Árachas dliteanais aeriompróirí

PRÍOMHPHOINTÍ

Raon feidhme

Baineann an rialachán seo gach aeriompróir agus gach oibreoir aerárthaigh a eitlíonn laistigh de chríoch de chuid thír an Aontais Eorpaigh, isteach ann, amach as nó os a chionn. Ní mór d’aeriompróirí agus d’oibreoirí aerárthaí árachas a bheith acu, go háirithe maidir le:

• paisinéirí;
• bagáiste;
• lasta agus tríú páirtithe;
• rioscaí a bhaineann le dliteanas eitlíochta go sonrach (gníomhartha cogaidh, sceimhlitheoireacht, fuadach, gníomhartha sabaitéireachta, urghabháil neamhdhleathach aerárthaí agus clampar sibhialta san áireamh).

Níl feidhm aici maidir le:

• haerárthaí stáit (aerárthaí míleata, custaim nó póilíní);
• haerárthaí mionsamhlacha le huasmhais éirí de thalamh (MTOM)¹ de níos lú ná 20 kg;
• meaisíní eitilte coslainseála (parafhaoileoirí cumhachtaithe agus faoileoirí foluana san áireamh);
• balúin ghafa;
• heitleoga;
• paraisiúit (paraisiúit pharaisheoltóireachta san áireamh);
• haerárthaí, faoileoirí san áireamh, le MTOM de níos lú ná 500 kg, agus mioneitleáin, a úsáidtear chun críocha neamhthráchtála nó le haghaidh treoir eitilte áitiúla nach mbíonn trasnú teorann idirnáisiúnta i gceist léi (ó thaobh na n–oibleagáidí árachais faoin rialachán seo a bhaineann le rioscaí cogaidh agus sceimhlitheoireachta).

Comhlíonadh

Ní mór d’aeriompróirí agus, nuair is gá, d’oibreoirí aerárthaigh, a thaispeáint go gcloíonn siad leis an rialachán trí dheimhniú árachais, nó fianaise éigin eile d’árachas bailí, a chur ar fáil do na húdaráis inniúla sa tír AE lena mbaineann².

Árachas maidir le dliteanas i gcás paisinéirí, bagáiste agus lasta

Maidir le dliteanas i gcás paisinéirí, is é an cumhdach árachais íosta 250 000 ceart speisialta tarraingthe (CST)³ in aghaidh an phaisinéara. Igcás gnóthaí neamhthráchtála ag aerárthaí le MTOM de 2 700 kg nó níos lú, áfach, féadfaidh tíortha AE leibhéal níos ísle fós den chumhdach árachais sin a leagadh síos, ach gan é a bheith níos ísle ná 100 000 CST an paisinéir.

Maidir le dliteanas i gcás bagáiste, ní foláir go mbeidh 1,288 CST i gceist le cumhdach árachais íosta in aghaidh an phaisinéara i ngnóthaí tráchtála (Rialachán Tarmligthe (AE) 11182020/1118).

Maidir le dliteanas i gcás lasta, ní foláir go mbeidh 22 CST i gceist in aghaidh an chiliméadar i ngnóthaí tráchtála (Rialachán Tarmligthe (AE) 2020/1118).

Árachas maidir le dliteanas i gcás tríú páirtithe

Braitheann an cumhdach árachais íosta in aghaidh gach timpiste agus gach aerárthaigh, ar MTOM an aerárthaigh.

Forfheidhmiú agus smachtbhannaí

• Ní mór do thíortha AE a áirithiú go gcloífidh aeriompróirí agus oibreoirí aerárthaigh leis an rialachán. Caithfidh na smachtbhannaí, a chuirfear i bhfeidhm maidir le sáruithe, a bheith éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach.
• Maidir le haeriompróirí AE, d’fhéadfaí aistarraingt an cheadúnais oibríochta a bheith i gceist leis sna smachtbhannaí.
• Maidir le haeriompróirí neamh–AE agus le hoibreoirí aerárthaigh a úsáideann aerárthaí a cláraíodh lasmuigh den Aontas Eorpach, d’fhéadfaí diúltú do chead tuirlingthe ar chríocha thír AE a bheith i gceist leis na smachtbhannaí.
• Mura bhfuil tír éigin AE sásta go gcomhlíontar na coinníollacha, ní mór di cosc a chur ar an aerárthach éirí de thalamh go dtí go gcuirtear fianaise ar fáil ag an aerárthach nó ag an oibreoir aerárthaí go bhfuil dóthain chumhdach árachais acu.

Chun boilsciú a chur san áireamh, rinneadh na teorainneacha cúitimh i Rialachán (CE) Uimh. 785/2004 a athbhreithniú le Rialachán (AE) Uimh. 285/2010.