Gníomhartha coiriúla agus na pionóis is infheidhme — gáinneáil ar dhrugaí

PRÍOMHPHOINTÍ

Cionta

Ceanglaítear leis an gcinneadh réime ar gach tír AE na bearta is gá a dhéanamh chun pionós a ghearradh ar gach gníomh d’aon toil a bhaineann leis an ngáinneáil ar dhrugaí agus ar réamhtheachtaithe².

Sainítear “druga” sa chinneadh mar shubstaint atá cumhdaithe faoi Choinbhinsiún Aonair na Náisiún Aontaithe um Dhrugaí Támhshuanacha 1961, arna leasú le Prótacal 1972, nó le Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe maidir le Substaintí Síceatrópacha 1971. Nuair a thiocfaidh an leasú ar an gCinneadh Réime in éifeacht i mí na Samhna 2018, cuimseofar ceann ar bith de na substaintí atá liostaithe in iarscríbhinn an chinnidh leasaithe sa sainmhíniú ar dhrugaí.

Áirítear ar ghníomhartha a bhaineann le gáinneáil ar dhrugaí táirgeadh, déanamh, baint, díol, iompar, allmhairiú agus onnmhairiú. Cuirtear seilbh agus ceannach drugaí d’fhonn páirt a ghlacadh i ngníomhaíochtaí a bhaineann le gáinneáil ar dhrugaí san áireamh chomh maith, mar aon le déanamh, iompar agus dáileadh réamhtheachtaithe. Meastar go bhfuil gríosú chun gáinneáil ar dhrugaí a dhéanamh, rannpháirteachas i ngníomhaíocht den sórt sin, agus iarraidh a thabhairt gáinneáil a dhéanamh ar dhrugaí ina gcionta chomh maith.

Ní chumhdaítear gníomhaíochtaí a bhaineann le gáinneáil ar dhaoine le haghaidh úsáid phearsanta faoin gcinneadh réimse seo, áfach.

Cuimsiú na substaintí sícighníomhacha nua sa sainmhíniú ar “dhruga” (infheidhme ón 23 Samhain 2018 i leith).

Le Treoir (AE) 2017/2103 tugtar isteach nós imeachta maidir leis na substaintí sícighníomhacha nua sa sainmhíniú ar “dhruga”. Tugtar an chumhacht don Choimisiún Eorpach chun gníomhartha tarmligthe a ghlacadh chun substaintí sícighníomhacha nua a chur leis an liosta san iarscríbhinn. Cuirfear é sin in ionad an chleachtais reatha maidir le substaintí sícighníomhacha nua a sceidealú trí Chinneadh Cur chun Feidhme (AE) 2017/2170 ón gComhairle faoi Chinneadh 2005/387/CGB ón gComhairle.

Le linn don Choimisiún breithniú a dheanamh i gcomhair substaint nua a chur leis an liosta, ní mór don Choimisiún an méid seo a leanas a chur san áireamh:

• cibé an bhfuil nó nach bhfuil méid nó patrúin a húsáide agus a hinfhaighteacht agus a hacmhainn maidir le hidirleathadh in AE suntasach; agus
• cibé an bhféadfadh nó nach bhféadfadh an dochar don tsláinte de bharr a húsáide mar gheall ar
  • a toscaineacht ghéar nó ainsealach agus
  • an seans go mbainfí mí-úsáid aisti nó an seans go éireofaí spleáchas uirthi bagrach don bheatha.

Chomh maith leis sin, ní mór don Choimisiún a mheas cibé an bhfuil nó nach bhfuil an dochar sóisialta a dhéanann an tsubstaint shícighníomhach nua do dhaoine aonair nó don tsochaí géar agus cibé an bhfuil nó nach bhfuil gníomhaíochtaí coiriúla, lena n–áirítear coireacht eagraithe, a bhaineann leis an tsubstaint shícighníomhach nua córasach, an bhfuil nó nach bhfuil brabúis mhídhleathacha shuntasacha ag baint leo nó an mbaineann nó nach mbaineann costais eacnamaíocha shuntasacha leo.

Chun tacú le cinnteoireacht an Choimisiúin, ullmhóidh an Lárionad Faireacháin Eorpach um Dhrugaí agus Andúil i nDrugaí (EMCDDA) tuarascáil ar mheasúnú riosca ina bpléifear na gnéithe sin.

I gcomhthráth le glacadh Threoir (AE) 2017/2103, ghlac AE Rialachán (AE) 2017/2101 lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 1920/2006 maidir le malartú faisnéise, córas luathrabhaidh agus nós imeachta measúnaithe riosca ar shubstaintí sícighníomhacha nua. Beidh éifeacht iomlán leis an rialachán ón 23 Samhain 2018.

Dliteanas daoine dlítheanacha

Ní mór do thíortha AE bearta a dhéanamh lena n–áiritheofar gur féidir daoine dlítheanacha (mar shampla, gnólachtaí) a thabhairt chun cuntais i gcomhair cionta a bhaineann le gáinneáil ar dhrugaí agus ar réamhtheachtaithe, agus i gcomhair rannpháirteachais i ngníomhaíocht den sórt sin, gníomhaíocht den sórt sin a ghríosú nó iarraidh a thabhairt gníomhaíocht den sórt sin a dhéanamh. Ní áirítear leis an gcoincheap um dhaoine dlítheanacha faoi mar a úsáidtear anseo é stáit agus comhlachtaí poiblí i bhfeidhmiú a gcumhachtaí nó eagraíochtaí idirnáisiúnta poiblí.

Beidh eagraíocht faoi dhliteanas más é duine ag a bhfuil príomhphost san eagraíocht sin a dhéanann an cion. Beidh sí freagrach chomh maith as easnaimh i maoirseacht agus i rialú. Mar sin féin, ní eisiaitear imeachtaí i gcoinne daoine aonair (daoine nádúrtha) as dliteanas daoine dlítheanacha.

Smachtbhannaí

Ní mór do thíortha AE na bearta is gá a dhéanamh lena n–áiritheofar go mbeidh na cionta faoi réir pionóis éifeachtúla, chomhréireacha agus athchomhairleacha.

Má dhéantar cion go hiomlán ná i bpáirt laistigh de chríoch thír AE, beidh ar an tír sin bearta a dhéanamh, ar an gcoinníoll gur náisiúnach dá cuid féin an ciontóir nó go ndearna an cion ar mhaithe le duine dlítheanach atá bunaithe laistigh dá críoch.

Ní foláir nó go mbeidh idir 1 bhliain agus 3 bliana príosúnachta ar a laghad i gceist leis na pionóis íosta as cionta gáinneála ar dhrugaí.

Ní mór na pionóis íosta, áfach, a mhéadú go dtí 5 bliana go 10 mbliana príosúnachta ar a laghad sna cásanna seo a leanas maidir leis an gcion:

• i gcás go bhfuil méideanna móra drugaí i gceist;
• i gcás go bhfuil na drugaí sin is mó atá dochrach don tsláinte i gceist;
• i gcás go ndéantar an cion laistigh d’eagraíocht choiriúil.

Ní mór do thíortha AE na bearta is gá a dhéanamh chomh maith chun substaintí ar ábhar cionta iad a choigistiú.

Féadfar pionóis a laghdú, áfach, má thréigeann an ciontóir a ghníomhaíochtaí mídhleathacha agus má chuireann sé faisnéis ar fáil do na húdaráis riaracháin nó dhlíthiúla a bheidh ina chuidiú chun ciontóirí eile a shainaithint.

Ní foláir nó go n-áireofaí fíneálacha i gcomhair cionta coiriúla nó neamhchoiriúla le smachtbhannaí do dhaoine dlítheanacha. Féadfar smachtbhannaí eile a fhorchur chomh maith, lena n–áirítear an foras a chur faoi mhaoirseacht bhreithiúnach nó é a dhúnadh ar bhonn sealadach nó ar bhonn buan.