An Ghníomhaireacht Eorpach Comhshaoil (EEA) — faisnéis maidir leis an gcomhshaol agus faireachán ar an gcomhshaol

PRÍOMHPHOINTÍ

Gníomhaireacht dhíláraithe de chuid an Aontais is ea an EEA. Is é is cuspóir leis faisnéis oibiachtúil, iontaofa agus inchomparáide a sholáthar chun cosaint agus feabhsú an chomhshaoil a éascú agus chun tacú le forbairt inbhuanaithe ionas:

• go nglacfar bearta chun an comhshaol a chosaint;
• go ndéanfar torthaí na mbeart sin a mheasúnú;
• go gcoinneofar an pobal ar an eolas faoi staid an chomhshaoil;
• Tá an tacaíocht theicniúil agus eolaíoch is gá ag Ballstáit agus ag institiúidí an AE chun beartais chomhshaoil ​​an AE a chur i bhfeidhm.

Tá na príomhchúraimí seo a leanas uirthi:

• sonraí a bhailiú, a phróiseáil agus a anailísiú chun an fhaisnéis oibiachtúil is gá a chur ar fáil d’AE chun beartais chomhshaoil éifeachtacha a cheapadh;
• cuidiú leis an bhfaireachán ar bhearta comhshaoil agus lena gcur chun feidhme;
• sonraí faoi staid an chomhshaoil a chóimheas, a mheasúnú agus a scaipeadh ar an bpobal i gcoitinne;
• a áirithiú go mbeidh na sonraí inchomparáide ar fud na hEorpa;
• cur chun cinn a dhéanamh maidir le hionchorprú fhaisnéis AE i gcláir faireacháin idirnáisiúnta, amhail na cláir na Náisiún Aontaithe;
• spreagadh a thabhairt maidir le forbairt modhanna chun measúnú a dhéanamh ar chostas an damáiste a dhéantar don chomhshaol agus ar na costais a bhaineann le beartais choisctheacha, chosanta agus athchóirithe;
• modheolaíochtaí measúnaithe a fhorbairt i ndáil le ceimiceáin sna réimsí a thagann faoina shainordú;
• spreagadh a thabhairt maidir le malartú faisnéise faoi na teicneolaíochtaí is fearr atá ar fáil chun an damáiste don chomhshaol a chosc nó a laghdú;
• tuarascáil a fhoilsiú gach 5 bliana ar staid an chomhshaoil, ar chlaontaí sa chomhshaol agus ar na hionchais atá i ndán don chomhshaol.

Áirítear leis na sonraí arna gcumhdach:

• aerthruailliú, truailliú torainn agusastaíochtaí tionsclaíocha;
• uisceagus an mhuirtimpeallacht;
• staid na hithreach, , na bithéagsúlachta agus na n-éiceachóras;
• cosaint agus athbhunú an dúlra;
• úsáid talún agus acmhainní nádúrtha;
• geilleagar ciorclach, éifeachtúlacht acmhainní agus dramhaíl;
• ceimiceáin;
• Farraigí agus cóstaí na hEorpa;
• an t–athrú aeráide a mhaolú agus oiriúnú don athrú aeráide, agus oiriúnú.

Tá ionadaí amháin ó gach ceann dá 32 thír chomhalta (na 27 Ballstát, an Íoslainn, Lichtinstéin, an Iorua, an Eilvéis agus an Tuirc), beirt ón gCoimisiún Eorpach agus beirt shaineolaí eolaíochta arna gceapadh ag Parlaimint na hEorpa ar Bhord Bainistíochta an LEE. Tá stiúrthóir feidhmiúcháin freagrach as an mbainistíocht ó lá go lá.

Comhoibríonn an LEE le comhlachtaí eile de chuid an AE agus comhlachtaí idirnáisiúnta, lena n-áirítear Ionad Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin, Eurostat, an Ghníomhaireacht Eorpach Ceimiceán (ECHA), an tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bia (EFSA) agus an Ghníomhaireacht Leigheasra Eorpach (EMA), mar aon le Clár Comhshaoil ​​na Náisiún Aontaithe, an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte agus an Eagraíocht um Chomhar agus Fhorbairt Eacnamaíochta. Go háirithe, i réimse na gceimiceán, cuimsíonn an comhar le ECHA, EFSA agus EMA malartú sonraí agus faisnéise maidir le ceimiceáin, lena n-áirítear formáidí sonraí gaolmhara agus foclóirí rialaithe a d’fhéadfadh a bheith i gceist, agus forbairt modheolaíochtaí eolaíocha chun ceimiceáin a mheasúnú.

Is é Eionet, atá á chomhordú ag an LEE, líonra faisnéise an AE ar shaincheisteanna comhshaoil ​​agus tá 32 thír chomhalta den LEE agus seacht dtír chomhoibritheacha (an Albáin, an Bhoisnia agus an Heirseagaivéin, an Chosaiv*, an Mholdóiv, Montainéagró, Macadóine Thuaidh agus an tSeirbia) ann.

Le Rialachán (AE) 2021/1119 (féach achoimre), an Dlí Aeráide Eorpach, cuireadh airteagal breise (Airteagal 10a) le Rialachán (CE) Uimh.401/2009 lena mbunaítear Bord Comhairleach Eolaíochta Eorpach maidir leis an Athrú Aeráide. Áirítear ar chúraimí an bhoird chomhairligh comhairle eolaíoch a chur ar fáil agus tuarascálacha a eisiúint maidir leis na forbairtí eolaíocha is déanaí i ndáil leis an athrú aeráide agus maidir le comhleanúnachas le bearta an Aontais atá ann cheana agus atá beartaithe, agus le gealltanais idirnáisiúnta an Aontais faoi Chomhaontú Pháras. Tá 15 stiúrthóir eolaíochta shinsearacha neamhspleácha ar an mBord Comhairleach ina gcumhdaítear raon leathan disciplíní ábhartha. Ainmníonn Bord Bainistíochta an EEA comhaltaí an bhoird chomhairligh ar feadh ceithre bliana, i ndiaidh nós imeachta roghnúcháin oscailte agus dian. Ceaptar na comhaltaí i gcáil phearsanta agus roghnaítear iad ar bhonn a mbairr feabhais eolaíoch, a saineolais leathain agus a dtaithí gairmiúla.