Ceanglais maidir le creataí buiséadacha na mBallstát

PRÍOMHPHOINTÍ

Ceanglaíonn an treoir ar rialtais na mBallstát an méid seo a leanas a dhéanamh.

• Córais chuntasaíochta phoiblí a oibriú a chumhdaíonn go cuimsitheach agus go comhsheasmhach gach fo-earnáil den rialtas ginearálta agus ina bhfuil an fhaisnéis go léir is gá chun sonraí fabhraithe a ghiniúint d’fhonn sonraí a ullmhú bunaithe ar chóras Eorpach na gcuntas náisiúnta agus réigiúnach. Caithfidh na córais seo a bheith faoi réir rialaithe inmheánaigh agus iniúchtaí neamhspleácha.
• Sonraí fioscacha a chur ar fáil go poiblí agus iad a fhoilsiú roimh dheireadh na ráithe ina dhiaidh sin nó tar éis do Eurostat – oifig staidrimh an AE na sonraí ábhartha a fhoilsiú.
• A áirithiú go mbeidh a bpleanáil fhioscach bhliantúil agus ilbhliantúil bunaithe ar réamhaisnéisí maicreacnamaíocha agus buiséadacha réalaíocha, ag baint úsáide as na sonraí is cothroime le dáta. Ní mór pleanáil bhuiséadach a bheith bunaithe ar an gcás macraifhioscach is dóichí nó ar chás níos stuama. Ní mór na réamhaisnéisí maicreacnamaíocha agus buiséadacha a chur i gcomparáid leis na réamhaisnéisí is déanaí ón gCoimisiún Eorpach agus, más iomchuí, le réamhaisnéisí comhlachtaí neamhspleácha eile. I gcás ina bhfuil difríochtaí suntasacha idir réamhaisnéis Ballstáit agus réamhaisnéis an Choimisiúin, ní mór iad sin a mhíniú.
• A áirithiú go mbeidh a réamhaisnéisí maicreacnamaíocha agus buiséadacha don phleanáil fhioscach bhliantúil agus ilbhliantúil faoi réir meastóireachta ex post rialta, oibiachtúil agus chuimsitheach ó chomhlacht neamhspleách nó ó chomhlachtaí eile a bhfuil uathriail fheidhmiúil acu i leith údaráis fhioscacha na mBallstát atá éagsúil leis an gceann a rinne an réamhaisnéis. Ní mór toradh na meastóireachta sin a phoibliú agus a chur san áireamh go hiomchuí i réamhaisnéisí maicreacnamaíocha agus buiséadacha amach anseo.
• IFIanna amháin nó níos mó a bhunú – comhlachtaí poiblí a bhfuil sé d’aidhm acu airgeadas poiblí inbhuanaithe a chur chun cinn trí fhaireachán neamhspleách a dhéanamh ar chomhlíonadh na rialacha fioscacha ag rialtais agus atá comhdhéanta de chomhaltaí arna n-ainmniú agus arna gceapadh ar bhonn a dtaithí agus a n-inniúlachta in airgeadas poiblí, sa mhaicreacnamaíocht nó sa bhainistiú buiséadach, agus trí bhíthin nósanna imeachta trédhearcacha. Ba cheart go mbeadh an cumas ag IFIanna cumarsáid a dhéanamh go poiblí; acmhainní leordhóthanacha, cobhsaí agus leordhóthanacha; agus rochtain leordhóthanach tráthúil ar fhaisnéis. Áireofar ar a gcuid tascanna:
  • réamhaisnéisí maicreacnamaíocha bliantúla agus ilbhliantúla a tháirgeadh, a mheasúnú nó a fhormhuiniú;
  • faireachán a dhéanamh ar chomhlíonadh rialacha fioscacha uimhriúla a bhaineann go sonrach le tír;
  • measúnú a dhéanamh ar chomhsheasmhacht, ar chomhsheasmhacht agus ar éifeachtacht an chreata bhuiséadaigh náisiúnta;
  • ar chuireadh, páirt a ghlacadh in éisteachtaí rialta agus i bpléití rialta ag na parlaimintí náisiúnta;
  • ar dtús ar chuireadh agus níos déanaí, ón 1 Bealtaine 2032, tuairimí a eisiúint go héigeantach maidir le réamhaisnéisí maicreacnamaíocha agus toimhdí maicreacnamaíocha i gcomhréir le Rialachán (AE) 2024/1263 – féach achoimre; agus
  • arna iarraidh sin, i gcomhthéacs an nós imeachta um easnamh iomarcach, tuarascálacha a ullmhú ar leordhóthanacht na mbeart a glacadh agus atá beartaithe maidir le spriocanna caiteachais an rialtais.
• Creat buiséadach meántéarmach inchreidte, éifeachtach² a bhunú lena n-áirítear léaslíne pleanála fioscach trí bliana ar a laghad. Ba cheart go mbeadh cuspóirí buiséadacha cuimsitheacha ilbhliantúla, réamh-mheastacháin ar mhór-ítimí caiteachais agus ioncaim, tuairisc ar bheartais mheántéarmacha, lena n-áirítear athchóirithe agus infheistíocht, agus measúnú ar inbhuanaitheacht fhadtéarmach an airgeadais phoiblí sna creataí sin.
• Sa bhuiséad bliantúil agus sa doiciméadú pleanála meántéarmach, foilseofar, a mhéid is féidir, faisnéis ar dhliteanais theagmhasacha agus ar chostais fhioscacha ó thubaistí nádúrtha agus turraingí a bhaineann leis an aeráid. Ina theannta sin, ba cheart go gcuirfí san áireamh, a mhéid is féidir, rioscaí macra fhioscacha ón athrú aeráide sa mheasúnú ar thionchar na mbeartas atá beartaithe ar inbhuanaitheacht an airgeadais phoiblí. Tagraíonn rioscaí maicreacnamaíocha d'fhoinsí diallais mhóra ionchasacha ó réamhaisnéisí maicreacnamaíocha, réamhaisnéisí fioscacha nó buiséid. Is diallais iad rioscaí fioscacha a bhaineann le tubaistí agus aeráid a spreagann tubaistí agus turraingí a bhaineann leis an aeráid.
• Comhsheasmhacht agus comhordú na rialacha agus na nósanna imeachta cuntasaíochta go léir a áirithiú thar gach réimse de ghníomhaíocht an rialtais, mar aon le sláine a gcóras bailithe agus próiseála sonraí bunúsacha.