An Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh a chur i bhfeidhm

PRÍOMHPHOINTÍ

Leagtar béim i Straitéis 2020 an Choimisiúin ar ceithre thosaíocht.

Cur i bhfeidhm éifeachtach na Cairte ag na Ballstáit a áirithiú

Tá an chairt ceangailteach ar Bhallstáit AE chomh maith nuair a chuireann siad dlí AE i bhfeidhm. Oibreoidh an Coimisiúin go dlúth leis na Ballstáit agus tacóidh sé leo le dlí AE a chur i bhfeidhm go éifeachtach agus ag cloí go hiomlán leis an gCairt. Iarrtar ar na Ballstáit pointe fócasach Cairte a ainmniú chun comhordú agus comhroinnt faisnéise a éascú. Ó 2021 ar aghaidh, eiseoidh an Coimisiún tuarascáil bhliantúil maidir leis an gCairt, ina ndéanfar mionscrúdú ar chur i bhfeidhm na Cairte sna Ballstáit i réimsí sonracha arna rialú le dlí an Aontais.

Eagraíochtaí na sochaí sibhialta, cosantóirí cearta agus cleachtóirí ceartais a chumhachtú

Tá eagraíochtaí na sochaí sibhialta agus cosantóirí cearta ríthábhachtach le haghaidh daonlathas sláintiúil agus chun cearta bunúsacha a fhíorú i saol daoine. Tá na dúshláin atá le sárú acu ag méadú de shíor.

Déanfaidh an Coimisiún dlúthfhaireachán ar bhearta náisiúnta a dhéanann difear do ghníomhaíochtaí na sochaí sibhialta atá contrártha do dhlí an Aontais agus déanfaidh sé beart ina gcoinne. Níl institiúidí náisiúnta náisiúnta um chearta an duine ag feidhmiú go hiomlán fós ag roinnt Ballstát, ar naisc thábhachtacha iad idir an rialtas agus an tsochaí shibhialta. Iarrtar ar na Ballstáit institiúidí den sórt sin a chur ar bun agus a áirithiú go mbeidh sé d’acmhainn acu oibriú go hiomlán neamhspleách. Cuirfidh an Coimisiún oiliúint a bhaineann leis an gCairt chun cinn freisin do bhreithiúna, do chleachtóirí ceartais eile agus do chosantóirí ceart.

Úsáid na Cairte mar chompás d’institiúidí an Aontais Eorpaigh a chothú

Ní mór d’institiúidí AE an Chairt a chomhlíonadh ina gcuid gníomhaíochtaí uile. Cuirfidh an Coimisiún borradh faoina chumas inmheánach maidir le comhlíonadh na Cairte, lena n–áirítear trí ríomhfhoghlaim, treoir nuashonraithe do bhaill foirne agus do phleananna oiliúna. Tá an Coimisiún réidh le tacú le Parlaimint na hEorpa agus leis an gComhairle chun a áirithiú go gcuirfidh siad an Chairt i bhfeidhm go héifeachtach ina gcuid oibre.

Feasacht daoine ar a gcearta faoin gCairt a neartú

Léirigh suirbhé Eorabharaiméadair sa bhliain 2019 nár chuala ach 42 % de na freagróirí faoin gCairt agus níl a fhios ag níos mó ná 12 % i ndáiríre cad é rud é. Theastaigh ó 6 as gach 10 bhfreagróir, áfach, níos mó eolais a fháil faoina gcearta agus a fháil amach cé leis a ndéanfar teagmháil má sháraítear an Chairt.

Tá an Coimisiún ag dul i ngleic leis an mbearna feasachta trí:

• feachtas faisnéise a sheoladh chun feasacht an phobail ar chearta daoine agus ar conas iad a úsáid a mhúscailt;
• feasacht daoine óga a dhíriú tríd an gclár Erasmus+ agus feasacht leanaí a dhíriú trí straitéis maidir le cearta an linbh.

Iarann sé ar na Ballstáit tionscnaimh nua a fhorbairt maidir le feasacht agus cumhacht a thabhairt do chomhlachtaí áitiúla agus do dhaoine aonair lena mbaineann.

Gníomhaíocht amach anseo

Déanfaidh an Coimisiún:

• tuarascálacha bliantúla a thíolacadh maidir le cur i bhfeidhm na Cairte, ina ndíreofar ar réimse téamach arna rialú le dlí AE;
• sa bhliain 2025, tuarascáil a chur isteach maidir le cur i bhfeidhm na straitéise;
• sa bhliain 2030, cleachtadh stocáirimh a sheoladh leis na príomhchomhlachtaí agus leis na daoine aonair lena mbaineann, chun meastóireacht a dhéanamh ar an dul chun cinn maidir le feasacht agus úsáid na Cairte.