Modhanna samplála agus anailíse chun leibhéil éilleán áirithe i mbia–ábhair a rialú

PRÍOMHPHOINTÍ

Baineann na sé rialachán le Rialachán (AE) 2017/625 maidir le rialacha don slabhra agraibhia, lena n-áirítear rialuithe oifigiúla agus gníomhaíochtaí oifigiúla eile a dhéantar chun cur i bhfeidhm dhlí an bhia agus na beatha a chinntiú. Leagtar amach i Rialachán 34 de Rialachán (AE) 2017/625 rialacha maidir le húsáid modhanna samplála agus anailíse le haghaidh rialaithe oifigiúil agus gníomhaíochtaí oifigiúla eile. Tháinig Rialachán (AE) 2017/625 in ionad Rialachán (CE) Uimh. 882/2004 agus aisghairm sé é in 2019.

Leagtar síos i Rialachán (CE) Uimh. 1882/2006 na modhanna samplála agus anailíse le haghaidh rialú oifigiúil ar leibhéil níotráití i spionáiste, leitís, leitís de chineál cnoic oighir, bianna leanaí agus bia gránach próiseáilte do naíonáin agus do leanaí óga.

Leagtar síos i Rialachán (CE) Uimh. 333/2007 na modhanna samplála agus anailíse ar riandúile agus leibhéil truailleán próiseála i mbianna.

• Féadfaidh riandúile agus truailleáin phróiseála a bheith i láthair i mbianna mar thoradh ar éilliú comhshaoil nó ar imirce ón bpacáistiú agus féadfaidh siad dul isteach sa slabhra bia le linn próiseála freisin, agus féadfaidh siad carnadh i bhfíochán daonna.
• Bíonn hidreacarbóin aramatacha ilchicliceacha (PAH) i láthair i mbianna mar thoradh ar éilliú comhshaoil nó ar imirce ó phacáistiú agus féadfaidh siad dul isteach sa slabhra bia le linn próiseála freisin.
• Bíonn luaidhe, arsanaic, caidmiam, mearcair agus peirchlóráit i láthair i mbianna den chuid is mó mar thoradh ar éilliú comhshaoil agus próisis thionsclaíocha, ach féadfaidh siad dul isteach i mbianna freisin trí chineálacha áirithe ábhar teagmhála bia. Faightear stán i mbianna cannaithe trí aistriú stáin ón gcanna isteach sa bhia.
• Faightear eistir aigéid shailligh 3–MCPD agus eistir aigéid shailligh ghlicidile in olaí plandúla scagtha, agus i mbianna ina bhfuil na holaí sin, mar thoradh ar phróiseas scagtha na n–olaí.
• Cruthaítear aicrilimíd i mbianna saibhir i gcarbaihiodráití le linn bácála, róstadh, gríoscáin, friochadh agus fiuchta. Eascraíonn beinsó(a)piréin agus hidreacarbóin aramatacha ilchicliceacha eile as dóchán neamhiomlán ábhar orgánach agus faightear iad i go leor bianna, go háirithe feoil deataithe agus gríoscáin, iasc agus cáis.
• Leagann Rialachán (AE) 2023/915 amach na huasleibhéil incheadaithe.
• Déantar sampláil agus anailís trí úsáid a bhaint as na critéir agus na modhanna a bhfuil cur síos orthu san iarscríbhinn a ghabhann le Rialachán (CE) Uimh. 333/2007.
• Leasaíodh Rialachán (CE) Uimh. 333/2007 roinnt uaireanta:
  • le Rialachán (AE) 2021/705 lena leagtar amach modhanna samplála sonracha le haghaidh forlíonta bia, spíosraí nó luibheanna triomaithe, fungais, algaí nó léicin triomaithe;
  • le Rialachán (AE) 2022/685 maidir leis na ceanglais samplála le haghaidh iasc agus ainmhithe talún;
  • le Rialachán (AE) 2022/2418 lena dtugtar an t-iarscríbhinn cothrom le dáta i gcomhréir le doiciméad Treorach na Saotharlanna Tagartha AE maidir le meastachán ar an teorainn bhrath agus ar an teorainn chainníochtaithe le haghaidh tomhais i réimse na dtruailleán i mbeatha agus i mbianna; agus
  • le Rialachán (AE) 2024/1045 maidir le modhanna samplála agus anailíse chun leibhéil nicil i mbianna a rialú agus lena leasaítear tagairtí áirithe.
• Aisghairtear Treoir 2001/22/CE, Treoir 2004/16/CE agus Treoir 2005/10/CE agus baineann tagairtí ar bith dóibh le Rialachán (CE) Uimh. 333/2007 anois.

Leagtar síos i Rialachán (AE) 2017/644 modhanna samplála agus anailíse chun leibhéil dé-ocsainí, défheinilí polaclóirínithe cosúil le dé-ocsainí (PCBanna) agus PCBanna neamh-choltach le dé-ocsainí i mbianna áirithe a rialú. Is truailleáin chomhshaoil bhuansheasmhacha iad dé–ocsainí agus comhdhúile de chineál dé–ocsaine, ar seachtháirgí beaga de phróisis dó nó thionsclaíocha iad den chuid is mó. Úsáideadh PCBanna agus trealamh leictreach, dúigh, greamacháin, lasair-mhoillitheoirí agus péinteanna á ndéanamh. Tá siad thar a bheith buansheasmhach agus thar a bheith tuaslagtha i saill, rud a mhíníonn an fáth a bhfuil PCBanna fós ann agus gur féidir leo méadú i saill ainmhithe agus feadh an bhiashlabhra.

• Déantar cur síos ar na modhanna samplála in Iarscríbhinn II.
• Leagtar amach in Iarscríbhinn III agus IV na modhanna agus na critéir feidhmíochta a cuireadh i bhfeidhm maidir le hullmhú agus anailís samplaí.

Leagtar síos i Rialachán (AE) 2022/1428 modhanna samplála agus anailíse chun substaintí perfluaraicile a rialú i mbianna amhail iasc, feoil agus sceascóga, agus leagadh amach uasleibhéil dóibh i Rialachán (CE) Uimh. 1881/2006, a aisghairmeadh agus a cuireadh ina áit le Rialachán (AE) 2023/915.

Leagtar síos i Rialachán (AE) 2023/2782 na modhanna samplála agus anailíse chun leibhéil miceatocsainí i mbianna a rialú. Substaintí tocsaineacha is ea míceatocsainí a tháirgeann fungais lena bhféadfaí bia agus beatha a éilliú ag gach céim den bhiashlabhra. D’fhéadfadh éifeachtaí carcanaigineacha a bheith ag míceatocsainí áirithe ar an ae agus ar na duáin. Le Rialachán leasaitheach (AE) 2024/885, déantar na modhanna samplála chun leibhéil miceatocsainí i luibheanna triomaithe, insileadh luibhe (táirge triomaithe), tae (táirge triomaithe) agus spíosraí púdraithe a úsáidtear i bhforlíonta bia a rialú a nuashonrú. Aisghairm an rialachán Rialachán (CE) Uimh. 401/2006 ón 1 Aibreán 2024, cé go leanann na ceanglais shonracha maidir le modhanna scagthástála deimhnitheacha, leathchainníochtúla agus cáilíochtúla dá bhforáiltear i bpointe 4.3 d'Iarscríbhinn II a ghabhann le Rialachán (CE) Uimh. 401/2006 de bheith i bhfeidhm maidir le modhanna atá bailíochtúithe roimh theacht i bhfeidhm an rialacháin nua go dtí an 1 Eanáir 2029.

Leagtar síos i Rialachán (AE) 2023/2783 na modhanna samplála agus soláthraítear critéir ann maidir le hullmhú samplaí agus maidir le modhanna anailíse chun leibhéil tocsainí plandaí i mbianna a rialú. D'aisghairm sé Rialachán (AE) 2015/705 maidir le rialú oifigiúil ar leibhéil aigéad erúcach i mbianna amhail ón 1 Aibreán 2024.