Cruthaítear i dTreoir 2013/33/AE rialacha an Aontais Eorpaigh (AE) maidir le dálaí maireachtála (nó “dálaí glactha”) d’iarratasóirí ar chosaint idirnáisiúnta1 (iarrthóirí tearmainn nó daoine a bhfuil cosaint choimhdeach á lorg acu2) atá ag feitheamh le go ndéanfar scrúdú ar a n-iarratas. Leis na rialacha seo, ba cheart go gcuirfí bac ar dhaoine aistriú go tíortha éagsúla de bharr difríochtaí sna dálaí maireachtála.
Tá sé mar aidhm léi caighdeán maireachtála maorga a chinntiú d’iarrthóirí tearmainn in AE agus a chinntiú go ndéanfar a gcearta daonna a urramú.
PRÍOMHPHOINTÍ
Cé a mbíonn tionchar ag an treoir seo orthu?
Baineann an treoir le hiarratasóirí ar chosaint idirnáisiúnta agus lena dteaghlach, lena n-áirítear:
céilí agus comhpháirtithe neamhphósta,
a leanaí faoi bhun 18 mbliana d’aois, agus
baill eile den teaghlach (e.g. máthair nó athair an iarratasóra má tá an t_iarratasóir faoi bhun 18 mbliana d’aois).
Coinníollacha glactha caighdeánacha ar fud AE
Tá sé mar aidhm leis an treoir coinníollacha glactha a chomhchuibhiú ar fud AE. Áirítear ar na coinníollacha sin:
rochtain ar thithíocht,
bia,
éadaí,
liúntais airgeadais,
caighdeán maith maireachtála, agus
cúram leighis agus síceolaíoch.
Ráthaíochtaí eile
Seachas na bunchoinníollacha glactha, ní mór do Bhallstáit AE a chinntiú gur féidir leis na hiarratasóirí an méid seo a leanas a rochtain:
fostaíocht laistigh de 9 mí, agus
oideachas do leanaí faoi bhun 18 mbliana d’aois.
Daoine leochaileacha
Ní mór measúnú aonair a dhéanamh chun riachtanais daoine leochaileacha a mheas (leanaí, daoine faoi mhíchumas nó íospartaigh mí-úsáide).
Baineann rialacha sonracha le leanaí, leanaí neamhthionlactha agus íospartaigh céastóireachta agus foréigin.
Ní mór rochtain a bheith ag iarrthóirí tearmainn leochaileacha ar chúram síceolaíoch.
Nuair a dhéanann leanaí neamhthionlactha iarratas ar thearmann, ba cheart ionadaí cáilithe a chur ar fáil dóibh chun cuidiú leo. Is ar leas leanaí agus aontacht an teaghlaigh is ceart breathnú ar dtús i gcónaí.
Urghabháil iarrthóirí tearmainn
Níor cheart iarratasóirí a urghabháil toisc go bhfuil cosaint idirnáisiúnta á lorg acu go díreach. Níor cheart dul i mbun urghabhála ach mar rogha dheiridh amháin, agus ba cheart cinneadh a ghlacadh de réir gach aon cháis.
Glacadh liosta uileghabhálach d'fhorais choinneála, chun coinneáil treallach a chosc.
Déantar na nithe seo a leanas leis an treoir freisin:
déantar tréimhsí urghabhála a theorannú;
déantar urghabháil daoine leochaileacha, go háirithe leanaí, a theorannú;
soláthraítear ráthaíochtaí dlíthiúla (e.g. rochtain ar chúnamh dlí saor in aisce, faisnéis i scríbhinn nuair atá ordú urghabhála á achomharc); agus
tugtar isteach coinníollacha sonracha glactha do shaoráidí urghabhála, amhail rochtain ar spásanna faoin aer agus teagmháil le dlíodóirí, eagraíochtaí neamhrialtasacha agus baill teaghlaigh.
Le Treoir 2013/33/AE, aisghairtear Treoir 2003/9/CE le héifeacht ón .
Aisghairm
Déanfar Treoir 2013/33/AE a aisghairm le Treoir (AE) 2024/1346 (féach an achoimre) agus cuirfear an Treoir sin ina hionad ón .
Tá AE ag obair chun comhchóras Eorpach tearmainn (CET) a chruthú. Ó 2013 i leith, glacadh sraith téacsanna dlí nua chun feabhas a chur ar oibriú an chórais.
Cosaint idirnáisiúnta. Cosaint idirnáisiúnta: stádas dídeanaithe nó stádas cosanta coimhdí.
Stádas cosanta coimhdí. Stádas cosanta coimhd a thabhairt do náisiúnaigh nach as AE dóibh nó do dhaoine gan stát nach bhfuil i dteideal stádas dídeanaí ach a bheadh i mbaol go dtarlódh dochar tromchúiseach dóibh dá bhfillfidís ar a dtír thionscnaimh.
PRÍOMHDHOICIMÉAD
Treoir 2013/33/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an lena leagtar síos caighdeáin maidir le glacadh iarratasóirí ar chosaint idirnáisiúnta (athmhúnlú) (IO L 180, , lgh. 96–116).