Nithe a bhaineann le rátaí malairte agus socruithe airgeadaíochta leis an limistéar euro

PRÍOMHPHOINTÍ

Tá na socruithe nua leagtha amach sna comhaontuithe seo a leanas:

1. Cúrsaí maidir le rátaí malairte
   • Bhí an Fhrainc in ann leanúint dá comhaontuithe le hAontas Eacnamaíochta agus Airgeadaíochta na hAfraice Thiar, le Communauté économique et monétaire de l’Afrique centrale agus le hAontas Oileáin Chomóra. Ráthaigh siad sin malartú CFA (Communauté Financière Africaine) agus franc Oileáin Chomóra go dtí franc na Fraince ar ráta socraithe fad is a bhí franc na Fraince i réim.
   • Bhí an Phortaingéil in ann leanúint dá comhaontú le Rinn Verde. Áirithíodh leis sin go raibh cobhsaíocht sa ráta malairte idir airgeadraí an dá thír agus leis sin bhíothas in ann cúnamh airgeadais agus teicniúil a fháil ón bPortaingéil go dtí nach raibh an escudo ann níos mó.
   • B’éigean don Fhrainc agus don Phortaingéil an Coimisiún Eorpach, an Banc Ceannais Eorpach (BEC) agus an Coiste Eacnamaíoch agus Airgeadais a chur ar an eolas faoi aon fhorbairtí a bhféadfadh tionchar a bheith acu ar bheartais airgeadaíochta agus rátaí malairte.
2. Socruithe airgeadaíochta
   • Déanann críocha na Fraince Saint-Pierre-et-Miquelon, gar do chósta thoir Cheanada, agus Mayotte san Aigéan Indiach, nach bhfuil ceachtar acu mar chuid de AE, franc na Fraince a ionadú leis an euro. Ceadaíodh dóibh nótaí bainc agus boinn i bhfrancanna a úsáid go dtí an 30 Meitheamh 2002.
3. Caidreamh airgeadaíochta
   • Shínigh Monacó, San Mairíne agus an Vatacáin socruithe airgeadaíochta le AE sular tugadh isteach nótaí bainc agus boinn euro in 2002. Pléadh iad sin arís chun roinnt easnamh a cheartú. Tugann siad údarás do na 3 thír an euro a úsáid mar a n-airgeadra oifigiúil. Ní mór dóibh:
     • gan aon nótaí nó boinn euro a eisiúint mura gceadaítear é sin sa chomhaontú;
     • cloí le rialacha AE maidir le nótaí agus boinn euro, cóipcheart agus malartú nótaí a bhfuil damáiste déanta dóibh;
     • cosaint a thabhairt do nótaí agus do bhoinn euro i gcoinne góchumtha.
   • Tugann na comhaontuithe deis do gach ceann de na 3 thír líon teoranta bonn euro a eisiúint:
     • Monacó (toirt bhliantúil de 1/500ú de líon na mbonn a múnlaíodh sa Fhrainc);
     • San Mairíne (aghaidhluach bliantúil uasta de €1,944,000);
     • an Vatacáin (aghaidhluach bliantúil uasta de €1 mhilliún).
   • D’iarr Andóra comhaontú airgeadaíochta le AE ar an 15 Iúil 2003. Cuireadh é sin i gcrích an 30 Meitheamh 2011, ag cur ar chumas na tíre an euro a úsáid mar a hairgeadra oifigiúil agus, ó mhí Iúil 2013, a cuid boinn euro féin a eisiúint.