Comhaontú Trádála AE leis an gColóim, le Peiriú agus le hEacuadór

PRÍOMHPHOINTÍ

Tairbhí an chomhaontaithe trádála do na comhpháirtithe

• Is í príomhthairbhe an chomhaontaithe trádála gur cheart go gcuirfí dálaí cobhsaí agus intuartha ar fáil leis do ghnólachtaí, ag cur ar a gcumas trádáil agus infheistíocht a dhéanamh go muiníneach. Cruthaíonn an CT deiseanna suntasacha do ghnólachtaí agus do thomhaltóirí ar an dá thaobh.
• Seo a leanas tairbhí eile a bhfuiltear ag súil leo:
  • margaí oscailte d’earraí, seirbhísí, soláthar rialtais agus infheistíocht;
  • coigilteas de €500 milliún in aghaidh na bliana ar dhleachtanna ar allmhairí (cánacha a bhailíonn na húdaráis custaim ar allmhairí bunaithe ar luach na n–earraí nó critéir éigin eile ar nós meáchain) ag deireadh idirthréimhse;
  • coinníollacha níos fearr don trádáil trí nósanna imeachta a éascú (amhail rialacha tionscnaimh, coinníollacha sláintíochta agus sláinte plandaí, nósanna imeachta custaim), feabhas ar iomaíocht, feabhas ar thrédhearcacht agus cosaint ar chearta maoine intleachtúla a áirithiú;
  • timpeallacht ghnó níos trédhearcaí a chuidíonn leis an saol do chomhlachtaí agus do dhaoine aonair;
  • comhar nua ar iomaíochas, nuálaíocht, nuashonrú táirgíochta, éascú trádála agus aistriú teicneolaíochta.
• Tá sé mar aidhm ag an gComhaontú Trádála lánpháirtíochta réigiúnach a chothú i measc Bhalltíortha Chomhphobal na nAindéas. Sa chomhthéacs seo, i mí Iúil 2014 tugadh an chaibidlíocht chun críche maidir le haontachas Eacuadór leis an gComhaontú Trádála, arbh é a thoradh a aontachas i mí Eanáir 2017.
• Beidh an Bholaiv, ball de Chomhphobal na nAindéas, in ann aontachas leis an gComhaontú Trádála a lorg.

Cearta daonna agus forbairt inbhuanaithe

Sainaithníonn an Comhaontú Trádála mar ghnéithe riachtanacha an meas ar chearta daonna agus ar smacht reachta. Áirítear sa Chomhaontú Trádála gnéithe chun forbairt inmharthana a chur chun cinn trí chur chun feidhme coinbhinsiúin idirnáisiúnta ar chearta saothair agus cosaint an chomhshaoil. Bíonn baint ag grúpaí saoránach le rialú na gceanglas sin.

Cur chun feidhme an CT

• I bPeiriú, tá an Comhaontú Tráchtála ina dheis thábhachtach maidir le honnmhairí talmhaíochta agus iascaigh Pheiriú (aon trian d’onnmhairí uile na tíre chuig an AE). Is é an tAontas Eorpach an t–infheisteoir is mó i bPeiriú, sa chumarsáid, tionscail eastóscacha, baincéireacht agus airgeadas den chuid is mó.
• Sa Cholóim, éascaítear leis an gComhaontú Tráchtála don tír a honnmhairí a éagsúlú chuig an Aontas, ní le haghaidh talmhaíochta agus iascaigh amháin, ach le haghaidh táirgí tionsclaíochta na Colóime freisin. Is é AE an t–infheisteoir is mó sa Cholóim, go príomha in earnálacha na talmhaíochta, an bhreosla agus na mianadóireachta.
• De réir an chúigiú Tuarascála Bliantúla maidir le cur chun feidhme Chomhaontú Trádála AE–an Cholóim/Eacuadór/Peiriú, tá torthaí dearfacha leis an gComhaontú Trádála go fóill. Bhí tionchar cobhsaíochta aige ar thrádáil in ainneoin an laghdaithe ar phraghsanna tráchtearraí, agus tá éagsúlú trádála á chur chun cinn leis i gcónaí. D’oscail an comhaontú trádála earnálacha d’infheistíocht ón Aontas agus tá níos mó deimhneacht dhlíthiúil ann d’infheisteoirí i ndáil le cúlú beartais amach anseo. Spreag sé freisin micrifhiontair, fiontair bheaga agus fiontair mheánmhéide chun dul i mbun trádáil dhéthaobhach idir na páirtithe; is é an chúis atá leis sin go príomha na fabhair tharaife agus oibriú éifeachtúil na gcustam. Is ionann easpórtáil talmhaíochta anois agus beagnach leath na n–easpórtalacha ar fad chuig an Aontas Eorpach. Bhí tionchar dearfach ag an gcomhaontú ar na hearnálacha atá ag trádáil leis an Aontas Eorpach maidir le fostaíocht, leas, laghdú bochtaineachta agus gníomhaíocht neamhfhoirmiúil. Mar sin féin, tá cur chun feidhme iomlán an chomhaontaithe fós ina thosaíocht chun tuilleadh buntáistí a sholáthair do na gnólachtaí agus do na tomhaltóirí lena mbaineann sé. Tá obair fós le déanamh ar chúrsaí sláintíochta agus fíteashláintíochta i ndáil le nósanna imeachta comhchuibhithe (deimhnite agus réamhliostú) agus saincheisteanna trádála agus forbartha inbhuanaithe, go háirithe an comhshaol agus cearta an duine agus cearta saothair.