AN COIMISIÚN EORPACH
An Bhruiséil,20.6.2023
COM(2023) 323 final
TUARASCÁIL ÓN gCOIMISIÚN
CHUIG PARLAIMINT NA hEORPA, CHUIG AN gCOMHAIRLE AGUS CHUIG AN gCÚIRT INIÚCHÓIRÍ
Tuarascáil bhliantúil chuig an Údarás um Urscaoileadh maidir le hiniúchtaí inmheánacha a rinneadh in 2022
{SWD(2023) 214 final}
Clár Ábhar
1.Cuspóirí agus raon feidhme na tuarascála
2.Misean na Seirbhíse um Iniúchóireacht Inmheánach: cuntasacht, neamhspleáchas agus oibiachtúlacht
3.Forbhreathnú ar obair iniúchóireachta
3.1.Cur chun feidhme phlean iniúchóireachta 2022
3.2.Sonraí staidrimh maidir le moltaí na Seirbhíse um Iniúchóireacht Inmheánach
4.Conclúidí bunaithe ar an obair iniúchóireachta a rinneadh in 2022
4.1.Conclúid maidir le hiniúchtaí feidhmíochta
4.1.1.Bainistíocht feidhmíochta
4.1.2.Cur chun feidhme bheartas an Aontais
4.1.3.Córais rialaithe inmheánaigh: dlíthiúlacht agus rialtacht
4.1.4.Ullmhacht do bhuiséad an Aontais agus é a chur chun feidhme go luath
4.1.5.Comhar le tríú páirtithe a chuireann beartais agus cláir chun feidhme
4.1.6.Teicneolaíocht faisnéise
4.1.7.Próisis eile
4.2.Na conclúidí teoranta ón tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach
4.3.An tuairim fhoriomlán maidir le bainistíocht airgeadais an Choimisiúin
5.Comhairliúchán leis an bpainéal um mírialtachtaí airgeadais de chuid an Choimisiúin
6.Bearta maolaithe le haghaidh coinbhleachtaí leasa ionchasacha (caighdeáin idirnáisiúnta um iniúchóireacht inmheánach) — Imscrúdú an Ombudsman Eorpaigh
1.Cuspóirí agus raon feidhme na tuarascála
Leis an tuarascáil seo, mar chuid den nós imeachta um urscaoileadh, cuirtear Parlaimint na hEorpa agus Comhairle an Aontais Eorpaigh ar an eolas maidir le hiniúchtaí inmheánacha a rinne Seirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach an Choimisiúin Eorpaigh in Ard‑Stiúrthóireachtaí, seirbhísí agus gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin in 2022. Tá an méid a leanas sa tuarascáil: (i) achoimre ar mhéid agus cineál na n‑iniúchtaí inmheánacha a rinneadh; (ii) sintéis de na moltaí a rinneadh; agus (iii) an ghníomhaíocht a rinneadh ar bhonn na moltaí sin. I gcomhréir le hAirteagal 118(8) agus Airteagal 247 den Rialachán Airgeadais, cuireann an Coimisiún an tuarascáil chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle. Tá an tuarascáil bunaithe ar an tuarascáil a tharraing Iniúchóir Inmheánach an Choimisiúin suas, i gcomhréir le hAirteagal 118(4) den Rialachán Airgeadais, ar iniúchtaí a rinne an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach, agus ar thuarascálacha comhairliúcháin ar cuireadh bailchríoch orthu in 2022.
2.Misean na Seirbhíse um Iniúchóireacht Inmheánach: cuntasacht, neamhspleáchas agus oibiachtúlacht
Is é misean na Seirbhíse um Iniúchóireacht Inmheánach luach eagraíochtúil a fheabhsú agus a chosaint trí dhearbhú, comhairle agus léargas atá riosca‑bhunaithe agus oibiachtúil a sholáthar. Cuidíonn an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach leis an gCoimisiún chun a chuspóirí a bhaint amach trí chur chuige córasach, críochnúil a thabhairt isteach chun meastóireacht a dhéanamh ar éifeachtacht na bpróiseas bainistithe riosca, rialaithe, agus rialachais agus chun feabhas a chur orthu. Áirítear ar na cúramaí atá uirthi measúnú a dhéanamh agus moltaí iomchuí a thabhairt chun go gcuirfear feabhas ar na próisis bhainistithe riosca, rialaithe agus rialachais chun go mbainfear amach na trí chuspóir seo a leanas: (i) eitic agus luachanna iomchuí a chur chun cinn laistigh den eagraíocht; (ii) bainistíocht éifeachtach feidhmíochta eagraíochtúil agus cuntasacht a áirithiú; agus (iii) faisnéis faoi riosca agus rialú a chur in iúl go héifeachtach dóibh siúd is ábhartha i réimsí iomchuí na heagraíochta. Agus sin á dhéanamh aici, tá sé d’aidhm ag an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach cultúr de bhainistíocht atá éifeachtúil agus éifeachtach a chur chun cinn laistigh den Choimisiún agus dá chuid ranna.
Cumhdaítear neamhspleáchas obair na Seirbhíse um Iniúchóireacht Inmheánach sa Rialachán Airgeadais agus a chairt mhisin arna nglacadh ag an gCoimisiún. Tá sé mar choinníoll sa chairt sin, nach mór d’iniúchóirí na Seirbhíse um Iniúchóireacht Inmheánach an neamhspleáchas atá acu a chaomhnú maidir leis na gníomhaíochtaí agus na hoibríochtaí a dhéanann siad a athbhreithniú ionas go n‑áiritheofar oibiachtúlacht ina gcuid breithiúnas agus go seachnófar coinbhleacht leasa. Má lagaítear a n‑oibiachtúlacht, i bhfíoras nó i gcuma, ba cheart sonraí an lagaithe a nochtadh. Má bhraitheann an tIniúchóir Inmheánach go bhfuil gá leis, féadfaidh sé labhairt go díreach le hUachtarán an Choimisiúin agus/nó leis an gColáiste.
Déanann an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach a chuid oibre i gcomhréir leis an Rialachán Airgeadais, leis na Caighdeáin Idirnáisiúnta le haghaidh Cleachtas Gairmiúil na hIniúchóireachta Inmheánaí agus le Cód Eitice Institiúid na nIniúchóirí Inmheánacha.
Tuairiscíonn an tSeirbhís um Iniúchóireacht inmheánach — agus tá sí freagrach ó thaobh feidhme de — don Choiste um Dhul Chun Cinn Iniúchóireachta a bunaíodh de bhun Airteagal 123 den Rialachán Airgeadais. An tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach: (i) tuairiscíonn sí saincheisteanna suntasacha a eascraíonn as a cuid iniúchtaí don Choiste um Dhul Chun Cinn Iniúchóireachta agus feabhsú ionchasach na bpróiseas iniúchta; (ii) soláthraíonn sí tuairim fhoriomlán gach bliain maidir le stádas na bainistíochta airgeadais sa Choimisiún; agus (iii) tuairiscíonn sí (gach bliain ar a laghad) ar a misean agus a feidhmíocht, mar a leagtar amach ina plean iniúchóireachta bliantúil. Áirítear sa tuairisciú sin neamhchosaint shuntasach ar riosca, saincheisteanna rialaithe, saincheisteanna rialachais chorparáidigh agus ábhair eile.
Cabhraíonn an Coiste um Dhul Chun Cinn Iniúchóireachta le Coláiste na gCoimisinéirí chun a chuid oibleagáidí faoi na Conarthaí, faoin Rialachán Airgeadais agus faoi ionstraimí reachtúla eile a chomhlíonadh. Is tríd an méid seo a leanas a dhéanann sé é sin: (i) neamhspleáchas na Seirbhíse um Iniúchóireacht Inmheánach a áirithiú; (ii) faireachán a dhéanamh ar cháilíocht na hoibre iniúchóireachta inmheánaí; (iii) cur san áireamh cuí na moltaí iniúchóireachta inmheánaí agus seachtraí ag seirbhísí an Choimisiúin a áirithiú; agus (iv) bearta leantacha iomchuí a áirithiú maidir leis na moltaí sin. Ar an mbealach seo, cuidíonn an Coiste um Dhul Chun Cinn Iniúchóireachta leis an gCoimisiún feabhas a chur ar a éifeachtacht agus a éifeachtúlacht maidir lena spriocanna a bhaint amach. Éascaíonn an Coiste um Dhul Chun Cinn Iniúchóireachta an fhormhaoirseacht a dhéanann an Coláiste ar chleachtais rialachais, bhainistithe riosca agus rialachais inmheánaigh an Choimisiúin freisin.
Ní dhéanann an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach iniúchadh ar na córais rialaithe atá ag na Ballstáit i dtaca le cistí an Aontais Eorpaigh. Maidir le hiniúchtaí den sórt sin is ar leibhéal tairbhithe aonair a dhéantar iad, agus is iad iniúchóirí inmheánacha na mBallstát, údaráis náisiúnta iniúchóireachta, Ard‑Stiúrthóireachtaí eile an Choimisiúin agus Cúirt Iniúchóirí na hEorpa a dhéanann iad. Déanann an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach iniúchadh, áfach, ar bhearta a dhéanann an Coimisiún chun maoirseacht agus iniúchóireacht a dhéanamh: (i) ar chomhlachtaí i mBallstáit; agus (ii) comhlachtaí eile atá freagrach as cistí an Aontais a eisíoc. I gcomhréir le hAirteagal 118(2) den Rialachán Airgeadais, tá rochtain iomlán agus neamhtheoranta ag an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach ar an bhfaisnéis uile is gá chun a cuid dualgas a chomhlíonadh, agus rochtain ar an láthair freisin más gá, lena n‑áirítear sna Ballstáit agus i dtríú tíortha.
3.Forbhreathnú ar obair iniúchóireachta
3.1.Cur chun feidhme phlean iniúchóireachta 2022
Chuir an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach plean iniúchóireachta 2022 chun feidhme i gcomhthéacs brú níos airde ar acmhainní i roinnt Ard‑Stiúrthóireachtaí agus seirbhísí an Choimisiúin mar gheall ar an modh bainistithe géarchéime a bhí i bhfeidhm de thoradh chogadh foghach na Rúise in aghaidh na hÚcráine. Ina theannta sin, bhí tionchar ag moilleanna a bhain le glacadh na reachtaíochta agus le tosú ar chur chun feidhme na gclár ar an bplean iniúchóireachta tosaigh. D’ainneoin na ndúshlán a d’eascair as na cúinsí seo, chuir an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach bailchríoch ar 89 ngníomhaíocht iniúchóireachta (iniúchtaí, athbhreithnithe agus gníomhaíochtaí leantacha), agus d’eisigh sí 101 tuarascáil (lena n‑áirítear tuarascálacha iniúchóireachta agus athbhreithnithe deiridh, nótaí leantacha agus deiridh agus litreacha bainistíochta).
Tá an líon foriomlán agus miondealú de réir chineál na ngníomhaíochtaí agus na dtuarascálacha ar cuireadh bailchríoch orthu faoi scoithdháta an 31 Eanáir 2023 sna cairteacha thíos.
Foinse: An Coimisiún Eorpach, an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach
Tá líon na dtuarascálacha níos airde ná líon na ngníomhaíochtaí mar, i gcás roinnt iniúchtaí cothrománacha nó il‑eintiteas, cuireann an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach roinnt tuarascálacha ar fáil do na hiniúchóirí éagsúla faoi raon feidhme an iniúchta. In 2022, rinne an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach 14 iniúchadh chothrománacha agus il‑eintiteas (agus d’eisigh sí 22 tuarascáil chríochnaitheach i leith na n‑iniúchtaí sin).
Áiríodh i bplean iniúchóireachta tosaigh 2022 37 ngníomhaíocht iniúchóireachta (gan gníomhaíochtaí leantacha a áireamh) a raibh sé beartaithe bailchríoch a chur orthu faoi scoithdháta an 31 Eanáir 2023. Ina theannta sin, chuimsigh sé 35 ghníomhaíocht iniúchóireachta a bhí beartaithe le tosú laistigh den tréimhse tuairiscithe agus le críochnú tar éis na tréimhse tuairiscithe.
I gcomhréir lena cairt agus le caighdeáin iniúchóireachta idirnáisiúnta, déanann an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach a cuid oibre iniúchóireachta a phleanáil ar bhonn measúnaithe riosca agus anailís ar acmhainneacht. Tá sé mar aidhm aige sin plean iniúchóireachta a shainiú a chumhdaíonn na réimsí riosca is airde agus dá bhrí sin an breisluach a bhaineann leis an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach a uasmhéadú, agus cuidíonn sé chun a áirithiú go mbaintear an úsáid is fearr as acmhainní agus go gcuirtear an plean iniúchóireachta chun feidhme go héifeachtúil agus go héifeachtach. Déanann an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach faireachán go tráthrialta ar chur chun feidhme an phlean iniúchóireachta agus déanann sí é a choigeartú de réir mar is gá.
Tugadh plean iniúchóireachta tosaigh 2022 na Seirbhíse um Iniúchóireacht Inmheánach cothrom le dáta i mí Lúnasa 2022 chun rioscaí atá ag athrú a chur san áireamh. Sa nuashonrú seo, bhí sé beartaithe ag an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach bailchríoch a chur ar 29 ngníomhaíocht iniúchóireachta faoin 31 Eanáir 2023. Chuir an Coiste um Dhul Chun Cinn Iniúchóireachta na pleananna tosaigh agus na pleananna arna dtabhairt cothrom le dáta araon san áireamh.
Faoi scoithdháta an 31 Eanáir 2023, bhí bailchríoch curtha ar 30 gníomhaíocht iniúchóireachta ag an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach. Cuimsíonn sé sin 100 % de phlean iniúchóireachta 2022, de réir mar a tugadh cothrom le dáta é ag lár na bliana, chomh maith le gníomhaíocht bhreise amháin a bhí beartaithe a thabhairt chun críche tar éis na tréimhse tuairiscithe.
Tagraíonn an tuarascáil seo d’obair iniúchóireachta a thug an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach chun críche sa tréimhse tuairiscithe, ón 1 Feabhra 2022 go dtí an 31 Eanáir 2023. Dá bhrí sin, ní dhéantar achoimre san iarscríbhinn a ghabhann leis an tuarascáil seo ar obair bhreise atá fós ar siúl an 31 Eanáir 2023 (a thagann lasmuigh den tréimhse tuairiscithe), agus a chuir le tuairim fhoriomlán 2022 ón tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach ar bhainistíocht airgeadais an Choimisiúin. Baineann sé seo go háirithe le gníomhaíochtaí maidir le dearadh agus cur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus maidir le riosca an Choimisiúin tráth na híocaíochta. Cuireadh faisnéis ábhartha ó na gníomhaíochtaí sin san áireamh le haghaidh thuairim fhoriomlán 2022 (féach roinn 4.3).
3.2.Sonraí staidrimh maidir le moltaí na Seirbhíse um Iniúchóireacht Inmheánach
D’eisigh an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach 172 mholadh a d’eascair óna hobair iniúchóireachta in 2022. Mar a léirítear thíos, rinneadh tromlach na moltaí seo (71 %) a rátáil mar thábhachtach agus rinneadh dhá mholadh a rátáil mar rí‑thábhachtach.
Foinse: An Coimisiún Eorpach, an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach
In 2022, ghlac na hiniúchaithe le 167 de na 172 mholadh a d’eisigh an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach. Glacadh i bpáirt le dhá mholadh agus diúltaíodh do thrí mholadh . Maidir le gach moladh ar glacadh leis (i bpáirt), dhréachtaigh na hiniúchaithe pleananna gníomhaíochta. Cuireadh na pleananna gníomhaíochta seo faoi bhráid na Seirbhíse um Iniúchóireacht Inmheánach, a mheas ina dhiaidh sin go raibh siad sásúil nó a d’iarr plean gníomhaíochta athbhreithnithe.
MOLTAÍ A EISÍODH IDIR 2018 AGUS 2022
Thug an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach aghaidh ar fhorbhreathnú cuimsitheach ar an obair leantach ar mholtaí a bhí thar téarma níos mó ná 6 mhí don Choiste um Dhul Chun Cinn Iniúchóireachta. Ina theannta sin, d’ullmhaigh an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach tuarascálacha ráithiúla ar chur chun feidhme moltaí a bhí thar téarma níos mó ná 6 mhí, a pléadh le linn cruinnithe grúpa ullmhúcháin an Choiste um Dhul Chun Cinn Iniúchóireachta.
Mar a léirítear thíos, ar scoithdháta an 31 Eanáir 2023, as iomlán de 854 mholadh arna nglacadh (i bpáirt)
a rinne an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach le linn na tréimhse 2018-2022, mheas na hiniúchaithe go raibh 635 (74 %) de na moltaí sin curtha chun feidhme
. Fágann sin go bhfuil iomlán de 219 moladh (26 %) oscailte fós.
Foinse: An Coimisiún Eorpach, an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach
As na 219 moladh oscailte atá fós oscailte ar an scoithdháta, rátáiltear dhá cheann mar rí‑thábhachtach, rátáiltear 62 cheann mar an‑tábhachtach, agus rátáiltear 155 cheann mar thábhachtach.
As na moltaí oscailte, tá 46 thar téarma (nár cuireadh chun feidhme faoin dáta a comhaontaíodh ar dtús). Cuimsíonn na moltaí thar téarma seo 5.4 % de na moltaí (i bpáirt) ar glacadh leo. As na moltaí thar téarma, tá trí cinn an‑tábhachtach a aicmítear mar i bhfad thar téarma (tá moladh i bhfad thar téarma nuair atá sé fós oscailte níos mó ná 6 mhí tar éis an dáta cur chun feidhme bunaidh). Is laghdú suntasach é seo ar na blianta roimhe seo, rud a fhianaíonn do bheartas dian leantach na Seirbhíse um Iniúchóireacht Inmheánach maidir le measúnú a dhéanamh ar chur chun feidhme a gcuid moltaí. Cuimsíonn na moltaí an‑tábhachtach sin atá i bhfad thar téarma 0.4 % de mhéid iomlán na moltaí ar glacadh leo (i bpáirt) sa tréimhse 2018-2022 (i gcomparáid le 0.8 % sa tréimhse tuairiscithe roimhe sin). Níl aon mholadh an‑tábhachtach atá i bhfad thar téarma a eisíodh roimh 2018.
Foinse: An Coimisiún Eorpach, an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach
Tríd is tríd, measann an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach go bhfuil cur chun feidhme a cuid moltaí sásúil agus inchomparáide le cur chun feidhme na moltaí a tugadh i dtréimhsí tuairiscithe roimhe. Agus an staid mar atá, léirítear go bhfuil seirbhísí an Choimisiúin díograiseach agus na moltaí ríthábhachtacha agus an‑tábhachtach á gcur chun feidhme acu, sa chaoi go maolaítear na rioscaí arna sainaithint ag an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach. Mar sin féin, ba cheart aird a thabhairt ar na moltaí aonair a rátáiltear mar an‑tábhachtach agus atá i bhfad thar téarma.
Déanann Cuid 3 den iarscríbhinn a ghabhann leis an tuarascáil seo achoimre ar na moltaí an‑tábhachtach seo atá i bhfad thar téarma.
4.Conclúidí bunaithe ar an obair iniúchóireachta a rinneadh in 2022
4.1.Conclúid maidir le hiniúchtaí feidhmíochta
Ag cur le cultúr feidhmíocht‑bhunaithe an Choimisiúin agus an fócas méadaithe a chuireann sé ar luach ar airgead, rinne an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach iniúchtaí feidhmíochta agus cuimsitheacha
in 2022 mar chuid dá plean straitéiseach iniúchóireachta.
Bhain na conclúidí iniúchta a tháinig as le: (1) cur chun feidhme bheartas an Aontais; (2) córais rialaithe inmheánaigh i ndáil le dlíthiúlacht agus rialtacht; (3) ullmhacht do bhuiséad an Aontais agus é a chur chun feidhme go luath; (4) bainistíocht feidhmíochta; (5) comhar le tríú páirtithe a chuireann beartais agus cláir chun feidhme; (6) teicneolaíocht faisnéise; agus (7) próisis eile.
I gcomhréir leis an modheolaíocht agus na dea‑chleachtais dá cuid, is ar bhealach indíreach a ghabhann an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach i leith feidhmíochta, trí mheasúnú a dhéanamh ar fheidhmíocht na ranna i gcur i bhfeidhm beartas, clár agus gníomhaíochtaí faoi threoir na rioscaí atá bainteach leo. Leis an gcur chuige seo, tá sé mar aidhm aici a áirithiú
go bhfuil creataí feidhmíochta iomchuí, uirlisí tomhais feidhmíochta agus córais faireacháin forbartha ag na hArd‑Stiúrthóireachtaí agus seirbhísí.
Leagtar amach sna ranna seo a leanas conclúidí na Seirbhíse um Iniúchóireacht Inmheánach ar na gnéithe feidhmíochta éagsúla ar dhírigh sí orthu ina cuid iniúchtaí in 2022.
Bainistíocht feidhmíochta
Tá córas láidir bainistíochta feidhmíochta fíor‑riachtanach lena áirithiú go socraítear cuspóirí agus táscairí feidhmíochta go héifeachtach agus i gcomhréir le tosaíochtaí an Choimisiúin, go ndéantar faireachán tráthrialta orthu agus go dtuairiscítear orthu, agus go soláthraíonn gníomhaíochtaí an Choimisiúin an fheidhmíocht uasta agus breisluach. Teastaíonn níos mó fianaise shoiléir ó pháirtithe leasmhara polaitiúla agus ón bpobal go bhfuil an Coimisiún ag seachadadh cuspóirí polaitiúla agus oibríochtúla.
Dá bhrí sin, tá an Coimisiún tiomanta creat láidir feidhmíochta a chur i bhfeidhm. Cuimsíonn an Teachtaireacht maidir leis an gCreat Feidhmíochta do bhuiséad an Aontais faoi chreat airgeadais ilbhliantúil 2021-2027 na huirlisí agus na nósanna imeachta is gá chun cuspóirí a leagan síos, agus chun an dul chun cinn ina dtreo a thomhas agus faireachán a dhéanamh orthu. Is laistigh den chreat seo a rinne an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach ceithre iniúchadh i réimse na bainistíochta feidhmíochta.
1)Chun faireachán a dhéanamh ar a fheidhmíocht agus chun tuairisc leordhóthanach a thabhairt don phobal agus do pháirtithe leasmhara eile, ní mór don Choimisiún dearbhú réasúnach a bheith aige go bhfuil a fhaisnéis feidhmíochta maidir le cláir airgeadais an Aontais iontaofa. Rinne an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach iniúchadh in Ard‑Stiúrthóireacht an Bhuiséid agus in Ardrúnaíocht an Choimisiúin. Rinne sí measúnú ar leordhóthanacht an chórais rialaithe atá i bhfeidhm chun tacú leis an gCoimisiún dearbhú a chruthú maidir le hiontaofacht na faisnéise feidhmíochta ar a chláir airgeadais. D’admhaigh an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach nach féidir an cur chuige rialaithe foriomlán i ndáil le hiontaofacht faisnéise feidhmíochta a chur i bhfeidhm ar an mbealach céanna agus a chuirtear i bhfeidhm é do ghnéithe dlíthiúlachta agus rialtachta, arna mhíniú i bpáirt ag an bpróiseas dúshlánach trína mbailítear, trína bpróiseáiltear agus ina dtuairiscítear faisnéis feidhmíochta, i bhfianaise líon mór agus éagsúlacht faisnéise den sórt sin, chomh maith le líon na ngníomhaithe a bhfuil baint acu le bainistíocht faisnéise den sórt sin, go háirithe faoi bhainistíocht chomhpháirteach agus indíreach. I bhfianaise an chomhthéacs fíordhúshlánach sin, tháinig an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach ar an gconclúid, cé go bhfuil dul chun cinn déanta ag an gCoimisiún maidir le creat feidhmíochta bhuiséad an Aontais a fheabhsú agus maidir le cur chun feidhme an chórais rialaithe is gá chun dearbhú a chruthú maidir le hiontaofacht an tuairiscithe ar fhaisnéis feidhmíochta maidir lena cláir airgeadais, go bhfuil gá le roinnt feabhsuithe tábhachtacha chun an córas seo a neartú tuilleadh. Go háirithe, sainaithníodh laige an‑tábhachtach amháin a bhaineann leis na gníomhaíochtaí rialaithe, lena n‑áirítear bearnaí nó neamhréireachtaí sa treoraíocht chorparáideach i ndáil le hiontaofacht na faisnéise feidhmíochta a mheasúnú (a léirítear sa chaoi a dtuairiscítear rialuithe gaolmhara) agus rialuithe cáilíochta ar an leibhéal lárnach nach gcuirtear i bhfeidhm i gcónaí mar a bhí beartaithe, go háirithe na hathbhreithnithe cáilíochta agus na seiceálacha comhsheasmhachta a bhaineann leis na tuarascálacha bliantúla ar ghníomhaíochtaí.
2)Bunaithe ar an staid mar atá i gcláir réime taighde agus nuálaíochta an Aontais do na tréimhsí 2014-2020 agus 2021-2027, rinne an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach measúnú ar ghnéithe sonracha de chreataí feidhmíochta Fís 2020 (cur chun feidhme éifeachtach an chórais faireacháin agus tuairiscithe) agus Fís Eorpach (dearadh an chreata feidhmíochta). Chumhdaigh an t‑iniúchadh na hArd‑Stiúrthóireachtaí um Thaighde agus Nuálaíocht, um Ghníomhú ar son na hAeráide, um Fhuinneamh, um Shoghluaisteacht agus um Iompar, an Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol, agus an tAirmheán Comhpháirteach Taighde
. Ar an bhforiomlán, tá dearadh an chreata feidhmíochta agus an chórais faireacháin agus tuairiscithe le haghaidh Fís Eorpach agus a stádas oibriúcháin leordhóthanach agus i gcomhréir le céim shaolré an chláir. Thug an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach faoi deara laige an‑tábhachtach amháin a bhain le héifeachtacht an chórais tuairiscithe le haghaidh Fís 2020, áfach.
Ar deireadh, rinneadh dhá iniúchadh ar bhainistíocht feidhmíochta sna hArd‑Stiúrthóireachtaí seo a leanas:
3)Eurostat agus
4)Cánachas agus an tAontas Custaim.
I gcásanna (3) agus (4) araon, bhí na córais bhainistíochta feidhmíochta deartha go leordhóthanach agus curtha chun feidhme go héifeachtúil agus go héifeachtach, rud a chumasaigh pleanáil, faireachán agus tuairisciú ar an méid atá bainte amach leis na príomhchuspóirí beartais
Cur chun feidhme bheartas an Aontais
In 2019, shainmhínigh Uachtarán an Choimisiúin na tosaíochtaí polaitiúla ar feadh tréimhse 5 bliana. Tá príomhchúram ar an gCoimisiún gníomhaíochtaí coincréiteacha a dhéanamh de na tosaíochtaí sin. Tá ról gníomhach ag na hArd‑Stiúrthóireachtaí agus na seirbhísí éagsúla maidir le dearadh agus cur chun feidhme bheartais an Aontais. Déanann siad amhlaidh trí, i measc nithe eile, reachtaíocht an Aontais a mholadh, cúnamh a thabhairt do na Ballstáit chun í a chur chun feidhme, a áirithiú go gcomhlíontar dlí an Aontais, agus ionadaíocht sheachtrach an Aontais a áirithiú maidir le hábhair seachas gnóthaí eachtracha agus beartas slándála. Sna cúig iniúchadh a rinne an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach rinneadh measúnú ar fheidhmíocht na nArd‑Stiúrthóireachtaí faoi seach i gcuid de na réimsí sin. Léirigh ceithre cinn de na cúig iniúchadh go bhfuil gá le feabhsuithe suntasacha, agus d’eisigh an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach roinnt moltaí an‑tábhachtach in 2022 agus iad dírithe chuig na hArd‑Stiúrthóireachtaí a ndearnadh iniúchadh orthu
.
1)Rinneadh measúnú in iniúchadh amháin ar leordhóthanacht agus ar éifeachtacht scéim ráthaíochta an Chiste Eorpaigh um Fhorbairt Inbhuanaithe. D’aithin an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach na hiarrachtaí a rinne na hArd‑Stiúrthóireachtaí um Chomhpháirtíochtaí Idirnáisiúnta agus um Beartas Comharsanachta agus Caibidlíocht maidir le Méadú chun an scéim ráthaíochta seo a bhainistiú, ar ionstraim nua agus uathúil í. D’ainneoin na ndúshlán suntasach a bhaineann le bunú na módúlachta nua cur chun feidhme, an gá atá le roinnt clásail chothrománacha a chaibidliú agus an t‑atreorú atá riachtanach chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin phaindéim COVID‑19, síníodh comhaontuithe le haghaidh méid iomlán na hionstraime laistigh den sprioc‑am arna bhunú leis an rialachán a bhaineann leis an gciste. Ní mór na socruithe rialachais, cruthú dearbhaithe, faireacháin conarthacha agus feidhmíochta a fheabhsú go suntasach chun na próisis stiúrtha, cur chun feidhme agus tuairiscithe a neartú, áfach.
2)Dhírigh an dara hiniúchadh a rinneadh in Ard‑Stiúrthóireachtaí na Trádála, na Talmhaíochta agus na Forbartha Tuaithe, agus an Chomhshaoil, ar na próisis atá i bhfeidhm chun cur chun feidhme éifeachtúil agus éifeachtach comhaontuithe trádála déthaobhacha a áirithiú. Léirigh sé go ndearna Ard‑Stiúrthóireacht na Trádála gníomhaíocht chun cur chun feidhme agus forfheidhmiú comhaontuithe trádála déthaobhacha a neartú, ag díriú ar an gcomhordú le páirtithe leasmhara seachtracha agus ar an gcomhar le seirbhísí eile an Choimisiúin. Tá gá le feabhsuithe breise in Ard‑Stiúrthóireacht na Trádála i ndáil le rannchuidiú meastóireachtaí agus staidéir ex post le cur chun feidhme comhaontuithe trádála, agus i ndáil le doiciméadacht faisnéise ar staid na mbacainní trádála atá ann cheana, áfach.
3)Bhí an tríú hiniúchadh dírithe ar mheasúnú a dhéanamh ar na próisis arna gcur i bhfeidhm ag Ard‑Stiúrthóireachtaí na Talmhaíochta agus na Forbartha Tuaithe, agus um Shláinte agus Sábháilteacht Bia, agus ag an Oifig Eorpach Frith‑Chalaoise
chun calaois bhia a chosc agus a bhrath. Ní hamháin go gcuirfidh calaois bhia bac ar fheidhmiú ceart an mhargaidh inmheánaigh ach féadfaidh sí a bheith ina riosca freisin do shláinte an duine, do shláinte ainmhithe nó plandaí, do leas ainmhithe nó don chomhshaol san Aontas Eorpach. Cé go bhfuil na próisis atá curtha i bhfeidhm ag an dá Ard‑Stiúrthóireacht leordhóthanach ar an bhforiomlán, tá laigí an‑tábhachtach ann fós a dhéanann difear dá n‑éifeachtúlacht agus dá n‑éifeachtacht. Baineann siad sin le leithdháileadh cúraimí a bhaineann le táirgí bia orgánacha; scagadh fógraí chun cásanna calaoise ionchasacha a shainaithint; faireachán a dhéanamh ar shaincheisteanna a d’fhéadfadh a bheith i gcórais rialaithe na mBallstát; agus feidhmiúlachtaí na gcóras teicneolaíochta faisnéise gaolmhar.
4)Rinneadh measúnú leis an gceathrú iniúchadh ar an gcóras rialaithe inmheánaigh in Ard‑Stiúrthóireacht na Talmhaíochta agus na Forbartha Tuaithe chun na cláir thacaíochta náisiúnta a chur chun feidhme in earnáil an fhíona. Cé go bhfuil rialuithe leordhóthanacha ag an Ard‑Stiúrthóireacht ar an bhforiomlán chun na cláir thacaíochta náisiúnta a chur chun feidhme go héifeachtach agus go héifeachtúil in earnáil an fhíona, tá laige shuntasach fós ann. Baineann sé le faireachán feidhmíochta na gclár sin (is é sin an treoraíocht a sholáthraítear do na Ballstáit maidir leis na sonraí feidhmíochta is gá dóibh a thuairisciú don Choimisiún, agus measúnú ar na sonraí sin ag Ard‑Stiúrthóireacht na Talmhaíochta agus na Forbartha Tuaithe).
5)Is príomh‑ionchur iad staidéir sa phróiseas ceaptha beartais. Tháinig an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach ar an gconclúid go n‑áirithíonn an córas rialaithe inmheánaigh atá i bhfeidhm in Ard‑Stiúrthóireacht na Soghluaisteachta agus an Iompair go ndéantar na céimeanna éagsúla de shaolré na staidéar a bhainistiú go héifeachtach agus go héifeachtúil, agus go gcomhlíonann siad an reachtaíocht is infheidhme agus an treoraíocht chorparáideach.
Córais rialaithe inmheánaigh: dlíthiúlacht agus rialtacht
Tá sé ar cheann de thosaíochtaí na Seirbhíse um Iniúchóireacht Inmheánach fós athdhearbhú a thabhairt don Choláiste, chomh maith leis na hArd‑Stiúrthóireachtaí agus seirbhísí, maidir le cur chun feidhme éifeachtúil agus éifeachtach na rialuithe inmheánacha a mhéid a bhaineann le bainistíocht airgeadais. Bunaithe ar mheasúnú riosca domhain agus ar an bplean straitéiseach iniúchóireachta 2021-2023 a tháinig as, rinne an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach seacht ngníomhaíocht iniúchóireachta sa réimse seo in 2022. Trí na hiniúchtaí seo, tháinig sé chun solais go bhfuil gá le feabhsuithe suntasacha, agus eisíodh roinnt moltaí
.
1)Ba chéim mhór é tabhairt isteach, in 2016, an ‘méid foriomlán measta faoi riosca tráth an dúnta’ chun feabhas a chur ar thuairisciú an Choimisiúin ar bhainistíocht airgeadais, i.e. toisc go gcomhlánaíonn sé an tuairisciú ar chláir le córais rialaithe ilbhliantúla trí fhaisnéis bhreise a thabhairt maidir leis na méideanna measta atá faoi riosca a bhfuil coinne ag an gCoimisiún go bhfanfaidh siad a luaithe a bheidh na gníomhaíochtaí ceartaitheacha uile curtha chun feidhme. Sa chomhthéacs sin, rinne an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach athbhreithniú teoranta ar an tuairisciú ar bhearta coisctheacha agus ceartaitheacha an Choimisiúin (‘acmhainneacht cheartaitheach’) in Ard‑Stiúrthóireacht an Bhuiséid, in Ard‑Stiúrthóireacht na Talmhaíochta agus na Forbartha Tuaithe, sna hArd‑Stiúrthóireachtaí um Fhostaíocht, Gnóthaí Sóisialta agus Cuimsiú, agus um Chomhpháirtíochtaí Idirnáisiúnta, in Ard‑Stiúrthóireacht an Bheartais Réigiúnaigh agus Uirbigh, in Ard‑Stiúrthóireacht an Taighde agus na Nuálaíochta, agus sa Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde. D’admhaigh an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach na hiarrachtaí leanúnacha atá á ndéanamh ag Ard‑Stiúrthóireacht an Bhuiséid chun cáilíocht agus soiléireacht an tuairiscithe ar na bearta coisctheacha agus ceartaitheacha sa tuarascáil bhliantúil bainistíochta agus feidhmíochta do 2021 a fheabhsú. Tháinig sí ar an gconclúid go bhfuil na treoracha corparáideacha maidir le tuairisciú ar na bearta coisctheacha agus ceartaitheacha dea‑dheartha ar an bhforiomlán agus go bhfuil siad curtha chun feidhme go héifeachtach ag na hArd‑Stiúrthóireachtaí agus na seirbhísí sampláilte. Tá laigí an‑tábhachtach fós ann maidir leis na rialuithe inmheánacha atá i bhfeidhm (ar an leibhéal corparáideach agus áitiúil araon), áfach, chun a áirithiú go dtuairiscíonn na hArd‑Stiúrthóireachtaí faisnéis shimplí, shoiléir agus iontaofa ina dtuarascálacha bliantúla ar ghníomhaíochtaí, agus ag Ard‑Stiúrthóireacht an bhuiséid i dtuarascáil bhliantúil an Choimisiúin ar bhainistíocht agus ar fheidhmíocht. Baineann siad sin le hinfhaighteacht sonraí cainníochtúla agus faisnéise cáilíochtúla chun bunús éifeachtach a thabhairt d’acmhainneacht cheartaitheach fhoriomlán an Choimisiúin agus soiléireacht agus comhsheasmhacht an tuairiscithe ar cheartúcháin sna tuarascálacha bliantúla ar ghníomhaíochtaí agus sa tuarascáil bhliantúil bainistíochta agus feidhmíochta.
2)Is ionstraim shealadach í an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta trína mbailíonn an Coimisiún cistí chun cuidiú leis na Ballstáit athchóirithe agus infheistíochtaí a chur chun feidhme i gcomhréir le tosaíochtaí an Aontais. Rinne an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach measúnú ar straitéisí rialaithe agus iniúchóireachta Ard‑Stiúrthóireacht na nGnóthaí Eacnamaíocha agus Airgeadais don tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta. D’admhaigh sé gur cúram dúshlánach é an dul chun cinn maidir le bunú na straitéisí rialaithe agus iniúchóireachta de bharr chastacht na timpeallachta oibríochtúla agus chreat dlíthiúil na hionstraime, chomh maith leis an mbrú ar na hacmhainní chun na pleananna náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta a fhormheas agus na chéad íocaíochtaí a dhéanamh. Tá laigí an‑tábhachtach fós ann maidir le dearadh na rialuithe sin a d’fhéadfadh bac a chur ar an dearbhú maidir le dlíthiúlacht agus rialtacht na n‑íocaíochtaí agus ar éifeachtacht na gcóras rialaithe sna Ballstáit i ndáil le leasanna airgeadais an Aontais a chosaint, áfach. Bhain na laigí sin leis an modheolaíocht chun íocaíochtaí a fhionraí i gcás nár baineadh amach garspriocanna agus spriocanna, cur i bhfeidhm na gceartúchán a eascraíonn as iniúchtaí ex post, sainiú na gcritéar chun conclúid a dhéanamh maidir le comhlíontacht chórais rialaithe na mBallstát agus an mhodheolaíocht chun raon feidhme iniúchtaí córais a shainiú.
3)In iniúchadh a rinneadh san Ard‑Stiúrthóireacht um Chosaint Shibhialta Eorpach agus Oibríochtaí um Chabhair Dhaonnúil rinneadh measúnú ar dhearadh agus ar chur chun feidhme rialuithe i mbainistíocht deontas, ón dámhadh go dtí an íocaíocht dheiridh agus iniúchtaí ex post, a bhaineann leis an Sásra Aontais um Chosaint Shibhialta. Cé go bhfuil an straitéis rialaithe maidir le bainistíocht deontas deartha go leordhóthanach, tá laige an‑tábhachtach ina cur chun feidhme maidir le neamhnochtadh na gcritéar maidir le roghnú tairbhithe i nósanna imeachta um dhámhachtain díreach agus an bonn cirt le húsáid nósanna imeachta den sórt sin.
4)Féadfar cistiú ón Aontas, faoin gceannteideal buiséid chomharsanachta agus domhanda, a sholáthar do thairbhithe ar gach mór‑roinn. Tá acmhainneacht thoscaireachtaí an Aontais teoranta, áfach, agus ní féidir leis na hArd‑Stiúrthóireachtaí um ghníomhaíocht sheachtrach scrúdú a dhéanamh ar gach mír chaiteachais sna hiarrataí ar íocaíocht dheiridh. Dá bhrí sin, ceanglaítear ar thairbhithe agus ar chonraitheoirí, de réir conartha, fíoruithe caiteachais ó iniúchóir seachtrach a sholáthar. D’fhéadfadh na fíoruithe caiteachais conarthacha sin líon ard earráidí dlíthiúlachta agus rialtachta a chosc ó tharlú sula ndéanann an Coimisiún íocaíocht agus dá bhrí sin tá gné shuntasach acu sa slabhra rialaithe inmheánach. Léirigh iniúchtaí roimhe seo ar an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach go mb’fhéidir nach mbeadh fíoruithe caiteachais conarthacha ina rialú iontaofa a dhóthain i gcónaí, toisc nach raibh siad in ann i gcónaí caiteachas neamh‑incháilithe a bhrath roimh íocaíocht dheiridh. In 2022, rinne an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach measúnú ar dhearadh agus ar chur chun feidhme na rialuithe ar fhíoruithe caiteachais conarthacha sna hArd‑Stiúrthóireachtaí um Chomhpháirtíochtaí Idirnáisiúnta, um Beartas Comharsanachta agus Caibidlíocht maidir le Méadú agus sa tSeirbhís um Ionstraimí Beartais Eachtraigh. Thug an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach faoi deara go ndearna Ard‑Stiúrthóireacht na gComhpháirtíochtaí Idirnáisiúnta iarrachtaí suntasacha chun an próiseas le haghaidh fíoruithe caiteachais conarthacha a chur chun feidhme, próiseas a úsáideann an Ard‑Stiúrthóireacht um Beartas Comharsanachta agus Caibidlíocht maidir le Méadú agus an tSeirbhís um Ionstraimí Beartais Eachtraigh freisin. Níl dearadh an phróisis seo leordhóthanach go hiomlán, áfach, agus mar sin níl sé éifeachtach agus éifeachtúil ach i bpáirt chun fónamh mar fhoinse iontaofa dearbhaithe maidir le dlíthiúlacht agus rialtacht na n‑íocaíochtaí. Sa chomhthéacs seo, shainaithin an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach dhá laige an‑tábhachtach a bhaineann le cuspóir agus dearadh an phróisis agus le faireachán a dhéanamh ar aiseolas ar fhíoruithe caiteachais conarthacha.
5)Tá ról ceannaireachta ag Ard‑Stiúrthóireacht na Faisnéisíochta sna nósanna imeachta soláthair a bhaineann le teicneolaíocht faisnéise agus cumarsáide, a chumhdaíonn ní hamháin an Coimisiún Eorpach ach freisin institiúidí agus comhlachtaí eile de chuid an Aontais Eorpaigh. Rinne an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach iniúchadh ar sholáthar poiblí in Ard‑Stiúrthóireacht na Faisnéisíochta. Agus an ról dúshlánach sin á chur san áireamh, tháinig an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach ar an gconclúid gur dhear agus gur chuir an Ard‑Stiúrthóireacht creat rialachais, bainistíochta riosca agus rialaithe inmheánaigh atá leordhóthanach agus éifeachtach chun feidhme dá gníomhaíochtaí soláthair. Tá laige mhór fós ann maidir lena héifeachtúlacht, áfach, go háirithe maidir le nósanna imeachta soláthair i leith teicneolaíocht faisnéise agus cumarsáide a stiúradh i dtreo modhanna níos iomaíche agus eacnamaíche.
6)Chuir an Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí
comhlíonadh cosanta sonraí i gcroílár rialachais na n‑eagraíochtaí agus thug sé isteach cur chuige riosca‑bhunaithe chun oibríochtaí próiseála sonraí a mheasúnú d’fhonn an ceart bunúsach atá ag gach duine ar chosaint a shonraí a neartú. Chun cur chuige comhleanúnach agus comhchuibhithe a áirithiú maidir le cosaint sonraí pearsanta ar fud institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais, glacadh rialachán inmheánach um chosaint sonraí, atá ailínithe le prionsabail agus rialacha an Rialacháin Ghinearálta maidir le Cosaint Sonraí, in 2018
. Is é is príomhchuspóir dó a áirithiú go ndéanann institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais sonraí pearsanta a phróiseáil go cothrom agus go trédhearcach. Próiseálann gníomhaireachtaí feidhmiúcháin méideanna móra sonraí pearsanta. I bhfianaise phríomhról an Choimisiúin maidir le rialacháin um chosaint sonraí a ghlacadh ar leibhéal an Aontais, tá sé tábhachtach go dtabharfadh gníomhaireachtaí feidhmiúcháin dea‑shampla freisin maidir le rialacha nua cosanta sonraí an Aontais a chur i bhfeidhm. Rinne an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach iniúchadh i gcúig ghníomhaireacht feidhmiúcháin
agus san Ard‑Stiúrthóireacht um Thaighde agus Nuálaíocht chun measúnú a dhéanamh ar cé acu ar chuir nó nár chuir siad córas rialaithe inmheánaigh éifeachtach agus éifeachtúil i bhfeidhm chun sonraí pearsanta a chosaint, i gcomhréir le príomhfhorálacha an rialacháin inmheánaigh ar chosaint sonraí. Tháinig an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach ar an gconclúid go bhfuil córas rialaithe curtha i bhfeidhm ag na gníomhaireachtaí feidhmiúcháin, arna dtacú ag an Ard‑Stiúrthóireacht um Thaighde agus Nuálaíocht, chun sonraí pearsanta a chosaint, a bhfuil sé mar aidhm aige príomhfhorálacha an rialacháin is infheidhme a chomhlíonadh. Cé go n‑aithnítear gur chuir an Ard‑Stiúrthóireacht um Thaighde agus Nuálaíocht struchtúr láidir rialachais ar bun chun cuidiú le dul i ngleic le ceisteanna coiteanna maidir le bainistíocht sonraí pearsanta agus go bhfuil dul chun cinn foriomlán déanta aici maidir le córas rialaithe a chur chun feidhme chun sonraí pearsanta a chosaint, tá laigí a dhéanann difear dá éifeachtacht agus dá éifeachtúlacht fós ann, áfach. Baineann na laigí sin leis an gcomhaontú maidir le rialú comhpháirteach i dtaca le próiseáil sonraí pearsanta a chur ar bhonn foirmiúil agus le haistriú sonraí pearsanta chuig tríú tíortha tríd an tairseach ‘Cistiú agus Tairiscintí’.
7)Ar deireadh, rinne an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach athbhreithniú ar chreat rialaithe inmheánaigh na hArd‑Stiúrthóireachta Cánachais agus Custaim agus tháinig sí ar an gconclúid go ndearna an Ard‑Stiúrthóireacht measúnú leordhóthanach ar láithreacht agus ar fheidhmiú a comhpháirteanna rialaithe inmheánaigh agus a prionsabail.
Ullmhacht do bhuiséad an Aontais agus é a chur chun feidhme go luath
Rannchuidíonn an Creat Airgeadais Ilbhliantúil 2021-2027 comhcheangailte le hionstraim téarnaimh NextGenerationEU ar scála nach bhfacthas riamh roimhe chun cuidiú le tionchair eacnamaíocha agus shóisialta phaindéim COVID‑19 a mhaolú agus chun cabhrú leis an aistriú i dtreo Eoraip nua‑aimseartha agus níos inbhuanaithe. Tá na rioscaí gaolmhara a bhaineann le bainistíocht an bhuiséid seo agus le baint amach a chuspóirí ard go bunúsach. Mar thoradh air sin chuir an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach san áireamh, ina plean iniúchóireachta 2022, ceithre iniúchadh a chumhdaigh na céimeanna tosaigh i bpleanáil agus i gcur chun feidhme bhuiséad an Aontais. D’eisigh an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach roinnt moltaí, agus rinneadh dhá cheann acu a rátáil mar ríthábhachtach, ag eascairt as na laigí a sainaithníodh.
1)Dhírigh an t‑iniúchadh, a rinneadh sa Chomhairle Nuálaíochta Eorpach, sa Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin um Fhiontair Bheaga agus Mheánmhéide, san Ard‑Stiúrthóireacht um Thaighde agus Nuálaíocht agus in Ard‑Stiúrthóireacht na Líonraí Cumarsáide, an Ábhair Dhigitigh agus na Teicneolaíochta, ar an gComhairle Nuálaíochta Eorpach. Seoladh an Chomhairle Nuálaíochta Eorpach mar thionscadal píolóta faoin ochtú clár réime taighde agus nuálaíochta, Fís 2020, ar chuid de eintiteas tiomnaithe a chruthú le haghaidh infheistíochtaí, mar atá Ciste na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí. Rinneadh clár lánchuimsitheach den Chomhairle Nuálaíochta Eorpach faoi Fhís Eorpach (tréimhse 2021-2027), lena gcuimsítear trí scéim: Fionnachtaí (deontais), Aistriú (deontais) agus Luasaire (deontas amháin, cothromas amháin agus tacaíocht airgeadais chumaiscthe). Cé go ndearnadh rialuithe inmheánacha do chomhpháirt deontais na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí (scéimeanna Fionnachtaithe agus Aistrithe) a dhearadh agus a chur chun feidhme go leordhóthanach, fuair an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach amach go raibh laigí ríthábhachtach agus an‑tábhachtach sna córais rialachais agus rialaithe inmheánaigh maidir lena scéim Luasaire. Baineann na laigí le rialachas an chláir, le timpeallacht rialaithe inmheánaigh na gníomhaireachta feidhmiúcháin i ndáil leis an gComhairle Nuálaíochta Eorpach, leis an aistriú chuig an mbainistíocht indíreach, le tuairisciú ó Chiste na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí go dtí an ghníomhaireacht feidhmiúcháin agus chuig an Ard‑Stiúrthóireacht um Thaighde agus Nuálaíocht, neamhréireachtaí sna seiceálacha coinbhleachtaí leasa le linn an phróisis meastóireachta, agus seirbhísí agus uirlisí faisnéise agus teicneolaíochta a bhaineann leis an scéim Luasaire.
2)Dhírigh iniúchadh eile ar mheasúnú a dhéanamh ar an straitéis rialaithe a chuir an Ard‑Stiúrthóireacht um an Tionscal Cosanta agus an Spás chun feidhme i mbainistíocht céimeanna luatha an Chiste Eorpaigh Cosanta. D’ainneoin rialuithe a dearadh go leordhóthanach, bhí laige shuntasach ann maidir le cur chun feidhme an bhailíochtaithe ar stádas na bhfiontar beag agus meánmhéide agus cuideachtaí meánchaipitlithe.
Ar deireadh, dhírigh dhá iniúchadh ar na céimeanna luatha de chur chun feidhme chreat airgeadais ilbhliantúil 2021-2027:
3)Cur chun feidhme luath chlár na Saoráide um Chónascadh na hEorpa 2021-2027 ag an nGníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol, ag Ard‑Stiúrthóireacht um Fhuinneamh agus ag Ard‑Stiúrthóireacht na Soghluaisteachta agus an Iompair, agus
4)Ullmhacht na hArd‑Stiúrthóireachta um an Oideachas, an Óige, an Spórt agus an Cultúr chun an clár Erasmus+ 2021-2027 a chur chun feidhme.
Bhí na torthaí (3) agus (4) sásúil agus níor sainaithníodh aon riosca ard iarmharach nó laigí móra in Ard‑Stiúrthóireachtaí agus Seirbhísí an Choimisiúin a ndearnadh iniúchadh orthu.
Comhar le tríú páirtithe a chuireann beartais agus cláir chun feidhme
Féadfar cúraimí cur chun feidhme an bhuiséid a chur ar iontaoibh comhlachtaí an Aontais dá dtagraítear in Airteagail 70 agus 71 den Rialachán Airgeadais. Faoi láthair, tá tírdhreach gníomhaireachtaí díláraithe an Aontais éagsúil i dtéarmaí a struchtúir rialachais, a sainorduithe agus a gcúraimí. Ag cur san áireamh na rioscaí a shainaithin an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach a bhaineann le freagracht an Choimisiúin as comhoibriú leis na comhlachtaí sin, faireachán agus maoirseacht a dhéanamh orthu, chomh maith leis na chéad iniúchtaí ó anuraidh a chuimsigh Ard‑Stiúrthóireachtaí comhpháirtíochta an Choimisiúin agus gníomhaireachtaí díláraithe an Aontais nó comhlachtaí féinrialaitheacha eile, in 2022, rinne an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach dhá iniúchadh den chineál céanna.
1)Chumhdaigh an chéad iniúchadh na sásraí comhair idir an Fhondúireacht Eorpach Oiliúna agus na hArd‑Stiúrthóireachtaí um Fhostaíocht, Gnóthaí Sóisialta agus Cuimsiú, um Chomhpháirtíochtaí Idirnáisiúnta, um Beartas Comharsanachta agus Caibidlíocht maidir le Méadú agus um an Oideachas, an Óige, an Spórt agus an Cultúr. Tá próisis leordhóthanacha curtha i bhfeidhm ag na hArd‑Stiúrthóireachtaí chun tacú lena gcaidreamh leis an bhFondúireacht Eorpach Oiliúna. Fuarthas amach, áfach, go raibh a n‑éifeachtacht lagaithe mar gheall ar an easpa beachta a bhaineann le sainordú geografach na Fondúireachta, atá faoi chúram na hArd‑Stiúrthóireachta um Fhostaíocht, Gnóthaí Sóisialta agus Cuimsiú go príomha.
2)Chumhdaigh an dara hiniúchadh an comhar idir Ard‑Stiúrthóireacht na nGnóthaí Muirí agus na hIascaireachta agus an Ghníomhaireacht Eorpach um Rialú ar Iascach, agus fuarthas amach gur cheap an Ard‑Stiúrthóireacht próisis chomhair atá leordhóthanach, éifeachtach agus éifeachtúil maidir le gníomhaíochtaí a bhaineann le comhlíontacht na bhforálacha idirnáisiúnta faoi Airteagal 30 den Rialachán maidir leis an gComhbheartas Iascaigh.
Teicneolaíocht faisnéise
I bhfianaise imní níos airde maidir le slándáil, oibleagáidí dlíthiúla, ionchais na mBallstát, ceanglais nua úsáideoirí, agus cur chuige corparáideach maidir le bainistíocht faisnéise, ghlac an Coimisiún, in 2018, Straitéis Dhigiteach arb é is aidhm di réitigh dhigiteacha nuálacha nua a thabhairt chun tacú lena bheartais agus lena ghníomhaíochtaí. Sa chomhthéacs seo, rinne an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach, in 2022, ceithre iniúchadh ar theicneolaíocht faisnéise.
1)Tá ról lárnach ag Ard‑Stiúrthóireacht na Faisnéisíochta maidir le tacú agus le comhordú a dhéanamh ar chur chun feidhme Straitéis Dhigiteach an Choimisiúin, i dteannta roinnt snáitheanna teicniúla a sheachadadh, i gcomhar le ranna eile an Choimisiúin, ar snáitheanna iad atá fíor‑riachtanach chun digitiú an Choimisiúin a chur chun cinn. Léirigh an t‑iniúchadh ar dhul chun cinn i gcur chun feidhme Straitéis Dhigiteach an Choimisiúin, cé gur dhear agus gur chuir an Coimisiún córais rialaithe leordhóthanacha chun feidhme chun maoirseacht, bainistíocht agus faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme Straitéis Dhigiteach an Choimisiúin Eorpaigh, go bhfuil laige shuntasach amháin ann fós a dhéanann difear dá cur chun feidhme éifeachtach. Baineann an laige sin leis an treoraíocht agus leis an tacaíocht a chuir Ard‑Stiúrthóireacht na Faisnéisíochta ar fáil do ranna an Choimisiúin chun ullmhúchán a dhéanamh le haghaidh digitiú próisis a chur chun feidhme, le haghaidh gníomhaíochtaí gaolmhara an phlean nuachóirithe um réitigh dhigiteacha agus le haghaidh múnla seachadta digiteach, agus chun faireachán a dhéanamh ar dhul chun cinn maidir le cur chun feidhme gach ceann acu.
Rinneadh trí iniúchadh chun measúnú a dhéanamh ar dhearadh agus ar chur chun feidhme rialachas teicneolaíocht faisnéise agus socruithe bainistíochta i gceithre Ard‑Stiúrthóireacht agus i gceithre sheirbhís:
2)Imirce agus Gnóthaí Baile, agus Ceartas agus Tomhaltóirí
3)Cánachas agus an tAontas Custaim
4)Ardrúnaíocht.
Níor shainaithin an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach leochaileachtaí suntasacha trí na hiniúchtaí seo.
Próisis eile
Rinneadh measúnú in dhá iniúchadh ar ghnéithe feidhmíochta laistigh de phróisis eile, is é sin slándáil fhisiciúil agus bainistíocht acmhainní daonna.
1)Níor nochtadh laigí móra sa chóras rialaithe leis an iniúchadh ar bhainistíocht acmhainní daonna in Ard‑Stiúrthóireacht na nGnóthaí Eacnamaíocha agus Airgeadais.
2)Sainaithníodh roinnt saincheisteanna san iniúchadh ar shlándáil fhisiciúil, as a dtáinig cúig mholadh an‑tábhachtach.
Mar institiúid Eorpach, mar fhostóir agus mar fheighlí, tá an Coimisiún freagrach as bearta slándála fisiciúla a sholáthar chun a chuid fostaithe a chosaint agus a chuid sócmhainní a choimirciú. Is ar an Ard‑Stiúrthóireacht um Acmhainní Daonna agus um Shlándáil a thugtar an fhreagracht fhoriomlán as sócmhainní agus daoine a chosaint d’áitreabh agus d’fhoireann uile an Choimisiúin. D’admhaigh an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach go bhfuil an réimse slándála dúshlánach agus casta. De réir mar a thagann rioscaí nua chun cinn, athraíonn an tírdhreach slándála, agus ní mór do sheirbhísí an Choimisiúin (go háirithe an Ard‑Stiúrthóireacht um Acmhainní Daonna agus um Shlándáil) freagairt dá réir sin, gan acmhainní breise. Cé go bhfuil dul chun cinn déanta ag an gCoimisiún maidir le creataí leordhóthanacha rialachais, bainistíochta riosca agus rialaithe inmheánaigh a chur chun feidhme le haghaidh slándáil fhisiciúil chun a chuid fostaithe a chosaint agus a chuid sócmhainní a choimirciú, tá roinnt gníomhaíochtaí suntasacha fós ag teastáil chun an leibhéal aibíochta is gá a bhaint amach. Baineann siad sin leis an gcreat rialachais, leis an gcreat bainistíochta riosca, agus leis na bearta rialaithe inmheánaigh.
4.2.Na conclúidí teoranta ón tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach
I mí Feabhra 2023 d’eisigh an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach conclúidí teoranta chuig gach Ard‑Stiúrthóireacht agus seirbhís de chuid an Choimisiúin maidir le staid an rialaithe inmheánaigh. Leis na conclúidí teoranta sin cuireadh leis na tuarascálacha bliantúla ar ghníomhaíochtaí 2022 ó na hArd‑Stiúrthóireachtaí agus na seirbhísí lena mbaineann. Tarraingíodh ar an obair iniúchóireachta a rinneadh le 5 bliana anuas, agus mar sin cumhdaítear leis na conclúidí sin na moltaí oscailte uile a eisíodh. Tá conclúid na Seirbhíse um Iniúchóireacht Inmheánach maidir le stádas na gcóras rialaithe inmheánaigh teoranta do na córais bhainistíochta agus rialaithe a ndearnadh iniúchadh orthu. Ní chumhdaítear leis an gconclúid sin na córais nach ndearna an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach iniúchadh orthu le 5 bliana anuas.
4.3.An tuairim fhoriomlán maidir le bainistíocht airgeadais an Choimisiúin
Mar a cheanglaítear ina cairt mhisin, eisíonn an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach tuairim fhoriomlán gach bliain maidir leis an mbainistíocht airgeadais a dhéanann an Coimisiún. Bunaítear é sin ar an obair iniúchóireachta a rinne an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach i réimse na bainistíochta airgeadais sa Choimisiún le linn na 3 bliana roimhe (2020 go 2022). Cuirtear faisnéis ó fhoinsí eile san áireamh inti freisin, go háirithe na tuarascálacha ó Chúirt Iniúchóirí na hEorpa. Eisítear an tuairim fhoriomlán comhuaineach leis na tuarascálacha sin agus cumhdaítear an bhliain chéanna inti.
Bunaithe ar an bhfaisnéis iniúchóireachta sin, mheas an t‑iniúchóir inmheánach go raibh nósanna imeachta rialachais, bainistíochta riosca agus rialaithe inmheánaigh curtha ar bun ag an gCoimisiún in 2022 atá oiriúnach, ina n‑iomláine, chun dearbhú réasúnach a thabhairt maidir le baint amach a chuid cuspóirí airgeadais. Tá an tuairim fhoriomlán cáilithe, áfach, a mhéid a bhaineann leis na forchoimeádais a rinne na hoifigigh údarúcháin trí tharmligean sna dearbhúcháin dearbhaithe a d’eisigh siad, faoi seach, ina dtuarascálacha bliantúla ar ghníomhaíochtaí.
Ag teacht ar an tuairim fhoriomlán dó, rinne an t‑iniúchóir inmheánach an tionchar comhcheangailte a bhí ag na méideanna uile ar measadh go raibh siad faoi riosca tráth na híocaíochta a mheas freisin toisc go bhfuil siadsan níos airde ná na méideanna a cuireadh faoi fhorchoimeádas. Is iad na méideanna foriomlána a bhí faoi riosca tráth na híocaíochta an meastachán is fearr a rinne oifigigh údarúcháin trí tharmligean ar mhéid an chaiteachais údaraithe nach raibh i gcomhréir leis na forálacha conarthacha agus rialála a bhí infheidhme tráth a rinneadh an íocaíocht in 2022. Ina dtuarascálacha bliantúla ar ghníomhaíochtaí, measann na hArd‑Stiúrthóireachtaí agus na seirbhísí méideanna atá faoi riosca tráth na híocaíochta idir thart ar EUR 2 722 mhilliún agus EUR 3 294 mhilliún san iomlán. Tá sin comhfhreagrach d’idir 1.6 % agus 1.9 % den chaiteachas ábhartha iomlán as buiséad an Choimisiúin, as an gCiste Eorpach Forbraíochta agus as Cistí Iontaobhais an Aontais in 2022 agus dá bhrí sin tá sé faoi bhun na hábharthachta de 2 % mar a shainmhínítear sna treoracha le haghaidh ullmhú na dtuarascálacha bliantúla ar ghníomhaíochtaí 2022.
Toisc na sásraí ceartaitheacha ilbhliantúla atá ina gcuid de chórais rialaithe inmheánaigh an Choimisiúin níl aon cheartúchán airgeadais ná aisghabháil a bhaineann le heasnaimh agus earráidí a bhraithfidh agus a cheartóidh na hArd‑Stiúrthóireachtaí agus na seirbhísí amach anseo san áireamh fós sna méideanna sin a bhí faoi riosca tráth na híocaíochta in 2022.
Measann an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach, mar gheall ar na heilimintí sin, go bhfuil cosaint leordhóthanach go hiomlán agus le himeacht ama ag buiséad an Aontais.
Gan an tuairim fhoriomlán a cháiliú tuilleadh, leag an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach béim ar na hábhair seo a leanas.
1. Buiséad an Aontais a chur chun feidhme i gcomhthéacs géarchéimeanna dothuartha agus atriallacha
Mar gheall ar an staid sláinte, sóisialta, eacnamaíoch agus airgeadais a chruthaigh paindéim COVID‑19 agus na géarchéimeanna ina dhiaidh sin (cogadh foghach na Rúise in aghaidh na hÚcráine, géarchéim fuinnimh, boilsciú, imirce), tá rioscaí trasghearrtha a d’fhéadfadh a bheith ard don institiúid i gceist a mhéid a bhaineann le cur chun feidhme bhuiséad an Aontais agus seachadadh a thosaíochtaí beartais.
Áirítear leis sin na hoibríochtaí atá mar chuid de chreat airgeadais ilbhliantúil 2014-2020, a bhfuil gá le rialú oiriúnach (ex post go háirithe) a dhéanamh orthu fós, agus oibríochtaí faoi chreat airgeadais ilbhliantúil 2021-2027 agus an pacáiste athshlánaithe faoi Ionstraim Théarnaimh an Aontais Eorpaigh, maidir le gnéithe dearbhaithe, comhlíontachta agus feidhmíochta.
Chun a áirithiú go ndéanfar an buiséad a chosaint go hiomchuí ar na dúshláin atá ann cheana, nach raibh a leithéid ann roimhe, cuireann an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach in iúl go láidir nach mór d’Ard‑Stiúrthóireachtaí agus seirbhísí an Choimisiúin leanúint de (i) measúnú iomchuí a dhéanamh ar na rioscaí a tharla de bharr géarchéimeanna atriallacha agus a bhaineann le bainistíocht airgeadais i dtéarmaí dearbhaithe, feidhmíochta, comhlíontachta leis an gcreat dlíthiúil agus an éifeacht a d’fhéadfadh a bheith ar éifeachtacht chumas an Choimisiúin bearta ceartaitheacha a chur chun feidhme mar gheall ar bhacainní lóistíochtúla a d’fhéadfadh a bheith ann i dtaca le rialú ar an láthair a dhéanamh agus i dtéarmaí na staide eacnamaíche atá an‑dúshlánach ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta (lena n‑airítear go bhféadfadh tairbhithe deiridh a bheith ina bhféimhigh agus go bhféadfadh sé a bheith deacair méideanna neamhrialta a aisghabháil dá dheasca); agus (ii) bearta lagaithe oiriúnacha a shainmhíniú agus a chur chun feidhme, amhail a gcuid straitéisí rialaithe a choigeartú nó a shainaithint an athuair.
2.Cur Chun Feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta
Ní mór bearta chun buiséad an Aontais a chosaint a threisiú tuilleadh freisin i gcomhthéacs chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta (RRF) atá bunaithe ar fheidhmíocht.
Ba cheart d’Ard‑Stiúrthóireachtaí an Choimisiúin:
a) leanúint d’athbhreithniú a dhéanamh ar dhearadh agus ar chur chun feidhme na gcóras bainistíochta airgeadais agus na straitéisí iniúchóireachta agus rialaithe chun a leordhóthanacht a áirithiú agus, más gá, iad a fheabhsú tuilleadh,
b) an creat chun garspriocanna agus spriocanna a mheasúnú agus modheolaíocht an Choimisiúin chun fionraíochtaí íocaíochtaí a chinneadh faoi Rialachán RRF a glacadh an 21 Feabhra 2023 a chur i bhfeidhm go héifeachtach. Soláthraíonn na príomheilimintí seo den straitéis rialaithe soiléireacht faoin gcaoi a léirmhíneoidh agus a chuirfidh an Coimisiún i bhfeidhm sa chleachtas coincheap an ‘chomhlíonta shásúil’ mar a leagtar amach i Rialachán RRF, i gcásanna nár baineadh amach garspriocanna agus spriocanna áirithe d’iarraidh ar leith ar íocaíocht go hiomlán nó i bpáirt. Toisc go bhfuil an creat agus an mhodheolaíocht ghaolmhar nua agus nach mór, ar thaobh amháin, méid áirithe solúbthachta a bheith i gceist leo agus, ar an taobh eile, nach mór go n‑áiritheofaí leo cóir chomhionann do chásanna an‑chasta agus éagsúil, ba cheart don Choimisiún iad a athbhreithniú agus a leasú de réir mar a fhaigheann sé níos mó taithí agus iad á gcur i bhfeidhm aige.
Ina theannta sin, ba cheart leanúint d’aird chuí a thabhairt ar a áirithiú go bhfuil córais rialaithe éifeachtacha i bhfeidhm maidir le príomhfhreagracht na mBallstát agus le freagrachtaí sonracha an Choimisiúin i ndáil le heilimintí eile comhlíontachta (i.e. leasanna airgeadais an Aontais a chosaint i gcás neamhchomhlíontacht le rialacha an Aontais agus le rialacha náisiúnta, go háirithe maidir le calaois, éilliú, agus coinbhleachtaí leasa nó sárú tromchúiseach ar oibleagáid ar de thoradh an Chomhaontaithe Iasachta nó Maoiniúcháin í a chosc, a bhrath agus a cheartú). Sa chomhthéacs seo, tá infhaighteacht faisnéise maidir le húsáid cistí a bhaineann le bearta chun athchóirithe agus tionscadail infheistíochta a chur chun feidhme faoi na pleananna téarnaimh agus athléimneachta an‑tábhachtach ar an leibhéal náisiúnta agus ar leibhéal an Aontais chun críche iniúchóireachta, rialaithe agus an chomhraic in aghaidh na calaoise, agus le haghaidh páirtithe leasmhara polaitiúla chomh maith. Dá bhrí sin, ní mór don Choimisiún leanúint dá ghníomhaíochtaí chun a áirithiú go mbaileoidh agus go soláthróidh na Ballstáit rochtain ar chatagóirí caighdeánaithe sonraí a bhaineann go háirithe le faighteoirí deiridh cistí, conraitheoirí agus fochonraitheoirí i gcás inar údaráis chonarthacha agus úinéirí tairbhiúla na bhfaighteoirí cistí nó na gconraitheoirí iad na faighteoirí deiridh cistí (féach ceanglais mhionsonraithe in Airteagal 22(3) pointí d) agus e) de Rialachán (AE) 2021/241). Sa chomhthéacs seo, ba cheart don Choimisiún na bearta uile is gá a ghlacadh chun a áirithiú go ndéanfaidh na Ballstáit faisnéis a thiomsú agus a fhoilsiú faoi na 100 faighteoir deiridh is fearr de chistiú RRF mar a cheanglaítear leis an Rialachán athbhreithnithe RRF.
3. Straitéisí maoirseachta chun bainistíocht fhónta airgeadais a áirithiú maidir le cur chun feidhme beartas agus clár ag tríú páirtithe
Le blianta beaga anuas, thug an Coimisiún isteach scéimeanna agus ionstraimí airgeadais nuálacha nua a chomhlánaíonn na modhanna bainistíochta traidisiúnta. Teastaíonn idirghabháil tríú páirtithe lena gcur chun feidhme, amhail i gcás na bainistíochta comhroinnte agus indírí. Áirítear ar na páirtithe sin institiúidí airgeadais, eagraíochtaí idirnáisiúnta, údaráis náisiúnta agus gníomhaireachtaí náisiúnta sna Ballstáit, tríú tíortha, comhghnóthais, agus gníomhaireachtaí díláraithe an Aontais Eorpaigh. Cuireann an Coimisiún cúraimí ar iontaoibh na dtríú páirtithe sin nó déanann sé iad a tharmligean chucu, cuid acu a bhfuil freagrachtaí cinnteoireachta i gceist leo. Tá dúshláin agus rioscaí sonracha don Choimisiún i gceist leis sin, de réir mar a chuir Cúirt Iniúchóirí na hEorpa iad i dtábhacht freisin.
Gan beann ar an ionstraim agus ar an modh bainistíochta a úsáidtear chun beartais an Aontais a chur chun feidhme, tá an Coimisiún fós freagrach go hiomlán as dlíthiúlacht agus rialtacht an chaiteachais agus bainistíocht fhónta airgeadais a áirithiú, chomh maith le cuspóirí beartais a bhaint amach.
Chun a bhfreagrachtaí foriomlána a chomhlíonadh, ní mór do na hArd‑Stiúrthóireachtaí sásraí leordhóthanacha, éifeachtacha agus éifeachtúla maoirseachta, faireacháin agus tuairiscithe a shainiú agus a chur chun feidhme. Is é is aidhm dóibh a áirithiú go ndéanfaidh na heintitis tharmligthe agus na comhpháirtithe eile na cláir a chur chun feidhme go héifeachtach, go gcosnóidh siad leasanna airgeadais an Aontais go leordhóthanach, go gcomhlíonfaidh siad na comhaontuithe tarmligin, nuair is infheidhme, agus go sainaithneofar aon saincheist a d’fhéadfadh a bheith ann agus go dtabharfar aghaidh uirthi a luaithe is féidir. Rinneadh gníomhaíochtaí le blianta beaga anuas chun na rioscaí a sainaithníodh de thoradh obair iniúchóireachta a mhaolú, go háirithe i réimse na bainistíochta indírí, ach tá gá le tuilleadh feabhsuithe fós a mhéid a bhaineann le maoirseacht agus faireachán a dhéanamh ar scéimeanna agus ionstraimí airgeadais nuálacha nua. Tá sin ábhartha, ní hamháin i ndáil le dúnadh na ngníomhaíochtaí a tarmligeadh faoi chreat airgeadais ilbhliantúil 2014-2020, ach níos ábhartha fós, i bhfianaise an mhéadaithe ar úsáid ionstraimí cothromais, ráthaíochta agus comhroinnte riosca i gcreat airgeadais ilbhliantúil 2021-2027.
5.Comhairliúchán leis an bpainéal um mírialtachtaí airgeadais de chuid an Choimisiúin
Ní dhearna an painéal a bunaíodh de bhun Airteagal 143 den Rialachán Airgeadais tuairisciú in 2022 ar aon fhadhb chórasach agus tuairim dá dtagraítear in Airteagal 93 den Rialachán Airgeadais á tabhairt uaidh.
6.Bearta maolaithe le haghaidh coinbhleachtaí leasa ionchasacha (caighdeáin idirnáisiúnta um iniúchóireacht inmheánach) — Imscrúdú an Ombudsman Eorpaigh
An 1 Márta 2017 tháinig an tUasal Manfred Kraff, Ard‑Stiúrthóir reatha na Seirbhíse um Iniúchóireacht Inmheánach, agus Iniúchóir Inmheánach an Choimisiúin, ina oifig. Roimhe sin bhí an tUasal Kraff ina Leas‑Ard‑Stiúrthóir agus Oifigeach Cuntasaíochta de chuid an Choimisiúin in Ard‑Stiúrthóireacht an Bhuiséid.
I gcomhréir le caighdeáin idirnáisiúnta iniúchóireachta (
), an 7 Márta 2017, tar éis dó a bheith ceaptha mar Ard‑Stiúrthóir agus Iniúchóir Inmheánach, d’eisigh an tUasal Kraff treoracha maidir leis na socruithe a bhí le cur ar bun chun go maolófar agus/nó go seachnófar aon choinbhleacht leasa, idir ionchasach agus measta, i ndáil leis na freagrachtaí a bhí air roimhe, in obair iniúchóireachta na Seirbhíse um Iniúchóireacht Inmheánach. Cuireadh síneadh leis na socruithe sin in 2018, 2019, 2020, 2021, 2022 agus in 2023 trí nótaí treoraithe chuig foireann uile na Seirbhíse um Iniúchóireacht Inmheánach, eisithe ag an Uasal Kraff. De réir na socruithe, ní bheadh baint ag an Uasal Kraff leis an maoirseacht ar obair iniúchóireachta a bhaineann le hoibríochtaí a raibh sé freagrach astu roimh theacht isteach sa tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach dó. Is faoi fhreagracht an Uasail Jeff Mason, Stiúrthóir sa tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach (Stiúrthóireacht B, Iniúchóireacht sa Choimisiún, sna Gníomhaireachtaí Feidhmiúcháin, i nGníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh agus i gcomhlachtaí féinrialaitheacha eile II) a thiteann nó a thitfidh maoirseacht na hoibre iniúchóireachta sna cásanna sin i ndeireadh na dála.
Luadh sna socruithe freisin go gcuirfí an Coiste um Dhul Chun Cinn Iniúchóireachta ar an eolas faoi na treoracha sin agus faoina gcur i bhfeidhm agus go rachadh an tUasal Mason i mbun comhairle leis an gCoiste um Dhul Chun Cinn Iniúchóireachta le haghaidh measúnú ar aon staid a d’fhéadfaí a léirmhíniú mar lagú neamhspleáchas nó oibiachtúlacht an Uasail Kraff. Sna cásanna sin, staonfadh an tUasal Kraff ó aon mhaoirseacht a dhéanamh ar an iniúchadh a bhí i gceist.
Thug an Coiste um Dhul Chun Cinn Iniúchóireachta dá aire gur leanadh leis na socruithe sin le linn chruinniú (grúpa ullmhúcháin) dá chuid i mí Eanáir 2023.