An Bhruiséil,23.3.2022

COM(2022) 138 final

TEACHTAIREACHT ÓN gCOIMISIÚN CHUIG PARLAIMINT NA hEORPA, CHUIG AN gCOMHAIRLE EORPACH, CHUIG AN gCOMHAIRLE, CHUIG COISTE EACNAMAÍOCH AGUS SÓISIALTA NA hEORPA, AGUS CHUIG COISTE NA RÉIGIÚN

Slándáil an tsoláthair agus praghsanna fuinnimh inacmhainne:



Roghanna maidir le bearta láithreacha agus ullmhúchán a dhéanamh don gheimhreadh seo chugainn






































































RÉAMHRÁ

Le 12 mhí anuas, tá méadú ag teacht ar phraghsanna miondíola gáis nádúrtha agus leictreachais, méadú 65 % agus 30 % faoi seach. Tá ionradh na Rúise ar an Úcráin ag cur le hábhair imní maidir le soláthar sa staid dheacair seo agus tá luaineacht na bpraghsanna níos measa dá bharr. Tá praghsanna arda fuinnimh ag cur leis an mboilsciú agus ag déanamh dochar do gheilleagar na hEorpa agus ag dul i bhfeidhm ar théarnamh na hEorpa ó ghéarchéim COVID-19.

Mar chuid den fhreagairt ar an staid eisceachtúil sin, i mí Dheireadh Fómhair 2021, ghlac an Coimisiún Eorpach sraith straitéisí i gcomhair gníomhaíochta agus tacaíochta 1 chun an tionchar ar thomhaltóirí agus ar ghnólachtaí ar leibhéal an Aontais agus ar leibhéal na mBallstát a mhaolú. Chabhraigh bearta tacaíochta spriocdhírithe chun costais fuinnimh a laghdú do thomhaltóirí, do theaghlaigh agus do thionscail, rud a chabhraigh leis an mbrú a mhaolú.

An 8 Márta 2022, tugadh treoir bhreise do na Ballstáit sa Teachtaireacht ón gCoimisiún maidir le REPowerEU 2 i ndáil leis an mbealach chun an méadú ar phraghsanna leictreachais do theaghlaigh agus do ghnólachtaí a mhaolú, agus maidir leis an gcaoi le leas a bhaint as an ardbhrabús a thuilleann roinnt táirgeoirí leictreachais chun na bearta sin a mhaoiniú. Chun córas fuinnimh níos inbhuanaithe a áirithiú, molfaidh an Coimisiún i mí na Bealtaine plean chun deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas na hEorpa ar bhreoslaí iontaise ón Rúis agus athléimneacht an chórais fuinnimh ar fud an Aontais a mhéadú san am céanna.

In Versailles an 10-11 Márta 2022, chomhaontaigh ceannairí an Aontais 3 deireadh a chur, a luaithe is féidir, le spleáchas an Aontais ar ghás, ola agus gual na Rúise agus d’iarr siad ar an gCoimisiún plean a chur chun cinn chun slándáil an tsoláthair agus praghsanna inacmhainne fuinnimh a áirithiú le linn an chéad séasúr geimhridh eile faoi dheireadh mhí an Mhárta. San am céanna, gheall ceannairí an Aontais aghaidh a thabhairt go práinneach ar roghanna nithiúla agus machnamh a dhéanamh orthu, ag cur le Teachtaireacht an 8 Márta 2022, chun déileáil leis an tionchar atá ag praghsanna méadaithe fuinnimh ar ár saoránaigh agus ar ár ngnólachtaí, go háirithe ár saoránaigh leochaileacha agus ár FBManna, lena náirítear ag an gcéad chruinniú eile den Chomhairle Eorpach an 24-25 Márta 2022.

Is freagairt í an Teachtaireacht seo ar ghlao na gceannairí. Léiríonn sé na buntáistí agus na míbhuntáistí a bhaineann le roghanna eisceachtúla gearrthéarmacha nithiúla chun srian a chur le méaduithe gan smacht ar phraghsanna. Moltar ann freisin comhghníomhaíochtaí Eorpacha chun aghaidh a thabhairt ar bhunchúiseanna na faidhbe sa mhargadh gáis d’fhonn cinnteacht an tsoláthair a áirithiú ag praghsanna réasúnta don gheimhreadh seo chugainn agus níos faide anonn. Chuige sin, cheadódh comhpháirtíochtaí AE le tríú tíortha ceannacháin chomhchoiteanna gáis agus hidrigine. Ar deireadh, is é is aidhm do thogra le haghaidh beartas stórála gáis Eorpach athléimneacht an chórais fuinnimh ar fud an Aontais a fheabhsú.

ROGHANNA CHUN AGHAIDH A THABHAIRT AR THIONCHAR PRAGHSANNA ARDA LEICTREACHAIS AR SHAORÁNAIGH AGUS AR GHNÓLACHTAÍ

Tá roinnt roghanna maidir le bearta éigeandála chun tionchar praghsanna arda leictreachais a theorannú curtha chun cinn ag na Ballstáit, ag páirtithe leasmhara agus sa dioscúrsa acadúil. Is é is aidhm dóibh faoiseamh a thabhairt do thomhaltóirí deiridh, ach gan cuspóirí uileghabhálach an Chomhaontaithe Ghlaise a shaobhadh san fhadtéarma, lena n‑áirítear dícharbónú agus éifeachtúlacht fuinnimh. Chun go n‑éireoidh leo, ní mór na roghanna eisceachtúla sealadacha agus spriocdhírithe sin a bheith inláimhsithe ó thaobh buiséid de agus níor cheart dóibh dochar a dhéanamh do chinnteacht an tsoláthair ná do chothroime iomaíochta sa mhargadh inmheánach.

Is féidir na roghanna gearrthéarmacha maidir le praghas an leictreachais a ghrúpáil go ginearálta in dhá chatagóir:

Roghanna idirghabhála lena n‑áirítear cúiteamh airgeadais

Is é is aidhm do na roghanna sin praghsanna leictreachais a ísliú, go díreach ó thaobh an mhiondíola de nó go hindíreach ar an margadh mórdhíola.

Taobh an mhiondíola

Is é is aidhm do na roghanna sin éifeachtaí na bpraghsanna arda ar thomhaltóirí deiridh a mhaolú agus ligean do mhargaí leictreachais agus gáis na hEorpa an praghas a shocrú ar an leibhéal mórdhíola. I gcomhréir le sraith straitéisí an Choimisiúin i mí Dheireadh Fómhair 4 , tá bearta géarchéime den sórt sin tugtha isteach ag 26 Bhallstát.

Laistigh de na bearta sin, díríonn tacaíocht dhíreach d’úsáideoirí deiridh leochaileacha an chabhair dóibh siúd is mó gátar agus is féidir le státchabhair cabhrú le gnólachtaí atá ag streachailt le praghsanna iomarcacha fuinnimh. Tacóidh an Creat Géarchéime Sealadaí nua um Státchabhair 5 , a glacadh an 22 Márta, lena gcumasófar tacaíocht do ghnóthais a bhfuil tionchar díreach nó indíreach acu i bhfoirm deontas díreach teoranta, tacaíochta leachtachta agus cabhrach le haghaidh costais mhéadaithe gáis agus leictreachais.

Tá rátaí laghdaithe CBL do ghás, leictreachais agus/nó téamh ceantair curtha i bhfeidhm ag formhór na mBallstát. Mar sin féin, níl leas iomlán á bhaint fós as a lán roghanna, go háirithe faoi chuimsiú na Treorach maidir le Cánachas Fuinnimh 6 , lena náirítear rátaí laghdaithe nó díolúintí do theaghlaigh. 

Féachann an Coimisiún ar threoir a chur ar fáil do na Ballstáit maidir leis an mbealach is fearr chun an leas is fearr a bhaint as an gcreat dlíthiúil, lena náirítear maidir le maoluithe spriocdhírithe a bhaineann go sonrach le tír faoi leith faoin Treoir maidir le Cánachas Fuinnimh 7 chun saobhadh ar an Margadh Aonair a sheachaint. 

Is é is aidhm do na roghanna uile ar thaobh an mhiondíola faoiseamh díreach a thabhairt do shaoránaigh agus do ghnólachtaí. Má úsáidtear ioncam níos airde ó cháin fuinnimh agus ó phraghsáil carbóin nó ó bhrabúis neamhghnácha roinnt cuideachtaí fuinnimh, is féidir bearta spriocdhírithe agus sealadacha den sórt sin a mhaoiniú chun tacú le teaghlaigh agus gnólachtaí leochaileacha 8 .

Taobh mórdhíola

Is féidir leis na Ballstáit smaoineamh ar mhúnla comhiomlánaithe a chur ar bun faoina gceannódh eintiteas leictreachas ar théarmaí fabhracha tráchtála agus é a chur ar fáil do chatagóirí áirithe tomhaltóirí atá faoi bhun phraghas an mhargaidh a thabhairt ar aghaidh ó thaobh na mbuntáistí a thabhairt do na tomhaltóirí, lena ndéanfaí an difríocht idir praghsanna miondíola níos ísle agus cinn mhórdhíola níos airde a fhóirdheonú go bunúsach.

Bheadh idirghabháil dhíreach i bhfeidhmiú na margaí mórdhíola leictreachais i gceist le roghanna eile. Is éard atá i gceist leo gineadóirí leictreachais atá bunaithe ar iontaise ó thaobh airgeadais de a chúiteamh as cuid dá gcostais urghnácha ardbhreosla ionas go laghdóidh siad an praghas tairgthe sa mhargadh mórdhíola nó go ndéanfaidh siad uasteorainn dhíreach a chur leis an bpraghas leictreachais sa mhargadh mórdhíola trí thagarmharc tagartha a bhunú agus an difríocht leis an bpraghas atá á thairiscint a chúiteamh.

Bheadh sé d’aidhm ag na roghanna sin laghdú a dhéanamh ar an tionchar diúltach a bheadh ag praghsanna gáis an‑ard ar an margadh mórdhíola leictreachais. Baineann a bpríomh‑mhíbhuntáistí leis an gcostas fioscach a bhaineann leo, le saobhadh iomaíochta a d’fhéadfadh a bheith ann, leis na rioscaí don trádáil trasteorann agus, dá bhrí sin, le cinnteacht an tsoláthair leictreachais, a bhfuil a mhéid ag brath ar dhearadh na roghanna sin.

Roghanna rialála gan cúiteamh fioscach

Is éard atá i gceist leis na roghanna sin uasteorainn rialála a bhunú don phraghas uasta ar féidir le gineadóirí bunualaigh áirithe a ghearradh. Cé go dtiocfadh laghdú ar na costais san fhadtéarma leis an rogha seo, is é a breisluach sa ghearrthéarma aghaidh a thabhairt ar bhrabúis iomarcacha teicneolaíochtaí áirithe.

Baineann príomh‑mhíbhuntáistí na roghanna sin le dúshláin cur chun feidhme toisc go dteastódh rochtain ar fhaisnéis maidir le costas agus ioncam do na gineadóirí nach mbeadh rochtain ag eintitis phoiblí orthu agus dúshláin dlí a d’fhéadfadh a bheith ann. Spreagfaidís éiginnteacht rialála freisin, mar d’fhéadfadh na roghanna sin deireadh a chur le roinnt dreasachtaí d’infheistíochtaí príobháideacha i bhfuinneamh in‑athnuaite, ar dreasachtaí iad atá ríthábhachtach chun ár spriocanna fadtéarmacha a bhaint amach, is é sin córas fuinnimh atá athléimneach, inbhuanaithe agus slán.

Déantar na roghanna go léir a chur i láthair agus a anailísiú ar bhealach níos mionsonraithe san Iarscríbhinn. 

Bunaithe ar an measúnú sin, measann an Coimisiún nach bhfuil aon fhreagra éasca amháin ann chun dul i ngleic leis na praghsanna arda leictreachais i bhfianaise éagsúlacht na gcásanna i measc na mBallstát. Níl roinnt roghanna oiriúnach ach do chomhthéacsanna náisiúnta ar leith. San am céanna, i gcás roinnt idirghabhálacha, bheadh gá le reachtaíocht AE agus/nó cur chuige comhchoiteann ar leibhéal an Aontais le go mbeadh sé éifeachtach agus nach ndéanfadh sé dochar don mhargadh inmheánach agus do shlándáil an tsoláthair. Baineann costais agus míbhuntáistí leo ar fad, lena n‑áirítear maidir le feidhmiú an mhargaidh aonair.

SOLÁTHAR GÁIS AG COSTAS RÉASUNTA A ÁIRITHIÚ DON CHÉAD GHEIMREADH EILE AGUS INA DIAIDH SIN

Cé go dtugann go leor roghanna atá curtha chun cinn sa díospóireacht phoiblí aghaidh ar na hairíonna, is é an margadh gáis is bunchúis leis na praghsanna arda leictreachais atá ann faoi láthair. Is é an praghas ard gáis is cúis le praghas ard leictreachais an lae inniu, ós rud é gurb iad gineadóirí gás‑bhunaithe fós na soláthraithe fuinnimh atá ag teacht isteach i margadh an leictreachais chun an t‑éileamh iarbhír a dhúnadh. Sa spotmhargadh gáis, tá luaineacht ard agus níl sí nasctha go hiomlán le bunphrionsabail.

Is rogha é uasteorannú nó modhnú a dhéanamh ar phraghas an gháis trí mhodhanna rialála, ós rud é go mbeadh tionchar láithreach aige ar leibhéil na bpraghsanna. Is féidir a thabhairt le fios go bhfuil sé tábhachtach nach n‑íocfaidh an AE aon phraghas ar ghás ach níor cheart idirghabháil den sórt sin a bheartú ach mar rogha dheireanach, ós rud é go bhfuil roinnt míbhuntáistí ag baint leis ó thaobh chinnteacht an tsoláthair gáis de.

Leis an séasúr athlíonta gáis ag tosú anois, tá sé práinneach go dtiocfar ar chomhaontú maidir le straitéis choiteann. De bharr chomhthéacs reatha na bpraghsanna arda agus na margaí diana gáis tá athlíonadh stórála níos deacra don chéad gheimhreadh eile. Is den riachtanas comhghiaráil an Aontais a úsáid chun allmhairí gáis a dhaingniú sna coinníollacha is fearr is féidir ionas nach ndéanfaidh na Ballstáit tairiscint i gcoinne a chéile i gcás na soláthairtí céanna.

Is láidre an tAontas as a bheith ag obair i gcomhar Ba cheart don Aontas gníomhú go comhpháirteach chun leas a bhaint as a chumhacht sa mhargadh trí chomhpháirtíochtaí caibidlithe le soláthróirí. 

Tá an Coimisiún réidh chun Tascfhórsa maidir le ceannacháin choiteanna gáis ar leibhéal an Aontais a chruthú. Trí éileamh a chomhthiomsú, d’éascódh agus neartódh an Tascfhórsa for-rochtain idirnáisiúnta an AE ar sholáthraithe GNL agus ar sholáthraithe gáis, d’fhonn allmhairí gáis agus GNL a mbeadh praghas maith orthu a áirithiú roimh an ngeimhreadh seo chugainn. Is fearr is féidir leis an AE GNL, gás agus hidrigin a áirithiú ar phraghsanna inacmhainne ó thríú tíortha sa ghearrthéarma, má bhíonn sé rannpháirteach leis na tíortha sin ar bhonn fadtéarmach, comhpháirtíochtaí gáis in‑athnuaite fadtéarmacha a bhunú lena leagfaí síos an bonn d’allmhairí hidrigine sa todhchaí.

Dá bhrí sin, ullmhóidh an Tascfhórsa an bealach do chomhpháirtíochtaí fuinnimh le príomhsholáthraithe GNL, gáis agus hidrigine i réigiún na Meánmhara, lenár gcomhpháirtithe san Afraic, agus sa Mheánoirthear agus sna Stáit Aontaithe chomh maith.

Bheadh ionadaithe na mBallstát ar Bhord Stiúrtha ag tacú leis an Tascfhórsa. Bheadh comhfhoireann chaibidlíochta faoi stiúir an Choimisiúin ag plé le soláthróirí gáis. Bheadh sé bunaithe ar an taithí a fuarthas ó phaindéim COVID-19, áit a raibh gníomhaíocht ar fud an Aontais ríthábhachtach chun soláthairtí leordhóthanacha vacsaíní a ráthú do chách.

Chuirfeadh an Tascfhórsa úsáid éifeachtúil bhonneagar gáis an AE chun cinn freisin, go háirithe críochfoirt GNL, mar aon le saoráidí stórála agus píblínte.

Trí stóráil gáis leordhóthanach a líonadh, tabharfar cosaint áirithe do chustaiméirí na hEorpa ar rioscaí ganntanais soláthair agus ar aon bhriseadh a d’fhéadfadh a bheith ann trí chobhsaíocht áirithe a chur ar fáil. Sin an fáth a molann an Coimisiún beartas stórála gáis Eorpach, comhbheartas coiteann agus straitéiseach, a chuirfí chun feidhme trí chomhghníomhaíocht chomhordaithe agus comhroinnt ualaigh ar fud na 27 mBallstát. Sna míonna amach romhainn, cuideoidh an Tascfhórsa le stóráil a líonadh roimh an ngeimhreadh i ndlúthchomhar leis an nGrúpa Comhordaithe Gáis.

Tá gá le hiarrachtaí comhchoiteanna chun an leas is fearr is féidir a bhaint as an mbonneagar stórála atá ann cheana. Bearta stórála arna ndéanamh i gcomhpháirt seachas ró‑infheistíochtaí a sheachaint ina n‑aonar ós rud é gur foinse shealadach fuinnimh é an gás agus gur cheart go mbeadh aon bhonneagar nua inúsáidte le haghaidh foinsí fuinnimh níos glaine, go háirithe maidir le hidrigin.

Chun leibhéal líonta atá ard go leor a ráthú, tá togra reachtach déanta ag an gCoimisiún maidir le stóráil fuinnimh arb é is aidhm dó a áirithiú go líonfar an bonneagar stórála atá ann cheana suas go dtí 90 % ar a laghad dá dtoilleadh faoin 1 Samhain gach bliain; Is féidir sprioc a choigeartú le himeacht ama má thagann athrú ar an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil, chomh maith leis an athrú ar chinnteacht an tsoláthair fuinnimh. Agus staid sonrach na bliana seo á haithint, beidh sprioc níos ísle 80 % agus conair sholúbtha ann chun cur i bhfeidhm réidh a áirithiú. Ba cheart do na Ballstáit beart a dhéanamh cheana féin chun a áirithiú go mbeidh stóráil leordhóthanach ann don gheimhreadh seo chugainn, rud a bheidh mar réamh‑mheas ar an togra reachtach.  

Tá an dlúthpháirtíocht ríthábhachtach. Is árachas é comhstóráil gáis a théann chun tairbhe do gach duine, agus ba cheart do gach duine rannchuidiú leis ar bhealach cothrom. Is ar an gcúis sin gur cheart do na Ballstáit gan stóráil rannchuidiú leis na leibhéil líonta stórála i mBallstáit eile agus mar mhalairt go dtéann cinnteacht an tsoláthair níos fearr chun tairbhe dóibh. Áirithítear leis an sásra comhroinnte ualaigh atá leabaithe sa togra go ndéanfar costais chinnteacht an tsoláthair a leithdháileadh go cothrom i measc na mBallstát uile de réir mar a bhaineann siad uile tairbhe as, a bhuí le margadh fuinnimh an Aontais, na rioscaí go gcuirfear isteach ar an soláthar a laghdú, beag beann ar an áit ina bhfuil an stóráil lonnaithe san Aontas. Cuireann an sásra sin leis na comhaontuithe dlúthpháirtíochta ar cheart iad a thabhairt i gcrích gan mhoill chun gur féidir gás a roinnt go héifeachtach i gcás éigeandála faoi mar a moladh i mí na Nollag 2021 9 . Tá trédhearcacht agus faireachán ar an dul chun cinn i dtreo an sprioc líonta a bhaint amach chomh tábhachtach céanna. Déanfaidh an Grúpa Comhordaithe Gáis faireachán ar an dul chun cinn a dhéanfar maidir leis an sprioc a líonadh agus déanfaidh sé gníomhaíochtaí iomchuí a mheas chun leanúint den iarracht stórála a líonadh más gá. 

Ar deireadh, ós rud é go bhfuil an bonneagar stórála gáis ríthábhachtach do shlándáil an Aontais, cuirfear na cosaintí riachtanacha ar fáil le deimhniú na n‑oibreoirí stórála i gcoinne rioscaí a bhaineann le húinéireacht ó oibreoirí tríú tíortha ó thaobh shlándáil an tsoláthair de.

CONCLÚIDÍ

Leis na roghanna chun déileáil leis an tionchar atá ag praghsanna méadaithe fuinnimh ar ár saoránaigh agus ar ár ngnólachtaí, arna gcur i láthair sa pháipéar seo, cumhdaítear idirghabhálacha éigeandála faoi cheangal chun an t‑ardú ar phraghsanna fuinnimh a theorannú, rud nár cheart cuspóirí fadtéarmacha an Mhargaidh Ghlais a chur i mbaol, ná feidhmiú an Mhargaidh Aonair Is piléar airgid é aon cheann díobh agus tá buntáistí agus míbhuntáistí ag baint leo go léir.

Tá géarghá leis an ardú ar phraghsanna fuinnimh a choimeád agus soláthar leordhóthanach gáis a áirithiú don gheimhreadh seo chugainn agus ina dhiaidh sin. Is é an rogha is fearr feidhmiú mar AE27, i dteannta a chéile le cur chuige comhordaithe, chun costais a shábháil agus giaráil ár nirt chomhpháirtigh a úsáid.

Sa mheántéarma, tá gá le réitigh níos struchtúrtha, lena n‑áirítear idirnaisc chun an margadh fuinnimh a chomhtháthú go hiomlán, fuinneamh in‑athnuaite i bhfad níos mó, bearta éifeachtúlachta fuinnimh agus éagsúlú an tsoláthair fuinnimh chun spleáchas a sheachaint. Cuirfidh plean REPowerEU dlús le bearta a thabhairt isteach maidir leis na réimsí sin uile. Leagfaidh an Coimisiún síos a phlean mionsonraithe REPowerEU i mí na Bealtaine. Sa chomhthéacs sin, tá an Coimisiún réidh freisin plean coigiltis fuinnimh uile-Aontais a mholadh.

Le feidhmiú céimneach REPowerEU, ní mór creat rialála an Aontais a chur in oiriúint do sciar mór níos mó fuinnimh inathnuaite sa mheascán fuinnimh i gcomhréir le spriocanna uaillmhianacha dícharbónaithe an Aontais. Déanfaidh an Coimisiún measúnú ar na roghanna chun dearadh an mhargaidh leictreachais a bharrfheabhsú faoi mhí na Bealtaine. Leis an gcleachtadh sin, breathnófar ar mheasúnú deiridh Ghníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chomhar idir Rialálaithe Fuinnimh (ACER) ar na sochair agus na míbhuntáistí a bhaineann le dearadh mhargadh leictreachais an Aontais, agus ar ranníocaíochtaí eile ar fheidhmiú mhargadh an leictreachais 10 .

Le himeacht ama, trí dhlús a chur le glacadh foinsí inathnuaite fuinnimh agus tomhaltas fuinnimh níos éifeachtúla a spreagadh, mar aon le beartas stórála Eorpach agus éagsúlú soláthair trí dhul i dteagmháil níos comhordaithe le soláthróirí iontaofa, cuirfear réitigh struchtúracha ar fáil chun rochtain ar fhuinneamh inacmhainne a áirithiú.

Leis na roghanna agus na tograí a leagtar amach sa pháipéar seo, iarrtar ar na Ballstáit uile brath ar an neart is fearr atá ag an Eoraip: Aontacht agus dlúthpháirtíocht.

Iarrtar ar na ceannairí ag Comhairle Eorpach an 2022 Márta treoir a thabhairt le dul ar aghaidh leis an obair ar leibhéal an Choimisiúin agus ar an leibhéal reachtach chun cinnteacht an tsoláthair agus praghsanna inacmhainne fuinnimh a áirithiú anois, don gheimhreadh seo chugainn agus níos faide anonn.

(1)

Communication on tackling rising energy prices: a toolbox for action and support (níl leagan Gaeilge ann), COM (2021) 660 final, (13.10.2021)

(2)

Teachtaireacht maidir le REPowerEU: Gníomhaíocht chomhpháirteach Eorpach ar mhaithe le fuinneamh níos inacmhainne, níos sláine agus níos inbhuanaithe, COM(2022) 108 final, (8.3.2022)

(3)

20220311-versailles-declaration-en.pdf  

(4)

     COM(2021) 660 final, (13.10.2021)

(5)

Communication on Temporary Crisis Framework for State Aid measures to support the economy following the aggression against Ukraine by Russia, C(2022)1890 final, (23.3.2022) (níl leagan Gaeilge ann)

(6)

Treoir 2003/96/CE ón gComhairle an 27 Deireadh Fómhair 2003 lena ndéantar athstruchtúrú ar an gcreat Comhphobail le haghaidh cáin a ghearradh ar tháirgí fuinnimh agus ar leictreachas (IO L 283, 31.10.2003, lch. 51)

(7)

I gcomhréir le hAirteagal 19(1).

(8)

Faigheann roinnt gineadóirí leictreachais (inframarginal) brabúis iomarcacha ó na praghsanna leictreachais an‑ard faoi láthair.. Is féidir cáin a ghearradh ar na cíosanna iomarcacha sin nó iad a aisghlámadh ar bhonn sealadach i gcomhréir leis an treoir a thíolaic an Coimisiún an 8 Márta (féach COM(2022) 108 final, (8.3.2022)).

(9)

     Togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir leis na margaí inmheánacha le haghaidh gáis inathnuaite agus nádúrtha agus hidrigin (athmhúnlú) COM(2021) 804 final, (15.12.2021)

(10)

. D’fhéadfadh roinnt gnéithe de na roghanna atá beartaithe le haghaidh idirghabhálacha gearrthéarmacha, amhail acmhainn nua a sholáthar trí chonarthaí déthreo difríochta nó trí shamhail an chomhbhailitheora a úsáid, an bealach a réiteach d’athruithe a dhéanfar amach anseo ar dhearadh fadtéarmach margaidh na hEorpa, rud a chuideodh le tomhaltóirí a chosaint i gcoinne luaineacht praghsanna ard sa todhchaí agus athléimneacht mhargadh fuinnimh na hEorpa a mhéadú.


An Bhruiséil,23.3.2022

COM(2022) 138 final

IARSCRÍBHINNÍ

a ghabhann leis an

TEACHTAIREACHT ÓN gCOIMISIÚN CHUIG PARLAIMINT NA hEORPA, CHUIG AN gCOMHAIRLE EORPACH, CHUIG AN gCOMHAIRLE, CHUIG AN gCOISTE EACNAMAÍOCH AGUS SÓISIALTA AGUS CHUIG COISTE NA RÉIGIÚN

Slándáil an tsoláthair agus praghsanna fuinnimh inacmhainne:

Roghanna maidir le bearta láithreacha agus ullmhúchán a dhéanamh don gheimhreadh seo chugainn




IARSCRÍBHINN

Forléargas ar na roghanna

Tá roinnt roghanna maidir le bearta éigeandála chun tionchar praghsanna arda leictreachais a theorannú curtha chun cinn ag na Ballstáit, ag páirtithe leasmhara agus mar chuid den díospóireacht acadúil. Is é is aidhm dóibh faoiseamh a thabhairt do thomhaltóirí deiridh, gan an Comhaontú Glas uileghabhálach san fhadtéarma a shaobhadh, lena n-áirítear cuspóirí dícharbónaithe agus éifeachtúlachta fuinnimh. Chun go n-éireoidh leo, ní mór na roghanna eisceachtúla sealadacha agus spriocdhírithe sin a bheith inláimhsithe ó thaobh buiséid de agus níor cheart dóibh dochar a dhéanamh do chinnteacht an tsoláthair ná do chothroime iomaíochta sa mhargadh inmheánach. Braitheann méid na buntáistí agus na míbhuntáistí a ndéantar cur síos orthu sna roghanna ar ghnéithe deartha na roghanna sin. I – Idirghabhálacha sa Mhargadh Leictreachais lena mbaineann cúiteamh airgeadais do thomhaltóirí

A.Idirghabhálacha ar an leibhéal miondíola: tacaíocht dhíreach do thomhaltóirí trí dhearbháin, lacáistí cánach nó trí “shamhail an chomhbhailitheora”

I dTeachtaireacht REPowerEU, fógraítear Creat Géarchéime Sealadaí nua um Státchabhair. Cumasófar leis an gCreat sin deontais theoranta dhíreacha agus tacaíocht leachtachta do gach gnóthas a bhfuil tionchar díreach nó indíreach ag ionsaí na Rúise i gcoinne na hÚcráine air, mar aon le smachtbhannaí arna bhforchur nó na frithbhearta díoltais, chomh maith le cabhair do ghnóthais, go háirithe tomhaltóirí dianfhuinnimh, chun cuid dá gcostais fuinnimh a chúiteamh. Soiléirítear sa Teachtaireacht freisin gur féidir leis na Ballstáit, faoi na cúinsí reatha, rialáil a dhéanamh ar phraghsanna miondíola do gach teaghlach agus do gach micrifhiontar.

Bealach eile chun tomhaltóirí teaghlaigh a chosaint, go háirithe daoine bochta agus daoine leochaileacha (ach cuideachtaí freisin) is ea go mbainfeadh na Ballstáit úsáid as ‘samhail chomhbhailitheora’, faoina gceannódh eintiteas atá faoi rialú an Stáit leictreachas ar an margadh agus faoina gcuirfeadh sé ar fáil é do chatagóirí áirithe tomhaltóirí – go díreach nó trí sholáthróirí – ar phraghsanna atá faoi bhun phraghsanna reatha an mhargaidh bunaithe ar phraghas ceangail mar shampla. Ba cheart measúnú cúramach a dhéanamh ar aon leathnú a dhéanfar ar an gcur chuige sin thar mar a fhoráiltear faoi Airteagal 5 atá ann cheana den Treoir maidir le Leictreachas agus faoi na rialacha maidir le státchabhair d’fhonn saobhadh sa Mhargadh Aonair a sheachaint.

D’fhéadfaí an chuid is mó díobh sin a dhéanamh ar bhonn náisiúnta.

Buntáistí

Ós rud é go ndíríonn na roghanna sin go díreach ar thomhaltóirí, tá siad thar a bheith éifeachtach maidir le maolú a dhéanamh ar an tionchar a bhíonn ag praghsanna arda ar úsáideoirí deiridh. Fágann siad solúbthacht ag na Ballstáit maidir leis na catagóirí tomhaltóirí teaghlaigh agus gnó a bhfuil tacaíocht le tabhairt dóibh, agus imthosca náisiúnta agus rialacha iomaíochta á gcur san áireamh. Na Ballstáit ar mian leo samhail chomhbhailitheora a chur ar bun, bheadh orthu na gnéithe deartha a chinneadh, lena n-áirítear na méideanna a dhíolfaí agus na catagóirí/soláthraithe sonracha tomhaltóirí a bhainfeadh tairbhe as an rogha sin. D‘fhéadfadh an Coimisiún Treoir a sholáthar maidir le conas samhail den sórt sin a chur chun feidhme d’fhonn cothrom iomaíochta agus iomaíocht chóir sa Mhargadh Aonair a áirithiú.

Míbhuntáistí

D’fhéadfadh an rogha seo teorainn a chur leis an iomaíocht sna margaí miondíola, rud a chaithfí a mhaolú trína áirithiú go gcaithfear go cothrom agus go neamh-idirdhealaitheach le gach soláthraí. Léiríonn an treoir maidir le praghsanna rialáilte atá i gceangal leis an teachtaireacht ó REPowerEU an chaoi a bhféadfaí é sin a bhaint amach do shamhail an chomhbhailitheora.

Dá bhfaigheadh cuid mhór de na tomhaltóirí tacaíocht chun an méadú iomlán ar an bpraghas a chúiteamh, bheadh na dreasachtaí chun a dtomhaltas a laghdú níos teoranta. Dála na roghanna uile a laghdaíonn costais do thomhaltóirí, d’fhéadfadh sí úsáid breoslaí iontaise a mhéadú, spleáchas an Aontais ar allmhairí a mhéadú agus ábhair imní faoi shlándáil an tsoláthair a mhéadú. Braitheann infhaighteacht na rogha seo ar acmhainní buiséadacha na mBallstát.

Costais

Bheadh na costais agus an tslí a gcumhdaítear iad ag brath ar roghanna náisiúnta maidir le cumhdach catagóirí áirithe tomhaltóirí agus maidir leis an méid a laghdaítear an t-ualach airgeadais ar thomhaltóirí. Treoróidh spás fioscach na mBallstát na roghanna sin freisin.

II – Idirghabháil sa mhargadh leictreachais ar leibhéal mórdhíola: socrú praghsanna mar aon le cúiteamh airgeadais do tháirgeoirí

B. Idirghabháil Mhórdhíola maidir leis an bPraghas Breosla le haghaidh Gineadóirí Iontaise

Is éard a bheadh i gceist leis an rogha seo cúiteamh a thabhairt isteach ar an bpraghas a íocann gineadóirí leictreachais iontaise as a mbreosla (gual, gás, ola, díosal). Ós rud é go gcosnódh sé sin gineadóirí breosla iontaise ón éifeacht a bheadh ag na méaduithe gan smacht atá ann faoi láthair ar phraghsanna ar mhargaí idirnáisiúnta tráchtearraí, d’fhágfadh sé go mbeidís in ann a gcuid leictreachais a thairiscint ar phraghas níos ísle ná an praghas atá ann faoi láthair. Chuirfí an rogha seo i bhfeidhm tríd an difríocht idir a gcostais iarbhír maidir le breosla a fhoinsiú (gás, gual) agus praghas tagartha réamhbhunaithe do na tráchtearraí sin a íoc le gineadóirí leictreachais.

Buntáistí

Táthar ag súil go mbeidh tionchar ag an rogha seo ar iompar tairisceana gléasraí cumhachta iontaise san Aontas agus is dócha go spreagfaidh sí laghdú ar chostas an leictreachais arna dhíol ag na gléasraí sin agus, dá bhrí sin, ar an bpraghas imeallach sa mhargadh mórdhíola. Ba cheart go mbeadh na praghsanna miondíola níos ísle mar thoradh air sin.

Ag brath ar na gnéithe deartha, ní dhéanfadh sé difear d’ord fiúntais na ngléasraí cumhachta giniúna agus, dá bhrí sin, ní chuirfeadh sé isteach ar fheidhmiú an mhargaidh.

Míbhuntáistí

Dá dtabharfaí isteach ar an leibhéal náisiúnta é, d’fhéadfadh sé an sreabhadh leictreachais i dtíortha comharsanachta (AE agus neamh-AE) a shaobhadh agus sreafaí a spreagadh ó thíortha ina mbeadh an praghas tagartha go dtí na tíortha sin gan aird a thabhairt ar theirce, ar chinnteacht an tsoláthair ná ar chostais choibhneasta.

Amhail na roghanna go léir a bhfuil tionchar acu ar iomaíochas coibhneasta praghsanna breoslaí iontaise, d’fhéadfadh an rogha seo bac a chur ar iarrachtaí chun úsáid breoslaí iontaise a laghdú.

Costais

Bheadh na costais agus an tslí a gcumhdaítear iad ag brath ar na roghanna a dhéanfaí. D’fhéadfaí an costas a mhaoiniú trí ranníocaíochtaí ó thomhaltóirí leictreachais. Cé go bhféadfaí an costas sin a fhritháireamh, i bprionsabal, tríd an laghdú ar phraghsanna mórdhíola leictreachais a thagann as an mbeart, beidh an tionchar glan ar thomhaltóirí ag brath ar athruithe i bpraghsanna breoslaí iontaise, ar chainníochtaí na mbreoslaí iontaise a allmhairítear agus ar na méideanna leictreachais a onnmhairítear chuig tíortha comharsanachta. Dá dtabharfaí isteach bearta den sórt sin, laghdófaí an t-ioncam ó chánachas iomarcach i ndáil le brabús.



C.Idirghabháil mhórdhíola a thugann isteach Caidhp Praghsanna ar an Margadh Leictreachais Mórdhíola

Bheadh uasteorannú ar phraghsanna leictreachais ar leibhéal réamhshainithe i gceist leis an rogha seo.

Chun gineadóirí a choinneáil ag feidhmiú, ar gineadóirí iad a úsáideann breoslaí a bhfuil costais ag baint leo faoi láthair a choisceann giniúint bhrabúsach ag an uasteorainn (e.g. gás, gual), bheadh cúiteamh airgeadais ag teastáil chun an difríocht idir praghas an mhargaidh don leictreachas arna ghiniúint agus an uasteorainn réamhbhunaithe a chumhdach. D’fhéadfadh sé go mbeadh gá le rialáil láidir chun a áirithiú go mbeidh tairiscintí giniúna leictreachais os cionn na huasteorann (lenar socraíodh an teidlíocht i leith cúitimh airgeadais) ‘réasúnta’. Ar an gcaoi chéanna, d’fhéadfaí rialáil a bheith de dhíth chun a áirithiú nach ndéanfaidh gineadóirí a bhfuil a gcostais faoi bhun na huasteorann tairiscint os cionn na huasteorann (chun praghas níos airde a bhaint amach). D’fhéadfadh sé sin dlúth-rialáil ar thairiscintí a éileamh, rud a d’fhéadfadh castacht a chruthú.

Buntáistí 

Chuirfeadh an rogha seo teorainn leis na praghsanna mórdhíola, rud is ceart a fhágáil go mbeadh na praghsanna miondíola níos ísle. Mar thoradh air sin, laghdófaí cíosanna infrimeallacha do ghineadóirí nach mbeadh tionchar díreach ag an uasteorainn orthu.

Míbhuntáistí 

Éilíonn an rogha seo eolas mionsonraithe ar riar struchtúr costais agus ar mhodhanna oibriúcháin gléasraí cumhachta aonair.

Maidir le Rogha B, mura dtabharfaí isteach í ar leibhéal an Aontais, d’fhéadfadh an rogha seo an sreabhadh leictreachais sa mhargadh inmheánach a shaobhadh agus sreafaí a spreagadh ó thíortha a mbeadh uasteorainn i bhfeidhm acu chucu siúd nach mbeadh, gan aird a thabhairt ar an nganntanas.

Maidir le rogha B, rachadh an rogha seo chun tairbhe go míchuí do chomharsana an Aontais, a gheobhadh leictreachas arna fhóirdheonú ag na Ballstáit.

Ar deireadh, d‘fhéadfadh an rogha seo an sreabhadh leictreachais sa mhargadh inmheánach a shaobhadh de dheasca easpa comhartha praghais agus d’fhéadfadh rioscaí cinnteachta soláthair a bheith mar thoradh air.

Dála na roghanna uile a laghdaíonn costais do thomhaltóirí, d’fhéadfadh sí úsáid breoslaí iontaise a mhéadú, spleáchas an Aontais ar allmhairí a mhéadú agus ábhair imní faoi shlándáil an tsoláthair a mhéadú.

Costais

Bheadh gá le cistiú chun an difríocht idir praghas an mhargaidh agus an uasteorainn praghsanna a chúiteamh. Bheadh sé níos deacra na costais sin a choinneáil ar bun do na Ballstáit sin a bhfuil spás fioscach níos teoranta acu.

Le himeacht ama, d’fhéadfadh rioscaí cinnteachta soláthair a bheith ann a bheadh nasctha le heaspa comhartha difreáilte praghais i margadh an Aontais agus éiginnteacht rialála ina dhiaidh sin. Ar an gcaoi chéanna, díspreagfaí tionscadail fuinnimh inathnuaite neamh-fhóirdheonaithe toisc go mbeadh ioncam margaidh níos ísle (mar go mbeadh dreasachtaí laghdaithe ag tomhaltóirí chun conarthaí fadtéarmacha ceannaigh cumhachta a shíniú le fuinneamh in-athnuaite toisc go laghdaíonn an uasteorainn ar phraghsanna an gá le praghsanna arda a fhálú).



D.Idirghabháil rialála i margadh an leictreachais: srian a chur ar thuairisceáin de chuid gníomhaithe margaidh áirithe

I margaí mórdhíola leictreachais, is é an fhoinse dheireanach atá ag teastáil chun freastal ar gach éileamh a leagann síos an praghas. Faoi láthair, tá costais an-ard le híoc ag gineadóirí leictreachais breoslaí iontaise as breoslaí iontaise chomh maith le praghsanna méadaithe chun CO2 a astú. Fágann sin go bhfuil praghsanna ísle leictreachais ard. Níl struchtúr costais den chineál céanna sa chás seo ag gineadóirí íoslódála nach mbraitheann ar bhreoslaí iontaise agus tuilleann siad tuairisceáin bhreise i bhfad níos mó ná mar a bhíonn siad ag súil leo nuair a chinneann siad infheistíocht a dhéanamh.

Leagtar amach in Iarscríbhinn 2 a ghabhann leis an Teachtaireacht REPowerEU gur féidir leis na Ballstáit bearta cánach a thabhairt isteach ar bhonn eisceachtúil, ar bearta iad lena ngabhfar cuid de na tuairisceáin arda sin.

Is féidir an cuspóir céanna, a shaothraítear le bearta cánachais den sórt sin, a bhaint amach trí idirghabhálacha rialála. Is féidir é sin a dhéanamh trí chead sealadach a thabhairt do na Ballstáit praghas ceangail nó sásra aisghlámtha a shocrú lena dteorannófar tuairiscéain iomarcacha do ghineadóirí. D’fhéadfadh sé go mbeadh gá an praghas ceangail ábhartha a bheith éagsúil chun saintréithe rannpháirtithe éagsúla sa mhargadh a léiriú agus bheadh ar na húdaráis rialála náisiúnta é sin a shocrú. Go bunúsach, feidhmíonn an rogha seo mar chonradh aontreo le haghaidh difríochta, i gcás ina dtagann íocaíochtaí chun bheith dlite go dtí go bhfuil an praghas tagartha (praghas an mhargaidh) níos airde ná an praghas ceangail. Ar aon dul leis an gcáin iomarcach brabúis atá i dTeachtaireacht REPowerEU, bheadh gá le sásra ar leith chun an t-ioncam ó idirghabháil rialála den sórt sin a athdháileadh ar thomhaltóirí.

D’fhéadfadh na Ballstáit a scéimeanna tacaíochta do ghlúin nua a iompú ina gcórais conarthaí déthreo le haghaidh difríochta. Trí iarraidh ar na gineadóirí cumhachta a dtacaíocht infheistíochta a aisíoc nuair a bhíonn praghsanna go hard, chuirfeadh an sásra seo cosc ar chás ina mbainfeadh glúin nua atá á tógáil i láthair na huaire tairbhe as fóirdheontais amach anseo i gcásanna ina mbíonn praghsanna an mhargaidh an-ard agus luaineach.

I gcás ina dtuilleann gníomhaithe sna margaí gáis nádúrtha tuairisceáin iomarcacha mar gheall ar an ngéarchéim atá ann faoi láthair, e.g. toisc go bhfuil siad in ann méideanna a dhíol ar conradh fadtéarmach ar phraghsanna i bhfad níos airde ar an margadh reatha, d’fhéadfaí na torthaí a chumhdach le hidirghabhálacha cánach comhchosúla.

Buntáistí

Má dheartar go maith í, ní chuirfidh an rogha sin isteach ar phraghasmhúnlú na margaí mórdhíola leictreachais, lena gcaomhnaítear comharthaí le haghaidh trádála laistigh agus lasmuigh den Aontas agus le haghaidh chinnteacht an tsoláthair. Ní dhéanann sé difear do thrádáil leictreachais ar fud an Aontais.

D’fhéadfadh athchóiriú ar dhearadh scéimeanna tacaíochta d’infheistíochtaí nua an bealach a réiteach d’athruithe fadtéarmacha féideartha ar dhearadh an mhargaidh.

Míbhuntáistí

Leis an rogha seo, ní laghdófar praghsanna do thomhaltóirí ach is féidir an t-ioncam a ghintear a úsáid chun faoiseamh díreach a thabhairt do na tomhaltóirí fuinnimh is mó atá thíos leis na praghsanna arda, mar shampla, trí dhearbháin a thabhairt do theaghlaigh, agus tacaíocht airgeadais a thabhairt do ghnólachtaí i gcomhréir leis na rialacha maidir le Státchabhair agus iomaíocht.

D’fhonn a chinneadh go cruinn an ann do bhrabúis iomarcacha infrimeallacha, bheadh ar údaráis náisiúnta faisnéis mhionsonraithe a bheith acu faoi chostais gineadóirí, ar fhaisnéis í a bhféadfadh sé nach mbeadh rochtain acu uirthi. D’fhéadfadh dúshláin dhlíthiúla teacht as cur chun feidhme tapa mar go mbeidh tionchar éagsúil ar rannpháirtithe sa mhargadh.

Bheadh gá le ceisteanna iomaíochta a mheasúnú go cúramach agus a chur san áireamh tríd an treoir ón gCoimisiún maidir le praghsanna miondíola rialáilte agus bearta fioscacha ar chíosanna infrimeallacha a leanúint agus trí na rialacha maidir le státchabhair a chomhlíonadh.

Má chuirtear cánachas amhantair chun feidhme, is dócha go mbeidh tionchar aige sin ar chinnteacht infheisteoirí, rud a d’fhéadfadh a fhágáil go mbeadh gá le tacaíocht don ghiniúint leictreachais ina hiomláine amach anseo. Léireofar an riosca rialála sin i gcostais níos airde caipitil agus in úsáid foinsí in-athnuaite fuinnimh níos ísle amach anseo.



III- Idirghabhálacha i Margaí Gáis

E.Teorainneacha praghsanna maidir le trádáil gáis san Aontas

Braitheann an rogha seo ar phraghas uasta a shainiú ar fud an Aontais ar ar féidir gás a thrádáil idir oibreoirí i mBallstáit uile an Aontais nó, mar mhalairt air sin, ar theorainneacha praghsanna a shocrú ar laistigh díobh is féidir praghas an gháis athrú. Chuirfeadh uasteorainn/bandaí praghais den sórt sin teorainn le tairiscintí ar mhalartuithe Eorpacha. Is é an praghas gáis caidhpeáilte a bheadh ina phraghas tagartha nua conarthach do chonarthaí fadtéarmacha agus díorthach.

Chun go mbeadh sí éifeachtach, bheadh gá leis an rogha seo a chur chun feidhme ar fud na mBallstát uile.

Buntáistí

Dá mbeadh uasteorainn le praghas ar ghás a thrádáil ar fud na hEorpa, laghdófaí luaineacht iomarcach agus laghdófaí praghsanna gáis go díreach dá bharr. Laghdódh sé sin, dá réir sin, na costais a bhaineann le leictreachas arna ghiniúint ag gléasraí cumhachta gásadhainte agus leis na praghsanna a bheadh le híoc ag tomhaltóirí as gás agus leictreachas araon.

Míbhuntáistí

Bheadh gá leibhéal ceart na huasteorann a chinneadh. Dá mbeadh an uasteorainn ar phraghas an gháis ró-íseal, bheadh sé deacair níos mó gáis a mhealladh chun na hEorpa. D’fhéadfadh sé fiú spreagadh a thabhairt do chuideachtaí Eorpacha gás a easpórtáil chuig tíortha ina bhfuil praghsanna níos airde. Dá mbeadh praghas níos ísle ann, chuirfí níos mó tomhaltais gáis chun cinn agus, dá bhrí sin, thiocfadh méadú ar an éileamh san Eoraip. D’fhonn an riosca sin a mhaolú, níor mhór bainistiú láidir éilimh a bheith ag gabháil leis an rogha seo. I dteannta a chéile, d’fhéadfadh na tosca sin a bheith níos doichte ar an margadh gáis agus baol a chruthú do chinnteacht an tsoláthair gáis.

Má bhíonn an praghas caidhpeála céanna i bhfeidhm ar fud an Aontais, bheadh sé deacair a áirithiú go sreabhann an gás chuig na cinn scríbe ina bhfuil gá leis agus gur féidir leis an eangach an soláthar agus an t-éileamh a choimeád i gcothromaíocht go sábháilte.

Na tomhaltóirí a cheannaigh gás ar chonarthaí fadtéarmacha ar phraghas os cionn na huasteorann, ní bhainfeadh siad tairbhe as uasteorainn praghais go dtí go rachaidh a gconarthaí in éag.

Ag brath ar leibhéal na huasteorann agus ar an tréimhse ina gcuirtear i bhfeidhm í, d’fhéadfadh sé soláthairtí a mhealladh ónár gcomhpháirtithe trádála. Mar sin féin, níl a bhfreagairt ar phraghas atá socraithe ó thaobh riaracháin de cinnte agus ní féidir a bheith ag súil leis. D’fhéadfaidís agóid a dhéanamh i gcoinne na rogha sin sna cúirteanna agus/nó soláthairtí a shrianadh nó a chur ar fionraí. 

Costais

Baineann na costais le haon suaitheadh a d’fhéadfadh a bheith sa soláthar ag brath ar an gcaoi a bhfreagraíonn soláthróirí don uasteorainn.

F.Méid agus praghas idirbheartaithe le soláthraithe idirnáisiúnta

Rogha a bheadh ann spriocanna níos sonraí maidir le méid gáis agus praghsanna a bhunú do bhealaí soláthair/soláthraithe éagsúla agus na spriocanna méideanna agus praghsanna sin a oibriú ar bhonn straitéis chaibidlíochta chomhpháirteach arna comhordú ar leibhéal an Aontais vis-à-vis comhpháirtithe trádála an Aontais. Bhainfeadh na spriocphraghsanna ábhartha le conarthaí soláthair le tríú tíortha ach ní bheadh tionchar acu ar idirbhearta a dhéantar laistigh den Aontas (e.g. le haghaidh comhardú sa mhargadh inmheánach).

D’fhonn allmhairí dea-phraghsáilte GNL agus gáis a áirithiú, ba cheart don Aontas dearcadh níos fadtéarmaí a ghlacadh ar na comhpháirtíochtaí gáis lena sholáthróirí agus raon feidhme na caibidlíochta a leathnú chun allmhairí fadtéarmacha hidrigine a áirithiú.

D’fhéadfadh an méid seo a leanas a bheith i gceist leis na comhpháirtíochtaí sin:

·Conarthaí fadtéarmacha do sholáthairtí méadaithe GNL agus píblíne;

·Infheistíocht ón Aontas in acmhainneacht bhreise allmhairithe GNL, atá comhoiriúnach le hidrigin;

·Comhpháirtíocht H2 le tréimhse 5-10 mbliana chun bonneagar agus creat fónta a bhunú le haghaidh infheistíochta agus comhpháirtíocht maidir leis an infheistíocht (creat coiteann lena n-áiritheofaí intuarthacht agus cobhsaíocht infheistíochtaí agus éilimh san Aontas chomh maith le dálaí cobhsaí infheistíochta i dtíortha comhpháirtíochta).

Bheadh ionchais rathúla straitéise caibidlíochta den sórt sin ag brath ar chur chuige coiteann ar an leibhéal Eorpach.

Buntáistí

Dá n-éireodh leis, mar thoradh ar phraghas idirbheartaithe níos ísle ar fud na hEorpa bheadh praghsanna gáis i bhfad níos ísle in éineacht le toirteanna allmhairithe gáis comhaontaithe. Laghdódh sé sin, dá réir sin, na costais a bhaineann le leictreachas arna ghiniúint ag gléasraí cumhachta gásadhainte agus leis na praghsanna a bheadh le híoc ag tomhaltóirí as gás agus leictreachas araon.

Ós rud é go mbeadh an rogha bunaithe ar chaibidlíocht agus nach bhforchuirfí aon srianta ar thrádáil gáis laistigh den Aontas (e.g. maidir le cothromú), sheachnófaí suaitheadh i sreabha gáis laistigh den Aontas.

Míbhuntáistí

Ar deireadh, braitheann rath na rogha sin ar thoradh na caibidlíochta ábhartha le soláthraithe tríú tíortha.

Costais

Dá n-éireodh leis an rogha seo, thiocfadh laghdú marthanach ar chostais foinsithe gáis nádúrtha.