29.4.2020   

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

5


Rún ó Choiste Eorpach na Réigiún maidir leis an gComhdháil ar Thodhchaí na hEorpa

TÁ COISTE EORPACH NA RÉIGIÚN (an Coiste)

De bharr an mhéid seo a leanas:

a)

Tá dlisteanacht dhaonlathach an Aontais Eorpaigh ag brath ar mhuinín na saoránach as a n-ionadaithe a thoghtar ar an leibhéal Eorpach, náisiúnta, réigiúnach agus áitiúil;

b)

Is é an daonlathas ionadaíoch is bonn leis an tionscadal Eorpach; léirigh an méadú a tháinig ar líon na ndaoine a chaith vóta sna toghcháin Eorpacha in 2019 an fonn nach beag atá ar na saoránaigh gnóthaí an Aontais a mhúnlú; ní mór do gach leibhéal rialtais aghaidh a thabhairt ar dhúshláin nua agus bealaí nua a fhorbairt chun teagmháil a dhéanamh leis na saoránaigh;

c)

Gach bliain déantar toghcháin a reáchtáil sna Ballstáit ar an leibhéal náisiúnta, réigiúnach agus áitiúil, agus is deis iad na toghcháin sin chun eolas a thabhairt do na saoránaigh faoin gcaoi a dtéann beartais Eorpacha i bhfeidhm ar an uile leibhéal rialachais, rud a chuidíonn go mór le creidiúnacht an Aontais, mar a fheictear do na saoránaigh í, a threisiú.

d)

Is léir go bhfuil ról ríthábhachtach ag na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha ós iad is cúis le leath na hinfheistíochta poiblí uile, le trian an chaiteachais phoiblí agus leis an gceathrú cuid den ioncam ó cháin san Aontas Eorpach;

Tá Coiste Eorpach na Réigiún (an Coiste)

1.

Ag cur in iúl gur díol sásaimh dó an tionscnamh ón gCoimisiún Eorpach, ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir leis an gComhdháil ar Thodhchaí na hEorpa a chur ar bun agus ag tnúth lena chion féin a dhéanamh chun torthaí nithiúla a bhaint amach agus chun gníomhaíocht a dhéanamh a rachaidh chun tairbhe ar dhóigheanna nithiúla do shaoránaigh an Aontais;

2.

Den tuairim gur deis í an Chomhdháil chun na bearta atá de dhíth ar an Aontas a shainaithint d’fhonn cur lena chumas chun a fheidhmiú daonlathach a chur i gcrích agus a fheabhsú i gcomhréir le prionsabal nua na coimhdeachta gníomhaí;

3.

Á chur i bhfios go láidir, i gcás na n-ionadaithe tofa áitiúla agus réigiúnacha ar fud an Aontais, a bhfuil breis agus milliún díobh ann san iomlán, gur cheart páirt a thabhairt dóibhsean i dtaca le beartais an Aontais a mhúnlú agus le nasc a chruthú idir an tAontas agus na saoránaigh; chun cur le hinfheictheacht an phróisis sin, geallann an Coiste díospóireachtaí a chur chun cinn maidir le saincheisteanna AE sna parlaimintí réigiúnacha agus sna comhairlí bardasacha;

4.

Ag cur in iúl gur díol sásaimh dó na bearta atá molta chun níos mó teagmhála a dhéanamh leis na saoránaigh agus ag cur i bhfios go láidir a thábhachtaí atá sé díospóireachtaí téamacha de chineál oscailte agus fairsing a bheith ann; ag tacú go hiomlán leis an smaoineamh gur cheart gnéithe tábhachtacha den Chomhdháil a dhílárú ionas go mbeadh limistéir agus pobail lasmuigh de phríomhchathracha na hEorpa agus na mBallstát rannpháirteach go díreach agus go gníomhach iontu. Chuige sin, cuirfidh an Coiste tacaíocht ar fáil dá chomhaltaí maidir le himeachtaí áitiúla a eagrú a bheidh dírithe ar théamaí na Comhdhála agus ceapfaidh sé uirlisí chun torthaí agus moltaí na ndíospóireachtaí sin a bhailiú agus a chur in iúl don Chomhdháil;

5.

Ag iarraidh go mbeidh na hIonaid Europe Direct rannpháirteach sa Chomhdháil ar Thodhchaí na hEorpa agus go measfar mar mhoil rannpháirtíochta réigiúnacha iad, i bhfianaise a raon feidhme agus toisc gurb é an príomhról atá acu aird na saoránach a dhíriú ar na saincheisteanna Eorpacha. Tá taithí thábhachtach ag na hIonaid Europe Direct ar dhíospóireachtaí a chur chun cinn, mar sin ba cholún mórthábhachta iad chun a áirithiú go mbeadh an Chomhdháil ar Thodhchaí na hEorpa leathan agus fairsing agus go mbeadh tarraingt aici ar thuairimí éagsúla;

6.

Á chur i bhfáth nach mór a áirithiú go mbeidh an t-iolrachas agus an chuimsitheacht mar chuid de phróiseas na Comhdhála agus ag tacú go hiomlán leis an togra ó Pharlaimint na hEorpa le haghaidh cur chuige déach, mar atá seisiún iomlánach den Chomhdháil ar an leibhéal institiúideach, agus sraith d’fhóraim agus de ghníomhaíochtaí díláraithe gaolmhara a bheidh dírithe ar na saoránaigh, agus rud ba ghá a dhéanamh ná an nasc is dlúithe idir an dá chur chuige a áirithiú; teann air go gcaithfidh an Chomhdháil agus na gníomhaíochtaí a bhaineann léi an éagsúlacht atá san Eoraip a léiriú, d’fhonn díospóireacht dhomhain a spreagadh;

7.

Ag moladh gur cheart don Chomhdháil an rannchuidiú a fhaightear ó uirlisí an daonlathais rannpháirtigh atá ann cheana a chomhtháthú ar an leibhéal áitiúil agus réigiúnach chun bealaí an daonlathais ionadaíoch a chomhlánú. Áirítear leis sin, mar shampla, an comhphlé leis na saoránaigh agus na fóraim atá tiomnaithe dóibh, a cuireadh i gcrích go rathúil i roinnt réigiún, arb é a bhíonn iontu grúpaí cothroma rannpháirtithe a roghnaíodh go randamach. Is léir freisin ón taithí a fuarthas orthu go dtí seo gur mór an tairbhe freisin meascán d’fhóraim saoránach agus d’fhóraim saineolaithe i dtaca leis sin.

8.

Den tuairim nach mór don Aontas, fiú tar éis dheireadh na Comhdhála, leanúint de theagmháil dhíreach a dhéanamh leis na saoránaigh, ag tógáil dó ar an taithí fhairsing a fuarthas ó shamhlacha rannpháirtíochta d’fhonn buansásra struchtúrtha a bhunú le haghaidh idirphlé ar leibhéal na cosmhuintire. Anuas ar na buansásraí sin, ní mór idirphlé a chothú i gcomhthreo leo maidir le saincheisteanna reatha; seans nach mar a chéile i gcónaí an spriocghrúpa a bheidh i gceist óir braithfidh sin ar an tsaincheist i dtreis;

9.

Ag teacht leis an tuairim gur gá ról sa Chomhdháil a thabhairt do dhaoine óga agus gur gá don Chomhdháil díriú orthu go háirithe d’fhonn béim a leagan ar threo an tionscadail Eorpaigh amach anseo; agus á chur i bhfios go láidir nach mór do gach togra a dhéanfaidh an Chomhdháil ábhair imní na nglúnta atá le teacht a chur san áireamh;

10.

Ag iarraidh go ndíreofar go soiléir ar na príomhdhúshláin atá roimh an Aontas Eorpach agus go ndéanfar plé ón mbun aníos ar ábhair na Comhdhála, lena n-áirítear, ach gan a bheith teoranta do na dúshláin a bhaineann leis an gcomhshaol agus leis an aeráid, an ceartas sóisialta, an fhorbairt inbhuanaithe, an claochlú digiteach, an imirce, comhphobal Eorpach na luachanna, an geilleagar agus poist, an comhtháthú críochach agus athruithe ar bheartais, próisis, institiúidí agus acmhainní an Aontais, lena n-áirítear ról an daonlathais áitiúil agus réigiúnaigh agus ról an fhéinrialaithe, atá riachtanach chun cur ar chumas an Aontais freagairt do riachtanais agus ionchais na saoránach i leith na saincheisteanna sin. D’fhonn torthaí na Comhdhála a chur chun feidhme go hiomchuí, níor cheart a chur as an áireamh go mb’fhéidir go gcaithfí athruithe a dhéanamh ar Chonarthaí an Aontais;

11.

ag teacht leis an togra a rinneadh i seasamh Pharlaimint na hEorpa maidir leis an gComhdháil ar Thodhchaí na hEorpa (P9_TA-PROV (2020) 0010) gur cheart roinnt fóraim théamacha ina dtugtar léiriú ar na tosaíochtaí beartais a thionól i rith phróiseas na Comhdhála agus gur cheart idir 200 agus 300 saoránach ar a mhéad a bheith páirteach sna fóraim sin agus triúr saoránach in aghaidh an Bhallstáit ar a laghad iontu, arna ríomh i gcomhréir le prionsabal na comhréireachta céimlaghdaithí; ag teacht le moladh Pharlaimint na hEorpa gur cheart go roghnódh institiúidí neamhspleácha sna Ballstáit na saoránaigh a ghlacfaidh páirt iontu ar bhonn randamach as measc shaoránaigh uile an Aontais i gcomhréir leis na critéir thuasluaite;

12.

suite de go bhfuil sé ríthábhachtach béim a leagan, le linn phlé na Comhdhála, ar an gcaoi le tuilleadh forbartha a dhéanamh ar choincheap na saoránachta Eorpaí bunaithe ar chearta aonair mar chuid de chóras rialachais il-leibhéil an Aontais Eorpaigh, ionas go bhféadfar leas níos fearr a bhaint as an tacaíocht a thugann na saoránaigh don lánpháirtiú Eorpach agus ionas go mbeidh siad níos rannpháirtí i gcinnteoireacht an Aontais;

13.

ag tarraingt aird ar an imní atá air faoi na seasaimh atá curtha in iúl ag an gCoimisiún Eorpach agus ag Comhairle na nAirí go dtí seo, seasaimh atá ar easpa soiléireachta agus uaillmhéine a fhad a bhaineann le raon feidhme agus próiseas na Comhdhála ar Thodhchaí na hEorpa, go háirithe i gcás rannpháirtíocht údaráis áitiúla agus réigiúnacha an Aontais Eorpaigh agus rannpháirtíocht Choiste na Réigiún;

14.

den tuairim go gcaithfidh sé a bheith mar sprioc shoiléir ag an gComhdháil tograí nithiúla le haghaidh reachtaíochta a cheapadh nó athruithe ar Chonarthaí an Aontais a dhéanamh, a phléifí ina dhiaidh sin le linn fheachtas toghchánaíochta Pharlaimint na hEorpa 2024, le cur san áireamh i gCoinbhinsiún eile amach anseo;

15.

ag cur in iúl gur díol sásaimh dó an seisiún iomlánach den Chomhdháil atá beartaithe, a mbeidh comhaltaí de Pharlaimint na hEorpa, den Choimisiún Eorpach, de rialtais AE27, de na Parlaimintí náisiúnta agus de Choiste Eorpach na Réigiún páirteach ann; ag iarraidh go ndéanfadh ar a laghad ochtar comhaltaí a bhfuil cearta vótála iomlána acu ionadaíocht ar Choiste Eorpach na Réigiún; den tuairim freisin gur gá go mbeadh ionadaíocht chothrom ag dara dlísheomra na bParlaimintí náisiúnta, ós rud é, i gcás go leor Ballstát, go mbíonn suíocháin ag ionadaithe d’údaráis réigiúnacha sna parlaimintí sin;

16.

ag iarraidh ar Choiste Stiúrtha na Comhdhála cothromaíocht pholaitiúil agus institiúideach a áirithiú idir na leibhéil rialachais uile, lena n-áirítear comhalta amháin de Choiste Eorpach na Réigiún a d’fhéadfadh tacaíocht a fháil ó bhall foirne de chuid an Choiste sin a bheadh ar iasacht ag an gcomhrúnaíocht;

17.

ag cur in iúl gur díol sásaimh dó an moladh go mbeadh ionadaithe áitiúla agus réigiúnacha ó na tíortha is iarrthóirí ar aontachas leis an Aontas páirteach sa phlé maidir le todhchaí na hEorpa;

18.

ag iarraidh ar Pharlaimint na hEorpa, ar an gComhairle agus ar an gCoimisiún na prionsabail a leagtar amach sa rún seo a ionchorprú ina ndearbhú comhpháirteach agus ag cur in iúl go bhfuil sé ar intinn aige a shíniú a chur leis an dearbhú sin;

19.

ag treorú dá Uachtarán an rún seo a chur ar aghaidh chuig Uachtarán Pharlaimint na hEorpa, chuig Uachtarán an Choimisiúin Eorpaigh, chuig Uachtarán na Comhairle Eorpaí agus chuig Uachtaránacht na Cróite ar an gComhairle.

An Bhruiséil, 12 Feabhra 2020

Uachtarán Choiste Eorpach na Réigiún

Apostolos TZITZIKOSTAS