–

Rialtas na Beilge, ag C. Pochet, L. Van den Broeck agus M. Van Regemorter, i gcáil Gníomhairí,

–

an Coimisiún Eorpach, ag M. Carpus-Carcea, L. Haasbeek agus L. Puccio, i gcáil Gníomhairí,

1

Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú Airteagal 2, Airteagal 4(1)(b) agus (d) agus Airteagal 9 de Rialachán (AE) Uimh. 269/2014 ón gComhairle an 17 Márta 2014 a bhaineann le bearta sriantacha i ndáil le gníomhaíochtaí lena mbaintear an bonn d’iomláine chríochach, de cheannasacht agus de neamhspleáchas na hÚcráine nó ar bagairt iad na gníomhaíochtaí sin ar an méid sin (IO 2014 L 78, lch. 6, agus ceartúchán IO 2022 L 140, lch. 62), arna leasú le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2022/1985 ón gComhairle an 20 Deireadh Fómhair 2022 (IO 2022 L 272I, lch. 1) (‘Rialachán 269/2014’), Airteagal 19(1) CAE, an chéad mhír d’Airteagal 57 CFAE agus Airteagal 47 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’).

2

Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir Russisch-Kirgizisch Ontwikkelingsfonds (Ciste Forbartha na Rúise-Kyrgyz , ‘FDRK’) agus Belgische Staat (Stát na Beilge), arna ionadú ag an Aire Airgeadais, maidir le diúltú Ard-Stiúrthóir Státchiste Airgeadas Cónaidhme na Seirbhíse Poiblí a iarratas ar aistriú cistí chuig ceann dá chuntais a dheonú, ar bhonn Airteagail 6 agus 6b de Rialachán 269/2014.

3

Luaitear an méid seo a leanas in aithris 6 de Rialachán 269/2014:

‘Leis an Rialachán seo, urramaítear na cearta bunúsacha agus na prionsabail a aithnítear sa Chairt agus go háirithe na cearta chun leigheas éifeachtach agus rochtain a fháil ar thriail chóir agus an ceart go ndéanfar sonraí pearsanta a chosaint. Ba cheart an Rialachán seo a chur i bhfeidhm i gcomhréir leis na cearta agus na prionsabail sin.’

[Aistriúchán neamhoifigiúil]

4

Foráiltear an méid seo a leanas in Airteagal 1 den Rialachán sin:

‘Chun críocha an Rialacháin seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:

[...]

[...]’

[Aistriúchán neamhoifigiúil]

5

Foráiltear in Airteagal 2 den Rialachán sin:

‘1.   Déantar na cistí agus na hacmhainní eacnamaíocha uile ar le daoine nádúrtha nó dlítheanacha, eintitis nó comhlachtaí iad, atá faoi úinéireacht, i seilbh nó faoi rialú na ndaoine nádúrtha nó dlítheanacha, na n‑eintiteas nó na gcomhlachtaí sin mar a liostaítear in Iarscríbhinn I, a reo.

2.   Ní chuirfear aon chiste ná acmhainn eacnamaíoch ar fáil, go díreach nó go hindíreach, do dhaoine nádúrtha nó dlítheanacha, d’eintitis nó do chomhlachtaí, ná do dhaoine nádúrtha nó dlítheanacha, d’eintitis nó do chomhlachtaí a bhfuil baint acu leo, a liostaítear in Iarscríbhinn I, agus ní chuirfear aon chiste ná acmhainn eacnamaíoch ar fáil, go díreach nó go hindíreach, chun tairbhe dóibh.’

[Aistriúchán neamhoifigiúil]

6

Seo a leanas foclaíocht Airteagal 4(1) den Treoir sin:

‘1.   De mhaolú ar Airteagal 2, féadfaidh na húdaráis inniúla údarú a thabhairt cistí nó acmhainní eacnamaíocha reoite áirithe a scaoileadh, nó cistí nó acmhainní eacnamaíocha áirithe a chur ar fáil, faoi choinníollacha a mheasann siad a bheith iomchuí, tar éis dóibh a chinneadh gur mar a leanas atá na cistí nó na hacmhainní eacnamaíocha lena mbaineann:

[Aistriúchán neamhoifigiúil]

7

Foráiltear le hAirteagail 6 agus 6b de Rialachán 269/2014, de mhaolú ar Airteagal 2 de, maidir le cistí nó acmhainní eacnamaíocha reoite áirithe a scaoileadh nó maidir lena gcur ar fáil sna cásanna sonracha a liostaítear ann.

8

De réir Airteagal 9(1) den Rialachán sin:

‘Toirmeascfar páirt a ghlacadh, go feasach agus d’aon ghnó, i ngníomhaíochtaí arb é is cuspóir nó éifeacht dóibh dul timpeall ar na bearta dá dtagraítear in Airteagal 2.’

[Aistriúchán neamhoifigiúil]

9

Foráiltear don mhéid seo a leanas le hAirteagal 4(4) de wet de oprichting van een Begrotingsfonds voor de juridische tweedelijnsbijstand (an Dlí lena mbunaítear Ciste Buiséid le haghaidh Cúnamh Dlíthiúil Dara Líne) an 19 Márta 2017 (Belgisch Staatsblad, 31 Márta 2017, lch. 46565):

‘Os comhair na Comhairle Stáit, beidh ranníocaíocht leis an gCiste iníoctha […] i leith gach iarratais maidir le héileamh ar chúiteamh i ndamáiste neamhábhartha nó ábhartha eisceachtúil, caingean le haghaidh neamhniú, achomharc ar phointe dlí, éileamh ar íocaíocht chúiteach, iarratas ar fhaoiseamh eatramhach, agóid, imeachtaí tríú páirtí nó caingean ar athbhreithniú.

[...]

Os comhair na Comhairle Stáit agus na Comhairle um Imeachtaí Tearmainn agus Imirce), níl an páirtí a fhaigheann cúnamh dlíthiúil nó cúnamh dlíthiúil dara líne faoi dhliteanas i leith ranníocaíocht leis an gciste.

[...]’

10

Foráiltear leis an gcéad mhír d’Airteagal 66 den besluit van de Regent tot regeling van de rechtspleging voor de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Foraithne na Rialacha lena mbunaítear an nós imeachta os comhair Rannán Dlíthíochta Riaracháin na Comhairle Stáit) an 23 Lúnasa 1948 (Belgisch Staatsblad, 23 Lúnasa 1948, lch. 6821), sa leagan is infheidhme maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí (‘Rialacha Nós Imeachta na Comhairle Stáit’):

‘Is éard a bheidh sna costais:

[...]

11

Foráiltear in Airteagal 70(1) den Rialachán sin, an méid seo a leanas:

‘Mar thoradh ar na nithe seo a leanas, íocfar dleacht EUR 200:

[...]

[...] ’

12

Is mar seo a leanas atá Airteagal 71 de Rialacha Nós Imeachta na Comhairle Stáit:

‘Déanfar na táillí dá dtagraítear in Airteagal 70 agus an ranníocaíocht dá dtagraítear in Airteagal 66(6°) a íoc trí aistriú bainc nó trí íocaíocht chuig cuntas roinn inniúil Airgeadas na Seirbhíse Poiblí Cónaidhme.

A luaithe a bheidh táille agus an ranníocaíocht dá dtagraítear in Airteagal 66(6°) dlite, cuirfidh an Príomh-Chláraitheoir foirm aistrithe chuig an bhféichiúnaí ar a mbeidh cumarsáid struchtúrtha lena bhféadfar íocaíocht a ghearradh ar an doiciméad nós imeachta lena mbaineann.

[...]

Mura mbeidh an cuntas dá dtagraítear i mír 1 creidiúnaithe laistigh de 30 lá ón bhfoirm íocaíochta a fháil, cuirfidh an Príomh-Chláraitheoir in iúl don pháirtí lena mbaineann, ar iarratas ón gcomhalta den iniúchóir ainmnithe, go ndearbhóidh an Dlísheomra, de réir an cháis, nach bhfuil an iarraidh nó an t‑achomharc comhlíonta nó go bhfuil an iarraidh nó an t‑achomharc le baint den liosta, mura n‑iarrfaidh an páirtí lena mbaineann éisteacht a fháil laistigh de 15 lá.

[...]

Má iarrann an páirtí lena mbaineann éisteacht, glaofaidh an Cathaoirleach nó an Comhairleoir Stáit arna cheapadh nó arna ceapadh aige nó aici ar na páirtithe chun láithriú ar ghearrfhógra. I ndáil leis sin, cuirfear an iarraidh ar éisteacht in iúl don pháirtí freasúrach agus, i gcás inarb iomchuí, don pháirtí a rinne idiragairt.

Tar éis dó éisteacht leis na páirtithe agus le tuairim an iniúchóra, déanfaidh an Dlísheomra cinneadh gan mhoill agus cinnfidh sé an ndearbhóidh sé nár comhlíonadh an iarraidh nó an t‑achomharc a taisceadh nó an mbainfear ón liosta é, seachas má tá staid force majeure nó do-earráide bunaithe.’

13

De réir chásdlí an Grondwettelijk Hof (an Chúirt Bhunreachtúil, an Bheilg), is cánacha de réir bhrí an Bhunreachta iad an táille dá bhforáiltear in Airteagal 70 de Rialacha Nós Imeachta na Comhairle Stáit (‘an táille chlárúcháin’) agus is cánacha iad an ranníocaíocht ar ráta comhréidh leis an gciste buiséid a bhaineann leis an gcúnamh dlíthiúil dara líne dá dtagraítear in Airteagal 66(6°) de na Rialacha sin (‘an ranníocaíocht ar ráta comhréidh’), de réir bhrí Bunreacht na Beilge.

14

Is eintiteas é FDRK a bhfuil a chistí arna dtaisceadh le Euroclear Bank NV reoite de bhun Airteagal 2 de Rialachán 269/2014. Mar is léir ó chinneadh Ard-Stiúrthóir Státchiste Airgeadas Cónaidhme na Seirbhíse Poiblí an 26 Eanáir 2023, atá ina ábhar don díospóid sna príomhimeachtaí, de chúigear comhaltaí Chomhairle FDRK, comhlacht uachtarach cinnteoireachta an eintitis sin, bhí beirt ina gcomhaltaí de Rialtas na Rúise agus bhí duine amháin ina chomhalta de VEB.RF, institiúid forbartha airgeadais atá liostaithe mar eintiteas in Iarscríbhinn I a ghabhann leis an Rialachán sin.

15

Chuir FDRK trí iarratas i ndiaidh a chéile faoi bhráid Riarachán Ginearálta an Státchiste go n‑údarófaí Banc Euroclear cistí de USD 162945 017.64 a aistriú chuig ceann dá chuntais. Go sonrach, sa tríú ceann de na hiarratais sin, a cuireadh isteach an 4 Eanáir 2023, ar bhonn Airteagail 6 agus 6b den Rialachán sin, cuireann an t‑iarratas in iúl gur mian leis go n‑údarófaí d’institiúid baincéireachta, ar thaobh amháin, an t‑aistriú cistí sin a dhéanamh agus, ar an taobh eile, an t‑airgead tirim agus na hurrúis a liostaítear i gcomhthéacs a ndíola suas go dtí an méid sin trí na fáltais a íoc le ceann dá cuntais.

16

Le cinneadh an 26 Eanáir 2023, dhiúltaigh Ard-Stiúrthóir Státchiste Airgeadas Cónaidhme na Seirbhíse Poiblí do na hiarratais sin. I ndáil leis sin, chinn sé, de réir na faisnéise is déanaí atá ar fáil dó, go raibh an triúr daoine nádúrtha dá dtagraítear i mír 14 den bhreithiúnas seo ina gcomhaltaí de chomhlacht uachtarach cinnteoireachta FDRK agus go raibh siad i dteideal tionchar ceannasach a imirt ar an gcomhlacht sin. Tháinig sé ar an gconclúid go raibh ar a chistí ag Euroclear Bank fanacht reoite go dtí gur léirigh FDRK nach raibh sé á rialú de facto ag duine ná ag eintiteas atá faoi réir reo cistí.

17

An 6 Aibreán 2023, thionscain FDRK caingean i gcoinne an chinnidh sin os comhair an Raad van State (an Chomhairle Stáit, an Bheilg), arb í an chúirt a rinne an tarchur. Ba é an 14 Lúnasa 2023 an dáta deiridh le haghaidh íocaíocht na táille chlárúcháin agus na ranníocaíochta ar ráta comhréidh, a bhí dlite i leith an chaingean sin a thaisceadh, dar méid iomlán EUR 224. Mar sin féin, ní dhearna FDRK íocaíocht ach sa chuntas a léiríodh le haghaidh íocaíocht na suime sin an 1 Meán Fómhair 2023.

18

An 14 Meán Fómhair 2023, thug an chúirt a rinne an tarchur fógra do FDRK dá dtagraítear sa cheathrú mír d’Airteagal 71 de Rialacha Nós Imeachta na Comhairle Stáit. D’iarr an t‑iarratasóir éisteacht a fháil, i gcomhréir leis an bhforáil sin. Tugadh cuireadh do na páirtithe freastal ar éisteacht a bhí ar siúl an 28 Feabhra 2024.

19

Ina iarratas, ar an gcéad dul síos, mhaígh FDRK nach raibh sé in ann an táille chlárúcháin agus an ranníocaíocht ar ráta comhréidh a íoc in am trátha, mar gheall ar reo a chistí ag Euroclear Bank, rud a eascraíonn as an gcinneadh dá dtagraítear i mír 16 den bhreithiúnas seo, a glacadh de bhun Airteagal 2 de Rialachán 269/2014. Ar an dara dul síos, measann FDRK go bhfuil cur i bhfeidhm an phionóis a bhaineann le mainneachtain íocaíochta den sórt sin in am trátha, dá bhforáiltear sa cheathrú go dtí an seachtú mír d’Airteagal 71 de Rialacha Nós Imeachta na Comhairle Stáit, eadhon go measfar nach bhfuil a chaingean curtha i gcrích nó go mbainfear an chaingean sin ón liosta, míréasúnta agus díréireach lena cheart chun rochtain a fháil ar an gceartas. I ndáil leis sin, cuireann sé in iúl gur thug sé caingean os comhair na cúirte a rinne an tarchur go sonrach toisc go measann sé go raibh mícheart nár scaoileadh a chistí reoite leis an gcinneadh sin. Ar an tríú dul síos, tagann sé ar an gconclúid gur staid force majeure é an cás sin agus, ar an gcúis sin, nach féidir an pionós sin a chur i bhfeidhm.

20

Agus an cás á ullmhú, d’iarr an chúirt a rinne an tarchur ar na páirtithe a dtuairimí a thabhairt ag an éisteacht maidir leis na ceisteanna seo a leanas:

‘1° (ceist 1) an fhéidearthacht iarratas a dhéanamh ar údarú (agus a fháil) faoi [Rialachán 269/2014] chun cistí nó acmhainní eacnamaíocha reoite áirithe a scaoileadh nó chun cistí nó acmhainní eacnamaíocha áirithe de chuid an iarratasóra a chur ar fáil má tá na cistí nó na hacmhainní eacnamaíocha atá i gceist beartaithe go heisiach, le socraíocht an táille chlárúcháin sa chás seo (féach, go háirithe, Airteagal 4(1)(b) den Rialachán thuasluaite, chomh maith le haon fhoráil eile (den Rialachán sin nó Rialachán eile) a fhéadfaidh na páirtithe a ainmniú, más iomchuí) agus,

2° (ceist 2) an fhéidearthacht a bheith ann don iarratasóir leas a bhaint as an gcúnamh dlíthiúil dá bhforáiltear in Airteagal 78 et seq. de Rialacha Nós Imeachta Ginearálta [na Comhairle Stáit] maidir leis an táille chlárúcháin.’

21

Mar fhreagra ar na ceisteanna sin, dúirt FDRK nach bhfuil feidhm ag Airteagal 4(1)(b) de Rialachán 269/2014 sa chás seo. Mar thaca leis an ráiteas sin, áitíonn sé, ar thaobh amháin, gur cánacha arna dtobhach ag na húdaráis phoiblí iad an táille chlárúcháin agus an ranníocaíocht ar ráta comhréidh. Ar an taobh eile, maíonn sé nach soláthraí seirbhísí í an chúirt a rinne an tarchur, ag féachaint don sainmhíniú ar an gcoincheap ‘seirbhísí’ dá bhforáiltear in Airteagal 57 CFAE. Go háirithe, ní ghabhann an chúirt sin do ghníomhaíocht eacnamaíoch amhail iad siúd dá dtagraítear san Airteagal sin. Dá bhrí sin, ní costais iad an táille chlárúcháin agus an ranníocaíocht ar ráta comhréidh a thabhaítear chun seirbhísí dlí a sholáthar. Is é conclúid FDRK nár ceadaíodh le hAirteagal 4(1)(b) iarratas a dhéanamh ar údarú ná údarú a fháil chun cistí nó acmhainní eacnamaíocha reoite áirithe a scaoileadh. Thairis sin, cuireann sé in iúl freisin gurb é roinnt míonna an teorainn ama chun iarratais ar scaoileadh a phróiseáil ar bhonn Rialachán 269/2014, agus mar thoradh air sin go ndéanfaí cinneadh maidir le hiarratas den sórt sin, in aon chás, ródhéanach. Ar an mbonn sin, áitíonn sé go bhfuil cás force majeure ann, sa chás seo, lena gcuirtear cosc ar chur i bhfeidhm an phionóis dá bhforáiltear sa cheathrú go dtí an seachtú mír d’Airteagal 71 de Rialacha Nós Imeachta na Comhairle Stáit.

22

Maidir leis an gcosantóir sna príomhimeachtaí, maíonn sé, os a choinne sin, go n‑údaraítear le hAirteagal 4(1)(b) de Rialachán 269/2014 do FDRK scaoileadh nó cur ar fáil cistí nó acmhainní eacnamaíocha a iarraidh agus a fháil, ar choinníoll go bhfuil siad beartaithe go heisiach chun an táille chlárúcháin a íoc. Mar sin féin, níor chuir FDRK iarraidh den sórt sin isteach, agus mar thoradh air sin, sa chás seo, níl aon staid force majeure ná do-earráide ann de réir bhrí an seachtú mír d’Airteagal 71 de Rialacha Nós Imeachta an Comhairle Stáit.

23

Ar an láimh eile, aontaíonn na páirtithe sin nach bhfuil an fhéidearthacht maidir le cúnamh dlíthiúil dá bhforáiltear in Airteagal 78 et seq. de Rialacha Nós Imeachta na Comhairle Stáit ar fáil do FDRK.

24

I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, measann an chúirt a rinne an tarchur go bhfuil éiginnteacht ann an bhfuil Airteagal 4(1)(b) de Rialachán 269/2014 le léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc ar an táille chlárúcháin agus an ranníocaíocht ar ráta comhréidh, nach mór a íoc chun caingean a thabhairt os a comhair i gcoinne beart náisiúnta lena gcuirtear Rialachán 269/2014 chun feidhme, a mheas mar ‘c[h]ostais arna dtabhú[…]ar costais iad a bhaineann le soláthar seirbhísí dlí, de réir bhrí na forála sin.

25

Go sonrach, fiafraíonn sí an féidir léiriú a dhéanamh ar an bhforáil sin seachas an léiriú a mhol FDRK, sa mhéid nach gcuirtear cosc leis an gcoincheap ‘seirbhísí dlí’ ar sheirbhísí dlí a sholáthar chun cúnamh a thabhairt do dhuine dlítheanach atá faoi smachtbhannaí nó chun ionadaíocht a dhéanamh air, amhail FDRK, i gcomhthéacs nó i ndáil le caingean arna tabhairt os comhair cúirt náisiúnta i gcoinne beart náisiúnta lena gcuirtear Rialachán 269/2014 chun feidhme agus, i gcomhthéacs an léirithe sin, nach féidir an táille chlárúcháin agus an ranníocaíocht ar ráta comhréidh, a bhfuil gá lena n‑íoc chun caingean den sórt sin a choimeád, a mheas mar ‘c[h]ostais arna dtabhú[…]ar costais iad a bhaineann le soláthar seirbhísí dlí’, ar ina leith a d’fhéadfaí scaoileadh a dheonú.

26

Ina theannta sin, sonraíonn an chúirt a rinne an tarchur gur gá, i gcás inarb iomchuí, an ceart bunúsach rochtana ar an gceartas a chur san áireamh, mar a ráthaítear in Airteagal 47 den Chairt agus a mheabhraítear in aithris 6 de Rialachán 269/2014, cibé acu i gcomhar leis an oibleagáid a fhorchuirtear ar na Ballstáit, sa dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, leigheasanna a chur ar fáil atá leordhóthanach chun cosaint dlí éifeachtach a áirithiú sna réimsí a chumhdaítear le dlí an Aontais. Tugann sí dá haire freisin, de réir FDRK, gur cheart Airteagal 57 CFAE a chur san áireamh freisin.

27

Ar deireadh, tugann sí faoi deara go dtagraíonn an cosantóir sna príomhimeachtaí freisin don fhéidearthacht, dá bhforáiltear in Airteagal 4(1)(d) de Rialachán 269/2014, cistí reoite nó acmhainní eacnamaíocha áirithe a scaoileadh má tá ‘gá leo i gcás costais urghnácha’. Measann sí go bhfuil an léiriú ceart ar an abairt sin ábhartha freisin don díospóid seo, ós rud é go n‑eascraíonn an cheist maidir le cé acu a thagann nó nach dtagann an táille chlárúcháin agus an ranníocaíocht ar ráta comhréidh faoin abairt sin.

28

Sna himthosca sin, chinn an Raad van State (an Chomhairle Stáit) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:

29

Ní mór a mheabhrú mar réamhphointe, de réir chásdlí socair na Cúirte Breithiúnais, i gcomhthéacs an nós imeachta comhair idir na cúirteanna náisiúnta agus an Chúirt Bhreithiúnais a leagtar síos in Airteagal 267 CFAE, is faoin gCúirt Bhreithiúnais atá sé freagra úsáideach a thabhairt don chúirt náisiúnta lena gcuirfear ar a cumas cinneadh a dhéanamh sa díospóid atá os a comhair. Chuige sin, d’fhéadfadh sé go mbeadh ar an gCúirt Bhreithiúnais na ceisteanna a tharchuirtear chuici a athfhoirmliú. Féadfaidh sé gur gá don Chúirt freisin forálacha dhlí an Aontais a bhreithniú nach ndearna an chúirt náisiúnta tagairt dóibh i bhfoclaíocht na gceisteanna sin (breithiúnas an 5 Nollaig 2019, Centraal Justitieel Incassobureau (Pionós airgeadais a aithint agus a fhorfheidhmiú), C‑671/18, EU:C:2019:1054, mír 26 agus an cásdlí dá dtagraítear).

30

Sa chás seo, ar thaobh amháin, baineann na ceisteanna a tarchuireadh, go bunúsach, leis an bhféidearthacht go n‑údaródh na Ballstáit, ar bhonn Airteagal 4 de Rialachán 269/2014 agus de mhaolú ar Airteagal 2 de, scaoileadh cistí nó acmhainní eacnamaíocha arna reo de bhun an Airteagal 2 nó iad a chur ar fáil i gcás ina bhforáiltear ina ndlí náisiúnta d’íocaíocht an táille chlárúcháin agus ranníocaíocht ar ráta comhréidh chun caingean le haghaidh neamhniú a thionscnamh. Dá bhrí sin, ní cosúil go n‑éilítear leis na ceisteanna sin léiriú ar Airteagal 9 den Rialachán sin, a bhaineann leis an toirmeasc ar pháirt a ghlacadh, go feasach agus d’aon ghnó, i ngníomhaíochtaí arb é is cuspóir nó éifeacht dóibh dul timpeall ar na bearta dá dtagraítear in Airteagal 2 den Rialachán sin.

31

Ar an taobh eile, sna ceisteanna sin, tagraíonn an chúirt a rinne an tarchur d’aicmiú, faoin dlí náisiúnta sin, an táille chlárúcháin agus na ranníocaíochta ar ráta comhréidh mar chánacha arna dtobhach ag na húdaráis phoiblí, a bhfuil FDRK ag brath air i gcomhthéacs na díospóide sna príomhimeachtaí. Foráiltear le hAirteagal 4(1)(a) de Rialachán 269/2014 go ndéanfar cistí reoite a scaoileadh nó a chur ar fáil chun, inter alia, cánacha a íoc. Sa chomhthéacs sin, cé nach n‑iarrann an chúirt sin, trína ceisteanna, léiriú ar an bhforáil sin go sonrach, ní mór a mheas go bhfuil sí ábhartha chun na ceisteanna sin a fhreagairt.

32

Dá bhrí sin, ní mór a mheas, trína ceisteanna, ar cheart iad a scrúdú le chéile, go n‑iarrann an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil Airteagal 4(1)(a), (b) agus (d) de Rialachán 269/2014, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 2 den Rialachán sin, le hAirteagal 47 den Chairt agus leis an gcéad mhír d’Airteagal 57 CFAE, le léiriú sa chaoi go n‑áirítear leo cistí nó acmhainní eacnamaíocha reoite áirithe a scaoileadh nó iad a chur ar fáil chun táille chlárúcháin agus ranníocaíocht ar ráta comhréidh a íoc, nach mór a íoc, faoin dlí náisiúnta, agus caingean á tabhairt i gcoinne beart náisiúnta lena gcuirtear an Rialachán sin chun feidhme.

33

Faoi Airteagal 4(1)(b) de Rialachán 269/2014, féadfaidh údaráis inniúla na mBallstát údarú a thabhairt cistí nó acmhainní eacnamaíocha reoite áirithe a scaoileadh nó cistí nó acmhainní eacnamaíocha áirithe a chur ar fáil, faoi choinníollacha a mheasann siad a bheith iomchuí, tar éis dóibh a chinneadh go bhfuil na cistí nó na hacmhainní eacnamaíocha beartaithe go heisiach chun táillí gairmiúla réasúnta a íoc nó costais arna dtabhú a aisíoc, ar costais iad a bhaineann le soláthar seirbhísí dlí.

34

I ndáil leis sin, is féidir a thabhairt faoi deara, mar a chuir Rialtas na Beilge agus an Coimisiún in iúl, go dtagraíonn leaganacha teanga áirithe den fhoráil sin, amhail, go háirithe, na leaganacha Béarla agus Ollainnise de, ní do ‘costais arna dtabhú chun seirbhísí dlíodóra a sholáthar’, amhail an leagan Fraincise, ach do ‘costais arna dtabhú[…]ar costais iad a bhaineann le soláthar seirbhísí dlí’.

35

Dá bhrí sin, cé go ndealraíonn sé nach dtagraíonn foclaíocht na forála sin ina leagan Fraincise ach do chaiteachas arna thabhú chun íoc as seirbhísí dlí, áirítear freisin i dtéarmaí na forála sin, i leaganacha teanga eile, caiteachas a bhaineann le seirbhís den sórt sin.

36

Mar sin féin, de réir an chásdlí, ní mór forálacha dhlí an Aontais a léiriú agus a chur i bhfeidhm go haonfhoirmeach, i bhfianaise na leaganacha a dréachtaíodh i dteangacha uile an Aontais agus, i gcás go bhfuil éagsúlacht ann idir na leaganacha éagsúla sin, ní mór an fhoráil atá i gceist a léiriú trí thagairt a dhéanamh do scéim ghinearálta agus do chuspóir na rialacha ar cuid díobh í (breithiúnas an 17 Eanáir 2023, an Spáinn v an Coimisiún, C‑632/20 P, EU:C:2023:28, mír 42 agus an cásdlí dá dtagraítear).

37

Sa chás seo, ba cheart a thabhairt faoi deara nach mór forálacha Airteagal 4(1) de Rialachán 269/2014 a léiriú i bhfianaise aithris 6 den Rialachán sin, ina luaitear, inter alia, nach mór an Rialachán sin a chur i bhfeidhm i gcomhréir leis na cearta bunúsacha agus na prionsabail a aithnítear sa Chairt, agus go háirithe na cearta chun leighis éifeachtaigh agus chun triail chóir a fháil.

38

I ndáil leis sin, chinn an Chúirt cheana féin, i gcomhthéacs inchomparáide Rialachán (CE) Uimh. 765/2006 ón gComhairle an 18 Bealtaine 2006 maidir le bearta sriantacha i ndáil leis an mBealarúis (IO 2006 L 134, lch. 1), arna leasú le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) Uimh. 84/2011 ón gComhairle an 31 Eanáir 2011 (IO 2011 L 28, lch. 17), agus le Rialachán (AE) Uimh. 588/2011 ón gComhairle an 20 Meitheamh 2011 (IO 2011 L 161, lch. 1), agus cinneadh á dhéanamh maidir le hiarratas ar chistí reoite a scaoileadh, i gcomhréir le hAirteagal 3(1)(b) de Rialachán Uimh. 765/2006, go gcuireann an t‑údarás náisiúnta inniúil dlí an Aontais chun feidhme. Dá bhrí sin, ceanglaítear uirthi an Chairt a chomhlíonadh, i gcomhréir le hAirteagal 51(1) di (breithiúnas an 12 Meitheamh 2014, Peftiev, C‑314/13, EU:C:2014:1645, mír 24).

39

Ón taobh sin de, ní mór a chur in iúl go bhfuil sé beartaithe leis an bhforas le haghaidh scaoileadh na gcistí reoite nó na n‑acmhainní eacnamaíocha reoite dá bhforáiltear in Airteagal 4(1)(b) de Rialachán 269/2014, beag beann ar an leagan teanga den fhoráil sin dá dtagraítear, rochtain ar sheirbhísí dlí a éascú do dhaoine agus d’eintitis a bhfuil a sócmhainní reoite chun a leasanna a chosaint. Dá bhrí sin, ní mór an fhoráil sin a léiriú i gcomhréir leis na ceanglais a eascraíonn as Airteagal 47 den Chairt, sa chaoi nach féidir é a bheith d’éifeacht ag reo na sócmhainní sin rochtain éifeachtach ar an gceartas a bhaint de na daoine sin (féach, chuige sin, breithiúnas an 12 Meitheamh 2014, Peftiev, C‑314/13, EU:C:2014:1645, míreanna 25 agus 26).

40

Go sonrach, d’fhéadfaí a mheabhrú, faoin dara habairt den dara mír d’Airteagal 47 den Chairt, gur féidir le gach duine comhairle, cosaint agus ionadaíocht a fháil.

41

Dá bhrí sin, ní mór Airteagal 4(1)(b) de Rialachán 269/2014 a léiriú i bhfianaise na forála sin sa chaoi go gciallaíonn sé, trí thagairt a dhéanamh, ina hiomláine, do ‘t[h]áillí gairmiúla réasúnta a íoc nó costais arna dtabhú a aisíoc, ar costais iad a bhaineann le soláthar seirbhísí dlí’, go bhféadfaidh sé na costais uile a thabhaítear a áireamh chun ionadaíocht a dhéanamh ar dhuine, eintiteas nó comhlacht a bhfuil a shócmhainní reoite in imeachtaí dlíthiúla.

42

É sin ráite, ní féidir íocaíocht táille chlárúcháin agus ranníocaíochta ar ráta comhréidh agus caingean á tionscnamh a mheas mar chaiteachas a thabhaítear chun go mbeidh ionadaíocht ag duine, eintiteas nó comhlacht in imeachtaí dlíthiúla.

43

Is fíor go léirítear leis an tagairt do ‘t[h]áillí gairmiúla réasúnta a íoc nó costais arna dtabhú a aisíoc, ar costais iad a bhaineann le soláthar seirbhísí dlí’ go gcumhdaítear leis an bhfrása ‘costais arna dtabhú a aisíoc, ar costais iad a bhaineann le soláthar seirbhísí dlí’ caiteachas seachas táillí a d’fhéadfaí a ghearradh ar an duine, ar an eintiteas nó ar an gcomhlacht a úsáideann seirbhísí dlíodóra nó gairmí dlí eile atá údaraithe chun na críche sin chun ionadaíocht a fháil in imeachtaí dlíthiúla.

44

Mar sin féin, ní fhreagraíonn íocaíocht táille chlárúcháin nó ranníocaíochta ar ráta comhréidh, amhail an íocaíocht dá dtagraíonn an chúirt atá i gceist, do luach saothair ar tháillí ná do caiteachas a thabhaítear chun costais a chumhdach seachas táillí a d’fhéadfaí a ghearradh ar dhuine, ar eintiteas nó ar chomhlacht a úsáideann seirbhísí dlíodóra nó gairmí dlí eile atá údaraithe é sin a dhéanamh chun ionadaíocht a fháil sa chúirt.

45

Ar thaobh amháin, chinn an Chúirt go bhfuil na gníomhaíochtaí a chumhdaítear leis an gcoincheap ‘seirbhísí comhairleacha dlí’, de réir bhrí Airteagal 5n(2) de Rialachán (AE) Uimh. 833/2014 ón gComhairle an 31 Iúil 2014 a bhaineann le bearta sriantacha i bhfianaise ghníomhaíochtaí na Rúise i ndíchobhsú staid na hÚcráine (IO 2014 L 229, lch. 1), arna leasú le Rialachán (AE) 2022/1904 ón gComhairle an 6 Deireadh Fómhair 2022 (IO 2022 L 259 I, lch. 3), éagsúil go soiléir leis na gníomhaíochtaí sin a cuireadh de chúram ar na húdaráis phoiblí nó ar aon eintiteas eile, ag an Stát, faoi mhaoirseacht na n‑údarás sin, tásc a fheidhmiú ar mhaithe le leas an phobail a deonaíodh, chun na críche sin, cumhachtaí áirithe atá ceangailteach ar shaoránaigh. Níl sé de chúram ar na húdaráis sin seirbhísí a sholáthar arb é atá i gceist leo ná tuairimí a roinnt le daoine aonair maidir le saincheisteanna dlí chun leasanna áirithe na ndaoine sin a chur chun cinn nó a chosaint (breithiúnas an 5 Meán Fómhair 2024, Jemerak, C‑109/23, EU:C:2024:681, mír 41).

46

Ar an taobh eile, mar is léir ón ordú tarchuir, baineann na ceisteanna a tharchuirtear le cás ina bhforchuirtear táille chlárúcháin agus ranníocaíocht ar ráta comhréidh den sórt sin leis an dlí náisiúnta, ní toisc gur bhain an duine, an t‑eintiteas nó an comhlacht lena mbaineann úsáid as seirbhísí dlíodóra, ach toisc gur thug an duine, an t‑eintiteas nó an comhlacht sin caingean os comhair na cúirte lena mbaineann. Ar an mbonn sin, ní mór teacht ar an gconclúid, i gcás den sórt sin, go bhféadfar an táille sin agus an ranníocaíocht sin a fhorchur ar an iarratasóir, gan beann ar cé acu dlíodóir nó gairmí dlí eile atá údaraithe é sin a dhéanamh a dhéanann ionadaíocht ar an iarratasóir.

47

Os a choinne sin, ba cheart a thabhairt faoi deara go n‑áirítear go sainráite in Airteagal 4(1)(a) de Rialachán 269/2014, mar shampla, na cistí agus na hacmhainní is gá a scaoileadh nó a chur ar fáil chun freastal ar ‘b[h]unriachtanais’ daoine, eintiteas nó comhlachtaí a bhfuil a gcistí reoite, scaoileadh nó cur ar fáil chun ‘cánacha’ a íoc.

48

I ndáil leis sin, ar thaobh amháin, ní mór a mheas nach mór an tagairt a dhéantar leis an bhforáil sin do ‘íocaíocht’‘cánacha’ mar chaiteachas ‘[a] bhfuil gá [leis] chun bunriachtanais’ na ndaoine, na n‑eintiteas nó na gcomhlachtaí sin a chomhlíonadh a léiriú, in éagmais aon soiléiriú eile, mar thagairt d’íocaíocht aon ranníocaíochta éigeantaí le maoiniú an chaiteachais phoiblí nach mór dóibh a íoc.

49

Ar an taobh eile, maidir leis an bhfrása ‘[a] bhfuil gá leo chun bunriachtanais[…]a chomhlíonadh’, a léirítear faoi Airteagal 4(1)(a) de Rialachán 269/2014, ba cheart a thabhairt faoi deara, mar is léir ó aithris 6 den Rialachán sin, nach mór a léiriú go gcumhdaítear leis, inter alia, caiteachas atá riachtanach chun urraim do chearta bunúsacha daoine, eintiteas nó comhlachtaí a áirithiú agus, go háirithe, an ceart chun leighis éifeachtaigh agus chun triail chóir a fháil, a chosnaítear le hAirteagal 47 den Chairt.

50

Dá bhrí sin, ní mór táille chlárúcháin agus ranníocaíocht ar ráta comhréidh, amhail iad siúd dá dtagraítear sna ceisteanna a tharchuirtear, nach mór do dhuine, eintiteas nó comhlacht den sórt sin a íoc chun caingean le haghaidh neamhniú a thionscnamh i gcoinne cinneadh lena gcuirtear Rialachán 269/2014 chun feidhme, trína n‑iarraidh ar scaoileadh a gcistí a dhiúltú, a mheas mar ‘chánacha’ de réir bhrí Airteagal 4(1)(a) den Rialachán sin, a bhfuil a n‑íocaíocht riachtanach chun a ‘b[h]unriachtanais’ a chomhlíonadh, de réir bhrí na forála sin.

51

Ní thugtar an léiriú sin faoi cheist toisc, i gcomhréir leis an tríú mír d’Airteagal 47 den Chairt, go ndeonaítear cúnamh dlíthiúil dóibh siúd nach bhfuil acmhainní leordhóthanacha acu, a mhéid is gá an chabhair sin chun rochtain éifeachtach ar an gceartas a áirithiú.

52

I gcás nach mór do dhuine, eintiteas nó comhlacht a liostaítear in Iarscríbhinn I a ghabhann le Rialachán 269/2014 nó duine nó eintiteas a bhfuil baint aige leis imeachtaí dlíthiúla a thionscnamh, a bhfuil a choinneáil ar liosta na cúirte a ndearnadh an cás a thabhairt os a comhair faoi réir íocaíocht ranníocaíochta éigeantaí,, ní féidir a mheas go bhfuil sé ar an ngannchuid mar thoradh ar reo a cistí, ach ní mór dó, a mhalairt ar fad, a iarraidh go scaoilfí roinnt de na cistí sin chun na críche sin, ar choinníoll go gcomhlíontar na coinníollacha uile a leagtar síos in Airteagal 4(1)(a) den Rialachán sin. Dá bhrí sin, cuirtear cosc leis an bhforáil sin ar an údarás inniúil náisiúnta diúltú scaoileadh cistí a údarú ar an bhforas go bhféadfadh an duine sin dul i muinín cúnamh dlíthiúil (féach, de réir análaí, breithiúnas an 12 Meitheamh 2014, Peftiev, C‑314/13, EU:C:2014:1645, mír 31).

53

Maidir le hAirteagal 4(1)(d) den Rialachán sin, ní cosúil gur gá an fhoráil sin a léiriú, ós rud é gur cinneadh i mír 50 go bhféadfadh íocaíocht táille chlárúcháin agus ranníocaíocht ar ráta comhréidh teacht faoi raon feidhme Airteagal 4(1)(a) den Rialachán sin.

54

I bhfianaise na mbreithnithe go léir roimhe seo, is é an freagra ar na ceisteanna a tharchuirtear nach mór Airteagal 4(1)(a) de Rialachán 269/2014, arna léamh i bhfianaise Airteagal 47 den Chairt, a léiriú sa chaoi go n‑áirítear cistí nó acmhainní eacnamaíocha reoite áirithe a scaoileadh nó iad a chur ar fáil chun táille chlárúcháin agus ranníocaíocht ar ráta comhréidh a íoc, nach mór a íoc, faoin dlí náisiúnta, agus caingean á tabhairt i gcoinne beart náisiúnta lena gcuirtear an Rialachán sin chun feidhme.

55

Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a cuireadh faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.

Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Deichiú Dlísheomra) mar seo a leanas:

Maidir le hAirteagal 4(1)(a) de Rialachán (AE) Uimh. 269/2014 ón gComhairle an 17 Márta 2014 a bhaineann le bearta sriantacha i ndáil le gníomhaíochtaí lena mbaintear an bonn d’iomláine chríochach, de cheannasacht agus de neamhspleáchas na hÚcráine, arna leasú le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2022/1985 ón gComhairle an 20 Deireadh Fómhair 2022, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 47 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh,

ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:

áirítear cistí nó acmhainní eacnamaíocha reoite áirithe a scaoileadh nó iad a chur ar fáil chun táille chlárúcháin agus ranníocaíocht ar ráta comhréidh a íoc, nach mór a íoc, faoin dlí náisiúnta, agus caingean á tabhairt i gcoinne beart náisiúnta lena gcuirtear an Rialachán sin chun feidhme.