BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Tríú Dlísheomra)

3 Aibreán 2025 ( *1 )

(Tarchur chun réamhrialú – Saoirse gluaiseachta d’oibrithe – Airteagal 45 CFAE – Dlíodóirí – Oiliúint dlíodóirí – Srian críochacha – Reachtaíocht náisiúnta lena gceanglaítear cuid de thréimhse oiliúna dlíodóra faoi oiliúint a chur i gcrích le dlíodóir a bhfuil a oifig chláraithe ar an gcríoch náisiúnta)

I gCás C‑807/23,

IARRAIDH ar réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE, ón Oberster Gerichtshof (an Chúirt Uachtarach, an Ostair), trí bhreith an 16 Deireadh Fómhair 2023, a fuarthas ag an gCúirt an 29 Nollaig 2023, sna himeachtaí

Katharina Plavec

v

Rechtsanwaltskammer Wien,

tugann AN CHÚIRT (an Tríú Dlísheomra),

agus í comhdhéanta mar seo a leanas: C. Lycourgos, Uachtarán Dlísheomra, S. Rodin (Rapóirtéir), N. Piçarra, O. Spineanu-Matei agus N. Fenger, Breithiúna,

Abhcóide Ginearálta: P. Pikamäe,

Cláraitheoir: D. Dittert, Ceann Aonaid,

ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn agus tar éis éisteacht an 27 Samhain 2024,

tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:

Plavec, ag S. Schwab agus J. P. Willheim, Rechtsanwälte,

Rechtsanwaltskammer Wien, ag R. Gerlach, Rechtsanwalt, agus T. Simek,

Rialtas na hOstaire, ag A. Posch, A. Bell, G. Eberhard agus P. Thalmann, i gcáil Gníomhairí,

Rialtas na Cróite, ag G. Vidović Mesarek, i gcáil Gníomhaire,

Rialtas na Sualainne, ag H. Eklinder, i gcáil Gníomhaire,

an Coimisiún Eorpach, B.-R. Killmann agus J. Szczodrowski, i gcáil Gníomhairí,

tar éis cinneadh a dhéanamh, i ndiaidh an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, breith a thabhairt ar an gcás gan Tuairim,

an Breithiúnas seo a leanas:

Breithiúnas

1

Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú ar Airteagal 45 CFAE.

2

Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir Katharina Plavec agus Rechtsanwaltskammer Wien (Comhlachas Barra Vín, an Ostair, ‘RAK’) maidir le diúltú d’iarratas Plavec inar iarr sí, ar thaobh amháin, a bheith ar liosta na ndlíodóirí faoi oiliúint agus, ar an taobh eile, go n-eiseofaí deimhniú cead isteach chun teacht i láthair agus pléadáil os comhair cúirte lena léirítear teidlíocht pháirteach chun gníomhú de réir bhrí Airteagal 15(3) den Rechtsanwaltsordnung (Cód Dlíodóirí) an 15 Iúil 1868 (RGBl. Uimh. 96/1868) i leagan an 20 Aibreán 2023 (BGBl. I, 39/2023; ‘an RAO’).

An dlí lena mbaineann

Dlí an Aontais

3

Léiríonn Airteagal 45 CFAE an méid seo a leanas:

‘1.   Áiritheofar saoirse gluaiseachta d’oibrithe laistigh den Aontas.

2.   Bhéarfaidh an tsaoirse gluaiseachta sin go ndíothófar aon idirdhealú de bhíthin a náisiúntacht idir oibrithe na mBallstát maidir le fostaíocht, le luach saothair agus le coinníollacha eile oibre.

[...]’

[Aistriúchán neamhoifigiúil]

4

Foráiltear le haithris 1 de Threoir 98/5/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 1998 chun cleachtas ghairm an dlíodóra a éascú ar bhonn buan i mBallstát eile seachas an Ballstát ina bhfuarthas an cháilíocht (IO 1998 L 77, lch. 36) mar seo a leanas:

‘De bhrí, faoi Airteagal [26 CFAE], go gcuimseoidh an margadh inmheánach limistéar gan teorainneacha inmheánacha; de bhrí, de bhun Airteagal [4(2)(a) CFAE], go bhfuil díothú bacainní ar shaorghluaiseacht daoine agus seirbhísí, amhail idir na Ballstáit, ar cheann de chuspóirí an [Aontais Eorpaigh]; de bhrí, i gcás náisiúnaigh na mBallstát, go gciallaíonn sé sin, i measc nithe eile, an fhéidearthacht gairm a chleachtadh, bíodh sé i gcáil fhéinfhostaithe nó i gcáil tuarastail, i mBallstát seachas an Ballstát inar bhain siad a gcáilíochtaí gairmiúla amach.’

[Aistriúchán neamhoifigiúil]

5

Foráiltear an méid seo a leanas in Airteagal 1(1) den Treoir sin:

‘Is é is cuspóir don Treoir seo cleachtas ghairm an dlíodóra a éascú ar bhonn buan i gcáil fhéinfhostaithe nó tuarastail i mBallstát seachas an Ballstát ina bhfuarthas an cháilíocht ghairmiúil.’

[Aistriúchán neamhoifigiúil]

6

De réir Airteagal 10(1) den Treoir sin:

‘Dlíodóir a chleachtann faoina theideal gairmiúil sa Bhallstát óstach agus a shaothraigh gníomhaíocht go héifeachtach agus go rialta sa Bhallstát óstach i ndlí an Stáit sin, lena n‑áirítear dlí an Chomhphobail, d’fhonn ligean isteach i ngairm an dlíodóra sa Bhallstát óstach a fháil, beidh sé díolmhaithe ó na coinníollacha a leagtar amach in Airteagal 4(1)(b) de [Threoir 89/48/CEE ón gComhairle an 21 Nollaig 1988 maidir le córas ginearálta chun aitheantas a thabhairt do dhioplómaí ardoideachais a bhronntar ar chríochnú an oideachais ghairmiúil agus na hoiliúna gairmiúla a mhaireann 3 bliana ar a laghad (IO 1989 L 19, lch. 16)], ciallaíonn “saothrú éifeachtach agus rialta” feidhmiú iarbhír na gníomhaíochta gan aon bhriseadh eile seachas mar thoradh ar imeachtaí laethúla.

[...]’

[Aistriúchán neamhoifigiúil]

Dlí na hOstaire

7

Faoi Airteagal 2 den RAO:

‘1.   Is é a bheidh san oiliúint phraiticiúil is gá chun go ligfear isteach chun cleachtadh mar dhlíodóir í oibriú mar ghairmí dlí i gcúirt, nó in oifig ionchúisimh phoiblí, nó le dlíodóir; thairis sin, d’fhéadfadh obair mar ghairmí dlí le nótaire, nó le comhlacht riaracháin, in ollscoil, nó le cuntasóir cairte nó comhairleoir cánach a bheith i gceist leis freisin má chuidíonn an obair le cleachtadh mar dhlíodóir. [...] Ní cháileoidh obair le dlíodóir mar oiliúint phraiticiúil ach amháin má shaothraítear an ghníomhaíocht sin mar phríomhghairm bheatha agus nach ndéanann aon ghníomhaíocht ghairme eile difear di; [...]

(2)   Cumhdófar tréimhse 5 bliana leis an oiliúint phraiticiúil mar a shainmhínítear i bhfomhír 1 í; caithfear 7 mí ar a laghad den tréimhse sin ag obair i gcúirt nó in oifig ionchúisimh phoiblí san Ostair agus 3 bliana ar a laghad le dlíodóir san Ostair.

(3)   Cuirfear na gníomhaíochtaí seo a leanas san áireamh freisin chun críocha fhad na hoiliúna praiticiúla nach gá a chaitheamh i gcúirt ná in oifig ionchúisimh phoiblí nó le dlíodóir san Ostair:

[...]

2.

tréimhse oiliúna praiticiúla ar an gcoigríoch atá coibhéiseach leis an oiliúint mar a shainmhínítear i bhfomhír 1, ar choinníoll go gcuidíonn an ghníomhaíocht sin le cleachtadh mar dhlíodóir;

3.

aon chleachtas eile mar ghairmí dlí san Ostair nó ar an gcoigríoch, ar choinníoll go raibh an ghníomhaíocht sin fabhrach do chleachtadh mar dhlíodóir agus mar dhuine nó comhlacht atá cáilithe go cuí, beidh sé faoi dhliteanas i leith an chleachtais sin.

Glacfaidh bord an bharra treoirlínte lena saineofar na ceanglais a bheidh le comhlíonadh chun go gcuirfear san áireamh an oiliúint phraiticiúil a shainítear i bpointí 2 agus 3 agus a mhéid a chuirfear san áireamh í; [...] Foilseofar na treoirlínte ar shuíomh gréasáin an bharra agus fanfaidh siad ann ar bhonn buan.

[...]’

8

Foráiltear le hAirteagal 15(3) agus (4) den Rialachán seo an méid seo a leanas:

‘3.   I gcás nach ceanglas dlíthiúil é ionadaíocht dlíodóra, féadfaidh aon dlíodóir faoi oiliúint eile atá ag obair dó ionadaíocht a dhéanamh os comhair na gcúirteanna agus na n‑údarás go léir, agus é fós faoi dhliteanas maidir leis an ionadaíocht a dhéanann an dlíodóir faoi oiliúint sin; mar sin féin, ní bheidh cead ag an dlíodóir faoi oiliúint aon aighneachtaí chuig na cúirteanna ná na húdaráis a shíniú.

(4)   Eiseoidh bord barra deimhnithe iontrála chun teacht i láthair agus pléadáil os comhair cúirte leis na dlíodóirí faoi oiliúint atá ag obair do dhlíodóir, ina léirítear [...] an teidlíocht [páirteach] chun gníomhú thar ceann dlíodóir eile de bhun mhír 3.’

9

Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 30(1) den RAO:

‘Chun bheith cláraithe ar liosta na ndlíodóirí faoi oiliúint, seolfar fógra chuig an mbord nuair a bheidh tús á chur le hoiliúint phraiticiúil le dlíodóir, mar aon le cruthúnas ar náisiúntacht Ostarach, náisiúntacht Bhallstáit den Aontas Eorpach nó náisiúntacht Stáit eile is páirtí i gComhaontú an Limistéir Eorpaigh Eacnamaíoch nó Chónaidhm na hEilvéise, mar aon le cruthúnas go bhfuil staidéir ar dhlí na hOstaire curtha i gcrích aige [...] Ní ríomhfar tréimhse na hoiliúna praiticiúla le dlíodóir ach amháin ón dáta a gheofar an fógra seo.

[...]’

An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú

10

D’oibrigh Plavec mar fhostaí ag an ngnólacht dlí Jones Day in Frankfurt am Main (an Ghearmáin) ó mhí Eanáir 2022, áit a raibh tréimhse oiliúna á cur i gcrích aici le KI, dlíodóir Ostarach a bhí ina comhpháirtí ag an ngnólacht sin. Le ríomhphost an 14 Eanáir 2022, d’iarr sí ar RAK a bheith ar liosta na ndlíodóirí faoi oiliúint agus go n-eiseofaí di deimhniú ligean isteach chun láithriú agus pléadáil os comhair cúirte ag sonrú teidlíocht pháirtigh chun gnímh chun críocha Airteagal 15(3) de reacht na ndlíodóirí.

11

Arna iarraidh sin do RAK, chuir Plavec na sonraí seo a leanas ar fáil i litir dar dáta an 7 Márta 2022. Bhí a sainchónaí agus a gnáthchónaí in Frankfurt am Main, agus bhí cónaí tánaisteach uirthi i Vín (an Ostair). Is ar dhlí na hOstaire amháin a dhírigh a cuid gníomhaíochtaí. Ba é a maoirseoir, KI, an t-aon duine a bhí údaraithe treoracha a thabhairt di maidir le hábhair a bhain le dlí na hOstaire, agus thug sé comhairle ar dhlí na hOstaire do chliaint Ostaracha agus eachtrannacha an ghnólachta dlí Jones Day agus rinne sé ionadaíocht dóibh os comhair chomhlachtaí riaracháin agus cúirteanna na hOstaire. Le linn a tréimhse oiliúna, bhí teagmháil ag Plavec le comhlachtaí agus cúirteanna na hOstaire roinnt uaireanta sa tseachtain ina ndearna sí ionadaíocht ar chliaint KI.

12

Le cinneadh an 14 Meitheamh 2022, dhiúltaigh roinn inniúil RAK, de bhun Airteagal 30(1) den RAO, arna léamh in éineacht le hAirteagal 2(2) de, d’iarratas Plavec ar an bhforas nach ndearnadh a hoiliúint le dlíodóir atá bunaithe san Ostair.

13

An 31 Lúnasa 2022, d’fhág Plavec gnólacht Jones Day.

14

Le cinneadh an 6 Meán Fómhair 2022, dhiúltaigh bord RAK don ghearán a taisceadh i gcoinne chinneadh an 14 Meitheamh 2022. Luaitear i gcinneadh an 6 Meán Fómhair 2022, go háirithe, go bhfuil KI ina chomhalta de bhord scrúdaitheoirí na scrúduithe iontrála atá le glacadh mar dhlíodóir san Ostair agus go ngníomhaíonn sé mar dhlíodóir a ceapadh chun ionadaíocht a dhéanamh ar dhlíthithe san Ostair faoin gcóras cúnaimh dhlíthiúil. Dá réir sin, chomh maith leis an oifig atá lonnaithe in Frankfurt am Main, tá oifig ag KI i Vín, ar cheap sé dlíodóir Ostarach eile ina leith mar ionadaí, de réir RAO. Dearbhaíodh é a bheith as láthair ón 15 Samhain 2016 ar an mbonn go raibh sé ag caitheamh tréimhse ama thar lear.

15

Thug Plavec agus KI achomharc i gcoinne chinneadh an 6 Meán Fómhair 2022 os comhair an Oberster Gerichtshof (an Chúirt Uachtarach, an Ostair), arb í an chúirt a rinne an tarchur, ag iarraidh go gcuirfí an cinneadh sin ar neamhní agus go n‑ordófaí do RAK Plavec a chur ar liosta na ndlíodóirí faoi oiliúint don tréimhse ón 14 Eanáir 2022 go dtí an 31 Lúnasa 2022.

16

Sonraíonn an chúirt a rinne an tarchur nach mbaineann an t‑ábhar atá os a comhair anois ach leis an gceist ar chomhlíon Plavec na coinníollacha maidir le bheith ar liosta na ndlíodóirí faoi oiliúint agus, de réir mar a bheidh, cá fhad a chomhlíon sí iad, ós rud é gur fhág sí an gnólacht dlí Jones Day an 31 Lúnasa 2022. Ina theannta sin, ós rud é nach raibh aon leas pearsanta ag KI go n‑áireofaí Plavec go cúlghabhálach ar liosta na ndlíodóirí faoi oiliúint, dhíbh an chúirt a rinne an tarchur a achomharc toisc í a bheith do-ghlactha.

17

Tugann an chúirt a rinne an tarchur dá haire go leanann sé ó Airteagal 2(2) agus ó Airteagal 30(1) den RAO, arna léamh le chéile, as tréimhse iomlán 5 bliana d’oiliúint phraiticiúil éigeantach chun cáiliú mar dhlíodóir, nach mór tréimhse 3 bliana agus 7 mí ar a laghad a chur i gcrích san Ostair, agus ní mór 3 bliana ar a laghad di a bheith le dlíodóir. Tugann an chúirt sin dá haire, i gcás ina bhfuil áit oibre dlíodóra faoi oiliúint lasmuigh den Ostair, nach féidir le comhlachas inniúil barra na hOstaire cuairt a thabhairt ar an oifig ina bhfuil an dlíodóir faoin oiliúint sin ag obair chun a dhualgas reachtúil a chomhlíonadh chun faireachán a dhéanamh ar an dlíodóir faoi oiliúint agus ar an dlíodóir maoirseachta atá faoi oibleagáid oiliúint iomlán an dlíodóra sin a áirithiú.

18

Sonraíonn an chúirt a rinne an tarchur, faoi phointe 2 d’Airteagal 2(3) den RAO, go bhféadfar an chuid d’oiliúint Plavec a cuireadh i gcrích le KI a chur san áireamh, áfach, mar chuid den oiliúint a fhéadfar a chur i gcrích ar an gcoigríoch.

19

Maidir le fíorais na díospóide atá os a comhair, tugann an chúirt a rinne an tarchur dá haire nach ndearnadh oiliúint Plavec san Ostair, cé gur oibrigh sí faoi mhaoirseacht dlíodóra atá cláraithe le barra Ostarach agus i réimse dhlí na hOstaire.

20

Áitíonn an chúirt a rinne an tarchur go n‑eascraíonn an cheist an bhfuil forálacha náisiúnta lena bhforáiltear gur gá cuid de thréimhse oiliúna praiticiúla dlíodóra faoi oiliúint a chaitheamh laistigh den chríoch náisiúnta ar neamhréir le saorghluaiseacht oibrithe, agus gur féidir cuid eile den tréimhse sin a chaitheamh ar an gcoigríoch.

21

Áitíonn sí go bhfuil na forálacha sin, in aon chás, iomchuí agus comhsheasmhach leis na luachanna a chosnaítear le dlí an Aontais. I ndáil leis sin, cuireann sí in iúl, go háirithe, go gcuirtear le hAirteagal 10(1) de Threoir 98/5 rochtain ar ghairm an dlíodóra i mBallstát óstach dlíodóra a chleachtann an teideal gairmiúil arna eisiúint ag a Bhallstát tionscnaimh faoi réir cruthúnas ar shaothrú éifeachtach agus rialta ar feadh tréimhse 3 bliana ar a laghad sa chéad Bhallstát sin. Má tá an ceanglas sin maidir le taithí phraiticiúil i mBallstát óstach infheidhme maidir le dlíodóirí a bhfuil cáilíocht acu cheana féin lena n‑údaraítear dóibh a ngairm a chleachtadh ina mBallstát tionscnaimh agus a bhfuil cleachtadh acu ann cheana féin, d’fhéadfaí rochtain a bheith ag dlíodóirí faoi oiliúint ar ghairm an dlí, a fortiori, a chur faoi réir ceanglas den sórt sin.

22

Thairis sin, tugann an chúirt a rinne an tarchur dá haire nach féidir le gníomhaíocht amhail an ghníomhaíocht a rinne Plavec in Frankfurt am Main, fiú agus modhanna cumarsáide nua-aimseartha á gcur san áireamh, a bheith i gceist le leibhéal teagmhála le cúirteanna agus comhlachtaí riaracháin na hOstaire atá i gcomhréir le hoiliúint i ngnólacht dlí atá bunaithe san Ostair. Ina theannta sin, is cosúil nach dócha go raibh sé beartaithe ag Plavec taisteal go sonrach ó Frankfurt am Main chun páirt a ghlacadh in imeachtaí os comhair chúirteanna agus chomhlachtaí riaracháin na hOstaire, i bhfianaise nach dtugann an deimhniú glactha chun láithriú agus pléadáil os comhair cúirte a d’iarr sí ach ceart ionadaíochta an-teoranta, eadhon i ndíospóidí dlí shibhialta a thagann go príomha faoi dhlínse an Bezirksgerichte (na Cúirteanna Dúiche, an Ostair). Ar deireadh, is dlí eadrána na hOstaire is mó a chleacht maoirseoir Plavec, ach ní mór do mhaoirseoirí, faoi RAO, oiliúint iomlán a chinntiú do dhlíodóirí faoi oiliúint.

23

Sna himthosca sin, chinn an Oberster Gerichtshof (an Chúirt Uachtarach) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:

‘An bhfuil Airteagal 45 CFAE maidir le saoirse gluaiseachta d’oibrithe le léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leis an bhforáil sin ar reachtaíocht náisiúnta, ar dá réir, mar réamhriachtanas le hiontráil ar liosta na n‑oiliúnaithe dlí Ostaracha, nach mór cuid den traenáil phraiticiúil (tréimhse oiliúna) d’oiliúnaí gairmiúil a chaitheamh mar dhlíodóir faoi oiliúint le dlíodóir san Ostair, i.e. sa bhaile (‘croí-thréimhse‘) [...], agus don chuid sin den traenáil phraiticiúil (tréimhse oiliúna), nach leor é oibriú do dhlíodóir i mBallstát eile den Aontas, fiú má dhéantar an obair sin ansin faoi mhaoirseacht dlíodóra atá i dteideal cleachtadh san Ostair i réimse dhlí na hOstaire?’

Breithniú ar an gceist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú

24

Lena ceist, iarrann an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá Airteagal 45 CFAE a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leis ar reachtaíocht Bhallstáit lena gceanglaítear cuid shonrach d’oiliúint phraiticiúil, atá riachtanach chun go nglacfar léi chun cleachtadh mar dhlíodóir agus a bhfuil cumhacht éigin ag an dlíodóir faoi oiliúint gníomhú mar ionadaí dlíthiúil os comhair chúirteanna an Bhallstáit sin, a chur i gcrích le dlíodóir atá bunaithe sa Bhallstát sin, cé go gcuirtear cosc ar an bhféidearthacht an chuid sin a chur i gcrích le dlíodóir atá bunaithe i mBallstát eile, cé go nglactar leis an dlíodóir sin sa chéad Bhallstát agus go mbaineann na gníomhaíochtaí a dhéantar i gcomhthéacs na hoiliúna sin le dlí an chéad Bhallstáit sin.

25

I ndáil leis sin, ba cheart a mheabhrú, in éagmais chomhchuibhiú na gcoinníollacha rochtana ar ghairm ar leith, go bhfuil sé de cheart ag na Ballstáit an t‑eolas agus na cáilíochtaí is gá chun an ghairm sin a chleachtadh a leagan síos (breithiúnas an 17 Nollaig 2020, Onofrei, C‑218/19, EU:C:2020:1034, mír 24 agus an cásdlí dá dtagraítear).

26

Ós rud é nach bhfuil na coinníollacha maidir le rochtain ar ghairm an dlíodóra ag duine nár údaraíodh in aon Bhallstát chun an ghairm sin a chleachtadh comhchuibhithe ar leibhéal an Aontais go dtí seo, coinníonn na Ballstáit an chumhacht chun na coinníollacha sin a shainiú (breithiúnas an 17 Nollaig 2020, Onofrei, C‑218/19, EU:C:2020:1034, mír 25).

27

Dá bhrí sin, ní chuirtear cosc le dlí an Aontais ar reachtaíocht Bhallstáit rochtain a thabhairt ar ghairm an dlíodóra ar bhonn an eolais agus na gcáilíochtaí a mheastar a bheith riachtanach (breithiúnas an 17 Nollaig 2020, Onofrei, C‑218/19, EU:C:2020:1034, mír 26), lena bhféadfaí a áireamh tréimhse oiliúna praiticiúla a chur i gcrích.

28

Mar sin féin, ní mór do na Ballstáit a gcumhachtaí a fheidhmiú sa réimse sin ar bhealach lena n‑urramaítear na saoirsí bunúsacha a ráthaítear le CFAE agus le forálacha an dlí náisiúnta arna nglacadh i ndáil leis sin, níor cheart iad a bheith ina gconstaic gan údar ar fheidhmiú éifeachtach na saoirse bunúsaí a ráthaítear, go háirithe, le hAirteagal 45 CFAE (breithiúnas an 17 Nollaig 2020, Onofrei, C‑218/19, EU:C:2020:1034, mír 27 agus an cásdlí dá dtagraítear).

29

Ní mór a thabhairt faoi deara go dtagann reachtaíocht Bhallstáit, amhail an reachtaíocht atá i gceist sna príomhimeachtaí, faoi raon feidhme Airteagal 45 CFAE, fiú má rialaíonn sí tréimhse chleachtais atá mar chuid den oiliúint atá le ligean isteach chun cleachtadh mar dhlíodóir, i gcás ina ndéanann na dlíodóirí lena mbaineann a ngníomhaíocht oiliúna mar fhostaithe a fhaigheann luach saothair (féach, de réir analaí, breithiúnas an 13 Samhain 2003, Morgenbesser, C‑313/01, EU:C:2003:612, mír 60). Sa chás seo, is léir ón gcomhad atá os comhair na Cúirte gur íocadh íocaíocht le Plavec le linn a tréimhse oiliúna ag Jones Day.

30

De réir cásdlí socair, is é is aidhm d’fhorálacha uile CFAE a bhaineann le saorghluaiseacht daoine, lena n‑áirítear Airteagal 45 CFAE, saothrú gníomhaíochtaí ceirde de gach cineál ag náisiúnaigh den Aontas a éascú ar fud an Aontais Eorpaigh, agus cosc a chur ar bhearta a d’fhéadfadh náisiúnaigh an Aontais a chur faoi mhíbhuntáiste nuair is mian leo gníomhaíocht eacnamaíoch a shaothrú ar chríoch Ballstáit eile (breithiúnas an 16 Samhain 2023, anCoimisiún v an Ísiltír (Luach cearta pinsin a aistriú), C‑459/22, nár foilsíodh, EU:C:2023:878, mír 29 agus an cásdlí dá dtagraítear).

31

Dá bhrí sin, is srianta ar an tsaoirse sin iad forálacha náisiúnta lena gcuirtear cosc nó cosc ar náisiúnach Ballstáit a thír thionscnaimh a fhágáil chun a cheart chun saorghluaiseachta a fheidhmiú, fiú má tá feidhm acu gan aird a thabhairt ar náisiúntacht na n‑oibrithe lena mbaineann (breithiúnas an 11 Iúil 2019, A, C‑716/17, EU:C:2019:598, mír 17 agus an cásdlí dá dtagraítear).

32

Thairis sin, chinn an Chúirt roimhe seo go gcuirtear cosc le hAirteagal 45 CFAE, i bprionsabal, ar bheart náisiúnta, a bhaineann leis na coinníollacha faoina bhféadfar taithí ghairmiúil, a fuarthas i mBallstát seachas an Ballstát a d’achtaigh an beart, chun rochtain a fháil ar ghairm an dlíodóra, a chur san áireamh, i gcás ina bhféadfadh an beart sin bac a chur ar náisiúnaigh den Aontas, lena n‑áirítear an Ballstát a d’achtaigh an beart, nó a dhéanamh níos tarraingtí, na saoirsí bunúsacha a chumhdaítear in CFAE a fheidhmiú (breithiúnas an 17 Nollaig 2020, Onofrei, C‑218/19, EU:C:2020:1034, mír 30). Is amhlaidh atá maidir le reachtaíocht náisiúnta lena gcuirtear cosc ar thaithí ghairmiúil a chur san áireamh le linn cuid shonrach den oiliúint phraiticiúil is gá chun go nglacfar léi chun cleachtadh mar dhlíodóir ar an aon fhoras amháin go ndéantar an chuid sin den oiliúint le dlíodóir atá bunaithe i mBallstát eile.

33

Dá bhrí sin, is ionann reachtaíocht Bhallstáit, amhail an reachtaíocht atá i gceist sna príomhimeachtaí, lena gceanglaítear cuid shonrach den oiliúint phraiticiúil is gá a ghlacadh chun cleachtadh mar dhlíodóir le dlíodóir atá bunaithe sa Bhallstát sin, agus srian ar an tsaoirse gluaiseachta a ráthaítear faoi Airteagal 45 CFAE, ós rud é go bhféadfadh sé bac a chur ar fheidhmiú na saoirse gluaiseachta sin nó gan é a bheith chomh tarraingteach céanna, trí shrian a chur ar an bhféidearthacht atá ag na náisiúnaigh sin a ngníomhaíocht ghairmiúil a shaothrú, mar dhlíodóirí faoi oiliúint, le dlíodóir atá bunaithe i mBallstát eile.

34

Murab ionann agus an méid a d’áitigh Rialtas na hOstaire ina bharúlacha i scríbhinn, ní chuirtear an cinneadh sin ó bhail toisc go bhféadfaí, faoin reachtaíocht sin, tréimhse oiliúna roinnt míonna thar lear a aithint mar chuid eile den oiliúint phraiticiúil. Ós rud é nach mór na 3 bliana d’oiliúint phraiticiúil le dlíodóir, a fhreagraíonn don chuid sin den oiliúint atá i gceist sna príomhimeachtaí, a dhéanamh le dlíodóir atá bunaithe san Ostair, cuireann an reachtaíocht sin cosc orthu siúd a rinne staidéar ar an dlí agus ar mian leo cead a fháil chun cleachtadh mar dhlíodóir ar mian leo rochtain a fháil ar ghairm an dlí, leas a bhaint as a gceart chun saorghluaiseachta a ráthaítear faoi Airteagal 45 CFAE le linn na coda deiridh sin den oiliúint phraiticiúil.

35

Ní fhéadfar srian den sórt sin ar shaorghluaiseacht a cheadú ach amháin más rud é, ar thaobh amháin, go bhfuil údar leis ar chúis sháraitheach ar mhaithe le leas an phobail agus, ar an taobh eile, go gcomhlíonann sé prionsabal na comhréireachta, rud a chiallaíonn go bhfuil sé oiriúnach chun an cuspóir atá á shaothrú a bhaint amach ar bhealach comhsheasmhach córasach agus nach dtéann sé thar a bhfuil riachtanach chun é a bhaint amach (breithiúnas an 17 Nollaig 2020, Onofrei, C‑218/19, EU:C:2020:1034, mír 32 agus an cásdlí dá dtagraítear.

36

Tugann an chúirt a rinne an tarchur dá haire, go bunúsach, go saothraítear leis an reachtaíocht atá i gceist sna príomhimeachtaí na cuspóirí maidir le faighteoirí seirbhísí dlí agus riar cuí an cheartais a chosaint. Tá na cuspóirí sin i measc na gcuspóirí sin a d’fhéadfaí a mheas mar chúiseanna sáraitheacha ar mhaithe le leas an phobail lena bhféadfaí údar a thabhairt le srianta ar shaorghluaiseacht oibrithe (breithiúnas an 17 Nollaig 2020, Onofrei, C‑218/19, EU:C:2020:1034, mír 34 agus an cásdlí dá dtagraítear).

37

Ina theannta sin, ní cosúil go bhfuil reachtaíocht Bhallstáit lena gcuirtear an ceart chun bheith ar liosta na ndlíodóirí faoi oiliúint faoi réir coinníoll go gcaitear cuid den oiliúint phraiticiúil le dlíodóir atá bunaithe sa Bhallstát sin, mar sin, mí-oiriúnach chun na cuspóirí sin a bhaint amach.

38

Ar thaobh amháin, d’fhéadfadh reachtaíocht den sórt sin cuidiú lena áirithiú go bhfaighidh duine a rinne staidéar ar an dlí ar mian leis go ligfí isteach é chun cleachtadh mar dhlíodóir i mBallstát, sula mbeidh sé nó sí in ann an ghairm sin a shaothrú, taithí iarbhír ar chleachtas an dlí sa Bhallstát sin agus ar na rialacha a bhfuil feidhm acu maidir le dlíodóirí agus na nósanna a rialaíonn a gcaidreamh le cúirteanna agus le húdaráis an Bhallstáit sin. Ar an taobh eile, beidh na húdaráis inniúla in ann, ar ndóigh, faireachán níos éasca a dhéanamh ar na coinníollacha faoina ndéantar an oiliúint phraiticiúil sin agus, go háirithe, ar a mhéid atá ábhar na hoiliúna sin i gcomhréir leis na ceanglais faoin dlí náisiúnta. Go háirithe, tá reachtaíocht amhail an reachtaíocht atá i gceist sna príomhimeachtaí, mar a luaigh an chúirt a rinne an tarchur, amhail cead a thabhairt do chomhlachas barra inniúil na hOstaire, i gcomhthéacs a dhualgas reachtúil faireachán a dhéanamh ar an dlíodóir faoi oiliúint agus ar an dlíodóir maoirseachta araon, rochtain a fháil ar oifig an dlíodóra sin chun a áirithiú go bhfreagraíonn oiliúint an dlíodóra faoi oiliúint do na ceanglais a bhaineann go sonrach le cleachtadh ghairm an dlí.

39

Mar sin féin, ní mór a mheas go dtéann an coinníoll nach mór do dhuine a rinne staidéar ar an dlí cuid shonrach dá oiliúint phraiticiúil a chur i gcrích le dlíodóir atá bunaithe sa Bhallstát lena mbaineann, a mhéid a iarrann sé, mar is léir ón gcomhad os comhair na Cúirte, chun a áirithiú go bhfuil taithí shásúil faighte aige ar chleachtas an dlí náisiúnta agus ar theagmháil le húdaráis agus cúirteanna na hOstaire, chun a áirithiú go mbainfear amach na cuspóirí maidir leo siúd a fhaigheann seirbhísí dlí agus riar cuí an cheartais a shaothraítear leis an reachtaíocht náisiúnta atá i gceist sna príomhimeachtaí a bhaint amach, thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a bhaint amach.

40

Go deimhin, na daoine a rinne staidéar ar an dlí maidir le hoiliúint phraiticiúil le dlíodóir atá cláraithe le beár Ostarach ach atá bunaithe i mBallstát eile, mar aon leis an gceanglas chun a chruthú do na húdaráis náisiúnta inniúla go bhfuil an oiliúint sin de chineál a chuireann rochtain ar fáil ar thaithí atá coibhéiseach leis an taithí a chuirtear ar fáil trí oiliúint phraiticiúil le dlíodóir atá bunaithe san Ostair, is beart é sin lena gcumasaítear na cuspóirí a shaothraítear le reachtaíocht amhail an reachtaíocht atá i gceist sna príomhimeachtaí a bhaint amach, rud nach bhfuil chomh sriantach leis an srian a fhorchuirtear leis an reachtaíocht sin.

41

I ndáil leis sin, ba cheart a thabhairt faoi deara, sa chéad áit, nach féidir glacadh leis, mar riail ghinearálta, nach bhfaighidh duine a rinne staidéar ar an dlí agus a dhéanann oiliúint phraiticiúil le dlíodóir atá cláraithe le barra Ostarach, ach atá bunaithe i mBallstát eile, oiliúint leordhóthanach ná taithí leordhóthanach i gcleachtas dhlí na hOstaire atá coibhéiseach leis an gceann a gheobhadh duine a rinne staidéar ar an dlí agus a chuireann oiliúint phraiticiúil ar bun san Ostair. Sna himthosca sin, is cosúil go bhfuil ceanglas maidir le fianaise leordhóthanach a sholáthar go bhfuil na gníomhaíochtaí a dhéantar le linn na hoiliúna praiticiúla sin de chineál a sholáthraíonn oiliúint agus taithí atá coibhéiseach leis an oiliúint phraiticiúil a chuirtear ar fáil le dlíodóir atá bunaithe san Ostair chun a áirithiú gur baineadh amach cuspóirí na hoiliúna sin i ndáiríre.

42

Sa dara háit, i gcomhthéacs reachtaíocht amhail an reachtaíocht dá dtagraítear i mír 40 den bhreithiúnas seo, tá na húdaráis inniúla fós in ann rialuithe éifeachtacha a dhéanamh maidir leis na coinníollacha faoina gcuirtear an oiliúint i gcrích.

43

Ar dtús, tá sé de shaoirse ag na húdaráis sin, má mheasann siad go bhfuil sé úsáideach i bhfianaise na faisnéise atá ar fáil dóibh, a iarraidh labhairt leis an dlíodóir faoi oiliúint agus lena mhaoirseoir chun soiléiriú a fháil ar dhul chun cinn na hoiliúna praiticiúla, i gcás inarb iomchuí trí ordú a thabhairt an oiliúint sin a chur ar fionraí nó trí dhiúltú í a chur san áireamh má dhiúltaíonn siad freagra a thabhairt ar an iarraidh sin. Is léir freisin ó na ráitis a rinne RAK le linn na héisteachta os comhair na Cúirte go n‑eisíonn sé iarrataí den sórt sin i gcás ina bhfuil amhras inchosanta ann i dtaobh ar comhlíonadh, i gcásanna aonair, na ceanglais maidir le hoiliúint a chur ar dhlíodóirí faoi oiliúint le haghaidh cead isteach chun cleachtadh mar dhlíodóirí.

44

Ina dhiaidh sin, ós rud é, sa chás dá dtagraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bhfuil an dlíodóir faoi oiliúint agus an maoirseoir araon cláraithe le comhlachas barra sa Bhallstát ina rialaítear an oiliúint atá le ligean isteach chun cleachtadh mar dhlíodóir, tá na húdaráis rialála inniúil, ar ndóigh, chun smachtbhannaí araíonachta a fhorchur orthu araon i gcás ina bhféachann siad leis na húdaráis inniúla a chur ar míthreoir maidir le hábhar na hoiliúna praiticiúla nó i gcás nach gcomhlíonann siad na bearta maoirseachta a cuireadh i bhfeidhm chun a áirithiú go gcuirfear an oiliúint i gcrích i gceart.

45

Ar deireadh, cé gur fíor, faoi chuimsiú na reachtaíochta amhail an reachtaíocht dá dtagraítear i mír 40 den bhreithiúnas seo, nach gá go mbeadh na húdaráis inniúla in ann rochtain a fháil ar oifig an mhaoirseora chun críoch faireacháin, ní féidir a mheas go bhfuil rochtain den sórt sin fíor-riachtanach chun cuspóirí na reachtaíochta atá i gceist sna príomhimeachtaí a bhaint amach. Is léir freisin ón bhfaisnéis a chuir RAK ar fáil le linn na héisteachta go n‑úsáideann sé, sa chleachtas, bearta maoirseachta nach bhfuil chomh sriantach le cigireachtaí ar an láthair i ngnólachtaí dlí chun a mheas ar baineadh amach cuspóirí na hoiliúna praiticiúla.

46

Ós rud é, faoi dhlí na hOstaire, go bhfuil cumhacht an‑leathan ag an dlíodóir faoi oiliúint, tar éis tréimhse 18 mí d’oiliúint phraiticiúil le dlíodóir atá bunaithe san Ostair, chun gníomhú mar ionadaí dlíthiúil, ní leor sin chun amhras a chaitheamh ar an méid thuas, ós rud é, i gcomhréir le reachtaíocht amhail an reachtaíocht dá dtagraítear i mír den bhreithiúnas 40 seo, go mbeadh an taithí a bhainfeadh duine a rinne staidéar ar an dlí tar éis dó an tréimhse oiliúna praiticiúla sin a chur i gcrích le dlíodóir atá bunaithe i mBallstát eile coibhéiseach leis an taithí a fuair dlíodóir faoi oiliúint faoi dheireadh na tréimhse céanna le dlíodóir atá bunaithe san Ostair.

47

Ina theannta sin, ós rud é go measann an chúirt a rinne an tarchur go bhfuil an reachtaíocht atá i gceist sna príomhimeachtaí bunaithe ar loighic atá inchomparáide leis an loighic a chumhdaítear in Airteagal 10(1) de Threoir 98/5, ba cheart a thabhairt faoi deara nach féidir leis an rogha a rinne reachtóir an Aontais maidir leis na bearta atá na Ballstáit i dteideal a fhorchur ar dhlíodóirí ar mian leo, tar éis dóibh a gcáilíocht ghairmiúil a fháil i mBallstát eile, a ngairm a chleachtadh ina gcríoch, nuair a ghlac sí an Treoir sin, cur i bhfeidhm fhorálacha Chonradh FAE a theorannú do chás nach gcumhdaítear faoi raon feidhme na Treorach sin.

48

I bhfianaise na mbreithnithe go léir roimhe seo, is é an freagra ar an gceist a tharchuirtear ná nach mór Airteagal 45 CFAE a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leis ar reachtaíocht Bhallstáit lena gceanglaítear cuid shonrach d’oiliúint phraiticiúil, atá riachtanach chun go nglacfar léi chun cleachtadh mar dhlíodóir agus a bhfuil cumhacht éigin ag an dlíodóir faoi oiliúint gníomhú mar ionadaí dlíthiúil os comhair chúirteanna an Bhallstáit sin, a chur i gcrích le dlíodóir atá bunaithe sa Bhallstát sin, cé go gcuirtear cosc ar an bhféidearthacht an chuid sin a chur i gcrích le dlíodóir atá bunaithe i mBallstát eile, cé go nglactar leis an dlíodóir sin sa chéad Bhallstát agus go mbaineann na gníomhaíochtaí a dhéantar i gcomhthéacs na hoiliúna sin le dlí an chéad Bhallstáit sin, agus, dá bhrí sin, nach gceadaítear do na daoine a rinne an chuid sin den Bhallstát sin an chuid sin den Bhallstát sin a chur i gcrích agus, dá bhrí sin, an oiliúint a chuireann an Ballstát inniúil sin i gcrích leis an mBallstát sin.

Costais

49

Os rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.

 

Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Tríú Dlísheomra) mar seo a leanas:

 

Ní mór Airteagal 45 CFAE a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc ar reachtaíocht Bhallstáit lena gceanglaítear cuid shonrach d’oiliúint phraiticiúil a chur i gcrích le dlíodóir atá bunaithe i mBallstát eile, ar gá í a ghlacadh chun cleachtadh mar dhlíodóir agus a bhfuil cumhacht éigin ag an dlíodóir faoi oiliúint gníomhú mar ionadaí dlíthiúil os comhair chúirteanna an Bhallstáit sin, nach mór í a chur i gcrích le dlíodóir atá bunaithe sa Bhallstát sin, cé go gcuirtear bac ar an bhféidearthacht an chuid sin den oiliúint sin a chur i gcrích le dlíodóir atá bunaithe i mBallstát eile agus go mbaineann na gníomhaíochtaí a dhéantar i gcomhthéacs na hoiliúna sin i gcomhthéacs na hoiliúna sin le dlí an chéad Bhallstáit sin, agus, dá bhrí sin, nach gceadaítear do na daoine a rinne staidéar ar an dlí lena mbaineann an chuid sin den tréimhse oiliúna sin a chur i gcrích i mBallstát eile ar choinníoll go gcuireann an Ballstát sin an oiliúint sin i gcrích leis an mBallstát sin.

 

Sínithe


( *1 ) Teanga an cháis: an Ghearmáinis.