1.

Sa dlíthíocht is cúis leis an tarchur seo chun réamhrialú, agraítear an cheist an bhfuil cuideachta Ostarach nach bhfuil údaraithe seirbhísí comhairleoireachta dlí a sholáthar i dteideal cuid de scairchaipiteal cuideachta gairmiúla dlíodóra atá ag feidhmiú sa Ghearmáin a fháil.

2.

Tháinig an díospóid chun cinn mar thoradh ar Rechtsanwaltskammer München (Cumann Barra München; ‘an Cumann’) a bheith tar éis toirmeasc a chur ar éadáil dá leithéid a fháil ar an bhforas nár comhlíonadh an dlí lena rialaítear gairm an dlíodóra sa Ghearmáin. ( 2 ) Faoin bhforáil úd sin, ba cheadmhach an dlí a chleachtadh le cuideachtaí dlíodóirí, a ghníomhaigh faoi fhoirm dhlíthiúil na gcuideachtaí caipitil, nárbh fhéidir leo siúd nach raibh ag gabháil do ghairmeacha áirithe páirt a ghlacadh iontu.

3.

Chun an iarraidh ar réamhrialú a fhreagairt, beidh ar an gCúirt Bhreithiúnais an méid seo a leanas a shoiléiriú:

4.

Luaitear an méid seo a leanas in aithris 73:

‘Áirítear i measc na gceanglas atá le scrúdú scéimeanna náisiúnta lena gcoimeádtar rochtain ar ghníomhaíochtaí áirithe do sholáthraithe sonracha, ar chúiseanna seachas na cúiseanna sin a bhaineann le cáilíochtaí gairmiúla. Áirítear ar na ceanglais sin freisin an oibleagáid atá ar sholáthraí seasamh dlíthiúil ar leith a bheith aige, eadhon a bheith curtha ar bun mar dhuine dlítheanach, mar chomhpháirtíocht, mar eintiteas neamhbhrabúsach nó mar chuideachta ar le daoine nádúrtha amháin í, agus ceanglais a bhaineann le caipiteal a shealbhú i gcuideachta, eadhon an oibleagáid caipiteal íosta a shealbhú le haghaidh gníomhaíochtaí áirithe nó cáilíocht shonrach a shealbhú chun críche an scairchaipiteal a shealbhú nó cuideachtaí áirithe a bhainistiú […]’.

5.

Luaitear an méid seo a leanas in aithris 77:

‘I gcás ina mbogann oibreoir go Ballstát eile chun gníomhaíocht seirbhíse a dhéanamh ann, ní mór idirdhealú a dhéanamh idir staideanna a thagann faoi raon feidhme na saoirse bunaíochta agus staideanna a thagann faoi raon feidhme na saorghluaiseachta seirbhísí, ag brath ar chineál sealadach na gníomhaíochta lena mbaineann. Maidir leis an idirdhealú idir saoirse bunaíochta agus saorghluaiseacht seirbhísí, is í an phríomhghné […] cibé acu an bhfuil nó nach bhfuil an gníomhaire bunaithe sa Bhallstát ina soláthraíonn sé an tseirbhís atá i gceist. Má tá an t‑oibreoir bunaithe sa Bhallstát ina soláthraíonn sé a sheirbhísí, ba cheart dó teacht faoi raon feidhme chur i bhfeidhm na saoirse bunaíochta. Más rud é, i gcodarsnacht leis sin, nach bhfuil an t‑oibreoir bunaithe sa Bhallstát ina soláthraítear an tseirbhís, ba cheart a ghníomhaíochtaí a chumhdach le saorghluaiseacht seirbhísí. Ní mór measúnú a dhéanamh ar chineál sealadach na ngníomhaíochtaí atá i gceist ní hamháin trí thagairt a dhéanamh d’fhad na seirbhíse, ach freisin trí thagairt a dhéanamh dá minicíocht, dá dtréimhsiúlacht nó dá leanúnachas […]’.

6.

Luaitear an méid seo a leanas in aithris 88:

‘Níor cheart feidhm a bheith ag an bhforáil maidir leis an tsaoirse chun seirbhísí a sholáthar i gcásanna ina bhforchoimeádann na Ballstáit, i gcomhréir le dlí an Chomhphobail, gníomhaíocht do ghairm ar leith, mar shampla an oibleagáid soláthar comhairle dlí a fhorchoimeád do dhlíodóirí.’

7.

Faoi Airteagal 3 (‘Gaol le forálacha eile de dhlí an Chomhphobail’):

‘1.   Má tá coimhlint idir forálacha na Treorach seo agus foráil de ghníomh eile de chuid an Chomhphobail lena rialaítear gnéithe sonracha den rochtain ar ghníomhaíocht seirbhíse nó d’fheidhmiú gníomhaíochta seirbhíse in earnálacha sonracha nó le haghaidh gairmeacha sonracha, beidh forlámhas ag foráil an ghnímh eile de chuid an Chomhphobail agus beidh feidhm aici maidir leis na hearnálacha nó na gairmeacha sonracha sin. Áirítear ar na gníomhartha sin:

[…]’.

8.

Bunaítear an méid seo a leanas le hAirteagal 4 (‘Sainmhínithe’):

‘Chun críocha na Treorach seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:

[…]

[…]

[…]’.

9.

Foráiltear an méid seo a leanas le hAirteagal 9 (‘scéimeanna údarúcháin’):

‘1.   Ní chuirfidh na Ballstáit rochtain ar ghníomhaíocht seirbhíse ná feidhmiú na gníomhaíochta sin faoi réir scéim údarúcháin mura gcomhlíonfar na coinníollacha seo a leanas:

2.   Sa tuarascáil dá dtagraítear in Airteagal 39(1), sainaithneoidh na Ballstáit a scéimeanna údarúcháin agus tabharfaidh siad cúiseanna lena léirítear go bhfuil siad i gcomhréir le mír 1 den Airteagal seo.

3.   Ní bheidh feidhm ag an roinn seo maidir leis na gnéithe sin de scéimeanna údarúcháin a rialaítear go díreach nó go hindíreach le hionstraimí Comhphobail eile.’

10.

Foráiltear an méid seo a leanas le hAirteagal 11(4) (‘Fad an údaraithe’):

‘Ní dhéanfar difear leis an Airteagal seo don fhéidearthacht atá ag na Ballstáit údaruithe a tharraingt siar, go háirithe i gcás nach bhfuil na coinníollacha maidir le húdarú a dheonú á gcomhlíonadh a thuilleadh.’

11.

Luaitear an méid seo a leanas in Airteagal 15 (‘ceanglais atá le measúnú’):

‘1.   Scrúdóidh na Ballstáit, faoina gcóras dlí, an bhforchuirtear aon cheann de na ceanglais a liostaítear i mír 2 agus áiritheoidh siad go bhfuil aon cheanglais den sórt sin comhoiriúnach leis na coinníollacha a leagtar síos i mír 3. Déanfaidh na Ballstáit a ndlíthe, a Rialacháin nó a fhorálacha riaracháin a oiriúnú chun iad a dhéanamh comhoiriúnach leis na coinníollacha sin.

2.   Scrúdóidh na Ballstáit an dtugann a gcóras dlí rochtain ar ghníomhaíocht seirbhíse nó ar fheidhmiú i ndáil leis na ceanglais neamh-idirdhealaitheacha seo a leanas:

[…]

c) ceanglais a bhaineann le scairsheilbh cuideachta;

[…]

3.   Fíoróidh na Ballstáit go gcomhlíonfaidh na ceanglais dá dtagraítear i mír 2 na coinníollacha seo a leanas:

[…]’.

12.

Foráiltear an méid seo a leanas in Airteagal 25 (‘gníomhaíochtaí ildisciplíneacha’):

‘1.   Áiritheoidh na Ballstáit nach gcuirfear soláthraithe faoi réir ceanglais lena gcuirtear d’oibleagáid orthu gníomhaíocht shonrach ar leith a fheidhmiú go heisiach nó lena gcuirtear srian ar fheidhmiú gníomhaíochtaí éagsúla i gcomhpháirt nó i gcomhpháirtíocht.

Mar sin féin, féadfar na soláthraithe seo a leanas a chur faoi réir ceanglais dá leithéidí seo:

[…]

2.   I gcás ina n‑údarófar gníomhaíochtaí ildisciplíneacha idir soláthraithe dá dtagraítear i bpointí (a) agus (b) de mhír 1, áiritheoidh na Ballstáit an méid seo a leanas:

[…]’.

13.

Bunaítear an méid seo a leanas le hAirteagal 59a: ( 4 )

‘(1)   Féadfaidh dlíodóirí dul i dteagmháil le comhaltaí de chumann barra, le gníomhairí na maoine tionsclaíche, le comhairleoirí cánach, le hionadaithe cánach, le hiniúchóirí reachtúla agus le cuntasóirí reachtúla chun a ngairm a chleachtadh go comhpháirteach laistigh dá n‑inniúlachtaí gairmiúla faoi seach. […]

(2)   Féadfaidh dlíodóirí a ngairm a chleachtadh go comhpháirteach freisin:

[…]’.

14.

Ceadaíodh do chuideachtaí dlí an dlí a chleachtadh i bhfoirm cuideachtaí caipitiúla le hAirteagal 59c.

15.

Foráiltear an méid seo a leanas in Airteagal 59e:

‘(1)   Ní fhéadfaidh ach dlíodóirí agus baill de na gairmeacha dá dtagraítear sa chéad abairt den chéad mhír agus sa dara mír d’Airteagal 59a a bheith ina gcomhaltaí de ghnólacht dlí. Ní mór dóibh dul i mbun gníomhaíocht ghairmiúil sa ghnólacht dlí. […]

(2)   Ní mór formhór na scaireanna sa chuideachta agus na cearta vótála a bheith i seilbh dlíodóirí. Sa mhéid nach bhfuil comhaltaí údaraithe ceann de na gairmeacha dá dtagraítear sa chéad abairt de mhír 1 a fheidhmiú, ní bheidh ceart vótála acu.

(3)   Níor cheart na páirtithe sa ghnólacht dlí a choinneáil thar ceann tríú páirtithe agus níor cheart do thríú páirtithe a bheith páirteach i mbrabúis an ghnólachta dlí.

(4)   Ní fhéadfar comhlaigh a údarú ach amháin chun cearta comhlach a bhfuil cearta vótála acu agus a bhaineann leis an ngairm chéanna nó ar dlíodóirí iad a fheidhmiú.’

16.

Coisceadh an méid seo a leanas le hAirteagal 59f:

(1)   Ní mór do dhlíodóirí an gnólacht dlí a bhainistiú go freagrach. Caithfidh formhór na mbainisteoirí a bheith ina ndlíodóirí.

(2)   Ní fhéadfaidh ach daoine atá údaraithe gairm a shaothrú dá dtagraítear sa chéad abairt den chéad mhír d’Airteagal 59e a bheith ina mbainisteoirí.

[…]

(4)   Ní mór neamhspleáchas dlíodóirí ar bainisteoirí nó gníomhairí iad de réir bhrí mhír 3 a ráthú i bhfeidhmiú a ngairme mar dhlíodóir. Toirmeascfar tionchar a fheidhmíonn gnólachtaí comhlachaithe, go háirithe trí threoracha nó naisc chonarthacha’.

17.

Is gnólacht dlí é Halmer Rechtsanwaltsgesellschaft UG (‘Halmer UG’) atá ag feidhmiú sa Ghearmáin i bhfoirm haftungsbeschränkte Unternehmergesellschaft (cuideachta faoi dhliteanas teoranta). Ba é Halmer féin an stiúrthóir agus an scairshealbhóir aonair ar dtús.

18.

Le conradh arna shíniú an 31 Márta 2021, aistríodh 51 de 100 scair Halmer chuig SIVE Beratung und Beteiligung GmbH (‘SIVE’), cuideachta faoi dhliteanas teoranta atá faoi rialú dhlí na hOstaire nach bhfuil údaraithe comhairle dlí a sholáthar sa Ghearmáin ná san Ostair. Ag an am céanna, leasaíodh airteagail chomhlachais Halmer UG chun neamhspleáchas riarachán na cuideachta a ráthú, a bhí forchoimeádta do dhlíodóirí.

19.

An 19 Bealtaine 2021, chuir an Cumann in iúl do Halmer UG, faoi BRAO, go háirithe míreanna 59a et seq., nach raibh aistriú na scaireanna chuig SIVE dleathach, rud a d’fhág gur ghá an t‑údarú chun cleachtadh mar dhlíodóir a deonaíodh do Halmer UG a tharraingt siar fad a bhíothas ag leanúint den aistriú a chur i gcrích.

20.

An 26 Bealtaine 2021, thug Halmer UG fógra don Chumann go raibh sé chun dul ar aghaidh leis an aistriú agus d’iarr sé air cinneadh a dhéanamh.

21.

An 9 Samhain 2021, chúlghair an Cumann údarú Halmer UG.

22.

An 26 Samhain 2021, thionscain Halmer UG caingean i gcoinne chinneadh an Chumainn os comhair Bayerischer Anwaltsgerichtshof (Cúirt Bharra na Baváire, an Ghearmáin), a chinn na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:

23.

Fuarthas an iarraidh ar réamhrialú ag an gCúirt Bhreithiúnais an 9 Bealtaine 2023.

24.

Chuir Halmer UG agus SIVE, an Cumann, Rialtais na Gearmáine, na hOstaire, na Spáinne agus na Fraince agus an Coimisiún Eorpach barúlacha i scríbhinn isteach. Tháinig gach ceann acu, seachas Rialtas na Fraince, i láthair, in éineacht le Rialtais na Cróite agus na Slóivéine, ag an éisteacht phoiblí a tionóladh an 30 Aibreán 2024.

25.

Tá díospóid os comhair na cúirte a rinne an tarchur ( 5 ) maidir le tarraingt siar an údaraithe a deonaíodh do chuideachta dlíodóirí chun cleachtadh mar dhlíodóir.

26.

Dar leis an gCumann, níor chomhlíon cuideachta na ndlíodóirí a gcúlghairfear a n‑údarú roinnt de na ceanglais arna leagan síos le BRAO roimhe seo; go háirithe maidir leis na nithe seo a leanas:

27.

Is mian leis an gcúirt a rinne an tarchur a fháil amach, go bunúsach, an fíor an méid seo a leanas maidir leis na coinníollacha sin, arna bhforchur leis an dlí náisiúnta:

28.

A mhéid a ardaíonn an chúirt a rinne an tarchur, agus tosaíocht á tabhairt aici d’Airteagal 63 CFAE, a ceisteanna freisin maidir le hAirteagal 49 CFAE agus Treoir 2006/123, beidh sé riachtanach ar dtús a shainaithint cén tsaoirse a ndéantar difear díreach di.

29.

Measaim gur féidir freagra amháin lena gcumhdaítear a ceisteanna uile a thabhairt ar an gcúirt a rinne an tarchur.

30.

Ní mór forálacha náisiúnta a bhfuil feidhm acu maidir le scaireanna arna ndéanamh d’aon toisc infheistíocht airgeadais a dhéanamh gan intinn tionchar a imirt ar bhainistiú agus rialú an ghnóthais a scrúdú go heisiach maidir le saorghluaiseacht chaipitil. ( 6 )

31.

Os a choinne sin, tagann reachtaíocht náisiúnta ‘nach bhfuil feidhm aici ach amháin maidir leis na scairshealbha sin a chuireann ar chumas an tsealbhóra tionchar cinnte a imirt ar chinntí cuideachta agus a ghníomhaíochtaí a chinneadh’ faoi raon feidhme Airteagal 49 CFAE maidir le saoirse bunaíochta. ( 7 )

32.

Measann an chúirt a rinne an tarchur gurb í an tsaoirse lena mbaineann an cás seo ná an tsaorghluaiseacht caipitil. Tá sé luaite cheana aici gur aistríodh 51 % de scaireanna Halmer UG chuig SIVE, ach measann sí nach gciallaíonn sé sin ann féin go bhfuil SIVE in ann tionchar cinntitheach a imirt ar UG Halmer.

33.

Dar leis an gcúirt a rinne an tarchur:

34.

Is toisc ábhartha é méid an tsealúchais sa scairchaipiteal chun measúnú a dhéanamh ar an tionchar a bhronntar ar an sealbhóir infheistíochta de bhun a shealúchais. Mar sin féin, ní leor a bhaint de thátal as go n‑imríonn móramh an scairchaipitil ann féin tionchar cinnte ar an gcuideachta. ( 10 ) Is fíor a mhalairt freisin, eadhon, gur féidir an tionchar sin a bhaint amach fiú le níos lú scairshealbha. ( 11 )

35.

Is fachtóir é sealbhú 51 % de scairchaipiteal Halmer UG ag SIVA a d’fhéadfaí a fhrithchothromú le fachtóirí eile, sa mhéid is go n‑eisiafar SIVA ó thionchar cinnte a imirt ar ghnó Halmer UG. Bheadh na leasuithe ar na hairteagail chomhlachais dár thrácht an chúirt a rinne an tarchur ( 12 ) ar an gcaoi chéanna sin.

36.

Is ceist fíorais é sin ar faoin gcúirt a rinne an tarchur atá sé measúnú agus cinneadh a dhéanamh ina leith. Más léir, mar is léir ó théarmaí an tarchuir chun réamhrialú, go bhfuil an infheistíocht arna déanamh ag SIVE teoranta do ranníocaíocht caipitil amháin gan aon éileamh go mbeadh tionchar aige ar bhainistíocht, níor mhór an anailís a dhíriú ar Airteagal 63 CFAE.

37.

Mar sin féin, féadfar imthosca sonracha na hinfheistíochta a rinneadh a chur san áireamh san anailís, seachas an cur chuige níos ginearálta agus níos teibí maidir le cuspóir na forála atá i gceist.

38.

Mar a chuir Rialtais na Gearmáine, na hOstaire, na Spáinne agus na Fraince in iúl, baineann an riail a chuirtear i bhfeidhm anseo le rochtain ar dhlíodóir agus leis na coinníollacha chun an dlí a chleachtadh. ( 13 ) Ba é sin an critéar a bheadh i réim agus an tsaoirse i gceist á sainaithint.

39.

Tá BRAO mar chuid de shraith gníomhartha lena bhféachtar, inter alia, le neamhspleáchas gairmiúil dlíodóirí a áirithiú. Chuige sin, eisiatar daoine nach bhfuil ach leas eacnamaíoch acu a áireamh i gcuideachtaí dlíodóirí nach bhfuil faoi réir rialacha iompair ghairmiúil lena rialaítear cleachtas dlíodóirí. ( 14 )

40.

Is cosúil go measann reachtas na Gearmáine nach bhfuil sé inmhianaithe d’infheisteoirí lasmuigh de ghairm an dlí (cé is moite de chomhaltaí gairmeacha áirithe a mheasann BRAO a bheith inchomparáide leis) an tionchar is lú, agus ní tionchar cinntitheach amháin, a bheith acu ar fheidhmiú cuideachta dlíodóirí. ( 15 )

41.

Dá bhrí sin, tá tionchar faoin dlí náisiúnta ag infheistíocht caipitil i gcuideachta dlíodóirí a dhéanann daoine lasmuigh de ghairm an dlí (nó lasmuigh de na gairmeacha a mheastar a bheith inchomparáide léi) chun feidhmiú na gairme sin a shaobhadh.

42.

Is bacainn é an toirmeasc atá ar dhaoine seachas dlíodóirí (nó a chleachtann gairm inchomparáide, de réir an dlí náisiúnta) caipiteal a sholáthar do chuideachtaí den sórt sin, ar an saoirse bunaíochta (Airteagal 49 CFAE), saoirse a ndéantar an difear di go príomha.

43.

Ag féachaint do na toimhdí sin, ní bheadh i gceist le haon chur isteach ar fheidhmiú na saorghluaiseachta caipitil ach éifeacht chomhthaobhach agus thánaisteach de chuid reachtaíochta ar de chineál eile a príomhchuspóir. Cuirtear teorainn mhór leis an reachtaíocht sin le bunú oibreoirí eacnamaíocha trí chuideachtaí caipitil atá údaraithe chun seirbhísí comhairleacha dlí atá forchoimeádta do dhlíodóirí a sholáthar.

44.

Sna himthosca sin, níl sé riachtanach scrúdú neamhspleách a dhéanamh ar reachtaíocht den sórt sin i bhfianaise Airteagal 63 CFAE.

45.

Is é an chéad chéim eile a chinneadh an gá scrúdú a dhéanamh ar an bhforáil atá i gceist i bhfianaise Airteagal 49 CFAE nó i bhfianaise Threoir 2006/123.

46.

Áirítear i dTreoir 2006/123 na forálacha ginearálta is gá chun feidhmiú na saoirse bunaíochta a éascú do sholáthraithe seirbhíse (Airteagal 1(1)).

47.

Tugann an Chúirt tosaíocht ghinearálta do Threoir 2006/123: i gcás ina dtagann srian ar shaoirse bunaíochta faoi raon feidhme na Treorach sin, ní gá í a scrúdú freisin i bhfianaise Airteagal 49 CFAE. ( 16 )

48.

Dá bhrí sin, ní mór na forálacha náisiúnta atá i gceist a chur i gcomparáid le forálacha Threoir 2006/123, a bhfuil feidhm acu, i bprionsabal, maidir le seirbhísí dlí a sholáthraíonn dlíodóirí. ( 17 )

49.

Faoi Airteagal 3(1) de Threoir 2006/123, i gcás neamhréire, beidh tosaíocht ag forálacha gnímh eile de chuid an Aontais ‘lena rialaítear gnéithe sonracha den rochtain ar ghníomhaíocht seirbhíse nó d’fheidhmiú gníomhaíochta seirbhíse in earnálacha sonracha nó le haghaidh gairmeacha sonracha’ ar na gairmeacha sonracha úd.

50.

Ghlac reachtóir an Aontais Treoir 77/249/CEE ( 18 ) agus Treoir 98/5/CE ( 19 ) chun an tsaoirse chun seirbhísí a sholáthar nó cleachtadh ghairm an dlíodóra ar bhonn buan sna Ballstáit a éascú. Níl forálacha sonracha sna treoracha sin a bhaineann le scaireanna a fháil nó cearta vótála a fheidhmiú i gcuideachtaí dlíodóirí.

51.

Le Treoir 98/5 ‘ní dhéantar difear do rialacha náisiúnta lena rialaítear rochtain ar ghairm an dlíodóra agus saothrú na gairme sin […]’. ( 20 ) Glactar leis, go háirithe, in Airteagal 11 de, maidir le ‘cleachtadh i ngrúpa’ dlíodóirí, go bhféadfaidh na Ballstáit cineál gníomhaíochta gairmiúla den sórt sin a cheadú nó gan í a cheadú.

52.

D’aithin an Chúirt ‘in éagmais rialacha sonracha Comhphobail maidir leis an ábhar, tá sé de shaoirse ag gach Ballstát cleachtas dlíodóra a rialáil ar a chríoch […]. Dá bhrí sin, d’fhéadfadh na rialacha is infheidhme maidir leis an ngairm sin a bheith an‑éagsúil ó Bhallstát go Ballstát.’ ( 21 )

53.

Faoi mar atá dlí an Aontais faoi láthair, tá sé de shaoirse ag na Ballstáit, dá bhrí sin, glacadh leis gur trí chuideachtaí faoi dhliteanas teoranta a dhéantar cleachtadh ar an dlí. Ar bhonn a gcoincheapa maidir leis an dlíodóireacht agus na cúiseanna ar mhaithe leis an bpobal lena dtugtar údar leis an gcinneadh comhfhreagrach, táim den tuairim, murab ionann agus an Coimisiún, nach bhféadfadh na Ballstáit ach cineál cleachtais ghairmiúil i ngrúpa den sórt sin a fhorchur. ( 22 )

54.

A mhéid céanna (in éagmais chomhchuibhiú an réimse shonraigh sin i ndlí reatha an Aontais), tá na Stáit atá fabhrach do chleachtadh na dlíodóireachta trí chuideachtaí faoi dhliteanas teoranta i dteideal coinníollacha áirithe a fhorchur maidir le foirmiú agus oibriú cuideachtaí den sórt sin. ( 23 )

55.

Mar sin féin, ar bhonn glacadh le difríochtaí idir na Ballstáit sa réimse seo, ( 24 ) má thoilíonn Ballstát le cleachtadh na dlíodóireachta trí chuideachtaí caipitiúla, mar atá sa chás seo, ní mór na srianta a fhorchuireann sé a mheasúnú i bhfianaise Threoir 2006/123.

56.

D’fhéadfadh Poblacht Chónaidhme na Gearmáine a roghnú, arís, cleachtadh na dlíodóireachta trí chuideachtaí caipitil a eisiamh gan an bonn a bhaint de na saoirsí bunúsacha atá ráthaithe ag an Aontas Eorpach. Mar sin féin, má údaraítear leis cuideachtaí den sórt sin a chur le chéile agus a bhunú, ní mór do na srianta ar an tsaoirse chun a ngnó a sheoladh cloí go háirithe le Treoir 2006/123, agus ní mór na srianta sin a mheasúnú i bhfianaise na Treorach sin.

57.

Beidh soiléiriú ar na nithe seo a leanas i gceist leis an measúnú sin: a) an srian ar an tsaoirse bunaíochta iad na bearta náisiúnta atá i gceist? agus (b) má léirítear gur de chineál sriantach iad, go bhfuil údar cuí leo.

58.

Eascraíonn an srian as na coinníollacha a fhorchuirtear ar rannpháirtíocht i ngnólacht dlí de bhun BRAO. Sonraíonn an chúirt a rinne an tarchur an méid seo a leanas:

59.

Ní dóigh liom go bhfuil aon amhras ann maidir le srian a bheith ar an tsaoirse bunaíochta sa chás seo. Le cur i bhfeidhm BRAO, cuirtear cosc ar SIVE é féin a bhunú mar chomhpháirtí laistigh de chuideachta (Halmer UG) a sholáthraíonn seirbhísí atá forchoimeádta do dhlíodóirí. Ní féidir le SIVE scaireanna a fháil in Halmer UG, agus ina éagmais sin agus mar a tharla sa chás seo, cúlghairfear údarú Halmer UG chun an dlí a chleachtadh.

60.

Ní mór an srian a bheith faoi réir grinnscrúdú faoi Airteagal 15 de Threoir 2006/123, lena gceanglaítear ar na Ballstáit le mír 2(c) de measúnú a dhéanamh ar na ceanglais ‘a bhaineann le sealbhú caipitil i gcuideachta’ chun a fhíorú an gcomhlíontar na coinníollacha a leagtar síos i mír 3 de leo. ( 27 )

61.

Is ionann, go bunúsach, na coinníollacha a leagtar síos i mír 3 agus na ceanglais a chuirtear i bhfeidhm: a) nach ndéantar idirdhealú leo ar bhonn náisiúntacht nó oifig chláraithe na cuideachta; (b) go bhfuil údar leo ar chúis sháraitheach ar mhaithe leis an bpobal; agus (c) go bhfuil siad ‘oiriúnach chun an cuspóir atá á shaothrú a bhaint amach agus nach dtéann siad thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir sin a bhaint amach agus nach féidir bearta nach bhfuil chomh sriantach céanna a chur ina n‑ionad, ar bearta iad a d’fhéadfadh an toradh céanna a bhaint amach’.

62.

Freagraíonn, leis na coinníollacha sin, go bunúsach, dóibh siúd a leagtar síos i gcásdlí na Cúirte Breithiúnais do na srianta ar shaoirsí gluaiseachta a chosnaítear le hAirteagail 49 agus 63 CFAE. Is ionann an fíoras sin, den chuid is mó, agus an plé maidir le sainaithint na saoirse lena mbaineann go sonrach sa chás seo.

63.

Ní bhaineann an srian atá i gceist, go díreach ná go hindíreach, le náisiúntacht ná le hoifig chláraithe na ndaoine lena mbaineann, ach baineann sé go cothrom le náisiúnaigh agus náisiúnaigh eachtracha. Comhlíontar Airteagal 15(3)(a) de Threoir 2006/123 dá réir sin.

64.

Is amhlaidh atá maidir leis an réasúnú a cheanglaítear le hAirteagal 15(3)(b) de Threoir 2006/123. Féadfar na cúiseanna, de réir na cúirte a rinne an tarchur, atá mar bhonn le rialacha BRAO a aicmiú mar chúiseanna sáraitheacha ar mhaithe leis an bpobal.

65.

Is amhlaidh atá toisc go bhfuil sé i gceist leis an srian, ar thaobh amháin, neamhspleáchas dlíodóirí, dea-riaradh an cheartais, comhlíonadh phrionsabal na trédhearcachta agus cosaint na rúndachta gairmiúla a áirithiú; ( 28 ) agus, ar an taobh eile, tomhaltóirí seirbhísí dlí a chosaint. ( 29 )

66.

Níos beaichte arís, agus mar a chuir an Coimisiún in iúl, shainaithin an reachtas náisiúnta ag an am sin, mar chuspóirí an bhirt, coimirciú a dhéanamh ar na nithe seo a leanas: a) neamhspleáchas gairmiúil dlíodóirí; (b) comhlíonadh na Rialachán lena rialaítear an ghairm; (c) cáilíocht na seirbhísí; agus (d) daoine aonair a chosaint. ( 30 )

67.

Is réasúin inghlactha iad sin go léir faoin gcoincheap ‘cúiseanna sáraitheacha ar mhaithe leis an bpobal’. Tá siad aitheanta mar bheith amhlaidh ag an gCúirt ( 31 ) agus tá siad i measc iad siúd a chumhdaítear le hAirteagal 4(8) de Threoir 2006/123.

68.

Ciallaíonn an chomhréireacht a cheanglaítear le hAirteagal 15(3)(c) de Threoir 2006/123 nach mór do na ceanglais atá i gceist a bheith iomchuí chun an cuspóir atá á shaothrú acu a bhaint amach, nach dtéann siad thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir sin a bhaint amach agus nach féidir bearta eile nach bhfuil chomh sriantach céanna a chur ina n‑ionad, ar bearta iad a d’fhéadfadh an toradh céanna a bhaint amach.

69.

Dá bhrí sin, is í an eochair an cuspóir a shaothraítear leis na ceanglais a fhorchuirtear. Ó thaobh an chuspóra sin de, is gá measúnú a dhéanamh ar oiriúnacht na gceanglas sin, ar a ndianriachtanas agus ar easpa coinníollacha malartacha lena ráthaítear an toradh céanna, gan iad a bheith chomh sriantach céanna.

70.

Maidir leis na cuspóirí atá á saothrú leis na coinníollacha atá i gceist, díreoidh mé go príomha ar na cuspóirí maidir le neamhspleáchas gairmiúil dlíodóirí a chaomhnú agus leasanna daoine aonair a chosaint. Féadfaidh an dlíodóir sin a bheith ag súil go dlisteanach le caingean nach bhfuil faoi thionchar brú ó thríú páirtithe lasmuigh den ghairm sin ón dlíodóir a gcuireann siad a chosaint de chúram air. ( 32 )

71.

Cuireann BRAO toirmeasc, ón tús, ar chuideachtaí dlíodóirí daoine lasmuigh de ghairm an dlí a áireamh i measc a gcomhpháirtithe. Is iomchuí toirmeasc den sórt sin chun neamhspleáchas gairmiúil dlíodóirí a chosaint agus chun daoine aonair a chosaint, i gcás ina gcinneann na dlíodóirí sin cuideachta a bhunú chun a ngairm a chleachtadh i gcomhpháirt. Comhcheanglaíonn an dlíodóir ann féin leas príobháideach soiléir le sásamh leasanna ginearálta áirithe. ( 33 )

72.

Tá ciall leis an toirmeasc atá i gceist trína chur in iúl go gcuirtear ‘misean bunúsach de chúram [ar dhlíodóirí] i sochaí daonlathach, daoine aonair a chosaint [.] […] [lena n-áirítear], ar thaobh amháin, an ceanglas, a n‑aithnítear a [thábhacht] sna Ballstáit go léir, nach mór do gach duine a bheith in ann rochtain iomlán saor a bheith aige ar a dhlíodóir, a n‑áirítear leis, de bharr a nádúir féin, an dualgas comhairle dlí neamhspleách a thabhairt dóibh siúd go léir a bhfuil sé de dhíth orthu, agus, ar an taobh eile, dualgas comhfhreagrach dílseachta an dlíodóra dá chliant’.. ( 34 )

73.

Sin é an fáth “[go bhfuil] easpa coinbhleachtaí leasa fíor-riachtanach chun gairm an dlíodóra a chleachtadh agus tugann sé le tuiscint, go háirithe, go bhfuil dlíodóirí neamhspleách ar na húdaráis phoiblí agus ar oibreoirí eile, nach mór a dtionchar a sheachaint”. ( 35 )

74.

Ós rud é go bhfuil dlíodóirí faoi réir disciplín gairmiúil, ‘arna fhorchur agus arna rialú ar mhaithe leis an bpobal’, ( 36 ) is gá machnamh a dhéanamh ar ‘dhearcadh an dlíodóra mar chomhoibrí ceartais nach mór dó, ar mhaithe le neamhspleáchas uile agus leas na mbreithiúna, an cúnamh dlí atá de dhíth ar an gcliant a sholáthar’. ( 37 )

75.

Dá bhrí sin, dá bhforchoimeádfaí an fhéidearthacht do dhlíodóirí cuideachta dlíodóirí a chomhtháthú, d’fhéadfaí a neamhspleáchas gairmiúil a chosaint, ar thaobh amháin, agus daoine aonair a chosaint, ar an taobh eile.

76.

Mar sin féin, ní chuirtear cosc leis an eisiachas sin, sa Ghearmáin, ar ghairmithe áirithe seachas gairm an dlí a bheith rannpháirteach i gcuideachtaí dlíodóirí. D’fhéadfadh na gairmithe (ní dlíodóirí) a chumhdaítear le hAirteagal 59a, mír 1 de BRAO a bheith ina gcomhpháirtithe i ngnólacht dlí.

77.

Is fíor nach féidir leis na gairmithe sin (ní dlíodóirí) tromlach na scaireanna a shealbhú. Mar sin féin, mar gheall ar an bhféidearthacht go bhfaigheadh roinnt gairmithe (agus ní gairmithe eile) seachas dlíodóirí cion de chaipiteal cuideachta dlíodóra, is gá comhsheasmhacht na rialach a mheas.

78.

Mar a thug an Coimisiún faoi deara, is féidir an fíoras go gcaitear leis na gairmithe sin ar an mbealach céanna a chaitear le dlíodóirí a mhíniú i gcomhthéacs chastacht mhéadaitheach na ndíospóidí, go háirithe ina ngnéithe airgeadais, ina n‑éilítear iomaíocht catagóirí gairmiúla eile le comhairle dlí ar ardchaighdeán. ( 38 )

79.

D’fhéadfadh an míniú sin údar a thabhairt le comhshamhlú gairmithe áirithe a bhfuil baint éigint acu le saincheisteanna dlí, ina measc siúd dá dtagraítear in Airteagal 59a de BRAO.

80.

I bprionsabal, ní chaitear amhras ar chosaint neamhspleáchas gairmiúil dlíodóirí ná ar chosaint daoine aonair más rud é go bhfuil rannpháirtíocht i gcuideachtaí dlíodóirí teoranta, sa bhreis ar dhlíodóirí, do ghairmithe inchomparáide eile a bhíonn ag gabháil, ar bhonn mionlaigh, ( 39 ) do ghníomhaíocht nach bhfuil ar neamhréir le neamhspleáchas dlíodóirí. ( 40 ) Ba cheart na gairmithe eile sin a bheith faoi réir smacht coláisteach freisin lena ráthaítear cleachtadh cuí, dlíthiúil agus eiticiúil a ngairme.

81.

Mar sin féin, a mhéid nár comhlíonadh sa chás seo an oibleagáid maidir le cruthúnas leordhóthanach a thabhairt, ar bhonn faisnéis bheacht, ar na cúiseanna a thugann údar leis an mbeart atá i gceist, ( 41 ) ní féidir a fháil amach cén fáth nach bhfuil gairmeacha eile a bhféadfadh a rannpháirtíocht san obair chomhairleach dhlíthiúil a bheith chomh hábhartha leis na gairmeacha a chumhdaítear le BRAO le feiceáil san aicme chéanna gairmeacha incháilithe. ( 42 )

82.

Dá bhrí sin, ní áirithítear leis an srian go mbainfear amach an cuspóir atá á shaothrú ar bhealach comhsheasmhach. Chun gurb amhlaidh an cás, de réir an chásdlí, bheadh sé riachtanach dó ‘freagairt go fírinneach d’ábhar imní é sin a dhéanamh ar bhealach comhsheasmhach agus córasach’. ( 43 )

83.

Ós rud é go gcaitear le gairmeacha áirithe ar an mbealach céanna le dlíodóirí agus, ag an am céanna, go n‑eisiatar gairmeacha eile a chomhlíonann na critéir tacaíochta chéanna (hipitéiseacha), baintear an comhleanúnachas is gá den bheart sriantach, mar a bhí sé ag an am lena mbaineann an díospóid, chun an aidhm atá á saothrú a bhaint amach.

84.

Tacaítear leis an gcinneadh sin, i mo thuairimse, leis an bhfíoras gur cheartaigh reachtas na Gearmáine, sa BRAO atá i bhfeidhm ó 2022 i leith, an srian ina dhiaidh sin. Foráiltear le hAirteagal 59c, mír 1, pointe 4 (nua) de go bhféadfaidh dlíodóirí iad féin a chomhlachú, chun an ngairm a chleachtadh i gcleachtas liobrálach, le daoine a chleachtann gairm liobrálach, ach amháin mura bhfuil comhlachas den sórt sin comhoiriúnach le gairm an dlíodóra.

85.

Baineann an dara srian dá dtagraítear ag an gcúirt a rinne an tarchur leis an gceanglas atá ar dhlíodóirí (nó ar bhaill de ghairmeacha inchomparáide eile) ‘gníomhaíocht ghairmiúil laistigh den ghnólacht dlí’ a shaothrú. ( 44 )

86.

Tá an srian atá leagtha amach ar an gcaoi sin beagán débhríoch. Ní mór glacadh leis go bhfuil an ‘ghníomhaíocht ghairmiúil’ dá dtagraíonn sé ar cheann de na gníomhaíochtaí sin nach féidir ach le gairmithe atá údaraithe chun páirt a ghlacadh i ngnólacht dlí a shaothrú. Agus gurb é an ghníomhaíocht ghairmiúil a dhéantar go beacht tréith a ghairme.

87.

Laghdaíonn sé sin a thuilleadh ciorcal na ndaoine atá údaraithe páirt a ghlacadh i gcuideachta dlíodóirí: ní leor é a bheith ina dhlíodóir (nó a chomhionann), ach ní mór é a chleachtadh mar sin laistigh den chuideachta. Dá bhrí sin, eisiatar dlíodóirí agus gairmithe a gcaitear leo mar dhlíodóirí agus gairmithe nach ndéanann ach infheistíocht sa chuideachta nó a chomhlíonann feidhmeanna atá lasmuigh de raon feidhme dlíodóra (nó gairm choibhéiseach). ( 45 )

88.

Mar sin féin, mar a cuireadh in iúl ag an éisteacht, ní fhorchuirtear leis an srian sin íosmhéid gníomhaíochta iarbhír laistigh den chuideachta nó, i gcleachtas, is féidir leis an gCumann athbhreithniú a dhéanamh air, mar an fhreagracht deiridh as comhlíonadh BRAO. ( 46 ) Dá bhrí sin, tá sé dlisteanach a bheith in amhras an bhfuil sé in ann a aidhmeanna (a mhaítear) a bhaint amach i ndáiríre.

89.

I mo thuairimse, soiléirítear leis an dara srian sin raon feidhme an chéad sriain, gan an neamhréireacht a leigheas, rud a thug orm teacht ar an gconclúid go raibh sé míchuí sa roinn roimhe seo.

90.

Faoi Airteagal 59e, mír 2 de BRAO, ní mór formhór na scaireanna agus na gceart vótála a bheith ag dlíodóirí. ( 47 )

91.

Is é is aidhm don tromlach déach atá forchoimeádta do dhlíodóirí i leith scaireanna, ar thaobh amháin, agus cearta vótála, ar an taobh eile, a áirithiú nach mbeidh aon tionchar suntasach ag daoine lasmuigh de ghairm an dlí ar chinntí na cuideachta.

92.

Is é is aidhm don fhoráil neamhspleáchas gairmiúil dlíodóirí agus cosaint daoine aonair a choimirciú. Agus na cuspóirí sin á saothrú, féachann sé lena áirithiú, i gcás ina bhfuil daoine lasmuigh de ghairm an dlí ina gcuid de chuideachta dlíodóirí, nach bhfeidhmíonn siad, i bhfianaise an dá sheasamh mionlaigh atá acu, rialú éifeachtach ar an gcuideachta sin.

93.

Arís eile, cuirtear an reachtaíocht atá i gceist ó bhail mar gheall ar neamhréireacht áirithe, ós rud é, gan réamhchúraimí eile, go bhféadfadh sé nach mbeadh an ceanglas maidir le tromlach dúbailte (caipitil agus vótaí) i lámha dlíodóirí leordhóthanach chun brú neamh‐inmhianaithe ar dhlíodóirí, ar thaobh neamhdhlíodóirí, a sheachaint.

94.

Maidir le teorannú eile ar chearta vótála, ( 48 ) dhearbhaigh an Chúirt ‘go bhféadfadh cinntí maidir le hinfheistíocht nó dí-infheistiú eacnamaíoch arna nglacadh ag scairshealbhóirí mionlaigh, nach bhfuil níos mó ná 25 % de na cearta vótála acu, tionchar a imirt, fiú go hindíreach, ar chinntí orgáin na cuideachta’. ( 49 )

95.

Údaraíonn BRAO do chomhpháirtithe neamhdhlíodóirí suas le 49 % de scairchaipiteal an ghnólachta dlí a shealbhú, ar thaobh amháin, agus an céatadán céanna de chearta vótála sa chuideachta sin, ar an taobh eile. Dá bhrí sin, is féidir le comhaltaí nach dlíodóirí iad tionchar cinntitheach a imirt ar chinntí na cuideachta, ós rud é nach dteastaíonn uathu ach 2 % de dhlíodóirí a bhfuil 2 % den chaipiteal ina seilbh acu chun toil na cuideachta a fhoirmiú. ( 50 ) Tá an riosca sin níos suntasaí nuair a scaiptear caipiteal go forleathan i measc comhpháirtithe dlíthiúla. ( 51 )

96.

Leis an riail a leag reachtas na Gearmáine síos maidir le tromlach na vótaí, ní chuirtear cosc ar neamhdhlíodóirí tionchar a imirt ar chinntí na cuideachta ar cuid di iad, rud a chuireann neamhspleáchas na ndlíodóirí i mbaol. ( 52 ) Ar an gcaoi chéanna, beidh tionchar aige ar dhearcadh na ndaoine aonair maidir le neamhspleáchas na ndlíodóirí, ar dlíodóirí iad nach mór a chosaint ar bhrú seachtrach.

97.

Chun an míbhuntáiste sin a leigheas, molann an Coimisiún gur cheart na ceanglais úinéireachta a dheighilt ó chaipiteal agus ó chearta vótála. ( 53 ) Ina ionad sin, creidim go gciallódh comhleanúnachas an chórais neartú a dhéanamh ar chosc ionsaithe ex ante, díreacha nó indíreacha ar neamhspleáchas dlíodóirí, is cuma cén céatadán vótaí atá ag gairmithe seachas na dlíodóirí féin.

98.

Is fíor go bhféadfaí foirmlí a úsáid chun an gaol idir meáchan an chaipitil agus meáchan na vótála a chothromú, gan loighic an chomhghaoil idir úinéireacht an chaipitil agus múnlú thoil na cuideachta (a shainítear leis na vótaí is gné dhílis de scairsheilbh gach comhalta de ghnáth) a shaobhadh go tromchúiseach.

99.

In aon chás, creidim nach mór ceanglais a bheith ann chun cosc a chur ar infheisteoirí lasmuigh den ghairm a bheith in ann tionchar a imirt, go díreach nó go hindíreach, ar chinntí chuideachta na ndlíodóirí nuair atá a neamhspleáchas agus a gcosaint i ngeall ar leasanna a gcliant i gceist. Ní cosúil domsa gur leor na coimircí a chuir ceann de na páirtithe sna himeachtaí ar aghaidh ina leith sin ( 54 ) chun an riosca sin a thabhairt faoi cheist.

100.

Is faoin reachtas náisiúnta atá sé an réiteach reachtach ábhartha a cheapadh, gan an Chúirt a bheith ag comhlíonadh, sna himeachtaí réamhrialaithe sin, níos mó ná a chinneadh go bhfuil rialacha amhail iad siúd atá i gceist ar neamhréir ionas go mbeidh údar leis an srian ar chúiseanna sáraitheacha ar mhaithe leis an bpobal.

101.

Cuirtear san áireamh sna breithnithe sin an creat ginearálta a bhunaigh BRAO agus ní staid uathúil an dá chuideachta atá rannpháirteach sna himeachtaí. Is faoin gcúirt a rinne an tarchur atá sé measúnú a dhéanamh an maolaítear, le hairteagail chomhlachais leasaithe Halmer UG, mar a ndearna an chúirt a rinne an tarchur cur síos orthu, ( 55 ) an baol go n‑imreodh SIVE tionchar ar chinntí chuideachta na ndlíodóirí.

102.

Tá corrlach leathan lánroghnach ag na Ballstáit chun gairm an dlíodóra a rialáil, go háirithe maidir lena chleachtas trí chuideachtaí caipitil.

103.

Faoin rogha sin, má ghlacann na Ballstáit leis gur trí chuideachtaí caipitil a chuirtear cleachtadh dlíodóirí i gcrích, tá siad i dteideal é a chur faoi réir srianta áirithe. Ní mór na srianta sin a bheith comhsheasmhach le chéile agus leis na cúiseanna ar mhaithe leis an bpobal lena dtugtar údar leo.

104.

Na srianta arna bhforchur ag BRAO ar rannpháirtíocht i gcuideachtaí dlíodóirí, arb iad is ábhar do na ceisteanna a chuir an chúirt a rinne an tarchur, níl an chomhsheasmhacht is gá iontu chun forálacha Airteagal 15(3) de Threoir 2006/123 a chomhlíonadh, a mhéid:

105.

I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, molaim don Chúirt freagra a thabhairt ar Bayerischer Anwaltsgerichtshof (Cúirt Bharra na Baváire) mar a leanas:

Maidir le hAirteagal 15 de Threoir 2006/123/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Nollaig 2006, maidir le seirbhísí sa mhargadh inmheánach,

ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:

cuirtear cosc leis ar reachtaíocht náisiúnta a bhfuil forálacha inti