BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Mór-Dhlísheomra)
24 Márta 2026 ( *1 )
(Tarchur chun réamhrialú – An smacht reachta – Cosaint dlí éifeachtach sna réimsí atá folaithe le dlí an Aontais – Neamhspleáchas na mbreithiúna – An dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE – An dara mír d’Airteagal 47(2) den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh – Reachtaíocht agus cásdlí náisiúnta lena dtoirmisctear ar chúirteanna náisiúnta amhras a chaitheamh ar dhlisteanacht na gcúirteanna agus na gcomhlachtaí bunreachtúla nó dlíthiúlacht cheapachán na mbreithiúna nó a gcumhachtaí breithiúnacha a aimsiú nó a mheasúnú – Oibleagáid ar an mbreitheamh a éisteann iarratas ar bhreitheamh eile a scaoileadh ó chás a fhíorú go gcomhlíontar an ceanglas maidir le ‘binse arna bhunú roimh ré le dlí’ a bheith ann – Gnáthbhreithiúna a cheapadh sa Pholainn – Easpa neamhspleáchais an Krajowa Rada Sądownictwa (Comhairle Náisiúnta na mBreithiúna, an Pholainn) – Easpa leigheas éifeachtach na n‑iarrthóirí ar an bpost breithiúnach lena mbaineann – Breitheamh nach bhfuil ina ‘bhinse neamhspleách neamhchlaon arna bhunú roimh ré le dlí’ – An fhéidearthacht breitheamh a eisiamh ó fhoirmíocht na cúirte)
I gCás C‑521/21,
IARRAIDH ar réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE ó Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu (an Chúirt Dúiche, Poznań-Stare Miasto, Poznań, an Pholainn), trí bhreith an 23 Iúil 2021, a fuarthas ag an gCúirt an 23 Lúnasa 2021, sna himeachtaí
MJ
v
AA,
idiragraithe:
Rzecznik Praw Obywatelskich,
Prokurator Prokuratury Okręgowej w Poznaniu,
tugann AN CHÚIRT (an Mór-Dhlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: K. Lenaerts, Uachtarán, T. von Danwitz, Leas-Uachtarán, F. Biltgen, I. Jarukaitis (Rapóirtéir), M. L. Arastey Sahún, I. Ziemele, J. Passer, O. Spineanu-Matei agus M. Condinanzi, Uachtaráin Dlísheomraí, A. Kumin, D. Gratsias, M. Gavalec, Z. Csehi, B. Smulders, agus R. Frendo, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: D. Spielmann,
Cláraitheoir: M. Siekierzyńska, Riarthóir,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn agus tar éis éisteacht an 7 Eanáir 2025,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
|
– |
J. M., aige féin, |
|
– |
Rzecznik Praw Obywatelskich, ag J. Roszkiewicz agus M. Taborowski, |
|
– |
Prokurator Prokuratury Okręgowej w Poznaniu, ag M. Smętkowski, |
|
– |
Rialtas na Polainne, ag B. Majczyna, B. Grabowska-Moroz agus M. Rzotkiewicz, i gcáil Gníomhairí, |
|
– |
Rialtas na Beilge, ag M. Jacobs, C. Pochet, L. Van den Broeck agus M. Van Regemorter, i gcáil Gníomhairí, |
|
– |
Rialtas na Danmhairge, ag V. Pasternak Jørgensen agus M. Søndahl Wolff, i gcáil Gníomhairí, |
|
– |
Rialtas na hÍsiltíre, ag M. K. Bulterman agus J. Langer, i gcáil Gníomhairí, |
|
– |
Rialtas na Fionlainne, ag H. Leppo, i gcáil Gníomhaire, |
|
– |
Rialtas na Sualainne, ag A. Runeskjöld agus H. Shev, i gcáil Gníomhairí, |
|
– |
an Coimisiún Eorpach, ag K. Herrmann agus P. J. O. Van Nuffel, i gcáil Gníomhairí, |
tar éis éisteacht le Tuairim an Abhcóide Ghinearálta ag éisteacht an 29 Aibreán 2025
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
|
1 |
Baineann an iarraidh ar réamhrialú seo le léiriú Airteagal 2, Airteagal 6(1) go (3) agus Airteagal 19(1) CAE, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 47 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’). |
|
2 |
Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir MJ agus AA, dhá fhiontraí, maidir le héileamh a eascraíonn as conradh chun seirbhísí a sholáthar. |
An dlí lena mbaineann
An Bunreacht
|
3 |
Foráiltear mar seo a leanas le hAirteagal 179 de Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Bunreacht Phoblacht na Polainne; ‘an Bunreacht’): ‘Ceapfaidh Uachtarán na Poblachta na breithiúna, ar thogra ón Krajowa Rada Sądownictwa [(Comhairle Náisiúnta na mBreithiúna, an Pholainn) (‘KRS’)], go ceann tréimhse éiginnte.’ |
|
4 |
De réir Airteagal 186(1) den Bhunreacht: ‘Beidh [KRS] ina choimirceoir ar neamhspleáchas na gcúirteanna agus na mbreithiúna.’ |
|
5 |
Foráiltear le hAirteagal 187 den Bhunreacht: ‘1. Beidh [KRS] comhdhéanta mar seo a leanas:
[...] 3. 4 bliana a bheidh i dtéarma oifige na gcomhaltaí arna dtoghadh [ag KRS]. 4. Saineofar eagrú, réimse gníomhaíochta, socruithe oibre [KRS] agus modh toghcháin a chomhaltaí le dlí.’ |
An Dlí maidir le KRS
|
6 |
Foráiltear le hAirteagal 9a den ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa (an Dlí maidir le Comhairle Náisiúnta na mBreithiúna) an 12 Bealtaine 2011 (Dz. U. Uimh. 126, iontráil 714), arna leasú leis an ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (an Dlí lena leasaítear an Dlí maidir le Comhairle Náisiúnta na mBreithiúna agus dlíthe áirithe eile) an 8 Nollaig 2017 (Dz. U. 2018, iontráil 3) (‘an Dlí maidir le KRS’): ‘1. Toghfaidh Teach Íochtarach Pharlaimint na Polainne 15 chomhalta [de KRS] as measc bhreithiúna an [Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach)], na ngnáthchúirteanna, na gcúirteanna riaracháin agus na gcúirteanna míleata ar feadh théarma oifige comhchoiteann 4 bliana. 2. Agus an roghnú dá dtagraítear i mír 1 á dhéanamh, cuirfidh Teach Íochtarach Pharlaimint na Polainne, a mhéid is féidir, an gá atá le hionadaíocht breithiúna de chineálacha agus de leibhéil éagsúla cúirteanna laistigh [de KRS] san áireamh. 3. Tosóidh téarma oifige comhchoiteann na gcomhaltaí nua [de KRS], arna dtoghadh as measc na mbreithiúna, an lá tar éis a dtofa. Beidh na comhaltaí atá ag dul as oifig [de KRS] i seilbh oifige go dtí an lá a thosóidh téarma oifige comhchoiteann na gcomhaltaí nua [de KRS].’ |
|
7 |
Foráiltear le hAirteagal 44 den Dlí maidir le KRS mar seo a leanas: ‘1. Féadfaidh rannpháirtí sna himeachtaí achomharc a thabhairt os comhair an Sąd Najwyższy [an Chúirt Uachtarach] ar an bhforas go bhfuil rún [KRS] neamhdhleathach, mura bhforáiltear a mhalairt le forálacha ar leith. [...] 1a. I gcásanna aonair a bhaineann le ceapachán mar bhreitheamh den [Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach)], féadfar achomharc a thabhairt os comhair an [Naczelny Sąd Administracyjny (an Chúirt Uachtarach Riaracháin)]. Sna cásanna sin, ní féidir achomharc a thabhairt os comhair an [Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach)]. Ní fhéadfar achomharc os comhair an [Naczelny Sąd Administracyjny (an Chúirt Uachtarach Riaracháin)] a bhunú ar shaincheist dlí lena n‑éilítear measúnú neamhleor ar chomhlíonadh na gcritéar ag na hiarrthóirí arna gcur san áireamh agus cinneadh á dhéanamh maidir le tíolacadh an togra le haghaidh ceapachán mar bhreitheamh ag an [Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach)]. 1b. Mura ndearna na rannpháirtithe go léir sna himeachtaí agóid i gcoinne an rúin dá dtagraítear in Airteagal 37(1) i gcásanna aonair a bhaineann le ceapachán mar bhreitheamh den [Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach)], beidh rún [KRS] ina rún críochnaitheach, maidir leis an gcuid lena gcuimsítear an cinneadh an togra le haghaidh ceapachán mar bhreitheamh den [Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach)] a thíolacadh agus maidir leis an gcuid lena gcuimsítear an cinneadh gan togra le haghaidh ceapachán mar bhreitheamh den Chúirt Uachtarach sin a thíolacadh, maidir leis na rannpháirtithe sna himeachtaí nár thug achomharc. 2. Déanfar an t‑achomharc a thaisceadh tríd an Przewodniczący [Uachtarán KRS], laistigh de 2 sheachtain ó fhógra rún [KRS] mar aon lena ráiteas ar chúiseanna. [...]’ |
An Dlí maidir leis an gCúirt Uachtarach
|
8 |
Bunaíodh an ustawa o Sądzie Najwyższym (an Dlí maidir leis an gCúirt Uachtarach) an 8 Nollaig 2017 (Dz. U. 2018, iontráil 5), go háirithe, laistigh den Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach), an Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych (an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí, an Pholainn). |
|
9 |
Foráiltear le hAirteagal 26(2) agus (3) den Dlí maidir leis an gCúirt Uachtarach, arna leasú leis an ustawa o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (an Dlí lena leasaítear an Dlí maidir le heagrú na ngnáthchúirteanna, an Dlí maidir leis an gCúirt Uachtarach agus dlíthe áirithe eile), an 20 Nollaig 2019 (Dz. U. 2020, iontráil 190) mar seo a leanas: ‘2. Beidh dlínse ag an [Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí] ar iarrataí nó ar ráitis maidir le breitheamh a scaoileadh ó chás nó maidir le hainmniú na cúirte a mbeidh na himeachtaí le seoladh os a comhair, lena n áirítear gearáin lena líomhnaítear easpa neamhspleáchais na cúirte nó an bhreithimh. Déanfaidh an chúirt ar tugadh an cás os a comhair iarraidh a chur láithreach chuig Uachtarán an [Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí] go ndéileálfar leis i gcomhréir leis na rialacha a leagtar síos le forálacha ar leithligh. Ní chuirfear na himeachtaí atá ar siúl ar fionraí má chuirtear iarraidh faoi bhráid Uachtarán an [Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí]. 3. Ní scrúdófar an iarraidh dá dtagraítear i mír 2 má bhaineann sí le cinneadh agus measúnú a dhéanamh ar dhlíthiúlacht cheapachán breithimh nó ar a dhlisteanacht nó a dlisteanacht chun feidhmeanna breithiúnacha a fheidhmiú.’ |
Cód an Nós Imeachta Shibhialta
|
10 |
Foráiltear le hAirteagal 47 den ustawa – Kodeks postępowania cywilnego (Dlí lena mbunaítear Cód an Nós Imeachta Sibhialta) an 17 Samhain 1964 (Dz. U. 1964, Uimh. 43, mír 296), sa leagan is infheidhme i leith na díospóide sna príomhimeachtaí (‘Cód an Nós Imeachta Sibhialta’): ‘1. Ag an gcéad chéim, éisteann an chúirt cásanna i bhfoirmíocht breithimh aonair, mura bhforáiltear a mhalairt le foráil shonrach. [...] 3. Eisíonn breitheamh aonair orduithe neamhéisteachta. [...]’ |
|
11 |
Foráiltear le hAirteagal 48 de Chód an Nós Imeachta Sibhialta: ‘1. Déanfar breitheamh a scaoileadh de réir dlí:
[...]
[...]’ |
|
12 |
Foráiltear le hAirteagal 49 den Chód sin: ‘D’ainneoin na bhforas a leagtar amach in Airteagal 48, déanfaidh an chúirt breitheamh a scaoileadh ó chás, arna iarraidh sin don bhreitheamh nó don pháirtí sin, má tá imthosca ann a fhágann go bhfuil amhras dlisteanach ann maidir le neamhchlaontacht an bhreithimh sa chás atá i gceist.’ |
|
13 |
Foráiltear le hAirteagal 50 den Chód sin: ‘1. Iarrfaidh na páirtithe an breitheamh a scaoileadh ó chás i scríbhinn nó trí ráiteas ó bhéal chuig an gcúirt a bhfuil an cás ar feitheamh os a comhair, agus tabharfaidh siad cúiseanna lena n iarratas. 2. Ina theannta sin, ní mór don pháirtí a ghlac páirt san éisteacht a chruthú gur tharla an imthoisc a thug údar leis an scaoileadh ó chás nó nár tugadh ar aird dó é go dtí ina dhiaidh sin. 3. Go dtí go mbeidh cinneadh déanta maidir leis an iarratas i ndáil le breitheamh a scaoileadh ó chás:
|
An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tarchuireadh i gcomhair réamhrialú
|
14 |
Tá an díospóid sna príomhimeachtaí idir dhá fhiontraí, maidir le héileamh a eascraíonn as conradh chun seirbhísí a sholáthar. |
|
15 |
Is ionann an conradh sin agus idirbheart tráchtála de réir bhrí Airteagal 2(1) de Threoir 2011/7/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 maidir le cur in aghaidh íocaíochtaí déanacha in idirbhearta tráchtála (IO 2011 L 48, lch. 1). Ina chaingean, iarrann an t‑iarratasóir sna príomhimeachtaí, inter alia, gur cheart a ordú don chosantóir sna príomhimeachtaí cúiteamh a íoc leis as na costais aisghabhála a tabhaíodh, dá bhforáiltear in Airteagal 6(1) den Treoir sin agus in Airteagal 10(1) den ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (an Dlí maidir le moilleanna iomarcacha ar idirbhearta tráchtála a chosc) an 8 Márta 2013 (Dz. U. 2013, iontráil 403), lena dtrasuitear an Treoir sin. |
|
16 |
Le litir dar dáta an 21 Bealtaine 2021, d’iarr an cosantóir sna príomhimeachtaí go ndéanfaí an breitheamh S.C., atá freagrach as an gcás sna príomhimeachtaí, a scaoileadh ó chás. D’áitigh sé nár ceapadh an breitheamh sin go bailí i bpost an bhreithimh. Ghlac KRS an rún maidir lena cheapachán ina chomhdhéanamh nua, ar cheistigh an Naczelny Sąd Administracyjny (an Chúirt Uachtarach Riaracháin) a chomhréireacht leis an mBunreacht. |
|
17 |
Mhaígh an breitheamh S.C. nach raibh aon imthosca ann a d’fhéadfadh a bheith ina gcúis le hamhras maidir lena neamhchlaontacht agus, dá bhrí sin, nach raibh aon chúis lena eisiamh ó scrúdú an cháis. |
|
18 |
Cuireadh an scrúdú ar an iarraidh sin i ndáil le breitheamh a scaoileadh ó chás faoi bhráid Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu (an Chúirt Dúiche, Poznań-Stare Miasto, an Pholainn), arb í an chúirt an tarchur í, agus í ina suí mar bhreitheamh aonair don iarraidh sin. |
|
19 |
Sa chomhthéacs sin, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur faoi ghnéithe áirithe de cheapachán an bhreithimh sin. Go sonrach, luann an chúirt sin gur cheap Uachtarán Phoblacht na Polainne an breitheamh sin mar bhreitheamh den Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu (an Chúirt Dúiche, Poznań-Stare Miasto), ar mholadh KRS ina chomhdhéanamh nua. |
|
20 |
I ndáil leis sin, sonraíonn an chúirt a rinne an tarchur gur cuireadh trí iarratas isteach chun post mar bhreitheamh lena mbaineann a ghlacadh, lena n‑áirítear iarratas S.C., cúntóir sinsearach do bhreitheamh ag Sąd Okręgowy w Poznaniu (an Chúirt Réigiúnach, Poznań, an Pholainn) ó 2016 i leith. Sonraíonn sí gur eisigh coláiste Sąd Okręgowy w Poznaniu (an Chúirt Réigiúnach, Poznań) agus tionól ionadaithe ghiúistísí na gcúirteanna dúiche ag Sąd Okręgowy w Poznaniu (an Chúirt Réigiúnach, Poznań) tuairim fhabhrach uathu, an 21 agus an 24 Meán Fómhair 2018 faoi seach, maidir le hiarrthóireacht S.C. |
|
21 |
Le Rún Uimh. 611/2018 an 4 Nollaig 2018, ghlac KRS, as measc an triúr iarrthóirí a cuireadh isteach, le hiarrthóireacht S.C. agus mhol sé d’Uachtarán Phoblacht na Polainne go gceapfaí é don phost sin mar bhreitheamh. Níor thug an bheirt iarrthóirí nár éirigh leo achomharc i gcoinne an Rúin sin de bhun Airteagal 44(1) den Dlí maidir le KRS. An 14 Márta 2019, chinn Uachtarán Phoblacht na Polainne S.C. a cheapadh ina bhreitheamh. |
|
22 |
Sa chomhthéacs sin, tá amhras ar an gcúirt a rinne an tarchur, ar an gcéad dul síos, maidir le comhoiriúnacht an nós imeachta chun an breitheamh S.C. a cheapadh le dlí an Aontais, go háirithe i bhfianaise chomhdhéanamh agus ról KRS sa nós imeachta sin agus i bhfianaise easpa leigheas éifeachtach na rannpháirtithe sa nós imeachta sin i gcoinne an cheapacháin sin. Eascraíonn a amhras ina leith sin, ar an dara dul síos, as cásdlí an Trybunał Konstytucyjny (an Chúirt Bhunreachtúil, an Pholainn), ar dá réir atá iarratas ar bhreitheamh a scaoileadh ó chás bunaithe ar neamhrialtachtaí a rinneadh le linn a cheapacháin do-ghlactha, agus as forálacha an dlí náisiúnta faoina dtagann an scrúdú ar dhlíthiúlacht cheapachán breithimh faoi inniúlacht eisiach an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí. Tagraíonn sí freisin, sa chomhthéacs sin, do chásdlí an Trybunał Konstytucyjny (an Chúirt Bhunreachtúil), a d’eascair as breithiúnas na cúirte sin an 14 Iúil 2021, i gCás P 7/20, inar chinn sí go bhfuil an dara habairt d’Airteagal 4(3) CAE, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 279 CFAE, ar neamhréir le dlíchóras na Polainne, a mhéid a cheadaítear leis na forálacha sin don Chúirt Bhreithiúnais ‘oibleagáidí ultra vires’ a fhorchur ar Phoblacht na Polainne trí bhíthin bearta eatramhacha a bhaineann le heagrú agus dlínse chúirteanna na Polainne agus leis an nós imeachta is infheidhme os a gcomhair. |
|
23 |
I ndáil leis sin, sonraíonn an chúirt a rinne an tarchur, ar an gcéad dul síos, gur comhlacht fíor-riachtanach é KRS, faoin mBunreacht, le haghaidh féinriail na mbreithiúna, atá freagrach as neamhspleáchas na mbreithiúna agus na gcúirteanna a áirithiú. Dá réir sin, ba cheart go gcomhlíonfadh comhdhéanamh agus feidhmiú an chomhlachta sin na ceanglais a leagtar síos sa Bhunreacht, d’fhonn a áirithiú gur ó chomhlacht atá neamhspleách agus ionadaíoch ar na breithiúna a thiocfaidh na tograí le haghaidh ceapacháin chuig post mar bhreitheamh a sheolfaidh an comhlacht sin chuig Uachtarán na Poblachta. Sonraíonn an chúirt sin, áfach, gur bunaíodh KRS, ina chomhdhéanamh nua, mar thoradh ar an Dlí maidir le KRS, de shárú ar bhunphrionsabail bhunreachtúla dhlí na Polainne agus ar luachanna an smachta reachta a chumhdaítear i ndlí an Aontais. Go háirithe, mar thoradh ar thoghadh an 15 chomhalta de KRS mar bhreithiúna ag Teach Íochtarach Pharlaimint na Polainne, agus ní ag na breithiúna féin, cailleadh féinriail na mbreithiúna agus bhí an comhlacht sin ag brath go follasach ar an reachtas agus ar an bhfeidhmeannas. Sonraíonn an chúirt a rinne an tarchur gur dheimhnigh an Naczelny Sąd Administracyjny (an Chúirt Uachtarach Riaracháin), an Chúirt Eorpach um Chearta an Duine agus an Chúirt Bhreithiúnais féin na cinntí sin go sainráite, agus thug siad uile dá n‑aire nach dtugann KRS, ina chomhdhéanamh nua, na ráthaíochtaí neamhspleáchais agus neamhchlaontachta a cheanglaítear, go háirithe, le dlí an Aontais. |
|
24 |
Ar an dara dul síos, tugann an chúirt a rinne an tarchur dá haire go bhfuil an scrúdú ar chaingne arna dtionscnamh i gcoinne rúin ó KRS a bhaineann le tograí le haghaidh ceapachán mar bhreitheamh curtha de chúram ar an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí, atá comhdhéanta go heisiach de dhaoine a ainmníodh tar éis próiseas ceapacháin faoi stiúir KRS ina chomhdhéanamh nua. Sna himthosca sin, ní féidir a mheas go dtugann an Dlísheomra sin na ráthaíochtaí neamhspleáchais a cheanglaítear ar ‘bhinse arna bhunú roimh ré le dlí’. In éagmais aon fhíorfhéidearthacht eile amhras a chaitheamh ar dhlíthiúlacht an phróisis sin, d’fhéadfadh easpa leigheas éifeachtach a bheith ina cúis, ar bhealach córasach, le hamhras dlisteanach maidir le neamhspleáchas agus neamhchlaontacht na mbreithiúna a eascraíonn as an bpróiseas sin. |
|
25 |
Sna himthosca sin, chinn Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu (an Chúirt Dúiche, Poznań-Stare Miasto) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
|
An nós imeachta os comhair na Cúirte
|
26 |
Le cinntí ó Uachtarán na Cúirte an 23 Márta 2022 agus an 11 Eanáir 2024, cuireadh na himeachtaí, faoi seach, ar fionraí go dtí go ndéanfaí an cinneadh críochnaitheach i gCásanna Uamtha C‑181/21 agus C‑269/21 agus tosaíodh arís iad. |
Dlínse na Cúirte
|
27 |
Maíonn Prokuratura Okręgowa w Poznaniu (Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Réigiúnaigh, Poznań, an Pholainn) nach bhfuil dlínse ag an gCúirt an iarraidh ar réamhrialú a éisteacht, ar an bhforas, go bunúsach, go mbaineann na ceisteanna a tharchuirtear le heagrú an cheartais, réimse nach dtagann faoi inniúlacht an Aontais Eorpaigh. |
|
28 |
I ndáil leis sin, is iomchuí a mheabhrú, mar is léir ón gcásdlí socair, fiú má thagann eagrúchán an cheartais sna Ballstáit faoi inniúlacht na mBallstát, fágann sin fós, agus an inniúlacht sin á cur i bhfeidhm acu, go gceanglaítear ar na Ballstáit na ceanglais a eascraíonn dóibh, as dlí an Aontais, a chomhlíonadh, agus d’fhéadfadh sé sin a bheith ann, go háirithe, maidir le rialacha náisiúnta a bhaineann le glacadh cinntí lena gceaptar breithiúna agus, más amhlaidh, rialacha maidir leis an athbhreithniú breithiúnach is infheidhme i gcomhthéacs nósanna imeachta ceapacháin mar sin (breithiúnais an 6 Deireadh Fómhair 2021, W.Ż.(Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí na Cúirte Uachtaraí– Ceapachán), C‑487/19, EU:C:2021:798, mír 75 agus an cásdlí dá dtagraítear; an 22 Márta 2022, Prokurator Generalny (Dlísheomra Araíonachta na Cúirte Uachtaraí– Ceapachán), C‑508/19, EU:C:2022:201, mír 56, agus an 6 Márta 2025, D.K. (Cásanna a tharraingt siar ó bhreitheamh), C‑647/21 agus C‑648/21, EU:C:2025:143, mír 42). |
|
29 |
Thairis sin, baineann an agóid a chuir an Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Réigiúnaigh, Poznań, ar aghaidh, go bunúsach, le raon feidhme na bhforálacha de dhlí an Aontais dá dtagraítear sna ceisteanna a tarchuireadh agus, dá bhrí sin, le léiriú na bhforálacha sin. Mar sin féin, is léir go n‑eascraíonn léiriú den sórt sin as dlínse na Cúirte Breithiúnais de bhun Airteagal 267 CFAE (féach, chuige sin, breithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 2021, W.Ż.(Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí na Cúirte Uachtaraí– Ceapachán), C‑487/19, EU:C:2021:798, mír 76 agus an cásdlí dá dtagraítear). |
|
30 |
Dá bhrí sin, tá dlínse ag an gCúirt rialú a thabhairt ar an iarraidh ar réamhrialú. |
Inghlacthacht
|
31 |
Áitíonn Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Réigiúnaigh, Poznań, ar an gcéad dul síos, go bhfuil na ceisteanna a tharchuirtear hipitéiseach, ós rud é nach gcuireann an chúirt a rinne an tarchur aon imthoisc shonrach ar aghaidh a d’fhéadfadh a léiriú nach dtugann an breitheamh S.C. ráthaíocht neamhspleáchais nó gur ceapadh go míchuí é. |
|
32 |
I ndáil leis sin, ba cheart a thabhairt faoi deara go bhféachtar leis na ceisteanna sin, ar an gcéad dul síos, a chur ar chumas na cúirte a rinne an tarchur measúnú a dhéanamh ar chomhoiriúnacht na reachtaíochta náisiúnta lena rialaítear ceapachán breithiúna, go háirithe ceapadh an bhreithimh sin, inter alia, leis an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, arna léamh i gcomhar leis an dara mír d’Airteagal 47 den Chairt. Ar an dara dul síos, féachtar leis na ceisteanna sin a chinneadh an gcuirtear cosc leis na forálacha sin ar reachtaíocht Bhallstáit agus ar chásdlí Chúirt Bhunreachtúil an Bhallstáit sin lena ndeonaítear dlínse eisiach chun athbhreithniú a dhéanamh ar dhlíthiúlacht cheapachán breithimh i gcomhthéacs nós imeachta um scaoileadh ó chás bunaithe ar na coinníollacha faoinar ceapadh an breitheamh sin chuig comhlacht nach gcomhlíonann, amhail an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí, ceanglais an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE. |
|
33 |
Ní mór a thabhairt faoi deara go mbaineann na hargóintí arna maíomh ag Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Réigiúnaigh, Poznań, maidir leis na ráthaíochtaí neamhspleáchais a thairgeann an breitheamh S.C., go bunúsach, le raon feidhme agus, dá bhrí sin, le léiriú fhorálacha dhlí an Aontais lena mbaineann na ceisteanna a tharchuirtear, agus leis na héifeachtaí a d’fhéadfadh eascairt as na forálacha sin. Ní féidir le hargóintí den sórt sin, a bhaineann le substaint na gceisteanna a tarchuireadh, a bheith neamh-inghlactha mar thoradh orthu (breithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 2021, W.Ż.(Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí na Cúirte Uachtaraí– Ceapachán), C‑487/19, EU:C:2021:798, mír 90 agus an cásdlí dá dtagraítear). |
|
34 |
Dá bhrí sin, ní féidir na ceisteanna sin a mheas mar cheisteanna hipitéiseacha. |
|
35 |
Ar an dara dul síos, áitíonn Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Réigiúnaigh, Poznań, nár chomhlíon an chúirt a rinne an tarchur an oibleagáid a leagtar síos in Airteagal 94(c) de Rialacha Nós Imeachta na Cúirte Breithiúnais, maidir leis an gcur síos ar na forais ar a bhfuil amhras uirthi maidir le léiriú fhorálacha dhlí an Aontais lena mbaineann agus an cur síos ar an nasc a bhunaíonn sí idir na forálacha sin agus an reachtaíocht náisiúnta atá i gceist sna príomhimeachtaí. |
|
36 |
I ndáil leis sin, ba cheart a thabhairt faoi deara go bhfuil an fhaisnéis go léir a cheanglaítear le hAirteagal 94(c) san iarraidh ar réamhrialú, go háirithe ábhar na bhforálacha náisiúnta atá i gceist sna príomhimeachtaí, na cúiseanna a thug ar an gcúirt a rinne an tarchur ceist a chur ar an gCúirt maidir le léiriú fhorálacha dhlí an Aontais dá dtagraítear sna ceisteanna a tharchuirtear agus an nasc a bhunaigh an chúirt sin idir na forálacha sin de dhlí an Aontais agus na forálacha náisiúnta sin, agus mar thoradh air sin go bhfuil an fhaisnéis go léir is gá ag an gCúirt chun rialú a thabhairt ar na ceisteanna sin. |
|
37 |
Dá bhrí sin, tá an iarraidh ar réamhrialú inghlactha. |
Na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
Réamhbharúlacha
|
38 |
Is léir ó fhorais an ordaithe tarchuir, ar an gcéad dul síos, go mbaineann na ceisteanna a tharchuirtear, go bunúsach, le léiriú phrionsabal neamhspleáchas agus neamhchlaontacht na mbreithiúna, mar is léir ón dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE agus ó Airteagal 47 den Chairt agus, ar an dara dul síos, mar a luaitear i mír 15 den bhreithiúnas seo, go mbaineann an cás as ar eascair an t‑iarratas ar scaoileadh ó chás atá i gceist sna príomhimeachtaí, inter alia, le reachtaíocht na Polainne lena dtrasuitear Treoir 2011/7. Dá bhrí sin, ní hamháin go dtagann an díospóid sna príomhimeachtaí faoin dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, ach tagann sí freisin faoi raon feidhme Airteagal 47 den Chairt. |
|
39 |
Sna himthosca sin, ní gá scrúdú a dhéanamh ar na ceisteanna a tharchuirtear ach amháin i bhfianaise an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE agus Airteagal 47 den Chairt, gan é a bheith riachtanach freisin Airteagal 6(1) agus (3) CAE a léiriú, ós rud é nár leag an chúirt a rinne an tarchur amach na cúiseanna atá aici a iarraidh ar an gCúirt Bhreithiúnais an fhoráil dheireanach sin a léiriú. |
An dara ceist
|
40 |
Lena dara ceist, ar cheart í a scrúdú ar an gcéad dul síos, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE agus Airteagal 47 den Chairt a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leo ar reachtaíocht Bhallstáit agus ar chásdlí Chúirt Bhunreachtúil an Bhallstáit sin faoina dtagann scrúdú ar an iarratas ar ar scaoileadh ó chás faoi dhlínse eisiach comhlachta amhail an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí, i gcomhthéacs nós imeachta um scaoileadh ó chás atá bunaithe ar choinníollacha ceapacháin an bhreithimh lena mbaineann agus lena n‑eisiatar aon scrúdú ag an gcomhlacht sin ar dhlíthiúlacht cheapachán an bhreithimh sin a dhéanamh, agus, más amhlaidh atá, an gceanglaítear ar an gcúirt náisiúnta a éisteann an iarratas ar scaoileadh ó chás, chun éifeachtacht na bhforálacha sin a chaomhnú, forálacha náisiúnta a bhaineann le scaoileadh ó chás uathoibríoch breithimh nach bhfuil in ann breithiúnas a thabhairt, a chur i bhfeidhm de réir analaí.. |
|
41 |
Mar réamhphointe, ba cheart a thabhairt faoi deara, mar a mheabhraítear, go bunúsach, i mír 28 den bhreithiúnas seo, cé go dtagann eagrú an cheartais sna Ballstáit, go háirithe bunú, comhdhéanamh, dlínse agus feidhmiú na gcúirteanna náisiúnta, lena n‑áirítear maidir leis na nósanna imeachta chun athbhreithniú a dhéanamh ar dhlíthiúlacht cheapachán na mbreithiúna, faoi inniúlacht na Stát sin, ceanglaítear orthu, áfach, agus an inniúlacht sin á feidhmiú acu, a n‑oibleagáidí a eascraíonn as dlí an Aontais agus, go háirithe, as an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE a chomhlíonadh. |
|
42 |
I ndáil leis sin, is prionsabal ginearálta de dhlí an Aontais é prionsabal na cosanta dlí éifeachtaí dá dtagraítear sa dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE a eascraíonn as na traidisiúin bhunreachtúla is coiteann do na Ballstáit, a chumhdaítear in Airteagail 6 agus 13 den Choinbhinsiún Eorpach chun Cearta an Duine agus Saoirsí Bunúsacha a Chosaint, a síníodh sa Róimh an 4 Samhain 1950 (‘ECHR’), agus a dhearbhaítear anois in Airteagal 47 den Chairt (breithiúnais an 21 Nollaig 2021, Euro Box Promotion agus páirtithe eile, C‑357/19, C‑379/19, C‑547/19, C‑811/19 agus C‑840/19,EU:C:2021:1034, mír 219 agus an cásdlí dá dtagraítear; an 11 Bealtaine 2023, Inspecļia Judiciară, C‑817/21, EU:C:2023:391, mír 40, agus an 8 Bealtaine 2024, Asociaļia Forumul Judecătorilor din România (Comhlachais breithiúna), C‑53/23, EU:C:2024:388, mír 35). |
|
43 |
Thairis sin, a mhéid a leagtar amach sa Chairt na cearta lena gcomhfhreagraítear do na cearta a ráthaítear faoi ECHR, is é is aidhm d’Airteagal 52(3) den Chairt an chomhsheasmhacht is gá a áirithiú idir na cearta atá sa Chairt agus na cearta comhfhreagracha a ráthaítear faoi ECHR, gan dochar a dhéanamh dá bhrí sin d’uathriail dhlí an Aontais. Dá bhrí sin, ní mór don Chúirt a áirithiú go ráthaítear, lena léiriú i gcás ar leith, leibhéal cosanta nach dtugann neamhaird ar an leibhéal cosanta a ráthaítear le hAirteagal 6(1) de ECHR, arna léiriú ag an gCúirt Eorpach um Chearta an Duine (féach, chuige sin, breithiúnas an 11 Iúil 2024, Hann‑Invest agus páirtithe eile, C‑554/21, C‑622/21 agus C‑727/21, EU:C:2024:594, mír 46 agus an cásdlí dá dtagraítear; an 1 Lúnasa 2025, Dimnev, C‑404/24, EU:C:2025:595, mír 44, agus an 4 Meán Fómhair 2025, AW T, C‑225/22, EU:C:2025:649, mír 46). |
|
44 |
Mar sin féin, ba cheart a mheabhrú nach mór do gach Ballstát, faoin dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, a áirithiú go gcomhlíonann na comhlachtaí a n‑iarrtar orthu, mar ‘chúirt nó binse’ de réir bhrí dhlí an Aontais, rialú a thabhairt ar cheisteanna a bhaineann le cur i bhfeidhm nó léiriú dhlí an Aontais agus a thagann, dá bhrí sin, faoina chóras leigheasanna dlíthiúla sna réimsí atá folaithe le dlí an Aontais, go gcomhlíonann siad na ceanglais maidir le cosaint dlí éifeachtach, lena n‑áirítear neamhspleáchas (breithiúnas an 11 Iúil 2024, Hann‑Invest agus páirtithe eile, C‑554/21, C‑622/21 agus C‑727/21, EU:C:2024:594, mír 47 agus an cásdlí dá dtagraítear; an 4 Meán Fómhair 2025, AW T, C‑225/22, EU:C:2025:649, mír 47, agus an 18 Nollaig 2025, an Coimisiún v an Pholainn (Athbhreithniú ultra vires ar chásdlí na Cúirte Breithiúnais – Tosaíocht dhlí an Aontais), C‑448/23, EU:C:2025:975, mír 107). |
|
45 |
Sa chás seo, tá an chúirt a rinne an tarchur freagrach as scrúdú a dhéanamh ar an iarratas ar bhreitheamh a scaoileadh ó chás, ar an bhforas nár ceapadh go bailí é. Mar sin féin, foráiltear le forálacha dhlí na Polainne, arna léiriú ag an Trybunał Konstytucyjny (an Chúirt Bhunreachtúil), go dtagann an t‑athbhreithniú ar dhlíthiúlacht cheapachán an duine lena mbaineann don phost mar bhreitheamh faoi dhlínse eisiach an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí, agus mar thoradh air sin, faoin dlí sin agus faoi chásdlí chúirt bhunreachtúil na Polainne sin, ní faoin gcúirt a rinne an tarchur féin atá sé scrúdú den sórt sin a dhéanamh agus nach mór don chúirt sin an measúnú sin a tharchur chuig an dlísheomra sin. Thairis sin, tá an dlínse eisiach sin fós teoranta, a mhéid, i gcomhréir le hAirteagal 26(3) den Dlí maidir leis an gCúirt Uachtarach, nach scrúdaíonn an dlísheomra sin iarratas arna déanamh faoi Airteagal 26(2) má bhaineann sé le cinneadh agus measúnú ar dhlíthiúlacht cheapachán breithimh. |
|
46 |
I ndáil leis sin, tar éis an iarraidh ar réamhrialú a dhéanamh, chinn an Chúirt, go bunúsach, i míreanna 201 agus 386 de bhreithiúnas an 5 Meitheamh 2023, an Coimisiún v an Pholainn (Neamhspleáchas agus saol príobháideach na mbreithiúna) (C‑204/21, EU:C:2023:442), trí rialacha náisiúnta a ghlacadh agus a choimeád i bhfeidhm lena gcuirtear toirmeasc, faoi phian pionós araíonachta, ar chúirteanna náisiúnta a fhíorú an gcomhlíonann siad féin nó na breithiúna dá bhfuil siad comhdhéanta nó breithiúna nó cúirteanna eile na ceanglais a eascraíonn as dlí an Aontais maidir le neamhspleáchas, neamhchlaontacht agus bunú roimh ré le dlí na gcúirteanna agus na mbreithiúna lena mbaineann, gur mhainnigh Poblacht na Polainne a hoibleagáidí faoin dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 47 den Chairt, agus faoi phrionsabal thosaíocht dhlí an Aontais a chomhlíonadh. |
|
47 |
Sa chás as ar eascair an breithiúnas sin, sheas an Chúirt leis an gcéad ghearán agus leis an dara gearán a d’ardaigh an Coimisiún Eorpach, a bhain, inter alia, le comhoiriúnacht Airteagal 42a(1) agus (2) den ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dlí a bhaineann le heagrú na ngnáthchúirteanna) an 27 Iúil 2001 (Dz. le forálacha comhcheangailte an dara fomhír d’Airteagal 19(1) den CAE agus Airteagal 47 den Chairt, lena dtoirmisctear d’aon chúirt náisiúnta scrúdú a dhéanamh ar chomhlíonadh na gceanglas a eascraíonn as dlí an Aontais a bhaineann le ráthaíocht ‘binse neamhspleách neamhchlaon arna bhunú roimh ré le dlí’, agus ar phointí 2 agus 3 d’Airteagal 107(1) den dlí sin, a cheadaíonn scrúdú den sórt sin a aicmiú mar chion araíonachta. (féach, chuige sin, breithiúnas an 4 Meán Fómhair 2025, AW T,EU:C:2025:649, mír 60). |
|
48 |
I ndáil leis sin, ba cheart a mheabhrú gur tháinig an Chúirt ar an gconclúid sin tar éis di a chur in iúl, inter alia, go gcuirtear cosc le hAirteagal 26(3) den Dlí maidir leis an gCúirt Uachtarach ar an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí a bheith in ann, tar éis do chúirt eile iarratas ar bhreitheamh a scaoileadh ó chás a tharchur chuig an dlísheomra sin, scrúdú a dhéanamh ar an iarratas sin i gcás ina mbaineann sé le dlíthiúlacht cheapachán breithimh nó a dhlisteanacht chun feidhmeanna breithiúnacha a fheidhmiú a chinneadh agus a mheasúnú (breithiúnas an 5 Meitheamh 2023, an Coimisiún v an Pholainn (Neamhspleáchas agus saol príobháideach na mbreithiúna), C‑204/21, EU:C:2023:442, mír 198). |
|
49 |
Bhí an chonclúid sin bunaithe freisin, go páirteach, ar an bhfíoras, go bunúsach, go raibh na rialacha náisiúnta dá dtagraítear i mír 46 den bhreithiúnas seo, mar gheall ar na toirmisc agus na cionta araíonachta a leagann siad síos do bhreithiúna an Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach) agus do gach gnáthchúirt agus cúirt riaracháin, chun cosc a chur ar na breithiúna sin cinntí agus measúnuithe a dhéanamh a cheanglaítear orthu, in imthosca áirithe, mar sin féin, a dhéanamh faoi dhlí an Aontais, i bhfianaise na gceanglas a eascraíonn as an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE agus as Airteagal 47 den Chairt a bhaineann le ‘binse neamhspleách neamhchlaon arna bhunú roimh ré le dlí’ a ráthú (féach, chuige sin, breithiúnas an 5 Meitheamh 2023, an Coimisiún v an Pholainn(Neamhspleáchas agus saol príobháideach na mbreithiúna), (C‑204/21, EU:C:2023:442, mír 285). |
|
50 |
Is léir ón dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE go gceanglaítear ar na Ballstáit a áirithiú go bhfuil athbhreithniú breithiúnach éifeachtach ann lena bhféadfar, i gcás inarb iomchuí, dlíthiúlacht an phróisis chun breithiúna a cheapadh a fhíorú. Eascraíonn an oibleagáid sin as an gceanglas maidir le ‘binse arna bhunú roimh ré le dlí’, lena nglactar leis go bhfuil an nós imeachta chun breithiúna a cheapadh faoi réir coimircí iomchuí chun cosc a chur ar aon chur isteach ar a neamhspleáchas agus a neamhchlaontacht. Dá bhrí sin, ceanglaítear leis an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE go bhféadfaidh cúirt náisiúnta, in imthosca áirithe, a fhíorú an bhféadfadh sárú ar an gceart bunúsach chun leigheas éifeachtach a fháil os comhair binse neamhspleách neamhchlaon arna bhunú roimh ré le dlí, de réir bhrí na forála sin agus Airteagal 47 den Chairt, a bheith mar thoradh ar neamhrialtacht lena gcuirtear ó bhail an nós imeachta chun breitheamh a cheapadh (breithiúnais an 6 Deireadh Fómhair 2021, W.Ż.(Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí na Cúirte Uachtaraí – Ceapachán), C‑487/19, EU:C:2021:798, míreanna 130 agus 131, 152 go 154 agus 159, agus an 5 Meitheamh 2023, an Coimisiún v an Pholainn (Neamhspleáchas agus saol príobháideach na mbreithiúna), C‑204/21, EU:C:2023:442, mír 131). |
|
51 |
Thairis sin, forchuirtear leis an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE oibleagáid shoiléir agus bheacht ar na Ballstáit maidir leis an toradh atá le baint amach nach bhfuil faoi réir aon choinníoll maidir leis an neamhspleáchas nach mór a bheith ina shaintréith de na cúirteanna a n‑iarrtar orthu dlí an Aontais a léiriú agus a chur i bhfeidhm. Dá bhrí sin, ceanglaítear ar na cúirteanna náisiúnta a n‑iarrtar orthu, i bhfeidhmiú a ndlínse, dlí an Aontais a chur i bhfeidhm, a áirithiú go dtabharfar lánéifeacht do cheanglais dhlí an Aontais, agus dá bhrí sin don dara fomhír d’Airteagal 19(1), más gá, trí aon fhoráil den dlí náisiúnta atá contrártha le dlí an Aontais a fhágáil gan feidhm. (féach, chuige sin, breithiúnais an 2 Márta 2021, A.B. agus páirtithe eile (Ceapachán breithiúna don Chúirt Uachtarach)–Achomharc), C‑824/18, EU:C:2021:153, mír 146, agus an 21 Nollaig 2021, Euro Box Promotion agus páirtithe eile (C‑357/19, C‑379/19, C‑547/19, C‑811/19 agus C‑840/19, EU:C:2021:1034, mír 253 agus an cásdlí dá dtagraítear). |
|
52 |
Is cásdlí socair é go bhfuil sé d’oibleagáid ar aon chúirt náisiúnta, a éisteann cás laistigh dá dlínse, mar chomhlacht de chuid Ballstáit, aon fhoráil den dlí náisiúnta atá contrártha d’fhoráil de dhlí an Aontais a bhfuil éifeacht dhíreach aici sa díospóid atá os a comhair a fhágáil gan feidhm (breithiúnais an 24 Meitheamh 2019, Popławski, C‑573/17, EU:C:2019:530, mír 61, agus an 6 Deireadh Fómhair 2021, W.Ż.(Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí na Cúirte Uachtaraí– Ceapachán), C‑487/19, EU:C:2021:798, mír 158 agus an cásdlí dá dtagraítear). |
|
53 |
Dá bhrí sin, i gcás ina suitear gur sáraíodh an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, ceanglaítear le prionsabal thosaíocht dhlí an Aontais ar chúirteanna náisiúnta a n‑iarrtar orthu, i bhfeidhmiú a ndlínse, dlí an Aontais a chur i bhfeidhm, forálacha den dlí náisiúnta lena sáraítear na ceanglais a eascraíonn as an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, bíodh siad reachtach nó bunreachtúil, a fhágáil gan feidhm, ex officio, gan iallach a bheith orthu a iarraidh go gcuirfí na forálacha sin ar ceal roimh ré trí mhodhanna reachtacha nó trí mhodhanna bunreachtúla eile ná fanacht leis sin (féach, chuige sin, breithiúnais an 18 Bealtaine 2021, Asociaţia Forumul Judecătorilor din România agus páirtithe eile, C‑83/19, C‑127/19, C‑195/19, C‑291/19, C‑355/19 agus C‑397/19, EU:C:2021:393, míreanna 247 agus 251, agus an 22 Feabhra 2022, RS (Éifeacht breithiúnas cúirte bunreachtúla), C‑430/21, EU:C:2022:99, mír 53 agus an cásdlí dá dtagraítear). |
|
54 |
Thairis sin, is léir ón gcásdlí socair nach mór don chúirt náisiúnta a d’fheidhmigh an chumhacht a thugtar di leis an dara mír d’Airteagal 267 CFAE, i gcás inarb iomchuí, neamhaird a thabhairt ar mheasúnuithe cúirte náisiúnta níos airde, lena n‑áirítear cúirt bhunreachtúil, má mheasann sí, ag féachaint don léiriú arna thabhairt ag an gCúirt Bhreithiúnais, nach bhfuil na measúnuithe sin i gcomhréir le dlí an Aontais, tríd an riail náisiúnta lena gceanglaítear uirthi cinntí na cúirte níos airde sin a chomhlíonadh a dhífheidhmiú más gá. Tá feidhm ag an réiteach sin freisin i gcás ina bhfuil gnáthchúirt faoi cheangal, de bhua riail nós imeachta náisiúnta, ag cinneadh ó chúirt bhunreachtúil náisiúnta a mheasann sí a bheith contrártha le dlí an Aontais (féach, chuige sin, breithiúnas an 22 Feabhra 2022, RS (Éifeacht breithiúnas cúirte bunreachtúla), C‑430/21, EU:C:2022:99, míreanna 75 agus 76). |
|
55 |
I ndáil leis sin, chinn an Chúirt, ina breithiúnas an 18 Nollaig 2025, an Coimisiún v an Pholainn (Athbhreithniú ultra vires ar chásdlí na Cúirte Breithiúnais) – Tosaíocht dhlí an Aontais) (C‑448/23, EU:C:2025:975, mír 196), nár chomhlíon Poblacht na Polainne, i bhfianaise léiriú Bhunreacht na Polainne arna dhéanamh ag an Trybunał Konstytucyjny (an Chúirt Bhunreachtúil, an Pholainn) ina breithiúnas an 14 Iúil 2021, dá dtagraítear i mír 22 den bhreithiúnas seo, a hoibleagáidí faoi phrionsabail an neamhspleáchais, na tosaíochta, na héifeachtachta agus chur i bhfeidhm aonfhoirmeach dhlí an Aontais. |
|
56 |
Dá bhrí sin, ceanglaítear ar chúirt de chuid na Polainne na measúnuithe a eascraíonn as breithiúnas an Trybunał Konstytucyjny (an Chúirt Bhunreachtúil, an Pholainn) an 14 Iúil 2021 a fhágáil gan feidhm, a mhéid a dhearbhaíonn sí an toirmeasc, d’aon chúirt náisiúnta, ar fhíorú an gcomhlíonann comhlacht eile na ceanglais a eascraíonn as dlí an Aontais maidir le binse neamhspleách neamhchlaon arna bhunú roimh ré le dlí a ráthú. |
|
57 |
Sa chás seo, i bhfianaise na mbreithnithe a leagtar amach i míreanna 41 go 56 den bhreithiúnas seo, i gcás amhail an cás atá i gceist sna príomhimeachtaí, ina dtugtar os comhair na cúirte a rinne an tarchur scrúdú ar iarratas ar bhreitheamh a scaoileadh ó chás bunaithe ar na coinníollacha dá cheapachán, is faoin gcúirt sin atá sé neamhaird a thabhairt ar reachtaíocht na Polainne, arna léiriú go háirithe ag an Trybunał Konstytucyjny (an Chúirt Bhunreachtúil), lena gcuirtear toirmeasc uirthi scrúdú a dhéanamh ar dhlíthiúlacht an cheapacháin sin agus lena gcuirtear d’oibleagáid uirthi an scrúdú sin a tharchur chuig an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí, chun an scrúdú sin a dhéanamh í féin agus teacht ar na conclúidí iomchuí, trí ordú a thabhairt an breitheamh lena mbaineann a scaoileadh ó chás. |
|
58 |
Ba cheart a thabhairt faoi deara, áfach, gur léir ó na doiciméid atá os comhair na Cúirte, agus go háirithe ó na barúlacha a rinneadh ag an éisteacht, go bhfuil ceapacháin neamhrialta chuig poist bhreithiúnacha sistéamach sa Pholainn. Ceapadh níos mó ná 3000 breitheamh, is é sin le rá, thart ar 30 % de bhreithiúna an Bhallstáit sin, ar thogra ó KRS ina chomhdhéanamh nua, gan leigheas éifeachtach a bheith ag na hiarrthóirí a eisiadh ó na nósanna imeachta ceapacháin i gcoinne thograí KRS. Ina theannta sin, cinneadh cheana féin, le roinnt breithiúnas ón gCúirt Eorpach um Chearta an Duine agus ón gCúirt Bhreithiúnais féin, nach gcomhlíonann go leor gnéithe den athchóiriú sin na ceanglais a eascraíonn, faoi seach, as Airteagal 6(1) ECHR agus as an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 47 den Chairt. |
|
59 |
I ndáil leis sin, mar a luaitear, go bunúsach, i mír 44 den bhreithiúnas seo, ceanglaítear leis an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE ar gach Ballstát córas breithiúnach a bhunú agus a choinneáil ar bun atá in ann a áirithiú go gcomhlíonann na comhlachtaí a thagann faoin gcóras sin agus a bhfuil dlínse acu rialú a thabhairt ar chaingne sna réimsí atá folaithe le dlí an Aontais na ceanglais maidir le cosaint dlí éifeachtach, lena n‑áirítear ceanglas an neamhspleáchais. |
|
60 |
I bhfianaise chineál sistéamach na gceapachán neamhrialta, ní leor, i bprionsabal, measúnú cás ar chás ar chomhlíonadh an cheanglais maidir le ‘binse arna bhunú roimh ré le dlí’, i gcomhthéacs nósanna imeachta um scaoileadh bunaithe ar choinníollacha ceapacháin na mbreithiúna lena mbaineann, chun a áirithiú go gcomhlíonfar go hiomlán an ceanglas, a eascraíonn as an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, go ndéanfaidh cúirteanna neamhspleácha scrúdú ar chásanna a thagann faoi raon feidhme dhlí an Aontais. |
|
61 |
Is amhlaidh is mó é sin ós rud é go bhféadfadh cur isteach sistéamach nó ginearálaithe ar neamhspleáchas na mbreithiúna náisiúnta mar thoradh ar cheapacháin neamhrialta den sórt sin feidhmiú cuí an nós imeachta um réamhrialú a chur i mbaol freisin, ar cuid bhunriachtanach é den chóras a bunaíodh leis na Conarthaí chun a chur ar chumas na gcúirteanna náisiúnta cosaint dlí éifeachtach na gceart a fhaigheann daoine aonair ó dhlí an Aontais a áirithiú (breithiúnas an 1 Lúnasa 2025, Royal Football Club Seraing, C‑600/23, EU:C:2025:617, mír 77 agus an cásdlí dá dtagraítear), rud a bhaineann an bonn go mór d’aonfhoirmeacht, de chomhsheasmhacht agus d’éifeacht iomlán an dlí sin. |
|
62 |
Thairis sin, ba cheart a thabhairt faoi deara freisin gur chinn ECtHR, agus rialú á thabhairt aici i gcomhréir leis an nós imeachta um bhreithiúnas píolótach ina breithiúnas an 23 Samhain 2023, Wałęsa v an Pholainn (CE:ECHR:2023:1123JUD005084921), go bunúsach, go gceanglaítear leis na fadhbanna sistéamacha idirnasctha a sainaithníodh ar Stát na Polainne bearta reachtacha agus bearta eile iomchuí a dhéanamh chun fadhbanna an neamhspleáchais bhreithiúnaigh a bhaineann leis na hathchóirithe sa Stát sin a leigheas. |
|
63 |
Dá bhrí sin, chun, ar an gcéad dul síos, muinín an phobail as an gcóras breithiúnach a athbhunú agus chun a áirithiú go gcomhlíonfar prionsabal dheighilt na gcumhachtaí agus, ar an dara dul síos, chun leanúnachas agus éifeachtacht fheidhmiú an cheartais a áirithiú, lena n‑áirítear éifeachtacht an tsásra réamhrialaithe dá bhforáiltear in Airteagal 267 CFAE, is faoin dlíchóras náisiúnta, de bhun an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, creat reachtach a bhunú lena bhféadfar, i bhfianaise chineál agus thromchúis na neamhrialtachtaí a rinneadh le linn an nós imeachta chun breithiúna a cheapadh, measúnú a dhéanamh ar na féidearthachtaí do dhaoine a ceapadh go neamhrialta chuig poist bhreithiúnacha leanúint dá ndualgais a chomhlíonadh. |
|
64 |
Ní fhorchuirtear leis an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, áfach, ar na Ballstáit samhail aonair chun cosaint dlí éifeachtach a áirithiú nó chun muinín sa chóras breithiúnach a athbhunú, ar muinín í a chaill an pobal mar thoradh ar neamhrialtachtaí sistéamacha i gceapadh breithiúna. |
|
65 |
Dá bhrí sin, tá lánrogha leathan ag na Ballstáit maidir le hábhar sonrach an chreata reachtaigh arna bhunú chun na críche sin, ar choinníoll, áfach, go n‑áiritheoidh sé, trí bhíthin critéir oibiachtúla, nach bhféadfaidh ach daoine a ceapadh go neamhrialta agus a thugann ráthaíochtaí leordhóthanacha neamhspleáchais agus neamhchlaontachta leanúint dá ndualgais a chomhlíonadh. |
|
66 |
I bhfianaise na mbreithnithe go léir roimhe seo, is é an freagra ar an dara ceist nach mór an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, Airteagal 47 den Chairt agus prionsabal thosaíocht dhlí an Aontais a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leo ar reachtaíocht Bhallstáit agus ar chásdlí Chúirt Bhunreachtúil an Bhallstáit sin lena léirítear an reachtaíocht sin lena dtugtar dlínse eisiach do chomhlacht rialú a thabhairt ar iarratas ar bhreitheamh a scaoileadh ó chás bunaithe ar choinníollacha a cheapacháin, agus ag an am céanna an chumhacht chun iarratas den sórt sin a scrúdú a bhaint den chomhlacht sin má chaitheann sé amhras ar dhlíthiúlacht an nós imeachta chun an breitheamh sin a cheapadh. Is faoin gcúirt náisiúnta a éisteann iarratas den sórt sin ar bhreitheamh a scaoileadh ó chás atá sé an reachtaíocht sin agus an cásdlí sin a fhágáil gan feidhm agus scrúdú a dhéanamh í féin ar dhlíthiúlacht cheapachán an bhreithimh sin, go háirithe trína fhíorú an gcomhlíonann an breitheamh sin an ceanglas maidir le ‘binse arna bhunú roimh ré le dlí’ agus, i gcás inarb iomchuí, trína ordú an breitheamh lena mbaineann a scaoileadh ó chás má bhaineann aon neamhrialtachtaí lena gcuirtear an ceapachán sin ó bhail le mainneachtain an ceanglas sin a chomhlíonadh. |
An chéad cheist
|
67 |
Lena céad cheist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE agus Airteagal 47 den Chairt le léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leo ar fhoirmiú cúirte ina bhfuil breitheamh aonair a ceapadh chuig a phost tar éis nós imeachta ceapacháin arb é is príomhthréith dó, ar an gcéad dul síos, gur mhol comhlacht nach bhfuil neamhspleách a iarrthóireacht agus, ar an dara dul síos, nach raibh sé de cheart ag na rannpháirtithe eile sa nós imeachta ceapacháin sin leigheas breithiúnach éifeachtach a fháil chun agóid a dhéanamh i gcoinne dhlíthiúlacht cheapachán an bhreithimh sin a aicmiú mar ‘bhinse neamhspleách neamhchlaon’. |
|
68 |
I ndáil leis sin, mar a mheabhraítear i mír 42 den bhreithiúnas seo, is prionsabal ginearálta de dhlí an Aontais é prionsabal na cosanta dlí éifeachtaí dá dtagraítear sa dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE a eascraíonn as na traidisiúin bhunreachtúla is coiteann do na Ballstáit, a chumhdaítear, inter alia, in Airteagal 6(1) ECHR, agus a dhearbhaítear anois sa dara mír d’Airteagal 47 den Chairt. |
|
69 |
Is ionann na ráthaíochtaí maidir le rochtain ar bhinse neamhspleách neamhchlaon arna bhunú roimh ré le dlí, go háirithe iad siúd lena gcinntear coincheap agus comhdhéanamh an bhinse sin, agus bunchloch an chirt chun triail chóir a fháil. Is gá le fíorú an bhfuil comhlacht, de bhua a chomhdhéanaimh, ina bhinse den sórt sin, i gcás ina bhfuil amhras tromchúiseach ann ina leith sin, ar mhaithe leis an muinín nach mór do bhinsí sochaí daonlathaí a spreagadh iontu siúd atá faoi réir a ndlínse (féach, chuige sin, breithiúnais an 22 Feabhra 2022, Openbaar Ministerie (Binse arna bhunú le dlí sa Bhallstát eisiúna), C‑562/21 PPU agus C‑563/21 PPU, EU:C:2022:100, mír 58 agus an cásdlí dá dtagraítear; an 29 Márta 2022, Getin Noble Bank, C‑132/20, EU:C:2022:235, mír 113, agus an 8 Bealtaine 2024, Asociaļia Forumul Judecătorilor din România (Comhlachais breithiúna), C‑53/23, EU:C:2024:388, mír 55). |
|
70 |
De réir cásdlí socair, glactar leis go bhfuil rialacha ann leis na ráthaíochtaí neamhspleáchais agus neamhchlaontachta a cheanglaítear faoi dhlí an Aontais, go háirithe maidir le comhdhéanamh an chomhlachta, ceapadh, fad seirbhíse agus forais le staonadh, diúltú agus dífhostú a chomhaltaí, rud a fhágann gur féidir deireadh a chur le haon amhras réasúnach in intinn daoine aonair maidir le neamh-thréscaoilteacht an chomhlachta sin i leith tosca seachtracha agus maidir lena neodracht i ndáil leis na leasanna atá os a chomhair (breithiúnais an 6 Deireadh Fómhair, W.Ż.(Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí na Cúirte Uachtaraí– Ceapachán), C‑487/19, EU:C:2021:798, mír 109, agus an 5 Meitheamh 2023, an Coimisiún v an Pholainn (Neamhspleáchas agus saol príobháideach na mbreithiúna), C‑204/21, EU:C:2023:442, mír 93 agus an cásdlí dá dtagraítear, agus an 18 Nollaig 2025, an Coimisiún v an Pholainn (Athbhreithniú ultra vires ar chásdlí na Cúirte Breithiúnais–Tosaíocht dhlí an Aontais), C‑448/23, EU:C:2025:975, mír 263). |
|
71 |
I ndáil leis sin, is gá breithiúna a chosaint ar chur isteach nó ar bhrú seachtrach lena bhféadfaí a neamhspleáchas a chur i mbaol. Ní mór a cheadú, leis na rialacha is infheidhme maidir le stádas na mbreithiúna agus le cur i gcrích a bhfeidhmeanna mar bhreithiúna, go háirithe, go gcuirfí cosc ní hamháin le tionchar díreach, i bhfoirm treoracha, ach le cineálacha tionchair níos indírí lena bhféadfaí tionchar a imirt ar chinntí na mbreithiúna lena mbaineann chomh maith, agus aon chuma a sheachaint mar sin nach bhfuil na breithiúna sin neamhspleách nó neamhchlaon, ar tionchar é atá de chineál a bhainfeadh sé an bonn ón muinín i sochaí dhaonlathach agus faoi smacht reachta nach mór a spreagadh leis an gceartas i ndaoine aonair (breithiúnais an 6 Deireadh Fómhair, W.Ż.(Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí na Cúirte Uachtaraí– Ceapachán), C‑487/19, EU:C:2021:798, mír 110; an 5 Meitheamh 2023, an Coimisiún v an Pholainn (Neamhspleáchas agus saol príobháideach na mbreithiúna), C‑204/21, EU:C:2023:442, mír 94 agus an cásdlí dá dtagraítear, agus an 18 Nollaig 2025, an Coimisiún v an Pholainn (Athbhreithniú ultra vires ar chásdlí na Cúirte Breithiúnais–Tosaíocht dhlí an Aontais), C‑448/23, EU:C:2025:975, mír 264). |
|
72 |
Sa chomhthéacs sin, chinn an Chúirt, agus tagairt á déanamh aici do chásdlí na Cúirte Eorpaí um Chearta an Duine, cé gur ceart uathrialach é an ceart chun ‘binse arna bhunú roimh ré le dlí’, go bhfuil dlúthnaisc ag an gceart sin, mar sin féin, leis na ráthaíochtaí maidir le ‘neamhspleáchas’ agus ‘neamhchlaontacht’. Go sonrach, i gcomhréir le prionsabal dheighilt na gcumhachtaí atá ina shainghné den smacht reachta, ní mór neamhspleáchas na gcúirteanna a áirithiú, inter alia, i ndáil leis an reachtas agus leis an bhfeidhmeannas (féach, chuige sin, breithiúnais an 6 Deireadh Fómhair 2021, W.Ż.(Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí na Cúirte Uachtaraí– Ceapachán), C‑487/19, EU:C:2021:798, míreanna 124 agus 127 agus an cásdlí dá dtagraítear; an 29 Márta 2022, Getin Noble Bank, C‑132/20, EU:C:2022:235, míreanna 117 agus 118 agus an cásdlí dá dtagraítear, agus an 21 Nollaig 2023, Krajowa Rada Sądownictwa (Breitheamh a fhanacht i seilbh a oifige), C‑718/21, EU:C:2023:1015, mír 47). |
|
73 |
Ina theannta sin, tá sé beartaithe leis an gceanglas a bhaineann leis an ‘[m]binse arna bhunú roimh ré le dlí’ cosc a chur ar eagrú an chórais bhreithiúnaigh a fhágáil faoi rogha na cumhachta feidhmiúcháin agus chun a áirithiú go bhfuil an t‑ábhar sin á rialú ag dlí arna ghlacadh ag an gcumhacht reachtach ar bhealach atá i gcomhréir leis na rialacha lena rialaítear feidhmiú a dlínse. Léirítear leis an abairt sin, go háirithe, prionsabal an smachta reachta agus baineann sé ní hamháin leis an mbunús dlí don bhinse féin a bheith ann, ach freisin le comhdhéanamh an bhinse i ngach cás agus le haon fhoráil eile den dlí náisiúnta a fhágann, i gcás nach gcomhlíontar iad, go bhfuil rannpháirtíocht breitheamh amháin nó níos mó i scrúdú an cháis neamhdhleathach, lena n‑áirítear, go háirithe, forálacha maidir le neamhspleáchas agus neamhchlaontacht chomhaltaí na cúirte lena mbaineann (breithiúnais an 26 Márta 2020, Réexamen Simpson v an Comhairle agus HG v an Coimisiún, C‑542/18 RX-II agus C‑543/18 RX-II, EU:C:2020:232, mír 73 agus an cásdlí dá dtagraítear; an 6 Deireadh Fómhair 2021, W.Ż.(Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí na Cúirte Uachtaraí– Ceapachán), C‑487/19, EU:C:2021:798, mír 129, agus an 18 Nollaig 2025, an Coimisiún v an Pholainn (Athbhreithniú ultra vires ar chásdlí na Cúirte Breithiúnais–Tosaíocht dhlí an Aontais), C‑448/23, EU:C:2025:975, mír 265). |
|
74 |
Dá bhrí sin, ní mór do na coinníollacha substainteacha agus do na rialacha nós imeachta lena rialaítear na cinntí lena gceaptar breithiúna a bheith de chineál nach féidir leo, in aigne na ndaoine aonair, a bheith ina gcúis le hamhras dlisteanach ar neamh-thréscaoilteacht na mbreithiúna lena mbaineann i leith imthosca seachtracha agus ar a neodracht maidir leis na leasanna os a gcomhair, a luaithe a bhfuil na breithiúna sin ceaptha. Chuige sin, is gá, go háirithe, na coinníollacha agus na rialacha mionsonraithe sin a cheapadh ar bhealach a chomhlíonfaidh na ceanglais dá dtagraítear sa mhír roimhe seo den bhreithiúnas seo (féach, chuige sin, breithiúnas an 29 Márta 2022, Getin Noble Bank, C‑132/20, EU:C:2022:235, mír 97 agus an cásdlí dá dtagraítear). |
|
75 |
Go sonrach, maidir leis an bpróiseas chun breithiúna a cheapadh, chinn an Chúirt freisin, ag tagairt do chásdlí na Cúirte Eorpaí um Chearta an Duine, ag féachaint do na hiarmhairtí bunúsacha a bhaineann leis an bpróiseas sin d’fheidhmiú cuí agus do dhlisteanacht na mbreithiúna i Stát daonlathach a rialaítear leis an smacht reachta, gur gá go mbeadh próiseas den sórt sin ina ghné bhunúsach den choincheap ‘binse arna bhunú roimh ré le dlí’ de réir bhrí an dara mír d’Airteagal 47 den Chairt. Dá bhrí sin, déantar neamhspleáchas binse, de réir bhrí na forála sin, a thomhas, inter alia, leis an gcaoi ar ceapadh a chomhaltaí (féach, chuige sin, breithiúnais an 22 Feabhra 2022, Openbaar Ministerie (Binse arna bhunú le dlí sa Bhallstát eisiúna), C‑562/21 PPU agus C‑563/21 PPU, EU:C:2022:100, mír 57 agus an cásdlí dá dtagraítear; an 29 Márta 2022, Getin Noble Bank, C‑132/20, EU:C:2022:235, mír 120 agus an cásdlí dá dtagraítear, agus an 21 Nollaig 2023, Krajowa Rada Sądownictwa (Breitheamh a fhanacht i seilbh a oifige), C‑718/21, EU:C:2023:1015, mír 60). |
|
76 |
É sin ráite, ní fhágann gach earráid a d’fhéadfadh a bheith ann le linn an nós imeachta chun breitheamh a cheapadh go bhfuil amhras ann maidir le neamhspleáchas agus neamhchlaontacht an bhreithimh sin agus, dá bhrí sin, maidir le stádas ‘binse neamhspleách neamhchlaon arna bhunú roimh ré le dlí’, de réir bhrí dhlí an Aontais, d’fhoirmíocht de chuid na Cúirte ina suíonn sé (breithiúnais an 29 Márta 2022, Getin Noble Bank, C‑132/20, EU:C:2022:235, mír 123, agus an 18 Nollaig 2025, an Coimisiún v an Pholainn (Athbhreithniú ultra vires ar chásdlí na Cúirte Breithiúnais–Tosaíocht dhlí an Aontais), C‑448/23, EU:C:2025:975, mír 267). |
|
77 |
Is cásdlí socair é go bhfuil sárú ar an gceanglas maidir le ‘binse arna bhunú roimh ré le dlí’ i gceist le neamhrialtacht a dhéantar agus breitheamh nó breithiúna á cheapadh laistigh den chóras breithiúnach lena mbaineann i gcás, inter alia, go bhfuil an neamhrialtacht sin de chineál agus de thromchúis a fhágann go gcruthaíonn sí fíorbhaol go bhféadfadh brainsí eile cumhachta, go háirithe an feidhmeannas, lánrogha mhíchuí a fheidhmiú lena gcuirtear sláine thoradh an phróisis ceapacháin i mbaol agus, ar an gcaoi sin, go n‑eascraíonn amhras réasúnach aisti in aigne daoine aonair maidir le neamhspleáchas agus neamhchlaontacht an bhreithimh nó na mbreithiúna lena mbaineann. Is amhlaidh atá i gcás ina bhfuiltear i mbun na gceart bunúsach a chur i bhfeidhm atá ina gcuid dílis den chóras breithiúnach sin a bhunú agus a fheidhmiú (féach, chuige sin, breithiúnais an 6 Deireadh Fómhair 2021, W.Ż.(Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí na Cúirte Uachtaraí– Ceapachán), C‑487/19, EU:C:2021:798, mír 130, agus an 29 Iúil 2024, Valančius, C‑119/23, EU:C:2024:653, mír 52 agus an cásdlí dá dtagraítear). |
|
78 |
Tá cinneadh maidir le sárú ar an gceanglas maidir le ‘binse arna bhunú roimh ré le dlí’ agus iarmhairtí an tsáraithe sin faoi réir measúnú foriomlán ar roinnt tosca a rannchuidíonn, nuair a chuirtear le chéile iad, le hamhras dlisteanach a chruthú in aigne daoine aonair maidir le neamhspleáchas agus neamhchlaontacht na mbreithiúna (breithiúnais an 22 Feabhra 2022, Openbaar Ministerie (Binse arna bhunú le dlí sa Bhallstát eisiúna), C‑562/21 PPU agus C‑563/21 PPU, EU:C:2022:100, mír 74 agus an cásdlí dá dtagraítear, agus an 18 Nollaig 2025, an Coimisiún v an Pholainn (Athbhreithniú ultra vires ar chásdlí na Cúirte Breithiúnais–Tosaíocht dhlí an Aontais), C‑448/23, EU:C:2025:975, mír 269). |
|
79 |
Sa chás seo, ag féachaint don chinneadh a rinneadh i mír 57 den bhreithiúnas seo, is faoin gcúirt a rinne an tarchur a bheidh sé, dá bhrí sin, rialú a thabhairt, i bhfianaise na bprionsabal uile dá dtagraítear i míreanna 68 go 75 den bhreithiúnas sin, agus tar éis na measúnuithe is gá a dhéanamh chun na críche sin, an bhfuil na himthosca uile inar ceapadh an breitheamh S.C. agus, go háirithe, aon neamhrialtachtaí a d’fhéadfadh a bheith déanta i gcomhthéacs an nós imeachta chun é a cheapadh, de chineál a fhágann nach féidir an breitheamh sin a mheas mar ‘bhinse neamhspleách neamhchlaon arna bhunú roimh ré le dlí’ de réir bhrí dhlí an Aontais. |
|
80 |
Ní thugtar de chumhacht don Chúirt le hAirteagal 267 CFAE rialacha dhlí an Aontais Eorpaigh a chur i bhfeidhm maidir le cás ar leith, ach rialú a dhéanamh ar léiriú na gConarthaí agus na ngníomhartha arna nglacadh ag institiúidí an Aontais amháin. É sin ráite, i gcomhréir le cásdlí socair, féadfaidh an Chúirt, i gcomhthéacs an chomhair bhreithiúnaigh dá bhforáiltear in Airteagal 267 CFAE, ar bhonn an ábhair sa chomhad atá os a comhair, léiriú a thabhairt don chúirt a rinne an tarchur ar dhlí an Aontais a d’fhéadfadh a bheith úsáideach di agus measúnú á dhéanamh aici ar éifeachtaí ceann amháin nó ceann eile dá forálacha (féach, chuige sin, breithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 2021, W.Ż.(Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí na Cúirte Uachtaraí– Ceapachán), C‑487/19, EU:C:2021:798, míreanna 132 agus 133 agus an cásdlí dá dtagraítear). |
|
81 |
Maidir leis na gnéithe atá i gceist sna príomhimeachtaí, agus go sonrach, ar an gcéad dul síos, an fíoras gur mhol KRS iarrthóireacht an bhreithimh S.C. ina chomhdhéanamh nua, ba cheart a thabhairt faoi deara, mar is léir ó mhír 23 den bhreithiúnas seo, gurb é KRS, de réir an Bhunreachta, comhlacht féinrialála na mbreithiúna, atá freagrach as neamhspleáchas na mbreithiúna agus na mbinsí a ráthú. |
|
82 |
Mar sin féin, maidir le KRS ina chomhdhéanamh nua, rialaigh an Chúirt go raibh an fhíric gur giorraíodh an téarma oifige reatha 4 bliana de chuid de na comhaltaí a bhí, go dtí an pointe sin, sa KRS, mar a fhoráiltear in Airteagal 187(3) den Bhunreacht, agus an fhíric, i ndiaidh na leasuithe ar an Dlí maidir le Comhairle Náisiúnta na mBreithiúna a eascraíonn as an Dlí maidir le KRS, gur cheap brainse de chumhacht reachtach na Polainne na 15 chomhalta de KRS ar breithiúna iad agus a toghadh roimhe sin ag a gcomhghleacaithe, agus mar thoradh air sin cheap cumhachtaí feidhmiúcháin agus reachtacha na Polainne 23 de na 25 comhalta a chuimsíonn KRS sa chomhdhéanamh nua sin nó gur comhaltaí de na cumhachtaí sin iad, is dócha go mbeadh amhras dlisteanach ann maidir le neamhspleáchas agus ról KRS sa phróiseas ceapacháin as a dtiocfaidh ceapacháin chuig poist bhreithiúnacha ag an Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach) (féach, chuige sin, breithiúnais an 15 Iúil 2021, an Coimisiún v an Pholainn(Córas araíonachta do bhreithiúna), C‑791/19, EU:C:2021:596, míreanna 104, 105 agus 108 agus an 6 Deireadh Fómhair, W.Ż.(Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí na Cúirte Uachtaraí– Ceapachán), C‑487/19, EU:C:2021:798, míreanna 146 agus 150). |
|
83 |
Mar sin féin, is léir freisin ó chásdlí na Cúirte nach leor ann féin nach dtugann KRS, ina chomhdhéanamh nua, ráthaíochtaí leordhóthanacha neamhspleáchais chun deireadh a chur le haon amhras dlisteanach maidir le dlíthiúlacht na nósanna imeachta chun breithiúna a cheapadh ina bhfuil sé rannpháirteach, chun teacht ar an gconclúid gur mainníodh na ceanglais is gné dhílis den dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE agus d’Airteagal 47 den Chairt a chomhlíonadh (féach, chuige sin, breithiúnas an 22 Feabhra 2022, Openbaar Ministerie (Binse arna bhunú le dlí sa Bhallstát eisiúna), C‑562/21 PPU agus C‑563/21 PPU, EU:C:2022:100, mír 75 agus an cásdlí dá dtagraítear). |
|
84 |
Ar an dara dul síos, maidir leis an easpa ceart chun leigheas breithiúnach éifeachtach a fháil do na rannpháirtithe sa nós imeachta ceapacháin lena mbaineann, ós rud é nach féidir a n‑achomharc a dhéanamh ach amháin os comhair an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí, atá comhdhéanta de bhreithiúna arna gceapadh ar thogra ó KRS ina chomhdhéanamh nua, ba cheart a mheabhrú, i mír 77 de bhreithiúnas an 21 Nollaig 2023, Krajowa Rada Sądownictwa (Breitheamh a fhanacht i seilbh a oifige) (C‑718/21, EU:C:2023:1015), gur chinn an Chúirt, i gcomhthéacs an mheasúnaithe ar stádas ‘cúirt nó binse’, de réir bhrí Airteagal 267 CFAE, an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí, i dteannta a chéile, go bhfuil sé d’éifeacht ag na gnéithe sistéamacha agus imthoisceacha araon a bhí mar shaintréith de cheapachán, laistigh den chomhlacht sin, na breithiúna a ceapadh ar dtús chuig an dlísheomra sin, nach bhfuil stádas ‘binse neamhspleách neamhchlaon arna bhunú roimh ré le dlí’ ag an dlísheomra, de réir bhrí an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, arna léamh i gcomhar leis an dara mír 47 den Chairt (féach, chuige sin, breithiúnas an 4 Meán Fómhair 2025, AW T, C‑225/22, EU:C:2025:649, míreanna 49 agus 50). |
|
85 |
Ina theannta sin, tar éis an bhreithiúnais sin, chinn an Chúirt, i roinnt orduithe, ar na forais chéanna, go bhfuil iarrataí ar réamhrialú arna dtíolacadh ag an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí atá comhdhéanta, go hiomlán nó go páirteach, de chomhaltaí arna gceapadh faoi na coinníollacha céanna atá i gceist sa chás as ar eascair an breithiúnas sin do-ghlactha (orduithe an 9 Aibreán 2024, T. (Cláir chlosamhairc do leanaí), C‑22/22, EU:C:2024:313; an 15 Bealtaine 2024, Rzecznik Finansowy, C‑390/23, EU:C:2024:419; an 29 Bealtaine 2024, Prokurator Generalny (Caingean urghnách na Polainne II), C‑43/22, EU:C:2024:459; an 29 Bealtaine 2024, Rzecznik Praw Obywatelskich (Caingean urghnách na Polainne), C‑720/21, EU:C:2024:489), agus an 21 Meitheamh 2024, Kancelaria B., C‑810/23, EU:C:2024:543). |
|
86 |
Sa chás seo, mar is léir ón gcomhad os comhair na Cúirte, nuair a ceapadh an breitheamh S.C., ar lena linn a d’fhéadfaí an chaingean a thabhairt os comhair an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí, ceapadh na breithiúna go léir atá ina suí sa dlísheomra sin sna himthosca a scrúdaigh an Chúirt i mbreithiúnas an 21 Nollaig 2023, Krajowa Rada Sądownictwa (Breitheamh a fhanacht i seilbh a oifige) (C‑718/21, EU:C:2023:1015) agus as ar eascair an cinneadh, dá dtagraítear i mír 84 den bhreithiúnas seo, nach bhfuil stádas ‘binse neamhspleách neamhchlaon arna bhunú roimh ré le dlí’ ag an dlísheomra sin. |
|
87 |
Dá bhrí sin, faoi réir na measúnuithe a bheidh le déanamh ag an gcúirt a rinne an tarchur, ní féidir a mheas go bhfuil an chaingean a fhéadfar a thabhairt os comhair an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí éifeachtach, ós rud é gur tugadh í os comhair cúirte nár chomhlíon a comhaltaí an ceanglas maidir le ‘binse arna bhunú roimh ré le dlí’, de réir bhrí an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, arna léamh i gcomhar leis an dara mír d’Airteagal 47 den Chairt. |
|
88 |
Maidir leis an gceist an leor, ann féin, easpa ceart chun leigheas breithiúnach éifeachtach a fháil do na rannpháirtithe sa nós imeachta ceapacháin lena mbaineann, chun a mheas nach bhfuil an breitheamh atá i gceist ‘[bunaithe] roimh ré le dlí’, de réir bhrí an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, arna léamh i gcomhar leis an dara mír d’Airteagal 47 den Chairt, is fíor gur chinn an Chúirt nach bhféadfadh fadhbanna a bheith ag baint leis an easpa féidearthachta a d’fhéadfadh a bheith ann leigheas breithiúnach a fheidhmiú i gcomhthéacs próiseas ceapacháin chuig poist bhreithiúnacha i gcúirt uachtarach náisiúnta, i gcásanna áirithe, i bhfianaise na gceanglas a eascraíonn as dlí an Aontais, go háirithe as an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE. Tá an staid difriúil, áfach, in imthosca ina bhfuil na tosca ábhartha uile a bhaineann le próiseas den sórt sin i gcomhthéacs náisiúnta dlíthiúil agus fíorasach ar leith, agus, go háirithe, na himthosca ina gcuirtear deireadh go tobann leis na féidearthachtaí maidir le hathbhreithniú breithiúnach a bheith ar fáil go dtí sin, de chineál a fhágann, in aigne daoine aonair, go bhfuil amhras córasach ann maidir le neamhspleáchas agus neamhchlaontacht na mbreithiúna a ceapadh ag deireadh an phróisis sin (féach, chuige sin, breithiúnas an 2 Márta 2021, A.B. agus páirtithe eile (Ceapachán breithiúna don Chúirt Uachtarach)– Caingean), C‑824/18, EU:C:2021:153, mír 129). |
|
89 |
Sa chás seo, ní féidir a mheas, dá bhrí sin, gur leor easpa achomhairc den sórt sin i gcoinne an chinnidh lena gceaptar an breitheamh S.C., arna ghlacadh ina aonar, chun a rialú nach mór dó a scaoileadh ó chás. |
|
90 |
Sna himthosca sin, is gá a mheas an dtacaíonn an dá imthoisc is ábhar don chéad cheist, i dteannta a chéile, leis an gconclúid nach gcomhlíonann an breitheamh sin an ceanglas maidir le ‘binse arna bhunú roimh ré le dlí’, de réir bhrí an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, arna léamh i gcomhar leis an dara mír d’Airteagal 47 den Chairt. |
|
91 |
I ndáil leis sin, mar a thug an tAbhcóide Ginearálta faoi deara i mír 63 dá Thuairim, agus mar is léir ó chásdlí na Cúirte, chun a mheas an gcomhlíonann breithiúna na ceanglais maidir le neamhspleáchas agus neamhchlaontacht agus an ionann iad agus ‘binse arna bhunú roimh ré le dlí’, de réir bhrí na bhforálacha sin, is gá ní hamháin scrúdú a dhéanamh ar na gnéithe a bhaineann lena nós imeachta ceapacháin, ach gnéithe comhthéacsúla ábhartha eile a chur san áireamh freisin, trí mheasúnú foriomlán a dhéanamh ar na gnéithe uile a bhaineann lena gceapachán (féach, chuige sin, breithiúnas an 2 Márta 2021, A.B. agus páirtithe eile (Ceapachán breithiúna don Chúirt Uachtarach– Caingean), C‑824/18, EU:C:2021:153, mír 132). |
|
92 |
Mar is léir ón gcomhad os comhair na Cúirte, ar an gcéad dul síos, chomhlíon an breitheamh S.C. dualgais an chúntora shinsearaigh do bhreitheamh ag Sąd Okręgowy w Poznaniu (an Chúirt Réigiúnach, Poznań). Ar an dara dul síos, d’eisigh coláiste na cúirte réigiúnaí sin agus tionól ionadaithe ghiúistísí na gcúirteanna dúiche atá i gceangal leis an gcúirt réigiúnach sin tuairim i bhfabhar a iarrthóireachta. Ar an tríú dul síos, níor chuir na hiarrthóirí eile sa nós imeachta ceapacháin i gcoinne cheapadh an bhreithimh sin. Ar an gceathrú dul síos, níor luaigh an chúirt a rinne an tarchur aon fhianaise ábhartha eile maidir leis na himthosca a bhaineann leis an gceapachán sin, rud a d’fhéadfadh, chun críocha an scrúdaithe dá dtagraítear i mír 91 den bhreithiúnas seo, a bheith ina chúis le hamhras dlisteanach in aigne daoine aonair maidir le neamh-thréscaoilteacht an bhreithimh sin ar thosca seachtracha. |
|
93 |
Dá bhrí sin, faoi réir na bhfíoruithe a bheidh le déanamh ag an gcúirt a rinne an tarchur, ní cosúil gur féidir imthosca fíorasacha agus dlíthiúla eile a aimsiú sa chás seo a d’fhéadfadh amhras a chaitheamh ar neamhspleáchas nó neamhchlaontacht an bhreithimh sin. |
|
94 |
I bhfianaise na mbreithnithe go léir roimhe seo, is é an freagra ar an gcéad cheist ná nach mór an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE agus Airteagal 47 den Chairt a léiriú sa chaoi nach gcuirtear cosc leo ar fhoirmiú cúirte ina bhfuil breitheamh aonair a ceapadh chuig a phost tar éis nós imeachta ceapacháin arb é is príomhthréith dó, ar an gcéad dul síos, gur mhol comhlacht nach dtugann ráthaíochtaí leordhóthanacha neamhspleáchais chun deireadh a chur le haon amhras dlisteanach in aigne daoine aonair maidir le dlíthiúlacht na nósanna imeachta chun breithiúna a cheapadh ina bhfuil an comhlacht sin rannpháirteach iarrthóireacht an bhreithimh sin agus, ar an dara dul síos, nach raibh sé de cheart ag na rannpháirtithe sa nós imeachta ceapacháin sin leigheas breithiúnach éifeachtach a fháil, in éagmais gnéithe ábhartha eile a bhaineann leis an gcomhthéacs maidir leis an nós imeachta sin de chineál agus de thromchúis go bhféadfadh siad, ina n‑iomláine, amhras a chaitheamh ar neamhspleáchas nó ar neamhchlaontacht an bhreithimh sin, a aicmiú mar ‘bhinse neamhspleách neamhchlaon’. |
Costais
|
95 |
Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a cuireadh faoi bhráid na Cúirte Breithiúnais, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe. |
|
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Mór-Dhlísheomra) mar seo a leanas: |
|
|
|
[Sínithe] |
( *1 ) Teanga an cháis: an Pholainnis.