Eagrán sealadach

BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an tOchtú Dlísheomra)

an 24 Márta 2022 (*)

(Achomharc – Cosaint leasanna airgeadais an Aontais Eorpaigh – Calaois a chomhrac – Creat Airgeadais Ilbhliantúil – Coinbhleacht leasa líomhnaithe Phríomh-Aire Phoblacht na Seice – Iarratas chun cosc a chur ar Phríomh-Aire Phoblacht na Seice bualadh le Coláiste na gCoimisinéirí Eorpacha – Iarratas chun deireadh a chur le híocaíochtaí díreacha i mbuiséad an Aontais le grúpaí áirithe agraibhia – Mainneachtain gníomhú – Easpa gníomhaíochta líomhnaithe ag an gCoimisiún Eorpach – Comhdhéanamh Chúirt Ghinearálta an Aontais Eorpaigh – Easpa neamhchlaontachta líomhnaithe – Neamh-inghlacthacht na gníomhaíochta – Páipéar seasaimh – Seasamh dlíthiúil – Leas in imeachtaí a thionscnamh)

I gCás C‑130/21 P,

Achomharc de bhun Airteagal 56 de Reacht Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, a tionscnaíodh an 1 Márta 2021,

Lúcás Wagenknecht, ina chónaí in Pardubice (Poblacht na Seice), dá ndéanann A. Koller, advokátka, ionadaíocht

achomharcóir,

páirtí eile sna himeachtaí:

An Coimisiún Eorpach, dá ndéanann F. Erlbacher agus M. Salyková, ionadaíocht, i gcáil Gníomhairí,

cosantóir ag an gcéadchéim,

tugann AN CHÚIRT (an tOchtú Dlísheomra),

agus í comhdhéanta mar seo a leanas: J. Passer, Uachtarán an Seachtú Dlísheomra, ag gníomhú mar Uachtarán an Ochtú Dlísheomra, F. Biltgen (Rapóirtéir) agus N. Wahl, Breithiúna,

Abhcóide Ginearálta: H. Saugmandsgaard Øe,

Cláraitheoir: A. Calot Escobar,

ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,

tar éis cinneadh a dhéanamh, i ndiaidh an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, breith a thabhairt ar an gcás gan Tuairim,

an Breithiúnas seo a leanas

Breithiúnas

1        Lena achomharc, iarrann Lukaš Wagenknecht go ndéanfaí Ordú ó Chúirt Ghinearálta an Aontais Eorpaigh an 17 Nollaig 2020 Wagenknecht v an Coimisiún (T‑350/20, ‘an t‑ordú atá faoi achomharc’, nár foilsíodh, EU:T:2020:635), a chur ar neamhní, trínar dhíbh an Chúirt Ghinearálta a chaingean mar chaingean neamh-inghlactha mar gheall ar mhainneachtain gníomhú faoi Airteagal 265 CFAE agus inar iarradh ar dhearbhú de mhainneachtain neamhdhleathach an Choimisiúin Eorpaigh gníomhú ar a iarratas chun bearta ceangailteacha agus díspreagthacha a ghlacadh a ceapadh chun déileáil le coinbhleacht leasa líomhainte Andrej Babiš, Príomh-Aire Phoblacht na Seice nó cosc a chur léi.

 Cúlra na díospóide

2        Tá cúlra na díospóide leagtha amach i míreanna 1 go 4 den ordú faoi achomharc mar seo a leanas:

‘1      Trí litir an 30 Eanáir 2020, d’iarr an [achomharcóir] […], comhalta de Senát Parlamentu České republiky (Seanad Phoblacht na Seice), ar an gCoimisiún Eorpach bearta ceangailteacha agus athchomhairleacha a ghlacadh arna gceapadh chun déileáil le coinbhleacht leasa líomhainte Andrej Babiš, Príomh-Aire Phoblacht na Seice, nó chun cosc a chur léi, go háirithe, ar an gcéad dul síos, trí chosc a chur ar Chomhaltaí Choláiste na gCoimisinéirí, go háirithe a Uachtarán, ó bhualadh leis [Andrej Babiš], agus ceisteanna a bhaineann le Creat Airgeadais Ilbhliantúil an Aontais Eorpaigh do 2021-2027 agus leis an mbuiséad AE i gcoitinne a phlé leis agus, ar an dara dul síos, trí bhearta a ghlacadh a raibh mar aidhm acu deireadh a chur le híocaíochtaí díreacha de chabhair talmhaíochta ón mbuiséad AE i bhfabhar cuideachtaí áirithe a bhfuil smacht ag Andrej Babiš orthu agus a bhfuil sé ina dhílseánach éifeachtach orthu (‘an iarraidh i dtrácht gníomhú’), ar fhoras coinbhleachta leasa líomhainte an ionadaí sin de Phoblacht na Seice, a eascraíonn as a leasanna pearsanta agus teaghlaigh sa ghrúpa Agrofert agus an grúpa Synbiol, an dá ghrúpa gníomhach go háirithe san earnáil agraibhia.

2      Ina fhreagra an 25 Márta 2020, thug an Coimisiún dá aire go raibh an iarraidh i dtrácht gníomhú a díríodh air ag freagairt, a bheag nó a mhór, don iarraidh a díríodh cheana ar an gComhairle Eorpach agus a bhí ina ábhar don chaingean um mainneachtain gníomhú, ar feitheamh os comhair na Cúirte Ginearálta ar an dáta sin, i gCás T‑715/19 Wagenknecht v an Chomhairle Eorpach, agus mhínigh sé go raibh na bearta riachtanacha agus comhréireacha glactha aige cheana féin chun buiséad an Aontais a chosaint. Thagair an Coimisiún, ar an gcéad dul síos, don fhíric nach ndearnadh aon íocaíochta faoi Chistí Struchtúracha agus Infheistíochta na hEorpa leis na tairbhithe a bhféadfadh an choinbhleacht leasa líomhainte difear a dhéanamh dóibh agus, ar an dara dul síos, don chinneadh an 28 Samhain 2019 lena gcuirtear ar fionraí íocaíochtaí faoin gCiste Eorpach Talmhaíochta um Fhorbairt Tuaithe (CETFT). Sa chomhthéacs sin, dúirt an Coimisiún go ndearnadh agóid i gcoinne an chinnidh deiridh os comhair na Cúirte Ginearálta i gCás T‑76/20, Poblacht na Seice v an Coimisiún. Mar sin, mar gheall ar an gcás sin, a bhí ar feitheamh ag an am agus tar éis dó a bheith bainte de Chlár na Cúirte Ginearálta tar éis don [achomharcóir] é a tharraingt siar (ordú an 25 Lúnasa 2020, Poblacht na Seice v an Coimisiún, T‑76/20, nár foilsíodh, EU:T:2020:379), chinn an Coimisiún gan aon bharúil bhreise a thabhairt.

3      Le ríomhphost an 30 Márta 2020, chuaigh an [achomharcóir] i dteagmháil arís leis an gCoimisiún, ag athdhearbhú na gceisteanna a chuir sé san iarraidh i dtrácht gníomhú, ar an bhforas, ina thuairim, nár ghlac an Coimisiún seasamh ina leith ina fhreagra an 25 Márta 2020. Sa ríomhphost céanna, chuir an [achomharcóir] ceisteanna breise, agus é ag admháil go ndeachaigh na ceisteanna sin níos faide ná raon feidhme na hiarrata i dtrácht gníomhú.

4      Le litir an 23 Aibreán 2020, d’fhreagair an Coimisiún, agus ríomhphost an [achomharcóra] dar dáta an 30 Márta 2020 á thabhairt dá haire, nach raibh aon ní aige le cur leis an gcomhfhreagras roimhe seo.’

 An chaingean os comhair na Cúirte Ginearálta agus an t‑ordú faoi achomharc

3        Le hiarratas a taisceadh i gClárlann na Cúirte Ginearálta an 9 Meitheamh 2020, thionscain an t‑achomharcóir caingean faoi Airteagal 265 CFAE ar dhearbhú gur mhainnigh an Coimisiún a oibleagáidí a chomhlíonadh sa mhéid is gur theip air gníomhú mar fhreagra ar an iarraidh i dtrácht gníomhú an 5 Meitheamh 2019.

4        An 11 Lúnasa 2020, d’ardaigh an Coimisiún agóid do-ghlacachta faoi Airteagal 130(1) de Rialacha Nós Imeachta na Cúirte Ginearálta. Níor thaisc an t‑achomharcóir barúlacha maidir leis an agóid do-ghlacachta sin.

5        Leis an ordú faoi achomharc, dheonaigh an Chúirt Ghinearálta, ar an gcéad dul síos, iarratas an Choimisiúin nár cheart aird ar bith a thabhairt ar na sleachta san iarratas ina ndéantar tagairt do thuairim ó Sheirbhís Dlí an Choimisiúin dar dáta an 19 Samhain 2018 agus, ar an dara dul síos, dhíbh sí an chaingean mar chaingean do-ghlactha, tar éis a chinneadh, sa chéad áit i míreanna 28 go 31 den ordú sin, nach raibh leas ag an achomharcóir in imeachtaí a thionscnamh ná locus standi agus, ar an dara dul síos i míreanna 32 go 36 den ordú sin, go raibh a sheasamh sainithe ag an gCoimisiún, ina litir an 25 Márta 2020, maidir leis an iarraidh i dtrácht gníomhú.

 An saghas ordaithe atá á lorg ag na páirtithe os comhair na Cúirte Breithiúnais

6        Trína achomharc, iarann an t‑achomharcóir ar an gCúirt Bhreithiúnais:

–        an t‑ordú faoi achomharc a chur ar neamhní; agus

–        seasamh leis na saincheisteanna dlí a tíolacadh ag an gcéad chéim.

7        Iarrann an Coimisiún ar an gCúirt Bhreithiúnais:

–        an t‑achomharc a dhíbhe agus

–        a ordú don iarratasóir na costais a íoc.

 An t‑achomharc

8        Ní mór argóintí an achomharcóra, mar atá leagtha amach san iarratas, a ghrúpáil i sé fhoras achomhairc, lena líomhnaítear (i) sárú ar an dara mír d’Airteagal 18 de Reacht Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, (ii) aicmiú mícheart ag an gCúirt Ghinearálta den litir ón gCoimisiún an 25 Márta 2020 mar shainmhíniú ar an seasamh, (iii) earráid mheasúnaithe ag an gCúirt Ghinearálta maidir le leas an achomharcóra in imeachtaí a thionscnamh agus a locus standi, (iv) sárú ar Airteagal 6(1) den Choinbhinsiún Eorpach chun Cearta an Duine agus Saoirsí Bunúsacha a Chosaint, arna shíniú sa Róimh an 4 Samhain 1950 (‘CECD’), Airteagail 2, 41 agus 47 de Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’), agus Airteagal 2 CAE, (v) measúnú mícheart ag an gCúirt Ghinearálta ar an úsáid a bhain an t‑achomharcóir as tuairim dhlíthiúil an Choimisiúin an 19 Samhain 2018, agus (vi) sárú ar an bprionsabal ginearálta um intuarthacht an dlí maidir le costais.

 An chéad fhoras achomhairc

 Argóintí na bpáirtithe

9        Ina chéad fhorais achomhairc, áitíonn an t‑achomharcóir gur sháraigh an Chúirt Ghinearálta an dara mír d’Airteagal 18 de Reacht Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, sa mhéid is go raibh duine de chomhaltaí chomhdhéanamh na Cúirte Ginearálta a thug rialú maidir lena chaingean, eadhon an Breitheamh J. Laitenberger, i gcás inar dhealraigh sé go raibh coinbhleacht leasa sa chás, gan é féin a scaoileadh, áfach, agus mar sin níor éirigh leis a oibleagáid maidir le neamhchlaontacht oibiachtúil a chomhlíonadh. Ina theannta sin, sháraigh Uachtarán na Cúirte Ginearálta a oibleagáid fógra a thabhairt don bhreitheamh sin maidir lena choinbhleacht leasa.

10      De réir an achomharcóra, eascraíonn an choinbhleacht leasa sin as dhá chúinse, nach leor ach ceann amháin acu chun sárú na hoibleagáide neamhchlaontachta a rabhthas ag brath air a shuíomh.

11      Sa chéad áit, luann an t‑achomharcóir, sular ceapadh é ina Bhreitheamh ag an gCúirt Ghinearálta, gur chaith an tUasal Laitenberger 20 bliain i seirbhís an Choimisiúin, go háirithe in Ard-Stiúrthóireacht na hIomaíochta (DG) agus sa tSeirbhís Urlabhraí. Trí rialú a thabhairt i gcás a bhaineann le mainneachtain líomhainte dá iarfhostóir gníomhú, tuairim is naoi mí tar éis dó an fostóir sin a fhágáil, bhí an breitheamh sin i gcás inar dhealraigh sé go raibh coinbhleacht leasa ann agus nár chomhlíon sé ceanglas na neamhchlaontachta oibiachtúla dá bhrí sin.

12      Sa dara háit, maíonn an t‑achomharcóir gur chosain an tUasal Laitenberger, nuair a bhí sé ina Ard-Stiúrthóir ar Ard-Stiúrthóireacht na hIomaíochta, easpa gnímh an Choimisiúin i gcoinne an ghrúpa Agrofert i ndíospóid eile maidir leis an tsaincheist chéanna ó thaobh struchtúir de agus a ardaíodh sa chás seo.

13      Ina leith sin, áitíonn an t‑achomharcóir go raibh malartú cumarsáide aige, idir mí Eanáir agus mí an Mhárta 2018, leis an Uasal Laitenberger trína urlabhraí, mar thoradh ar thrí cheist a d’ardaigh sé d’fhonn a fháil amach cé acu an chabhair Stáit neamhdhleathach faoi dhlí an Aontais é nó nach é an fíoras nár ghnóthaigh Ballstát méid an fhóirdheontais a dhiúltaigh an Coimisiún a ghearradh ar bhuiséad an Aontais toisc gur mheas an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF) go raibh sé íoctha de shárú ar rialacha AE, agus gur íocadh é, dá bhrí sin, as buiséad an Bhallstáit sin. Ba é an freagra a fuair sé, go bunúsach, nach bhféadfadh an Coimisiún, i bprionsabal, a ordú do Bhallstát cabhair a ghnóthú ar an bhforas amháin gur deonaíodh í go neamhdhleathach murar léiríodh go raibh sé ar neamhréir leis an gcómhargadh. Leis an bhfreagra sin, a líomhnaítear a sholáthair urlabhraí an Uasail Laitenberger thar ceann Ard-Stiúrthóireacht na hIomaíochta, ní dhearnadh ach díriú, i dtéarmaí ginearálta, ar na prionsabail atá mar bhunús le cabhair Stáit seachas tuairim a ghlacadh go sonrach ar an agóid a bhain le fochuideachta de chuid Agrofert.

14      Áitíonn an Coimisiún nach bhfuil aon bhunús leis an gcéad fhoras achomhairc.

 Measúnú na Cúirte Breithiúnais

15      Ní mór a mheabhrú gurb ionann ráthaíochtaí maidir le rochtain ar bhinse neamhspleách neamhchlaonta arna bhunú roimh ré le dlí, agus go háirithe na cinn sin lena gcinntear coincheap agus comhdhéanamh an bhinse sin, agus bunchloch an chirt chun triail chóir a fháil. Ciallaíonn an ceart sin go bhfuil oibleagáid ar gach cúirt a sheiceáil cibé an binse den sórt sin é, mar atá comhdhéanta, ina mbíonn amhras tromchúiseach ann ó thaobh an phointe sin de. Tá an tseiceáil sin riachtanach chun an mhuinín nach mór do na cúirteanna i sochaí dhaonlathach a spreagadh iontu siúd atá faoina ndlínse (breithiúnas an 26 Márta 2020, Review Simpson v an Chomhairle agus HG v an Coimisiún, C‑542/18 RX-II agus C‑543/18 RX-II, EU:C:2020:232, mír 57 agus an cásdlí dá dtagraítear).

16      Chinn an Chúirt Bhreithiúnais freisin go bhfuil dhá ghné den cheanglas maidir le neamhchlaontacht, a ráthaítear le hAirteagal 47 den Chairt. Ar an gcéad dul síos, ní mór do chomhaltaí na cúirte nó an bhinse iad féin a bheith neamhchlaonta go suibiachtúil, is é sin, ní fhéadfaidh aon duine dá chomhaltaí claontacht ná dochar pearsanta a thaispeáint, toisc go bhfuil toimhde neamhchlaontachta pearsanta ann d'éagmais fianaise dá mhalairt. Ar an dara dul síos, ní mór don chúirt nó don bhinse a bheith neamhchlaonta go hoibiachtúil, is é sin le rá, ní mór di ráthaíochtaí leordhóthanacha a chur ar fáil chun aon amhras dlisteanach ina leith seo a eisiamh (breithiúnas an 4 Nollaig 2019, H v an Chomhairle, C‑413/18 P, nár foilsíodh, EU:C:2019:1044, mír 55 agus an cásdlí dá dtagraítear).

17      Sa chás seo, trína líomhain amháin go raibh duine de na comhaltaí de chomhdhéanamh na Cúirte Ginearálta a rinne an t‑ordú faoi achomharc i gcás inar dealraitheach go raibh coinbhleacht leasa ann, ní fhéachann an t‑achomharcóir le hamhras a chaitheamh ar neamhchlaontacht phearsanta an chomhalta sin, ach ar neamhchlaontacht oibiachtúil chomhdhéanamh na cúirte sin.

18      Maidir leis na forais ar a mbunaíonn an t‑achomharcóir an maíomh sin, ba cheart a lua ní leor an fíoras amháin gur oibrigh an comhalta sin de chomhdhéanamh na Cúirte Ginearálta don Choimisiún, an cosantóir ag an gcéadchéim, sular chomhlíon sé a dhualgais mar Bhreitheamh ag an gCúirt Ghinearálta chun amhras a chaitheamh ar a neamhchlaontacht oibiachtúil agus ar neamhchlaontacht oibiachtúil an chomhdhéanaimh seo sa chás seo (féach, chuige sin, ordú an 2 Aibreán 2020, Kerstens v an Coimisiún, C‑577/18 P‑REV, nár foilsíodh, EU:C:2020:250, míreanna 25 go 30).

19      Chuige sin, foráiltear leis an gcéad mhír d’Airteagal 18 de Reacht Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, arb é atá ann ceart rochtana ar bhinse neamhspleách agus neamhchlaonta atá cumhdaithe in Airteagal 47 den Chairt, nach bhféadfaidh aon Bhreitheamh ná Abhcóide Ginearálta de chuid Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh páirt a ghlacadh i ndiúscairt aon cháis inar ghlac sé nó sí páirt roimhe sin mar ghníomhaire nó mar chomhairleoir nó inar ghníomhaigh sé nó sí thar ceann duine de na páirtithe, nó inar iarradh air nó uirthi a fhógairt mar chomhalta de chúirt nó de bhinse, de choimisiún fiosrúcháin nó in aon cháil eile, agus sa chéad abairt dá dara mír, más rud é, ar chúis speisialta éigin, go measann aon Bhreitheamh nó Abhcóide Ginearálta nár cheart dó nó di páirt a ghlacadh sa bhreithiúnas ná sa scrúdú ar chás áirithe, ní mór dó nó di é sin a chur in iúl don Uachtarán.

20      Maidir leis an toirmeasc a fhorchuirtear leis an gcéad mhír d’Airteagal 18 de Reacht Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh ar bhreitheamh a ghlacann páirt i ndiúscairt cáis ina ndearna sé nó sí idirghabháil roimhe sin i gcáil dhifriúil agus an tagairt sa dara mír d’Airteagal 18 do ‘chúis speisialta’ gan páirt a ghlacadh i mbreithiúnas cáis áirithe, ní fhéadtar leas a bhaint as an bhfíoras, i bhfianaise na n‑imthosca sonracha mar a thuairiscíonn an t‑achomharcóir, go mbraitheann an t‑achomharcóir ar an gcosaint líomhainte, a d’ardaigh an tUasal Laitenberger ina phost mar Ard-Stiúrthóir Ard-Stiúrthóireacht na hIomaíochta, ar easpa gnímh an Choimisiúin i gcoinne ghrúpa Agrofert i ndíospóid eile a bhain leis an tsaincheist agus an ceann a ardaíodh sa chaingean seo.

21      Ar an gcéad dul síos, fiú má bhain an comhfhreagras idir an t‑achomharcóir agus an Coimisiún le linn 2018, amhail a iarratas sa chás seo, le coinbhleacht leasa líomhainte ar thaobh Phríomh-Aire na Seice, ba é ábhar an chomhfhreagrais sin ná cabhair Stáit neamhdhleathach a líomhnaíodh gur dheonaigh Poblacht na Seice, ach baineann ábhar an cháis seo le híocaíochtaí ó bhuiséad an Aontais. Mar sin ní hé an cás céanna é, mar a admhaíonn an t‑achomharcóir é féin.

22      Ar an dara dul síos, sa chomhfhreagras sin, mar a admhaíonn an t‑achomharcóir freisin, ní dhearna an Coimisiún ach leagan amach i dtéarmaí ginearálta na prionsabail is bun leis an státchabhair, gan díriú go sonrach ar an díospóid a ndearna an t‑achomharcóir tagairt di. Dá réir sin, níl baint ar bith ag na freagraí sin leis an gcás reatha agus ní féidir leo a bheith ina bhfianaise ar aon bhealach ar laofacht.

23      Ar an tríú dul síos, agus ar aon nós, cé gur dealraitheach gur sannadh idirghabhálaithe an achomharcóra do Sheirbhís Urlabhraí an Choimisiúin agus go raibh duine acu ina oifigeach preasa d’Ard-Stiúrthóireacht na hIomaíochta, ní léir ón gcomhfhreagras sin gur dhréachtaigh nó gur cheadaigh an tUasal Laitenberger go pearsanta na freagraí a cuireadh ar fáil. Dá réir sin, ní dhéantar a shuíomh maíomh an achomharcóra gur tharla malartú cumarsáide ann leis an Uasal Laitenberger trína urlabhraí.

24      Leanann sé ón méid sin thuasluaite nár léirigh an t‑achomharcóir nach raibh aon neamhchlaontacht oibiachtúil ann, de réir bhrí an chásdlí dá dtagraítear i mír 16 thuas, ag an mBreitheamh Laitenberger nó trí chomhdhéanamh na Cúirte Ginearálta a rinne an t‑ordú faoi achomharc.

25      Dá bhrí sin, ní mór diúltú don chéad fhoras achomhairc toisc go bhfuil sé gan bhunús.

 An dara foras achomhairc

 Argóintí na bpáirtithe

26      De réir a dhara foras achomhairc, déanann an t‑achomharcóir gearán go ndearna an Chúirt Ghinearálta dhá earráid mheasúnaithe i mír 36 den ordú faoi achomharc trí litir ón gCoimisiún an 25 Márta 2020 a aicmiú mar shainmhíniú ar sheasamh i ndáil leis an gcuireadh chun gníomhú.

27      Sa chéad áit, sa litir sin, contrártha le dearbhú na Cúirte Ginearálta i mír 36, níor mhínigh an Coimisiún don achomharcóir cén fáth ar dhiúltaigh sé gníomhú sa bhealach a iarradh. Ní dhearna ach an Coimisiún seachaint freagra a thabhairt ar an dá iarratas a rinneadh sa chuireadh chun gníomhú, gan éifeacht a thabhairt dóibh.

28      Sa dara háit, chaith an Chúirt Ghinearálta le litir an Choimisiúin an 25 Márta 2020 mar shainmhíniú ar a sheasamh, cé nár fhreagair an institiúid sin iarratas an achomharcóra deireadh a chur le híocaíochtaí cabhair dhíreach talmhaíochta ó bhuiséad an Aontais, a thagann faoin gcéad cholún den chomhbheartas talmhaíochta (CBT), do chuideachtaí arna rialú ag Príomh-Aire Phoblacht na Seice. Mar sin féin, rinne an Coimisiún tagairt d’fhionraí na n‑íocaíochtaí leis na cuideachtaí sin faoi Chistí Struchtúracha agus Infheistíochta na hEorpa agus faoi CETFT, a thagann faoin dara colún CBT. Sna himthosca sin, tá dul ar iontaoibh Airteagal 263 CFAE, arna mholadh ag an gCúirt Ghinearálta, gan bhrí a mhéid nach ndearna an t‑achomharcóir agóid ar bith i ndáil leis an dearbhú a rinneadh nó maidir leis na bearta arna nglacadh ag an gCoimisiún maidir leis an dara colún sin.

29      Is ionann mainneachtain freagra a thabhairt ar an maíomh a bhaineann leis an gcéad cholún agus mainneachtain gníomhú ar thaobh an Choimisiúin agus ba cheart go gcuirfí an t‑ordú faoi achomharc ar neamhní mar thoradh air. Ina theannta sin, rinne an Chúirt Ghinearálta tagairt mhíthreorach do CETFT maidir le cabhair dhíreach talmhaíochta a íoc d’fhonn an easpa freagartha sin a cheilt.

30      Cuireann an Coimisiún i gcoinne tuillteanais na n‑argóintí sin.

 Measúnú na Cúirte Breithiúnais

31      Mar is léir ó chásdlí na Cúirte Breithiúnais, bhí an ceart ag an gCúirt Ghinearálta a chur in iúl, i míreanna 33 go 35 den ordú faoi achomharc, nach gcomhlíontar na coinníollacha maidir le hinghlacthacht caingne mar gheall ar mhainneachtain gníomhú, leagtha síos in Airteagal 265 CFAE, i gcás ina bhfuil a seasamh sainithe ag an institiúid ar iarradh uirthi gníomhú ar an iarraidh sin sula dtionscnófar an chaingean (orduithe an 8 Feabhra 2018, CBA Spielapparate- und Restaurantbetrieb v an Coimisiún, C‑508/17 P, nár foilsíodh EU:C:2018:72, mír 15, agus an 3 Nollaig 2019, WB v an Coimisiún, C‑270/19 P, nár foilsíodh, EU:C:2019:1038, mír 13), agus gurb’ionann an glacadh de bheart atá éagsúil leis an mbeart atá á lorg ag na daoine lena mbaineann, nó a mheasann siad a bheith riachtanach, amhail diúltú gníomhú i gcomhréir leis an iarraidh i dtrácht gníomhú agus sainmhíniú ar sheasamh lena gcuirtear deireadh leis an mainneachtain gníomhú (féach, chuige sin, breithiúnas an 19 Samhain 2013, an Coimisiún v an Chomhairle, C‑196/12, EU:C:2013:753, mír 22 agus an cásdlí dá dtagraítear).

32      Is i gcomhréir leis an gcásdlí sin a bhreithnigh an Chúirt Ghinearálta, go bunúsach, i mír 36 den ordú faoi achomharc gur cuireadh deireadh leis an mainneachtain gníomhú leis an litir ón gCoimisiún an 25 Márta 2020, mar fhreagra ar an iarraidh i dtrácht gníomhú an 30 Eanáir 2020 agus ina raibh cinneadh na hinstitiúide gan bearta a ghlacadh i dtaobh na héifeachta arna moladh san iarraidh sin, rud a d’fhág go raibh caingean an achomharcóra neamh-inghlactha faoi Airteagal 265 CFAE. Dúirt an Chúirt Ghinearálta go raibh sé de chead ag an achomharcóir caingean a thionscnamh faoi Airteagal 263 CFAE i gcoinne an chinnidh sin, ar choinníoll go bhféadfadh sé a chruthú go raibh locus standi aige.

33      Ní mór a mheabhrú, áfach, nach mór go leagfar amach go soiléir agus go cinntitheach sa sainmhíniú ar sheasamh, de réir bhrí an dara mír d’Airteagal 265 CFAE, seasamh na hinstitiúide lena mbaineann maidir le hiarraidh an achomharcóra i dtrácht gníomhú agus gur ceist dlí í freagra na hinstitiúide sin ar an nglaoch sin chun gníomhú mar ‘shainmhíniú ar sheasamh’ lena gcuirfí deireadh leis an mainneachtain líomhainte gníomhú, a fhéadfar a ardú ar achomharc (féach, chuige sin, ordú an 16 Meitheamh 2020, CJ v Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, C‑634/19 P, nár foilsíodh, EU:C:2020:474, mír 29 agus mír 31 agus an cásdlí dá dtagraítear).

34      Sa chás seo, níl na hargóintí a chuir an t‑achomharcóir ar aghaidh ina dhara foras achomhairc de chineál chun amhras a chaith ar aicmiú na litreach ón gCoimisiún an 25 Márta 2020 mar ‘shainmhíniú ar sheasamh’ nó, mar sin de, ar chonclúid na Cúirte Ginearálta go raibh an gníomh neamh-inghlactha ar an bhforas sin.

35      I ndáil leis sin, is léir ó fhoclaíocht na litreach sin gur dhiúltaigh an Coimisiún gníomhú mar fhreagra ar an gcuireadh a tugadh dó. Trí mhíniú don achomharcóir, sa litir sin, go raibh na bearta riachtanacha agus comhréireacha glactha aige cheana féin chun buiséad an Aontais a chosaint, gan na suimeanna faoi Chistí Struchtúracha agus Infheistíochta na hEorpa a íoc leis na tairbhithe a d’fhéadfadh an choinbhleacht leasa líomhainte a bheith bainteach leo agus trí íocaíochtaí faoi CETFT a chur ar fionraí, dhiúltaigh an Coimisiún, go hintuigthe ach go haonchiallach, gníomhú i gcomhréir leis an dá iarraidh a rinne an t‑achomharcóir sa chuireadh chun gníomhú, agus an chúis á thabhairt dó gan gníomhú. Dá réir sin, níor sheachain sé freagra a thabhairt ar na hiarrataí sin. Is é sin le rá nach ndearna an Chúirt Ghinearálta earráid mheasúnaithe agus í ag cinneadh, i mír 36 den ordú faoi achomharc, gurbh ionann an litir ón gCoimisiún an 25 Márta 2020 agus sainmhíniú ar sheasamh de réir bhrí an dara mír d’Airteagal 265 CFAE.

36      Sna himthosca sin, is argóint neamhéifeachtach í argóint an achomharcóra go ndearna an Chúirt Ghinearálta earráid agus í ag tagairt, i mír 36 den ordú faoi achomharc, do na cistí CETFT mar chabhair dhíreach talmhaíochta ó bhuiséad an Aontais, ós rud é, beag beann ar cén t‑aicmiú de na híocaíochtaí a rinneadh faoi na cistí sin, gur dhiúltaigh an Coimisiún gníomhú i gcomhréir le hiarrataí an achomharcóra ar an bhforas go raibh fionraí na n‑íocaíochtaí sin ar cheann de na bearta riachtanacha agus comhréireacha a glacadh chun buiséad an Aontais a chosaint.

37      Ina theannta sin, ní mór a mheabhrú go bhfuil saincheist na gcoinníollacha maidir le hinghlacthacht caingne mar gheall ar mhainneachtain gníomhú éagsúil ón tsaincheist maidir le cibé an bhféadfaidh an gníomh arna ghlacadh ag an institiúid AE a ndearnadh an iarraidh chuici, rud a chuireann deireadh lena mainneachtain gníomhú, a bheith ina ábhar caingean chun é a neamhniú (féach, chuige sin, ordú an 16 Meitheamh 2020, CJ v Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, C‑634/19 P, nár foilsíodh, EU:C:2020:474, mír 36 agus an cásdlí dá dtagraítear). Dá réir sin, is argóint neamhéifeachtach í argóint an achomharcóra gur neamhábhartha é caingean a thionscnamh faoi Airteagal 263 CFAE i gcoinne litir an Choimisiúin an 25 Márta 2020.

38      Leanann sé ón méid sin thuasluaite nach mór diúltú don dara foras achomhairc mar fhoras gan bhunús.

 An tríú foras achomhairc

 Argóintí na bpáirtithe

39      Lena thríú foras achomhairc, tá fadhb ag an achomharcóir le míreanna 28 go 31 den ordú faoi achomharc, inar chinn an Chúirt Ghinearálta nach raibh locus standi ná leas in imeachtaí a thionscnamh sa chaingean mar gheall ar mhainneachtain gníomhú ag an achomharcóir.

40      De réir an achomharcóra, d’fhéadfadh baint dhíreach agus aonair a bheith ag na gníomhartha a d’iarr sé a bheith glactha i leith tríú páirtithe leis. I gcás inar gá gníomhartha den sórt sin a ghlacadh chun a áirithiú go gcomhlíonfar na bunluachanna a leagtar amach in Airteagal 2 CAE, is gá léiriú leathan ar na critéir inghlacthachta a ghlacadh chun ligean do dhaoine aonair caingean a thionscnamh os comhair na Cúirte Ginearálta lena líomhnaítear mainneachtain institiúid AE na luachanna sin a chomhlíonadh.

41      Maíonn an t‑achomharcóir freisin go bhfuil leas aige in imeachtaí a thionscnamh. Sa chéad áit, maíonn sé go bhfuil leas aige, mar Fheisire Parlaiminte Ballstáit agus mar Chathaoirleach ar Bhuanchoiste Sheanad Phoblacht na Seice atá freagrach as faireachán a dhéanamh ar bhainistiú acmhainní poiblí, iarraidh ar an gCúirt Ghinearálta a fhíorú cé acu ar chomhlíon nó nár chomhlíon an Coimisiún a chuid oibleagáidí faoi reachtaíocht an Aontais. Sa dara háit, mar cháiníocóir Eorpach, tá leas aige iarraidh ar an gCúirt a fháil amach cé acu an ndearna nó nach ndearna an Coimisiún na rialacha maidir le dáileadh ceart a chuid airgid a urramú agus a chur i bhfeidhm.

42      Áitíonn an Coimisiún nach bhfuil aon bhunús le hargóintí an achomharcóra.

 Measúnú na Cúirte Breithiúnais

43      A mhéid, ar na cúiseanna atá leagtha amach i míreanna 31 go 38 thuas, ní dhearna an Chúirt Ghinearálta earráid dlí nuair a chinn sí go raibh an chaingean neamh-inghlactha ar an bhforas gur shainigh an Coimisiún a sheasamh maidir leis an gcuireadh chun gnímh an 30 Eanáir 2020 sular tionscnaíodh an chaingean sin, ní gá scrúdú a dhéanamh ar argóintí an achomharcóra lena líomhnaítear measúnú mícheart ar a locus standi agus ar an leas atá aige in imeachtaí a thionscnamh. Sna himthosca sin, ní bheadh aon tionchar ag earráid den sórt sin ar thoradh na díospóide agus ní dhéanfadh sí difear don chuid oibríochtúil den ordú atá faoi achomharc a mhéid is gur díbheadh an chaingean sin mar neamh-inghlactha (féach, mutatis mutandis, breithiúnas an 3 Deireadh Fómhair 2013, Inuit Tapiriit Kanatami agus Páirtithe eile v an Pharlaimint agus an Chomhairle, C‑583/11 P, EU:C:2013:625, mír 74, agus ordú an 25 Deireadh Fómhair 2016, VSM Geneesmiddelen v an Coimisiún, C‑637/15 P, nár foilsíodh, EU:C:2016:812, míreanna 54 agus 55).

44      Dá réir sin, ní mór diúltú don tríú foras achomhairc mar fhoras neamhéifeachtach.

 An ceathrú foras achomhairc

 Argóintí na bpáirtithe

45      Lena cheathrú foras achomhairc, líomhnaíonn an t‑achomharcóir gur sáraíodh Airteagal 6(1) den CECD, Airteagal 2, Airteagal 41 agus Airteagal 47 den Chairt, agus Airteagal 2 CAE sa mhéid is go, i mír 37 den ordú faoi achomharc, gur sheas an Chúirt Ghinearálta le pléadáil neamh-inghlacthachta an Choimisiúin gan scrúdú a dhéanamh ar shubstaint an cháis, ag cinneadh go háirithe, cé gur comhalta de Pharlaimint náisiúnta é an t‑achomharcóir agus go bhfuil sé faoi réir bagairtí ar a shláine coirp, nach bhfuil sé beartaithe le hAirteagal 47 den Chairt an córas athbhreithnithe bhreithiúnaigh atá leagtha síos sna Conarthaí a mhodhnú.

46      Áitíonn an t‑achomharcóir gur theip ar an gCúirt Ghinearálta a hoibleagáid neamhspleáchais a chomhlíonadh, de réir bhrí Airteagal 6(1) den CECD, ar thrí bhealach. Ar an gcéad dul síos, chuir sí san áireamh go neamhchriticiúil argóintí an Choimisiúin mar an chumhacht feidhmiúcháin, agus neamhaird á déanamh aici beagnach go hiomlán ar na cinn a bhí ag an achomharcóir, rud a sháraigh an ceart chun triail chóir a fháil lena gceanglaítear scrúdú a dhéanamh ar phríomhargóintí na ndlíthithe go léir. Ar an dara dul síos, toisc go meastar go bhfuil caingean an achomharcóra neamh-inghlactha, theorannaigh an Chúirt Ghinearálta a dlínse maidir le brainse feidhmiúcháin an Aontais Eorpaigh. Ar an tríú dul síos, sháraigh an Chúirt Ghinearálta an ceanglas maidir le neamhspleáchas breithiúnach ó thaobh bunluachanna agus cearta bunúsacha de trí mhainneachtain ghníomhaíocht an fheidhmeannais a cháineadh agus de bharr nár choinnigh sí an chothromaíocht cheart idir na breithiúna agus an feidhmeannas.

47      I ndáil leis sin, áitíonn an t‑achomharcóir gur ghlac an Chúirt Ghinearálta le húsáid threascrach an Choimisiúin as an straitéis dlíthíochta arb éard í pléadáil neamh-inghlacthachta a ardú ionas go bhféadfaí na bunluachanna atá cumhdaithe in Airteagal 2 CAE a shárú, amhail an daonlathas, an smacht reachta, comhionannas agus ceartas.

48      Ina theannta sin, trí neamhaird a dhéanamh ar na bagairtí ar shláine coirp an achomharcóra, sháraigh an Chúirt Ghinearálta a cheart chun na beatha, mar a ráthaítear le hAirteagal 2 den Chairt.

49      Luann an t‑achomharcóir freisin, trí staonadh ó rialú a dhéanamh ar shubstaint an cháis agus trí neamhaird a dhéanamh ar an gcuid is mó dá hargóintí, gur sháraigh an Chúirt Ghinearálta, trína mainneachtain cúiseanna a lua, a hoibleagáid cúiseanna a lua, mar atá cumhdaithe in Airteagal 41 den Chairt agus atá bunaithe ar an gceart chun triail chóir a fháil.

50      Cuireann an Coimisiún i gcoinne tuillteanais na n‑argóintí sin.

 Measúnú na Cúirte Breithiúnais

51      Ag brath ar shárú ar Airteagal 6(1) den CECD, Airteagail 2, 41 agus 47 den Chairt, agus Airteagal 2 CAE, cáineann an t‑achomharcóir go bunúsach gur rialaigh an Chúirt Ghinearálta, faoi Airteagal 130 dá Rialacha Nós Imeachta, ar an bpléadáil neamh-inghlacthachta gan déileáil le substaint an cháis.

52      Chuige sin, is leor a lua, mar a luaigh an Chúirt Ghinearálta, go bunúsach, i mír 37 den ordú faoi achomharc, cé nach mór na coinníollacha lena rialaítear inghlacthacht caingne os comhair na Cúirte Breithiúnais a léiriú i bhfianaise na luachanna agus cearta bunúsacha dhlí an Aontais, ní féidir d’éifeacht a bheith ag na luachanna sin agus ag na cearta bunúsacha sin, mar sin féin, an córas athbhreithnithe bhreithiúnaigh a leagtar síos leis na Conarthaí a athrú, go háirithe na rialacha a bhaineann le hinghlacthacht caingne díreacha a tugadh os comhair Chúirteanna an Aontais (ordú an 14 Aibreán 2021, Wagenknecht v an Chomhairle Eorpach, C‑504/20 P, EU:C:2021:305, mír 39 agus an cásdlí dá dtagraítear).

53      Ina theannta sin, tá maíomh an achomharcóra gur sháraigh an Chúirt Ghinearálta, san ordú faoi achomharc, a hoibleagáid cúiseanna a lua bunaithe ar an mainneachtain déileáil le substaint an cháis san ordú sin, nach bhfuil ann ach iarmhairt chinneadh dlisteanach na Cúirte Ginearálta rialú gan déileáil le substaint an cháis, de bhun Airteagal 130 dá Rialacha Nós Imeachta.

54      Dá réir sin ní mór diúltú don cheathrú foras achomhairc mar fhoras gan bhunús.

 An cúigiú foras achomhairc

 Argóintí na bpáirtithe

55      Lena chúigiú foras achomhairc, tá fadhb ag an achomharcóir, go bunúsach, le míreanna 14 go 24 den ordú faoi achomharc, trínar dheonaigh an Chúirt Ghinearálta iarratas an Choimisiúin go dtabharfaí neamhaird ar na sleachta san iarratas a thagraíonn do thuairim Sheirbhís Dlí an Choimisiúin an 19 Samhain 2018. Áitíonn an t‑achomharcóir go ndearna an Chúirt Ghinearálta measúnú mícheart sa mhéid a bhí sé ag brath ar an tuairim sin ina iarratas.

56      Dearbhaíonn an t‑achomharcóir, ina iarratas, go raibh sé beartaithe, an dá thagairt don tuairim dhlíthiúil sin léiriú breise neamhriachtanach ar a chuid argóintí féin a chur ar fáil, agus an chéad tagairt i bhfonóta agus an dara tagairt i gceannteideal míre amháin den iarratas.

57      Áitíonn an Coimisiún go bhfuil an phléadáil seo neamhéifeachtach.

 Measúnú na Cúirte Breithiúnais

58      Ní mór a chinneadh go bhfuil an phléadáil seo neamhéifeachtach. Fiú dá mbeadh bunús leis, ní dhéanfadh sé difear do phointe 1 den chuid oibríochtúil den ordú atá faoi achomharc, ina sonraítear nach bhfuil aird ar bith le tabhairt ar an tuairim sin ó Sheirbhís Dlí an Choimisiúin, atá ag gabháil leis an iarratas, ná ar shleachta den iarratas sin a thagraíonn d’ábhar na tuairime sin, ná do phointe 2 den chuid oibríochtúil lena ndíbhtear caingean an achomharcóra mar chaingean neamh-inghlactha.

59      Ní mór, mar sin, diúltú don chúigiú foras achomhairc mar fhoras atá neamhéifeachtach.

 An séú foras achomhairc

 Argóintí na bpáirtithe

60      Lena séú foras achomhairc, maíonn an t‑achomharcóir gur sháraigh an Chúirt Ghinearálta prionsabal intuarthacht an dlí trína ordú dó na costais a íoc, cé nár sonraíodh méid na gcostas sin san ordú faoi achomharc agus nach leagtar síos in Airteagail 133 go 141 de Rialacha Nós Imeachta na Cúirte Ginearálta, a bhaineann le costais, aon riail shubstainteach lena gceadaítear costais a chinneadh.

61      Áitíonn an Coimisiún go bhfuil an foras sin neamh-inghlactha.

 Measúnú na Cúirte Breithiúnais

62      I gcomhréir le cásdlí socair, i gcás inar diúltaíodh do na forais achomhairc eile go léir, ní mór aon aighneachtaí a bhaineann le neamhdhleathacht líomhainte chinneadh na Cúirte Ginearálta ar chostais a dhiúltú mar aighneachtaí neamh-inghlactha, de bhun an dara mír d’Airteagal 58 de Reacht Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, nach bhféadfaidh baint a bheith ag achomharc dá réir ach le méid na gcostas nó le méid na gcostas nó leis an bpáirtí ar ordaíodh dó iad a íoc (orduithe an 12 Eanáir 2017, Europäischer Tier- und Naturschutz agus Giesen v Coimisiún, C‑343/16 P, nár foilsíodh, EU:C:2017:10, mír 24, agus an 14 Aibreán 2021, Wagenknecht v An Chomhairle Eorpach, C‑504/20 P, EU:C:2021:305, mír 52).

63      Ós rud é gur diúltaíodh do na forais achomhairc eile, ní mór an séú foras achomhairc a dhiúltú mar fhoras neamh-inghlactha.

64      Leanann sé ón méid thuasluaite nach mór an t‑achomharc a dhíbhe ina iomláine.

 Costais

65      Faoi Airteagal 138(1) de Rialacha Nós Imeachta na Cúirte Breithiúnais, is infheidhme maidir le himeachtaí achomhairc de bhua Airteagal 184(1) díobh, ordófar don pháirtí caillteach na costais a íoc má iarrtar iad i bpléadálacha an pháirtí a n‑éireoidh leis.

66      Sa chás seo, ós rud é go bhfuil iarratas déanta ag an gCoimisiún go n‑íocfaidh an t‑achomharcóir as na costais agus nár éirigh leis an achomharcóir, ní mór a ordú don achomharcóir, chomh maith lena costais féin, na costais arna dtabhú ag an gCoimisiún a íoc.

Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an tOchtú Dlísheomra) mar seo a leanas:

1.      Diúltaítear leis an achomharc;

2.      Ordaítear do Lukaš Wagenknechta chostais féin agus costais an Choimisiúin Eorpaigh a íoc.

Arna thabhairt i gcúirt oscailte i Lucsamburg, an 24 Márta 2022.

*      Teanga an cháis: an Béarla.