MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.COMHTHÉACS AN TOGRA

•Forais agus cuspóirí an togra

Is éard atá sa tsoghluaisteacht mhíleata cumas fhórsaí armtha na mBallstát trúpaí agus trealamh a bhogadh go tapa san Aontas agus thar a theorainneacha seachtracha chun críoch míleata. Mar chumasóir fíor-riachtanach shlándáil agus dhíspreagadh na hEorpa, tá sí mar bhonn faoi ullmhacht an Aontais. Tá an tsoghluaisteacht mhíleata ríthábhachtach dár slándáil agus cosaint Eorpach, agus dár gcumas freagairt do chorraíolacha nádúrtha agus do chorraíolacha de dhéantús an duine. Ní mór d’fhórsaí Bhallstáit an Aontais a bheith in ann iompar míleata trealaimh, earraí agus paisinéirí a dhéanamh san Aontas agus thar a theorainneacha seachtracha, agus tionchar an iompair sin ar iompar sibhialtach á íoslaghdú agus á mhaolú an tráth céanna, agus freagairt thapa ar scála leordhóthanach a dhéanamh do ghéarchéimeanna a bhriseann amach ar theorainneacha seachtracha an Aontais agus níos faide i gcéin. Thairis sin, le fogha na Rúise faoin Úcráin, léirítear gach lá cé chomh tábhachtach agus atá sé cúnamh míleata agus soláthar míleata a bhogadh chomh rianúil agus chomh tapa agus is féidir.

Cé go bhfuil dul chun cinn tábhachtach déanta, tá bacainní móra fós ann ar an tsoghluaisteacht mhíleata éifeachtach san Aontas. Le héagsúlacht sna rialacha náisiúnta, nósanna imeachta ilroinnte agus in éagmais comhordaithe shoiléir, cuirtear moill fós ar an iompar míleata. Níl bonneagar iompair an Aontais oiriúnaithe go leordhóthanach do riachtanais dé-úsáide agus tá sé fós leochaileach do shuaitheadh. Tá rochtain ar bhreoslaí le haghaidh oibríochtaí iompair mhíleata ina dúshlán fós. Tá cumais iompair dé-úsáide atá criticiúil d’oibríochtaí iompair mhíleata fós gann. Leis na bacainní sin, nochtar leochaileachtaí criticiúla do líonra iompair an Aontais agus déantar dochar do staid slándála, oibríochtaí cosanta sibhialtacha agus acmhainneacht díspreagtha an Aontais.

Leis an bPáipéar Bán Comhpháirteach maidir le Todhchaí Chosaint na hEorpa - Ullmhacht 2030 ó mhí an Mhárta 2025 1(1), aithnítear gur gá aghaidh a thabhairt ar na bacainní rialála, bonneagair agus acmhainneachta chun feabhas mór a chur ar an tsoghluaisteacht mhíleata. Le Treochlár 2030 maidir le hUllmhacht Cosanta an 16 Deireadh Fómhair 2025, aistrítear é sin ina chuspóirí agus garspriocanna soiléire, lena bhfógraítear pacáiste Soghluaisteachta Míleata i mí na Samhna 2025.

Le conclúidí Chomhairle na hEorpa an 26 Meitheamh 2025, iarradh freisin ar an gCoimisiún agus ar an Ardionadaí tograí breise a chur i láthair chun an tsoghluaisteacht mhíleata a neartú agus, ar an gcaoi sin, gluaiseacht éifeachtúil trealaimh agus pearsanra cosanta ar fud an Aontais a chumasú.

Leis an Rialachán, tugtar freagra ar na glaonna sin agus is cuid den Phacáiste Soghluaisteachta Míleata é, mar aon leis an Teachtaireacht Chomhpháirteach maidir le Soghluaisteacht Mhíleata. Cuirtear tacar cuimsitheach beart chun cinn leis arb é is aidhm dó iompar trealaimh, earraí agus pearsanra chun críoch míleata a éascú, agus tionchar an iompair sin ar iompar sibhialtach á íoslaghdú agus á mhaolú an tráth céanna.

Cuimsítear tacar cuimsitheach beart leis an Rialachán arb é is aidhm dó:

(a)Iompar míleata trasteorann a chuíchóiriú (agus creat aonfhoirmeach á bhunú le haghaidh nósanna imeachta ceada agus iompar míleata sábháilte gan bhriseadh á áirithiú);

(b)Freagairt éigeandála a fheabhsú (agus creat éifeachtúil, comhordaithe agus éifeachtach á chruthú chun iompar míleata a éascú mar fhreagairt do staideanna sealadacha, urghnácha agus práinneacha);

(c)Feabhas a chur ar ullmhacht agus cosaint bonneagair (agus rialacha á leagan amach chun ullmhacht an bhonneagair iompair dé-úsáide a fheabhsú agus bonneagar straitéiseach dé-úsáide a chosaint ar bhealach níos fearr ar gach guais agus bagairt);

(d)Dlúthpháirtíocht agus comhroinnt cumais a chothú (agus comhroinnt agus comhthiomsú cumas iompair agus lóistíochta á spreagadh trí Chomhthiomsú Dlúthpháirtíochta agus infheictheacht na gcumas iompair atá ann cheana d’iompar míleata á méadú).

•Comhsheasmhacht le forálacha beartais atá sa réimse beartais cheana

Leis an Rialachán seo, dírítear ar bhonneagar agus trealamh iompair dé-úsáide a oiriúnú agus ar nósanna imeachta chun iompair soghluaisteachta míleata a éascú, agus tionchar an iompair sin ar iompar sibhialtach á íoslaghdú agus á mhaolú an tráth céanna, agus tá sé comhsheasmhach agus comhlántach go hiomlán leis an dul chun cinn a baineadh amach go dtí seo chun feabhas a chur ar an tsoghluaisteacht mhíleata.

Ó bhí 2017 ann, shaothraigh an tAontas clár oibre tiomnaithe chun an tsoghluaisteacht mhíleata a neartú. Moladh sraith beart chun dul i ngleic le bacainní fisiciúla, nós imeachta agus rialála ar ghluaiseachtaí míleata in dhá Phlean Gníomhaíochta maidir leis an tSoghluaisteacht Mhíleata in 2018 agus in 2022. In 2024, gheall na Ballstáit ina nGealltanas uaillmhianach maidir leis an tSoghluaisteacht Mhíleata aghaidh a thabhairt ar na bearnaí a bhí fós ann sa tsoghluaisteacht mhíleata. Is ‘réimse suaitheanta’ í an tsoghluaisteacht mhíleata don chomhar idir an tAontas agus ECAT freisin.

Maidir le gnéithe rialála, díríodh iarrachtaí go príomha ar cheadanna gluaiseachta míleata trasteorann. Anseo, bhunaigh an Ghníomhaireacht Eorpach um Chosaint (GEC) agus na Ballstáit is rannchuiditheoirí Comhshocruithe Teicniúla chun nósanna imeachta um chead gluaiseachta trasteorann a chaighdeánú, agus é d’aidhm acu na nósanna imeachta sin a shimpliú agus a chomhchuibhiú. Cé gur céim mhór chun tosaigh iad na comhshocruithe sin, níl siad curtha chun feidhme go hiomlán fós chun iompar míleata rianúil a éascú iarbhír.

Maidir le bonneagar, le Rialachán GTE-I 2024 athbhreithnithe, cuirtear de cheangal ar na Ballstáit an tsoghluaisteacht mhíleata a chomhtháthú i mbeartas iompair na hEorpa, agus é d’aidhm aige líonra dé-úsáide a chruthú. Chun infheistíochtaí a threorú, ghlac an Chomhairle ceithre chonair soghluaisteachta míleata ilmhódaí tosaíochta in 2025, lena gcumasaítear comhar neartaithe agus pleanáil chomhleanúnach idir na Ballstáit. Tá gá le hinfheistíocht mhór chun líonra dé-úsáide a bhaint amach. Faoi Chreat Airgeadais Ilbhliantúil (CAI) 2021-2027, leithdháileadh EUR 1.69 billiún chun bonneagar dé-úsáide a chomhchistiú tríd an tSaoráid um Chónascadh na hEorpa (SCE), rud a thacaíonn le 95 thionscadal ar fud 21 Bhallstát. Mar sin féin, sáraíodh go substaintiúil na hacmhainní a bhí ar fáil leis an éileamh, agus bhí ráta ró-shuibscríofa 4.7 ann mar thoradh ar an tríú glao, arb é an glao críochnaitheach é, ar thionscadail bonneagair iompair dé-úsáide faoi SCE 2 . Rinne 22 Bhallstát iarratas ar an nglao sin agus 112 thionscadal acu (le haghaidh comhchistiú AE iarrtha iomlán EUR 3.7 billiún), agus leithdháileadh EUR 807 milliún ar deireadh chun tacú le 38 dtionscadal in 18 mBallstát Spreagadh an Coimisiún leis sin, mar aon leis an bpráinn mhéadaithe chun cosaint an Aontais a threisiú, chun méadú faoi dheich ar bhuiséad na soghluaisteachta míleata a mholadh do thogra SCE le haghaidh an chéad CAI eile 2028-2034. Thairis sin, sa chéad CAI eile, féadfaidh na Ballstáit tacú le hinfheistíochtaí bonneagair dé-úsáide, go háirithe bonneagar GTE-I, trína bPleananna Náisiúnta agus Réigiúnacha. Ina theannta sin, sa tréimhse CAI seo, féadfaidh na Ballstáit cistí an bheartais chomhtháthaithe a ath-leithdháileadh agus ionstraim SAFE a úsáid chun tionscadail dé-úsáide a mhaoiniú. Ar deireadh, d’athraigh Grúpa an Bhainc Eorpaigh Infheistíochta a bheartas iasachta maidir le cosaint le déanaí agus tá sé beartaithe aige EUR 3.5 billiún a infheistiú in 2025 sa tslándáil agus sa chosaint, lena n‑áirítear sa bhonneagar cosanta agus sa tsoghluaisteacht mhíleata.

Lasmuigh de ghnéithe rialála agus bonneagar, tá dul chun cinn bainte amach freisin maidir leis an ngné cumais agus digitithe, ach freisin maidir le forbairt an trealaimh iompair is gá amach anseo atá criticiúil don tsoghluaisteacht mhíleata. Mar shampla, thacaigh an tAontas le tionscadail maidir le malartú digiteach faisnéise, aeraistriú lasta ollmhóir agus córais aeir don todhchaí tríd an gCiste Eorpach Cosanta. Thacaigh Fís Eorpach 3 , príomhchlár taighde agus nuálaíochta an Aontais, le taighde agus nuálaíocht freisin lena dtacaítear go hindíreach leis an tsoghluaisteacht mhíleata, amhail ceallraí, breosla-chealla, teicneolaíochtaí hidrigine, córais iarnróid ardacmhainneachta agus córais chliste iompair. Leis an togra ón gCoimisiún 4 le haghaidh an chéad Chlár Réime Fís Eorpach eile, d’fhéadfaí tacú leis an tsoghluaisteacht mhíleata ar bhealach níos dírí, toisc go bhféadfaí tacú le gníomhaíochtaí dé-úsáide. Féadfaidh na Ballstáit ionstraim SAFE a úsáid freisin chun soláthar cumas soghluaisteachta míleata a mhaoiniú. Faoin gcéad CAI eile, mhol an Coimisiún comhpháirt shonrach maidir le Cumasú agus Tacaíocht Lóistíochta Míleata laistigh de thogra an Chiste Eorpach um Iomaíochas (CEI), lena n‑áirítear gníomhaíochtaí a bhaineann le digitiú próiseas soghluaisteachta míleata, soláthar táirgí lena gcuirtear feabhas ar rochtain ar chumais soghluaisteachta míleata, cosaint agus athléimneacht an bhonneagair dé-úsáide, agus cúnamh a thabhairt do na Ballstáit chun na hacmhainní agus trealamh iompair agus lóistíocha is gá a rochtain. Ceapadh cur ar bun agus feidhmiú an Chomhthiomsaithe Dlúthpháirtíochta go háirithe chun oibriú i gcomhsheasmhacht leis na hinfheistíochtaí féideartha faoi thogra CEI atá dírithe ar fheabhas a chur ar rochtain ar chumais soghluaisteachta míleata. Le hIonstraim CEI InvestEU, féadfar iasachtaí agus ráthaíochtaí a sholáthar do bhonneagar dé-úsáide.

Tá an Rialachán seo go hiomlán comhsheasmhach leis an dul chun cinn, na hiarrachtaí agus na tograí a rinneadh go dtí seo. Rachfar i ngleic leis le príomhghnéithe nár tugadh aghaidh leormhaith orthu go dtí seo i ngach ceann de na trí ghné - rialáil, bonneagar agus cumais. Tá an Rialachán ailínithe go hiomlán leis na hinfheistíochtaí airgeadais a bheartaítear faoin gcéad CAI eile agus oibreoidh sé in éineacht leo. Mar shampla, beidh éifeacht shineirgisteach ag infheistíochtaí i mbonneagar trí CAI, lena n‑éascófar iompar míleata trí infhaighteacht an bhonneagair dé-úsáide oiriúnaithe a mhéadú laistigh den Aontas.

•Comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais

Tá an Rialachán comhsheasmhach le Teachtaireacht Chomhpháirteach an 26 Márta 2025 maidir le Straitéis um Aontas na hUllmhachta. Iarrtar leis an gceann deireanach sin comhar míleata sibhialta feabhsaithe, agus idirghníomhú feabhsaithe idir gníomhaithe sibhialtacha agus míleata, ar cur chuige é atá i gcroílár an Rialacháin seo a bhfuil sé d’aidhm aige feabhas a chur ar an gcur chuige uile-shochaí agus uile-rialtais a mhéid a bhaineann le hoibríochtaí iompair mhíleata.

Tá an Rialachán i gcomhréir freisin leis an Teachtaireacht ón gCoimisiún maidir le Straitéis an Aontais um stoc-charnadh: Borradh a chur faoi ullmhacht ábhair an Aontais i leith géarchéimeanna. Leis an Rialachán, leagtar síos bearta coincréiteacha chun aghaidh a thabhairt ar an nglao a dhéantar sa Teachtaireacht sin chun comhar agus comhordú a fheabhsú chun beartais agus creataí rialála inoiriúnaithe a chruthú le haghaidh gluaiseacht trasteorann tráth géarchéime agus suaite, go háirithe trí nósanna imeachta a shimpliú chun acmhainní a bhogadh agus a leithdháileadh thar theorainneacha agus trí sholúbthacht spriocdhírithe a sholáthar i Rialacháin iompair. Tá forálacha an Rialacháin seo maidir leis an gCóras Eorpach Freagartha Feabhsaithe um an tSoghluaisteacht Mhíleata (CEFFSM) comhsheasmhach go háirithe leis an gcur chuige a leagtar amach i straitéis an Aontais um stoc-charnadh.

Leis an Rialachán seo, tríd an bhféidearthacht Comhthiomsú Dlúthpháirtíochta de chumais chomhroinnte iompair agus lóistíochta a chur ar bun chun aghaidh a thabhairt ar na bearnaí cumais atá roimh na Ballstáit a mhéid a bhaineann le hoibríochtaí iompair mhíleata a dhéanamh, tógtar inspioráid dhíreach ó thaithí rathúil an Choimisiúin leis an Díorma Eorpach um Chosaint Shibhialta agus rescEU faoi Shásra an Aontais um Chosaint Shibhialta.

Ina theannta sin, agus é d’aidhm aige athléimneacht an bhonneagair straitéisigh dé-úsáide a fheabhsú, cuirtear leis an Treoir atá ann cheana maidir le hathléimneacht eintiteas criticiúil leis an Rialachán seo. I measc riachtanais eile, tugtar aghaidh leis an Rialachán seo ar an ngá atá le hathléimneacht agus cosaint an bhonneagair dé-úsáide atá straitéiseach d’iompar míleata a fheabhsú trí rialacha comhlántacha a thabhairt isteach lena gcuirtear leis an treoir thuasluaite atá ann cheana, lena ndírítear ar shainaithint agus athléimneacht an bhonneagair iompair sin.

Ar deireadh, cé go mbeartaítear leis forálacha sonracha agus coimhdeacha maidir le nósanna imeachta custaim um iompar míleata, a bhfuil fíorghá leo chun cur chun feidhme na mbeart iompair atá beartaithe a éascú, tá an Rialachán seo fós comhoiriúnach go hiomlán don athbhreithniú atá beartaithe ar Chód Custaim an Aontais, lena leagtar síos rialacha agus nósanna imeachta custaim i gcríoch chustaim an Aontais.

2.BUNÚS DLÍ, COIMHDEACHT AGUS COMHRÉIREACHT

•Bunús dlí

Téann fórsaí armtha na mBallstát go mór ar iontaoibh bonneagair agus trealaimh iompair dé-úsáide chun a n‑oibríochtaí iompair mhíleata a dhéanamh. Tríd an ngné dé-úsáide sin a aithint, féadfar an comhbheartas iompair a shlógadh agus a fhorbairt chun tacú le riachtanais shonracha an iompair mhíleata.

Thairis sin, is gá rialacha maidir le hiompar míleata trasteorann a chomhtháthú agus a fhorbairt go hiomchuí laistigh den chomhbheartas iompair, á bhforbairt ar leibhéal an Aontais, go háirithe chun sainiúlachtaí ábhartha an iompair a dhéanann cuideachtaí sibhialta thar ceann na bhfórsaí armtha a chur san áireamh, agus freisin chun a áirithiú go n‑íoslaghdaítear agus go maolaítear a thionchar ar iompar sibhialtach eile a mhéid is féidir.

Agus an méid thuas á chur san áireamh, agus freisin an fíoras go n‑áirítear leis an Rialachán bearta is infheidhme maidir le hiompar de bhóthar, d’iarnród agus ar uiscebhealaí intíre, ach freisin maidir le haeriompar agus muiriompar, tá sé bunaithe ar Airteagail 91 agus 100(2) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE). Bunaítear leis tacar beart agus leagtar síos forálacha iomchuí arb é is aidhm dóibh iompar míleata a éascú san Aontas agus thar a theorainneacha seachtracha agus tionchar an iompair sin ar iompar sibhialtach a íoslaghdú agus a mhaolú.

•Coimhdeacht (maidir le hinniúlacht neamheisiach)

Baineann an tsoghluaisteacht mhíleata le cumas fhórsaí armtha na mBallstát trúpaí agus trealamh a imscaradh go mear san Aontas agus thar a theorainneacha seachtracha chun críoch míleata. I bhfianaise chineál trasnáisiúnta na soghluaisteachta míleata, bíonn tionchar mór ag castachtaí na gluaiseachta trasteorann uirthi. Trí dhul i ngleic leis na dúshláin a bhaineann le hiompar míleata trasteorann, tá an Rialachán seo ailínithe le prionsabal na coimhdeachta, agus áirithítear go nglactar cinntí ar an leibhéal is éifeachtaí chun soghluaisteacht mhíleata rianúil éifeachtúil a éascú ar fud an Aontais.

Ó thaobh na rialála de, d’ainneoin iarrachtaí náisiúnta agus idir-rialtasacha, ní leordhóthanach an dul chun cinn atá déanta chun iompar míleata trasteorann a éascú. Is saintréithe den tírdhreach rialála atá ann faoi láthair iad rialacha náisiúnta neamhréireacha éagsúla, rud a fhágann creat ilroinnte lena gcuirtear bac ar dhé-úsáid éifeachtúil an bhonneagair iompair agus, dá bhrí sin, ar iompar pearsanra agus trealaimh mhíleata thar theorainneacha, agus a thionchar ar iompar sibhialtach á íoslaghdú agus á mhaolú an tráth céanna. Chun aghaidh a thabhairt ar an tsaincheist sin, tá gá le creat rialála aontaithe ar leibhéal an Aontais chun cur chuige comhleanúnach aonfhoirmeach a bhunú chun dé-úsáid an bhonneagair iompair a áirithiú le haghaidh gluaiseachtaí míleata. Thairis sin, ní mór na rialacha lena rialaítear iompar míleata trasteorann a chomhtháthú agus a fhorbairt i gcomhthéacs an chomhbheartais iompair, a bhunaítear ar leibhéal an Aontais.

Maidir le bonneagar, téann oibríochtaí iompair mhíleata trasteorann ar iontaoibh líonraí bonneagair dé-úsáide a chuimsíonn roinnt Ballstát. Is samplaí maithe iad na conairí soghluaisteachta míleata a sainaithníodh in 2025 den ghné trasteorann sin. Dá bhrí sin, tá na bearta a bheartaítear sa Rialachán seo chun ullmhacht agus athléimneacht an bhonneagair dé-úsáide a fheabhsú riachtanach chun forghníomhú rianúil oibríochtaí iompair mhíleata trasteorann a áirithiú agus tá siad i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta freisin. Os a choinne sin, ní bheadh cineálacha cur chuige náisiúnta ilroinnte leordhóthanach chun an cuspóir a bhaint amach maidir lena áirithiú go bhféadfar oibríochtaí iompair mhíleata trasteorann a dhéanamh ar bhonneagar dé-úsáide atá oiriúnach dá fheidhm.

A mhéid a bhaineann le cumais iompair agus lóistíochta, tá bearnaí móra roimh na Ballstáit atá deacair de facto a shárú ar an leibhéal náisiúnta amháin, mar gheall ar an infheistíocht shubstaintiúil is gá nó toisc go mbeadh dúbláil iarrachtaí gan ghá ann mar thoradh ar aghaidh a thabhairt orthu ar bhonn aonair. Leis sin, féadfar bac a chur ar iompar míleata éifeachtúil san Aontas agus thar a theorainneacha seachtracha. Chun é sin a shárú, d’éirigh le roinnt Ballstát tionscnaimh ‘chomhthiomsaithe agus chomhroinnte’ a chur chun feidhme maidir le hacmhainneachtaí iompair agus lóistíochta, amhail san aeraistriú straitéiseach, rud a léiríonn acmhainneacht na gcur chuige comhoibríoch. Mar sin féin, tá na tionscnaimh sin ilroinnte agus teoranta faoi láthair do líon áirithe Ballstát. Tá sé d’aidhm ag an Rialachán atá beartaithe cur leis an rath sin, agus rochtain orthu a chur ar fáil do gach Ballstát agus a raon feidhme a leathnú chun tuilleadh modhanna agus acmhainneachtaí iompair a chumhdach. Trí Chomhthiomsú Dlúthpháirtíochta a bhunú agus trí bhearta a thabhairt isteach chun dlúthpháirtíocht idir na Ballstáit a fheabhsú maidir le cumais ábhartha a rochtain agus, leis sin, aghaidh a thabhairt ar na bearnaí cumais lena gcuirtear bac ar iompar míleata ar leibhéal an Aontais faoi láthair, urramaítear prionsabal na coimhdeachta leis an togra, trí réiteach ar leibhéal an Aontais ar dhúshlán trasteorann a sholáthar. Leis an gcur chuige sin, cumasaítear úsáid níos éifeachtúla agus níos comhordaithe acmhainní, rud rachaidh chun tairbhe do gach Ballstát i ndeireadh na dála.

Ar deireadh, cé gur chuir Cúirt Iniúchóirí na hEorpa agus comhairliúcháin le páirtithe leasmhara riachtanas agus ábharthacht gníomhaíochta ar leibhéal an Aontais i dtábhacht chun aghaidh a thabhairt ar bhacainní sistéimeacha ar an tsoghluaisteacht mhíleata, d’fhág an géarghá atá ann feabhas a chur ar an tsoghluaisteacht mhíleata freisin go raibh idirghabháil an Aontais fíor-riachtanach chun réiteach comhleanúnach ag a bhfuil an luas agus scála is gá a sheachadadh.

•Comhréireacht

Is é is aidhm don Rialachán seo iompar míleata a éascú agus a chuíchóiriú laistigh den Aontas trí dhé-úsáid bonneagair shibhialtaigh agus comhordú méadaithe idir na Ballstáit a chur chun cinn. Chun an cuspóir sin a bhaint amach, calabraítear na bearta a bheartaítear go cúramach le bheith comhréireach le riachtanais an Rialacháin, agus cothromaíocht á haimsiú idir rialacha agus nósanna imeachta cuíchóirithe maidir le hiompar míleata agus príomhfhreagracht na mBallstáit maidir leis an tsoghluaisteacht mhíleata. Ní dhéantar difear leis an Rialachán do cheannasacht na mBallstát a chinneadh an mbogfaidh siad a bhfórsaí míleata laistigh den Aontas ná an ndeonóidh siad cead d’fhórsaí armtha Ballstáit eile idirthuras a dhéanamh trína gcríoch. Ina ionad sin, féachtar leis le cur chun feidhme éifeachtach na gcinntí ceannasacha sin a chumasú agus, ar an gcaoi sin, éifeachtúlacht fhoriomlán na soghluaisteachta míleata a fheabhsú. Trí chur chuige comhréireach a ghlacadh, áirithítear leis an Rialachán go n‑éascaítear iompar míleata agus ceannasacht na mBallstát á hurramú an tráth céanna.

Ina theannta sin, aimsítear cothromaíocht chúramach leis an Rialachán idir oibríochtaí iompair mhíleata a éascú agus a dtionchar ar shaoránaigh a mhaolú agus, ar an gcaoi sin, áirithítear cur chuige comhréireach leis. Tá sé d’aidhm ag na rialacha atá beartaithe an creat rialála a shoiléiriú d’oibreoirí sibhialtacha atá ar conradh ag fórsaí armtha na mBallstát, arb iad siúd a dhéanann formhór d’oibríochtaí iompair mhíleata san Aontas. Freisin, trí idirdhealú a dhéanamh idir gnáthrialacha iompair mhíleata agus na bearta éigeandála a chuimsítear faoi CEFFSM, glactar cur chuige céimnithe forásach leis an Rialachán, agus forchoimeádtar bearta cunóracha forleathana le haghaidh staideanna ag a bhfuil fíorghá leo. Leis an gcur chuige spriocdhírithe sin, íoslaghdaítear an tionchar ar an earnáil shibhialtach, agus teorannaítear é a mhéid is fíorghá chun freastal ar oibríochtaí iompair mhíleata méadaithe san Aontas. Thairis sin, leis na bearta, feabhsaítear tuarthacht do ghníomhaíochtaí sibhialtacha agus soláthraítear deiseanna don earnáil shibhialtach rannchuidiú go gníomhach le feabhas a chur ar an tsoghluaisteacht mhíleata san Aontas, rud a chothaíonn timpeallacht chomhoibríoch a rachaidh chun tairbhe don dá thaobh.

•An rogha ionstraime

Is é Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle a mholann an Coimisiún. Is é sin an ionstraim dlí is oiriúnaí toisc nach féidir ach le Rialachán an leibhéal aonfhoirmeachta is gá a sholáthar chun iompar míleata a éascú agus a chuíchóiriú go mór, lena chur i bhfeidhm aonfhoirmeach, a chineál ceangailteach agus a infheidhmeacht dhíreach. Ina theannta sin, tá sé sin i gcomhréir le hAirteagail 91 agus 100(2) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, lena leagtar amach an gnáthnós imeachta reachtach a bheidh le húsáid chun bearta a ghlacadh ina réimsí cur i bhfeidhm faoi seach.

Is féidir an rogha gan Treoir a roghnú a mhíniú den chuid is mó leis an bhfíoras go mbíonn tréimhse trasuite i gceist do na Ballstáit leis an rogha dheireanach sin, rud a éilíonn am agus iarrachtaí atá ar neamhréir leis an amlíne phráinneach faoina gcaithfidh an tAontas feabhas a chur ar an tsoghluaisteacht mhíleata, mar a leagtar amach sa Pháipéar Bán Comhpháirteach maidir le Todhchaí Chosaint na hEorpa - Ullmhacht 2030.

3.TORTHAÍ AR MHEASTÓIREACHTAÍ EX POST, AR CHOMHAIRLIÚCHÁIN LEIS NA PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS AR MHEASÚNUITHE TIONCHAIR

•Meastóireachtaí ex post/seiceálacha oiriúnachta ar an reachtaíocht atá an cheana

Tionscnamh nua beartais is ea an Rialachán seo atá beartaithe. Níl aon reachtaíocht ann cheana maidir le hiompar míleata trasteorann pearsanra agus earraí míleata ar leibhéal an Aontais go dtí seo.

•Comhairliúcháin leis na páirtithe leasmhara

Chun sonraí cáilíochtúla agus cainníochtúla agus aiseolas a bhailiú maidir le príomh-shaincheisteanna Phacáiste Soghluaisteachta Míleata 2025, rinneadh comhairliúchán spriocdhírithe le páirtithe leasmhara faoin bPacáiste Soghluaisteachta Míleata. Sheol an Coimisiún Eorpach é, i gcomhar leis an Ardionadaí, an 12 Meitheamh 2025, agus labhraíodh leis na Ballstáit agus le gach gníomhaí ábhartha, lena n‑áirítear ECAT, tionscadail ábhartha PESCO, limistéir, tionscal, bonneagar iompair agus bainisteoirí sócmhainní na soghluaisteachta míleata, páirtithe leasmhara custaim agus na hearnála fuinnimh, agus an earnáil airgeadais i measc páirtithe eile. Cuimsíodh leis an gcomhairliúchán spriocdhírithe sin le páirtithe leasmhara suirbhé tiomnaithe ar líne agus an fhéidearthacht páipéir sheasaimh agus aighneachtaí i scríbhinn a chur isteach go dtí an 31 Iúil 2025. Bhí cruinnithe déthaobhacha ag an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí agus seirbhísí an Choimisiúin Eorpaigh leis na Ballstáit freisin i mí Mheán Fómhair 2025.

San iomlán, fuair an Coimisiún 107 n‑aighneacht ar an suirbhé agus, astu sin, tháinig 39 ó na Ballstáit agus 2 ón Iorua, 36 ó chuideachtaí, 12 ó chomhlachais tionscail, agus 4 ó eagraíochtaí eile. Áirítear leis na haighneachtaí eile 12 ó údaráis calafoirt, 1 ó údarás iarnróid agus 1 a rinne ionadaíocht ar oibrithe. Maidir leis na hearnálacha a ndearnadh ionadaíocht orthu, i gcás inar féidir leithdháileadh sonrach a sholáthar, tháinig 6 ón earnáil aeir, 3 a rinne ionadaíocht ar údaráis chustaim, 1 ón earnáil fuinnimh, 21 ón earnáil iarnróid, 2 ón earnáil bóithre agus 18 ón réimse farraige. Fuarthas 76 pháipéar seasaimh freisin sa chomhairliúchán, 7 gcinn ó na Ballstáit agus 69 ón tionscal, ó mheithleacha machnaimh agus ó eagraíochtaí eile. Fuarthas ionchur ó ECAT freisin.

Leis na cruinnithe déthaobhacha leis na Ballstáit, soláthraíodh deis chun an tuiscint ar na haighneachtaí i scríbhinn a soláthraíodh a phlé a thuilleadh agus a dhoimhniú, agus torthaí comhiomlána an tsuirbhé ar pháirtithe leasmhara a chur i láthair na mBallstát.

•Bailiú agus úsáid saineolais

Ní bhaineann le hábhar

•Measúnú tionchair

Is gá feabhas a chur ar an tsoghluaisteacht mhíleata go práinneach mar chuid den chuspóir straitéiseach níos leithne ullmhacht cosanta na hEorpa a fheabhsú, mar a cuireadh i dtábhacht le Compás Straitéiseach 2022 agus leis an bPáipéar Bán Comhpháirteach maidir le Todhchaí Chosaint na hEorpa - Ullmhacht 2030. I bhfianaise phráinn an chomhthéacs slándála agus an ghá phráinnigh atá ann iompar míleata a éascú i bhfianaise na timpeallachta geopholaitiúla, cuirtear an togra i láthair go heisceachtúil gan measúnú tionchair ag gabháil leis.

Mar sin féin, tá Doiciméad Inmheánach Oibre ag gabháil leis an togra ón gCoimisiún le haghaidh Rialacháin lena soláthraítear tuairisc fhíorasach ar réasúnaíocht na hidirghabhála ar leibhéal an Aontais, chun acmhainneacht an Aontais a léiriú maidir le breisluach a chur ar fáil trína ghníomhaíochtaí rialála, buiséadacha agus comhordaithe, agus chun an bealach a réiteach do ghlacadh an Phacáiste Soghluaisteachta Míleata féin. Áirithítear leis sin go bhfuil anailís struchtúrtha ar na fadhbanna, cuspóirí agus roghanna atá ar fáil mar thaca leis an togra nua.

•Oiriúnacht rialála agus simpliú

Is é cuspóir foriomlán an Rialacháin freisin é rialacha maidir le hiompar míleata a éascú agus a chuíchóiriú, agus tá coinne leis, ar an gcaoi sin, go laghdófar an t‑ualach riaracháin, go háirithe maidir le ceadanna iompair mhíleata trasteorann a láimhseáil agus nósanna imeachta gaolmhara ag na Ballstáit.

•Cearta bunúsacha

Tá an Rialachán seo ailínithe go hiomlán leis an gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (an ‘Chairt’). Leis an togra, urramaítear saoirse gluaiseachta daoine agus earraí, mar a chumhdaítear sa Chairt. Cé nach ndéantar dochar leis an Rialachán seo do chumhachtaí na mBallstát ceadanna iompair mhíleata trasteorann a dheonú le linn aimsir síochána, bunaítear leis an Rialachán creataí nós imeachta agus dlíthiúla chun a áirithiú chun gcuirfidh na Ballstáit na cinntí sin i bhfeidhm ar bhealach atá comhsheasmhach le prionsabail na n‑imeachtaí córa (Airteagal 47 den Chairt) agus an dea-riaracháin (Airteagal 41 den Chairt).

Tríd an tsoghluaisteacht mhíleata a éascú, féadfar rannchuidiú leis an tionchar ar iompar sibhialta a íoslaghdú agus, dá bhrí sin, cearta bunúsacha shaoránaigh an Aontais a chosaint.

Le hAirteagal 8 den Chairt, soláthraítear an ceart go gcosnófaí sonraí pearsanta. I gcás ina bhféadfaí sonraí pearsanta (e.g. ainmneacha úinéara/oibreora) a bheith i gceist leis an gcomhroinnt faisnéise atá beartaithe faoi chumais dé-úsáide (e.g. bonneagar) le húdaráis mhíleata, ní mór d’aon phróiseáil sonraí pearsanta dlí an Aontais maidir le cosaint sonraí a chomhlíonadh (go háirithe Rialachán (AE) 2016/679 agus Rialachán (AE) 2018/1725) chun cothromaíocht a fháil idir riachtanais oibríochtúla agus príobháideachas.

Le hAirteagal 17(1) den Chairt, soláthraítear an ceart chun maoine, lena leagtar amach go bhfuil an ceart ag gach duine a shealúchais nó a sealúchais arna bhfáil go dleathach a shealbhú, a úsáid, a dhiúscairt agus a thiomnú.

Mar sin féin, chun an tsoghluaisteacht mhíleata a éascú laistigh den Aontas, ceanglaítear leis an Rialachán seo go mbunóidh na Ballstáit creat, nó go mbeidh creat i bhfeidhm acu, lena gcumasófar rialú/ceart úsáide sealadach do bhonneagar, sócmhainní, nó acmhainní chun leanúnachas agus éifeachtacht gan bhriseadh dá n‑oibríochtaí iompair mhíleata a áirithiú, agus lena gceadófar úsáid na mbeart rialaithe shealadaigh sin chun tacú le hoibríochtaí iompair mhíleata Ballstát eile, arna iarraidh sin. Ní mór dó sin a bheith i gcomhréir le hAirteagal 17(1), ina bhfuil díolúintí ón gceart chun maoine, nuair a bhíonn sé ar mhaithe le leas an phobail agus sna cásanna agus faoi na coinníollacha dá bhforáiltear le dlí, ach sin faoi réir cúiteamh cóir a íoc in am trátha mar chomaoin ar an gcaillteanas sin. Foráiltear leis an Rialachán seo nach gcuirfear ualach éagothrom ar úinéirí, oibreoirí ná bainisteoirí an bhonneagair, na sócmhainní ná an trealaimh atá faoi réir birt rialaithe shealadaigh agus go gcúiteofar go hiomchuí iad ar chostais a thabhaítear agus damáistí a bhaintear díobh mar gheall ar na bearta sin.

Le haon teorannú ar an gceart chun maoine sa togra seo, i gcomhréir le hAirteagal 52(1) den Chairt, déanfar foráil le dlí, urramófar brí na gceart agus na saoirsí sin agus comhlíonfar prionsabal na comhréireachta.

4.IMPLEACHTAÍ BUISÉADACHA

Tá tionchar buiséadach an tionscnaimh seo teoranta do leithreasuithe le haghaidh acmhainní daonna chun na cúraimí agus na cuspóirí faoin Rialacháin seo, agus na forbairtí córais TF is gá chun tacú le bunachair sonraí a fhorbairt agus a choinneáil ar bun, a dhéanamh. Beidh gá le hacmhainní daonna thar sheirbhísí an Choimisiúin (AS MOVE, AS DEFIS, AS TAXUD, AS ECHO) chun a áirithiú go nglacfar na gníomhartha cur chun feidhme agus tarmligthe is gá chun freagrachtaí nua an Choimisiúin a chomhlíonadh agus chun na gníomhaíochtaí agus cúraimí faoin Rialachán seo a chur chun feidhme (go háirithe iad siúd a bhaineann leis an nGrúpa Iompair um an tSoghluaisteacht Mhíleata, Comhthiomsú Dlúthpháirtíochta agus Córas Faisnéise Digití, cur chun feidhme na gconairí soghluaisteachta míleata agus an bhonneagair straitéisigh dé-úsáide agus freagrachtaí méadaithe do Choiste GTE-I, agus simpliú agus digitiú na bhfoirmiúlachtaí custaim). Meastar gurb é thart ar EUR 53,7 milliún an buiséad is gá in acmhainní daonna chun na cúraimí sin a dhéanamh agus, as sin, EUR 4,5 milliún sa tréimhse bhuiséadach 2021-2027.

Tá coinne le riachtanais acmhainní daonna freisin i ngníomhaireachtaí díláraithe. Tabharfaidh GSEE cúnamh don Choimisiún chun forálacha an Rialacháin a bhaineann le heitlíocht a chur chun feidhme, go háirithe chun rialacha a fhorbairt maidir le córais aerárthaí gan foireann, cumais nua soghluaisteachta míleata a sheachadadh trí dhróin dhéacha nuálacha, aerárthaí foireannaithe agus córas in aghaidh aerárthaí gan foireann (C-UAS) a éascú, rialacha teicniúla comhchuibhithe agus treoraíocht maidir le córais C-UAS, rialacha teicniúla comhchuibhithe agus treoraíocht chun aer-shoghluaisteacht mhíleata agus idir-inoibritheacht le heitlíocht shibhialta a éascú. Tabharfaidh Gníomhaireacht Iarnróid an Aontais Eorpaigh (ERA) cúnamh don Choimisiún chun forálacha an Rialacháin a bhaineann le hiarnród a chur chun feidhme, go háirithe (i) rannchuidiú le pléití a bhaineann le riachtanais mhíleata le haghaidh bonneagar agus sócmhainní iarnróid, (ii) comhtháthú na gcaighdeán míleata atá ann cheana sna sonraíochtaí teicniúla le haghaidh na hidir-inoibritheachta chun iad a dhéanamh infhorfheidhmithe, de réir mar is iomchuí, (iii) comhchuibhiú na rialacha oibríochtúla (sábháilteachta) agus teicniúla maidir le hiompar míleata, (iv) cúraimí breise údaraithe a bhaineann le feithiclí dé-úsáide, lena n‑áirítear mar Eintiteas Clárúcháin, agus (v) oiriúnú na gclár agus na n‑uirlisí atá ann cheana, lena n‑áirítear an Clár Eorpach Feithiclí. Meastar gurb é thart ar EUR 17.5 milliún an buiséad is gá chun na cúraimí sin a dhéanamh thar an dá ghníomhaireacht agus, as sin, EUR 2.6 milliún sa tréimhse bhuiséadach 2021-2027.

Meastar gur EUR 2.5 milliún a bheidh sna hinfheistíochtaí digiteacha a bhaineann leis an tionscnamh seo, go háirithe don Chomhthiomsú Dlúthpháirtíochta agus uirlisí TF eile is gá.

Tá an buiséad táscach faoin gcéad CAI eile gan dochar do thoradh na gcaibidlíochtaí faoin gcéad CAI eile.

5.EILIMINTÍ EILE

•Pleananna cur chun feidhme, agus socruithe faireacháin, meastóireachta agus tuairiscithe

Déanfar faireachán ar chur chun feidhme i gcomhar leis na Ballstáit chun a áirithiú go gcuirfidh údaráis inniúla ceanglais an Rialacháin atá beartaithe chun feidhme go héifeachtúil agus go comhsheasmhach. Chuige sin, ceanglaítear leis an togra go mbunóidh na Ballstáit Comhordaitheoir Náisiúnta um Iompar Míleata Trasteorann agus bunaítear Grúpa Iompar um an tSoghluaisteacht Mhíleata ina bhfuil ionadaithe na mBallstát, a thiocfaidh le chéile go tráthrialta chun breithniú a dhéanamh, inter alia, ar cheisteanna a bhaineann le cur chun feidhme chodanna den Rialachán. Déanfar faireachán ar ghnéithe a bhaineann le bonneagar iompair, go háirithe maidir leis na conairí soghluaisteachta míleata agus sainaithint na mbonneagar straitéiseach dé-úsáide, trí Choiste GTE-I.

Féadfaidh an Coimisiún tástálacha struis a dhéanamh, i gcomhar leis na Ballstáit agus comhlachtaí ábhartha an Aontais, chun éifeachtacht an chur chuige uile-rialtais a thástáil agus meastóireacht a dhéanamh air maidir le cuspóirí an togra seo a chur chun feidhme, lena n‑áirítear comhordú agus comhar i measc na gcomhlachtaí, údarás agus páirtithe leasmhara ábhartha, agus chun tástáil a dhéanamh ar chur chun feidhme chuspóirí an Rialacháin seo i limistéar geografach sonrach, amhail conair shonrach soghluaisteachta míleata nó réigiúin teorann na hEorpa de chuid Ballstáit le tríú tír, nó i réimse earnála sonrach, amhail custam.

Déanfaidh an Coimisiún meastóireacht ar an Rialachán seo tráth nach déanaí ná 3 bliana tar éis a theacht i bhfeidhm chun measúnú a dhéanamh ar na tionchair iarbhír agus chun meastóireacht a dhéanamh ar a éifeachtúlacht agus ar a éifeachtacht agus ar a mhéid atá na torthaí comhsheasmhach leis na cuspóirí. Cuirfidh an Coimisiún torthaí na meastóireachta sin in iúl do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle.

•Míniúchán mionsonraithe ar fhorálacha sonracha an togra

Ní bhaineann le hábhar

2025/0847 (COD)

Togra le haghaidh

RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE

maidir le creat beart a bhunú chun iompar trealaimh, earraí agus pearsanra míleata a éascú ar fud an Aontais

TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 91 agus Airteagal 100(2) de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún,

Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach,

De bharr an mhéid seo a leanas:

(1)Chuir an Coimisiún agus an tArdionadaí Páipéar Bán Comhpháirteach maidir le Todhchaí Chosaint na hEorpa - Ullmhacht 2030 i láthair an 19 Márta 2025, lena gcuirtear i dtábhacht gur chumasóir fíor-riachtanach í an tsoghluaisteacht mhíleata do shlándáil agus cosaint na hEorpa agus dár dtacaíocht don Úcráin. Tugadh le fios leis an bPáipéar Bán Comhpháirteach, cé go bhfuil dul chun cinn mór déanta le blianta beaga anuas, go bhfuil constaicí móra nár tugadh aghaidh orthu fós maidir le trúpaí agus trealamh a bhogadh gan bhac ar fud an Aontais.

(2)Le conclúidí ón gComhairle Eorpach an 26 Meitheamh 2025, d’iarr na Cinn Stáit nó Rialtais ar an gCoimisiún agus ar Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála tograí breise a chur i láthair chun an tsoghluaisteacht mhíleata a neartú agus, ar an gcaoi sin, gluaiseacht éifeachtúil trealaimh agus pearsanra cosanta ar fud an Aontais a chumasú.

(3)Ba cheart oibríochtaí iompair mhíleata trí dhé-úsáid an bhonneagair shibhialtaigh agus sócmhainní soghluaiste san Aontas agus thar a theorainneacha seachtracha a éascú, agus tionchar na n‑oibríochtaí sin ar iompar sibhialtach á theorannú agus á mhaolú an tráth céanna. Tá sé sin le bheith gan dochar do fhreagracht na mBallstát an tslándáil agus an chosaint náisiúnta a chosaint agus a gcumhacht feidhmeanna fíor-riachtanacha eile Stáit a chosaint, lena n‑áirítear iomláine chríochach an Stáit a áirithiú agus an dlí agus ord poiblí a choinneáil ar bun.

(4)San am a chuaigh thart, ba iad na fórsaí armtha den chuid is mó, nó i gcónaí, a rinne earraí agus trealamh míleata a iompar go díreach, agus bhí an t‑iompar sin díolmhaithe ó rialacha an Aontais maidir le hiompar earraí i bhformhór na mBallstát. Mar sin féin, ligeann na fórsaí armtha a n‑iompar ar fochonradh d’iompróirí tráchtála níos mó ná riamh. Is gá a áirithiú go mbeidh feidhm ag na rialacha céanna ar fud an Aontais i réimse an iompair mhíleata, cibé acu fórsaí armtha Bhallstáit an Aontais a dhéanann na hoibríochtaí iompair mhíleata go díreach, nó cuideachtaí sibhialtacha nó conraitheoirí eile a fhostaíonn na fórsaí armtha sin a dhéanann na hoibríochtaí thar a gceann.

(5)Cuirtear bac ar iompar míleata trasteorann a dhéanann na fórsaí armtha go díreach toisc nach leagtar amach le rialacha iompair an Aontais na bearta sonracha chun sainiúlachtaí an iompair sin a chur san áireamh, agus tá an t‑iompar sin faoi réir rialacha náisiúnta éagsúla agus nósanna imeachta ilroinnte, dá bhrí sin. Tá na ceanglais náisiúnta sin níos déine ná na cinn sin is infheidhme maidir le hoibríochtaí iompair shibhialtaigh. Is minic a bhíonn rialacha riaracháin (e.g. imréiteach taidhleoireachta) casta agus/nó páipéarbhunaithe ó Bhallstát go chéile (e.g. custam). Cruthaítear moilleanna, neamhéifeachtúlachtaí agus scrogaill leis sin agus cuirtear bac ar iompar míleata. Tá easpa creata aonfhoirmigh san Aontas chun iompar míleata a áirithiú agus chun tacú leis ar fud a chríche agus i gcéin. Tá creat den sórt sin criticiúil chun iompar míleata rianúil a áirithiú in aon imthoisc, agus go háirithe i staideanna inar gá daoine, earraí agus trealamh míleata a iompar go tapa agus ar mórscála.

(6)Chun iompar trealaimh, earraí agus daoine a éascú don chosaint mhíleata nó shibhialta, tá gá ar leith le creat cuimsitheach uile-Aontais le haghaidh ceadanna a dheonaíonn Ballstát is faighteoir le haghaidh oibríochtaí iompair mhíleata a dhéanann fórsaí armtha Ballstáit iarrthaigh, nó a dhéantar thar a cheann, ar a chríoch. Cé gur fhorbair an Ghníomhaireacht Eorpach um Chosaint (GEC) agus roinnt Ballstát na Comhshocruithe Teicniúla atá ann faoi láthair le haghaidh nósanna imeachta um chead gluaiseachta trasteorann, cuirtear i bhfeidhm ar bhonn deonach iad agus cuirtear chun feidhme go héagothrom iad. Leis sin, cruthaítear bearnaí i gcomhchuibhiú na rialacha agus na nósanna imeachta maidir le hiompar míleata, bíonn éiginnteacht oibríochtúil agus ualach riaracháin mar thoradh air, agus cuirtear acmhainneacht an Aontais idirghabháil a dhéanamh i gcosaint shibhialta, mar aon lena ullmhacht fhoriomlán, faoi riosca. Chun aghaidh a thabhairt ar na saincheisteanna sin, ba cheart ceadanna iompair mhíleata trasteorann a chuíchóiriú le haghaidh gach modha iompair (de bhóthar, d’iarnród, ar uiscebhealaí intíre, aeriompar agus muiriompar). Ba cheart do na Ballstáit uile na nósanna imeachta céanna a chur i bhfeidhm maidir le húdaruithe riaracháin agus imréitigh taidhleoireachta agus, ar an gcaoi sin, moilleanna, ualach riaracháin agus costais riaracháin a laghdú go mór. Mar fhorbairt ar na ceadanna bliantúla atá ann cheana faoi Chomhshocruithe Teicniúla GEC, is gá tuarthacht agus ullmhacht oibríochtúil araon a mhéadú trí chead seasta iompair mhíleata a chruthú a bheadh bailí go dtí go gcúlghairfí é.

(7)Níor cheart ceadanna seasta iompair mhíleata a cheangal d’aon oibríocht iompair mhíleata shonrach, ach ba cheart dóibh a bheith ina gceadanna réamhúdaraithe le haghaidh iompar míleata trasteorann agus ba cheart dóibh cineálacha réamhshainithe oibríochtaí iompair mhíleata a chumhdach. Agus ceadanna seasta iompair mhíleata á ndeonú le haghaidh oibríochtaí iompair mhíleata, ba cheart na Ballstáit a bheith in ann réamhchoinníollacha a chomhaontú faoina ndéanfar na hoibríochtaí sin, lena n‑áirítear socruithe tráchta is infheidhme agus bealaí réamhshainithe, chun oibríochtaí iompair ceadaithe a éascú ar gá socruithe tráchta dóibh agus an bonneagar dé-úsáide atá ar fáil á úsáid.

(8)Chun níos mó trédhearcachta agus comhleanúnachais oibríochtúil a áirithiú i mbainistiú an bhonneagair iompair dé-úsáide, ba cheart do na Ballstáit an méid comhordaithe is féidir a dhéanamh roimh ré, i gcomhréir le Gealltanas 2024 maidir leis an tSoghluaisteacht Mhíleata, lena gcuirtear sásraí comhordúcháin iltaobhacha agus déthaobhacha i dtábhacht chun nósanna imeachta a chomhchuibhiú agus feabhas a chur ar éifeachtúlacht feadh na bpríomhchonairí. Dá bhrí sin, ba cheart na Ballstáit atá suite feadh na conaire soghluaisteachta míleata céanna a bheith in ann a gceadanna seasta iompair mhíleata a ailíniú, agus ba cheart iad a bheith in ann na socruithe réamhbheartaithe agus bealaí réamhshainithe sin a chomhordú roimh ré. I gcás ina dtrasnaíonn oibríocht iompair mhíleata roinnt Ballstát, ba cheart don Bhallstát iarrthach an fógra a chur, go comhuaineach, faoi bhráid gach Ballstáit lena mbaineann a dheonaigh ceadanna seasta iompair mhíleata don Bhallstát sin.

(9)Ba cheart raon feidhme an cheada sheasta iompair mhíleata a shonrú chun oibríochtaí iompair mhíleata simplí amháin a chumhdach ag an gcéim seo, agus foráil á déanamh maidir leis an bhféidearthacht iad a leathnú sa todhchaí chun oibríochtaí iompair mhíleata níos casta a chumhdach. Ba cheart an próiseas sin a bheith fite fuaite le hiarracht infheistíochta chun bonneagar na gconairí soghluaisteachta míleata a oiriúnú agus a uasghrádú, agus ar mhaithe le comhordú feabhsaithe maidir le bealaí réamhshainithe le haghaidh gach cineáil oibríochta iompair mhíleata agus rochtain threisithe ar chumais iompair.

(10)Tá gá le ceadanna iompair mhíleata ad hoc chun oibríochtaí iompair mhíleata a dhéanamh in éagmais cead seasta nó nuair nach dtagann siad faoi raon feidhme ceada sheasta atá ann cheana agus ba cheart feidhm a bheith acu go príomha maidir le hoibríochtaí iompair mhíleata neamhbheartaithe ar gearrfhógra a thagann lasmuigh de raon feidhme comhaontaithe an cheada sheasta, i gcomhréir le Gealltanas 2024 maidir leis an tSoghluaisteacht Mhíleata inar gheall na Ballstáit ceadanna gluaiseachta trasteorann a dheonú laistigh d’uastréimhse 3 lá oibre.

(11)Mar aon leis na ceadanna, éilítear socruithe tráchta i gcás oibríochtaí iompair mhíleata trasteorann áirithe. Féadfaidh na socruithe sin a bheith ag baint le bealaí le haghaidh iompar sábháilte lasta mhíleata neamhghnách nó earraí contúirteacha, na gardaí tionlacain chun dul in éineacht le hoibríochtaí iompair mhíleata, Tacaíocht an Óstnáisiúin is gá i gcomhthéacs oibríochta iompair mhíleata, nó bearta nó ceanglais sábháilteachta eile a bhaineann go sonrach le modh iompair atá lasmuigh de na gnáthrialacha, amhail rochtain theoranta ar thrasnuithe ráillrianta, bóithre blocáilte, nó aerspás srianta. Ina theannta sin, san earnáil iarnróid, is gá don bhainisteoir bonneagair iarnróid bealach traenach aonair a leithdháileadh freisin agus údarú sonrach a thabhairt le haghaidh iompar eisceachtúil, agus is gá do ghnóthais iarnróid na seiceálacha comhoiriúnachta bealaigh agus comhdhéanaimh traenach a dhéanamh is gá le haghaidh oibríocht iompair mhíleata. Le socruithe tráchta agus leithdháiltí bealaigh den sórt sin, cuidítear le drochthionchair ar ghníomhaíochtaí iompair shibhialtaigh a íoslaghdú. Tá gá le nósanna imeachta agus sprioc-amanna coiteanna chun socruithe tráchta a iarraidh agus a dheonú, lena n‑áirítear an comhordú le bainisteoirí bonneagair, chun próisis a chomhchuibhiú agus a chuíchóiriú agus chun moilleanna agus suaitheadh a laghdú. Ba cheart socruithe tráchta a bhunaítear faoin Rialachán seo a bheith gan dochar do nósanna imeachta oibríochtúla eile nó ceanglais oibríochtúla eile a d’fhéadfadh a bheith infheidhme faoi reachtaíocht an Aontais nó faoin reachtaíocht náisiúnta maidir leis na hoibríochtaí iompair mhíleata lena mbaineann a dhéanamh.

(12)Is gá foirmiúlachtaí nós imeachta a chuíchóiriú agus teimpléid a sholáthar le haghaidh iarrataí agus fógraí iompair mhíleata chun moilleanna, neamhéifeachtúlachtaí agus scrogaill oibríochtúla a sheachaint. Ba cheart do na Ballstáit aon iarraidh ar chead iompair mhíleata agus aon fhógra faoi, lena n‑áirítear iompar míleata earraí contúirteacha agus lasta mhíleata neamhghnách, a dhéanamh agus an teimpléad a leagtar amach in Iarscríbhinn II a ghabhann leis an Rialachán seo á úsáid. Ba cheart gach iarraidh agus fógra a bhaineann le hoibríocht iompair mhíleata aonair a chomhcheangal in iarraidh aonair ar chead nó i bhfógra aonair. Níor cheart aon fhoirm bhreise a bheith ag teastáil ó aon Bhallstát. Ba cheart é sin a bheith gan dochar do rialacha custaim an Aontais is infheidhme, go háirithe d’fhoirmeacha 302 AE agus ECAT. Ba cheart aon chumarsáid idir na Ballstáit a bhaineann le hiarrataí agus fógraí le haghaidh oibríochtaí iompair mhíleata agus socruithe tráchta a tharchur tríd an gComhordaitheoir Náisiúnta um Iompar Míleata Trasteorann faoi leith.

(13)Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú maidir le cur chun feidhme an Rialachán, agus i gcomhréir le cuspóir Ghealltanas 2024 maidir leis an tSoghluaisteacht Mhíleata nósanna imeachta digitithe agus comhchuibhithe a chur i bhfeidhm i gcás inar féidir, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún chun Córas Faisnéise Digití um an tSoghluaisteacht Mhíleata a bheidh slán agus srianta a bhunú a bheidh le cur in úsáid faoi 2030.Nuair a chuirfear an córas sin in úsáid, ba cheart do na Ballstáit uile é a úsáid le haghaidh na gceadanna iompair mhíleata, socruithe tráchta agus foirmiúlachtaí custaim uile maidir le hiompar míleata trasteorann a bhaineann le Foirm 302 AE. Maidir leis na foirmiúlachtaí custaim a bhaineann le Foirm 302 AE, ba cheart an córas a bheith i gcomhréir le reachtaíocht chustaim ábhartha an Aontais, lena n‑áirítear na ceanglais choiteanna maidir le sonraí atá i Samhail Sonraí Custaim an Aontais.

(14)Ba cheart oibríochtaí iompair mhíleata a dhéanamh gan suaitheadh míchuí ag na pointí trasnaithe teorann inmheánacha, laistigh de chríoch custaim an Aontais, ar bhealach lena dteorannaítear scrogaill d’iompar sibhialtach. Le linn tionlacan iompair mhíleata, is gá feithiclí a mharcáil agus armáin agus armlóin a láimhseáil chun sábháilteacht agus éifeachtúlacht araon a ráthú, agus d’fhéadfaí moilleanna a thabhairt isteach le rialuithe ag an teorann a d’fhéadfadh tráthúlacht na n‑oibríochtaí iompair mhíleata a chur i gcontúirt. Níor cheart aon bheart rialaithe is gá a dhéanamh ach amháin ag an gcéad stad beartaithe tar éis teorainn inmheánach Ballstáit.

(15)Tá feidhm ag roinnt comhaontuithe idirnáisiúnta cheana féin maidir le hiompar earraí contúirteacha a dhéanann na fórsaí armtha nó a dhéantar thar a gceann. Mar sin féin, tá iompar den sórt sin go mór faoi réir na rialacha náisiúnta ábhartha agus chórais ceada na mBallstát. Cruthaítear moilleanna agus ualaí riaracháin gan ghá leis sin. Dá bhrí sin, ba cheart iompar míleata earraí contúirteacha laistigh den Aontas a dhéanann na fórsaí armtha nó a dhéantar thar a gceann a cheadú, ar choinníoll go gcomhlíontar na ceanglais chéanna a leagtar amach sna comhaontuithe idirnáisiúnta ábhartha agus na rialacháin maidir le hiompair earraí contúirteacha. Ina theannta sin, i gcásanna ina ndéileáiltear le comhghuaillí de ECAT nach Ballstát den Aontas é agus nach páirtí é sna comhaontuithe sin mar choibhéiseach le Ballstát iarrthach i gcomhréir leis an Rialachán seo, ba cheart dó a bheith in ann iompar míleata earraí contúirteacha a dhéanamh san Aontas freisin má chomhlíonann sé rialacha ábhartha ECAT nó, mura bhfuil feidhm ag aon riail ECAT, na rialacha náisiúnta is infheidhme, de réir mar is iomchuí.

(16)Is gá a áirithiú go gceadaítear iompar lasta mhíleata neamhghnách de bhóthar lena sáraítear an meáchan nó toisí uasta a leagtar amach i dTreoir 96/53/CE ón gComhairle, faoi réir na socruithe tráchta is gá, más ann dóibh, agus ar choinníoll go n‑iompraítear ualach doroinnte leo.

(17)Cé go ndeonaíonn formhór na mBallstát roinnt díolúintí d’oibríochtaí iompair mhíleata ó thoirmisc taistil deiridh seachtaine agus saoire, agus ó shrianta tráchta tréimhsiúla comhchosúla, tá difríocht mhór idir na díolúintí sin ar fud an Aontais. Dá bhrí sin, is gá díolúine ghinearálta a thabhairt isteach ó shrianta tráchta ambhunaithe den sórt sin chun a áirithiú go ndéantar oibríochtaí iompair mhíleata go tapa agus go rianúil ar fud an Aontais le linn na dtréimhsí sin freisin.

(18)Le srianta tráchta a chuirtear i bhfeidhm ar stráicí bóthair sonracha agus atá bunaithe ar fheidhmíocht chomhshaoil feithiclí, féadfar, in imthosca áirithe, ualach díréireach a chur ar iompar míleata a dhéanann na fórsaí armtha go díreach. Is amhlaidh atá toisc gur minic a bhíonn feithiclí bóthair míleata i bhfad níos troime ná feithiclí bóthair sibhialtacha, rud a fhágann go bhfuil níos lú roghanna malartacha astaíochtaí nialasacha nó astaíochtaí ísle ann. Ina theannta sin, bíonn athnuachan feithiclí bóthair míleata troma den sórt sin níos moille ná mar a bhíonn leis an bhflít sibhialtach. Ar na cúiseanna sin, ba cheart iompar míleata a dhéanann na fórsaí armtha go díreach a dhíolmhú ó shrianta tráchta a chuirtear i bhfeidhm ar stráicí bóthair sonracha agus atá bunaithe ar fheidhmíocht chomhshaoil na bhfeithiclí.

(19)Cuirtear srian le hoibríochtaí cabatáiste de bhóthar san Aontas faoi Rialachán (CE) Uimh. 1072/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle. Cé go n‑eisiatar oibríochtaí iompair mhíleata a dhéanann na fórsaí armtha ó na srianta sin, ní hamhlaidh an cás do na hoibríochtaí sin a dhéanann tarlóirí sibhialtacha ar conradh. Chun iompar míleata a éascú, is gá an deis a thabhairt do na Ballstáit oibríochtaí iompair mhíleata a dhéanann oibreoirí sibhialtacha a dhíolmhú ó na srianta sin i gcás inar gá chun iompar míleata a éascú.

(20)Is minic a eascraíonn moilleanna inseachanta agus ualach riaracháin gan ghá in iompar earraí i gcomhthéacs oibríochtaí iompair mhíleata as na héascuithe dá bhforáiltear le reachtaíocht chustaim an Aontais a bheith in úsáid go neamhleor ag na hoibreoirí, mar aon, ar bhonn níos lú, le cur i bhfeidhm éagsúil náisiúnta de rialacha custaim an Aontais. Féadfar scrogaill thábhachtacha a chruthú leo sin freisin a mbíonn tionchar diúltach acu ar oibríochtaí iompair sibhialtacha. Chun foirmiúlachtaí custaim a chuíchóiriú agus a shimpliú le haghaidh iompar míleata trasteorann earraí, d’fhorbair an tAontas Foirm 302 AE, atá ceaptha chun nósanna imeachta custaim a shimpliú le haghaidh na n‑earraí míleata sin. Ba cheart d’fhoirmeacha 302 AE agus ECAT a bheith ina modh caighdeánach chun foirmiúlachtaí custaim ábhartha a chur i gcrích, seachas i gcás ina gcuireann údaráis mhíleata atá i gceannas ar an oibríocht féin in iúl gur fearr leo na dearbhuithe custaim caighdeánacha a chur isteach. Ba cheart do na Ballstáit tacú le húsáid foirmeacha 302 AE agus ECAT agus í a spreagadh. Chun cur chun feidhme éifeachtach na bhfoirmeacha sin a threisiú, ba cheart d’oibreoirí iad a úsáid mar réamhshocrú, seachas i gcás ina dtarscaoileann na húdaráis mhíleata atá i gceannas ar an oibríocht féin a n‑úsáid go sainráite i bhfabhar dearbhú custaim caighdeánach a chur isteach. I gcás ina bhfuil gá le rialuithe, ba cheart tosaíocht a thabhairt dóibh chun cothromaíocht a fháil idir riachtanais oibríochtúla agus bainistiú riosca, i gcomhréir le reachtaíocht chustaim an Aontais.

(21)Maidir le ceadanna iompair mhíleata, socruithe tráchta, teimpléid, an córas digiteach, rialacha iompair maidir le hiompar trealaimh agus pearsanra míleata gan bhriseadh, iompar míleata earraí contúirteacha agus iompar míleata neamhghnách agus rialacha eile maidir le toirmisc tráchta saoire agus cabatáiste, ba cheart do na Ballstáit atá ina gcomhaltaí de ECAT déileáil le haon chomhghuaillí de ECAT mar choibhéiseach leis na Ballstáit iarrthacha i gcomhthéacs oibríochtaí ECAT, cé is moite de na rialacha agus forálacha a bhaineann le foirmiúlachtaí custaim agus digitiú gaolmhar Fhoirm 302 AE. Leis an gcóir choibhéiseach a leagtar síos sa Rialachán seo, ní chuirfear leasanna slándála ná cosanta an Aontais ná na mBallstát i gcontúirt. Beidh an Rialachán seo gan dochar do chur i bhfeidhm an Chomhaontaithe idir na Páirtithe i gConradh an Atlantaigh Thuaidh maidir le Stádas a bhFórsaí (Comhaontú maidir le Stádas Fórsaí ECAT), a shínigh na Ballstáit atá ina bpáirtithe in Eagraíocht Chonradh an Atlantaigh Thuaidh (ECAT) i Londain an 19 Meitheamh 1951.

(22)Mar a chuirtear i dtábhacht sa Phlean Gníomhaíochta maidir leis an tSoghluaisteacht Mhíleata 2.0, tá gá le creat Aontais chun iompar mórscála luathaithe pearsanra agus trealaimh mhíleata a éascú nuair is gá in imthosca eisceachtúla. Chuige sin, ba cheart Córas Eorpach Freagartha Feabhsaithe um an tSoghluaisteacht Mhíleata (‘CEFFSM’) a bhunú chun foráil a dhéanamh maidir le bearta sealadacha agus urghnácha uile-Aontais chun iompar míleata tráthúil gan bhriseadh a áirithiú ar fud an Aontais in imthosca den sórt sin, agus suaitheadh tráchta shibhialtaigh á íoslaghdú an tráth céanna.

(23)Ba cheart don Chomhairle CEFFSM a ghníomhachtú i gcás nach bhféadfar freastal ar mhéadú atá ann cheana nó a bhfuil coinne leis ar mhéid, minicíocht, nó luas an iompair mhíleata san Aontas faoi ghnáthrialacha iompair an Aontais nó mar gheall ar acmhainneacht líonra iompair an Aontais. D’fhéadfaí gá méadaithe den sórt sin le hiompar míleata a bheith ann mar thoradh ar, inter alia, meathlú ar thimpeallacht slándála an Aontais, nó géarchéimeanna nádúrtha nó géarchéimeanna de dhéantús an duine a d’fhágfadh go mbeadh gá le rannpháirtíocht fórsaí armtha, lena ndéantar difear don Aontas ina iomláine nó do chuid de, nó bagairtí i dtríú tíortha.

(24)Ba cheart gníomhachtú CEFFSM a thionscnamh ar thionscnamh an Choimisiúin féin nó ar iarraidh réasúnaithe ó Bhallstát amháin ar a laghad. Sula gcuirtear togra faoi bhráid na Comhairle chun CEFFSM a ghníomhachtú, ba cheart don Choimisiún gach saineolas atá ar fáil a úsáid agus aon fhaisnéis ábhartha a bhailiú chun measúnú a dhéanamh ar an riosca go dtiocfaidh méadú mór ar mhéid, minicíocht nó luas an iompair mhíleata laistigh den Aontas, lena n‑áirítear trí idirchaidreamh a dhéanamh leis an Ardionadaí do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála agus le ECAT.

(25)Nuair a chinneann an Coimisiún go bhfuil údar le gníomhachtú CEFFSM, ba cheart dó an gníomhachtú sin a mholadh don Chomhairle. Tar éis di an iarraidh sin a fháil, ba cheart don Chomhairle a bheith in ann CEFFSM a ghníomhachtú tráth nach déanaí ná 48 n‑uair an chloig tar éis di an iarraidh ar ghníomhachtú a fháil, trí ghníomh cur chun feidhme a ghlacadh lena sonraítear fad chur i bhfeidhm CEFFSM, nár cheart dó a bheith níos faide ná 12 mhí. Ba cheart don ghníomh cur chun feidhme éifeachtaí na bhforálacha a shonrú freisin atá le leathnú ag na Ballstáit atá ina bpáirtithe i gConradh an Atlantaigh Thuaidh chuig iompar míleata ag páirtithe i gConradh an Atlantaigh Thuaidh nach Ballstáit den Aontas iad, gan dochar d’fhoirmiúlachtaí custaim ábhartha. Nuair a chinneann an Chomhairle forálacha áirithe a leathnú chuig Comhghuaillithe, ba cheart di oibríochtaí, misin agus freachnaimh a chomhaontaítear go coiteann laistigh de ECAT agus a bhaineann le cúiseanna CEFFSM a chur san áireamh go háirithe, agus leasanna slándála agus cosanta an Aontais agus na mBallstát a urramú. Tugtar údar leis na cumhachtaí sin a thabhairt don Chomhairle le cineál íogair an chinnidh chun CEFFSM a ghníomhachtú agus le cineál speisialta na mbeart éigeandála a bheidh infheidhme faoin sásra sin.

(26)Le linn thréimhse ghníomhachtaithe CEFFSM, ba cheart don Choimisiún a bheith in ann cruinnithe urghnácha an Ghrúpa Iompair um an tSoghluaisteacht Mhíleata a thionól, ina mbeidh ionadaithe an Choimisiúin, na Seirbhíse Eorpaí Gníomhaíochta Seachtraí (SEGS), lena n‑áirítear Foireann Mhíleata an Aontais Eorpaigh, GEC agus na mBallstát (mar ionadaithe ar a rialtais), agus ba cheart dlúthchomhar a áirithiú leis na Ballstáit. Ba cheart do na Ballstáit an Coimisiún a chur ar an eolas go pras maidir le bearta náisiúnta a dhéantar mar fhreagairt do ghníomhachtú CEFFSM, lena gcothófar comhleanúnachas agus dlúthpháirtíocht oibríochtúil. Ba cheart do chreat CEFFSM oibriú i sineirge leis na creataí éigeandála a bhunaítear faoin nGníomh um Éigeandáil agus Athléimneacht an Mhargaidh Inmheánaigh agus [an Clár um an Tionscal Cosanta Eorpach]. I gcás ghníomhachtú CEFFSM, ba cheart breithniú cuí a dhéanamh ar mhodh géarchéime soláthair agus modh géarchéime soláthair slándáilbhunaithe [an Chláir um an Tionscal Cosanta Eorpach] agus ar Mhodh Éigeandála an Ghnímh um Éigeandálaí sa Mhargadh Inmheánach agus Athléimneacht an Mhargaidh Inmheánaigh, go háirithe nuair a bhíonn sé gníomhach, chun an tionchar ar an Margadh Aonair a mheasúnú, agus chun a chinneadh an bhféadfaidh sé fónamh chun oibríochtaí iompair mhíleata a chomhlánú, go háirithe trí shaorghluaiseacht oibrithe a áirithiú.

(27)Chun iompar míleata a éascú, ba cheart feidhm a bheith ag rialacha sonracha a bhaineann le hiompar le linn thréimhse ghníomhachtaithe CEFFSM. Ba cheart do na Ballstáit is faighteoirí a mheas go bhfuil oibríochtaí iompair mhíleata ceadaithe go huathoibríoch. Níor cheart do na Ballstáit iarrthacha fógra a thabhairt ach do na Ballstáit is faighteoirí maidir le hoibríocht iompair mhíleata bheartaithe a luaithe is féidir agus 6 uair an chloig ar a dhéanaí roimh an am sceidealaithe teachta ag pointe trasnaithe teorann an Bhallstáit is faighteoir. Ba cheart na mionsonraí ábhartha uile agus, i gcás inarb infheidhme, an iarraidh ar Thacaíocht an Óstnáisiúin nó socruithe tráchta eile a chuimsiú le fógra, chun é a chur ar a gcumas do na Ballstáit is faighteoirí ullmhú go héifeachtach. I gcás ina bhfuil socruithe tráchta de dhíth ar an mBallstát is faighteoir, ba cheart iad sin a chinneadh in am trátha chun a áirithiú go bhféadfar an oibríocht iompair a dhéanamh de réir an sceidil, lena n‑áiritheofar comhordú mear, agus cothromaíocht á fáil idir ullmhacht mhíleata agus an gá atá le hoibríochtaí trasteorann tráthúla intuartha, rud a chuidíonn le suaitheadh iompair shibhialtaigh a íoslaghdú. A mhéid a fhéadfaidh iarmhairtí indíreacha a bheith ag an Rialachán seo ar bheartas slándála agus cosanta Ballstát áirithe, soláthraítear rialacha leis chun freastal ar shainiúlachtaí chórais slándála agus cosanta na mBallstát sin.

(28)Le Conclúidí ón gComhairle maidir le Slándáil agus Cosaint an Aontais Eorpaigh an 27 Bealtaine 2024, gealladh a áirithiú, faoi 2026 ar a dhéanaí, go bhféadfaí rochtain tosaíochta tráchta a dheonú le haghaidh iompar míleata d’iarnród i ngéarchéimeanna nó i staideanna éigeandála. D’fhéadfaí rochtain tosaíochta a dheonú le haghaidh iompar míleata d’iarnród nó aeriompar míleata faoi na forálacha maidir le géarchéim nó éigeandáil faoin Rialachán [togra le haghaidh Rialachán maidir le Toilleadh Iarnróid] ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus faoi Rialachán (CE) Uimh. 1008/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, faoi seach. Mar sin féin, tá gá le rialacha níos sonraí maidir le deonú rochtana tosaíochta, lena gcumhdófar gach modh iompair agus a oirfidh níos fearr do CEFFSM. Dá bhrí sin, is gá ceart rochtana tosaíochta cothrománach a thabhairt isteach do na fórsaí armtha ar líonraí agus bonneagar iompair, agus ar sheirbhísí agus saoráidí gaolmhara, thar gach modh iompair. Mar gheall ar chineál eisceachtúil CEFFSM agus chun an t‑ualach airgeadais ar na fórsaí armtha a theorannú, níor cheart aon chúiteamh a bheith dlite ag na fórsaí armtha d’úsáideoirí iompair dá ndéantar difear leis an rochtain tosaíochta sin, mar shampla, toisc go bhfuil moill ar a dtraein, nó nach féidir leo teacht i dtír ag críochfort calafoirt sonrach. I bhfianaise na n‑iarmhairtí sin a d’fhéadfadh a bheith dian agus costasach d’úsáideoirí iompair eile, ní mheastar údar a bheith le rochtain tosaíochta do na fórsaí armtha ach amháin i gcás ina ngníomhachtaítear CEFFSM.

(29)Le linn thréimhse ghníomhachtaithe CEFFSM, i gcás ina bhfuil feidhm ag na ceanglais a leagtar síos i gcomhaontuithe idirnáisiúnta maidir le hiompar míleata earraí contúirteacha faoin Rialachán seo, ba cheart cead a bheith ag na Ballstáit, cé is moite d’fhoirmiúlachtaí custaim, iompar míleata earraí contúirteacha a dhíolmhú ó aon cheann de na ceanglais sin. Agus é sin á dhéanamh acu, níor cheart dóibh rialacha náisiúnta breise a fhorchur. Ba cheart dóibh freisin na díolúintí sin a chomhordú chun a áirithiú go mbeidh oibríochtaí iompair mhíleata faoi réir rialacha comhsheasmhacha a mhéid a bhaineann le hiompar earraí contúirteacha.

(30)I ngnáthstaideanna, níor cheart don lasta atá le hiompar an meáchan uasta agus na toisí uasta is infheidhme a shárú, is é sin, ar mhaithe le sábháilteacht ar bhóithre, ach amháin i gcás ina bhfuil an lasta doroinnte. Mar sin féin, le linn thréimhse ghníomhachtaithe CEFFSM, d’fhéadfadh sé gur ghá ualaí móra a iompar ar bhealach tapa éifeachtach, mar gheall ar an staid éigeandála. Dá bhrí sin, le linn na tréimhse sin, ba cheart iompar lasta neamhghnách a cheadú, fiú mura bhfuil an lasta doroinnte.

(31)Le linn thréimhse ghníomhachtaithe CEFFSM, is gá do na Ballstáit rochtain a bheith acu ar na cumais iompair agus lóistíochta is gá chun a n‑oibríochtaí iompair mhíleata a fhorghníomhú. Dá bhrí sin, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann tairbhiú de thacaíocht mhéadaithe maidir leis sin. Is gá go mbeadh an Coimisiún in ann cúnamh a thabhairt do na Ballstáit na cumais sin a rochtain freisin chun forghníomhú éifeachtach na n‑oibríochtaí iompair mhíleata a áirithiú. Ba cheart don Ghrúpa Iompair um an tSoghluaisteacht Mhíleata a bheith in ann cumais iompair shonracha a shainaithint atá cláraithe sa Chomhthiomsú Dlúthpháirtíochta agus a bhfuil géarghá ag Ballstáit áirithe leo. I gcásanna den sórt sin, ba cheart d’iarrachtaí comhroinnte agus comhordaithe faoin gComhthiomsú Dlúthpháirtíochta díriú ar thacaíocht a thabhairt do na hiarrataí tosaíochta sin, lena n‑áiritheofar go gcuirfear na cumais a éilítear ar fáil ar bhealach tráthúil éifeachtúil.

(32)Le linn thréimhse ghníomhachtaithe CEFFSM, d’fhéadfadh gá a bheith le tuilleadh oibríochtaí iompair mhíleata lena mbaineann cabatáiste. Dá bhrí sin, ba cheart do na Ballstáit gach iompar míleata trealaimh, earraí agus pearsanra a dhíolmhú ó shrianta cabatáiste le linn na tréimhse sin.

(33)Tá rialacha an Aontais maidir le hamanna tiomána, sosanna agus tréimhsí scíthe le haghaidh iompar de bhóthar mar a leagtar síos i Rialachán (CE) Uimh. 561/2006 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle tábhachtach chun sábháilteacht tráchta agus sláinte agus folláine oibrithe iompair a áirithiú. Cé go bhfuil sábháilteacht tráchta fós fíor-riachtanach le linn thréimhse ghníomhachtaithe CEFFSM, féadfar moilleanna criticiúla a bheith mar thoradh ar na teorainneacha a fhorchuirtear leis na rialacha sin. Dá bhrí sin, le linn na tréimhse sin, ba cheart d’iompar míleata de bhóthar tairbhiú de rialacha nach bhfuil chomh sriantach céanna, gan leas oibrithe ná sábháilteacht an iompair a chur i mbaol.

(34)Le Treoir (AE) 2016/797 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, leagtar amach gur cheart do ghnóthas iarnróid, sula n‑úsáideann gnóthas iarnróid feithicil ar líonra ar leith, seiceáil a dhéanamh an bhfuil an fheithicil údaraithe don réimse úsáide sin agus an bhfuil sí cláraithe go cuí. Le linn thréimhse ghníomhachtaithe CEFFSM, mar gheall ar mhéideanna agus minicíocht níos airde oibríochtaí iompair mhíleata, d’fhéadfadh sé go mbeidh gá le feithiclí iarnróid dé-úsáide lasmuigh dá réimsí úsáide údaraithe sonraithe. Dá bhrí sin, ba cheart do ghnóthais iarnróid a bheith in ann iad a úsáid lasmuigh de na réimsí sin, ar choinníoll go ndearbhaítear sábháilteacht trí shásraí eile.

(35)Le rialacha an Aontais agus rialacha náisiúnta lena gcuirtear srian ar thrácht bunaithe ar thorann, ar cháilíocht an aeir agus ar chritéir comhshaoil eile, tacaítear le cuspóirí an Aontais tionchar comhshaoil na hearnála iompair a laghdú agus folláine saoránach a áirithiú. Mar sin féin, i gcásanna éigeandála ina mbíonn gá le méid agus minicíocht níos airde oibríochtaí iompair mhíleata ar chúiseanna sáraitheacha slándála poiblí, féadfar srianta agus moilleanna díréireacha ar an iompar sin a bheith mar thoradh ar na rialacha sin. Le linn thréimhse ghníomhachtaithe CEFFSM, ba cheart iompar míleata a dhíolmhú ó shrianta tráchta ar bhóithre bunaithe ar fheidhmíocht chomhshaoil na bhfeithiclí agus ó shrianta bunaithe ar cháilíocht an aeir agus rialaithe torainn a chuirtear i bhfeidhm ag calafoirt agus aerfoirt.

(36)Le Rialachán (AE) 2017/625 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, leagtar síos rialacha maidir le rialuithe oifigiúla a dhéanann údaráis inniúla na mBallstát chun comhlíontacht reachtaíocht an Aontais a fhíorú i réimsí áirithe, lena n‑áirítear sábháilteacht bia agus beatha, agus sláinte ainmhithe. Go sonrach, ceanglaítear le Rialachán (AE) 2017/625 go gcuirtear catagóirí áirithe ainmhithe agus earraí i láthair ag post rialaithe teorann le haghaidh rialuithe oifigiúla ar theacht isteach dóibh san Aontas den chéad uair chun comhlíontacht cheanglais an Aontais a bhaineann le, chomh maith le nithe eile, sláinte phoiblí agus sláinte ainmhithe a fhíorú.

(37)Ní dhéantar foráil le Rialachán (AE) 2017/625 maidir le sásraí sonracha le haghaidh rialuithe brostaithe ná tarscaoilte i staideanna éigeandála lena dtugtar údar do thabhairt isteach mhear earraí ábhartha i gcríoch an Aontais. Le linn thréimhse ghníomhachtaithe CEFFSM, mar thoradh ar an gceanglas rialuithe teorann sainordaitheacha a dhéanamh dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2017/625, tá riosca ann go mbeidh moilleanna atá ar neamhréir le hiompar míleata práinneach rianúil bia, beatha agus madraí. Chun iompar míleata mear gan bhac a áirithiú nuair a ghníomhachtaítear CEFFSM, tá gá le maolú ar rialuithe oifigiúla ag poist rialaithe teorann faoi Rialachán (AE) 2017/625 i leith soláthairtí bia agus beatha agus madraí míleata a thagann isteach san Aontas.

(38)Chun iompar míleata mear gan bhac a áirithiú laistigh den Aontas i staideanna ina ngníomhachtaítear CEFFSM agus chun scrogaill a sheachaint a d’fhéadfadh tionchar diúltach a bheith acu ar iompar sibhialtach, ba cheart nósanna imeachta custaim a bhainistiú trí na prótacail agus na nósanna imeachta arna n‑ullmhú ag Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh, i gcomhairle leis an gCoimisiún, agus an sásra bainistithe géarchéime custaim a leagtar amach i Rialachán [athchóiriú custaim] a ghníomhachtú.

(39)Is ionstraim iad na conairí soghluaisteachta míleata tosaíochta mar a leagtar amach i ‘Riachtanais Mhíleata maidir leis an tSoghluaisteacht Mhíleata laistigh den Aontas Eorpach agus lasmuigh de’ 5 chun cur chun feidhme comhordaithe codanna den ghréasán tras-Eorpach iompair lena mbaineann luach míleata ar leith a éascú. Tá siad beartaithe, go háirithe, chun gluaiseacht rianúil trúpaí agus ábhar míleata ar fud an Aontais agus lasmuigh de a áirithiú. Trí dhíriú ar na hinfheistíochtaí is práinní i mbonneagar dé-úsáide feadh na gconairí sin, agus go háirithe ar infheistíochtaí spriocdhírithe gearrthéarmacha (‘teophointí’), féadfaidh na Ballstáit na conairí sin a uasghrádú go mear, agus ar bhealach comhordaithe sioncronaithe.

(40)Ina theannta sin, soláthraítear leis na conairí sin an bonn do na Ballstáit agus bainisteoirí bonneagair iarnróid nó údaráis eitlíochta náisiúnta réamh-chomhaontú a dhéanamh maidir le bealaí ainmnithe agus saoráidí tacaíochta, go háirithe le haghaidh iompar míleata earraí contúirteacha agus iompar míleata neamhghnách, agus maidir le naisc aeir trasteorann réamhshainithe, nó pointí nascachta. Ba cheart na bealaí réamh-chomhaontaithe nó réamhshocraithe sin a bhunú chun an t‑am is gá chun socruithe tráchta a phróiseáil a laghdú go mór.

(41)Braitheann córas iompair an Aontais ar bhearta tráchta agus ceanglais theicniúla a fhorbairt a bhunaítear d’fhonn sábháilteacht agus iontaofacht a áirithiú agus feabhas a chur orthu. Fónann na cuspóirí sin ar bhealach comhchosúil d’iompar míleata lena n‑úsáidtear bonneagar dé-úsáide agus d’athléimneacht agus slándáil na gcóras iompair.

(42)Le Treoir (AE) 2022/2557 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, ceanglaítear ar na Ballstáit eintitis chriticiúla a shainaithint a sholáthraíonn seirbhísí fíor-riachtanacha ar fud 11 phríomhearnáil sa Mhargadh Inmheánach, d’fhonn athléimneacht na n‑eintiteas criticiúil sin a fheabhsú in aghaidh gach guaise, agus lena gcuirtear rioscaí nádúrtha agus rioscaí de dhéantús an duine araon san áireamh. Faoi Threoir (AE) 2022/2557, ní mór do na Ballstáit a áirithiú freisin go ndéanann eintitis chriticiúla bearta chun a n‑athléimneacht a fheabhsú. Ina theannta sin, d’fhéadfadh bonneagar áirithe dé-úsáide iompair, fuinnimh agus digiteach a bheith ann atá criticiúil d’iompar míleata, agus go háirithe an bonneagar atá suite ar chonairí soghluaisteachta míleata an Aontais nó feadh na gconairí sin. Tá luach straitéiseach ag an mbonneagar sin a théann thar theorainneacha náisiúnta. Ba cheart do na Ballstáit an bonneagar straitéiseach dé-úsáide sin a shainaithint agus a chosaint, dá bhrí sin, mar gheall ar a thábhacht straitéiseach, faoi chomhordú an Choimisiúin.

(43)Ba cheart do na Ballstáit agus úinéirí, oibreoirí agus bainisteoirí freisin an bonneagar straitéiseach dé-úsáide sin a chosaint ar gach guais, dá bhrí sin, chun a athléimneacht a fheabhsú agus a oibriú éifeachtach a áirithiú i gcónaí. Ar a laghad, ba cheart d’úinéirí, oibreoirí agus bainisteoirí an bhonneagair straitéisigh dé-úsáide na hoibleagáidí ar eintitis chriticiúla a eascraíonn as Treoir (AE) 2022/2557 agus na ceanglais ar eintitis fhíor-riachtanacha agus thábhachtacha a eascraíonn as Treoir (AE) 2022/2555 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 6 a chomhlíonadh, gan beann ar cé acu a thagann nó nach dtagann siad faoi raon feidhme na dTreoracha sin.

(44)Thairis sin, agus obair leantach á déanamh ar na fógraí ina leith sin sa Pháipéar Bán maidir le Todhchaí Chosaint na hEorpa, ba cheart do na Ballstáit rialacha níos déine a chur i bhfeidhm freisin maidir le húinéireacht agus rialú an bhonneagair straitéisigh dé-úsáide. Cé go bhféadfar cuidiú le rioscaí a chosc a bhaineann le húinéireacht nó rialú eachtrach mailíseach trí scagadh éifeachtach a dhéanamh ar infheistíochtaí eachtracha nua i mbonneagar straitéiseach dé-úsáide i gcomhréir le Rialachán (AE) 2019/452 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 7 , ba cheart do na Ballstáit freisin rioscaí atá ann cheana maidir le húinéireacht nó rialú eachtrach ar bhonneagar straitéiseach dé-úsáide a mhaolú agus aghaidh a thabhairt orthu.

(45)Mar a chuirtear i dtábhacht leis an bPlean Gníomhaíochta maidir leis an tSoghluaisteacht Mhíleata 2.0, tá bearnaí cumais roimh na Ballstáit anois a mhéid a bhaineann leis an tsoghluaisteacht mhíleata. Cuirtear bac ar chumas na mBallstát oibríochtaí iompair mhíleata a dhéanamh mar gheall ar na bearnaí cumais sin. Dá bhrí sin, is iomchuí an Coimisiún a chumhachtú chun Comhthiomsú Dlúthpháirtíochta a bhunú chun aghaidh a thabhairt ar na bearnaí cumais sin atá roimh na Ballstáit. Leis an gComhthiomsú Dlúthpháirtíochta, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann cumais iompair agus lóistíochta a chomhthiomsú agus a chomhroinnt agus, ar an gcaoi sin, a rochtain ar na cumais is gá a éascú agus a gcumas oibríochtaí iompair mhíleata a dhéanamh a fheabhsú.

(46)Ba cheart don Choimisiún a áirithiú go gcuirfear an Comhthiomsú Dlúthpháirtíochta ar bun ar bhealach lena spreagtar na Ballstáit a gcumais iompair agus lóistíochta a chomhroinnt go deonach, lena n‑áirítear sócmhainní soghluaiste dé-úsáide amhail feithiclí agus soithí, agus lena gcumasaítear úsáid éifeachtúil chistiú an Aontais chun tacú leis na cumais sin a chur in úsáid agus a choinneáil ar bun. Ba cheart don Chomhthiomsú Dlúthpháirtíochta cumais iompair agus lóistíochta an Aontais a chuimsiú freisin, lena n‑áirítear iad siúd atá ar conradh le hoibreoirí príobháideacha. Ba cheart cumais iompair agus lóistíochta sin an Aontais díriú go háirithe ar chumais neamhchoitianta agus ghanna nach bhfuil ar fáil go héasca laistigh d’fhórsaí armtha na mBallstát, agus inar féidir conraitheoireacht seirbhísí an Aontais breisluach mór a sholáthar.

(47)Ba cheart na Ballstáit a bheith in ann faisnéis faoi na cumais iompair dé-úsáide atá ann cheana a rochtain chun pleanáil iomchuí a dhéanamh d’oibríochtaí iompair mhíleata amach anseo agus chun bearnaí cumais atá fós ann a shainaithint. Tá formhór na bhfeithiclí sibhialtacha iarnróid agus bóthair, soithí agus aerárthaí cláraithe i gcláir náisiúnta nó Eorpacha. Ba cheart feabhas a chur ar infheictheacht na mBallstáit maidir le cumais atá ann cheana trína áirithiú go mbíonn rochtain ag na seirbhísí náisiúnta atá freagrach as iompar míleata ar na cláir sin. Chun infheictheacht a fheabhsú ar leibhéal an Aontais agus chun tacú le pleanáil an iompair mhíleata, ba cheart don Choimisiún rochtain a bheith aige ar an bhfaisnéis sin freisin.

(48)D’fhéadfaí líon mór feithiclí iarnróid sibhialtacha a mheas mar fheithiclí dé-úsáide agus oiriúnach d’oibríochtaí iompair mhíleata, nó in‑uasghrádaithe go héasca chun na gcríoch sin. Dá bhrí sin, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún chun a leagan amach cé acu a dhéanfaidh nó nach ndéanfaidh gnóthais iarnróid ar leo feithiclí den sórt sin, coimeádaithe feithiclí atá freagrach astu agus monaróirí feithiclí a mhonaraíonn iad measúnú an bhfuil na saintréithe teicniúla ag feithiclí iarnróid lena n‑úsáid mar chuid d’iompar míleata, agus na coinníollacha faoina ndéanfaí é sin. Ba cheart a áireamh leis na cumhachtaí sin forbairt paraiméadar teicniúil comhchuibhithe ar a bhféadfaí an tsainaithint sin a bhunú.

(49)In imthosca eisceachtúla, d’fhéadfaí gur ghá bonneagar, sócmhainní nó trealamh speisialaithe a úsáid le haghaidh oibríochtaí iompair mhíleata, chun iompar míleata a éascú a thuilleadh. Chun rochtain gan bhriseadh ar acmhainní iompair chriticiúla den sórt sin a áirithiú, ba cheart do na Ballstáit creat a bhunú nó creat a bheith i bhfeidhm acu lena gcuirtear ar a gcumas dóibh na hacmhainní a rochtain ar bhealach tráthúil nuair nach mbíonn réitigh mhalartacha, amhail conraitheoireacht, ar fáil laistigh den tráthchlár is gá.

(50)Ba cheart don chreat sin é a chur ar a gcumas do na Ballstáit rialú nó ceart úsáide sealadach bonneagair, sócmhainní nó trealaimh a fháil, mar bheart rogha deireanaí i gcás ina mbeidh fíorghá leis chun iompar míleata a áirithiú. Ba cheart dó freisin úsáid na mbeart rialaithe shealadaigh sin a cheadú chun tacú le hoibríochtaí iompair mhíleata Ballstát eile, arna iarraidh sin. Mar sin féin, níor cheart ualach éagothrom a bheith ar úinéirí, oibreoirí ná bainisteoirí an bhonneagair, na sócmhainní nó an trealaimh lena mbaineann mar gheall ar na bearta sin agus ba cheart, dá bhrí sin, iad a chúiteamh go hiomchuí ar chostais a thabhaítear agus damáistí a bhaintear díobh mar thoradh ar a n‑imscaradh. I gcomhréir leis an gCairt um Chearta Bunúsacha, ba cheart do na Ballstáit a áirithiú, i gcás ina gcuirtear isteach ar an gceart chun maoine leis na bearta sin, go ndéantar foráil le dlí dóibh, go n‑urramaítear leo brí na gceart agus na saoirsí sin, agus go gcomhlíontar prionsabal na comhréireachta leo.

(51)Cé gur leag an Chomhairle Eorpach béim ar a thábhachtaí atá sé creatchonarthaí a bhunú le soláthraithe iompair shibhialtaigh i nGealltanas 2024 maidir leis an tSoghluaisteacht Mhíleata, ba cheart aon chreatchonradh amach anseo a bheith níos trédhearcaí agus solúbtha.

(52)Mar thoradh ar chumais iompair ghanna, d’fhéadfadh sé go dtabharfadh Ballstát réamhchonradh dóibh siúd atá curtha in áirithe cheana féin ag Ballstát eile. Chun aghaidh a thabhairt ar na rioscaí sin a bhaineann le háirithint dhúbailte fhéideartha, i gcreatchonarthaí nua, ba cheart do sholáthraithe iompair na Ballstáit a choinneáil ar an eolas faoi chásanna áirithinte dúbailte den sórt sin. An tráth céanna, d’fhonn rochtain ar na seirbhísí iompair is gá a áirithiú, le creatchonarthaí nua, ba cheart na Ballstáit a bheith in ann iarraidh ar Bhallstáit eile páirt a ghlacadh mar pháirtithe conarthacha.

(53)Gan dochar don líonra Pointí Teagmhála Náisiúnta a bhunaítear faoi thionscadal an Bhuanchomhair Struchtúrtha (PESCO) maidir leis an tSoghluaisteacht Mhíleata, ba cheart do gach Ballstát Comhordaitheoir Náisiúnta um Iompar Míleata Trasteorann a ainmniú chun comhordú, cumarsáid agus forghníomhú éifeachtach oibríochtaí iompair mhíleata trasteorann a áirithiú, go háirithe nuair a bhíonn CEFFSM gníomhachtaithe.

(54)Ba cheart don Chomhordaitheoir Náisiúnta um Iompar Míleata Trasteorann a bheith ar fáil i gcónaí chun malartú tráthúil faisnéise agus iarrataí a bhaineann le hoibríochtaí iompair mhíleata a éascú, lena n‑áirítear iarrataí ar cheadanna iompair mhíleata agus fógraí fúthu a fháil agus a tharchur. Chun cuspóirí an Rialacháin seo a bhaint amach, ba cheart don Chomhordaitheoir Náisiúnta an saineolas agus na hacmhainní is gá a bheith aige chun comhairle agus tacaíocht a sholáthar maidir le foirmiúlachtaí custaim, iarrataí ar rochtain tosaíochta a chuirtear isteach le linn thréimhse ghníomhachtaithe CEFFSM a fháil agus a fhreagairt agus na nósanna imeachta is gá a éascú, agus an cumas a bheith aige comhordú a dhéanamh le gach gníomhaí ar an leibhéal náisiúnta, réigiúnach agus áitiúil a bhfuil baint acu le hoibríochtaí iompair mhíleata.

(55)Chun cúnamh a thabhairt don Choimisiún i gcur chun feidhme an Rialacháin seo agus chun comhar agus malartú faisnéise a éascú idir na Ballstáit, ba cheart Grúpa Iompair um an tSoghluaisteacht Mhíleata a bhunú. Tá Grúpa Iompair um an tSoghluaisteacht Mhíleata den sórt sin fíor-riachtanach chun, chomh maith le cúraimí eile, comhar a éascú maidir le ceadanna agus socruithe tráchta iompair mhíleata a dheonú, go háirithe idir na Ballstáit atá suite feadh na gconairí soghluaisteachta míleata céanna, comhordú agus comhar a chothú i measc na mBallstát, lena n‑áirítear comhordú agus comhar le haghaidh chur chun feidhme na bhfoirmiúlachtaí custaim ábhartha, sainaithint agus réamhshuí príomhchumas iompair don Chomhthiomsú Dlúthpháirtíochta a éascú, aghaidh a thabhairt ar dhúshláin slándála fuinnimh d’oibríochtaí iompair mhíleata agus réimsí a shainaithint ina bhféadfar soláthar comhpháirteach cumas a dhéanamh le haghaidh iompar míleata. Ba cheart don Ghrúpa Iompair um an tSoghluaisteacht Mhíleata a bheith in ann cuireadh a thabhairt, i gcás inarb ábhartha agus urraim chuí á tabhairt do leasanna slándála agus cosanta an Aontais agus na mBallstát, don Úcráin, don Mholdóiv agus do thíortha an Limistéir Eorpaigh Eacnamaíoch páirt a ghlacadh sna cruinnithe mar bhreathnóirí. I gcás inarb ábhartha, ba cheart cead a bheith ag an nGrúpa Iompair um an tSoghluaisteacht Mhíleata comhchruinnithe a eagrú leis an mBord um Shlándáil an tSoláthair i Réimse na Cosanta a chuirtear ar bun le hAirteagal 57 de Rialachán [togra le haghaidh Cláir um an Tionscal Cosanta Eorpach], chun aghaidh a thabhairt ar shaincheisteanna a bhaineann le hinfhaighteacht sócmhainní agus cumas míleata.

(56)Chun éifeachtacht na n‑oibríochtaí iompair mhíleata san Aontas a éascú, ba cheart do na Ballstáit Seiceáil Ullmhachta Iompair Mhíleata a dhéanamh gach bliain, lena gcuirfear ar a gcumas do na Ballstáit uile measúnú a dhéanamh ar a n‑ullmhacht chun oibríochtaí iompair mhíleata a dhéanamh nó rannchuidiú leo, agus chun CEFFSM a chur chun feidhme. Ba cheart do na seiceálacha sin, chomh maith le seiceálacha eile, cuidiú lena áirithiú go bhfuil na Ballstáit ullamh go leormhaith chun oibríochtaí iompair mhíleata trasteorann a fháiltiú ar a gcríoch agus go bhfuil na bearta is gá déanta acu chun deonú na gceadanna iompair mhíleata a éascú agus cur chuige uile-rialtais a áirithiú.

(57)Cuireadh i dtábhacht le Gealltanas 2024 maidir leis an tSoghluaisteacht Mhíleata de chuid na Comhairle Eorpaí gur gá freachnaimh thráthrialta a dhéanamh chun gluaiseachtaí míleata trasteorann a thástáil. Tá cumas an Choimisiúin tástálacha struis a dhéanamh fíor-riachtanach freisin chun meastóireacht a dhéanamh ar éifeachtacht an Rialacháin seo maidir leis sin. Dá bhrí sin, ba cheart cead a bheith ag an gCoimisiún tástálacha struis a dhéanamh, i gcomhar leis na Ballstáit agus le comhlachtaí ábhartha an Aontais, chun feabhas a chur ar ullmhacht na mBallstát agus gníomhaithe ar leibhéal an Aontais chun an Rialachán seo a chur chun feidhme. Ba cheart a dhíriú leis na tástálacha sin ar ghnéithe amhail ullmhú do ghníomhachtú CEFFSM, measúnú a dhéanamh ar an gcur chuige uile-rialtais maidir le cuspóirí an Rialacháin seo a chur chun feidhme, agus measúnú a dhéanamh ar chur chun feidhme chuspóirí an Rialacháin seo i limistéir gheografacha shonracha, amhail conairí sonracha soghluaisteachta mhíleata, nó in earnálacha sonracha, lena n‑áirítear custam.

(58)Chun cuspóir an Rialacháin seo rialacha aonfhoirmeacha Aontais maidir le hiompar míleata a bhunú, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean don Choimisiún chun liosta na gcineálacha oibríochtaí iompair mhíleata a chumhdaítear le ceadanna seasta iompair mhíleata a leagtar síos in Iarscríbhinn I a thabhairt cothrom le dáta, agus chun an teimpléad d’iarrataí ar cheadanna iompair mhíleata agus d’fhógraí fúthu a leagtar síos in Iarscríbhinn II a thabhairt cothrom le dáta, chun a áirithiú go gcoinnítear cothrom le dáta é. Tá sé tábhachtach, go háirithe, go ndéanfaidh an Coimisiún comhairliúcháin iomchuí le linn a chuid oibre ullmhúcháin, lena n‑áirítear ar leibhéal na saineolaithe, agus go ndéanfar na comhairliúcháin sin i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos sa Chomhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr 8 (19). Go sonrach, chun rannpháirtíocht chomhionann in ullmhú na ngníomhartha tarmligthe a áirithiú, faigheann Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle na doiciméid uile an tráth céanna leis na saineolaithe sna Ballstáit, agus bíonn rochtain chórasach ag a gcuid saineolaithe ar chruinnithe ghrúpaí saineolaithe an Choimisiúin a bhíonn ag déileáil le hullmhú na ngníomhartha tarmligthe.

(59)Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú le haghaidh chur chun feidhme an Rialacháin seo, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún chun Córas Faisnéise Digití um an tSoghluaisteacht Mhíleata a bheidh slán agus srianta a bhunú, bearta cosanta bunúsacha agus bearta athléimneachta agus bearta cosanta feabhsaithe le haghaidh bonneagar straitéiseach dé-úsáide a shainaithint, Comhthiomsú Dlúthpháirtíochta a bhunú lena ndéanfar cur i gcrích oibríochtaí iompair mhíleata a ráthú, a optamú agus a éascú, na catagóirí feithiclí iarnróid is oiriúnaí lena n‑úsáid mar chuid d’iompar míleata a shainaithint, sonraíochtaí teicniúla a bhunú ar a mbeidh an tsainaithint sin bunaithe, agus cé acu ba cheart nó nár cheart do ghnóthais iarnróid, coimeádaithe feithiclí agus monaróirí na feithiclí sin a shainaithint, agus na coinníollacha faoina ndéanfaí é sin. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle.

(60)D’fhéadfaí líon mór feithiclí iarnróid a mheas le haghaidh dé-úsáide agus riachtanach chun cuspóirí iompair mhíleata na n‑iarnród a chomhlíonadh. Ba cheart cead a bheith ag Gníomhaireacht Iarnróid an Aontais Eorpaigh (‘ERA’) cúnamh a thabhairt don Choimisiún critéir a bhunú maidir le feithiclí oiriúnacha a shainaithint. Thairis sin, chun feithiclí iarnróid a bhfuil baint acu le hiompar míleata a chur chun oibríochta go mear agus go héifeachtúil, ba cheart próisis a chuíchóiriú agus ba cheart cead a bheith ag na Ballstáit údarú na bhfeithiclí is féidir a úsáid le haghaidh iompar míleata a tharmligean do ERA. Tar éis údaruithe feithiclí a dheonú, ba cheart cumhachtaí atá comhchosúil leo siúd atá ag na Ballstáit a thabhairt do ERA chun faisnéis sa Chlár Eorpach Feithiclí a thabhairt cothrom le dáta le héifeacht láithreach. Ba cheart Rialachán (AE) 2016/796 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Treoir (AE) 2016/797 a leasú dá réir sin. Ar deireadh, ar bhonn níos ginearálta, ba cheart Rialachán (AE) 2016/796 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle a leasú chun ról Ghníomhaireacht Iarnróid an Aontais Eorpaigh a léiriú maidir le tacaíocht a thabhairt don tsoghluaisteacht mhíleata trí ullmhacht, athléimneacht agus slándáil an chórais iarnróid a fheabhsú.

(61)Tá seirbhís cumarsáide láidir atá ar fáil go leanúnach idir sócmhainní aeir agus talún ríthábhachtach chun úsáid aerspáis a optamú. Is é is aidhm do Rialachán (AE) 2024/2803 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, a tháinig i bhfeidhm an 1 Nollaig 2024, borradh a chur faoi athléimneacht an bhonneagair aerthráchta chriticiúil. Sainordaítear leis maidir le soláthraithe córas cumarsáide, loingseoireachta agus faireachais, seirbhísí faisnéise aerloingseoireachta, uathfhaireachais spleách, seirbhísí meitéareolaíocha, agus seirbhísí rialaithe aerthráchta le haghaidh aeradróim agus rialaithe ascnaimh, go gcomhlíonfaidh siad ceanglais dhiana deimhnithe agus úinéireachta. Tá na ceanglais sin, lena n‑áirítear an gá go mbeadh soláthraithe breis is 50 % faoi úinéireacht Ballstát nó a náisiúnach agus á rialú go héifeachtach acu, ceaptha chun sláine agus slándáil na seirbhísí aerthráchta a áirithiú. Mar sin féin, chun suaitheadh seirbhísí aerthráchta a chosc, tá sé fíor-riachtanach Rialachán (AE) 2024/2803 a leasú trí chur i bhfeidhm a fhorálacha ábhartha a chur siar do sholáthraithe seirbhísí cumarsáide chun a n‑ullmhacht oibríochtúil a choinneáil ar bun.

(62)Léiríodh go bhfuil an tsamhail comhair atá ann faoi láthair idir Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta na hEorpa (‘EASA’) agus fórsaí armtha náisiúnta éifeachtach chun aerárthaí dé-úsáide a dheimhniú. Mar sin féin, is dúshlán mór é dróin mhóra a dheimhniú, agus deimhníonn fórsaí armtha náisiúnta iad ar bhealach neamhchomhordaithe, rud a chruthaíonn riosca ilroinnte agus neamhailínithe le rialacháin shibhialtacha amach anseo. Measann na fórsaí armtha gur gá na dróin sin a chomhtháthú in Aerthrácht Ginearálta, mar a shainmhínítear in Airteagal 2(4) de Rialachán (AE) 2024/2803. Chun dé-úsáid na ndrón sin a chumasú chun críoch iompair, tá sé fíor-riachtanach na ceanglais mhíleata a ailíniú le ceanglais shibhialtacha amach anseo. Ní sholáthraítear solúbthacht leormhaith le creat rialála an Aontais atá ann faoi láthair chun deimhniú teicneolaíochtaí agus táirgí nuálacha, amhail catagóirí áirithe drón, a cheadú. Is gá Airteagal 71 de Rialachán (AE) 2018/1139 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle a leasú chun díolúintí ó cheanglais is infheidhme a cheadú nuair a dhéanann na ceanglais sin deimhniú teicneolaíochtaí agus táirgí nuálacha a chosc, agus an leibhéal is airde sábháilteachta agus slándála á áirithiú an tráth céanna, agus cur chuige comhordaithe a bhunú idir GSEE agus fórsaí armtha náisiúnta chun ceanglais a shainiú maidir le deimhniú drón mór.

(63)Chun iompar míleata a fheabhsú, ba cheart don Aontas réitigh aeriompair dé-úsáide nuálacha a chur chun cinn, lena n‑áirítear aerárthaí gan foireann, córais uathrialaitheacha, ardchoincheapa aer-shoghluaisteachta uirbí agus córais bainistíochta aerthráchta chibearshlána. Is gá timpeallachtaí tástála rialála (‘boscaí gainimh rialála’) a bhunú chun forbairt níos mire agus níos uathrialaithí a éascú san Aontas de na teicneolaíochtaí sin i gcomhar idir údaráis shibhialta agus mhíleata. Trí dhálaí rialaithe a sholáthar le haghaidh turgnaimh, ba cheart do na timpeallachtaí tástála sin rannchuidiú le cur in úsáid na gcumas nua a luathú, lena gcuirfear feabhas ar bhainistiú lóistíochta agus slabhra soláthair, agus lena neartófar ullmhacht agus éifeachtacht an iompair mhíleata. Thairis sin, ba cheart dóibh tacú le comhchuibhiú na gcreat rialála sibhialtacha agus míleata, rud a chumasóidh comhtháthú rianúil na sócmhainní aeriompair dé-úsáide in oibríochtaí iompair tráchtála agus míleata araon, agus ualaí riaracháin a bhaineann le hathrú modha á laghdú an tráth céanna. Ar an mbealach sin, le boscaí gainimh rialála, ba cheart cuidiú le bearnaí rialála atá ann cheana a shárú, idir-inoibritheacht a chothú, agus rannchuidiú le córas iompair mhíleata níos athléimní, níos éifeachtúla agus níos freagrúla laistigh den Aontas. Dá bhrí sin, ba cheart Rialachán (AE) 2018/1139 a leasú dá réir, gan dochar do cheanglais ná foirmiúlachtaí ábhartha an Aontais i réimsí amhail sláinte, sábháilteacht, comhshaol ná iomaíochas, ná d’fhoirmiúlachtaí custaim ná nósanna imeachta custaim nach féidir a bhaint chun críoch na mboscaí gainimh rialála.

(64)Ba cheart do na Ballstáit agus don Choimisiún na bearta uile is gá a dhéanamh chun cosaint na faisnéise rúnda a áirithiú i gcomhréir, go háirithe, le Cinneadh (AE, Euratom) 2015/443 ón gCoimisiún, Cinneadh (AE, Euratom) 2015/444 ón gCoimisiún agus leis an gComhaontú idir Ballstáit an Aontais Eorpaigh, ag teacht le chéile dóibh i dtionól na Comhairle, maidir le cosaint faisnéise rúnaicmithe a mhalartaítear ar mhaithe le leas an Aontais Eorpaigh. Ba cheart a chuimsiú leis na bearta sin, go háirithe, an oibleagáid gan faisnéis rúnaicmithe a íosghrádú nó a scaoileadh ó rúnaicmiú gan toiliú i scríbhinn roimh ré ón tionscnóir. Ba cheart do na húdaráis aon fhaisnéis íogair neamh-rúnaicmithe nó aon fhaisnéis a sholáthraítear ar bhonn rúnda a láimhseáil amhlaidh.

(65)Ba cheart aon phróiseáil sonraí pearsanta de bhun an Rialacháin seo na rialacha is infheidhme maidir le cosaint sonraí pearsanta a chomhlíonadh. Ba cheart do na Ballstáit próiseáil sonraí pearsanta a dhéanamh, go háirithe, i gcomhréir le Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Treoir 2002/58/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle. Ba cheart don Choimisiún próiseáil sonraí pearsanta a dhéanamh, go háirithe, i gcomhréir le Rialachán (AE) 2018/1725 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle.

(66)Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóirí an Rialacháin seo, is iad sin, iompar míleata a éascú san Aontas agus thar a theorainneacha seachtracha, agus tionchar an iompair sin á íoslaghdú agus á mhaolú an tráth céanna, a ghnóthú go leordhóthanach, toisc go gcuirtear cosc ar réiteach éifeachtach ar leibhéal na mBallstát le hilroinnt, neamhéifeachtúlachtaí agus cur chun feidhme neamhréireach na mbeartas náisiúnta, ach gur fearr is féidir iad a ghnóthú ar bhealach níos fearr ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a ghnóthú.

(67)Chuathas i gcomhairle leis an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí i gcomhréir le hAirteagal 42(1) de Rialachán (AE) 2018/1725 agus thug sé a thuairim uaidh an [LL/MM/BBBB].

TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:

Caibidil I
Forálacha ginearálta

Airteagal 1

Ábhar

Leagtar síos leis an Rialachán seo bearta a bhaineann le trealamh dé-úsáide, modh iompair agus bonneagar chun iompar míleata a éascú san Aontas agus thar a theorainneacha seachtracha, agus tionchar an iompair sin ar iompar sibhialtach á íoslaghdú agus á mhaolú an tráth céanna.

Leagtar síos leis an Rialachán seo, go háirithe:

(a)creat aonfhoirmeach le haghaidh nósanna imeachta um chead iompair mhíleata trasteorann agus bearta lena n‑áirithítear iompar míleata sábháilte gan bhriseadh, lena n‑áirítear bearta lena ndéantar foirmiúlachtaí custaim is infheidhme maidir leis an iompar sin ag teorainneacha seachtracha an Aontais a shimpliú;

(b)bearta éifeachtúla, comhordaithe agus éifeachtacha lena n‑éascaítear iompar míleata mar fhreagairt do staideanna sealadacha, urghnácha, agus práinneacha;

(c)rialacha chun bonneagar iompair dé-úsáide a oiriúnú d’fheidhm dhé-úsáide agus chun bonneagar straitéiseach dé-úsáide a chosaint agus é a dhéanamh athléimneach in aghaidh gach guaise agus bagartha;

(d)bearta chun cumais iompair agus lóistíochta na mBallstát a chomhroinnt agus a chomhthiomsú agus infheictheacht na gcumas iompair atá ann cheana le haghaidh iompar míleata a mhéadú.

Airteagal 2

Raon feidhme

Tá feidhm ag an Rialachán seo maidir le hiompar trealaimh, earraí agus pearsanra a oibríonn fórsaí armtha na mBallstát nó, i gcásanna dá bhforáiltear in Airteagail 17 agus 19 den Rialachán seo, fórsaí armtha Chomhghuaillithe Eagraíocht Chonradh an Atlantaigh Thuaidh (ECAT), nó a oibrítear faoina bhfreagracht, a tharlaíonn go páirteach nó go hiomlán san Aontas agus a úsáideann, le linn an iompair sin, bonneagar, sócmhainní agus cumais dé-úsáide atá suite san Aontas.

Airteagal 3

Sainmhínithe

Chun críocha an Rialacháin seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:

(1)ciallaíonn ‘iompar míleata’ iompar trealaimh, earraí nó daoine a dhéanann fórsaí armtha go díreach, mar aon le hiompar ar dhéanann cuideachtaí sibhialta nó conraitheoirí eile thar cheann na bhfórsaí armtha sin a fhostaíonn iad, lena n‑áirítear i gcomhthéacs freachnaimh, oibríocht mhíleata nó misean míleata, agus lena n‑áirítear iompar foireannaithe nó gan foireann feithiclí, soithí nó aerárthaí trína dtiomáint féin;

(2)ciallaíonn ‘oibríocht iompair mhíleata’ turas ládáilte nó neamhládáilte iompair mhíleata;

(3)ciallaíonn ‘cead iompair mhíleata’ údarú nó réiteach taidhleoireachta arna dheonú ag Ballstát is faighteoir do Bhallstát iarrthach le haghaidh iompar míleata trasteorann;

(4)ciallaíonn ‘Ballstáit iarrthach’ an Ballstát a dhéanann an iarraidh chuig Ballstát is faighteoir chun oibríocht iompair mhíleata a dhéanamh trí chríoch an Bhallstáit sin is faighteoir, nó an Ballstát a dhéanann iarraidh ar thacaíocht faoin gComhthiomsú Dlúthpháirtíochta dá dtagraítear in Airteagal 35;

(5)ciallaíonn ‘Ballstát is faighteoir’ an Ballstát cinn scríbe d’oibríocht iompair mhíleata nó an Ballstát a thrasnaítear nó a n‑eitlítear thairis in idirthuras oibríochta iompair mhíleata;

(6)ciallaíonn ‘lasta míleata neamhghnách’ earraí nó trealamh míleata lena n‑éilítear ceadanna speisialta, pleananna iompair saincheaptha nó láimhseáil lóistíochta speisialaithe chun iompar sábháilte a áirithiú, agus, in éineacht leis an bhfeithicil lena ndéantar an oibríocht iompair mhíleata, lena sáraítear:

(a)i gcás iompar de bhóthar, na toisí údaraithe uasta (fad, leithead, airde) nó na teorainneacha meáchain uasta a leagtar amach in Iarscríbhinn I a ghabhann le Treoir 96/53/CE;

(b)i gcás iompar d’iarnród, na teorainneacha meáchain, leithead lódála nó saintréithe teicniúla eile a shonraítear i gclár an bhonneagair dá dtagraítear in Airteagal 49 de Threoir (AE) 2016/797 agus i bhfeidhmchlár RINF dá dtagraítear i Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2019/777 ón gCoimisiún;

(7)ciallaíonn ‘iompar míleata neamhghnách’ iompar míleata lasta mhíleata neamhghnách;

(8)ciallaíonn ‘earraí contúirteacha’ na substaintí agus na hearraí a thagann faoi raon feidhme na gcomhaontuithe idirnáisiúnta agus na rialachán dá dtagraítear in Airteagal 10(1) den Rialachán seo;

(9)ciallaíonn ‘Tacaíocht an Óstnáisiúin’ aon ghníomhaíocht nó cúnamh a sholáthraíonn Ballstát is faighteoir nó a sholáthraítear thar a cheann chun idirthuras pearsanra agus trealaimh mhíleata an Bhallstáit iarrthaigh laistigh de chríoch an Bhallstáit is faighteoir, agus an lonnú sealadach laistigh di, a éascú, lena n‑áirítear rochtain ar shaoráidí athbhreoslaithe, athluchtaithe, páirceála agus scíthe, i gcomhthéacs oibríocht iompair mhíleata;

(10)ciallaíonn ‘socruithe tráchta’ socruithe oibríochtúla a bhunaíonn údaráis inniúla na mBallstát is faighteoirí go sonrach chun oibríochtaí iompair mhíleata a chumasú ina gcríocha ábhartha, lena n‑áirítear bearta seirbhísí rialaithe tráchta, bearta chun iompar sábháilte lasta mhíleata neamhghnách agus earraí contúirteacha a áirithiú, socruithe tionlacain agus aon socrú slándála eile, Tacaíocht an Óstnáisiúin, agus aon riachtanas iompair eile a bhaineann go sonrach le modh iompair amhail limistéir shrianta shealadacha a bhunú le haghaidh gluaiseachtaí aeir;

(11)ciallaíonn ‘tionlacan’ garda nó fórsa póilíneachta a thionlacann oibríocht iompair mhíleata;

(12)ciallaíonn ‘cabatáiste’ ceann de na nithe seo a leanas:

(a)iompar náisiúnta earraí ar fruiliú nó ar luaíocht arna dhéanamh ar bhonn sealadach i mBallstát ag oibreoir atá bunaithe i mBallstát eile;

(b)seirbhísí náisiúnta paisinéirí bóthair ar fruiliú agus ar luaíocht arna ndéanamh ar bhonn sealadach i mBallstát ag oibreoir atá bunaithe i mBallstát eile;

(13)ciallaíonn ‘creatchonradh’ comhaontú idir údarás nó eintiteas conarthach amháin nó níos mó agus oibreoir eacnamaíoch amháin nó níos mó, arb é is cuspóir dó na téarmaí a bhunú lena rialaítear conarthaí atá le dámhachtain le linn tréimhse ar leith, go háirithe maidir le praghas agus, i gcás inarb iomchuí, an chainníocht a bheartaítear;

(14)ciallaíonn ‘cumais iompair’ aon trealamh, modh iompair nó pearsanra, ar leithligh nó in éineacht, lena bhféadfar oibríochtaí iompair mhíleata a éascú, a chumasú agus a fhorghníomhú, mar aon le sócmhainní soghluaiste chun bonneagar straitéiseach dé-úsáide a dheisiú;

(15)ciallaíonn ‘cumais lóistíochta’ na pearsanra, trealamh agus seirbhísí lena bhféadfar gníomhaíochtaí Tacaíochta an Óstnáisiúin a éascú, a chumasú agus a fhorghníomhú, lena n‑áirítear stóráil agus dáileadh breosla, soláthairtí agus tráchtearraí fíor-riachtanacha eile;

(16)ciallaíonn ‘bonneagar straitéiseach dé-úsáide’ bonneagar lena gcomhlíontar na critéir a leagtar amach in Airteagal 33;

(17)ciallaíonn ‘úinéirí, oibreoirí agus bainisteoirí bonneagair’ eintitis atá freagrach as infheistíochtaí sa bhonneagar sin, nó as a oibriú laethúil;

(18)ciallaíonn ‘Riachtanais Mhíleata na Comhairle’ na ‘Riachtanais Mhíleata maidir leis an tSoghluaisteacht Mhíleata laistigh den Aontas Eorpach agus lasmuigh de’ a d’fhormheas an Chomhairle an 26 Meitheamh 2023 agus an 23 Deireadh Fómhair 2023 agus aon leasú a dhéanfar orthu ina dhiaidh sin mar a fhormheasann an Chomhairle;

(19)ciallaíonn ‘conair soghluaisteachta míleata’ ceann de chonairí soghluaisteachta míleata tosaíochta an Aontais a leagtar amach in Iarscríbhinn II a ghabhann le Riachtanais Mhíleata na Comhairle;

(20)ciallaíonn ‘dé-úsáid’ an cumas chun ní a úsáid chun críoch iompair shibhialtaigh agus mhíleata araon;

(21)ciallaíonn ‘bia’ bia nó bia-ábhar mar a shainmhínítear in Airteagal 2 de Rialachán (CE) Uimh. 178/2002 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle;

(22)ciallaíonn ‘earraí atá le bogadh nó le húsáid i gcomhthéacs gníomhaíochtaí míleata’ aon earra, lena n‑áirítear ainmhithe, atá le bogadh nó le húsáid i gceann de na comhthéacsanna seo a leanas:

(a)gníomhaíochtaí a shocraíonn údaráis mhíleata ábhartha Ballstáit amháin nó níos mó nó tríú tír a bhfuil conradh tugtha i gcrích aici le Ballstát amháin nó níos mó chun gníomhaíochtaí míleata a dhéanamh laistigh de chríoch custaim an Aontais, nó gníomhaíochtaí atá faoi rialú na n‑údarás sin; nó

(b)aon ghníomhaíocht mhíleata a dhéantar ar bhonn ceann de na nithe seo a leanas:

(i) Comhbheartas Slándála agus Cosanta an Aontais Eorpaigh (CBSC);

(ii) Conradh an Atlantaigh Thuaidh, a síníodh in Washington D. C. an 4 Aibreán 1949.

Caibidil II
Creat aonfhoirmeach le haghaidh na soghluaisteachta míleata

Roinn 1
Nósanna imeachta agus rialacha aonfhoirmeacha maidir le cead iompair mhíleata

Airteagal 4

Ceadanna iompair mhíleata

Chun iompar míleata trasteorann a éascú, féadfaidh an Ballstát is faighteoir aon cheann díobh seo a leanas a dheonú don Bhallstát iarrthach:

(a)ceadanna seasta iompair mhíleata mar a shonraítear in Airteagal 5;

(b)ceadanna ad hoc iompair mhíleata mar a shonraítear in Airteagal 6.

Airteagal 5

Ceadanna seasta iompair mhíleata

1.Sonrófar le cead seasta iompair mhíleata na cineálacha oibríochtaí iompair mhíleata a mheasann na Ballstáit is faighteoirí a bheith údaraithe le linn a thréimhse bhailíochta. Cumhdófar le ceadanna seasta iompair mhíleata na cineálacha oibríochtaí iompair mhíleata a leagtar amach in Iarscríbhinn I ar a laghad.

2.Déanfaidh na Ballstáit is faighteoirí cinneadh cead seasta iompair mhíleata a dheonú nó a dhiúltú tráth nach déanaí ná 2 mhí tar éis an iarraidh ar chead seasta a fháil.

3.Comhaontóidh na Ballstáit iarrthacha agus na Ballstáit is faighteoirí, a mhéid is féidir, i gcead seasta iompair mhíleata, na coinníollacha faoina ndéanfar na hoibríochtaí iompair mhíleata a chumhdaítear leis an gcead seasta iompair mhíleata sin, más ann dóibh, lena n‑áirítear socruithe tráchta agus bealaí réamhshainithe is infheidhme.

4.Féadfaidh na Ballstáit, go háirithe iad siúd atá suite feadh na conaire soghluaisteachta míleata céanna, a gceadanna seasta iompair mhíleata a ailíniú agus comhordú a dhéanamh roimh ré, go háirithe chun comhleanúnachas na socruithe tráchta agus bealaí réamhshainithe a áirithiú.

5.Beidh ceadanna seasta iompair mhíleata bailí go dtí go ndéanann an Ballstát is faighteoir iad a chur ar fionraí nó a chúlghairm go sainráite. Ní dhéanfaidh an Ballstát cead seasta iompair mhíleata a chur ar fionraí ná a chúlghairm ach amháin i gcás force majeure nó i gcás ina bhfuil bagairt thromchúiseach do bheartas poiblí, d’ord poiblí nó do shlándáil náisiúnta sa Bhallstát sin agus soláthróidh sé údar dó. Tabharfaidh an Ballstát is faighteoir a dhéanann an cead a chúlghairm nó a chur ar fionraí fógra don Bhallstát iarrthach a luaithe is féidir.

6.Féadfaidh an Ballstát is faighteoir, i gcásanna a bhfuil údar cuí leo, cead seasta iompair mhíleata a mhodhnú, agus fógra 3 lá oibre ar a laghad á thabhairt aige don Bhallstát iarrthach.

7.Sula ndéanfar oibríocht iompair mhíleata faoi chead seasta iompair mhíleata bailí, seolfaidh an Ballstát iarrthach fógra chuig an mBallstát is faighteoir. I gcás ina n‑iarrann an Ballstát iarrthach Tacaíocht an Óstnáisiúin nó socruithe tráchta eile, cuimseofar an iarraidh sin san fhógra.

8.Seolfar an fógra dá dtagraítear i mír 7 ar a dhéanaí 72 uair an chloig roimh an am sceidealaithe teachta ag pointe trasnaithe teorann an Bhallstáit is faighteoir. I gcás idirthuras a dhéantar trí roinnt Ballstát, cuirfidh an Ballstát iarrthach an fógra faoi bhráid gach Ballstáit is faighteoir an tráth céanna. Nuair a chuimsítear iarraidh amháin nó níos mó ar shocruithe tráchta leis an bhfógra, déanfaidh na Ballstáit is faighteoirí na hiarrataí sin a chomhordú agus a phróiseáil go comhuaineach chun socruithe tráchta comhleanúnacha a áirithiú don iompar míleata. Féadfaidh an Ballstát is faighteoir agus an Ballstát iarrthach, sa chead seasta iompair mhíleata, sprioc-am níos giorra a chomhaontú le haghaidh fógraí faoi oibríochtaí iompair mhíleata.

9.Ar fhógra dá dtagraítear i mír 7 a fháil, féadfaidh an Ballstát is faighteoir socruithe tráchta sonracha a chinneadh don oibríocht iompair mhíleata atá i gceist nó coinníollacha a fhorchur ar an oibríocht iompair mhíleata sin, lena n‑áirítear bealaí sonracha a úsáid, go háirithe i gcás inar gá sin chun lasta míleata neamhghnách nó earraí contúirteacha a iompar go sábháilte i gcomhréir le hAirteagail 10 agus 11. I gcásanna den sórt sin, comhordóidh sé na socruithe is gá leis an mBallstát iarrthach gan moill mhíchuí, chun a áirithiú go bhféadfar an oibríocht iompair mhíleata a dhéanamh de réir an sceidil.

10.Cumhachtaítear an Coimisiún chun gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 44 chun Iarscríbhinn I a leasú chun liosta na gcineálacha oibríochtaí iompair mhíleata a chumhdaítear le ceadanna seasta iompair mhíleata a thabhairt cothrom le dáta.

Airteagal 6

Ceadanna ad hoc iompair mhíleata

1.Féadfaidh an Ballstát is faighteoir cead ad hoc iompair mhíleata a dheonú don Bhallstát iarrthach le haghaidh oibríocht iompair mhíleata amháin nó roinnt oibríochtaí iompair mhíleata nach gcumhdaítear le cead seasta míleata bailí. Ní bheidh sé bailí ach ar feadh an fhaid a shonraítear sa chead ad hoc iompair mhíleata.

2.Déanfaidh an Ballstát iarrthach an iarraidh ar chead ad hoc iompair mhíleata a luaithe is féidir, agus in aon chás in am trátha chun ligean don Bhallstát is faighteoir an cead a dheonú nó a dhiúltú i gcomhréir le mír 3. I gcás ina n‑iarrann an Ballstát iarrthach Tacaíocht an Óstnáisiúin nó socruithe tráchta eile, cuimseofar an iarraidh sin ar shocruithe tráchta san iarraidh ar chead ad hoc iompair mhíleata. I gcás idirthuras a dhéantar trí roinnt Ballstát, cuirfidh an Ballstát iarrthach an iarraidh faoi bhráid gach Ballstáit is faighteoir an tráth céanna. Ansin, déanfaidh na Ballstáit is faighteoirí na hiarrataí sin a chomhordú agus a phróiseáil go comhuaineach chun socruithe tráchta comhleanúnacha a áirithiú don iompar míleata.

3.Déanfaidh an Ballstát is faighteoir cinneadh cead ad hoc iompair mhíleata a dheonú nó a dhiúltú tráth nach déanaí ná 3 lá oibre tar éis an iarraidh ar chead ad hoc a fháil. Ina chinneadh chun cead ad hoc iompair mhíleata a dheonú , féadfaidh an Ballstát is faighteoir socruithe tráchta sonracha a chinneadh don oibríocht iompair mhíleata atá i gceist nó coinníollacha a fhorchur ar an oibríocht iompair mhíleata sin, lena n‑áirítear úsáid bealaí sonracha, go háirithe i gcás inar gá sin chun lasta míleata neamhghnách nó earraí contúirteacha a iompar go sábháilte i gcomhréir le hAirteagail 10 agus 11. I gcásanna den sórt sin, comhordóidh sé na socruithe is gá leis an mBallstát iarrthach gan moill mhíchuí, chun a áirithiú go bhféadfar an oibríocht iompair mhíleata a dhéanamh de réir an sceidil.

4.Ní fhéadfaidh an Ballstát is faighteoir cead ad hoc iompair mhíleata a chúlghairm ach amháin i gcás force majeure nó i gcás ina bhfuil bagairt thromchúiseach do bheartas poiblí, d’ord poiblí nó do shlándáil náisiúnta sa Bhallstát sin. Tabharfaidh an Ballstát is faighteoir a dhéanann an cead a chúlghairm fógra don Bhallstát iarrthach a luaithe is féidir agus tabharfaidh sé údar cuí leis.

5.Ní fhéadfaidh an Ballstát is faighteoir cead ad hoc iompair mhíleata eisithe a mhodhnú ach i gcásanna a bhfuil údar cuí leo. Tabharfaidh sé fógra don Bhallstát iarrthach faoi na modhnuithe a luaithe is féidir.

6.Féadfaidh an Ballstát iarrthach iarraidh ar chead ad hoc iompair mhíleata a cuireadh isteach roimhe sin a mhodhnú. Déanfaidh sé amhlaidh tráth nach déanaí ná 3 lá oibre roimh an dáta teachta ag pointe trasnaithe teorann a bhí sceidealaithe ar dtús. Tabharfaidh an Ballstát is faighteoir freagra ar na hiarrataí ar mhodhnú gan moill mhíchuí.

7.Cuirfidh an Ballstát iarrthach iarraidh nua ar chead ad hoc iompair mhíleata isteach má bhaineann na modhnuithe beartaithe le hiompar earraí contúirteacha nó lasta mhíleata neamhghnách, modhnuithe móra ar Thacaíocht an Óstnáisiúin nó modhnú ar dhátaí.

Airteagal 7

Bealaí traenach aonair le haghaidh iompar míleata d’iarnród

1.Sula ndéanfar oibríocht iompair mhíleata d’iarnród, déanfaidh an Ballstát iarrthach, go díreach nó trí ghnóthas iarnróid atá ag déanamh an iompair mhíleata thar cheann an Bhallstáit iarrthaigh sin, bealach traenach aonair a iarraidh ar an mbainisteoir/ar na bainisteoirí bonneagair iarnróid sa Bhallstát is faighteoir de bhun Airteagal 48 de Threoir 2012/34/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle.

2.I gcás ina bhfuil gá le comhar an bhainisteora bonneagair chun a áirithiú go mbeidh gach feithicil iarnróid, go háirithe agus lasta míleata neamhghnách á iompar acu, comhoiriúnach don bhealach agus comhtháthaithe go cuí i gcomhdhéanamh na traenach i gcomhréir le hAirteagal 23 de Threoir (AE) 2016/797, soláthróidh an bainisteoir bonneagair an fhaisnéis is gá don ghnóthas iarnróid agus éascóidh sé aon tástáil is gá, a luaithe is féidir.

3.I gcás nach bhfuil na feithiclí iarnróid, go háirithe agus lasta míleata neamhghnách á iompar acu, comhoiriúnach do pharaiméadair an bhealaigh a leagtar amach i sonraíochtaí coiteanna do chlár an bhonneagair a leagtar síos i Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2019/777 faoi ghnáthdhálaí oibríochta, cinnfidh an bainisteoir bonneagair a luaithe is féidir cé acu a d’fhéadfadh nó nach bhféadfadh na feithiclí sin oibriú go sábháilte faoi dhálaí oibríochta ar leith.

4.I gcás ina gcuimsítear earraí contúirteacha a cheadaítear faoi Airteagal 10 leis an iompar d’iarnród, cuirfidh an bainisteoir bonneagair agus an gnóthas iarnróid na bearta uile is gá i bhfeidhm chun comhlíontacht na bhforálacha dá dtagraítear in Airteagal 10 a áirithiú.

5.I gcás idirthuras a dhéantar trí roinnt Ballstát, déanfaidh bainisteoirí bonneagair na mBallstát sin comhordú chun a áirithiú go ndéileálfar go comhleanúnach leis an oibríocht iompair mhíleata.

Airteagal 8

Socruithe praiticiúla le haghaidh nósanna imeachta um chead iompair mhíleata

1.Maidir le hiarrataí ar cheadanna iompair mhíleata, fógraí faoi na hiarrataí sin agus iarrataí ar shocruithe tráchta dá bhforáiltear sa Chaibidil seo, lena n‑áirítear iarrataí ar iompar earraí contúirteacha agus lasta mhíleata neamhghnách, déanfar iad agus an teimpléad a leagtar amach in Iarscríbhinn II á úsáid. Déanfar iarrataí agus fógraí a chomhcheangal in iarraidh aonair ar chead, i bhfógra aonair nó in iarraidh aonair ar shocruithe tráchta le haghaidh an iompair mhíleata chéanna. Gan dochar do rialacha custaim an Aontais is infheidhme, lena n‑áirítear foirmeacha 302 AE agus ECAT dá dtagraítear in Airteagal 15, ní bheidh aon fhoirm bhreise ag teastáil ó aon Bhallstát.

2.Cumhachtaítear an Coimisiún chun gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 44 chun Iarscríbhinn II a leasú, trí ábhar an teimpléid a thabhairt cothrom le dáta, chun forbairtí teicniúla nó oibríochtúla a chur san áireamh.

3.Tarchuirfear aon chumarsáid idir na Ballstáit iarrthacha agus na Ballstáit is faighteoirí faoi Airteagail 5 agus 6 tríd an gComhordaitheoir Náisiúnta um Iompar Míleata Trasteorann, a cheapfar i gcomhréir le hAirteagal 40(1).

Airteagal 9

Iompar míleata gan bhriseadh

Ní dhéanfar aon bheart rialaithe is gá i ndáil le tionlacan oibríochtaí iompair mhíleata, marcáil feithiclí iompair mhíleata agus armáin agus armlóin, le haghaidh oibríochtaí iompair mhíleata laistigh den Aontais, ach amháin ag an gcéad stad beartaithe a dhéanann an oibríocht iompair mhíleata tar éis teorainn inmheánach Ballstáit chun iompar míleata gan bhriseadh a áirithiú.

Airteagal 10

Iompar míleata earraí contúirteacha

1.Ceadófar iompar míleata earraí contúirteacha, faoi réir cead bailí iompair mhíleata dá dtagraítear in Airteagail 5 agus 6, nuair a chomhlíonann sé na ceanglais a leagtar síos in aon cheann de na hionstraimí seo a leanas, de réir mar is iomchuí:

(a)an Comhaontú maidir le hIompar Idirnáisiúnta Earraí Contúirteacha de Bhóthar, a tugadh i gcrích sa Ghinéiv an 30 Meán Fómhair 1957 (ADR);

(b)an Comhaontú Eorpach maidir le hIompar Idirnáisiúnta Earraí Contúirteacha ar Uiscebhealaí Intíre, a tugadh i gcrích sa Ghinéiv an 26 Bealtaine 2000 (ADN);

(c)Rialacháin maidir le hIompar Idirnáisiúnta Earraí Contúirteacha d’Iarnród, atá mar Aguisín C a ghabhann leis an gCoinbhinsiún maidir le hIompar Idirnáisiúnta d’Iarnród (COTIF), a tugadh i gcrích ag Vilnias an 3 Meitheamh 1999 (RID);

(d)Cód Muirí Idirnáisiúnta um Earraí Contúirteacha (Cód IMDG);

(e)an Eagraíocht Eitlíochta Sibhialta Idirnáisiúnta – Treoracha Teicniúla (Treoracha Teicniúla EESI);

(f)Allied Movement Publication 6 ECAT (AMovP-6) [Foilseachán 6 Gluaiseachta Comhghuaillithe ECAT].

2.Maidir le hoibríochtaí iompair mhíleata arna ndéanamh i gcomhréir le hAirteagal 17 ag fórsaí armtha Chomhghuaillí ECAT nach páirtí conarthach é in ADR, ADN, RID, Cód IMDG nó Treoracha Teicniúla EESI, ceadófar iad má chomhlíontar leo AMovP-6 ECAT nó, mura bhfuil feidhm acu sin, na rialacha náisiúnta is infheidhme sa tír thionscnaimh, de réir mar is iomchuí.

3.I gcás inar gá, bearta sonracha chun comhlíontacht na gceanglas a leagtar síos sna hionstraimí dá dtagraítear i míreanna 1 agus 2 a áirithiú, cuimseofar iad sna socruithe tráchta a shocraítear faoin Rialachán seo.

4.Le hiompar míleata earraí contúirteacha a dhéantar faoi chead iompair mhíleata, ní cheanglófar, roimh thús an iompair mhíleata, aon fhoirm ná doiciméad a chur isteach lena léirítear comhlíontacht na gceanglas a leagtar síos in ADR, ADN, RID, Cód IMDG, Treoracha Teicniúla EESI, AMovP-6 ECAT ná na rialacha náisiúnta is infheidhme sa tír thionscnaimh, de réir mar is iomchuí.

Airteagal 11

Iompar míleata neamhghnách de bhóthar

1.I gcás iompar míleata de bhóthar a dhéantar le feithiclí nó le cónaisc feithiclí lena sáraítear an meáchan nó na toisí uasta a leagtar amach in Iarscríbhinn I a ghabhann le Treoir 96/53/CE, i gcás ina n‑iompraíonn na feithiclí nó na cónaisc feithiclí sin, nó ina bhfuil siad beartaithe le hiompar, ualaí doroinnte mar a shainmhínítear in Airteagal 2 de Threoir 96/53/CE, ceadófar é i gcás ina bhfuil sé faoi réir cead bailí iompair mhíleata dá dtagraítear in Airteagail 5 agus 6 den Rialachán seo.

2.I gcás iompar míleata a dhéantar i gcomhréir le mír 1, cinnfidh an Ballstát is faighteoir socruithe tráchta chun iompar sábháilte an lasta mhíleata neamhghnách agus comhoiriúnacht an bhonneagair a áirithiú. Cuirfear na socruithe tráchta sin in ionad na gceadanna speisialta agus socruithe comhionanna dá dtagraítear in Airteagal 4(3) de Threoir 96/53/CE.

Airteagal 12

Díolúine iompair mhíleata ó shrianta tráchta

1.Ceadófar iompar míleata a dhéantar faoi chead bailí iompair mhíleata dá dtagraítear in Airteagail 5 agus 6 ag an deireadh seachtaine, le linn saoire phoiblí agus ceiliúradh náisiúnta, istoíche agus ag aon tréimhse eile a d’fhéadfadh a bheith faoi réir srianta tráchta.

2.Déanfaidh na Ballstáit oibríochtaí iompair mhíleata a dhéanann na fórsaí armtha go díreach a dhíolmhú ó shrianta tráchta atá i bhfeidhm ar stráicí bóthair sonracha agus atá bunaithe ar fheidhmíocht chomhshaoil feithiclí.

Airteagal 13

Díolúine iompair mhíleata ó rialacha cabatáiste

1.Féadfaidh na Ballstáit, i gcás inar gá iompar míleata a éascú, iompar míleata a dhéanann oibreoirí sibhialtacha a dhíolmhú ó na srianta ar oibríochtaí cabatáiste a leagtar síos in Airteagal 8 de Rialachán (CE) Uimh. 1072/2009.

2.Cuirfidh na Ballstát an Coimisiún agus na Ballstáit eile ar an eolas faoi na díolúintí sin.

Airteagal 14

Córas Faisnéise Digití um an tSoghluaisteacht Mhíleata

1.Féadfaidh an Coimisiún gníomhartha cur chun feidhme a ghlacadh lena mbunófar Córas Faisnéise Digití um an tSoghluaisteacht Mhíleata (an Córas) a bheidh slán agus srianta, agus na ceanglais seo a leanas á gcur san áireamh:

(a)cuirfear in úsáid an Córas faoi 2030;

(b)le haon digitiú d’Fhoirm 302 AE faoin gCóras, comhlíonfar reachtaíocht chustaim an Aontais is infheidhme, lena n‑áirítear na ceanglais choiteanna sonraí atá i Samhail Sonraí Custaim an Aontais, mar a shainmhínítear in Airteagal 36 de Rialachán (AE) [athchóiriú custaim];

(c)déanfaidh an Coimisiún an Córas a oibriú agus a choinneáil ar bun;

(d)déanfar leis an gCóras, cé is moite den reachtaíocht chustaim ábhartha, iompar míleata i gcomhthéacs oibríochtaí ECAT a chur san áireamh, mar a leagtar amach in Airteagal 17;

‑(e)áiritheofar leis an gCóras idir-inoibritheacht i gcás ina bhfuil gá leis agus forbrófar é agus caighdeáin an Aontais agus caighdeáin idirnáisiúnta á núsáid, agus aird chuí á tabhairt ar reachtaíocht chustaim an Aontais.

Glacfar an gníomh cur chun feidhme sin i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 45(4).

2.I gcás ina mbunaítear an Córas agus ina mbeidh sé oibríochtúil, úsáidfidh na Ballstáit é le haghaidh na nósanna imeachta uile a chumhdaítear leis an gCaibidil seo, le haghaidh foirmiúlachtaí custaim a bhaineann le Foirm 302 ECAT freisin, dá dtagraítear sa Rialachán seo.

Airteagal 15

Foirmiúlachtaí custaim simplithe

1.I gcás iompar míleata earraí atá le bogadh nó le húsáid i gcomhthéacs gníomhaíochtaí míleata a thrasnaíonn teorainneacha seachtracha an Aontais, beidh sé faoi réir maoirseacht custaim agus dearbhófar é le haghaidh an nós imeachta custaim ábhartha agus Foirm 302 ECAT nó Foirm 302 AE á húsáid mar a shainmhínítear in Airteagal 1, pointí (50) agus (51), de Rialachán Tarmligthe (AE) 2015/2446 ón gCoimisiún, de réir mar is infheidhme, seachas i gcás ina gcinneann na húdaráis mhíleata atá i gceannas ar an oibríocht iompair mhíleata faoi leith go sainráite an dearbhú custaim caighdeánach a chur isteach.

2.I gcás ina roghnaítear coinsíneachtaí a dhearbhaítear faoi fhoirmeacha 302 AE nó ECAT le haghaidh rialú fisiciúil nó rialú bunaithe ar dhoiciméid, déanfar na rialuithe sin mar ábhar tosaíochta.

Airteagal 16

Digitiú Fhoirm 302 AE

1.I gcás ina mbunaítear an Córas Faisnéise Digití um an tSoghluaisteacht Mhíleata dá dtagraítear in Airteagal 14 agus ina mbeidh sé oibríochtúil, úsáidfidh údaráis chustaim na mBallstát é chun faisnéis a bhaineann le Foirm 302 AE a mhalartú agus a stóráil, bunaithe ar cheanglais choiteanna sonraí a shainmhínítear i gcomhréir le hAirteagal 36 de Rialachán (AE) [athchóiriú custaim]. Beidh rochtain ag údaráis chustaim na mBallstát agus ag Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh ar an gcóras sin chun a n‑oibleagáidí custaim a chomhlíonadh i gcomhthéacs na soghluaisteachta míleata.

2.I gcás ina gcliseann go sealadach ar an gCóras Faisnéise Digití um an tSoghluaisteacht Mhíleata, déanfaidh oibreoirí eacnamaíocha agus daoine eile, lena n‑áirítear údaráis chustaim, an fhaisnéis a chur isteach chun na foirmiúlachtaí lena mbaineann a chomhlíonadh trí na modhanna a chinnfear i gcomhréir le hAirteagal 203 de Rialachán [athchóiriú custaim], lena n‑áirítear modhanna seachas teicnící próiseála sonraí leictreonacha.

Airteagal 17

Iompar míleata i gcomhthéacs oibríochtaí ECAT

1.A mhéid a bhaineann le hiompar míleata i gcomhthéacs oibríochtaí, misean agus freachnamh a chomhaontaítear go coiteann laistigh d’Eagraíocht Chonradh an Atlantaigh Thuaidh (ECAT), agus i gcomhthéacs oibríochtaí, misean agus freachnamh ar an leibhéal iltaobhach agus déthaobhach i measc comhaltaí de ECAT, déileálfaidh na Ballstáit atá ina bpáirtithe i gConradh an Atlantaigh Thuaidh le páirtithe eile i gConradh an Atlantaigh Thuaidh mar choibhéiseach leis na Ballstáit iarrthacha chun críocha Airteagail 4 go 13 den Roinn seo. Sa chás sin, cuirfidh siad na rialacha in Airteagail 4 go 13 den Roinn seo i bhfeidhm mutatis mutandis agus gan dochar do leasanna slándála agus cosanta an Aontais agus a Bhallstát.

2.Féadfaidh na Ballstáit nach páirtithe iad i gConradh an Atlantaigh Thuaidh a chinneadh freisin déileáil le páirtithe i gConradh an Atlantaigh Thuaidh nach Ballstáit den Aontas iad mar choibhéiseach leis na Ballstáit iarrthacha chun críocha Airteagail 4 go 13 agus na rialacha sin a chur i bhfeidhm mutatis mutandis.

Roinn 2An Córas Eorpach Freagartha Feabhsaithe um an tSoghluaisteacht Mhíleata (CEFFSM)

Airteagal 18

CEFFSM

1.Bunaítear Córas Eorpach Freagartha Feabhsaithe um an tSoghluaisteacht Mhíleata (CEFFSM). Ar a ghníomhachtú i gcomhréir leis na nósanna imeachta agus coinníollacha a leagtar amach in Airteagal 19, beifear in ann le CEFFSM na bearta sealadacha dá bhforáiltear sa Roinn seo a chur chun feidhme.

2.Le linn thréimhse ghníomhachtaithe CEFFSM, beidh feidhm ag na bearta sealadacha faoin Roinn seo maidir le críoch iomlán an Aontais.

Airteagal 19

Gníomhachtú CEFFSM

1.Féadfar CEFFSM a ghníomhachtú i gcomhréir leis an nós imeachta a leagtar amach i mír 2 i gcás ina bhfuil gá ann cheana nó ina bhfuil coinne le gá le méideanna, minicíocht nó luas iompair mhíleata i bhfad níos airde san Aontas nó in aon chuid de, agus i gcás nach bhfuiltear in ann leis na rialacha maidir le hiompar míleata agus acmhainneacht an líonra iompair atá ann cheana an gá sin a chomhlíonadh, nó nach leordhóthanach iad chun an gá sin a chomhlíonadh.

2.I gcás ina measann an Coimisiún go gcomhlíontar na coinníollacha a leagtar amach i mír 1, nó ar iarraidh réasúnaithe a fháil ó Bhallstát amháin ar a laghad, cuirfidh an Coimisiún togra faoi bhráid na Comhairle le haghaidh gníomh cur chun feidhme chun CEFFSM a ghníomhachtú a luaithe is féidir.

Roimh ghníomhachtú CEFFSM a iarraidh agus i gcás inar féidir i bhfianaise na práinne, rachaidh an Coimisiún i gcomhairle leis an nGrúpa Iompair um an tSoghluaisteacht Mhíleata.

Roimh ghníomhachtú a iarraidh nó i gcomhthráth leis sin, déanfaidh an Coimisiún measúnú ar thionchar ghníomhachtú CEFFSM ar fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh agus ar an ngá féideartha atá le bearta maolaithe.

3.Féadfaidh an Chomhairle, ag gníomhú di ar an togra ón gCoimisiún dá dtagraítear i mír 2, an gníomh cur chun feidhme a ghlacadh chun CEFFSM a ghníomhachtú tráth nach déanaí ná 48 n‑uair an chloig tar éis an iarraidh ar ghníomhachtú a fháil. Sonrófar leis an ngníomh cur chun feidhme ón gComhairle fad chur i bhfeidhm CEFFSM, fad nach faide ná 12 mhí.

Sonróidh an Chomhairle sa ghníomh cur chun feidhme lena ngníomhachtaítear CEFFSM éifeachtaí na bhforálacha atá le leathnú ag na Ballstáit atá ina bpáirtithe i gConradh an Atlantaigh Thuaidh chun iompar míleata ag páirtithe i gConradh an Atlantaigh Thuaidh nach Ballstáit den Aontas iad a chumhdach, gan dochar d’fhoirmiúlachtaí custaim ábhartha. Féadfaidh na Ballstáit nach páirtithe iad i gConradh an Atlantaigh Thuaidh a chinneadh an leathnú céanna ar rialacha CEFFSM a chur i bhfeidhm maidir le páirtithe i gConradh an Atlantaigh Thuaidh nach Ballstáit den Aontas iad. Agus cinneadh á dhéanamh forálacha áirithe CEFFSM a leathnú chun páirtithe i gConradh an Atlantaigh Thuaidh nach Ballstáit den Aontas iad a chumhdach, déanfaidh an Chomhairle oibríochtaí, misin agus freachnaimh a chomhaontaítear go coiteann laistigh de ECAT agus a bhaineann le cúiseanna CEFFSM a chur san áireamh go háirithe, agus urramóidh sí leasanna slándála agus cosanta an Aontais agus na mBallstát.

4.Le linn chur i bhfeidhm CEFFSM, tionólfaidh an Coimisiún cruinnithe urghnácha an Ghrúpa Iompair um an tSoghluaisteacht Mhíleata i gcás inar gá, arna iarraidh sin do Bhallstát nó ar a thionscnamh féin. Oibreoidh na Ballstáit i ndlúthchomhar leis an gCoimisiún, trí é a chur ar an eolas go tráthúil faoi aon bheart náisiúnta a dhéantar maidir le gníomhachtú CEFFSM, agus trí chomhordú leis ina leith.

5.Ar iarraidh réasúnaithe a fháil ó Bhallstát amháin ar a laghad, nó ar a thionscnamh féin, déanfaidh an Coimisiún measúnú ar cé acu atá nó nach bhfuil na coinníollacha de bhun mhír 1 fós á gcomhlíonadh agus cuirfidh sé togra nua faoi bhráid na Comhairle, i gcás inarb iomchuí. Féadfaidh an Chomhairle a chinneadh, bunaithe ar mheasúnú an Choimisiúin, síneadh a chur le CEFFSM nó é a fhoirceannadh roimh an sprioc-am a leagtar amach sa ghníomh cur chun feidhme ón gComhairle dá dtagraítear i mír 3, i gcomhréir leis an nós imeachta a leagtar amach i mír 2. Gach gníomh cur chun feidhme lena gcuirtear síneadh le cur i bhfeidhm CEFFSM, fanfaidh sé i bhfeidhm ar feadh tréimhse nach faide ná 12 mhí. Más gá síneadh breise a chur leis tar éis an dáta sin, beidh feidhm ag an nós imeachta céanna dá bhforáiltear san Airteagal seo.

Airteagal 20

Fógra faoi iompar míleata le linn thréimhse ghníomhachtaithe CEFFSM

1.De mhaolú ar Airteagail 5 agus 6, le linn thréimhse ghníomhachtaithe CEFFSM, measfaidh na Ballstáit is faighteoirí go nglactar le hiarrataí ar cheadanna iompair mhíleata. Beidh sé sin gan dochar do chineál sonrach bheartais slándála agus cosanta Ballstát áirithe.

2.Tabharfaidh an Ballstát iarrthach fógra don Bhallstát is faighteoir faoina iompar míleata beartaithe a luaithe is féidir, agus ar a dhéanaí 6 uair an chloig roimh an am sceidealaithe teachta ag pointe trasnaithe teorann an Bhallstáit is faighteoir. Cuimseofar na mionsonraí ábhartha uile leis an bhfógra, lena n‑áirítear an raon feidhme, an bealach beartaithe agus amlíne an iompair, agus, i gcás inarb infheidhme, an iarraidh ar Thacaíocht an Óstnáisiúin nó ar shocruithe tráchta eile.

3.I gcás ina bhfuil socruithe tráchta de dhíth ar an mBallstát is faighteoir i gcomhréir le hAirteagail 5(9) agus 6(3), cinnfidh sé iad sin gan moill mhíchuí, chun a áirithiú go bhféadfar an oibríocht iompair mhíleata a dhéanamh de réir an sceidil.

Airteagal 21

Rochtain tosaíochta le linn thréimhse ghníomhachtaithe CEFFSM

1.Le linn thréimhse ghníomhachtaithe CEFFSM, déanfaidh na Ballstáit, mar aon le húinéirí, oibreoirí agus bainisteoirí an bhonneagair nó, de réir mar a bheidh, soláthraithe seirbhísí nó saoráidí gaolmhara, iompar míleata a dheonú, lena n‑áirítear iompar míleata neamhghnách nó iompar earraí contúirteacha, rochtain tosaíochta ar líonraí agus bonneagar iompair, lena n‑áirítear líonraí bóithre, limistéir páirceála cois bóthair agus limistéir scíthe, líonraí iarnróid, stáisiúin agus saoráidí seirbhísí, bonneagar muirí agus uiscebhealaí intíre, lena n‑áirítear uiscí inmheánacha agus farraigí teorann mar a shainmhínítear i gCoinbhinsiún na Náisiún Aontaithe maidir le Dlí na Farraige, lánaí mara, seolbhealaí, cainéil dhreideáilte, bealaí isteach chuig calafoirt, caolais a úsáidtear le haghaidh loingseoireacht idirnáisiúnta, agus limistéir atá faoi bhainistíocht nó píolótaíocht tráchta mhuirí, loic, calafoirt agus críochfoirt calafort, canálacha mara, aeradróim, aerspás, críochfoirt lasta ilmhódacha, bonneagar athbhreoslaithe/athluchtaithe le haghaidh gach cineáil iompair, agus seirbhísí agus saoráidí gaolmhara.

2.Chun rochtain tosaíochta a áirithiú le haghaidh oibríocht iompair mhíleata, déanfaidh na fórsaí armtha a dhéanann an t‑iompar míleata nó a chuireann ar conradh é iarraidh ar rochtain tosaíochta a chur faoi bhráid Chomhordaitheoir Náisiúnta um Iompar Míleata Trasteorann an Bhallstáit is faighteoir, a cheapfar i gcomhréir le hAirteagal 40.

3.Cuirfear an iarraidh dá dtagraítear i mír 2 isteach a luaithe is féidir agus cuimseofar léi an fhaisnéis is gá chun rochtain tosaíochta an iompair mhíleata a ullmhú go hiomchuí. Sonrófar léi go háirithe an t‑am teachta ionchasach agus fad na rochtana tosaíochta agus an líon feithiclí, tuairisc ar an lasta agus a dtoisí agus meáchan faoi seach. Sonrófar léi freisin má chuimsítear earraí contúirteacha leis an iompar míleata agus cineál na n‑earraí sin. D’fhéadfadh iarratas ar na socruithe tráchta dá dtagraítear in Airteagal 20(2) a bheith san áireamh léi.

4.Déanfaidh Comhordaitheoir Náisiúnta um Iompar Míleata Trasteorann an Bhallstáit is faighteoir na húinéirí, oibreoirí agus bainisteoirí bonneagair dá ndéantar difear nó, de réir mar a bheidh, soláthraithe seirbhísí nó saoráidí gaolmhara, a chur ar an eolas go pras faoin iarraidh ar rochtain tosaíochta, gur dócha go mbeidh baint acu leis an oibríocht iompair mhíleata ionas go bhféadfaidh siad tosaíocht a dheonú i gcomhréir le mír 6.

5.Agus cúnamh acu ón gComhordaitheoir Náisiúnta um Iompar Míleata Trasteorann, iarrfaidh na fórsaí armtha a dhéanann an t‑iompar míleata nó a chuireann ar conradh é:

(a)na bealaí traenach aonair ó na bainisteoirí bonneagair inniúla;

(b)an leithdháileadh beart agus seirbhísí calafoirt ó na húdaráis calafoirt inniúla;

(c)an t‑aerspás is gá agus rochtain ar sheirbhísí aeradróim is gá ó na bainisteoirí agus comhordaitheoirí aerfoirt inniúla, ó Bhainisteoir an Líonra Eorpaigh agus ón soláthraí seirbhíse aerloingseoireachta, de réir mar a bheidh.

6.Deonófar an rochtain tosaíochta a luaithe is féidir tar éis na n‑iarrataí dá dtagraítear i míreanna 2 agus 5 agus cuirfear na fórsaí armtha a dhéanann an t‑iompar míleata nó a chuireann ar conradh é ar an eolas láithreach faoin méid sin, i gcomhréir le forálacha na míre seo. A mhéid is gá, agus aird chuí á tabhairt ar bhearta sábháilteachta, déanfar seirbhísí agus oibríochtaí leanúnacha agus beartaithe iompair a bhriseadh, a chur siar nó a chur ar ceal chun bheith in ann rochtain tosaíochta a fháil ar an iompar míleata.

A mhéid a bhaineann le hiompar míleata de bhóthar, déanfaidh na húinéirí, oibreoirí agus bainisteoirí bonneagair bóthair lena mbaineann na fórsaí armtha a dhéanann an t‑iompar míleata nó a chuireann ar conradh é a chur ar an eolas go bhfuil na bearta is gá déanta acu chun rochtain tosaíochta a áirithiú ag na codanna dolaphróiseála, limistéir páirceála cois bóthair agus limistéir scíthe, droichid agus tolláin ar a líonraí bóithre. Féadfaidh an Comhordaitheoir Náisiúnta um Iompar Míleata Trasteorann an bealach agus an bonneagar bóthair lena n‑áiritheofar an rochtain tosaíochta is fearr a mholadh do na fórsaí armtha iarrthacha.

A mhéid a bhaineann le hiompar d’iarnród, de mhaolú ar Airteagal 7(1), deonóidh an bainisteoir bonneagair bealaí traenach aonair laistigh de 6 uair an chloig. Mar sin féin, i gcás iompar earraí contúirteacha nó iompar míleata neamhghnách, deonóidh an bainisteoir bonneagair na bealaí traenach aonair a luaithe is féidir.

A mhéid a bhaineann le calafoirt, déanfaidh na húdaráis calafoirt inniúla na fórsaí armtha a dhéanann an t‑iompar míleata nó a chuireann ar conradh é a chur ar an eolas faoin mbeart a leithdháiltear agus faoi na seirbhísí calafoirt a thairgtear.

A mhéid a bhaineann le hiompar míleata ar uiscebhealaí intíre, i gcás inar gá, déanfaidh an Comhordaitheoir Náisiúnta um Iompar Míleata Trasteorann na fórsaí armtha a dhéanann an t‑iompar míleata nó a chuireann ar conradh é a chur ar an eolas faoin mbealach agus faoin mbonneagar uiscebhealaí intíre lena n‑áiritheofar an rochtain tosaíochta is fearr.

A mhéid a bhaineann le haeriompar míleata, déanfaidh na bainisteoirí agus comhordaitheoirí aerfoirt inniúla, Bainisteoir an Líonra Eorpaigh agus an soláthraí seirbhíse aerloingseoireachta, de réir mar is infheidhme, na fórsaí armtha a dhéanann an t‑iompar míleata, nó a chuireann ar conradh nó a ordaíonn é, a chur ar an eolas faoin aerspás atá ar fáil agus faoin rochtain ar sheirbhísí aeradróim a thairgtear ag na haerfoirt lena mbaineann.

7.Nuair a dheonaítear rochtain tosaíochta d’iompar míleata faoi mhír 1, ní bheidh aon chúiteamh dlite d’úsáideoirí iompair eile a ndéantar difear dóibh. Déanfaidh na Ballstáit agus na húinéirí, oibreoirí agus bainisteoirí bonneagair nó, de réir mar a bheidh, soláthraithe seirbhísí nó saoráidí gaolmhara, gach iarracht réasúnta chun tionchar na rochtana tosaíochta sin a theorannú, mar shampla, trí bhealaí, sliotáin, seirbhísí nó saoráidí iompair malartacha a thairiscint de réir mar is iomchuí agus de réir na hinfhaighteachta agus cuirfidh siad na húsáideoirí iompair ar an eolas faoi a luaithe is féidir.

8.I gcás ina mbíonn tionchar mór ag bearta éigeandála ar thrácht trasteorann, déanfaidh na Ballstáit agus úinéirí, oibreoirí agus bainisteoirí bonneagair nó, de réir mar a bheidh, soláthraithe seirbhísí nó saoráidí, comhordú chun tionchair ar an tsreabh tráchta a theorannú a mhéid is féidir.

Airteagal 22

Iompar míleata earraí contúirteacha le linn thréimhse ghníomhachtaithe CEFFSM

1.Le linn thréimhse ghníomhachtaithe CEFFSM, i gcás ina bhfuil feidhm ag na ceanglais a leagtar síos i gcomhaontuithe idirnáisiúnta nó rialacha náisiúnta dá dtagraítear in Airteagal 10(1) maidir le hiompar míleata earraí contúirteacha faoin Rialachán seo, féadfaidh na Ballstáit an t‑iompar sin a dhíolmhú ó na ceanglais nó rialacha náisiúnta sin, a mhéid nach bhfuil feidhm shainordaitheach ag na ceanglais sin i gcomhréir leis na comhaontuithe sin. Nuair a dheonaíonn Ballstát díolúine den sórt sin, ní fhorchuirfidh sé ceanglais nua faoin dlí náisiúnta.

2.Déanfaidh na Ballstáit lena mbaineann an t‑iompar míleata aon díolúine a dheonaítear i gcomhréir leis an Airteagal seo a chomhordú agus cuirfidh sé na Ballstáit eile ar an eolas faoi sin go pras tríd an nGrúpa Iompair um an tSoghluaisteacht Mhíleata.

Airteagal 23

Iompar míleata neamhghnách de bhóthar le linn thréimhse ghníomhachtaithe CEFFSM

Le linn thréimhse ghníomhachtaithe CEFFSM, ceadófar iompar míleata de bhóthar a dhéantar le feithiclí nó le cónasc feithiclí lena sáraítear an meáchan nó na toisí uasta a leagtar amach in Iarscríbhinn I a ghabhann le Treoir 96/53/CE, gan beann ar cé acu atá nó nach bhfuil an t‑ualach doroinnte, gan dochar d’aon socrú tráchta is gá.

Airteagal 24

Cosaint fheabhsaithe bonneagair straitéisigh dé-úsáide le linn thréimhse ghníomhachtaithe CEFFSM

Le linn thréimhse ghníomhachtaithe CEFFSM, gníomhachtóidh na Ballstáit bearta cosanta feabhsaithe i ndáil leis an mbonneagar straitéiseach dé-úsáide atá suite ar a gcríocha, a shainaithnítear i gcomhréir le hAirteagal 33, chun iad a chosaint, chun iad a dhéanamh athléimneach in aghaidh gach guaise agus bagartha agus chun a n‑oibriú éifeachtach a áirithiú i gcónaí.

Airteagal 25

Rochtain fheabhsaithe ar chumais iompair agus lóistíochta le linn thréimhse ghníomhachtaithe CEFFSM

1.Le linn thréimhse ghníomhachtaithe CEFFSM, agus má bhíonn an Comhthiomsú Dlúthpháirtíochta dá dtagraítear in Airteagal 35 oibríochtúil, féadfaidh an Coimisiún, agus comhairle an Ghrúpa Iompair um an tSoghluaisteacht Mhíleata á cur san áireamh, cumais shonracha a shainaithint atá cláraithe sa Chomhthiomsú Dlúthpháirtíochta agus a bhfuil géarghá leo chun tacú le Ballstáit áirithe. I gcásanna den sórt sin, tabharfar breithniú tosaíochta d’iarrataí ar na cumais sin ó na Ballstáit a ndéantar difear dóibh agus do na Ballstáit a thacaíonn le hoibríochtaí iompair mhíleata le haghaidh na mBallstát a ndéantar difear dóibh.

Le hiarrachtaí comhroinnte agus comhordaithe faoin gComhthiomsú Dlúthpháirtíochta dá dtagraítear in Airteagal 35, díreofar ar thacaíocht a thabhairt do na hiarrataí tosaíochta sin, lena n‑áiritheofar go gcuirfear na cumais a éilítear ar fáil ar bhealach tráthúil éifeachtúil.

I gcás ina ndéantar cumais na mBallstát a fháil, a fháil ar conradh nó a cheannach tar éis theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo, agus tacaíocht airgeadais ó aon chistiú ón Aontas a d’fhéadfadh tacú le hiarrataí tosaíochta i gcomhréir leis an gcéad fhomhír den mhír seo, ní dhéanfaidh na Ballstáit an staid eisceachtúil lena n‑éilítear a gcumas a úsáid a agairt, dá dtagraítear in Airteagal 35(10) agus (11).

2.Féadfaidh an Coimisiún cúnamh a thabhairt do na Ballstáit aon chumas iompair agus lóistíochta ábhartha a fháil ar conradh.

3.Féadfaidh an Coimisiún aon chumas iompair agus lóistíochta ábhartha a fháil ar conradh, tar éis comhairle a fháil ón nGrúpa Iompar um an tSoghluaisteacht Mhíleata.

Airteagal 26

Díolúine oibríochtaí iompair mhíleata de bhóthar ó rialacha cabatáiste le linn thréimhse ghníomhachtaithe CEFFSM

Le linn thréimhse ghníomhachtaithe CEFFSM, díolmhófar iompar míleata a dhéanann oibreoirí sibhialtacha ó na srianta ar oibríochtaí cabatáiste a leagtar síos in Airteagal 8 de Rialachán (CE) Uimh. 1072/2009, agus ó shrianta ar fhad agus ar mhinicíocht oibríochtaí cabatáiste a dhéantar i gcomhthéacs seirbhísí iompair paisinéirí de bhóthar.

Airteagal 27

Maoluithe ar rialacha maidir le ham tiomána agus tréimhsí scíthe d’oibríochtaí iompair mhíleata le linn thréimhse ghníomhachtaithe CEFFSM

1.Le linn thréimhse ghníomhachtaithe CEFFSM, beidh feidhm ag na maoluithe seo a leanas ar amanna tiomána, sosanna agus tréimhsí scíthe a leagtar síos i Rialachán (CE) Uimh. 561/2006 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le hoibríochtaí iompair mhíleata a dhéanann oibreoirí sibhialtacha:

(a)de mhaolú ar Airteagal 6(1) de Rialachán (CE) Uimh. 561/2006, cuirfear síneadh leis an am tiomána laethúil 9 n‑uair an chloig chuig 11 uair an chloig faoi dhó le linn na seachtaine;

(b)de mhaolú ar Airteagal 6(2) de Rialachán (CE) Uimh. 561/2006, cuirfear síneadh leis an am tiomána seachtainiúil 56 uair an chloig chuig 60 uair an chloig;

(c)de mhaolú ar Airteagal 6(3) de Rialachán (CE) Uimh. 561/2006, cuirfear síneadh leis an am tiomána carntha le linn aon tréimhse 2 sheachtain as a chéile ó 90 uair an chloig chuig 96 uair an chloig;

(d)de mhaolú ar Airteagal 7, an chéad mhír, de Rialachán (CE) Uimh. 561/2006, déanfar an tréimhse tiomána 4,5 uair an chloig ar ina diaidh is gá don tiománaí sos gan bhriseadh nach lú ná 45 nóiméad a ghlacadh a mhéadú go suas le 5,5 uair an chloig. Féadfar trí shos 15 nóiméad an ceann a chur in ionad an tsosa agus iad dáilte ar bhealach lena gcomhlíonfar foráil Airteagal 7, an chéad mhír, den Rialachán sin;

‑(e)de mhaolú ar Airteagal 8(2), an dara fomhír, de Rialachán (CE) Uimh. 561/2006, féachfar ar an tréimhse scíthe laethúil 9 nuair an chloig mar thréimhse scíthe laethúil laghdaithe;

(f)de mhaolú ar Airteagal 8(6), an chéad fhomhír, de Rialachán (CE) Uimh. 561/2006, in aon tréimhse 2 sheachtain as a chéile, féadfaidh tiománaí dhá thréimhse scíthe sheachtainiúla laghdaithe a ghlacadh, arb é atá iontu 24 uair an chloig ar a laghad. Nuair a úsáidfear an maolú sin, féadfar tús na tréimhse scíthe seachtainiúla dá dtagraítear in Airteagal 8(6), an dara fomhír, den Rialachán sin a chur siar thar dheireadh 6 thréimhse de 24 uair an chloig ó dheireadh na tréimhse scíthe seachtainiúla roimhe sin, gan dul thar 12 thréimhse de 24 uair an chloig, áfach;

(g)de mhaolú ar Airteagal 8(6b) de Rialachán (CE) Uimh. 561/2006, cúiteofar aon laghdú ar an tréimhse scíthe sheachtainiúil le tréimhse choibhéiseach scíthe a ghlacfar roimh dheireadh an dara seachtain déag tar éis na seachtaine atá i gceist, en bloc nó mar dhá thréimhse scíthe, agus ceann acu 45 uair an chloig ar a laghad;

(h)de mhaolú ar Airteagal 8(8) de Rialachán (CE) Uimh. 561/2006, i gcás na dtréimhsí scíthe seachtainiúla tráthrialta agus aon tréimhse scíthe sheachtainiúil os cionn 45 uair an chloig a ghlactar mar chúiteamh ar thréimhsí scíthe seachtainiúla laghdaithe roimhe sin, féadfar iad a ghlacadh i bhfeithicil, ar choinníoll go mbeidh an fheithicil sin páirceáilte go sábháilte agus go mbeidh dálaí leormhaithe aici don scíth;

(i)de mhaolú ar Airteagal 9(1) de Rialachán (CE) Uimh. 561/2006, maidir leis an tréimhse cheadaithe bhriste i gcás ina dtionlacann tiománaí feithicil a iompraítear le bád farantóireachta nó le traein agus ina nglacann sé tréimhse scíthe laethúil thráthrialta nó tréimhse scíthe sheachtainiúil laghdaithe i gcábán codlata, bunc nó leaba shuíocháin, déanfar í a mhéadú ó 1 go 2 uair an chloig.

2.Beidh úsáid na maoluithe a leagtar síos i mír 1 den Airteagal seo gan dochar do na hamanna oibre uasta faoi Threoir 2002/15/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle.

3.Chun críoch seiceálacha cois bóthair, beidh an tiománaí in ann a tháirgeadh, cibé uair a iarrfaidh oifigeach rialaithe údaraithe amhlaidh, leatháin taifid agus aon taifead de láimh agus asphriontaí don lá sin agus do na laethanta roimhe sin lena dtugtar údar d’úsáid na maoluithe.

Airteagal 28

Úsáid feithiclí iarnróid lasmuigh dá réimse úsáide sonraithe le linn thréimhse ghníomhachtaithe CEFFSM

1.Le linn thréimhse ghníomhachtaithe CEFFSM, féadfar feithiclí iarnróid a úsáid lasmuigh den réimse úsáide a shonraítear ina n‑údarú um chur ar an margadh faoi Airteagal 21 de Threoir (AE) 2016/797 nó lasmuigh den réimse úsáide dár cuireadh i bhfeidhm iad faoi chreat dlíthiúil an Aontais nó faoin gcreat dlíthiúil náisiúnta a bhí infheidhme roimh an gcreat údaraithe a leagtar amach leis an Treoir sin, ar choinníoll go gcomhlíontar na coinníollacha seo a leanas:

(a)bhí an fheithicil faoi réir seiceálacha i gcomhréir le hAirteagal 23(1), pointí (b) agus (c), de Threoir (AE) 2016/797;

(b)tá an fheithicil le húsáid mar chuid d’iompar míleata;

(c)tá an fheithicil i bhfeidhm ar líonra amháin sula n‑úsáidtear í ar líonra eile;

(d)sainaithníodh an fheithicil le haghaidh úsáid fhéideartha mar chuid d’iompar míleata i gcomhréir le hAirteagal 37 den Rialachán seo.

2.Déanfar oibríochtaí na bhfeithiclí dá dtagraítear i mír 1 trí chomhaontú idir na bainisteoirí bonneagair agus gnóthais iarnróid lena mbaineann, i gcomhréir le gach ceann dá gcórais bainistíochta sábháilteachta mar a leagtar amach faoi Airteagal 9 de Threoir (AE) 2016/798 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus, i gcás inarb ábhartha, i gcomhréir le hAirteagal 10(9) den Treoir sin.

Airteagal 29

Díolúine oibríochtaí iompair mhíleata ó shrianta tráchta le linn thréimhse ghníomhachtaithe CEFFSM

1.Le linn thréimhse ghníomhachtaithe CEFFSM, ceadófar oibríochtaí iompair mhíleata a dhéantar de bhóthar ag an deireadh seachtaine, le linn saoire phoiblí agus ceiliúradh náisiúnta, istoíche agus ag aon tréimhse eile a d’fhéadfadh a bheith faoi réir srianta tráchta.

2.Le linn thréimhse ghníomhachtaithe CEFFSM, díolmhóidh na Ballstáit oibríochtaí iompair mhíleata ó shrianta tráchta a chuirtear i bhfeidhm ar stráicí bóthair sonracha agus atá bunaithe ar fheidhmíocht comhshaoil na bhfeithiclí agus ó shrianta bunaithe ar cháilíocht an aeir agus rialaithe torainn a chuirtear i bhfeidhm ag calafoirt agus aerfoirt.

Airteagal 30

Díolúine ó rialuithe oifigiúla ar bhia, beatha agus madraí ar theacht isteach san Aontais le linn thréimhse ghníomhachtaithe CEFFSM

1.Le linn thréimhse ghníomhachtaithe CEFFSM, ní bheidh feidhm ag Airteagail 43 go 57 ná ag Airteagail 65 go 72 de Rialachán (AE) 2017/625 maidir le bia, beatha ná ainmhithe a thagann isteach san Aontas, ar earraí iad atá le bogadh nó le húsáid i gcomhthéacs gníomhaíochtaí míleata, ar choinníoll:

(a)go ndearbhaítear iad faoi fhoirmeacha 302 AE nó ECAT, dá dtagraítear in Airteagal 15;

(b)go sainaithnítear iad le haghaidh úsáid mhíleata amháin trí bhíthin marcála nó lipéadaithe, i gcomhréir leis na nósanna imeachta inmheánacha arna gcur chun feidhme ag na húdaráis mhíleata atá i gceannas ar an oibríocht iompair mhíleata faoi seach;

(c)go dtagann siad isteach san Aontas faoi mhaoirseacht na n‑údarás míleata atá i gceannas ar an oibríocht iompair mhíleata féin.

2.Ar theacht isteach san Aontas do bhia, beatha agus madraí dá dtagraítear i mír 1, áiritheoidh údaráis mhíleata atá i gceannas ar an oibríocht iompair mhíleata féin go mbogtar na hearraí sin faoina maoirseacht agus go bhfuil siad beartaithe d’úsáid mhíleata amháin.

3.Áiritheoidh údaráis mhíleata atá i gceannas ar an oibríocht iompair mhíleata féin nach gcuirtear bia ná beatha dá dtagraítear i mír 1 ar mhargadh an Aontais agus go ndéantar iad a thomhailt, a dhiúscairt go sábháilte nó a athonnmhairiú ón Aontas.

4.Áiritheoidh údaráis mhíleata atá i gceannas ar an oibríocht iompair mhíleata féin nach riosca iad na madraí dá dtagraítear i mír 1 do shláinte ainmhithe ná do shláinte phoiblí san Aontas agus nach bhfuil siad faoi réir aon aistriú úinéireachta san Aontas.

Airteagal 31

Nósanna imeachta brostaithe le linn thréimhse ghníomhachtaithe CEFFSM

1.Le linn thréimhse ghníomhachtaithe CEFFSM, beidh d’éifeacht ag an ngníomh cur chun feidhme ón gComhairle dá dtagraítear in Airteagal 19(3) den Rialachán seo na nósanna imeachta agus prótacail a ghníomhachtú i gcomhréir leis na nósanna imeachta a leagtar amach in Airteagal 203(1) de Rialachán [athchóiriú custaim] agus an sásra bainistithe géarchéime custaim mar a shainmhínítear in Airteagal 204 de Rialachán [athchóiriú custaim].

2.Déanfaidh Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh, mar a leagtar amach i dTeideal XII de Rialachán [athchóiriú custaim], i gcomhairle leis an gCoimisiún, nósanna imeachta agus prótacail dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal seo a ullmhú le haghaidh cur chun feidhme gníomhaíochta i gcás ghníomhachtú CEFFSM mar a shainmhínítear faoi Airteagal 19.

Caibidil III
Athléimneacht bonneagair iompair

Airteagal 32

Ullmhacht an líonra iompair don dé-úsáid

1.Déanfaidh na Ballstáit an bonneagar dé-úsáide a shainaithnítear mar chuid de na conairí soghluaisteachta míleata a uasghrádú de réir na riachtanas bonneagair iompair a shainmhínítear in Iarscríbhinn II a ghabhann le Riachtanais Mhíleata na Comhairle mar ábhar tosaíochta, agus cur chuige comhordaithe agus sioncronaithe á ghlacadh acu. Agus stráicí dé-úsáide na gconairí soghluaisteachta míleata á n‑uasghrádú, tabharfaidh na Ballstáit tosaíocht do na tionscadail seo a leanas:

(a)leanúnachas an líonra iompair a áirithiú, trí bhearnaí a líonadh sna naisc atá in easnamh agus trí scrogaill thábhachtacha ar iompar míleata a bhaint;

(b)idir-inoibritheacht an líonra iompair a áirithiú, lena n‑áirítear trí aistriú chuig leithead iarnróid caighdeánach ainmniúil Eorpach;

(c)an bonneagar a oiriúnú d’iompar míleata neamhghnách, lena n‑áirítear trí dhroichid a threisiú le haghaidh iompar d’iarnród agus de bhóthar agus trí bhonneagar iarnróid, bóthair, calafoirt agus aeradróim a threisiú agus a mhéadú;

‑(d)tolláin bhóthair a uasghrádú chuig catagóir A ADR, nó bealaí malartacha a sholáthar d’fheithiclí a bhfuil earraí contúirteacha á niompar acu atá ar neamhréir leis an gcatagóir tolláin atá ann cheana;

‑(e)acmhainneacht tréchuir a mhéadú do gach modh iompair, lena náirítear trí fheabhas a chur ar rochtain iarnróid agus bóthair ar chalafoirt agus ar aerfoirt agus trí fheabhas a chur ar shaoráidí agus trealamh calafoirt, aerfoirt agus críochfoirt;

(f)athléimneacht an bhonneagair cumarsáide, rialaithe, loingseoireachta, faireachais agus soláthair fuinnimh a fheabhsú, go háirithe in aghaidh trasnaíochtaí le cumarsáid radaimhinicíochta;

(g)athléimneacht agus iomarcaíocht leordhóthanach sa líonra a áirithiú.

2.Oibreoidh na Ballstáit atá suite feadh na conaire soghluaisteachta míleata céanna i gcomhar chun rioscaí féideartha a shainaithint agus aghaidh a thabhairt orthu, ar rioscaí iad a d’fhéadfadh difear a dhéanamh d’fheidhmiúlacht, slándáil nó athléimneacht na conaire sin, go háirithe le haghaidh iompar trasteorann. Chuige sin, déanfaidh siad an méid seo a leanas:

(a)feidhmiúlacht na gconairí soghluaisteachta míleata a mheasúnú;

(b)anailís a dhéanamh ar staid chomhlíontachta bhonneagar na gconairí soghluaisteachta míleata maidir leis na riachtanais bonneagair iompair mar a leagtar amach i Riachtanais Mhíleata na Comhairle;

(c)bearnaí féideartha, naisc in easnamh agus scrogaill sa bhonneagar lena gcuirtear bac ar shreabh rianúil an iompair mhíleata a mheasúnú;

(d)saintréithe teicniúla cruinne beachta a mbonneagair iompair agus na coinníollacha faoinar féidir lasta míleata neamhghnách a iompar a chinneadh;

(e)faireachán a dhéanamh ar athléimneacht an bhonneagair cumarsáide, rialaithe, loingseoireachta, faireachais agus soláthair breosla, go háirithe in aghaidh trasnaíochtaí le cumarsáid radaimhinicíochta, agus bearta forfheidhmiúcháin a mheasúnú;

(f)aon riosca féideartha eile d’oibríochtaí iompair mhíleata feadh na gconairí soghluaisteachta míleata a mheasúnú, d’fhonn an bonneagar iompair gaolmhar a chosaint go hiomchuí;

‑(g)athléimneacht a threisiú trí chomhoiriúnacht a áirithiú d’úsáid na seirbhísí a thairgeann córais spáis an Aontais, amhail suí, loingseoireacht agus uainiú, faire na cruinne agus nascacht shlán. Go sonrach, agus seirbhísí suite, loingseoireachta agus uainithe á núsáid, úsáidfidh siad na seirbhísí údarúcháin a thairgeann Clár Spáis an Aontais nó, de rogha air sin, Seirbhís Phoiblí Rialáilte Galileo cibé uair is indéanta agus gan dochar do shainchumais na mBallstát a bhaineann le suí, loingseoireacht agus uainiú a úsáid ina gcríoch. Thairis sin, úsáidfidh na Ballstáit seirbhísí spásbhunaithe an Aontais um fhaire na cruinne, ina dtairgeann siad réitigh faireacháin agus cosanta.

3.Ar bhonn na hanailíse a dhéanfar i gcomhréir le mír 2, sainaithneoidh an Coimisiún, i ndlúthchomhar leis na Ballstáit, infheistíochtaí spriocdhírithe gearrthéarmacha (‘teophointí’ bonneagair iompair) a bheidh le cur chun feidhme ag na Ballstáit mar ábhar tosaíochta feadh na gconairí soghluaisteachta míleata. Chuige sin, cuirfidh an Coimisiún cruinnithe spriocdhírithe ar bun de réir na conaire soghluaisteachta míleata chun comhaontú a dhéanamh maidir le cur chun feidhme na dteophointí sin ar bhealach sioncronaithe comhordaithe. Tabharfar cuireadh do na Ballstáit lena mbaineann chuig na cruinnithe sin, agus rachfar i gcomhairle le saineolaithe míleata sa mheasúnú.

4.Déanfaidh na Ballstáit, agus tacaíocht acu ón gCoimisiún agus ó SEGS, comhordú maidir leis an méid seo a leanas:

(a)bealaí ainmnithe, nóid iompair agus saoráidí tacaíochta amhail lárionaid tacaíochta um iompar míleata a chomhaontú, agus an úsáid is fearr is féidir a bhaint as a conairí soghluaisteachta míleata;

(b)comhordú agus comhar a chothú idir bainisteoirí bonneagair iarnróid i mBallstáit éagsúla, go háirithe chun a áirithiú go ndéanfar próiseáil éifeachtúil ar na socruithe tráchta de bhun Airteagal 7 agus seiceálacha meara éifeachtúla comhoiriúnachta ar iompar míleata neamhghnách a thrasnaíonn níos mó ná líonra amháin;

(c)comhordú agus comhar a chothú idir údaráis eitlíochta náisiúnta agus tacaíocht acu ó GEC agus, i gcás inarb ábhartha, ón mBainisteoir Gréasáin a shainmhínítear in Airteagal 2, pointe (49), de Rialachán (AE) 2024/2803, chun pointí nascachta trasteorann idir na Ballstáit uile a shainiú, i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i Rialachán (CE) Uimh. 2150/2005 ón gCoimisiún.

Chun críocha na chéad fhomhíre, pointe (b), treoróidh na Ballstáit bainisteoirí bonneagair chun bealaí réamhshocruithe a chomhaontú le haghaidh iompar míleata trasteorann, go háirithe le haghaidh earraí contúirteacha agus iompar míleata neamhghnách.

5.Agus an tAirteagal seo á chur chun feidhme, tabharfaidh an Coiste a bhunaítear i gcomhréir le hAirteagal 61 de Rialachán (AE) 2024/1679 9 cúnamh don Choimisiún. I gcás inarb ábhartha, féadfar dul i gcomhairle leis an nGrúpa Iompar um an tSoghluaisteacht Mhíleata.

Airteagal 33

Bonneagar straitéiseach dé-úsáide a shainaithint

1.Gan dochar do Threoir (AE) 2022/2557 agus i gcomhlántacht léi, sainaithneoidh na Ballstáit an bonneagar seo a leanas atá suite ina gcríocha mar bhonneagar straitéiseach dé-úsáide chun críocha an Rialacháin seo:

(a)príomhbhonneagar iompair lena bhfreastalaítear ar phríomhchathair gach Ballstáit, lena n‑áirítear, más infheidhme, na calafoirt mhuirí agus uiscebhealaí intíre is mó, mar aon leis an aerfort agus críochfort lasta ilmhódach is mó, bunaithe ar na méideanna tráchta is airde nó ar an acmhainneacht tréchuir is airde, nó ar an dá rud sin;

(b)príomhbhonneagar iompar lena bhfreastalaítear ar nóid uirbeacha ar an ngréasán tras-Eorpach iompair ina bhfuil daonra 1 mhilliún cónaitheoir ar a laghad;

(c)maidir le gach réigiún NUTS 2 feadh na gconairí soghluaisteachta míleata, an calafort muirí agus uiscebhealaí intíre is mó, mar aon leis an aerfort agus críochfort lasta ilmhódach is mó, bunaithe ar na méideanna tráchta is airde nó ar an acmhainneacht tréchuir is airde, nó ar an dá rud sin.

2.Mar aon leis an mbonneagar straitéiseach dé-úsáide dá dtagraítear i mír 1, sainaithneoidh na Ballstáit bonneagar iompair lena gcomhlíontar na critéir seo a leanas mar bhonneagar straitéiseach dé-úsáide chun críocha an Rialacháin seo:

(a)bonneagar a bhfuil acmhainneacht straitéiseach aige chun tacú le hoibríochtaí iompair mhíleata mórscála;

(b)bonneagar atá tábhachtach go straitéiseach le haghaidh iompar míleata feadh conaire soghluaisteachta míleata amháin nó roinnt díobh;

(c)bonneagar lena soláthraítear nó lenar soláthraíodh rannchuidiú straitéiseach le hiompar míleata atá beartaithe nó a bhí ann roimhe seo;

(d)bonneagar atá ina scrogall aitheanta nó nasc in easnamh d’oibríochtaí iompair mhíleata, amhail trasnú abhann nó tollán straitéiseach.

3.Mar aon leis an mbonneagar straitéiseach dé-úsáide dá dtagraítear i mír 1, sainaithneoidh na Ballstáit freisin bonneagar tacaíochta fíor-riachtanach, bonneagar fuinnimh agus cumarsáide atá ríthábhachtach don iompar ina measc, lena gcomhlíontar na critéir seo a leanas mar bhonneagar straitéiseach dé-úsáide chun críocha an Rialacháin seo:

(a)bonneagar a bhfuil acmhainneacht straitéiseach aige chun tacú le hoibríochtaí iompair mhíleata mórscála;

(b)bonneagar lena soláthraítear nó lenar soláthraíodh rannchuidiú straitéiseach le hiompar míleata atá beartaithe nó a bhí ann roimhe seo;

(c)bonneagar a bhfuil ról straitéiseach aige maidir le soláthar seirbhísí iompair earraí nó daoine chuig na Ballstáit nó chuig réigiúin atá leochaileach do bhagairtí slándála;

‑(d)bonneagar lena socraítear seirbhísí nó saoráidí dé-úsáide anspeisialaithe atá fíor-riachtanach d’iompar míleata, agus a bhfuil fíorbheagán roghanna malartacha dóibh sa Bhallstát céanna nó feadh na conaire soghluaisteachta míleata céanna;

‑(e)bonneagar a bhfuil ról straitéiseach aige maidir le sócmhainní dé-úsáide a stóráil lena néascaítear iompar míleata feadh na gconairí soghluaisteachta míleata.

4.Faoi [2 bhliain tar éis theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo], déanfaidh gach Ballstát liosta a tharraingt suas den bhonneagar straitéiseach dé-úsáide atá suite ina chríoch agus a shainaithnítear i gcomhréir leis an Airteagal seo. Cuirfidh siad an liosta sin faoi bhráid an Choimisiúin le haghaidh barúlacha féideartha agus déanfaidh siad athbhreithniú air dá réir sin. Tabharfaidh na Ballstáit an liosta sin cothrom le dáta ar bhonn tráthrialta de réir an nós imeachta chéanna. Déileálfar leis an liosta mar ‘Íogair/Limité’.

5.Agus míreanna 1 agus 2 á gcur chun feidhme, tabharfaidh an Coiste a bhunaítear i gcomhréir le hAirteagal 61 de Rialachán (AE) 2024/1679 cúnamh don Choimisiún.

Agus mír 3 á cur chun feidhme, tabharfaidh an Grúpa Iompair um an tSoghluaisteacht Mhíleata cúnamh don Choimisiún.

Airteagal 34

Bearta cosanta bunúsacha le haghaidh bonneagar straitéiseach dé-úsáide

1.Déanfaidh na Ballstáit na bearta cosanta bunúsacha seo a leanas i ndáil leis an mbonneagar straitéiseach dé-úsáide atá suite ina gcríocha chun iad a chosaint ar gach guais, chun a n‑athléimneacht a fheabhsú agus chun a n‑oibriú éifeachtach a áirithiú i gcónaí:

(a)úinéirí, oibreoirí agus bainisteoirí an bhonneagair a chur ar an eolas faoina n‑ainmniú mar bhonneagar straitéiseach dé-úsáide agus aon fhaisnéis ábhartha is gá chun a n‑oibleagáidí a chomhlíonadh faoin Airteagal seo a chur in iúl;

(b)na rioscaí a bhaineann le húinéireacht nó rialú eachtrach ar bhonneagar straitéiseach dé-úsáide a chosc, a mhaolú agus aghaidh a thabhairt orthu, lena n‑áirítear trí scagadh a dhéanamh ar an infheistíocht eachtrach i gcomhréir le Rialachán (AE) 2019/452;

(c)na rioscaí a chosc, a mhaolú agus aghaidh a thabhairt orthu a bhaineann le bainistiú nó oibriú sócmhainní sonracha ar cuid iad de bhonneagar straitéiseach dé-úsáide nó a bhaineann leis, amhail trealamh ardaithe sonrach, córais TF, trealamh rialaithe agus braite slándála, mar aon le pearsanra criticiúil agus oibríochtaí criticiúla, amhail soláthraithe lasta iarnróid, cuideachtaí lóistíochta, soláthraithe seirbhísí calafoirt mar a shainmhínítear i Rialachán (AE) 2017/352 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, maraithe agus píolótaí;

‑‑(d)i gcás inarb iomchuí, bearta bunúsacha a dhéanamh chun an bonneagar straitéiseach dé-úsáide a chosaint ar thrasnaíochtaí agus ionsaithe ó ghníomhaithe Stáit agus ó ghníomhaithe nach gníomhaithe Stáit iad, lena náirítear ionsaithe sceimhlitheoireachta, ionsaithe cibearshlándála agus ionsaithe hibrideacha eile, agus an bonneagar straitéiseach dé-úsáide a fheistiú le hacmhainneacht trasnaíochta cogaíochta leictreonach chun aer-ruathair agus ionsaithe dróin, lena náirítear trasnaíocht agus spúfáil, a chomhrac.

2.Déanfaidh úinéirí, oibreoirí agus bainisteoirí an bhonneagair straitéisigh dé-úsáide gach beart teicniúil, slándála agus eagraíochtúil is gá laistigh dá réimse freagrachta agus, i gcás inarb ábhartha, i gcomhar le chéile, chun a áirithiú go gcosnaítear an bonneagar straitéiseach dé-úsáide go hiomchuí ar gach guais, go bhfeabhsaítear a athléimneacht agus go ráthaítear a oibriú éifeachtach i gcónaí. Go sonrach, déanfaidh úinéirí, oibreoirí agus bainisteoirí an bhonneagair straitéisigh dé-úsáide:

(a)na bearta cosanta bunúsacha agus bearta athléimneachta ábhartha le haghaidh bonneagar straitéiseach dé-úsáide a chur chun feidhme;

(b)na hoibleagáidí d’eintitis chriticiúla a eascraíonn as Treoir (AE) 2022/2557 a chomhlíonadh, go háirithe na cinn sin a leagtar síos in Airteagail 12 go 15 de, gan beann ar cé acu a thagann nó nach dtagann úinéir, oibreoir nó bainisteoir an bhonneagair straitéisigh dé-úsáide faoi raon feidhme na Treorach sin;

(c)na ceanglais d’eintitis fhíor-riachtanacha nó thábhachtacha a eascraíonn as Airteagail 20 agus 21 de Threoir (AE) 2022/2555 a chur i bhfeidhm, gan beann ar cé acu a thagann nó nach dtagann úinéir, oibreoir nó bainisteoir an bhonneagair straitéisigh dé-úsáide faoi raon feidhme na Treorach sin;

(d)faisnéis mhionsonraithe a sholáthar faoi struchtúr úinéireachta an bhonneagair straitéisigh dé-úsáide arna iarraidh sin ar dtús don Bhallstát ina bhfuil an bonneagar straitéiseach dé-úsáide suite.

3.Déanfaidh na Ballstáit, gan moill míchuí, an Coimisiún agus na Ballstáit atá suite feadh na gconairí soghluaisteachta míleata céanna a chur ar an eolas faoi aon teagmhas i ndáil leis an mbonneagar straitéiseach dé-úsáide atá suite ar a gcríoch a chuireann isteach go mór nó a bhfuil an cumas aige cur isteach go mór ar sholáthar seirbhísí fíor-riachtanacha, de réir bhrí Airteagal 15, mír 1 de Threoir (AE) 2022/2557, agus ar thug úinéirí, oibreoirí agus bainisteoirí an bhonneagair straitéisigh dé-úsáide fógra dóibh ina leith nó ar tháinig siad ar an eolas faoi trí aon mhodh eile. Cuimseofar leis na fógraí sin aon fhaisnéis atá ar fáil chun é a chur ar a gcumas don údarás inniúil cineál, cúis agus iarmhairtí féideartha an teagmhais a mheasúnú, lena n‑áirítear aon fhaisnéis atá ar fáil chun na srianta acmhainneachta a eascraíonn as agus tionchar trasteorann féideartha an teagmhais a chinneadh.

4.Féadfaidh an Coimisiún gníomhartha cur chun feidhme a ghlacadh chun bearta cosanta bunúsacha agus bearta athléimneachta a shainaithint le haghaidh an bhonneagair straitéisigh dé-úsáide, dá dtagraítear i míreanna 1 agus 2 den Airteagal seo, agus chun na bearta cosanta feabhsaithe a shainaithint le haghaidh an bhonneagair straitéisigh dé-úsáide dá dtagraítear in Airteagal 24 den Rialachán seo. Chuige sin, cuirfidh an Coimisiún san áireamh go háirithe na treoirlínte ón gCoimisiún a glacadh de bhun Airteagal 13(5) de Threoir (AE) 2022/2557 agus féadfaidh sé comhairle a iarraidh freisin ón nGrúpa Iompair um an tSoghluaisteacht Mhíleata agus ón gCoiste a bunaíodh i gcomhréir le hAirteagal 61 de Rialachán (AE) 2024/1679. Glacfar an gníomh cur chun feidhme sin i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 45(4) den Rialachán seo. Féadfaidh an Coimisiún a mholadh bearta a chumhdaítear sa ghníomh cur chun feidhme sin a chuimsiú le Riachtanais Mhíleata na Comhairle.

Caibidil IV
Infhaighteacht cumas iompair agus lóistíochta le haghaidh oibríochtaí iompair mhíleata

Airteagal 35

Comhthiomsú Dlúthpháirtíochta chun oibríochtaí iompair mhíleata a éascú

1.Bunaítear an Comhthiomsú Dlúthpháirtíochta. Comhthiomsú a bheidh ann ina mbeidh liosta cumas cláraithe na mBallstát agus, b’fhéidir, an Aontais. Cumais iompair agus lóistíochta a bheidh sna cumais a chlárófar sa Chomhthiomsú Dlúthpháirtíochta agus úsáidfear é chun forghníomhú oibríochtaí iompair mhíleata a ráthú, a optamú agus a éascú. Tiocfaidh an Comhthiomsú Dlúthpháirtíochta chun bheith oibríochtúil faoi réir an gníomh cur chun feidhme dá dtagraítear i mír 15 a bheith glactha ag an gCoimisiún.

2.Ar bhonn na comhairle ón nGrúpa Iompair um an tSoghluaisteacht Mhíleata agus thorthaí na dtástálacha struis dá dtagraítear in Airteagal 43, féadfaidh an Coimisiún treoirlínte a ghlacadh lena saineofar na cineálacha agus lena sonrófar an líon príomhchumas iompair a theastaíonn ón gComhthiomsú Dlúthpháirtíochta chun aghaidh a thabhairt ar bhearnaí an Aontais i réimse na gcumas iompair mhíleata.

3.Beidh an Comhthiomsú Dlúthpháirtíochta oibríochtúil 24 uair an chloig sa lá, 7 lá sa tseachtain.

4.Féadfaidh na Ballstáit a gcumais féin a chlárú go deonach sa Chomhthiomsú Dlúthpháirtíochta. Clárófar cumais arna bhfáil nó arna bhfáil ar conradh ag na Ballstáit le tacaíocht maoinithe d’aon chistiú ón Aontas sa Chomhthiomsú Dlúthpháirtíochta.

5.Déanfaidh gach Ballstát lena mbaineann nó aon eintiteas ábhartha cumais ilnáisiúnta a sholáthraíonn dhá Bhallstát nó níos mó a chlárú go comhpháirteach.

6.Faoi réir cistiú ón Aontas a bheith ar fáil, féadfar cumais an Aontais a fháil arb é is cuspóir dóibh aghaidh a thabhairt ar bhearnaí an Aontais i réimse na gcumas iompair, faoi choinníollacha atá le sonrú sa ghníomh cur chun feidhme dá dtagraítear i mír 15. Clárófar cumais an Aontais go huathoibríoch sa Chomhthiomsú Dlúthpháirtíochta.

7.Féadfar a bheith i gceist leis na cumais a chláróidh na Ballstáit nó an tAontas, nó iad araon, sa Chomhthiomsú Dlúthpháirtíochta a gcumais féin nó iad siúd a fhaightear trí chonarthaí seirbhíse le hoibreoirí tráchtála, i gcás ina gceadaítear é sin leis na conarthaí sin.

8.Beidh cumais a chlárófar sa Chomhthiomsú Dlúthpháirtíochta ar fáil le haghaidh tacaíochta tar éis iarraidh ó Bhallstát iarrthach chuig an gCoimisiún, mura bhfuil na cumais sin á n‑úsáid cheana féin chun tacú le hiarraidh eile. I gcás iarrataí iomaíocha, déanfar aon chinneadh chun na cumais a leithdháileadh i ndlúthchomhar idir na Ballstáit iarrthacha, an Coimisiún agus, i gcás inarb ábhartha, an Ballstát a chláraigh na cumais.

9.Nuair nach mbíonn siad á n‑úsáid ná ag teastáil le haghaidh tacaíocht atá beartaithe, féadfaidh a mBallstáit clárúcháin cumais atá cláraithe sa Chomhthiomsú Dlúthpháirtíochta a úsáid chun críoch náisiúnta nó féadfaidh an t‑oibreoir tráchtála atá ar conradh ag an mBallstát clárúcháin nó ag an Aontas iad a úsáid chun críoch tráchtála.

10.Féadfar cumais Ballstáit atá cláraithe sa Chomhthiomsú Dlúthpháirtíochta a eisiamh ó thacaíocht i gcás ina mbíonn an Ballstát sin ag tabhairt aghaidh ar staid eisceachtúil lena n‑éilítear na cumais sin a úsáid. I gcás ina n‑agraíonn Ballstát staid eisceachtúil den sórt sin, cuirfidh sé an Coimisiún ar an eolas faoi agus soláthróidh sé mínithe dó, a luaithe is féidir.

11.Fanfaidh cumais Ballstáit atá cláraithe sa Chomhthiomsú Dlúthpháirtíochta a chuirtear in úsáid le haghaidh tacaíochta faoina cheannas agus faoina rialú. I gcás ina mbíonn an Ballstát clárúcháin ag tabhairt aghaidh ar staid eisceachtúil lena n‑éilítear úsáid cumas cláraithe a chur in úsáid, féadfaidh sé iad a tharraingt siar, tar éis dul i gcomhairle leis an gCoimisiún agus leis an mBallstát iarrthach ar cuireadh in úsáid na cumais dó.

12.Óstálfar cumais an Aontais i mBallstát. Áiritheoidh an Coimisiún agus na Ballstáit, i gcás inarb iomchuí, dáileadh geografach leormhaith chumais an Aontais. Beidh an Ballstát iarrthach a gcuirtear in úsáid cumais an Aontais dó freagrach as oibríochtaí tacaíochta a threorú.

13.Féadfar cumais a chlárófar faoin gComhthiomsú Dlúthpháirtíochta a réamhshuí. I gcás ina réamhshuitear cumais, beidh siad suite i saoráidí ina gcuirtear, i gcás inarb ábhartha, na bearta cosanta bunúsacha dá dtagraítear in Airteagal 34 i bhfeidhm.

14.Is é an Ballstát clárúcháin a íocfaidh costais chothabhála agus imscartha chumais na mBallstát, mura bhforáiltear a mhalairt sa ghníomh cur chun feidhme dá dtagraítear i mír 15.

15.Faoi réir cistiú ón Aontas a bheith ar fáil, féadfaidh an Coimisiún gníomh cur chun feidhme a ghlacadh lena gcuirfear an Comhthiomsú Dlúthpháirtíochta chun oibríochta. Leagfar amach freisin an méid seo a leanas leis an ngníomh cur chun feidhme sin:

(a)na nósanna imeachta atá le leanúint chun iarrataí ó na Ballstáit ar chumais faoin gComhthiomsú Dlúthpháirtíochta a phróiseáil;

(b)sonraíochtaí breise faoina bhféadfar na costais a liostaítear i mír 14 a mhaoiniú;

(c)sonraíochtaí breise faoina bhféadfar na costais a bhaineann le réamhshuí na gcumas a mhaoiniú;

(d)sonraíochtaí breise faoina bhféadfar costais oiliúna, athscilithe agus uas-scilithe an phearsanra a oibríonn na cumais a chláraítear faoin gComhthiomsú Dlúthpháirtíochta a mhaoiniú;

(e)aon riail bhreise maidir le feidhmiú an Chomhthiomsaithe Dlúthpháirtíochta, i gcás inar gá.

Féadfar an méid seo a leanas a leagan amach leis an ngníomh cur chun feidhme sin:

(a)na coinníollacha faoina leithdháilfear costais chothabhála agus imscartha chumais na mBallstát;

(b)na coinníollacha faoina bhféadfar córas atá bunaithe ar chreidmheas a úsáid mar chineál sásra malartaithe neamhairgeadais le haghaidh cumas atá cláraithe sa Chomhthiomsú Dlúthpháirtíochta.

Airteagal 36

Rochtain ar chláir feithiclí a fhéadfar a úsáid in iompar míleata

1.Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh rochtain ag a seirbhísí atá freagrach as oibríochtaí iompair mhíleata a dhéanamh ar a gcláir náisiúnta feithiclí bóthair faoi seach, d’fhonn feithiclí iompair de bhóthar dé-úsáide a shainaithint.

2.Áiritheoidh na Ballstáit, i gcomhar le Gníomhaireacht Iarnróid an Aontais Eorpaigh, go mbeidh rochtain ag a seirbhísí atá freagrach as oibríochtaí iompair mhíleata a dhéanamh ar a gcláir náisiúnta feithiclí iarnróid faoi seach agus ar an gClár Eorpach Feithiclí dá dtagraítear in Airteagal 47(5) de Threoir (AE) 2016/797, d’fhonn feithiclí iarnróid dé-úsáide a shainaithint.

3.Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh rochtain ag a seirbhísí atá freagrach as oibríochtaí iompair mhíleata a dhéanamh ar a gcláir náisiúnta aerárthaí agus loingseoireachta faoi seach, d’fhonn aerárthaí agus soithí dé-úsáide a shainaithint.

4.Deonófar rochtain don Choimisiún freisin ar na cláir a shonraítear faoi mhíreanna 1 go 3, d’fhonn feithiclí, soithí nó aerárthaí a shainaithint.

Airteagal 37

Sainaithint feithiclí iarnróid a fhéadfar a úsáid in iompar míleata

1.Féadfaidh an Coimisiún gníomhartha cur chun feidhme a ghlacadh chun an méid seo a leanas a dhéanamh:

(c)na catagóirí feithiclí iarnróid is oiriúnaí lena n‑úsáid mar chuid d’iompar míleata a shainaithint;

(d)i gcás ina mbeidh fáil orthu, agus tar éis dul i gcomhairle le Gníomhaireacht Iarnróid an Aontais Eorpaigh, sonraíochtaí teicniúla a bhunú ar ar féidir an tsainaithint de bhun phointe (a) a bhunú, agus más gá, aon pharaiméadar teicniúil iomchuí agus modhanna tástála comhlíontachta gaolmhara a bhunú;

(e)i gcás feithiclí iarnróid atá údaraithe cheana féin de bhun Airteagal 21 de Threoir (AE) 2016/797 nó a chuirtear chun oibríochta faoi chreat dlíthiúil an Aontais nó faoin gcreat dlíthiúil náisiúnta a bhí infheidhme roimh an gcreat údaraithe a leagtar amach leis an Treoir sin, a chinneadh an ceart an méid seo a leanas a dhéanamh agus na coinníollacha faoina ndéanfar sin:

(1)tá gnóthais iarnróid agus coimeádaithe feithiclí le sainaithint má thagann na feithiclí a bhfuil siad freagrach astu faoi chatagóir faoi phointe (a) agus, más amhlaidh go dtagann, saintréithe teicniúla ábhartha iomlána na bhfeithiclí sin a chinneadh;

(2)tá monaróirí trealaimh iarnróid le sainaithint má thagann feithiclí a mhonaraíonn siad faoi chatagóir faoi phointe (a) agus, más amhlaidh go dtagann, saintréithe teicniúla ábhartha iomlána na bhfeithiclí sin a chinneadh.

Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 45(4).

2.Má ghlacann an Coimisiún an gníomh cur chun feidhme dá dtagraítear i mír 1, i gcás gach feithicle iarnróid a chlárófar, déanfaidh an coimeádaí feithicle an tsainaithint mar fheithicil a fhéadfar a úsáid mar chuid d’iompar míleata agus aon pharaiméadar ábhartha a bhunaítear faoi mhír 1, pointe (b) a chuimsiú i ndoiciméadacht theicniúil na feithicle féin. Beidh coimeádaithe feithiclí, i gcomhar leis na heintitis chlárúcháin, freagrach as na paraiméadair sin a thaifeadadh sa Chlár Eorpach Feithiclí dá dtagraítear in Airteagal 47(5) de Threoir (AE) 2016/797.

Airteagal 38

Creat rialaithe nó cirt úsáide shealadaigh a bhunú le haghaidh iompar míleata

1.Faoi [1 bhliain amháin tar éis theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo], beidh creat i bhfeidhm ag gach Ballstát lena gceadófar dó orduithe ceangailteacha a eisiúint, mar rogha dheireanach, chun rialú nó ceart úsáide sealadach a fháil ar bhonneagar, ar shócmhainn nó ar threalamh atá suite ar a gcríoch a bhfuil gá leis chun oibríochtaí iompair mhíleata a fhorghníomhú, i gcásanna nach féidir aon réiteach malartach a bhaint amach trí chomhaontú frithpháirteach ná faoi chonradh atá ann cheana laistigh den tráthchlár is gá. I gcás ina bhfuil creat ann cheana ag Ballstát lena gcumasaítear rialú nó ceart úsáide sealadach den sórt sin, áiritheoidh sé go gcomhlíontar na ceanglais a leagtar amach i míreanna 2 agus 3 leis an gcreat atá ann cheana.

2.Áiritheoidh na Ballstáit go gcomhlíontar na híoscheanglais seo a leanas lena gcreat dá dtagraítear i mír 1:

(a)ceadaítear leis rialú nó ceart úsáide sealadach bonneagair, sócmhainne nó trealaimh chun tacú le hoibríochtaí iompair mhíleata Ballstáit eile, arna iarraidh sin don Bhallstát sin, agus leagtar síos leis nós imeachta chun an iarraidh sin a chur isteach;

(b)cuimsítear leis sásra cúitimh chun úinéirí, oibreoirí agus bainisteoirí an bhonneagair, na sócmhainní nó an trealaimh lena mbaineann a chúiteamh ar chostais a thabhaítear agus ar dhamáistí a bhaintear díobh;

(c)cuimsítear leis rialacha agus nósanna imeachta trédhearcacha neamh-idirdhealaitheacha maidir leis an rialú agus ceart úsáide sealadach sin, agus áirithítear leis go bhfuil bearta a dhéantar de bhun na rialacha agus na nósanna imeachta sin i bhfeidhm.

3.Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh fíorghá le haon bheart a dhéanfar faoina gcreat dá dtagraítear i mír 1 agus go mbeidh sé comhréireach.

Airteagal 39

Creatchonarthaí le soláthraithe seirbhíse iompair dé-úsáide

1.Féadfaidh na Ballstáit creatchonarthaí a thabhairt i gcrích le soláthraithe seirbhíse iompair dé-úsáide chun a áirithiú go mbeidh cumais iompair le haghaidh oibríochtaí iompair mhíleata ar fáil, lena n‑áirítear mear-imscaradh pearsanra, trealaimh agus soláthairtí.

2.Maidir leis na creatchonarthaí dá dtagraítear i mír 1 a thugtar i gcrích, a athnuaitear nó a mhodhnaítear go substaintiúil tar éis theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo:

(a)dearfar iad chun go mbeidh na Ballstáit eile in ann páirt a ghlacadh mar pháirtithe conarthacha, agus forálfar leo go bhféadfar iad a leasú chun freastal ar thuilleadh rannpháirtithe gan an príomhchuspóir a chur i mbaol, is é sin tacú le hiompar míleata;

(b)cuimseofar leo oibleagáid ar na soláthraithe seirbhíse iompair aon áirithint dhúbailte fhéideartha de chumas iompair a nochtadh do gach Ballstát rannpháirteach, sula nglacfar le horduithe coinbhleachta.

3.Déanfaidh na Ballstáit agus na soláthraithe seirbhíse iompair dá dtagraítear i mír 2, pointe (b), nósanna imeachta a chur chun feidhme chun díospóidí leithdháilte cumais iompair a réiteach, lena n‑áiritheofar go gcomhlíonfar tosaíochtaí iompair mhíleata gan moill mhíchuí.

Caibidil V
Forálacha cothrománacha

Airteagal 40

Comhordaitheoir Náisiúnta um Iompar Míleata Trasteorann

1.Faoi [6 mhí tar éis theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo], ainmneoidh gach Ballstát Comhordaitheoir Náisiúnta um Iompar Míleata Trasteorann a bheidh ar fáil go buan, chun comhordú agus cumarsáid éifeachtach maidir le hiompar míleata trasteorann a áirithiú.

2.Áiritheoidh na Ballstáit an méid seo a leanas maidir lena gComhordaitheoir Náisiúnta um Iompar Míleata Trasteorann:

(a)go bhfaigheann agus go seolann sé iarrataí ar cheadanna iompair mhíleata dá dtagraítear in Airteagal 8(3) agus Airteagal 20(2), agus fógraí fúthu;

(b)go bhfuil an saineolas agus na hacmhainní is gá aige chun bheith in ann comhairle agus tacaíocht a sholáthar maidir le gach foirmiúlacht custaim;

(c)go bhfaigheann agus go bhfreagraíonn sé iarrataí ar rochtain tosaíochta a chuirtear isteach le linn thréimhse ghníomhachtaithe CEFFSM agus go n‑éascaíonn sé na nósanna imeachta is gá, i gcomhréir le hAirteagal 21;

‑(d)go bhfuil sé in ann gach gníomhaí ábhartha náisiúnta, réigiúnach agus áitiúil atá bainteach le hoibríochtaí iompair mhíleata a chomhordú, chun forghníomhú rianúil na noibríochtaí iompair mhíleata trasteorann a áirithiú, go háirithe le linn ghníomhachtú CEFFSM, agus an tSeiceáil Ullmhachta Iompair Mhíleata dá dtagraítear in Airteagal 42 a chomhordú.

Airteagal 41

An Grúpa Iompair um an tSoghluaisteacht Mhíleata

1.Bunaítear an Grúpa Iompair um an tSoghluaisteacht Mhíleata chun cúnamh, comhairle agus moltaí a thabhairt don Choimisiún agus chun comhar agus malartú faisnéise a éascú i measc na mBallstát maidir le saincheisteanna a bhaineann leis an Rialachán seo.

2.Is iad seo a leanas cúraimí sonracha an Ghrúpa Iompair um an tSoghluaisteacht Mhíleata:

(a)plé agus idirphlé idir na Ballstáit a chur chun cinn d’fhonn ceadanna iompair mhíleata agus socruithe tráchta a éascú agus a dheonú, go háirithe i measc na mBallstát atá suite feadh na gconairí soghluaisteachta míleata céanna;

(b)úsáid na socruithe tráchta réamhbheartaithe agus na mbealaí réamhshainithe a éascú chun críche oibríochtaí iompair mhíleata;

(c)comhairle a thabhairt maidir le bearta cosanta bunúsacha agus feabhsaithe dá dtagraítear in Airteagal 34(4) agus Airteagal 24, faoi seach;

‑(d)sainaithint agus réamhshuí na bpríomhchumas iompair agus lóistíochta don Chomhthiomsú Dlúthpháirtíochta a éascú chun aghaidh a thabhairt ar bhearnaí an Aontais sa réimse sin, i gcás ina noibríochtaítear Comhthiomsú Dlúthpháirtíochta i gcomhréir le hAirteagal 35;

(e)soláthar comhpháirteach na mBallstát a éascú de chumais iompair agus lóistíochta le haghaidh iompar míleata;

(f)torthaí na Seiceálacha Ullmhachta Iompair Mhíleata agus na dtástálacha struis a dhéantar i gcomhréir le hAirteagail 42 agus 43 a athbhreithniú agus moltaí a eisiúint ar a mbonn, i gcás inarb iomchuí;

(g)comhairle a thabhairt maidir leis na sonraíochtaí teicniúla agus modúil le haghaidh an Chórais Faisnéise Digití um an tSoghluaisteacht Mhíleata, i gcás ina mbunaítear é i gcomhréir le hAirteagal 14, agus aird chuí á tabhairt ar reachtaíocht chustaim an Aontais is infheidhme.

(h)rachfar i gcomhairle leis maidir le liosta an bhonneagair straitéisigh dé-úsáide dá dtagraítear in Airteagal 33(3).

3.Cuimseofar leis an nGrúpa Iompair um an tSoghluaisteacht Mhíleata ionadaithe ón gCoimisiún, ó SEGS, lena n‑áirítear Foireann Mhíleata an Aontais Eorpaigh, ón nGníomhaireacht Eorpach um Chosaint agus ó na Ballstáit. Beidh ionadaithe gach Ballstáit in ann ionadaíocht a dhéanamh ar sheasamh a rialtais faoi seach. I gcás inarb ábhartha d’fhoirmiúlachtaí custaim, cuirfear fáilte roimh údaráis chustaim na mBallstát agus Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh páirt a ghlacadh freisin. Beidh an Coimisiún ina chathaoirleach ar an nGrúpa Iompair um an tSoghluaisteacht mhíleata agus áiritheoidh sé a rúnaíocht.

4.Féadfaidh an Grúpa Iompair um an tSoghluaisteacht Mhíleata cuireadh a thabhairt, i gcás inarb ábhartha, i gcomhréir lena rialacha nós imeachta agus urraim chuí á tabhairt do leasanna slándála agus cosanta an Aontais agus a Bhallstáit, don Úcráin, don Mholdóiv agus do thíortha an Limistéir Eorpaigh Eacnamaíoch freastal ar chruinnithe mar bhreathnóirí.

5.Áiritheoidh an Coimisiún trédhearcacht trí rochtain chothrom ar fhaisnéis a sholáthar do chomhaltaí an Ghrúpa Iompair um an tSoghluaisteacht Mhíleata.

6.Tiocfaidh an Grúpa Iompair um an tSoghluaisteacht Mhíleata le chéile go tráthrialta, agus cibé uair is gá i bhfianaise na staide, arna iarraidh sin don Choimisiún nó do Bhallstát. Glacfaidh sé a rialacha nós imeachta ar bhonn togra arna chur isteach ag an gCoimisiún.

7.Féadfaidh an Grúpa Iompair um an tSoghluaisteacht Mhíleata tuairimí, comhairle agus moltaí a eisiúint arna iarraidh sin don Choimisiún nó ar a thionscnamh féin. Féachfaidh an Grúpa Iompair um an tSoghluaisteacht Mhíleata le réitigh a aimsiú lena ngabhann an tacaíocht is forleithne is féidir.

Airteagal 42

Seiceáil Ullmhachta Iompair Mhíleata

1.Déanfaidh na Ballstáit Seiceáil Ullmhachta Iompair Mhíleata uair amháin sa bhliain chun measúnú a dhéanamh ar a n‑ullmhacht chun iompar míleata a fhorghníomhú. Cuimseofar faisnéis maidir leis an méid seo a leanas uile leis an tSeiceáil Ullmhachta Iompair Mhíleata:

(a)na bearta is gá a dhéantar ar an leibhéal náisiúnta chun cur chun feidhme CEFFSM a áirithiú;

(b)na bearta a dhéantar ar an leibhéal náisiúnta chun cur chuige uile-rialtais a áirithiú agus iad ag déileáil le hiompar míleata;

(c)an ndearnadh bearta agus na socruithe tráchta is gá le haghaidh oibríochtaí iompair mhíleata trasteorann beartaithe;

(d)an ndearnadh bearta Tacaíochta an Óstnáisiúin chun freastal ar iompar míleata trasteorann beartaithe ar a gcríoch;

(e)ar cuireadh iarrataí ar chead iompair mhíleata isteach agus an bhfuair Ballstáit eile iad i gcomhréir le hAirteagail 5 agus 6;

(f)i gcás ina ndearnadh Comhthiomsú Dlúthpháirtíochta a oibríochtú i gcomhréir le hAirteagal 35, ar cuireadh iarrataí ar thacaíocht ón gComhthiomsú Dlúthpháirtíochta isteach.

2.Déanfaidh Comhordaitheoir Náisiúnta um Iompar Míleata Trasteorann gach Ballstáit torthaí a Sheiceála Ullmhachta Iompair Mhíleata a chomhroinnt leis an nGrúpa Iompair um an tSoghluaisteacht Mhíleata.

Airteagal 43

Tástálacha struis

1.Féadfaidh an Coimisiún tástálacha struis a dhéanamh, i gcomhar leis na Ballstáit agus comhlachtaí ábhartha an Aontais, chun tástáil agus meastóireacht a dhéanamh ar ullmhacht an Aontais chun iompar míleata a éascú. Déanfar an méid seo a leanas leis na tástálacha sin:

(a)ullmhú le haghaidh ghníomhachtú CEFFSM;

(b)éifeachtacht an chur chuige uile-rialtais a thástáil maidir le cuspóirí an Rialacháin seo a chur chun feidhme, lena n‑áirítear comhordú agus comhar i measc na gcomhlachtaí, údarás agus páirtithe leasmhara ábhartha;

(c)cur chun feidhme fhorálacha an Rialacháin seo a thástáil i limistéar geografach sonrach, amhail conair shonrach soghluaisteachta míleata, i réigiúin teorann Ballstáit le tríú tír, nó i réimse sonrach earnála, lena n‑áirítear custam.

2.Féadfaidh na Ballstáit iarraidh ar an gCoimisiún na tástálacha struis dá dtagraítear i mír 1 a dhéanamh.

3.Cuirfidh an Coimisiún torthaí na dtástálacha struis a dhéanfar de bhun an Airteagail seo in iúl do na Ballstáit rannpháirteacha agus don Ghrúpa Iompair um an tSoghluaisteacht Mhíleata.

4.Féadfaidh an Coimisiún freisin páirt a ghlacadh i dtástálacha nó cleachtaí struis, arna iarraidh sin do Bhallstát nó bunaithe ar aon chuireadh ábhartha, arb é is cuspóir dóibh tástáil agus meastóireacht a dhéanamh ar ullmhacht an Aontais chun iompar míleata a éascú.

Airteagal 44

An tarmligean a fheidhmiú

1.Tugtar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh faoi réir na gcoinníollacha a leagtar síos san Airteagal seo.

2.Déanfar an chumhacht gníomhartha tarmligthe a ghlacadh dá dtagraítear in Airteagail 5 agus 8 a thabhairt don Choimisiún go ceann tréimhse neamhchinntithe ó [DÁTA TEACHT I bhFEIDHM].

3.Féadfaidh Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle tarmligean na cumhachta dá dtagraítear in Airteagail 5 agus 8 a chúlghairm tráth ar bith. Le cinneadh chun cúlghairm a dhéanamh, cuirfear deireadh le tarmligean na cumhachta a shonrófar sa chinneadh sin. Gabhfaidh éifeacht leis ón lá tar éis fhoilsiú an chinnidh in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh nó ar dháta níos déanaí a shonrófar inti. Ní dhéanfaidh sé difear do bhailíocht aon ghnímh tharmligthe atá i bhfeidhm cheana.

4.Sula nglacfaidh an Coimisiún gníomh tarmligthe, rachaidh sé i gcomhairle le saineolaithe arna n‑ainmniú ag gach Ballstát i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr.

5.A luaithe a ghlacfaidh an Coimisiún gníomh tarmligthe, tabharfaidh sé fógra ina leith go comhuaineach do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle.

6.Ní thiocfaidh gníomh tarmligthe a ghlactar de bhun Airteagail 5 agus 8 i bhfeidhm ach amháin mura mbeidh aon agóid curtha in iúl ag Parlaimint na hEorpa ná ag an gComhairle laistigh de thréimhse 2 mhí tar éis fógra faoin ngníomh sin a thabhairt do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle ná más rud é, roimh dhul in éag na tréimhse sin, go mbeidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle araon tar éis a chur in iúl don Choimisiún nach ndéanfaidh siad aon agóid. Cuirfear síneadh 2 mhí leis an tréimhse sin ar thionscnamh Pharlaimint na hEorpa nó na Comhairle.

Airteagal 45

Nós imeachta coiste

1.Tabharfaidh coiste cúnamh don Choimisiún. Coiste de réir bhrí Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 a bheidh sa choiste sin.

2.Iarrfar ar an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí cúnamh a thabhairt don choiste.

3.Iarrfar ar an nGníomhaireacht Eorpach um Chosaint, Gníomhaireacht Iarnróid an Aontais Eorpaigh, Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh, an Ghníomhaireacht Eorpach um Shábháilteacht Mhuirí, an Bainisteoir Gréasáin (a shainmhínítear i bpointe (49) d’Airteagal 2 de Rialachán (AE) 2024/2803) agus Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Shlándáil Gréasáin agus Faisnéise a dtuairimí agus a saineolas a sholáthar don choiste mar bhreathnóirí.

4.I gcás ina ndéantar tagairt don mhír seo, beidh feidhm ag Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.

Caibidil VI
Leasuithe ar ghníomhartha eile de chuid an Aontais

Airteagal 46

Leasú ar Rialachán (AE) 2016/796

Leasaítear Rialachán (AE) 2016/796 mar a leanas:

1.I mír 3 d’Airteagal 1, cuirtear isteach an pointe seo a leanas: ‘(d) ullmhacht chóras iarnróid an Aontais dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 202X/XXX’.

2.In Airteagal 2, cuirtear an méid seo a leanas in ionad na habairte deireanaí: ‘Agus na cuspóirí sin á saothrú, tabharfaidh an Ghníomhaireacht aird iomlán ar phróiseas mhéadú an Aontais agus ar na srianta sonracha a bhaineann le naisc iarnróid le tríú tíortha agus tabharfaidh sí cúnamh chun athléimneacht agus freagrúlacht slándála chóras iarnróid an Aontais a áirithiú.’

3.I mír 1 d’Airteagal 19, cuirtear isteach an pointe seo a leanas: ‘(m) Tabharfaidh an ghníomhaireacht cúnamh don Choimisiún chun sonraíochtaí teicniúla soghluaisteachta míleata a bhunú chun feithiclí a shainaithint atá oiriúnach lena n‑úsáid mar chuid d’iompar míleata de bhun Airteagal 37 de Rialachán (AE) 202X/XXX.’

4.In Airteagal 20, cuirtear isteach an fhomhír seo a leanas: ‘Déanfaidh an Ghníomhaireacht uimhir Eorpach feithiclí a shannadh i gcomhréir le hAirteagal 46(1) de Threoir (AE) 2016/797.’

5.I mír 2 d’Airteagal 80, cuirtear isteach an pointe seo a leanas: ‘(e) clárú feithiclí sa Chlár Eorpach Feithiclí de bhun Airteagal 22 de Threoir (AE) 2016/797.’

Airteagal 47

Leasuithe ar Threoir (AE) 2016/797

Leasaítear Treoir (AE) 2016/797 mar a leanas:

1.in Airteagal 21, cuirtear isteach an mhír seo a leanas:

‘18. I gcásanna ina bhfuil an réimse úsáide teoranta do líonra amháin nó níos mó laistigh de Bhallstát, féadfaidh na Ballstáit comhaontú a dhéanamh leis an nGníomhaireacht a gcumhacht a tharmligean don Ghníomhaireacht, is é sin a gcumhacht chun feithiclí iarnróid a fhéadfar a úsáid le haghaidh iompar míleata mar a shainmhínítear in Airteagal 37 de Rialachán (AE) 202X/XXXX a údarú. Comhaontófar mionsonraí an tarmligin sin i gcomhaontuithe comhair de bhun Airteagal 76 de Rialachán (AE) 2016/796, agus comhroinnfidh an Ghníomhaireacht na tarmligin a fuair sí ó na Ballstáit tríd an ionad ilfhreastail a bhunaítear faoi Airteagal 12 de Rialachán (AE) 2016/796.’;

2.in Airteagal 22, cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 3:

‘3. Nuair a chumhdaítear críoch níos mó ná Ballstát amháin le réimse úsáide feithicle, cláróidh an Ghníomhaireacht í i gceachtar ceann de na Ballstáit lena mbaineann.’;

3.in Airteagal 46, cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 1:

‘1. Ar chlárú i gcomhréir le hAirteagal 22, déanfaidh an t‑údarás inniúil uimhir Eorpach feithiclí a shannadh do gach feithicil. Marcálfar gach feithicil le huimhir Eorpach feithiclí shannta.’.

Airteagal 48

Leasuithe ar Rialachán (AE) 2024/2803

Leasaítear Rialachán (AE) 2024/2803 mar a leanas:

1.in Airteagal 9(1), cuirtear isteach an fhomhír seo a leanas tar éis na chéad fhomhíre:

‘De mhaolú [ar an gcéad fhomhír], féadfaidh soláthraithe seirbhísí aerloingseoireachta, go dtí an 31 Nollaig 2030, leas a bhaint as seirbhísí cumarsáide soláthraithe seirbhísí eile nach bhfuil deimhnithe nó nach bhfuil a gcumas dearbhaithe acu i gcomhréir le hAirteagal 41 de Rialachán (AE) 2018/1139, ar choinníoll gur sholáthair na soláthraithe sin seirbhísí cumarsáide san Aontas roimh theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo.’;

2.in Airteagal 11(6), cuirtear isteach na fomhíreanna seo a leanas:

‘De mhaolú ar an mír seo, féadfar, go dtí an 31 Nollaig 2030, soláthraí seirbhísí cumarsáide a raibh na seirbhísí sin á soláthar aige san Aontas roimh theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo a roghnú chun na seirbhísí céanna a sholáthar san Aontas fiú mura gcomhlíonann sé an coinníoll a leagtar amach i bpointe (a).

De mhaolú ar an mír seo, féadfar, go dtí an 31 Nollaig 2030, soláthraí seirbhísí cumarsáide a raibh na seirbhísí sin á soláthar aige san Aontas roimh theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo a roghnú chun na seirbhísí céanna a sholáthar san Aontas fiú mura gcomhlíonann sé an coinníoll a leagtar amach i bpointí (b) agus (c).’.

Airteagal 49

Leasuithe ar Rialachán (AE) 2018/1139

Leasaítear Rialachán (AE) 2018/1139 mar a leanas:

1.in Airteagal 3, cuirtear isteach an pointe seo a leanas:

‘(35) ciallaíonn ‘bosca gainimh rialála’ creat sealadach rialaithe, a bhunaíonn Ballstát nó an Ghníomhaireacht, chun dearadh, forbairt, tástáil agus taispeáint táirgí agus seirbhísí nuálacha, lena n‑áirítear táirgí agus seirbhísí dé-úsáide, a chumasú, i bhfíorthimpeallacht, faoi réir coinníollacha agus amlínte réamhshainithe, arb é is aidhm dóibh nuálaíocht agus soghluaisteacht mhíleata a chothú, agus faoi mhaoirseacht údaráis inniúil.’;

2.in Airteagal 71, cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 1:

‘1. Féadfaidh na Ballstáit díolúintí a dheonú d’aon duine nádúrtha nó dlítheanach,faoi réir an Rialacháin seo, ó na ceanglais is infheidhme maidir leis an duine sin de bhun Chaibidil III, seachas na ceanglais fhíor-riachtanacha a leagtar síos sa Chaibidil sin, nó maidir leis na gníomhartha tarmligthe nó cur chun feidhme a ghlactar ar bhonn na Caibidle sin, sna himthosca seo a leanas:

(a)i gcás imthosca práinneacha nárbh fhéidir a thuar lena ndéantar difear do na daoine sin nó do riachtanais oibríochtúla phráinneacha na ndaoine sin;

(b)nuair a chuirtear cosc leis na ceanglais sin ar dheimhniú, úsáid nó oibriú teicneolaíochtaí nuálacha, táirgí, trealaimh, córas, comhpháirteanna, coincheap oibríochtúil nó samhlacha gnó.’.

Féadfar na díolúintí dá dtagraítear sa chéad fhomhír a dheonú i gcás ina gcomhlíontar na coinníollacha uile seo a leanas:

(a)ní féidir aghaidh a thabhairt go leormhaith ar na himthosca ná ar na riachtanais sin i gcomhréir leis na ceanglais is infheidhme;

(b)áirithítear sábháilteacht, cosaint chomhshaoil agus comhlíontacht na gceanglas fíor-riachtanach is infheidhme, trí bhearta maolaithe a chur i bhfeidhm i gcás inar gá;

(c)mhaolaigh an Ballstát, a mhéid is féidir, aon saobhadh ar dhálaí margaidh a d’fhéadfadh a bheith ann mar iarmhairt ar an díolúine a dheonú; agus

(d)teorannaítear raon feidhme agus fad na díolúine a mhéid is fíorghá agus cuirtear i bhfeidhm í ar bhonn neamh‑idirdhealaitheach.

I gcás den sórt sin, tabharfaidh an Ballstát lena mbaineann fógra láithreach don Choimisiún, don Ghníomhaireacht agus do na Ballstáit eile, tríd an stór lárnach a bhunaítear faoi Airteagal 74, faoin díolúine a deonaíodh, a fad, cúis a deonaithe, agus, i gcás inarb infheidhme, na bearta maolaithe is gá a cuireadh i bhfeidhm.’;

3.in Airteagal 74(1), an dara fomhír, cuirtear isteach an pointe seo a leanas:

‘(s) fógraí faoi chinntí ó na Ballstáit nó ón nGníomhaireacht maidir le boscaí gainimh rialála a bhunú, a fhionraí agus a fhoirceannadh de bhun Airteagal 86a, agus an tuarascáil chomhpháirteach chomhfhreagrach.’;

4.in Airteagal 75(2), cuirtear isteach an pointe seo a leanas:

‘(k) oibriú i gcomhar le húdaráis mhíleata náisiúnta, comhlachtaí ábhartha an Aontais agus comhlachtaí ábhartha idirnáisiúnta chun réitigh aeriompair dé-úsáide a chumasú agus chun iad a chomhtháthú go sábháilte in aerthrácht sibhialta.’;

5.cuirtear isteach an tAirteagal 86a nua seo a leanas:

‘Airteagal 86a

Boscaí gainimh rialála

1. Féadfaidh Ballstát nó an Ghníomhaireacht, ar a dtionscnamh féin nó arna iarraidh sin d’eagraíocht, boscaí gainimh rialála a bhunú chun rannchuidiú leis na cuspóirí seo a leanas:

(a)nuálaíocht agus iomaíochas san earnáil eitlíochta a chur chun cinn;

(b)tabhairt isteach thráthúil shábháilte nuálaíochtaí i margadh eitlíochta an Aontais a chumasú;

(c)feabhas a chur ar dheimhneacht dhlíthiúil agus comhlíontacht an Rialacháin seo agus na ngníomhartha tarmligthe agus cur chun feidhme a ghlactar ar a bhonn agus, i gcás inarb ábhartha, dlí eile de chuid an Aontais agus an dlí náisiúnta is infheidhme a éascú; tacú le foghlaim rialála fianaisebhunaithe agus le forbairt na gceanglas feidhmíochtbhunaithe.

2. Féadfar bosca gainimh rialála a bhunú nuair a chomhlíontar na critéir seo a leanas:

(a)is fíornuálaíocht iad na teicneolaíochtaí, na táirgí, an trealamh, na córais, na comhpháirteanna, na coincheapa oibríochtúla nó na samhlacha gnó atá le tástáil agus meastar go mbainfidh tomhaltóirí agus an tsochaí i gcoitinne tairbhe astu;

(b)tá an nuálaíocht aibí go leor le tástáil i bhfíorthimpeallacht rialaithe, agus sainaithníodh bacainní nó bearnaí reachtacha ábhartha;

(c)áirithítear sábháilteacht agus cosaint chomhshaoil, agus comhlíontar na ceanglais fhíor-riachtanacha is infheidhme, trí bhearta maolaithe a chur i bhfeidhm i gcás inar gá.

3. Beidh bosca gainimh rialála faoi réir na nithe seo a leanas a leagfar amach go soiléir:

(a)cuspóirí;

(b)raon feidhme agus fad, a theorannófar a mhéid is fíorghá chun na cuspóirí beartaithe a bhaint amach;

(c)struchtúr rialachais, lena n‑áirítear róil agus freagrachtaí gach údaráis agus eintitis rannpháirtigh, lena ndéanfar an méid seo a leanas:

(i)ainmniú údaráis inniúil a chuimsiú atá freagrach as maoirseacht agus formhaoirseacht an bhosca gainimh rialála;

(ii)a áirithiú maidir leis na Ballstáit agus údaráis uile a ndéantar difear dóibh le cuspóirí agus raon feidhme an bhosca gainimh rialála go mbeidh siad rannpháirteach go leor ina bhunú agus ina chur chun feidhme;

(iii) a áirithiú go mbeidh an Ghníomhaireacht rannpháirteach, go háirithe i bhforbairt an cháis sábháilteachta agus na foghlama rialála ionchasaí;

(d)critéir faireacháin agus meastóireachta;

(e)critéir incháilitheachta agus nósanna imeachta um ligean isteach, atá trédhearcach agus neamh-idirdhealaitheach;

(f)oibleagáidí tuairiscithe, lena dtacaítear le hobair leantach leormhaith ar ghníomhaíochtaí.

4. Léireoidh eagraíocht a dhéanann iarratas ar pháirt a ghlacadh i mbosca gainimh rialála go gcomhlíontar na critéir i mír 2 leis na teicneolaíochtaí, na táirgí, an trealamh, na córais, na comhpháirteanna, na coincheapa oibríochtúla nó na samhlacha gnó atá le tástáil. Chuige sin, déanfaidh an eagraíocht an méid seo a leanas:

(a)cuspóirí an tionscadail nó réitigh nuálaigh a shonrú;

(b)bacainní nó bearnaí rialála coincréiteacha a bhfuil aghaidh le tabhairt orthu a shainaithint;

(c)cás sábháilteachta a fhorbairt lena leagtar amach na bearta maolaithe atá le cur chun feidhme chun leibhéal leormhaith sábháilteachta agus cosanta comhshaoil a áirithiú agus, a mhéid is féidir, comhlíontacht na gceanglas fíor-riachtanach is infheidhme.

5. Ar iarraidh nó iarratas a fháil ó eagraíocht, déanfaidh an Ballstát nó an Ghníomhaireacht measúnú ar cé acu atá nó nach bhfuil na bearta maolaithe atá beartaithe iomchuí agus leordhóthanach chun leibhéal leormhaith sábháilteachta a áirithiú agus aon bheart bhreise a mheasann sé is gá a mholadh. Sonróidh sé freisin an fhoghlaim rialála ionchasach ón mbosca gainimh rialála.

6. Déanfaidh Ballstát nó an Ghníomhaireacht a bhunaíonn bosca gainimh rialála fógra a thabhairt láithreach do na Ballstáit eile agus don Ghníomhaireacht faoi chruthú an bhosca gainimh rialála. Cuimseofar na heilimintí uile dá dtagraítear i mír 3 leis an bhfógra.

7. Le bunú an bhosca gainimh rialála, ní dhéanfar difear do chumhachtaí formhaoirseachta ná ceartaitheacha na n‑údarás inniúil a dhéanann maoirseacht ar an mbosca gainimh rialála. Beidh sé de chumhacht ag údaráis inniúla náisiúnta agus ag an nGníomhaireacht an próiseas tástála nó an rannpháirtíocht sa bhosca gainimh rialála a chur ar fionraí nó a fhoirceannadh mura féidir maolú éifeachtach a dhéanamh. Cuirfidh siad an Ghníomhaireacht agus na Ballstáit ar an eolas maidir leis na cinntí sin tríd an stór lárnach a bhunaítear faoi Airteagal 74.

8. Ar thabhairt i gcrích an bhosca gainimh rialála, ullmhóidh an eagraíocht agus an Ballstát ábhartha nó an Ghníomhaireacht tuarascáil chomhpháirteach. Mionsonrófar leis an tuarascáil na gníomhaíochtaí a rinneadh, na torthaí a baineadh amach agus na torthaí foghlama rialála. Féadfaidh eagraíochtaí an tuarascáil sin a úsáid chun tacú lena léiriú gur comhlíonadh an Rialachán seo agus na gníomhartha tarmligthe agus cur chun feidhme a glacadh ar a bhonn. Cuimseoidh an Ghníomhaireacht an tuarascáil sin sa stór lárnach a bhunaítear faoi Airteagal 74.

9. Déanfaidh na Ballstáit agus an Ghníomhaireacht a ngníomhaíochtaí bosca gainimh rialála a chomhordú agus dea-chleachtais a mhalartú.

10. Beidh eagraíochtaí a ghlacann páirt sa bhosca gainimh rialála faoi dhliteanas i gcónaí faoi reachtaíocht an Aontais agus reachtaíocht náisiúnta is infheidhme i leith aon dochair a dhéantar do thríú páirtithe mar thoradh ar an tástáil a dhéantar sa bhosca gainimh. Mar sin féin, ar choinníoll go gcomhlíonann an eagraíocht plean, téarmaí agus coinníollacha an bhosca gainimh rialála, agus go leanann sí an treoraíocht a sholáthraíonn an Ballstát nó an Ghníomhaireacht de mheon macánta, ní fhorchuirfear aon fhíneáil riaracháin, ná ní dhéanfar aon ghníomhaíocht in aghaidh deimhnithe atá ann cheana as sáruithe ar an Rialachán seo agus ar na gníomhartha tarmligthe agus cur chun feidhme a glacadh ar a bhonn.

11. Chun tacú le cur chun feidhme an Airteagail seo, glacfaidh an Ghníomhaireacht, i gcomhréir le hAirteagal 115, treoraíocht maidir le boscaí gainimh rialála a bhunú agus a oibriú. Cuimseofar leis an treoraíocht, ar a laghad, prionsabail agus nósanna imeachta coiteanna maidir leis na saincheisteanna seo a leanas:

(a)na critéir incháilitheachta agus roghnúcháin don rannpháirtíocht i mboscaí gainimh rialála;

(b)boscaí gainimh rialála a chur i bhfeidhm, rannpháirtíocht iontu, faireachán orthu, imeacht uathu agus iad a fhoirceannadh, lena n‑áirítear plean an bhosca gainimh rialála agus an tuarascáil chomhpháirteach;

(c)na téarmaí agus na coinníollacha is infheidhme maidir leis na rannpháirtithe.’;

6.in Airteagal 126(1), an chéad fhomhír, cuirtear isteach an pointe seo a leanas:

‘(d) bunú, oibriú agus formhaoirseacht boscaí gainimh rialála dá dtagraítear in Airteagal 86a.’.

Caibidil VII
Forálacha críochnaitheacha

Airteagal 50

Rúndacht agus rialacha slándála maidir le cosaint na faisnéise a fhaightear

1.Ní úsáidfear faisnéis a gheofar mar thoradh ar chur i bhfeidhm an Rialacháin seo ach amháin chun na críche ar iarradh í.

2.Áiritheoidh na Ballstáit agus an Coimisiún go gcosnófar go hiomchuí rúin trádála agus ghnó agus faisnéis íogair agus rúnda eile a gheofar agus a chruthófar agus an Rialachán seo á chur i bhfeidhm i gcomhréir le dlí an Aontais agus leis an dlí náisiúnta.

3.Ní dhéanfaidh an Coimisiún aon fhaisnéis atá faighte aige faoin Rialachán seo a chomhroinnt ar bhealach is féidir a bheith ina siocair le hoibreoir eacnamaíoch aonair a shainaithint i gcás inarb amhlaidh, mar thoradh ar an bhfaisnéis a chomhroinnt, a d’fhéadfaí damáiste a dhéanamh don oibreoir eacnamaíoch sin ó thaobh tráchtála de nó damáiste a dhéanamh dá chlú nó a d’fhéadfaí rúin trádála a nochtadh.

4.Áiritheoidh na Ballstáit agus an Coimisiún nach ndéanfar faisnéis rúnaicmithe a sholáthraítear nó a mhalartaítear faoin Rialachán seo a íosghrádú ná a scaoileadh ó rúnaicmiú gan toiliú i scríbhinn a fháil roimh ré ó thionscnóir na faisnéise sin.

Airteagal 51

Cosaint sonraí pearsanta

1.Beidh an Rialachán seo gan dochar d’oibleagáidí na mBallstát a bhaineann leis an bpróiseáil a dhéanann siad ar shonraí pearsanta, go háirithe faoi Rialachán (AE) 2016/679 agus faoi Threoir 2002/58/CE, ná d’oibleagáidí an Choimisiúin agus, i gcás inarb iomchuí, d’oibleagáidí institiúidí, chomhlachtaí, oifigí agus ghníomhaireachtaí eile an Aontais, a bhaineann leis an bpróiseáil a dhéanann siad ar shonraí pearsanta, go háirithe faoi Rialachán (AE) 2018/1725, agus a bhfreagrachtaí á gcomhlíonadh acu.

2.Féadfaidh na Ballstáit, an Coimisiún agus, i gcás inarb iomchuí, institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí eile an Aontais, sonraí pearsanta a phróiseáil i gcás inar gá chun oibleagáidí an Rialacháin seo a chomhlíonadh nó i gcás inar gá chun údarás oifigiúil nó cúraimí chun leas an phobail a cuireadh ar iontaoibh acu sa Rialachán seo a fheidhmiú.

Airteagal 52

Meastóireacht

Déanfaidh an Coimisiún meastóireacht ar chur i bhfeidhm an Rialacháin seo agus cuirfidh sé tuarascáil faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Chomhairle faoi [3 bliana tar éis theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo]. Cuirfidh an tuarascáil mheastóireachta le comhairliúcháin leis na Ballstáit agus leis na príomhpháirtithe leasmhara.

Airteagal 53

Teacht i bhfeidhm

Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm ar an bhfichiú lá tar éis a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

Beidh an Rialachán seo ina cheangal go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach i ngach Ballstát.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil,

Thar ceann Pharlaimint na hEorpa Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán An tUachtarán

[...] [...]

RÁITEAS REACHTACH AIRGEADAIS AGUS DIGITEACH - GNÍOMHAIREACHTAÍ

1.COMHTHÉACS AN TOGRA

•Forais agus cuspóirí an togra

•Comhsheasmhacht le forálacha beartais atá sa réimse beartais cheana

•Comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais

2.BUNÚS DLÍ, COIMHDEACHT AGUS COMHRÉIREACHT

•Bunús dlí

•Coimhdeacht (maidir le hinniúlacht neamheisiach)

•Comhréireacht

•An rogha ionstraime

3.TORTHAÍ AR MHEASTÓIREACHTAÍ EX POST, AR CHOMHAIRLIÚCHÁIN LEIS NA PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS AR MHEASÚNUITHE TIONCHAIR

•Meastóireachtaí ex post/seiceálacha oiriúnachta ar an reachtaíocht atá an cheana

•Comhairliúcháin leis na páirtithe leasmhara

•Bailiú agus úsáid saineolais

•Measúnú tionchair

•Oiriúnacht rialála agus simpliú

•Cearta bunúsacha

4.IMPLEACHTAÍ BUISÉADACHA

5.EILIMINTÍ EILE

•Pleananna cur chun feidhme, agus socruithe faireacháin, meastóireachta agus tuairiscithe

•Míniúchán mionsonraithe ar fhorálacha sonracha an togra

1.CREAT AN TOGRA/TIONSCNAIMH

1.1.Teideal an togra/tionscnaimh

1.2.Réimsí beartais lena mbaineann

1.3.Cuspóirí

1.3.1.Cuspóirí ginearálta

1.3.2.Cuspóirí sonracha

1.3.3.An toradh agus an tionchar a mheastar a bheidh ann

Sonraigh an tionchar a ar cheart don togra/tionscnamh a bheith aige ar na tairbhithe/grúpaí ar a bhfuil sé dírithe.

1.3.4.Táscairí feidhmíochta

Sonraigh na táscairí chun faireachán a dhéanamh ar dhul chun cinn agus ar ghnóthachain

1.4.Baineann an togra/tionscnamh le:

1.5.Foras an togra/tionscnaimh

1.5.1.Na ceanglais is gá a chomhlíonadh sa ghearrthéarma nó san fhadtéarma, lena n‑áirítear amlíne mhionsonraithe maidir le cur chun feidhme céimneach an tionscnaimh

1.5.2.Breisluach a bhaineann le rannpháirtíocht an Aontais (d’fhéadfadh an breisluach a bheith mar thoradh ar fhachtóirí éagsúla, e.g. gnóthachain ó chomhordú, deimhneacht dhlíthiúil, éifeachtacht mhéadaithe nó comhlántachtaí). Chun críocha na roinne seo, is é a chiallaíonn ‘breisluach a bhaineann le rannpháirtíocht an Aontais’ an luach a eascraíonn as gníomhaíocht an Aontais, ar luach breise é le cois an luacha a bheadh ann dá mbeadh na Ballstáit ag feidhmiú astu féin.

1.5.3.Ceachtanna a foghlaimíodh ó thaithí eile den sórt sin san am a chuaigh thart

1.5.4.Comhoiriúnacht don chreat airgeadais ilbhliantúil agus sineirgí féideartha le hionstraimí iomchuí eile

1.5.5.Measúnú ar na roghanna éagsúla maoinithe atá ar fáil, lena n‑áirítear na féidearthachtaí athshannadh a dhéanamh

1.6.Fad an togra/tionscnaimh agus fad a thionchair airgeadais

1.7.Na modhanna atá beartaithe chun an buiséad a chur chun feidhme

2.BEARTA BAINISTÍOCHTA

2.1.Rialacha faireacháin agus tuairiscithe

2.2.Córais bainistíochta agus rialaithe

2.2.1.An réasúnaíocht atá leis na modhanna cur chun feidhme buiséid atá beartaithe, leis na sásraí cur chun feidhme cistithe atá beartaithe, leis na módúlachtaí íocaíochta atá beartaithe agus leis an straitéis rialaithe atá beartaithe

2.2.2.Faisnéis faoi na rioscaí a sainaithníodh agus na córais rialaithe inmheánacha a cuireadh ar bun chun na rioscaí a mhaolú

2.2.3.Meastachán ar chostéifeachtacht na rialuithe agus an réasúnaíocht atá leis an gcostéifeachtacht sin (an cóimheas idir na costais rialaithe agus luach na gcistí gaolmhara arna mbainistiú), agus measúnú ar an leibhéal riosca earráide a mheastar a bheidh ann (tráth na híocaíochta agus tráth an dúnta)

2.3.Bearta chun calaois agus neamhrialtachtaí a chosc

3.AN TIONCHAR AIRGEADAIS A MHEASTAR A BHEIDH AG AN TOGRA/TIONSCNAMH

3.1.Ceannteidil an chreata airgeadais ilbhliantúil agus na línte buiséid caiteachais dá ndéantar difear

3.2.An tionchar airgeadais a mheastar a bheidh ag an togra ar leithreasuithe

3.2.1.Achoimre ar an tionchar a mheastar a bheidh ar leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí

3.2.1.1.Leithreasuithe ón mbuiséad ar vótáladh ina fhabhar

3.2.2.An t‑aschur a mheastar a chisteofar ó leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí

3.2.3.Achoimre ar an tionchar a mheastar a bheidh aige ar leithreasuithe de chineál riaracháin

3.2.3.1. Leithreasuithe ón mbuiséad ar vótáladh ina fhabhar

3.2.3.3.Iomlán na leithreasuithe

3.2.4.Na hacmhainní daonna a mheastar a bheidh riachtanach

3.2.4.1.Nithe arna maoiniú ón mbuiséad ar vótáladh ina fhabhar

3.2.5.Forbhreathnú ar an tionchar a mheastar a bheidh ar infheistíochtaí a bhaineann le teicneolaíochtaí digiteacha

3.2.6.Comhoiriúnacht don chreat airgeadais ilbhliantúil atá ann faoi láthair

3.2.7.Ranníocaíochtaí ó thríú páirtithe

3,3.An tionchar a mheastar a bheidh ar ioncam

4.Gnéithe digiteacha

4.1.Ceanglais a bhaineann le cúrsaí digiteacha

4.2.Sonraí

4.3.Réitigh dhigiteacha

Ailíniú leis an Straitéis Eorpach maidir le Sonraí

4.4.Measúnú idir-inoibritheachta

4.5.Bearta chun tacú le cur chun feidhme digiteach

1.CREAT AN TOGRA/TIONSCNAIMH

1.1.Teideal an togra/tionscnaimh

Togra le haghaidh Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le creat beart a bhaineann leis an tSoghluaisteacht Mhíleata a bhunú chun iompar trealaimh, earraí agus pearsanra a éascú ar fud an Aontais

1.2.Réimsí beartais lena mbaineann

Beartas Tionsclaíoch Cosanta an Aontais

Beartas Iompair an Aontais

Beartas Custaim agus Cánach an Aontais

Beartas Sábháilteachta Bia an Aontais

1.3.Cuspóirí

1.3.1.Cuspóirí ginearálta

Is é cuspóir uileghabhálach an Rialacháin maidir leis an tSoghluaisteacht Mhíleata creat comhleanúnach comhchuibhithe a bhunú ar leibhéal an Aontais lena ndéantar iompar pearsanra, ábhair agus trealaimh ar fud chríoch an Aontais Eorpaigh a chumasú, a éascú agus a luathú.

Is é cuspóir an Rialacháin riachtanais agus ceanglais iompair mhíleata a léiriú i reachtaíocht agus cláir an Aontais trí leasuithe ar an reachtaíocht atá ann cheana agus trí fhorálacha nua neamhspleácha de réir mar is gá.

1.3.2.Cuspóirí sonracha

Iompar míleata trasteorann a chuíchóiriú (agus creat aonfhoirmeach á bhunú le haghaidh nósanna imeachta ceada agus iompar míleata sábháilte gan bhriseadh á áirithiú), lena n‑áirítear trí fhoirmiúlachtaí custaim is infheidhme maidir leis an iompar sin a shimpliú ag teorainneacha seachtracha an Aontais;

Freagairt éigeandála a fheabhsú (agus creat éifeachtúil, comhordaithe agus éifeachtach á chruthú chun iompar míleata a éascú mar fhreagairt do staideanna sealadacha, urghnácha agus práinneacha);

Feabhas a chur ar ullmhacht agus cosaint bonneagair (agus rialacha á leagan amach chun ullmhacht agus imscaradh sábháilte an bhonneagair iompair dé-úsáide a fheabhsú agus bonneagar straitéiseach dé-úsáide a chosaint ar bhealach níos fearr ar gach guais agus bagairt, lena n‑áirítear bagairtí don speictream radaimhinicíochta lena dtacaítear leis an iompar);

Dlúthpháirtíocht agus comhroinnt cumais a chothú (agus comhroinnt agus comhthiomsú cumas iompair agus lóistíochta á spreagadh trí Chomhthiomsú Dlúthpháirtíochta, agus infheictheacht na gcumas iompair atá ann cheana d’iompar míleata á méadú).

1.3.3.An toradh agus an tionchar a mheastar a bheidh ann

Sonraigh an tionchar a ar cheart don togra/tionscnamh a bheith aige ar na tairbhithe/grúpaí ar a bhfuil sé dírithe.

Ginearálta:

Aimsítear cothromaíocht chúramach leis an Rialachán idir oibríochtaí iompair mhíleata a éascú agus a dtionchar ar shaoránaigh a mhaolú. Trí dhíriú ar an gcreat rialála a shoiléiriú d’oibreoirí agus trí idirdhealú a dhéanamh idir gnáthrialacha iompair mhíleata agus na bearta éigeandála a chuimsítear faoi CEFFSM, glactar cur chuige céimnithe forásach leis an Rialachán. Leis an gcur chuige spriocdhírithe comhréireach sin, íoslaghdaítear an tionchar ar an earnáil shibhialtach, agus teorannaítear é a mhéid is fíorghá chun freastal ar oibríochtaí iompair mhíleata méadaithe san Aontas. Thairis sin, leis na bearta, feabhsaítear tuarthacht do ghníomhaíochtaí sibhialtacha agus soláthraítear deiseanna don earnáil shibhialtach rannchuidiú go gníomhach le feabhas a chur ar an tsoghluaisteacht mhíleata san Aontas, rud a chothaíonn timpeallacht chomhoibríoch a rachaidh chun tairbhe don dá thaobh.

(d)Cumas neartaithe chun iompar míleata a eagrú, le linn aimsir síochána, i bhfad níos tapúla ná a dhéantar faoi láthair agus ualach riaracháin i bhfad níos lú ag gabháil leis;

(e)Infhaighteacht oibreoirí iompair, le fáil ar conradh chun críoch na soghluaisteachta míleata; infhaighteacht sócmhainní inghluaiste speisialaithe leordhóthanacha chun iompar a dhéanamh; cumas iad a úsáid ar fud na hEorpa i gcás éigeandálaí, laghdú ar ualach riaracháin;

(f)Oibreoirí agus bainisteoirí bonneagair: ullamh d’imthosca oibríochtúla urghnácha agus gluaiseachtaí míleata mórscála (athléimneacht agus slándáil);

(g)Athléimneacht agus cosaint feabhsaithe an bhonneagair straitéisigh dé-úsáide;

Maidir le Grúpa Iompair um an tSoghluaisteacht Mhíleata:

(h) Comhordú níos fearr i measc na mBallstát trí Ghrúpa Iompar um an tSoghluaisteacht Mhíleata ábhartha a bhunú, agus an cumas aige cur chun feidhme an Rialacháin seo a fhormhaoirsiú;

Maidir le Comhthiomsú Dlúthpháirtíochta:

(i)Infhaighteacht fheabhsaithe cumas soghluaisteachta míleata (sócmhainní iompair agus trealamh lóistíochta) agus rochtain fheabhsaithe orthu trí chomhthiomsú agus comhroinnt idir na Ballstáit;

Maidir le ERA:

(j)Iarratais chuíchóirithe ar údarú feithiclí amhail coigeartuithe míleata nó iarfheistiú feithiclí iarnróid;

(k)ceanglais; Riachtanais mhíleata a shainaithint atá le hiompú ina sonraíochtaí teicniúla don idir-inoibritheacht;

(l)Ceanglais náisiúnta a shainaithint agus ceanglais maidir le hiompar eisceachtúil ‘róthrom/rómhór’ chun an t‑aga comhlánaithe 24 uair an chloig (atá suas le 80 lá faoi láthair) le haghaidh ceadanna gluaiseachta iompair mhíleata agus socruithe tráchta a chomhlíonadh, rud atá comhchosúil le bóthar; (coibhéisí lánaimseartha arna gcistiú ag fóirdheontas);

(m)Sainaithint‑ línte bealaí oiriúnacha a shainaithint agus a dhigitiú trí RINF a úsáid ionas go bhfágfar iarrataí ar iompar eisceachtúil níos intuartha; (coibhéisí lánaimseartha arna gcistiú ag fóirdheontas);

(n)Oibriú i gcomhar le páirtí leasmhar atá dírithe ar an tráchtáil maidir le rothstoc a shainaithint sa fhlít atá ann cheana a d’fhéadfaí a úsáid freisin chun críoch míleata;

(o)Oibriú i gcomhar breise le páirtí leasmhar atá dírithe ar an tráchtáil maidir le rothstoc a shainaithint sa fhlít atá ann cheana a d’fhéadfaí a úsáid freisin chun críoch míleata (coibhéisí lánaimseartha arna gcistiú ag fóirdheontas);

(p)Údaruithe feithiclí breise chun an réimse úsáide a leathnú chun feithiclí atá ann cheana a sainaithníodh a d’fhéadfaí a úsáid in iompar míleata lasmuigh dá limistéar oibríochta atá inmharthana ó thaobh tráchtála de; (coibhéisí lánaimseartha arna gcistiú ag táille);

(q) Clárú- chun dlús a chur le próisis, tá ERA le rothstoc a chlárú, ar nós na mBallstáit, ar cúram iomlán nua é lena n‑éilítear eolas ar an dlí príobháideach mar aon le tuiscint theicniúil (príomhsheachadadh chun dlús a chur le héifeachtacht údarú feithiclí na mBallstát, ach a théann chun tairbhe gach údarú san fhadtéarma); (coibhéisí lánaimseartha arna gcistiú ag táille);

(r)Comhchuibhiú- modh díghrádaithe athléimneach rialaithe, ceannais agus comharthaíochta traenacha a chomhchuibhiú; (coibhéisí lánaimseartha arna gcistiú ag fóirdheontas);

(s)Forbairt‑ athruithe ar chláir ERA a fhorbairt agus a chur chun feidhme chun bainistiú cláraithe feithiclí sa Chlár Eorpach Feithiclí a nascadh leis an bpróiseas údaraithe agus ionad ilfhreastail b’fhéidir a bhaineann leis an gclár feithicle ag ERA; (coibhéisí lánaimseartha arna gcistiú ag fóirdheontas);

(t)Eagrú- fóraim a eagrú agus cathaoirleacht a dhéanamh orthu lena dtugtar le chéile saineolaithe iarnróid le saineolaithe míleata chun saincheisteanna teicniúla a réiteach (JNS Military); (coibhéisí lánaimseartha arna gcistiú ag fóirdheontas);

(u)Eagrú- fóraim a eagrú agus cathaoirleacht a dhéanamh orthu lena dtugtar le chéile saineolaithe iarnróid le saineolaithe míleata chun saincheisteanna teicniúla a réiteach (JNS Military); (coibhéisí lánaimseartha arna gcistiú ag fóirdheontas);

(v)Caighdeáin mhíleata atá ann cheana a athbhreithniú agus a chomhchuibhiú;

(w)Athbhreithniú- caighdeáin mhíleata atá ann cheana a athbhreithniú agus a chomhchuibhiú; (coibhéisí lánaimseartha arna gcistiú ag fóirdheontas);

(x)Oiriúnú- sonraíochtaí teicniúla don idir-inoibritheacht agus modhanna sábháilteachta coiteanna dá ndéantar difear, socruithe praiticiúla le haghaidh údarú feithiclí agus doiciméid bhreise dá ndéantar difríocht.

(y)

Maidir le GSEE:

(z)Forbairt rialacha a luathú maidir le córais aerárthaí gan foireann (UAS) sa chatagóir dheimhnithe lena dtacófar le dé-úsáid UAS. Trí rannchuidiú le forbairt rialacha maidir le hoibríochtaí UAS sibhialta sa chatagóir dheimhnithe, luathófar freisin forbairt Eorpach UAS le haghaidh dé-úsáide agus a gcomhtháthú san Aerspás Eorpach. Ba cheart tosaíocht a thabhairt d’fhorbairt rialacháin maidir le catagóir dheimhnithe drón ag GSEE i gcomhar leis na húdaráis mhíleata;

(aa)Seachadadh cumas soghluaisteachta míleata nua a luathú trí thástálacha agus taispeáint drón déach nuálach, aerárthaí foireannaithe agus córas in aghaidh aerárthaí gan foireann (C-UAS) a éascú, trí líonra lárionad tástála míleata sibhialta agus creat comhchuibhithe le haghaidh boscaí gainimh rialála a bhunú;

(bb)Rialacha agus treoraíocht theicniúil chomhchuibhithe maidir le córais C-UAS chun athléimneacht an bhonneagair a neartú agus chun a dtionchar ar shábháilteacht eitlíochta a mhaolú.

(cc)Rialacha agus treoraíocht theicniúil chomhchuibhithe chun an aer-shoghluaisteacht mhíleata agus idir-inoibritheacht le heitlíocht shibhialta a éascú, agus an leibhéal iomchuí sábháilteachta á áirithiú an tráth céanna i réimsí (i) oibriú aerárthaí míleata nó úsáid trealaimh ag aeradróim dé-úsáide, (ii) aerárthaí iompair dé-úsáide an Chomhthiomsaithe Dlúthpháirtíochta, (iii) úsáid choiteann an Aontais agus ECAT de chaighdeáin theicniúla (go háirithe le haghaidh drón, a bhfuil feidhmeanna bunaithe ar IS acu), (iv) modheolaíocht le haghaidh measúnú ar iontaofacht feidhmeanna bunaithe ar IS drón, agus (v) comhtháthú aerthráchta in aerspás íseal agus U-spás;

(dd)Leasuithe beartaithe a fhorbairt, lena n‑áirítear cosaint an bhonneagair fhíor-riachtanaigh cumarsáide, loingseoireachta agus faireachais, agus an speictream a úsáidtear sna córais sin, ar an liosta seirbhísí fíor-riachtanacha atá le cosaint faoi Threoir (AE) 2022/2557 maidir le hathléimneacht eintiteas criticiúil agus Rialachán Tarmligthe (AE) 2023/2450 ón gCoimisiún lena mbunaítear liosta seirbhísí fíor-riachtanacha;

(ee)Treoraíocht a fhorbairt maidir le faireachán feabhsaithe ar thrasnaíocht radaimhinicíochta agus comhordú feabhsaithe le húdaráis forfheidhmithe áitiúla speictream agus dlí chun trasnaíocht ar bhonneagar cumarsáide, loingseoireachta agus faireachais a chosc agus chun freagairt di.

(ff)

1.3.4.Táscairí feidhmíochta

Sonraigh na táscairí chun faireachán a dhéanamh ar dhul chun cinn agus ar ghnóthachain

Ginearálta:

Agus cuspóir ginearálta an Rialacháin maidir leis an tSoghluaisteacht Mhíleata á chur san áireamh, déanfar a thorthaí agus a thionchair a mheasúnú trí mheastóireacht chúlghabhálach tar éis na tréimhse cur chun feidhme. Áiritheoidh an Coimisiún go ndéanfar táscairí feidhmíochta iomchuí a bhunú agus go ndéanfar faireachán orthu. Féadfar a áireamh leis na táscairí sin:

– Laghdú ar an meán‑am próiseála le haghaidh údaruithe gluaiseachta míleata trasteorann;

– An líon sócmhainní iompair dé-úsáide agus soláthraithe seirbhíse atá cláraithe sa Chomhthiomsú Dlúthpháirtíochta;

– Méadú ar infhaighteacht agus idir-inoibritheacht an bhonneagair dé-úsáide a shainaithnítear mar bhonneagar straitéiseach le haghaidh na soghluaisteachta míleata; — An líon Ballstát a ghlacann páirt sa Chomhthiomsú Dlúthpháirtíochta nó a thairbhíonn de; – An líon cruinnithe den Ghrúpa Iompair um an tSoghluaisteacht Mhíleata agus cúnamh rúnaíochta ábhartha arna soláthar ag an gCoimisiún don eagraíocht; — An líon cleachtaí, tástálacha struis nó ionsamhlaithe teagmhasacha arna ndéanamh faoi chreataí ullmhachta agus athléimneachta;

– Laghdú ar scrogaill thuairiscithe nós imeachta nó bonneagair lena ndéantar difear don tsoghluaisteacht mhíleata ar fud an Aontais;

Maidir le ERA:

- An líon feithiclí dé-úsáide a shainaithnítear i gcláir ERA (Clár Eorpach Feithiclí, clár Eorpach na gcineálacha údaraithe feithiclí) agus an líon údaruithe ag ERA tar éis an tarmligin ag údaráis náisiúnta sábháilteachta na mBallstát;

- Laghdú ar fhad phróiseas údaraithe na bhfeithiclí sin;

- An líon rialacha teicniúla agus oibríochtúla a mholtar don mhodhnú chun iompar míleata a éascú;

- An líon paraiméadair cláir ERA a chuirtear isteach chun iompar eisceachtúil a éascú;

Maidir le GSEE:

- An líon iarratas ar dheimhniú aerárthaí nó modhnaithe dé-úsáide (lena n‑áirítear UAS) i gcomhréir le rialacha coiteanna arna bhforbairt ag GSEE;

- An líon boscaí gainimh rialála arna mbunú le haghaidh teicneolaíochtaí nuálacha maidir le haerárthaí dé-úsáide;

- An líon rialacha teicniúla agus oibríochtúla arna nglacadh nó arna modhnú chun iompar míleata a éascú nó chun athléimneacht bonneagair chriticiúil a neartú.

1.4.Baineann an togra/tionscnamh le:

 beart nua

 beart nua a leanann treoirthionscadal/beart ullmhúcháin 10

 síneadh ar bheart atá ann cheana

 beart nó bearta a chumasc nó a atreorú i dtreo beart eile/beart nua

1.5.Foras an togra/tionscnaimh

1.5.1.Na ceanglais is gá a chomhlíonadh sa ghearrthéarma nó san fhadtéarma, lena n‑áirítear amlíne mhionsonraithe maidir le cur chun feidhme céimneach an tionscnaimh

Ginearálta:

Bunaítear leis an Rialachán creat dlíthiúil comhchuibhithe lena gcumasaítear iompar mear sábháilte intuartha pearsanra agus trealaimh mhíleata ar fud an Aontais. Beidh an creat seo ina cheangal ó dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin. Sa ghearrthéarma, díreofar leis an gcur chun feidhme ar na gníomhartha cur chun feidhme is gá a ghlacadh. Láithreach tar éis theacht i bhfeidhm an Rialacháin, a bhfuil coinne leis fós faoi CAI 2021-2027 seo, déanfar bearta coincréiteacha i dtreo Comhthiomsú Dlúthpháirtíochta a bhunú agus infhaighteacht a bhaint amach maidir le sócmhainní iompair dé-úsáide. Áireofar leo sin modúl TF slán a chur ar bun a bhfuil d’acmhainneacht aige cumais soghluaisteachta míleata a chlárú sa chomhthiomsú agus iarrataí ar chúnamh a láimhseáil. Chuige sin, meastar go mbeidh gá le hacmhainní TF (2 choibhéis lánaimseartha) in 2027.

Ina theannta sin, láithreach tar éis theacht i bhfeidhm an Rialacháin, chun rúnaíocht an Ghrúpa Iompair um an tSoghluaisteacht Mhíleata a áirithiú agus chun an próiseas chun an Comhthiomsú Dlúthpháirtíochta a fhormhaoirsiú, beidh gá ag an gCoimisiún le 2 choibhéis lánaimseartha laistigh de AS DEFIS do 2027.

Faoi CAI 2028-2034, meastar go mbeidh gá le 30 coibhéis lánaimseartha in aghaidh na bliana chun an comhthiomsú a riar agus a bhainistiú go hoibríochtúil (clárú iarbhír acmhainneachtaí, iarrataí agus imscaradh a láimhseáil). Beartaítear leis an gCiste Eorpach um Iomaíochas gníomhaíochtaí incháilithe chun tacú le caiteachais a bhaineann leis an gComhthiomsú Dlúthpháirtíochta a chur ar bun agus lena oibríochtaí sa chéad CAI eile.

Beidh gá fós le 2 choibhéis lánaimseartha laistigh de AS DEFIS gach bliain chun tacú le rúnaíocht an Ghrúpa Iompair um an tSoghluaisteacht Mhíleata agus chun cur ar bun agus stiúradh an Chomhthiomsaithe Dlúthpháirtíochta a fhormhaoirsiú.

Ina theannta sin, ó theacht i bhfeidhm an Rialacháin agus faoin gcéad CAI eile 2028-2034, beidh gá le [5] choibhéis lánaimseartha (AD) laistigh de AS MOVE. Ar an gcéad dul síos, beidh gá le tuilleadh acmhainní daonna chun na ceithre chonair soghluaisteachta míleata a chomhordú toisc go bhforchuirtear leis an Rialachán oibleagáidí nua ar na Ballstáit agus cruthaítear cúraimí agus freagrachtaí nua don Choimisiún. De réir mar a bheidh sé sainordaitheach na ceithre chonair a uasghrádú go caighdeáin bonneagair mhíleata, beidh ar AS MOVE anailís a dhéanamh ar chomhlíontacht na gcaighdeán sin ag na conairí. Beidh air próisis nua a stiúradh agus cúraimí breise comhordaithe a fheidhmiú a bhaineann le hailíniú na riachtanas infheistíochta agus sprioc-amanna cur chun feidhme feadh na gconairí, comhleanúnachas na pleanála infheistíochta agus comhordú idir Aireachtaí Cosanta agus Iompair na mBallstát. Beidh ar AS MOVE freisin tacú leis na Ballstáit maidir lena n‑oibleagáidí comhordaithe nua mar a leagtar amach in Airteagal 32, lena n‑áirítear maidir le hainmniú na mbealaí, na nód iompair agus na saoráidí ar na conairí agus maidir le measúnú riosca cuimsitheach. Chun freagracht nua an Choimisiúin faoin Rialachán a áirithiú maidir le tacú leis na Ballstáit infheistíochtaí ‘teophointe’ feadh na gconairí a shainaithint agus a chur chun feidhme go comhleanúnach (Airteagal 32), is gá tuilleadh oibre móire comhordaithe a dhéanamh. Ar an dara dul síos, beidh gá le tuilleadh acmhainní in AS MOVE chun freagracht nua an Choimisiúin maidir le measúnú tráthrialta a dhéanamh ar liostaí bonneagair straitéisigh dé-úsáide a chuireann na Ballstáit isteach agus chun bearta cosanta bunúsacha agus feabhsaithe agus bearta athléimneachta a shainiú don chleachtadh sin (Airteagal 33 agus 34). Ar deireadh, beidh gá le cúraimí agus acmhainní breise do AS MOVE leis an athbhreithniú atá le teacht ar riachtanais mhíleata an Aontais le haghaidh bonneagair.

Sa mheántéarma, is iad sin úsáid oibríochtúil nósanna imeachta comhchuibhithe, pointí teagmhála náisiúnta agus ardán digiteach le haghaidh ceadanna gluaiseachta. Áirítear le cuspóirí fadtéarmacha comhtháthú na mbeart athléimneachta maidir le bonneagar straitéiseach dé-úsáide agus cóineasú i dtreo idir-inoibritheacht níos fearr le ECAT agus le comhpháirtithe eile. Tá an Rialachán ceaptha, dá bhrí sin, le haghaidh cur chun feidhme céimneach, agus beartaítear feidhmiúlacht luath agus aibíocht iomlán fhéideartha laistigh den chéad tréimhse eile Creata Airgeadais Ilbhliantúil.

Ó thaobh AS TAXUD de, beidh gá le coibhéis lánaimseartha amháin eile chun na foirmiúlachtaí custaim a shimpliú agus Foirm 302 AE a dhigitiú, lena n‑áirítear an obair anailíseach agus ullmhúcháin chun bunú an chreata le haghaidh na ngnéithe custaim agus na gceanglas sonrach a áirithiú, mar aon le hobair leantach a dhéanamh ar chur chun feidhme ceart na ngnéithe custaim sin san uirlis TF fhéideartha amach anseo.

Maidir le ERA:

- sonraíochtaí teicniúla don idir-inoibritheacht agus modhanna sábháilteachta coiteanna a oiriúnú i gcomhréir leis an bpacáiste soghluaisteachta míleata;

- riachtanais theicniúla soghluaisteachta míleata a chomhchuibhiú;

- cláir agus uirlisí ERA a oiriúnú.

Maidir le GSEE:

Ar dtús, ba cheart do GSEE an fhorbairt rialacha a luathú maidir le córais aerárthaí gan foireann (UAS) sa chatagóir dheimhnithe, go háirithe a gcomhtháthú san aerthrácht ginearálta agus boscaí gainimh rialála a chur chun cinn dá réir. Tar éis na chéad turgnamhaíochta, a dhéanfar ar thionscnamh roinnt Ballstát den Aontas, ba cheart do GSEE leanúint de threoraíocht a fhorbairt chun measúnú a dhéanamh ar rioscaí nua a bhaineann le hoibriú aerárthaí míleata nó le suiteáil trealaimh ag aeradróim shibhialta. Chuige sin, is gá GSEE a threisiú le 2 choibhéis lánaimseartha breise an‑luath sa phróiseas.

Ba cheart do GSEE na gníomhaíochtaí tosaíochta a bhaineann le C-UAS nó le rialacha comhchuibhithe, treoraíocht agus caighdeáin a dhéanamh. Ní cuid de shainordú GSEE faoi láthair iad na cúraimí agus na cuspóirí a liostaítear faoi §1.3.3, ar sainordú é atá dírithe ar an réimse sibhialta. Tá gá le hacmhainní breise, a mheastar a bheith sé choibhéis lánaimseartha, chun na cuspóirí sin a bhaint amach. Cisteofar roinnt de na gníomhaíochtaí comhfhreagracha trí tháillí agus trí mhuirir (trí choibhéis lánaimseartha san iomlán), agus is de chineál rialála amháin iad cuspóirí agus cúraimí eile a bhfuil sé d’aidhm acu rialacha nua a bhunú agus a choinneáil ar bun le himeacht ama chun creat rialála an Aontais atá ann faoi láthair a chomhlánú agus chun oibríochtaí aeir déacha comhchuibhithe rianúla sábháilte a chumasú. Ní féidir iad a chistiú trí tháillí ná trí mhuirir agus, dá bhrí sin, tá gá le cistiú fóirdheontais breise dóibh (trí choibhéis lánaimseartha). Níl an saineolas ag GSEE chun na gníomhaíochtaí atá beartaithe a chumhdach, agus rinneadh measúnú ar ath-imlonnú inmheánach acmhainní ach measadh nach raibh sé iomchuí (easpa saineolais) ná féideartha, gan na gníomhaíochtaí leanúnacha a shainordaítear do GSEE leis an mbun‑Rialachán a chur i mbaol.

Cúiseanna le beart a dhéanamh ar leibhéal an Aontais (ex ante)

Soláthraítear breisluach soiléir le rannpháirtíocht an Aontais trí chomhleanúnachas, idir-inoibritheacht agus deimhneacht dhlíthiúil a áirithiú ar fud na mBallstát i réimse na soghluaisteachta míleata (cuspóirí nach féidir a bhaint amach trí ghníomhaíocht náisiúnta amháin). Leis an Rialachán seo, cruthaítear creat le haghaidh nósanna imeachta um iompar trasteorann, foráiltear maidir le bearta chun athléimneacht bonneagair a mhéadú agus beartaítear comhthiomsú cumas agus, ar an gcaoi sin, díchuirtear an ilroinnt, laghdaítear an t‑ualach riaracháin agus cumasaítear freagairt chomhordaithe uile-Aontais i staideanna éigeandála. Áirithítear leis comhlántacht le próisis phleanála ECAT agus uasmhéadaítear éifeachtúlacht trí uirlis dhigiteach a chruthú agus trí idir-inoibritheacht a chur i dtábhacht. Urramaítear prionsabal na coimhdeachta agus deimhnítear breisluach AE.

An breisluach AE a mheastar a ghinfear (ex-post)

Beidh gnóthachain ó chomhordú trí rialacha atá ábhartha don tsoghluaisteacht mhíleata a chomhchuibhiú ar leibhéal an Aontais.

Maidir leis an gComhthiomsú Dlúthpháirtíochta:

- méadú ar infhaighteacht cumas soghluaisteachta míleata;

- méadú ar úsáid éifeachtach na gcumas atá ar fáil;

- comhordú feabhsaithe chun bearnaí cumas a líonadh ar leibhéal an Aontais.

Maidir leis an nGrúpa Iompair um an tSoghluaisteacht Mhíleata:

- comhordú feabhsaithe maidir leis an tsoghluaisteacht mhíleata idir na Ballstáit;

- costéifeachtacht fheabhsaithe de ghníomhaíochtaí na mBallstát;

- fóram a sholáthar le haghaidh athbhreithniú piaraí, measúnú ar dhul chun cinn agus cinnteoireacht straitéiseach maidir le comhthiomsú dlúthpháirtíochta.

Maidir le ERA:

- éifeachtacht níos fearr trí na próisis atá ann cheana a úsáid chun rialacha teicniúla agus oibríochtúla maidir le hiarnród a chomhchuibhiú.

Maidir le GSEE:

- D’aithin Údaráis Eitlíochta Míleata an Aontais go mbíonn éifeachtacht ann mar thoradh ar chomhchuibhiú. D’fhorbair siad ceanglais choiteanna i gcomhthéacs Fhóram na nÚdarás Aeracmhainneachta Míleata a threoraigh GEC, ach cuireadh srian leis an éifeachtacht sin lena gcur chun feidhme ar an leibhéal náisiúnta. Tugtar éifeachtach agus costéifeachtacht níos fearr le saineolas teicniúil agus creat rialála GSEE, a bhuí leis na sineirgí le timpeallacht na heitlíochta sibhialta atá ann cheana.

- Beidh idir-inoibritheacht níos fearr ann freisin mar thoradh ar chomhchuibhiú níos fearr, i gcás inarb ábhartha, agus ba cheart í a leathnú chun cineálacha nua aerárthaí a chumhdach, amhail dróin dé-úsáide agus réimsí eile eitlíochta amhail aeradróim, bainistíocht aerthráchta agus seirbhísí aerloingseoireachta.

- An leibhéal sábháilteachta eitlíochta a choinneáil ar bun i gcomhthéacs méadú ar oibríochtaí sibhialta agus míleata.

1.5.3.Ceachtanna a foghlaimíodh ó thaithí eile den sórt sin san am a chuaigh thart

Léiríodh le taithí ó chur chun feidhme na bPleananna Ghníomhaíochta maidir leis an tSoghluaisteacht Mhíleata roimhe seo agus ionstraimí cistiúcháin gaolmhara an Aontais an gá atá le comhordú níos láidre, struchtúir rialachais níos soiléire agus nósanna imeachta atá ceangailteach ó thaobh dlí chun cur chun feidhme aonfhoirmeach a áirithiú ar fud na mBallstát. Fiú má baineadh amach dul chun cinn substaintiúil, tá dul chun cinn éagothrom, infheistíochtaí ilroinnte agus gnóthachain idir-inoibritheachta theoranta mar thoradh ar thionscnaimh roimhe seo.

Rinne Cúirt Iniúchóirí na hEorpa, ina Tuarascáil Speisialta 04/2025, réimsí a d’fhéadfaí a fheabhsú a chur i dtábhacht, is iad sin, tosaíochtaí straitéiseacha, faireachán agus roghnú tionscadail. Leis na ceachtanna sin, cuireadh bonn eolais faoi dhearadh an Rialacháin seo, lena dtugtar isteach nósanna imeachta ceangailteacha chun comhsheasmhacht, éifeachtúlacht agus cuntasacht a áirithiú i gcur chun feidhme amach anseo.

Tharla sé nár leordhóthanach na hacmhainní a leithdháileadh do ERA faoin 4ú Pacáiste Iarnróid (2016) chun na cúraimí a leagtar amach i ngníomhartha cur chun feidhme agus tarmligthe a chur i gcrích laistigh den amlíne a beartaíodh.

Ní chumhdaítear aerárthaí stáit ná míleata le sainordú GSEE de réir Rialachán bunaidh (AE) 2018/1139. Mar sin féin, le roinnt tionscadal sonrach le haghaidh aerárthaí lasta mhíleata agus roinnt héileacaptar díorthach sibhialta míleata, léiríodh an breisluach a bhaineann le gníomhaíochtaí deimhnithe dé-úsáide. Baineann an‑chuid tairbhí éifeachtachta, costéifeachtachta agus idir-inoibritheachta leis na scéalta ratha sin a leathnú chun réimsí eitlíochta eile a chumhdach. Ós rud é nach dtagann gníomhaíochtaí a théann chun tairbhe na bhfórsaí míleata faoi shainordú GSEE, ní leordhóthanach na hacmhainní a leithdháiltear ar an nGníomhaireacht faoi láthair chun ligean di tacú leis an gCoimisiún i réimse na haer-shoghluaisteachta míleata, go háirithe i réimsí tosaíochta na ndrón dé-úsáide agus na bhfrithdhrón, na n‑aeradróm dé-úsáide, na cúltaisce aeraistrithe straitéisigh, na taighde ar an dé-úsáid agus na tacaíochta nuálaíochta.

Tá práinn leis an tsoghluaisteacht mhíleata a éascú. Dá bhrí sin, ba cheart acmhainní leordhóthanacha a thabhairt do ERA agus do GSEE chun na cúraimí breise atá le comhlíonadh acu a bhaineann leis an tsoghluaisteacht mhíleata a dhéanamh.

1.5.4.Comhoiriúnacht don chreat airgeadais ilbhliantúil agus sineirgí féideartha le hionstraimí iomchuí eile

Tá an tionscnamh seo go hiomlán comhsheasmhach le CAI atá ann faoi láthair agus comhlánaítear leis ionstraimí an Aontais atá ann cheana lena dtacaítear le slándáil, cosaint agus iompar. Cuirtear leis an dul chun cinn a baineadh amach maidir le gluaiseachtaí trasteorann a dhigitiú sa Chiste Eorpach Cosanta leis. Beartaítear comhlántachtaí breise le Sásra an Aontais um Chosaint Shibhialta (rescEU) agus LCPF lena bhféadfadh an Comhthiomsú Dlúthpháirtíochta dul ar iontaoibh taithí atá ann cheana agus, más féidir, struchtúir atá ann cheana. Leis an gCiste Eorpach um Iomaíochas atá beartaithe faoin gcéad CAI eile, foráiltear maidir le gníomhaíochtaí incháilithe féideartha chun tacú le digitiú agus leis an sásra dlúthpháirtíochta, mar aon le cumais soghluaisteachta míleata a sholáthar atá ceaptha a bheith sa chomhthiomsú.

Bainfear amach sineirgí trí phróisis, uirlisí agus saineolas arna mbunú ag ERA agus GSEE a úsáid chun cúraimí soghluaisteachta míleata a chur chun feidhme.

1.5.5.Measúnú ar na roghanna éagsúla maoinithe atá ar fáil, lena n‑áirítear na féidearthachtaí athshannadh a dhéanamh

Déileáiltear le himpleachtaí buiséadacha an togra seo faoin ráiteas airgeadais reachtach seo.

I dtéarmaí caiteachais, tá tionchar buiséadach sonrach an tionscnaimh seo teoranta do leithreasuithe le haghaidh acmhainní daonna (chun rúnaíocht an Ghrúpa Iompair um an tSoghluaisteacht Mhíleata a áirithiú, maoirseacht a dhéanamh ar bhunú agus stiúradh an Chomhthiomsaithe Dlúthpháirtíochta, cúraimí nua agus freagrachtaí nua an Choimisiúin a chomhlíonadh i ndáil leis na conairí soghluaisteachta míleata, tionscadail teophointe agus sainaithint agus cosaint an bhonneagair straitéisigh dé-úsáide a leagtar amach i roinn 1.5.) agus acmhainní airgeadais agus daonna chun forbairt TF an Chomhthiomsaithe Dlúthpháirtíochta a áirithiú i dtimpeallacht shlán le linn na céime cur ar bun tar éis theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo. Beidh leanúint den chaiteachas faoin gcéad CAI eile ag brath ar thorthaí na gcaibidlíochtaí. Cumhdófar freisin an obair thaiscéalaíoch ar fhorbairt na huirlise digití.

Eascraíonn an tábhacht a bhaineann le hacmhainní daonna agus airgeadais faoin CAI seo as an bhfíoras gur cheart an t‑am roimh an gcéad CAI eile a úsáid go héifeachtach chun struchtúr an Chomhthiomsaithe Dlúthpháirtíochta a fhorbairt chun dul chun cinn tapa éifeachtúil a chumasú i dtreo sócmhainní a chlárú, chun dul ar aghaidh go tapa le sainaithint na mbeart cosanta le haghaidh bonneagar straitéiseach dé-úsáide chun tacú leis na Ballstáit lena n‑oibleagáidí nua, chun tacú le hathbhreithniú ar riachtanais mhíleata an Aontais maidir le bonneagar, mar aon le freagrachtaí nua an Choimisiúin a chomhlíonadh maidir leis na conairí soghluaisteachta míleata agus tionscadail ‘teophointe’.

I dtéarmaí caiteachais, tá tionchar buiséadach sonrach an tionscnaimh seo teoranta do leithreasuithe le haghaidh acmhainní daonna chun na cúraimí agus na cuspóirí a liostaítear thuas, agus na forbairtí córais TF is gá chun tacú le bunachair sonraí a fhorbairt agus a choinneáil ar bun, a dhéanamh. Is leathnú agus méadú iad sin ar chúraimí ERA agus GSEE a bhaineann go sonrach leis an tsoghluaisteacht mhíleata agus beidh siad buan, agus ní thiocfaidh laghdú ar chúraimí atá ann cheana. Dá bhrí sin, cumhdófar na hacmhainní le haghaidh na dtréimhsí faoin CAI atá ann faoi láthair le laghdú fritháirimh ar an gclár Saoráid um Chónascadh na hEorpa (SCE). Ní mór leanúint den chistiú ó 2028 ar aghaidh a fhritháireamh trí chlár ábhartha den chéad CAI eile, gan dochar do Chomhaontú CAI amach anseo.

1.6.Fad an togra/tionscnaimh agus fad a thionchair airgeadais

 tréimhse theoranta

– i bhfeidhm ón [LL/MM]BBBB go dtí an [LL/MM]BBBB

– tionchar airgeadais ó BBBB go BBBB maidir le leithreasuithe faoi chomhair gealltanas agus ó BBBB go BBBB maidir le leithreasuithe faoi chomhair íocaíochtaí.

 tréimhse neamhtheoranta

–Cuirfear chun feidhme é le linn na tréimhse tosaigh 2027 go BBBB,

–agus cuirfear ag feidhmiú go hiomlán ina dhiaidh sin é.

1.7.Na modhanna atá beartaithe chun an buiséad a chur chun feidhme

 Bainistíocht dhíreach a dhéanann an Coimisiún

– ina ranna, lena n‑áirítear an chuid sin den fhoireann atá i dtoscaireachtaí an Aontais;

– trí na gníomhaireachtaí feidhmiúcháin

 Bainistíocht atá comhroinnte leis na Ballstáit

 Bainistíocht indíreach trí chúraimí a bhaineann le cur chun feidhme an bhuiséid a shannadh dóibh seo a leanas:

– tríú tíortha nó na comhlachtaí a d’ainmnigh siad

– eagraíochtaí idirnáisiúnta agus a ngníomhaireachtaí (le sonrú)

– an Banc Eorpach Infheistíochta agus an Ciste Eorpach Infheistíochta

– comhlachtaí dá dtagraítear in Airteagail 70 agus 71 den Rialachán Airgeadais

– comhlachtaí dlí phoiblí

– comhlachtaí arna rialú ag an dlí príobháideach agus a bhfuil misean seirbhíse poiblí acu a mhéid a sholáthraítear ráthaíochtaí airgeadais leordhóthanacha dóibh

– comhlachtaí arna rialú ag dlí príobháideach Ballstáit, ar comhlachtaí iad a gcuirtear de chúram orthu comhpháirtíocht phríobháideach phoiblí a chur chun feidhme agus dá soláthraítear ráthaíochtaí airgeadais leordhóthanacha

– comhlachtaí nó daoine a gcuirtear de chúram orthu gníomhaíochtaí sonracha den chomhbheartas eachtrach agus slándála a chur chun feidhme de bhun Theideal V den Chonradh ar an Aontas Eorpach, ar comhlachtaí nó daoine iad a shainaithnítear sa bhunghníomh ábhartha

–comhlachtaí arna mbunú i mBallstát, arna rialú ag dlí príobháideach Ballstáit nó ag dlí an Aontais agus atá incháilithe le go gcuirfear de chúram orthu, i gcomhréir le rialacha earnáilsonracha, cistí an Aontais nó ráthaíochtaí buiséadacha a chur chun feidhme, a mhéid a bhíonn na comhlachtaí sin á rialú ag comhlachtaí dlí phoiblí nó ag comhlachtaí arna rialú ag an dlí príobháideach a bhfuil misean seirbhíse poiblí acu, agus a mhéid a sholáthraíonn na comhlachtaí rialúcháin ráthaíochtaí airgeadais leordhóthanacha dóibh i bhfoirm dliteanas comhpháirteach agus leithleach nó ráthaíochtaí airgeadais coibhéiseacha, agus ar ráthaíochtaí iad a d’fhéadfadh, le haghaidh gach gníomhaíochta, a bheith teoranta d’uasmhéid thacaíocht an Aontais.

Nótaí

2.BEARTA BAINISTÍOCHTA

2.1.Rialacha faireacháin agus tuairiscithe

Beidh an Coimisiún cuntasach ar an bhforiomlán as an Rialachán atá beartaithe a chur chun feidhme agus as tuairisciú do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle maidir le cur chun feidhme agus comhlíontacht.

Tuairisceoidh an Coimisiún don Ghrúpa Iompair um an tSoghluaisteacht Mhíleata maidir le cur chun feidhme an Chomhthiomsaithe Dlúthpháirtíochta.

Tuairisceoidh ERA ar bhonn tráthrialta maidir le cur chun feidhme na gcomhaontuithe ranníocaíochta (CAI 2021-2027), fóirdheontas (CAI 2028-2034) agus na gníomhaíochtaí gaolmhara.

Tuairisceoidh GSEE maidir le cur chun feidhme na gcomhaontuithe ranníocaíochta, fóirdheontas agus gníomhaíochtaí gaolmhara don údarás buiséadach mar chuid den urscaoileadh bliantúil.

Ceanglaítear sonraí a bhailiú ó fhoinsí difriúla, lena n‑áirítear ó údaráis na mBallstát. Déanann gach gníomhaireacht dhíláraithe na gníomhaíochtaí bailithe sonraí a chomhordú.

Maidir leis na gnéithe digiteacha i ndáil leis an gCóras Faisnéise Digití um an tSoghluaisteacht Mhíleata a d’fhéadfadh a bheith ann, féach freisin na mínithe a sholáthraítear faoi roinn 4 den ráiteas reachtach airgeadais agus digiteach seo.

Déanfaidh seirbhísí an Choimisiúin faireachán ar chur chun feidhme agus éifeachtacht an tionscnaimh seo trí roinnt gníomhaíochtaí agus trí shraith príomhtháscairí lena dtomhaisfear an dul chun cinn i dtreo na cuspóirí a bhaint amach. Ba cheart do sheirbhísí an Choimisiúin, 3 bliana tar éis dháta chur chun feidhme na reachtaíochta, meastóireacht a dhéanamh lena fhíorú a mhéid a baineadh amach cuspóirí an tionscnaimh.

2.2.Córais bainistíochta agus rialaithe

Tabharfaidh ERA cúnamh don Choimisiún chun forálacha an Rialacháin a bhaineann le hiarnród a chur chun feidhme, go háirithe (i) cúraimí breise údaraithe a bhaineann le feithiclí dé-úsáide, lena n‑áirítear mar Eintiteas Clárúcháin, (ii) comhchuibhiú na gcaighdeán soghluaisteachta míleata atá ann cheana agus iad a chomhtháthú sna sonraíochtaí teicniúla le haghaidh na hidir-inoibritheachta (chun iad a dhéanamh infhorfheidhmithe, de réir mar is iomchuí), agus (iii) comhchuibhiú na rialacha oibríochtúla (sábháilteachta) agus teicniúla maidir le hiompar míleata, oiriúnú na gclár agus na n‑uirlisí, agus glanadh suas na rialacha náisiúnta atá ann cheana a fhágtar iomarcach leis na rialacha comhchuibhithe nua sin.

Is é ERA is fearr is féidir na cúraimí sin a dhéanamh ar leibhéal an Aontais, toisc go bhfuil gá acu le saineolas láidir i gcomhchuibhiú na rialacha iarnróid, agus le tuiscint dhomhain ar ábhair chasta theicniúla a bhaineann le hidir-inoibritheacht agus le sábháilteacht araon, rud a thugann údar leis an modh bainistíochta indírí.

Tabharfaidh GSEE cúnamh don Choimisiún chun forálacha an Rialacháin a bhaineann le heitlíocht a chur chun feidhme. Is é GSEE is fearr is féidir na cúraimí sin a dhéanamh ar leibhéal an Aontais, toisc go bhfuil gá acu le saineolas láidir i ndeimhniú na dtáirgí eitlíochta agus i réimsí aeradróm/BAT, agus tuiscint dhomhain ar ábhair chasta theicniúla a bhaineann le dé-úsáid agus le sábháilteacht araon, rud a thugann údar leis an modh bainistíochta indírí.

Déanfaidh AS MOVE, i gcomhthéacs a maoirseachta ar eintitis dhíláraithe, agus ERA agus GSEE a straitéisí rialaithe féin a chur i bhfeidhm maidir leis an gcaiteachas sin.

2.2.2.Faisnéis faoi na rioscaí a sainaithníodh agus na córais rialaithe inmheánacha a cuireadh ar bun chun na rioscaí a mhaolú

Baineann na príomhrioscaí a sainaithníodh le (i) moilleanna féideartha ar bhunú an Chomhthiomsaithe Dlúthpháirtíochta (córas TF slán).

Tá na rioscaí lena mbaineann de mhéid buiséadach neamhleor i gcomparáid le riachtanais iarbhír. Meastar go bhfuil rioscaí airgeadais íseal, i bhfianaise an nochta bhuiséadaigh theoranta agus an spleáchais ar chláir an Aontais atá ann cheana a bhfuil struchtúir rialaithe bunaithe acu.

Cé go mbeidh an Coimisiún cuntasach ar an bhforiomlán as an Rialachán atá beartaithe a chur chun feidhme agus as tuairisciú do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle maidir le cur chun feidhme agus comhlíontacht, beidh ERA agus GSEE freagrach as na cúraimí agus oibríochtaí sainaitheanta a dhéanamh agus as a chreat rialaithe inmheánaigh a chur chun feidhme. Beidh ar ERA uirlisí agus modúil TF atá ann cheana a fhorbairt.

Tá freagracht ar ERA agus GSEE, ar comhlachtaí neamhspleácha de chuid an Aontais iad, na córais rialaithe iomchuí a bhunú chun comhlíontacht na 5 chuspóir rialaithe inmheánaigh a áirithiú, is iad sin, dlíthiúlacht agus rialtacht, oibríochtaí a dhéanamh, calaois a chosc, sócmhainní a chosaint agus tuairisciú fíor agus cothrom. Meastar go mbeidh an riosca earráidí a bhaineann le, ar leibhéal na gníomhaireachta, cur chun feidhme ranníocaíochtaí an Aontais i bhfad faoi bhun na tairsí ábharthachta 2 %. Cumhdófar na hacmhainní breise a thugtar do ERA agus GSEE, dá bhrí sin, le córas rialú inmheánaigh agus bainistíochta riosca na ngníomhaireachtaí atá ailínithe leis na caighdeáin idirnáisiúnta ábhartha agus lena n‑áirítear rialuithe sonracha chun cosc a chur ar choinbhleacht leasa agus chun cosaint sceithirí a áirithiú.

Ar leibhéal an Choimisiúin, déanfaidh AS MOVE na rialaithe a bhaineann lena mhaoirseacht ar ERA agus GSEE mar ghníomhaireachtaí díláraithe a chur i bhfeidhm. Meastar ranníocaíochtaí a dhéantar le Gníomhaireachtaí an Aontais a bheith saor ó riosca earráide tráth na híocaíochta agus tráth an dúnta. Ní shainaithnítear aon riosca sonrach breise i ndáil le cur chun feidhme an bhuiséid bhreise atá le soláthar do ERA agus do GSEE.

Tá freagracht iomlán ar ERA agus GSEE as cur chun feidhme a mbuiséad, agus tá AS MOVE freagrach as na ranníocaíochtaí a bhunaigh an tÚdarás Buiséadach le linn CAI 2021-2027 agus as an bhfóirdheontas méadaithe a bhunaigh an tÚdarás Buiséadach a thosóidh le CAI 2028-2034 a íoc go tráthrialta. Níl coinne leis go mbeidh rialuithe breise móra ann mar thoradh ar na cúraimí breise a thagann as an Rialachán atá beartaithe. Dá bhrí sin, tá coinne leis go bhfanfaidh an costas rialaithe (a ndearnadh tomhas air in aghaidh luach na gcistí bainistithe) do AS MOVE seasmhach.

Ar bhonn taithí le hionstraimí inchomparáide, meastar go bhfanfaidh an riosca iarmharach earráide tráth na híocaíochta íseal (< 2 %). Ar an iomlán, meastar go bhfuil an creat rialaithe i gcomhréir le scála agus próifíl riosca an chaiteachais a bheartaítear faoin tionscnamh.

2.3.Bearta chun calaois agus neamhrialtachtaí a chosc

I dteannta na rialuithe a eascraíonn as an straitéis rialaithe a liostaítear thuas, tá an ghníomhaíocht faoi réir grinnscrúdú ag an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach, ina cáil mar iniúchóir inmheánach an Choimisiúin agus na ngníomhaireachtaí díláraithe, agus ag Cúirt Iniúchóirí na hEorpa, ina cáil mar iniúchóir seachtrach institiúidí an Aontais.

Tá an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF) inniúil chun imscrúduithe a dhéanamh ar oibríochtaí a fhaigheann tacaíocht faoin tionscnamh seo. Déanfar foráil le gníomhaíochtaí a eascraíonn as an Rialachán seo maidir le maoirseacht agus rialú airgeadais ag an gCoimisiún, nó ag aon ionadaí a údaraíonn sé, agus maidir le hiniúchtaí ag Cúirt Iniúchóirí na hEorpa, Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh (OIPE) nó OLAF, más gá ar an toirt.

Áireofar leis na comhaontuithe ranníocaíochta idir an Coimisiún agus ERA agus GSEE forálacha sonracha chun a áirithiú go mbeidh rochtain gan srian ag iniúchóirí agus, más gá, ag údaráis imscrúdaitheacha (OIPE, OLAF) ar an bhfaisnéis is gá. Áireofar leo freisin na forálacha is gá chun a áirithiú go gcuirfear an Coimisiún ar an eolas go tráthúil maidir le haon saincheist a d’fhéadfadh dochar a dhéanamh do chur chun feidhme na ngníomhaíochtaí.

Coinníonn an Coimisiún straitéis frithchalaoise láidir ar bun agus comhlánaíonn AS MOVE í sin trí straitéisí frithchalaoise áitiúla lena gcumhdaítear na gníomhaíochtaí a thagann faoina sainchúram faoi seach.

Tá freagracht ar ERA agus GSEE, ar comhlachtaí neamhspleácha de chuid an Aontais iad, Straitéis Frithchalaoise a choinneáil ar bun agus cosaint Leasanna an Aontais a áirithiú.

3.AN TIONCHAR AIRGEADAIS A MHEASTAR A BHEIDH AG AN TOGRA/TIONSCNAMH

3.1.Ceannteidil an chreata airgeadais ilbhliantúil agus na línte buiséid caiteachais dá ndéantar difear

·Línte buiséid atá ann cheana

In ord cheannteidil agus línte buiséid an chreata airgeadais ilbhliantúil.

Ceannteideal an chreata airgeadais ilbhliantúil	Líne bhuiséid	Cineál caiteachais	Ranníocaíocht
	Uimhir	LD/LN	ó thíortha CSTE	ó thíortha is iarrthóirí agus tíortha is iarrthóirí ionchasacha	Ó thríú tíortha eile	ioncam sannta eile
1	02.10.03 – Gníomhaireacht Iarnróid an Aontais Eorpaigh (ERA)	LD	IS EA	NÍ hEA	NÍ hEA	NÍ hEA
1	02.10.1 – Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh (GSEE)	LD	IS EA	NÍ hEA	NÍ hEA	NÍ hEA
1	02.03.01 – Saoráid um Chónascadh na hEorpa — Iompar	LD	NÍ hEA	NÍ hEA	NÍ hEA	NÍ hEA
5	13.08.01 – Clár um an Tionscal Cosanta Eorpach	LD	IS EA	NÍ hEA	NÍ hEA	NÍ hEA

3.2.An tionchar airgeadais a mheastar a bheidh ag an togra ar leithreasuithe

3.2.1.Achoimre ar an tionchar a mheastar a bheidh ar leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí

– Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n‑úsáidfear leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí

– Éilíonn an togra/tionscnamh go n‑úsáidfear leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí, mar a mhínítear thíos

Méideanna táscacha atá sna méideanna tar éis 2027 agus ní dhéantar réamhbhreith leo ar thoradh na gcaibidlíochtaí leanúnacha maidir leis an gcéad CAI eile.

3.2.1.1.Leithreasuithe ón mbuiséad ar vótáladh ina fhabhar

EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)

Ceannteideal an chreata airgeadais ilbhliantúil

Margadh Aonair, Nuálaíocht agus Cúrsaí Digiteacha

AS

Bliain

Bliain

Bliain

Bliain

IOMLÁN CAI 2021‑2027

2024

2025

2026

2027

Leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí

Líne bhuiséid

Gealltanais

(1a)

0

0

0

Íocaíochtaí

(2a)

0

0

0

Líne bhuiséid

Gealltanais

(1b)

Íocaíochtaí

(2b)

Leithreasuithe de chineál riaracháin arna maoiniú as imchlúdach na gclár sonrach

Líne bhuiséid

(3)

IOMLÁN na leithreasuithe

Gealltanais

= 1a + 1b + 3

Íocaíochtaí

= 2a + 2b + 3

EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)

Gníomhaireacht Iarnróid an Aontais Eorpaigh (ERA)

Bliain

2025

Bliain

2026

Bliain

2027

IOMLÁN CAI 2021‑2027

IOMLÁN CAI 2028-2034

Líne bhuiséid: 02 10 03 – Gníomhaireacht Iarnróid an Aontais Eorpaigh (ERA) / Ranníocaíocht Bhuiséad an Aontais leis an ngníomhaireacht

2.064

11.124

Déanfar na leithreasuithe / an ranníocaíocht ó bhuiséad an Aontais leis an ngníomhaireacht a chúiteamh trí imchlúdach an chláir SCE Iompar / na líne buiséid seo a leanas a laghdú: 02.0301 / sa bhliain: 2027. Gan dochar do na caibidlíochtaí maidir leis an gcéad CAI eile, déanfar na leithreasuithe a leithdháilfear ar an ngníomhaireacht ó 2028 ar aghaidh a chúiteamh trí laghdú ar imchlúdach cláir amháin a bhaineann leis an tionscnamh seo faoin gceannteideal CAI céanna le fóirdheontas na gníomhaireachta.

Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh (GSEE)

Bliain

2025

Bliain

2026

Bliain

2027

IOMLÁN CAI 2021‑2027

IOMLÁN CAI 2028-2034

Líne bhuiséid: 02 10 01 – Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh / Ranníocaíocht Bhuiséad an Aontais leis an ngníomhaireacht

0. 498

0. 498

3.771

Bliain

Bliain

Bliain

IOMLÁN CAI 2021‑2027

IOMLÁN CAI 2028-2034

2025

2026

2027

IOMLÁN na leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí

Gealltanais

(4)

0.000

0.000

2.562

2.562

14.894

Íocaíochtaí

(5)

0.000

0.000

2.562

2.562

14.894

IOMLÁN na leithreasuithe de chineál riaracháin arna maoiniú as imchlúdach na gclár sonrach

(6)

0.000

0.000

0.000

0.000

0.000

IOMLÁN na leithreasuithe faoi CHEANNTEIDEAL 1

Gealltanais

= 4 + 6

0.000

0.000

2.562

2.562

14.894

den chreat airgeadais ilbhliantúil

Íocaíochtaí

= 5 + 6

0.000

0.000

2.562

2.562

14.894

EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)

Ceannteideal an chreata airgeadais ilbhliantúil

Slándáil agus Cosaint

AS DEFIS

Bliain

Bliain

Bliain

Bliain

IOMLÁN CAI 2021‑2027

2024

2025

2026

2027

Leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí

Líne bhuiséid 13.08.01 Clár um an Tionscal Cosanta Eorpach

Gealltanais

(1a)

0

2.500

2.500

Íocaíochtaí

(2a)

0

2.500

2.500

Líne bhuiséid

Gealltanais

(1b)

Íocaíochtaí

(2b)

Leithreasuithe de chineál riaracháin arna maoiniú as imchlúdach na gclár sonrach

Líne bhuiséid

(3)

IOMLÁN na leithreasuithe

le haghaidh AS

Gealltanais

= 1a + 1b + 3

2.500

2,500

Íocaíochtaí

= 2a + 2b + 3

2.500

2.500

Úsáidfear na leithreasuithe le haghaidh an Chláir um an Tionscal Cosanta Eorpach chun an uirlis TF a mhaoiniú lena mbainisteofar an Comhthiomsú Dlúthpháirtíochta amach anseo.

			Bliain	Bliain	Bliain	IOMLÁN CAI 2021‑2027	IOMLÁN CAI 2028-2034
			2025	2026	2027
• IOMLÁN na leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí (gach ceannteideal oibríochta)	Gealltanais	(4)	0.000	0.000	5.062	5.062	14.894
	Íocaíochtaí	(5)	0.000	0.000	5.062	5.062	14.894
• IOMLÁN na leithreasuithe de chineál riaracháin arna maoiniú as imchlúdach na gclár sonrach (gach ceannteideal oibríochta)		(6)	0.000	0.000	0.000	0.000	0.000
IOMLÁN na leithreasuithe faoi Cheannteidil 1 go 6	Gealltanais	= 4 + 6	0.000	0.000	5.062	5.062	14.894
den chreat airgeadais ilbhliantúil (Méid tagartha)	Íocaíochtaí	= 5 + 6	0.000	0.000	5.062	5.062	14.894

Ceannteideal an chreata airgeadais ilbhliantúil

7

‘Caiteachas riaracháin’

AS: DEFIS

Bliain

Bliain

Bliain

Bliain

IOMLÁN CAI 2021‑2027

IOMLÁN CAI

2024

2025

2026

2027

2028-2034

 Acmhainní daonna

0.000

0.000

0.000

0.376

0.376

2.632

 Caiteachas riaracháin eile

0.000

0.000

0.000

0.000

0.000

0.000

IOMLÁN AS DEFIS

Leithreasuithe

0.000

0.000

0.000

0.376

0.376

2.632

AS ECHO

Bliain

Bliain

Bliain

Bliain

IOMLÁN CAI
2021-2027

IOMLÁN CAI

2024

2025

2026

2027

2028-2034

 Acmhainní daonna

0.000

0.000

1.504

1.504

3.008

39.480

 Caiteachas riaracháin eile

0.000

0.000

0.000

0.000

0.000

0.000

IOMLÁN AS ECHO

Leithreasuithe

0.000

0.000

1.504

1.504

3.008

39.480

AS TAXUD

Bliain

Bliain

Bliain

Bliain

IOMLÁN CAI
2021-2027

IOMLÁN CAI

2028-2034

2024

2025

2026

2027

 Acmhainní daonna

0.000

0.000

0.000

0.101

0.101

0.303

 Caiteachas riaracháin eile

0.000

0.000

0.000

0.000

0.000

0.00

IOMLÁN AS TAXUD

Leithreasuithe

0.000

0.000

0.000

0.101

0.101

0.303

EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)

AS MOVE			Bliain	Bliain	Bliain	Bliain	IOMLÁN CAI 2021-2027	IOMLÁN CAI 2028-2034
			2024	2025	2026	2027
 Acmhainní daonna			0.000	0.000	0.000	0.940	0.940	6.580
 Caiteachas riaracháin eile			0.000	0.000	0.000	0.030	0.030	0.210
IOMLÁN AS MOVE	Leithreasuithe		0.000	0.000	0.000	0.970	0.970	6.790

IOMLÁN na leithreasuithe faoi CHEANNTEIDEAL 7 den chreat airgeadais ilbhliantúil		(Iomlán na ngealltanas = Iomlán na n‑íocaíochtaí)	0.000	0.000	1.504	2.951	4.455	49.205

EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)

		Bliain	Bliain	Bliain	Bliain	IOMLÁN CAI 2021‑2027	IOMLÁN CAI 2028-2034
		2024	2025	2026	2027
IOMLÁN na leithreasuithe faoi CHEANNTEIDIL 1 go 7	Gealltanais	0.000	0.000	1.504	8.013	9.517	64.099
den chreat airgeadais ilbhliantúil	Íocaíochtaí	0.000	0.000	1.504	8.013	9.517	64.099

3.2.2.An t‑aschur a mheastar a chisteofar ó leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí

Leithreasuithe faoi chomhair gealltanas in EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)

Sonraigh cuspóirí agus aschuir



Bliain
2024

Bliain
2025

Bliain
2026

Bliain
2027

Iontráil na blianta uile is gá chun fad an tionchair a léiriú (féach Roinn 1.6)

IOMLÁN

ASCHUIR

Cineál 11

Meánchostas

Líon

Costas

Líon

Costas

Líon

Costas

Líon

Costas

Líon

Costas

Líon

Costas

Líon

Costas

Líon iomlán

Costas iomlán

CUSPÓIR SONRACH Uimh. 1 12 ...

- Aschur

Fo-iomlán do chuspóir sonrach Uimh. 1

CUSPÓIR SONRACH Uimh. 2...

- Aschur

Fo‑iomlán do chuspóir sonrach Uimh. 2

IOMLÁIN

3.2.3.Achoimre ar an tionchar a mheastar a bheidh aige ar leithreasuithe de chineál riaracháin

– Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n‑úsáidfear leithreasuithe de chineál riaracháin

–Éilíonn an togra/tionscnamh go n‑úsáidfear leithreasuithe de chineál riaracháin, mar a mhínítear thíos

3.2.3.1. Leithreasuithe ón mbuiséad ar vótáladh ina fhabhar

LEITHREASUITHE AR VÓTÁLADH INA bhFABHAR		Bliain	Bliain	Bliain	Bliain	IOMLÁN 2021-2027	IOMLÁN 2028-2034
		2024	2025	2026	2027
	CEANNTEIDEAL 7
Acmhainní daonna		0.000	0.000	1.504	2.921	4.425	48.995
Caiteachas riaracháin eile		0.000	0.000	0.000	0.030	0.030	0.210
Fo-iomlán CHEANNTEIDEAL 7		0.000	0.000	1.504	2.951	4.455	49.205
	Lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 7
Acmhainní daonna		0.000	0.000	0.000	0.000	0.000
Caiteachas eile de chineál riaracháin		0.000	0.000	0.000	0.000	0.000
Fo-iomlán lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 7		0.000	0.000	0.000	0.000	0.000

IOMLÁN		0.000	0.000	1.504	2.951	4.455	49.205

3.2.3.3.Iomlán na leithreasuithe

IOMLÁN NA LEITHREASUITHE AR VÓTÁLADH INA bhFABHAR + IONCAIM SHANNTA SHEACHTRACHA	Bliain	Bliain	Bliain	Bliain	IOMLÁN 2021-2027	IOMLÁN 2028-2034
	2024	2025	2026	2027
CEANNTEIDEAL 7
Acmhainní daonna	0.000	0.000	1.504	2.921	4.425	48.995
Caiteachas riaracháin eile	0.000	0.000	0.000	0.030	0.030	0.210
Fo-iomlán CHEANNTEIDEAL 7	0.000	0.000	1.504	2.951	4.455	49.205
Lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 7
Acmhainní daonna	0.000	0.000	0.000	0.000	0.000
Caiteachas eile de chineál riaracháin	0.000	0.000	0.000	0.000	0.000
Fo-iomlán lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 7	0.000	0.000	0.000	0.000	0.000

IOMLÁN	0.000	0.000	1.504	2.951	4.455	49.205

Cumhdófar na leithreasuithe is gá le haghaidh acmhainní daonna agus caiteachas eile de chineál riaracháin le leithreasuithe ón Ard-Stiúrthóireacht a bhfuil bainistíocht na gníomhaíochta faoina gcúram cheana agus/nó atá ath-imlonnaithe laistigh den Ard-Stiúrthóireacht, mar aon, más gá, le haon leithdháileadh breise a d’fhéadfaí a thabhairt don Ard-Stiúrthóireacht atá i mbun bainistíochta faoi chuimsiú an nós imeachta um leithdháileadh bliantúil i bhfianaise na srianta buiséadacha.

3.2.4.Na hacmhainní daonna a mheastar a bheidh riachtanach

– Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n‑úsáidfear acmhainní daonna

– Éilíonn an togra/tionscnamh go n‑úsáidfear acmhainní daonna, mar a mhínítear thíos

3.2.4.1.Nithe arna maoiniú ón mbuiséad ar vótáladh ina fhabhar

Sloinnfear an meastachán in aonaid de choibhéis lánaimseartha

LEITHREASUITHE AR VÓTÁLADH INA bhFABHAR

Bliain

Bliain

Bliain

Bliain

2024

2025

2026

2027

 Poist don phlean bunaíochta (oifigigh agus foireann shealadach)

20 01 02 01 (Ceanncheathrú agus Oifigí Ionadaíocht an Choimisiúin)

0

0

8

15

20 01 02 03 (Toscaireachtaí an Aontais)

0

0

0

0

01 01 01 01 (Taighde indíreach)

0

0

0

0

01 01 01 11 (Taighde díreach)

0

0

0

0

Línte buiséid eile (sonraigh)

0

0

0

0

• Foireann sheachtrach (in aonaid de choibhéis lánaimseartha)

20 02 01 (AC, END ón ‘imchlúdach iomlánaíoch’)

0

0

0

1

20 02 03 (AC, AL, END, agus JPD i dToscaireachtaí an Aontais)

0

0

0

0

Líne thacaíochta Riaracháin
[XX.01.YY.YY]

- sa Cheanncheathrú

0

0

0

0

- i dToscaireachtaí an Aontais

0

0

0

0

01 01 01 02 (AC, END - Taighde indíreach)

0

0

0

0

01 01 01 12 (AC, END - Taighde díreach)

0

0

0

0

Línte buiséid eile (sonraigh) - Ceannteideal 7

0

0

0

0

Línte buiséid eile (sonraigh) - Lasmuigh de Cheannteideal 7

0

0

0

0

IOMLÁN

0

0

8

16

An fhoireann is gá chun an togra a chur chun feidhme (in aonaid de choibhéis lánaimseartha):

2026	Baill foirne reatha atá ar fáil i seirbhísí an Choimisiúin	Baill foirne bhreise*
		Le maoiniú faoi Cheannteideal 7 / Taighde	Le maoiniú ó líne BA	Le maoiniú ó tháillí
Poist don phlean bunaíochta	8
Foireann sheachtrach (CA, SNInna, INT)

2027

Baill foirne reatha atá ar fáil i seirbhísí an Choimisiúin

Baill foirne bhreise*

Le maoiniú faoi Cheannteideal 7 / Taighde

Le maoiniú ó líne BA

Le maoiniú ó tháillí

Poist don phlean bunaíochta

15

Foireann sheachtrach (CA, SNInna, INT)

1

2028-2034

Baill foirne reatha atá ar fáil i seirbhísí an Choimisiúin

Baill foirne bhreise*

Le maoiniú faoi Cheannteideal 7 / Taighde

Le maoiniú ó líne BA

Le maoiniú ó tháillí

Poist don phlean bunaíochta

37

Foireann sheachtrach (CA, SNInna, INT)

1

Cumhdófar na hacmhainní daonna is gá le baill foirne ón Ard-Stiúrthóireacht a bhfuil bainistíocht na gníomhaíochta faoina gcúram cheana agus/nó atá ath-imlonnaithe laistigh den Ard-Stiúrthóireacht, mar aon, más gá, le haon leithdháileadh breise a d’fhéadfaí a thabhairt don Ard-Stiúrthóireacht atá i mbun bainistíochta faoi chuimsiú an nós imeachta um leithdháileadh bliantúil i bhfianaise na srianta buiséadacha. Figiúirí táscacha atá sna figiúirí tar éis 2027 agus ní dhéantar réamhbhreith leo ar thoradh na gcaibidlíochtaí leanúnacha maidir leis an gcéad CAI eile.

Tuairisc ar na cúraimí a bheidh le déanamh ag:

Oifigigh agus pearsanra sealadach

In 2026:

8 gcoibhéis lánaimseartha do AS ECHO: 4 choibhéis lánaimseartha (foireann TF AD) chun forbairt mhodúl slán na huirlise TF a fhormhaoirsiú lena mbainisteofar an Comhthiomsú Dlúthpháirtíochta amach anseo agus 4 choibhéis lánaimseartha (foireann AD) chun an Lárionad Comhordaithe Práinnfhreagartha a neartú lena n‑ullmhófar le haghaidh feidhmiúlachtaí nua.

In 2027:

2 choibhéis lánaimseartha (AD) do DEFIS chun rúnaíocht an Ghrúpa Iompair um an tSoghluaisteacht Mhíleata a áirithiú agus chun cur ar bun agus stiúradh an Chomhthiomsaithe Dlúthpháirtíochta a fhormhaoirsiú.

5 choibhéis lánaimseartha (AD) do AS MOVE chun freagrachtaí nua an Choimisiúin a chomhlíonadh maidir leis na ceithre chonair soghluaisteachta míleata a chomhordú agus tionscadail ‘teophointe’ a chur chun feidhme (mar a shonraítear i roinn 1.5.1), chun bearta cosanta bunúsacha agus feabhsaithe agus bearta athléimneachta a shainiú le haghaidh bonneagar straitéiseach dé-úsáide agus chun liostaí an bhonneagair sin a chuireann na Ballstáit isteach a mheasúnú agus tacú le hathbhreithniú a dhéanamh ar riachtanais mhíleata an Aontais maidir le bonneagar.

In 2028‑2034:

30 coibhéis lánaimseartha do AS ECHO le haghaidh bainistiú oibríochtúil agus riaracháin an Chomhthiomsaithe Dlúthpháirtíochta. Tagann na figiúirí seo ó AS ECHO chun an Comhthiomsú Dlúthpháirtíochta um an tSoghluaisteacht Mhíleata a bhainistiú.

Leanfadh an 5 choibhéis lánaimseartha a iarrtar do AS MOVE le haghaidh 2027 sa chéad CAI eile chun measúnú tráthrialta a dhéanamh ar liostaí an bhonneagair straitéisigh dé-úsáide a chuireann na Ballstáit isteach agus, i gcás inarb ábhartha, na bearta cosanta bunúsacha agus feabhsaithe agus na bearta athléimneachta is gá don chleachtadh seo a thabhairt cothrom le dáta, freagrachtaí comhordaithe breise an Choimisiúin faoin Rialachán a bhaineann leis na conairí soghluaisteachta míleata a áirithiú agus tionscadail ‘teophointe’ a shainaithint chun tacú leis na Ballstáit lena n‑oibleagáidí nua.

Foireann sheachtrach

1 choibhéis lánaimseartha (CA FG IV) do AS TAXUD le haghaidh 2027 agus go dtí 2030 chun Foirm 302 AE a dhigitiú, lena n‑áirítear an obair anailíseach agus ullmhúcháin chun an creat custaim a chur ar bun agus na ceanglais shonracha a áirithiú, mar aon le cur chun feidhme ceart na gné custaim a fhormhaoirsiú san uirlis TF amach anseo.

3.2.5.Forbhreathnú ar an tionchar a mheastar a bheidh ar infheistíochtaí a bhaineann le teicneolaíochtaí digiteacha

IOMLÁN na leithreasuithe digiteacha agus TF	Bliain	Bliain	Bliain	Bliain	IOMLÁN CAI 2021‑2027
	2024	2025	2026	2027
CEANNTEIDEAL 7
Caiteachas TF (corparáideach)	0.000	0.000	0.000	0.000	0.000
Fo-iomlán CHEANNTEIDEAL 7	0.000	0.000	0.000	0.000	0.000
Lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 7
Caiteachas beartais TF ar chláir oibríochtúla	0.000	0.000	0.000	2.500	2.500
Fo-iomlán lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 7	0.000	0.000	0.000	2.500	2.500

IOMLÁN	0.000	0.000	0.000	2.500	2.500

3.2.6.Comhoiriúnacht don chreat airgeadais ilbhliantúil atá ann faoi láthair

I gcás an togra/tionscnaimh seo:

– is féidir é a mhaoiniú ina iomláine trí ath-leithdháileadh laistigh den cheannteideal ábhartha den chreat airgeadais ilbhliantúil (CAI)

Úsáidfear buiséad na gclár atá ann faoi láthair chun tionchar na gcostas oibríochtúil a mhaoiniú

– is gá an corrlach neamh-leithdháilte faoin gceannteideal ábhartha de CAI a úsáid agus/nó na hionstraimí speisialta a shainítear i Rialachán CAI a úsáid

– is gá athbhreithniú a dhéanamh ar CAI

3.2.7.Ranníocaíochtaí ó thríú páirtithe

I gcás an togra/tionscnaimh seo:

– ní dhéantar foráil maidir le cómhaoiniú le tríú páirtithe

– déantar foráil maidir leis an gcómhaoiniú le tríú páirtithe atá réamh-mheasta thíos:

Leithreasuithe in EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)

	Bliain 2024	Bliain 2025	Bliain 2026	Bliain 2027	Iomlán
Sonraigh an comhlacht cómhaoinithe
IOMLÁN na leithreasuithe cómhaoinithe

3.2.8. Na hacmhainní daonna a mheastar atá riachtanach agus na leithreasuithe a mheastar is gá a úsáid i ngníomhaireacht dhíláraithe

Riachtanais foirne (in aonaid de choibhéis lánaimseartha)

Gníomhaireacht: Gníomhaireacht Iarnróid an Aontais Eorpaigh (ERA)	Bliain 2025	Bliain 2026	Bliain 2027	CAI 2028‑2034
Gníomhairí sealadacha (gráid AD)			9 13	9
Gníomhairí sealadacha (gráid AST)
Gníomhairí sealadacha (AD + AST) - fo-iomlán	0		9	9
Gníomhairí ar conradh			3 14	3
Saineolaithe náisiúnta ar iasacht
Gníomhairí ar conradh agus saineolaithe náisiúnta ar iasacht — fo-iomlán	0	0	3	3
LÍON IOMLÁN na mball foirne	0	0	12	12

I gcomhthéacs a phríomhchúraim i gcomhchuibhiú teicniúil chóras iarnróid an Aontais, agus ó thaobh dhé-úsáid an bhonneagair de, tá réamhchúraimí déanta ag ERA i réimse na soghluaisteachta míleata. Chun é sin a dhéanamh, d’ath-imlonnaigh ERA coibhéisí lánaimseartha chun tacú le heagraíochtaí eile agus gníomhaireachtaí an Aontais (amhail ECAT agus GEC), agus chun réamhthacaíocht a sholáthar do sholáthraithe maidir le cóistí tionlacain míleata a tháirgeadh. Ina theannta sin, shroich an líon iarratas ar údaruithe feithiclí airde nach bhfacthas riamh cheana agus tá méadú mór tagtha ar ualach oibre ERA, rud a fhágann nach féidir leis an nGníomhaireacht coibhéisí lánaimseartha eile a ath-imlonnú do na cúraimí a leithdháiltear faoin togra seo.

Áirítear leis na cúraimí breise a leithdháiltear ar an nGníomhaireacht faoin togra seo, ach níl siad teoranta do, riachtanais mhíleata a shainaithint agus iad a aistriú ina sonraíochtaí teicniúla don idir-inoibritheacht, ceanglais náisiúnta a chomhchuibhiú chun ceadanna le haghaidh iompar earraí míleata rómhóra a bhrostú, agus údaruithe feithiclí a leathnú chun úsáid mhíleata lasmuigh de réimsí tráchtála a chumhdach, agus tagann an cistiú ó fhóirdheontais agus ó tháillí araon. Ina theannta sin, is gá clár rothstoc a bhunú ar nós na mBallstát chun éifeachtúlacht údaraithe feithiclí a fheabhsú, rud a éilíonn saineolas teicniúil agus dlíthiúil araon. Cúram eile is ea na caighdeáin rialaithe, ceannais agus comharthaíochta a chomhchuibhiú, mar aon le caighdeáin mhíleata atá ann cheana, rud atá fíor-riachtanach chun oibríochtaí athléimneacha comhsheasmhacha a áirithiú, arna gcistiú trí fhóirdheontais.

Beidh gá ag ERA le 6 choibhéis lánaimseartha (TA gráid AD) a mhaoineofar le fóirdheontais agus 6 choibhéis lánaimseartha (3 CA FG IV agus 3 TA gráid AD) a mhaoineofar le coimisiúin agus táillí chun na cúraimí breise a leithdháiltear air a dhéanamh.

Gníomhaireacht: Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh (GSEE)

Bliain 2025

Bliain 2026

Bliain 2027

CAI 2028‑2034

Gníomhairí sealadacha (gráid AD)

4 15

4

Gníomhairí sealadacha (gráid AST)

Gníomhairí sealadacha (AD + AST) - fo-iomlán

0

0

4

4

Gníomhairí ar conradh

2 16

2

Saineolaithe náisiúnta ar iasacht

Gníomhairí ar conradh agus saineolaithe náisiúnta ar iasacht — fo-iomlán

0

0

2

2

LÍON IOMLÁN na mball foirne

0

0

6

6

Ní cuid de shainordú GSEE faoi láthair iad na cúraimí agus na cuspóirí a liostaítear faoi §1.3.3, ar sainordú é lena ndírítear ar an réimse sibhialta. Tá gá le hacmhainní breise, a mheastar a bheith 6 choibhéis lánaimseartha, chun na cuspóirí sin a bhaint amach. Cisteofar roinnt de na gníomhaíochtaí comhfhreagracha trí tháillí agus trí mhuirir (3 choibhéis lánaimseartha san iomlán). Is de chineál rialála amháin iad cuspóirí agus cúraimí eile. Dírítear leo ar rialacha nua a bhunú agus a choinneáil ar bun le himeacht ama chun creat rialála an Aontais atá ann faoi láthair a chomhlánú agus chun oibríochtaí aeir déacha comhchuibhithe rianúla sábháilte a chumasú. Ní féidir iad a chistiú trí tháillí ná trí mhuirir agus, dá bhrí sin, tá gá le cistiú fóirdheontais breise dóibh (3 choibhéis lánaimseartha).

Ní féidir na riachtanais sin a chomhlíonadh le hath-imlonnú inmheánach toisc nach bhfuil acmhainní ar fáil a bhfuil an saineolas sonrach acu. Le hath-imlonnú inmheánach agus an riosca nach bhfuil saineolas sonrach ag GSEE maidir le leithdháileadh iomlán na n‑acmhainní atá ann cheana chun na gníomhaíochtaí atá beartaithe a dhéanamh, fágtar nach féidir ath-imlonnú inmheánach acmhainní a dhéanamh, gan gníomhaíochtaí leanúnacha a shainordaítear do GSEE leis an mbun‑Rialachán a chur i mbaol.

AS DEFIS

Bliain 2025

Bliain 2026

Bliain 2027

CAI 2028‑2034

Gníomhairí sealadacha (gráid AD)

2

14 (2 choibhéis lánaimseartha x 7 mbliana)

Gníomhairí sealadacha (gráid AST)

Gníomhairí sealadacha (AD + AST) - fo-iomlán

0

0

2

14 (2 choibhéis lánaimseartha x 7 mbliana)

Gníomhairí ar conradh

Saineolaithe náisiúnta ar iasacht

Gníomhairí ar conradh agus saineolaithe náisiúnta ar iasacht — fo-iomlán

0

0

0

0

LÍON IOMLÁN na mball foirne

0

0

2

14 (2 choibhéis lánaimseartha x 7 mbliana)

AS MOVE

Bliain 2025

Bliain 2026

Bliain 2027

IOMLÁN CAI 2028-2034

Gníomhairí sealadacha (gráid AD)

5

5 (gach bliain)

Gníomhairí sealadacha (gráid AST)

Gníomhairí sealadacha (AD + AST) - fo-iomlán

0

0

5

5 (gach bliain)

Gníomhairí ar conradh

Saineolaithe náisiúnta ar iasacht

Gníomhairí ar conradh agus saineolaithe náisiúnta ar iasacht — fo-iomlán

0

0

0

0

LÍON IOMLÁN na mball foirne

0

0

5

5 (gach bliain)

AS ECHO

Bliain 2025

Bliain 2026

Bliain 2027

CAI 2028‑2034

Gníomhairí sealadacha (gráid AD)

8

8

210 (30 coibhéis lánaimseartha x 7 mbliana)

Gníomhairí sealadacha (gráid AST)

Gníomhairí sealadacha (AD + AST) - fo-iomlán

0

8

8

210 (30 coibhéis lánaimseartha x 7 mbliana)

Gníomhairí ar conradh

Saineolaithe náisiúnta ar iasacht

Gníomhairí ar conradh agus saineolaithe náisiúnta ar iasacht - fo-iomlán

0

0

0

0

LÍON IOMLÁN na mball foirne

0

8

8

210 (30 coibhéis lánaimseartha x 7 mbliana)

Leithreasuithe a chumhdaítear leis an ranníocaíocht ó bhuiséad an Aontais in EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)

Gníomhaireacht: ERA

Bliain 2025

Bliain 2026

Bliain 2027

IOMLÁN 2021-2027

IOMLÁN 2028-2034 17

Teideal 1: Caiteachas foirne

1.314

1.314

9.964

Teideal 2: Caiteachas bonneagair agus oibriúcháin

0.000

0.000

Teideal 3: Caiteachas oibríochtúil

0.750

0.750

1.160

IOMLÁN na leithreasuithe a chumhdaítear le buiséad an Aontais

0.000

0.000

2.064

2.064

11.124

Gníomhaireacht: GSEE

Bliain 2025

Bliain 2026

Bliain 2027

IOMLÁN 2021-2027

IOMLÁN 2028-2034 18

Teideal 1: Caiteachas foirne

0.498

0.498

3.771

Teideal 2: Caiteachas bonneagair agus oibriúcháin

0.000

Teideal 3: Caiteachas oibríochtúil

0.000

IOMLÁN na leithreasuithe a chumhdaítear le buiséad an Aontais

0.000

0.000

0.498

0.498

3.771

Leithreasuithe a chumhdaítear le táillí, más infheidhme, in EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)

Gníomhaireacht: ERA	Bliain 2025	Bliain 2026	Bliain 2027	IOMLÁN 2021-2027	IOMLÁN 2028-2034 19
Teideal 1: Caiteachas foirne			1.010	1.010	7.658
Teideal 2: Caiteachas bonneagair agus oibriúcháin				0.000
Teideal 3: Caiteachas oibríochtúil				0.000
IOMLÁN na leithreasuithe a chumhdaítear le táillí	0.000	0.000	1.010	1.010	7.658

Gníomhaireacht: GSEE

Bliain 2025

Bliain 2026

Bliain 2027

IOMLÁN 2021-2027

IOMLÁN 2028-2034 20

Teideal 1: Caiteachas foirne

0.498

0.498

3.771

Teideal 2: Caiteachas bonneagair agus oibriúcháin

0.000

Teideal 3: Caiteachas oibríochtúil

0.000

IOMLÁN na leithreasuithe a chumhdaítear le táillí

0.000

0.000

0.498

0.498

3.771

Forbhreathnú/achoimre ar na hacmhainní daonna agus na leithreasuithe (in EUR milliún) atá riachtanach i gcomhair an togra/tionscnaimh i ngníomhaireacht dhíláraithe

Gníomhaireacht: ERA	Bliain 2025	Bliain 2026	Bliain 2027	IOMLÁN 2021-2027	IOMLÁN CAI 2028-2034
Gníomhairí sealadacha (AD + AST)	0	0	9	9	9
Gníomhairí ar conradh	0	0	3	3	3
Saineolaithe náisiúnta ar iasacht	0	0	0	0	0
Líon iomlán na mball foirne	0	0	12	12	12
Leithreasuithe a chumhdaítear le buiséad an Aontais	0.000	0.000	2.064	2.064	11.124
Leithreasuithe a chumhdaítear le táillí (más infheidhme)	0.000	0.000	1.010	1.010	7.658
Leithreasuithe cómhaoinithe (más infheidhme)	0.000	0.000	0.000	0.000	0.000
IOMLÁN na leithreasuithe	0.000	0.000	3.074	3.074	18.782

Gníomhaireacht: GSEE

Bliain 2025

Bliain 2026

Bliain 2027

IOMLÁN 2021-2027

IOMLÁN CAI 2028-2034

Gníomhairí sealadacha (AD + AST)

0

0

4

4

4

Gníomhairí ar conradh

0

0

2

2

2

Saineolaithe náisiúnta ar iasacht

0

0

0

0

0

Líon iomlán na mball foirne

0

0

6

6

6

Leithreasuithe a chumhdaítear le buiséad an Aontais

0.000

0.000

0.498

0.498

3.771

Leithreasuithe a chumhdaítear le táillí

(más infheidhme)

0.000

0.000

0.498

0.498

3.771

Leithreasuithe cómhaoinithe

(más infheidhme)

0.000

0.000

0.000

0.000

0.000

IOMLÁN na leithreasuithe

0.000

0.000

0.996

0.996

7.541

3,3.An tionchar a mheastar a bheidh ar ioncam

– Ní bheidh aon tionchar airgeadais ag an togra/tionscnamh ar ioncam.

– Beidh an tionchar airgeadais seo a leanas ag an togra/tionscnamh:

– ar acmhainní dílse

– ar ioncam eile

– má tá an t‑ioncam sannta do línte caiteachais, sonraigh sin

EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)

Líne buiséid ioncaim:	Leithreasuithe atá ar fáil don bhliain airgeadais reatha	Tionchar an togra/tionscnaimh 21
		Bliain 2024	Bliain 2025	Bliain 2026	Bliain 2027
Airteagal………….

I gcás ioncam sannta, sonraigh na línte buiséid caiteachais a ndéantar difear dóibh.

[…]

Aon rud eile (e.g. an modh nó an fhoirmle a úsáideadh chun an tionchar ar ioncam a ríomh nó aon fhaisnéis eile).

[…]

4.Gnéithe digiteacha

Beidh modhnú ar uirlisí agus cláir TF ERA atá ann cheana mar thoradh ar an obair atá le déanamh acu agus, dá bhí sin, tá gnéithe digiteacha ag baint leis. Níl mionsonraí an mhéid sin ar eolas ag an gcéim seo.

4.1.Ceanglais a bhaineann le cúrsaí digiteacha

Le hAirteagal 14 den togra seo le haghaidh Rialacháin, sonraítear go bhféadfaidh an Coimisiún, trí ghníomh cur chun feidhme ón gCoimisiún a ghlacadh, Córas Faisnéise Digití um an tSoghluaisteacht Mhíleata a bheidh slán agus srianta a bhunú a bheidh le himscaradh faoi 2030. Leis an gCóras sin, cuideofar le próisis iompair mhíleata a chuíchóiriú agus a uathoibriú go mór, go háirithe le haghaidh oibríochtaí iompair mhíleata trasteorann. Mar shampla, d’áireofaí leis an gcóras digiteach sin go háirithe na gnéithe custaim le haghaidh Foirm 302 AE de bhun Rialachán (AE) 202X/XXXX [athchóiriú custaim]. [Déanfaidh an Coimisiún an réiteach digiteach nua sin a oibriú agus a choinneáil ar bun] agus nuair a bheidh sé oibríochtúil, úsáidfidh na Ballstáit é le haghaidh gach nós imeachta a chumhdaítear faoin gCaibidil seo agus le haghaidh foirmiúlachtaí custaim a bhaineann le Foirm 302 AE dá dtagraítear sa Rialachán seo.

Sonraítear le hAirteagal 16 go n‑úsáidfidh údaráis chustaim na mBallstát agus Údarás Custaim an Aontais an Córas Faisnéise Digití um an tSoghluaisteacht Mhíleata dá dtagraítear in Airteagal 14, nuair a bheidh sé oibríochtúil, chun faisnéis a bhaineann le Foirm 302 AE a mhalartú agus a stóráil, bunaithe ar cheanglais choiteanna sonraí a shainmhínítear de réir Airteagal 33 de Rialachán (AE) 202X/XXXX [athchóiriú custaim]. Beidh rochtain ag údaráis chustaim na mBallstát agus ag Údarás Custaim an Aontais ar an gcóras sin chun a n‑oibleagáidí custaim a chomhlíonadh i gcomhthéacs na soghluaisteachta míleata.

Chun idir-inoibritheacht agus malartú sonraí a éascú idir córais, tabharfar tosaíocht d’fhormáidí caighdeánaithe (i.e. JSON, JSON‑LD, RDF agus XML) a úsáid le haghaidh dhigitiú na foirme. Thairis sin, bunófar creat éifeachtach rialachais sonraí chun bainistíocht agus caighdeánú cáilíochtúil sonraí a áirithiú, lena ráthófar cruinneas, iontaofacht agus comhsheasmhacht ar fud na gcóras agus na n‑eintiteas éagsúil.

Cuimsítear le hAirteagal 35 freisin an fhéidearthacht go mbunóidh an Coimisiún Comhthiomsú Dlúthpháirtíochta chun forghníomhú oibríochtaí iompair mhíleata a éascú. Leis an gComhthiomsú Dlúthpháirtíochta, d’fhéadfaí gur gá uirlis dhigiteach shlán a fhorbairt chun é a bhainistiú, rud a chuirfeadh leis an uirlis atá ann cheana a úsáideann AS ECHO faoin Lárionad Comhordaithe Práinnfhreagartha Eorpach.

Tagairt don cheanglas

Tuairisc ar an gceanglas

Gníomhaithe a ndéanann an ceanglas difear dóibh nó a bhfuil baint aige leo

Próisis Ardleibhéil

Catagóirí

Airteagal 14

Lena mbunaítear sonraí do Chóras Faisnéise Digití um an tSoghluaisteacht Mhíleata - faoi réir an gníomh cur chun feidhme a ghlacadh

An Coimisiún, na Ballstáit, údaráis chustaim na mBallstát, údaráis mhíleata, Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh

An tseirbhís phoiblí dhigiteach a bhunú

Sonraí

Réiteach digiteach

Seirbhís phoiblí dhigiteach

Airteagal 16

Foirm 302 AE a dhigitiú - faoi réir ghlacadh an ghnímh cur chun feidhme maidir leis an gCóras Faisnéise Digití um an tSoghluaisteacht Mhíleata a bhunú agus faoi réir ghlacadh Rialachán (AE) 202X/XXXX lena mbunaítear Cód Custaim an Aontais agus Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh, agus lena n‑aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 agus an gníomh tarmligthe/cur chun feidhme lena mbunaítear Samhail Sonraí Custaim an Aontais.

Údaráis chustaim na mBallstát, Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh.

Malartú agus stóráil faisnéise

Sonraí

Réiteach digiteach

Seirbhís phoiblí dhigiteach

Airteagal 35

Lena mbunaítear Comhthiomsú Dlúthpháirtíochta (cumais iompair na mBallstát agus cumais iompair an Aontais a chláraítear go deonach chun forghníomhú oibríochtaí iompair mhíleata a éascú) - faoi réir an gníomh cur chun feidhme a ghlacadh

An Coimisiún, na Ballstáit

An tseirbhís phoiblí dhigiteach a bhunú

Sonraí

Réiteach digiteach

Seirbhís phoiblí dhigiteach

4.2.Sonraí

Aon údarás poiblí nó míleata a úsáideann an Córas Faisnéise Digití um an tSoghluaisteacht Mhíleata a d’fhéadfadh a bheith ann chun sonraí a bhaineann le hoibríochtaí iompair mhíleata a bhailiú, a phróiseáil, a ghiniúint, a mhalartú nó a chomhroinnt, déanfaidh siad amhlaidh i gcomhlíontacht dhian dlíthe, rialachán agus rialacha sonracha is infheidhme lena rialaítear láimhseáil na faisnéise íogaire agus rúnaicmithe. B’amhlaidh an cás maidir le bailiú, próiseáil, giniúint, malartú nó comhroinnt na sonraí a bhaineann leis an uirlis dhigiteach shlán a d’fhéadfaí a chruthú chun an Comhthiomsú Dlúthpháirtíochta féideartha a bhainistiú.

Beidh digitiú Fhoirm 302 AE i gcomhlíontacht Shamhail Sonraí Custaim an Aontais a bhunaítear faoi chuimsiú an Athchóirithe Custaim.

Cineál sonraí	Tagairt do na ceanglais	Caighdeán agus/nó sonraíocht (más infheidhme)
Córas Faisnéise Digití um an tSoghluaisteacht Mhíleata - faoi réir ghlacadh an ghnímh cur chun feidhme lena mbunaítear an córas	Airteagal 14
Foirm 302 AE dhigitithe - faoi réir ghlacadh an ghnímh cur chun feidhme maidir leis an gCóras Faisnéise Digití um an tSoghluaisteacht Mhíleata a bhunú agus faoi réir ghlacadh Rialachán (AE) 202X/XXXX lena mbunaítear Cód Custaim an Aontais agus Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh, agus lena n‑aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 agus na gníomhartha tarmligthe agus cur chun feidhme lena mbunaítear Samhail Sonraí Custaim an Aontais.	Airteagal 16	Bunaithe ar cheanglais choiteanna sonraí a shainmhínítear de réir Airteagal 36 de Rialachán (AE) 202X/XXXX [athchóiriú custaim]
Clár Comhthiomsaithe Dlúthpháirtíochta - faoi réir ghlacadh an ghnímh cur chun feidhme lena mbunaítear an clár	Airteagal 35	//

4.3.Réitigh dhigiteacha

Ní mór sonraíochtaí teicniúla agus modúil an Chórais Faisnéise Digití um an tSoghluaisteacht Mhíleata a d’fhéadfadh a bheith ann a shainiú ar bhonn na comhairle ón nGrúpa Iompair um an tSoghluaisteacht Mhíleata. Maidir leis na gnéithe custaim a bhaineann le digitiú Fhoirm 302 AE, forbrófar an uirlis bunaithe ar reachtaíocht chustaim ábhartha an Aontais agus ar an gcomhairle ó údaráis chustaim an Aontais agus ó Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh i gcomhar leis an gCoimisiún. I bhfianaise chineál íogair na sonraí a phróiseálfar tríd an gCóras Faisnéise Digití um an tSoghluaisteacht Mhíleata a d’fhéadfadh a bheith ann, dearfar agus cuirfear chun feidhme an réiteach digiteach sin agus an chibearshlándáil á cur i bhfíorthábhacht, agus cloífear leis na caighdeáin agus dea-cleachtas cothrom le dáta is déine. Chuirfí an cur chuige céanna i bhfeidhm i leith na huirlise digití sláine a d’fhéadfaí a chruthú chun an Comhthiomsú Dlúthpháirtíochta féideartha a bhainistiú.

Ailíniú leis an Straitéis Eorpach maidir le Sonraí

Aon údarás poiblí a úsáideann an Córas Faisnéise Digití um an tSoghluaisteacht Mhíleata a d’fhéadfadh a bheith ann chun sonraí a bhaineann le hoibríochtaí iompair mhíleata a bhailiú, a phróiseáil, a ghiniúint, a mhalartú nó a chomhroinnt, déanfaidh siad amhlaidh i gcomhlíontacht dhian dlíthe, rialachán agus rialacha sonracha is infheidhme lena rialaítear láimhseáil na faisnéise íogaire agus rúnaicmithe. B’amhlaidh an cás maidir le bailiú, próiseáil, giniúint, malartú nó comhroinnt na sonraí a bhaineann leis an uirlis dhigiteach shlán a d’fhéadfaí a chruthú chun an Comhthiomsú Dlúthpháirtíochta féideartha a bhainistiú.

4.4.Measúnú idir-inoibritheachta

Leis an gCóras Faisnéise Digití um an tSoghluaisteacht Mhíleata a d’fhéadfadh a bheith ann, féadfar gur gá idirghníomhaíocht thar theorainneacha na mBallstát, i measc eintiteas an Aontais nó idir eintitis an Aontais agus comhlachtaí poiblí, amhail údaráis chustaim. D’fhéadfadh tionchar a bheith ag an gCóras Faisnéise Digití um an tSoghluaisteacht Mhíleata a d’fhéadfadh a bheith ann ar ‘idir-inoibritheacht trasteorann’. Beidh na himpleachtaí gaolmhara ag brath ar na sonraíochtaí teicniúla agus modúil a d’fhéadfadh a bheith i gceist leis an gCóras Faisnéise Digití um an tSoghluaisteacht Mhíleata.

Ba cheart idir-inoibritheacht an Chórais Faisnéise Digití um an tSoghluaisteacht Mhíleata a d’fhéadfadh a bheith ann le huirlisí agus comhlachtaí ábhartha eile de chreat ECAT a bheartú freisin, gan dochar do na forálacha gaolmhara i reachtaíocht chustaim an Aontais.

Chuirfí cur chuige comhchosúil i bhfeidhm i leith na huirlise digití sláine a d’fhéadfaí a chruthú chun an Comhthiomsú Dlúthpháirtíochta féideartha a bhainistiú.

4.5.Bearta chun tacú le cur chun feidhme digiteach

Féadfaidh an Coimisiún gníomh cur chun feidhme a ghlacadh chun an Córas Faisnéise Digití um an tSoghluaisteacht Mhíleata a bhunú. Ar bhonn na comhairle ón nGrúpa Iompair um an tSoghluaisteacht Mhíleata, gan dochar do na forálacha gaolmhara i reachtaíocht chustaim an Aontais ná do chomhairle fhéideartha ó údaráis chustaim, ba cheart sonraíochtaí agus modúil ina leith sin a chuimsiú leis an ngníomh chur chun feidhme ón gCoimisiún. Ba cheart do chistiú féideartha ón gCiste Eorpach um Iomaíochas amach anseo, faoin gcéad CAI eile 2028-2034, tacú le forbairt, imscaradh agus oibriú an réitigh dhigitigh fhéideartha sin.

D’fhéadfaí tacú leis an uirlis dhigiteach shlán a d’fhéadfaí a chruthú chun an Comhthiomsú Dlúthpháirtíochta féideartha a bhainistiú le cistiú ón gClár um an Tionscal Cosanta Eorpach.

Tuairisc ardleibhéil ar réitigh dhigiteacha

Réiteach digiteach

Tagairtí do na ceanglais

Na príomhfheidhmiúlachtaí sainordaithe

An comhlacht atá freagrach

Conas a dhéantar freastal ar an inrochtaineacht?

Conas a chuirtear an ath-inúsáidteacht san áireamh?

Úsáid teicneolaíochtaí IS (más infheidhme)

Córas Faisnéise Digití um an tSoghluaisteacht Mhíleata - faoi réir ghlacadh an ghnímh cur chun feidhme lena mbunaítear an córas

Airteagal 14

Faoi réir an ghnímh cur chun feidhme lena mbunaítear an Córas Faisnéise Digití um an tSoghluaisteacht Mhíleata

Úsáidfidh na Ballstáit é le haghaidh gach nós imeachta a bhaineann leis an gcreat aonfhoirmeach le haghaidh na soghluaisteachta míleata faoi Chaibidil I

malartú agus stóráil faisnéise a bhaineann le Foirm 302 AE

An Coimisiún

Clár agus uirlis bainistithe shlán an Chomhthiomsaithe Dlúthpháirtíochta - faoi réir ghlacadh an ghnímh cur chun feidhme lena mbunaítear an clár

Airteagal 35

Faoi réir an ghnímh cur chun feidhme lena mbunaítear an clár

cumais iompair na mBallstát agus an Aontais a chlárú

Acmhainneacht oibríochtúil 24/7

An Coimisiún

Míniú, i gcás gach réitigh dhigitigh, ar an gcaoi a gcomhlíonann an réiteach digiteach na beartais dhigiteacha agus na hachtacháin reachtacha is infheidhme

Réiteach digiteach #1

Beartas digiteach agus/nó earnálach (i gcás inarb infheidhme)	Míniú ar an gcaoi a bhfuil sé ailínithe
An Gníomh um an Intleacht Shaorga	//
Creat Cibearshlándála an Aontais	Aon údarás poiblí a úsáideann an Córas Faisnéise Digití um an tSoghluaisteacht Mhíleata a d’fhéadfadh a bheith ann chun sonraí a bhaineann le hoibríochtaí iompair mhíleata a bhailiú, a phróiseáil, a ghiniúint, a mhalartú nó a chomhroinnt, déanfaidh siad amhlaidh i gcomhlíontacht dhian dlíthe, rialachán agus rialacha sonracha is infheidhme lena rialaítear láimhseáil na faisnéise íogaire agus rúnaicmithe.
eIDAS	//
Tairseach Aonair Dhigiteach agus IMI	//
Eile	//

Réiteach digiteach #2

Beartas digiteach agus/nó earnálach (i gcás inarb infheidhme)	Míniú ar an gcaoi a bhfuil sé ailínithe
An Gníomh um an Intleacht Shaorga	//
Creat Cibearshlándála an Aontais	Déanfar sonraí a bhaineann leis an gComhthiomsú Dlúthpháirtíochta a bhailiú, a phróiseáil, a ghiniúint, a mhalartú nó a chomhroinnt i gcomhlíontacht dhian dlíthe, rialachán agus rialacha sonracha is infheidhme lena rialaítear láimhseáil na faisnéise íogaire agus rúnaicmithe.
eIDAS	//
Tairseach Aonair Dhigiteach agus IMI	//
Eile	//

4,4. Measúnú idir-inoibritheachta

Tuairisc ardleibhéil ar na seirbhísí poiblí digiteacha a ndéanann na ceanglais difear dóibh

Seirbhís phoiblí dhigiteach nó catagóir de sheirbhísí poiblí digiteacha

Tuairisc

Tagairtí do na ceanglais

Réitigh um Eoraip Idir-Inoibritheach

(NÍ BHAINEANN LE hÁBHAR)

Réitigh idir-inoibritheachta eile

Seirbhís phoiblí dhigiteach #1

Catagóir de sheirbhísí poiblí digiteacha de réir COFOG #1

An tionchar atá ag na ceanglais, ó thaobh na hidir-inoibritheachta trasteorann de, i gcás gach seirbhíse poiblí digití ar leith

Seirbhís phoiblí dhigiteach #1

Measúnú	Bearta	Bacainní a d’fhéadfadh a bheith ann i gcónaí (más infheidhme)
Ailíniú le beartais dhigiteacha agus beartais earnálacha atá ann cheana. Liostaigh na beartais dhigiteacha agus na beartais earnálacha is infheidhme a sainaithníodh	//	//
Bearta eagraíochtúla maidir le seirbhísí poiblí digiteacha trasteorann a sholáthar go rianúil Liostaigh na bearta rialachais atá beartaithe	//	//
Bearta a glacadh chun a áirithiú go mbeidh comhthuiscint ann i leith na sonraí Liostaigh na bearta sin	//	//
Úsáid sonraíochtaí agus caighdeán teicniúil oscailte comhaontaithe Liostaigh na bearta sin	//	//

4,5. Bearta chun tacú le cur chun feidhme digiteach

Tuairisc ar an mbeart	Tagairtí do na ceanglais	Ról an Choimisiúin (más infheidhme)	Gníomhaithe le bheith páirteach (más infheidhme)	An amlíne a bhfuil coinne léi (más infheidhme)
Gníomh cur chun feidhme lena mbunaítear Córas Faisnéise Digití um an tSoghluaisteacht Mhíleata a bheidh slán agus srianta Ní mór sonraíochtaí teicniúla agus modúil an Chórais Faisnéise Digití um an tSoghluaisteacht Mhíleata a d’fhéadfadh a bheith ann a shainiú ar bhonn na comhairle ón nGrúpa Iompair um an tSoghluaisteacht Mhíleata. I bhfianaise chineál íogair na sonraí a phróiseálfar tríd an gCóras Faisnéise Digití um an tSoghluaisteacht Mhíleata a d’fhéadfadh a bheith ann, dearfar agus cuirfear chun feidhme an réiteach digiteach sin agus an chibearshlándáil á cur i bhfíorthábhacht, agus cloífear leis na caighdeáin agus dea-cleachtas cothrom le dáta is déine. Idir-inoibritheacht. Leis an gCóras Faisnéise Digití um an tSoghluaisteacht Mhíleata a d’fhéadfadh a bheith ann, féadfar gur gá idirghníomhaíocht thar theorainneacha na mBallstát, i measc eintiteas an Aontais nó idir eintitis an Aontais agus comhlachtaí poiblí, amhail údaráis chustaim. D’fhéadfadh tionchar a bheith ag an gCóras Faisnéise Digití um an tSoghluaisteacht Mhíleata a d’fhéadfadh a bheith ann ar ‘idir-inoibritheacht trasteorann’. Beidh na himpleachtaí gaolmhara ag brath ar na sonraíochtaí teicniúla agus modúil a d’fhéadfadh a bheith i gceist leis an gCóras Faisnéise Digití um an tSoghluaisteacht Mhíleata. Ar bhonn na comhairle ón nGrúpa Iompair um an tSoghluaisteacht Mhíleata, ba cheart sonraíochtaí teicniúla agus modúil éagsúla a chuimsiú leis an ngníomh chur chun feidhme ón gCoimisiún. Ba cheart do chistiú féideartha ón gCiste Eorpach um Iomaíochas amach anseo, faoin gcéad CAI eile 2028-2034, tacú le forbairt, imscaradh agus oibriú an réitigh dhigitigh fhéideartha sin.	Airteagal 14	Féadfaidh sé an gníomh a ghlacadh	//	//
Gníomh cur chun feidhme, i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 45(3), lena mbunaítear Comhthiomsú Dlúthpháirtíochta chun forghníomhú oibríochtaí iompair mhíleata a éascú. I bhfianaise chineál íogair na sonraí, dearfar agus cuirfear chun feidhme an réiteach digiteach sin agus an chibearshlándáil á cur i bhfíorthábhacht, agus cloífear leis na caighdeáin agus dea-cleachtas cothrom le dáta is déine. Ba cheart idir-inoibritheacht an chláir/na huirlise sláine le huirlisí agus comhlachtaí ábhartha eile de chreat ECAT a bheartú agus a áirithiú freisin. D’fhéadfaí tacú leis an uirlis dhigiteach shlán a d’fhéadfaí a chruthú chun an Comhthiomsú Dlúthpháirtíochta féideartha a bhainistiú le cistiú ón gClár um an Tionscal Cosanta Eorpach.	38(1)	Féadfaidh sé an gníomh a ghlacadh	//	//
Treoirlínte lena saineofar na cineálacha agus lena sonrófar an líon príomhchumais iompair a theastaíonn ón gComhthiomsú Dlúthpháirtíochta	Airteagal 35(2)	Féadfaidh sé an gníomh a ghlacadh	//	//

Imréiteach Taidhleoireachta Seasta iarrtha ag (Ballstát)
Údarás iarrthach
Comhordaitheoir Náisiúnta an Bhallstáit Iarrthaigh:		Ainm
		Teileafón
		Fón póca
		Ríomhphost
Modh iompair (Bóthar / Iarnród / Uiscebhealaí Intíre / Aer / Muir / roinnt modhanna – sonraigh le do thoil):
Barúlacha ginearálta
A.Teorainneacha méide
Uasmhéid feithiclí a cheadaítear d’aon oibríocht iompair mhíleata aonair de bhóthar faoin gcead seasta seo		Feithiclí:
Uasmhéid traenacha a cheadaítear d’aon oibríocht iompair mhíleata aonair faoin gcead seasta seo		Traenacha:
Uasmhéid soithí uiscebhealaí intíre a cheadaítear d’aon oibríocht iompair mhíleata aonair ar uiscebhealaí intíre nó ar muir faoin gcead seasta seo		Soithí:
Uasmhéid long farraige a cheadaítear d’aon oibríocht iompair mhíleata aonair ar uiscebhealaí intíre nó ar muir faoin gcead seasta seo		Longa:
Uasmhéid aerárthaí a cheadaítear d’aon oibríocht iompair mhíleata aonair ar uiscebhealaí intíre nó ar muir faoin gcead seasta seo		Aerárthaí:
B.Rialacha sonracha maidir le hoibríochtaí iompair mhíleata ar Muir:
Staid		IS EA / NÍ hEA	Barúlacha
Oibríocht iompair mhíleata ar muir déanta ag longa rialtais an Bhallstáit iarrthaigh
Oibríocht iompair mhíleata ar muir déanta ag longa cláraithe sibhialta nuair a úsáidtear go heisiach iad chun críoch míleata don Bhallstát iarrthach
Oibríocht iompair mhíleata ar muir déanta ag longa a bhfuil an criú seo a leanas go heisiach iontu: ·náisiúnaigh ó stát brataí na long ·náisiúnaigh ón mBallstát iarrthach ·náisiúnaigh den Aontas Eorpach



Oibríochtaí iompair mhíleata ar muir lena n‑áirítear soithí faoi thiomáint núicléach
Oibríochtaí iompair mhíleata ar muir déanta ag soithí gan foireann
Formheas an Bhallstáit Is Faighteoir
	Stádas formheasa
	Tagairtí / Fo-fhormheasa
	Comhordaitheoir Náisiúnta an Bhallstáit Is Faighteoir	Ainm
		Teileafón
		Fón póca
		Ríomhphost
	Barúlacha

AS DEFIS			Bliain	Bliain	Bliain	Bliain	IOMLÁN CAI 2021‑2027
			2024	2025	2026	2027
Leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí
Líne bhuiséid 13.08.01 Clár um an Tionscal Cosanta Eorpach	Gealltanais	(1a)			0	2.500	2.500
	Íocaíochtaí	(2a)			0	2.500	2.500
Líne bhuiséid	Gealltanais	(1b)
	Íocaíochtaí	(2b)
Leithreasuithe de chineál riaracháin arna maoiniú as imchlúdach na gclár sonrach
Líne bhuiséid		(3)
IOMLÁN na leithreasuithe le haghaidh AS	Gealltanais	= 1a + 1b + 3				2.500	2,500
	Íocaíochtaí	= 2a + 2b + 3				2.500	2.500

AS: DEFIS		Bliain	Bliain	Bliain	Bliain	IOMLÁN CAI 2021‑2027	IOMLÁN CAI
		2024	2025	2026	2027		2028-2034
 Acmhainní daonna		0.000	0.000	0.000	0.376	0.376	2.632
 Caiteachas riaracháin eile		0.000	0.000	0.000	0.000	0.000	0.000
IOMLÁN AS DEFIS	Leithreasuithe	0.000	0.000	0.000	0.376	0.376	2.632

AS ECHO		Bliain	Bliain	Bliain	Bliain	IOMLÁN CAI 2021-2027	IOMLÁN CAI
		2024	2025	2026	2027		2028-2034
 Acmhainní daonna		0.000	0.000	1.504	1.504	3.008	39.480
 Caiteachas riaracháin eile		0.000	0.000	0.000	0.000	0.000	0.000
IOMLÁN AS ECHO	Leithreasuithe	0.000	0.000	1.504	1.504	3.008	39.480

AS TAXUD		Bliain	Bliain	Bliain	Bliain	IOMLÁN CAI 2021-2027	IOMLÁN CAI 2028-2034
		2024	2025	2026	2027
 Acmhainní daonna		0.000	0.000	0.000	0.101	0.101	0.303
 Caiteachas riaracháin eile		0.000	0.000	0.000	0.000	0.000	0.00
IOMLÁN AS TAXUD	Leithreasuithe	0.000	0.000	0.000	0.101	0.101	0.303

Gníomhaireacht: GSEE	Bliain 2025	Bliain 2026	Bliain 2027	IOMLÁN 2021-2027	IOMLÁN 2028-2034 18
Teideal 1: Caiteachas foirne			0.498	0.498	3.771
Teideal 2: Caiteachas bonneagair agus oibriúcháin				0.000
Teideal 3: Caiteachas oibríochtúil				0.000
IOMLÁN na leithreasuithe a chumhdaítear le buiséad an Aontais	0.000	0.000	0.498	0.498	3.771