AN COIMISIÚN EORPACH
An Bhruiséil,13.6.2022
COM(2022) 277 final
2022/0184(NLE)
Togra le haghaidh
CINNEADH ÓN gCOMHAIRLE
maidir le tabhairt i gcrích, thar ceann an Aontais Eorpaigh, an Chomhaontaithe Comhpháirtíochta agus Comhair Fheabhsaithe idir an tAontas Eorpach, de pháirt, agus Poblacht na Cirgise, den pháirt eile
MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN
1.COMHTHÉACS AN TOGRA
•Forais agus cuspóirí an togra
Is éard atá sa togra atá i gceangal an ionstraim dlí lena n‑údaraítear tabhairt i gcrích an Chomhaontaithe Comhpháirtíochta agus Comhair Fheabhsaithe idir an tAontas Eorpach agus Poblacht na Cirgise (dá ngairtear ‘CCCF’ nó ‘an Comhaontú’ anseo feasta).
Tá an caidreamh idir an tAontas Eorpach (AE) agus Poblacht na Cirgise bunaithe faoi láthair ar an gComhaontú Comhpháirtíochta agus Comhair (dá ngairtear ‘CCC’ anseo feasta), ar comhaontú é a síníodh sa Bhruiséil an 9 Feabhra 1995 agus a tháinig i bhfeidhm an 1 Iúil 1999.
An 21 Meán Fómhair 2017, ghlac an Chomhairle Cinneadh lena n‑údaraítear tús a chur leis an gcaibidlíocht le Poblacht na Cirgise maidir le Comhaontú Comhpháirtíochta agus Comhair Feabhsaithe. Cuireadh tús leis an gcaibidlíocht maidir leis an gComhaontú i mí na Nollag 2017. Tar éis seacht mbabhta caibidlíochta, chuir an tAontas Eorpach agus Poblacht na Cirgise an chaibidlíocht maidir le CCCF i gcrích i mí an Mheithimh 2019. An 6 Iúil 2019 cuireadh inisealacha le téacs CCCF.
Is céim thábhachtach é an Comhaontú maidir le feabhas a chur ar rannpháirtíocht pholaitiúil agus eacnamaíoch an Aontais leis an Áise Láir. Leis an gComhaontú cuirfear bonn faoi rannpháirtíocht dhéthaobhach níos éifeachtaí le Poblacht na Cirgise tríd an idirphlé polaitiúil a neartú agus an comhar a fheabhsú i raon leathan réimsí. Léiríonn an Comhaontú freisin gur féidir leis an Aontas caidreamh a fhorbairt le ball den Aontas Eacnamaíoch Eoráiseach ar bhealach cuimsitheach.
Le CCCF, cumhdaítear clásail chaighdeánacha an Aontais maidir le cearta an duine, an Chúirt Choiriúil Idirnáisiúnta (ICC), Armáin Ollscriosta (AOS), Mionairm agus Armáin Éadroma (SALW) agus an fhrithsceimhlitheoireacht. Cuimsítear leis freisin comhar i réimsí amhail an tsláinte, an comhshaol, an t‑athrú aeráide, fuinneamh, cáin, oideachas agus cultúr, saothar, fostaíocht agus gnóthaí sóisialta, eolaíocht agus teicneolaíocht, agus iompar. Leis an gComhaontú tugtar aghaidh freisin ar an gcomhar dlíthiúil, an smacht reachta, sciúradh airgid agus maoiniú na sceimhlitheoireachta, an choireacht eagraithe agus éilliú. Leis an gcuid den Chomhaontú a bhaineann le Trádáil, meastar go n‑áiritheofar timpeallacht rialála níos fearr d’oibreoirí eacnamaíocha agus ar an gcaoi sin beidh tairbhí eacnamaíocha móra ann do ghnólachtaí an Aontais. Ní tionscnamh faoi shainchúram an Chláir um Oiriúnacht agus Feidhmíocht Rialála (REFIT) é CCCF.
Leis an gComhaontú, bunaítear creat institiúideach atá comhdhéanta den Chomhairle um Chomhar, an Coiste um Chomhar agus an Coiste um Chomhar Parlaiminteach (féach Teideal VII ‘Forálacha institiúideacha, ginearálta agus críochnaitheacha’), Fochoiste um Chearta Maoine Intleachtúla, agus ceadaítear fochoistí agus comhlachtaí eile a bhunú chun cúnamh a thabhairt don Chomhairle um Chomhar. Mar aon leis sin bunaítear leis an gComhaontú sásra maidir le comhlíonadh oibleagáidí chun aghaidh a thabhairt ar mhainneachtain ag ceann amháin de na Páirtithe oibleagáidí arna nglacadh faoin gComhaontú a chomhlíonadh.
Ó uair a theacht i bhfeidhm ar aghaidh, glacfaidh an Comhaontú ionad an Chomhaontaithe Comhpháirtíochta agus Comhair idir na Comhphobail Eorpacha agus a mBallstáit, de pháirt, agus Poblacht na Cirgise, den pháirt eile, a síníodh an 9 Feabhra 1995.
•Comhsheasmhacht le forálacha beartais atá sa réimse beartais cheana
Cuireann CCCF le huaillmhianta agus riachtanais Phoblacht na Cirgise agus an Aontais Eorpaigh araon chun go gcuirfear an caidreamh déthaobhach eatarthu chun cinn, de réir mheon na gconclúidí ón gComhairle maidir le Straitéis an Aontais um an Áise Láir an 22 Meitheamh 2017. Rannchuideoidh an Comhaontú le cur chun feidhme Straitéis nua an Aontais maidir leis an Áise Láir, a glacadh an 15 Bealtaine 2019.
Le CCCF, déantar CCC 1999 a nuachóiriú, trí raon feidhme CCC 1999 a leathnú chuig réimsí nua comhair agus trí uasghrádú mór a dhéanamh ar an gcreat rialála maidir lenár gcaidreamh trádála agus eacnamaíoch i gcomhréir le rialacha na hEagraíochta Domhanda Trádála (EDT) agus comhaontuithe eacnamaíocha réigiúnacha.
A luaithe a chuirfear an Comhaontú chun feidhme, comhlánófar é ar bhealach úsáideach le sásra an Chórais Ghinearálaithe um Fhabhair (GSP+), ar córas é a bhfuil Poblacht na Cirgise ag tairbhiú de ó bhí 2017 ann. Leis an scéim seo cuirtear fabhair tharaife bhreise ar fáil mar chúiteamh ar 27 gcroíchoinbhinsiún maidir le cearta an duine, rialachas, an comhshaol agus saothar a chomhlíonadh.
•Comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais
Tugtar lánurraim le CCCF do na Conarthaí agus caomhnaítear sláine agus uathriail dhlíchóras an Aontais. Le CCCF cuirtear luachanna, cuspóirí, agus leasanna an Aontais chun cinn, agus áirithítear comhsheasmhacht, éifeachtacht agus leanúnachas a bheartas agus a ghníomhaíochtaí.
2.BUNÚS DLÍ, COIMHDEACHT AGUS COMHRÉIREACHT
•Bunús dlí
2.1. Bunús dlí substainteach
De réir an chásdlí, má léirítear le scrúdú ar bheart de chuid an Aontais go bhfuil dhá chuspóir á saothrú leis nó go bhfuil dhá chomhpháirt ann agus más féidir ceann amháin díobh sin a shainaithint mar phríomhchuspóir nó mar phríomh-chomhpháirt, agus an ceann eile mar chuspóir teagmhasach nó comhpháirt theagmhasach, ní mór an beart sin a bhunú ar bhunús dlí aonair, eadhon an bunús dlí a éilítear de réir an phríomhchuspóra nó na príomh-chomhpháirte. I gcorrchás, má chinntear, ar an taobh eile, go saothraítear cuspóirí éagsúla ag an am céanna leis an mbeart, nó go bhfuil comhpháirteanna éagsúla ann, atá nasctha go dlúth gan aon cheann acu a bheith teagmhasach i leith leis an gceann eile, agus ar an gcaoi sin go bhfuil forálacha éagsúla an Chonartha infheidhme, ní mór an beart a bhunú ar na bunúis dlí chomhfhreagracha éagsúla (féach, chuige sin, breithiúnas an 10 Eanáir 2006 An Coimisiún v An Pharlaimint agus An Chomhairle, C-178/03, AE:C:2006:4, míreanna 42 agus 43; breithiúnas an 11 Meitheamh 2014, An Coimisiún v An Chomhairle, C-377/12, AE:C:2014:1903, mír 34; breithiúnas an 14 Meitheamh 2016, An Pharlaimint v An Chomhairle, C-263/14, AE:C:2016:435, mír 44; agus breithiúnas an 4 Meán Fómhair 2018, An Coimisiún v An Chomhairle (An Chasacstáin), C-244/17, ECLI:EU:C:2018:662, mír 40).
Sa chás áirithe seo, saothraítear dhá phríomhchuspóir leis an gComhaontú agus tá dhá phríomh-chomhpháirt ann a thagann faoi réim an chomhair um fhorbairt agus an chomhbheartais tráchtála. Dá bhrí sin, is iad Airteagail 207 agus 209 1 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) ba cheart a bheith i mbunús dlí an chinnidh atá beartaithe.
Tugtar faoi deara nach n‑áirítear sa Chomhaontú réimsí a thagann faoi inniúlacht na mBallstát, agus dá bhrí sin ní cheanglaítear ar Bhallstáit an Aontais a bheith ina bPáirtí sa Chomhaontú seo.
2.2. Bunús dlí don nós imeachta
Déantar foráil le hAirteagal 218(6)(a) CFAE maidir le cinneadh a ghlacadh lena dtugtar comhaontú i gcrích tar éis toiliú a fháil ó Pharlaimint na hEorpa.
Foráiltear le hAirteagal 218(8) CFAE go bhfuil an Chomhairle le gníomhú trí thromlach cáilithe seachas sna himthosca a liostaítear sa dara fomhír d’Airteagal 218(8) CFAE agus sna himthosca sin tá an Chomhairle le gníomhú d’aon toil. Ós rud é gurb iad an beartas trádála agus an comhar um fhorbairt an dá phríomh-chomhpháirt den Chomhaontú, is é an riail vótála a bheidh ann sa chás áirithe seo tromlach cáilithe.
•Coimhdeacht (i gcás inniúlacht neamheisiach)
Leis an gComhaontú, cumhdaítear ábhair a bhaineann le hinniúlacht an Aontais agus neartaítear an t‑idirphlé polaitiúil agus an comhar idir an tAontas Eorpach agus Poblacht na Cirgise. Dá bhrí sin, tá gá le gníomhaíocht ar leibhéal an Aontais, seachas ar leibhéal na mBallstát.
•Comhréireacht
Ní théann an Comhaontú seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí beartais a bhaint amach, ar cuspóirí iad a bhaineann le neartú an chaidrimh idir an tAontas agus Poblacht na Cirgise, d’fhonn athchóirithe daonlathacha, an smacht reachta agus forbairt eacnamaíoch inbhuanaithe a chur chun cinn mar mhodh chun cobhsaíocht agus slándáil Phoblacht na Cirgise a mhéadú. Ní chuirfidh an Comhaontú ceangal ar an Aontas a chuid rialacha, rialachán ná caighdeán a leasú in aon réimse rialáilte.
3.TORTHAÍ NA gCOMHAIRLIÚCHÁN AGUS NA MEASÚNUITHE TIONCHAIR
•Comhairliúcháin
Cuireadh an Chomhairle ar an eolas go tráthrialta agus chuathas i gcomhairle léi sa Mheitheal ábhartha, eadhon sa Mheitheal um Oirthear na hEorpa agus an Áise Láir (COEST) agus sa Choiste um an mBeartas Trádála (TPC), i ngach céim den chaibidlíocht.
Coinníodh Parlaimint na hEorpa ar an eolas go pras agus go tráthrialta le linn na caibidlíochta.
Measann an tArdionadaí agus an Coimisiún gur baineadh amach na cuspóirí a leag an Chomhairle amach ina treoracha caibidlíochta, agus gur féidir an dréacht‑Chomhaontú a chur isteach lena thabhairt i gcrích.
•Measúnú tionchair
Ní dhearnadh measúnú tionchair, ós rud é gurb é a dhéantar leis an gComhaontú go príomha an CCC atá ann cheana a thabhairt cothrom le dáta agus a fheabhsú, agus dá bhrí sin ní thabharfar isteach leis réimsí substaintiúla nua comhair a mbeadh tionchar mór eacnamaíoch, sóisialta nó comhshaoil acu. Is de chineál polaitiúil go príomha é an tionchar a bhfuil coinne leis - tá sé d’aidhm ag an Aontas treo polaitiúil na tíre comhpháirtíochta a threisiú agus cumhacht pholaitiúil an Aontais a neartú. D’fhéadfadh sé go mbeadh iarmhairtí sóisialta dearfacha i bPoblacht na Cirgise, iarmhairtí a bhaineann go príomha leis na forálacha atá beartaithe maidir leis an smacht reachta, cearta an duine agus an tslándáil. Meastar freisin go dtiocfaidh méadú ar an trádáil mar thoradh ar thimpeallacht ghnó fheabhsaithe, ach ní haon riosca é sin d’earnálacha tionscail sonracha i gceachtar den dá thaobh, ós rud é nach bhfuil Poblacht na Cirgise agus an tAontas in iomaíocht sna hearnálacha céanna. Mar a luaitear sa treochlár, ní bheadh aon luach leordhóthanach ag baint le measúnú tionchair a dhéanamh.
2022/0184 (NLE)
Togra le haghaidh
CINNEADH ÓN gCOMHAIRLE
maidir le tabhairt i gcrích, thar ceann an Aontais Eorpaigh, an Chomhaontaithe Comhpháirtíochta agus Comhair Fheabhsaithe idir an tAontas Eorpach, de pháirt, agus Poblacht na Cirgise, den pháirt eile
TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,
Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 207 agus 209, i gcomhar le hAirteagal 218(6)(a) agus Airteagal 218(7),
Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,
Ag féachaint don toiliú ó Pharlaimint na hEorpa,
De bharr an mhéid seo a leanas:
(1)I gcomhréir le Cinneadh (AE) [...] ón gComhairle, síníodh an Comhaontú Comhpháirtíochta agus Comhair Feabhsaithe idir an tAontas Eorpach agus a Bhallstáit, de pháirt, agus Poblacht na Cirgise, den pháirt eile, an [...], faoi réir a thabhairt i gcrích,
(2)Is céim thábhachtach é an Comhaontú i dtreo rannpháirtíocht pholaitiúil agus eacnamaíoch mhéadaithe an Aontais Eorpaigh san Áise Láir. Tríd an idirphlé polaitiúil a neartú agus an comhar a fheabhsú i raon leathan réimsí, cuirfear bunús faoi rannpháirtíocht dhéthaobhach níos éifeachtaí le Poblacht na Cirgise,
(3)Ba cheart an Comhaontú a fhormheas thar ceann an Aontais Eorpaigh,
TAR ÉIS AN CINNEADH SEO A GHLACADH:
Airteagal 1
Leis seo déantar an Comhaontú Comhpháirtíochta agus Comhair Feabhsaithe idir an tAontas Eorpach, de pháirt, agus Poblacht na Cirgise, den pháirt eile, a fhormheas thar ceann an Aontais Eorpaigh.
Tá téacs an Chomhaontaithe i gceangal leis an gCinneadh seo.
Airteagal 2
Ainmneoidh Uachtarán na Comhairle na daoine a chumhachtófar, thar ceann an Aontais Eorpaigh, chun an fógra dá bhforáiltear in Airteagal 318 den Chomhaontú a thabhairt, chun toiliú an Aontais Eorpaigh a bheith faoi cheangal ag an gComhaontú a chur in iúl.
Airteagal 3
Chun críocha Airteagal 27.2 (a) (ii) den Chomhaontú, formheasfaidh an Coimisiún, thar ceann an Aontais, modhnuithe ar an gComhaontú trí bhíthin cinntí a bhaineann le tásca geografacha ón gComhairle um Chomhar i ndáil le cumraíocht trádála. I gcás nach féidir le páirtithe leasmhara teacht ar chomhaontú tar éis agóidí a bhaineann le tásc geografach, glacfaidh an Coimisiún seasamh ar bhonn an nós imeachta a leagtar síos in Airteagal 57(2) de Rialachán (AE) Uimh. 1151/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle.
Airteagal 4
1. Maidir le hainm faoi chosaint fhoroinn 4 ‘Tásca Geografacha’ de Roinn B de Chaibidil 8 de Theideal IV den Chomhaontú, aon oibreoir a bhfuil táirgí talmhaíochta, earraí bia, fíonta, fíonta cumhraithe nó biotáillí atá i gcomhréir leis an tsonraíocht chomhfhreagrach á margú aige, féadfaidh an t‑oibreoir sin an t‑ainm sin a úsáid.
2. I gcomhréir le hAirteagal 124 den Chomhaontú, déanfaidh na Ballstáit agus institiúidí an Aontais an chosaint dá bhforáiltear in Airteagail 119 go 123 den Chomhaontú a fhorfheidhmiú, lena n‑áirítear arna iarraidh sin do pháirtí leasmhar.
Airteagal 5
Tiocfaidh an Cinneadh seo i bhfeidhm an lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.
Arna dhéanamh sa Bhruiséil,
Thar ceann na Comhairle
An tUachtarán
AN COIMISIÚN EORPACH
An Bhruiséil,13.6.2022
COM(2022) 277 final
IARSCRÍBHINN
a ghabhann leis an
Togra le haghaidh Cinneadh ón gComhairle
maidir le tabhairt i gcrích, thar ceann an Aontais Eorpaigh, an Chomhaontaithe Comhpháirtíochta agus Comhair Fheabhsaithe idir an tAontas Eorpach, de pháirt, agus Poblacht na Cirgise, den pháirt eile
DRÉACHT COMHAONTÚ COMHPHÁIRTÍOCHTA AGUS COMHAIR FEABHSAITHE IDIR AN tAONTAS EORPACH AGUS POBLACHT NA CIRGISE
AN tAONTAS EORPACH,
de pháirt,
POBLACHT NA CIRGISE,
den pháirt eile,
dá ngairtear go comhpháirteach ‘na Páirtithe’ anseo feasta,
DE BHRÍ na gceangal láidir eatarthu agus na luachanna coiteanna atá i bpáirt acu,
DE BHRÍ gur mian leo an comhar comhthairbheach a bunaíodh san am atá caite tríd an gComhaontú Comhpháirtíochta agus Comhair lenar bunaíodh comhpháirtíocht idir na Comhphobail Eorpacha agus a mBallstát, de pháirt, agus Poblacht na Cirgise, den pháirt eile, a síníodh sa Bhruiséil an 9 Feabhra 1995,
DE BHRÍ gur mian leo an caidreamh eatarthu a uasghrádú chun fíorchásannna polaitiúla agus eacnamaíocha nua agus dul chun cinn a gcomhpháirtíochta a léiriú,
AG CUR IN IÚL go bhfuil siad ar aon toil a gcomhpháirtíocht a chomhdhlúthú, a dhoimhniú agus a éagsúlú ar gach leibhéal maidir le saincheisteanna déthaobhacha, réigiúnacha agus idirnáisiúnta a bhaineann leis an leas coiteann,
Á nATHDHEARBHÚ DÓIBH a ngealltanas maidir le cur chun cinn, cosaint agus cur chun feidhme chearta an duine agus saoirsí bunúsacha a neartú, agus urraim do phrionsabail dhaonlathacha, smacht reachta agus dea‑rialachas, chomh maith le forbairt ar dhaonlathas parlaiminteach,
Á nDEARBHÚ DÓIBH a ngealltanas maidir leis na prionsabail a leagtar síos i gCairt na Náisiún Aontaithe (dá ngairtear ‘Cairt NA’ anseo feasta), i nDearbhú Uilechoiteann Chearta an Duine arna ghlacadh le rún ó Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe A/RES/217 (III) A an 10 Nollaig 1948 (dá ngairtear ‘DUCD’ anseo feasta), san Eagraíocht um Shlándáil agus Comhar san Eoraip (dá ngairtear ‘ESCE’ anseo feasta), go háirithe Ionstraim Chríochnaitheach Heilsincí arna glacadh an 1 Lúnasa 1975 i rith na Comhdhála um Shlándáil agus Comhar san Eoraip (dá ngairtear ‘Ionstraim Chríochnaitheach Heilsincí ESCE’ anseo feasta), sa Chúnant Idirnáisiúnta ar Chearta Sibhialta agus Polaitiúla arna ghlacadh le rún ó Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe 2200A (XXI) an 16 Nollaig 1966, agus sa Chúnant Idirnáisiúnta ar Chearta Eacnamaíocha, Sóisialta agus Cultúrtha arna ghlacadh le rún ó Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe 2200A (XXI) an 16 Nollaig 1966, chomh maith le prionsabail agus noirm an dlí idirnáisiúnta,
Á nATHDHEARBHÚ DÓIBH a ngealltanas maidir le síocháin agus slándáil idirnáisiúnta a chur chun cinn go gníomhach agus gabháil d’iltaobhachas éifeachtach agus díospóidí a réiteach go síochánta, go háirithe trí chomhoibriú laistigh de chreat NA agus ESCE,
DE BHRÍ gur mian leo idirphlé polaitiúil tráthrialta ar shaincheisteanna déthaobhacha agus idirnáisiúnta a bhaineann leis an leas coiteann a fhorbairt tuilleadh,
DE BHRÍ a ngealltanais maidir le hoibleagáidí idirnáisiúnta leathadh arm ollscriosta agus na bealaí lena seachadadh a chomhrac,
DE BHRÍ a ngealltanais maidir le comhar sa réimse ceartais, saoirse agus slándála, lena n‑áirítear sa chomhrac in éadan an éillithe a neartú,
DE BHRÍ a ngealltanais maidir le rannchuidiú, trína gcomhar forleathan i raon leathan réimsí a bhaineann leis an leas coiteann, le forbairt pholaitiúil, shocheacnamaíoch agus institiúideach Phoblacht na Cirgise,
DE BHRÍ a dtola chun a gcaidreamh eacnamaíoch a neartú ar bhonn phrionsabail an gheilleagair shaormhargaidh agus chun timpeallacht a chruthú a bheidh fabhrach do nascacht agus caidreamh déthaobhach infheistíochta agus trádála a leathnú,
DE BHRÍ a ngealltanais maidir leis na cearta agus na hoibleagáidí a eascraíonn as comhaltacht san Eagraíocht Dhomhanda Trádála (dá ngairtear ‘EDT’ anseo feasta) a chomhlíonadh, agus a ngealltanais maidir le cur chun feidhme trédhearcach agus neamh‑idirdhealaitheach na gceart agus na n‑oibleagáidí sin,
DE BHRÍ a ngealltanais maidir le prionsabal na forbartha inbhuanaithe a urramú agus maidir le hoibriú le chéile chun oibleagáidí an doiciméid dar teideal ‘I mBun Athraithe: Clár Oibre 2030 don Fhorbairt Inbhuanaithe’ de chuid Chruinniú Mullaigh na Náisiún Aontaithe maidir le glacadh leis an gclár oibre forbartha iar-2015 arna ghlacadh le rún ó Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe A/RES/70/1 an 25 Meán Fómhair 2015 (dá ngairtear ‘Clár Oibre 2030’ anseo feasta) a bhaint amach, agus aird chuí á tabhairt ar a gcláir inmheánacha,
DE BHRÍ a ngealltanais maidir le hinbhuaine agus caomhnú comhshaoil a áirithiú, agus le cur chun feidhme comhaontuithe iltaobhacha comhshaoil a bhfuil siad ina bpáirtithe iontu, chomh maith lena ngealltanas maidir le comhar a neartú i gcúrsaí comhshaoil, i laghdú rioscaí tubaiste agus i ngach réimse den ghníomhaíocht ar son na haeráide i gcomhréir le cuspóirí Chomhaontú Pháras faoi Chreat‑Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar an Athrú Aeráide arna ghlacadh an 12 Nollaig 2015 (dá ngairtear ‘Comhaontú Pháras ar an Athrú Aeráide’ anseo feasta),
DE BHRÍ a ngealltanais maidir leis an gcomhar trasteorann agus idir‑réigiúnach a chur chun cinn,
AG TABHAIRT DÁ nAIRE go léireofar sa Chomhaontú seo, i gcás inarb iomchuí, seasamh speisialta na hÉireann faoi Phrótacal Uimh. 21 maidir le seasamh na Ríochta Aontaithe agus na hÉireann i leith an limistéir saoirse, slándála agus ceartais, atá i gceangal leis an gConradh ar an Aontas Eorpach agus leis an gConradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus seasamh speisialta na Danmhairge faoi Phrótacal Uimh. 22 maidir le seasamh na Danmhairge, atá i gceangal leis na Conarthaí sin,
COMHAONTAÍONN SIAD MAR A LEANAS:
TEIDEAL I
CUSPÓIRÍ AGUS PRIONSABAIL GHINEARÁLTA
AIRTEAGAL 1
Cuspóirí
1. Bunaítear leis an gComhaontú seo comhpháirtíocht agus comhar feabhsaithe idir na Páirtithe, bunaithe ar luachanna comhroinnte, leasanna comhchoiteanna agus an uaillmhian chun a gcaidreamh a neartú, i ngach réimse dá chur i bhfeidhm, chun tairbhe an dá thaobh.
2. Is próiseas é an comhar sin idir na Páirtithe a chuireann le forbairt, síocháin, cobhsaíocht agus slándáil inbhuanaithe, trí níos mó cóineasaithe maidir le beartas eachtrach agus slándála, comhar polaitiúil agus eacnamaíoch éifeachtach agus iltaobhachas.
AIRTEAGAL 2
Prionsabail ghinearálta
1. Urraim do phrionsabail dhaonlathacha agus do chearta an duine agus do shaoirsí bunúsacha, mar a leagtar amach go háirithe i gCairt NA, i DUCD, in Ionstraim Chríochnaitheach Heilsincí de chuid ESCE agus in ionstraimí idirnáisiúnta ábhartha eile um chearta an duine a bhfuil siad ina bpáirtí iontu, agus urraim do phrionsabal an smachta reachta, atá mar bhonn taca faoi bheartais inmheánacha agus idirnáisiúnta na bPáirtithe agus atá ina ngné fhíor‑riachtanach den Chomhaontú seo.
2. Athdhearbhaíonn na Páirtithe a n‑urraim do phrionsabail an dea‑rialachais, lena n‑áirítear an comhrac in aghaidh an éillithe ar gach leibhéal.
3. Athdhearbhaíonn na Páirtithe a ngealltanas maidir le prionsabail an gheilleagair shaormhargaidh, forbairt inbhuanaithe a chur chun cinn agus an comhrac in aghaidh an athraithe aeráide.
4. Tá na Páirtithe tiomanta don chomhrac in aghaidh na gcineálacha éagsúla coireachta eagraithe agus sceimhlitheoireachta trasnáisiúnta, don chomhrac in aghaidh leathadh arm ollscriosta (dá ngairtear ‘AOS’ anseo feasta) agus do na bealaí lena seachadadh agus d’iltaobhachas éifeachtach.
5. Cuirfidh na Páirtithe an Comhaontú seo chun feidhme ar bhonn luachanna comhroinnte, phrionsabail an idirphlé, na muiníne agus na hurraime frithpháirtí, an chomhair réigiúnaigh, an iltaobhachais éifeachtaigh agus na hurraime dá n‑oibleagáidí idirnáisiúnta a eascraíonn as, go háirithe, a gcomhaltacht in NA agus in ESCE.
TEIDEAL II
ATHCHÓIRIÚ AGUS IDIRPHLÉ POLAITÚIL;
COMHAR I RÉIMSE AN BHEARTAIS EACHTRAIGH AGUS SLÁNDÁLA
AIRTEAGAL 3
Aidhmeanna an idirphlé pholaitiúil
Déanfaidh na Páirtithe idirphlé polaitiúil éifeachtach a fhorbairt i ngach réimse leasa choitinn, lena n‑áirítear beartas eachtrach agus slándála agus athchóiriú inmheánach. Beidh sé d’aidhm ag an idirphlé polaitiúil:
(a) méadú a chur ar éifeachtacht an chomhair agus an chóineasaithe pholaitiúil i ndáil le beartas eachtrach agus slándála, agus an tsíocháin, mar aon leis an gcobhsaíocht agus an tslándáil idirnáisiúnta agus réigiúnach a chur chun cinn, a chaomhnú agus a neartú, bunaithe ar iltaobhachas éifeachtach;
(b) an daonlathas agus forbairt inbhuanaithe institiúideach, shocheacnamaíoch agus pholaitiúil i bPoblacht na Cirgise a neartú;
(c) urraim do phrionsabail dhaonlathacha, don smacht reachta agus dea‑rialachas, do chearta an duine, do shaoirsí bunúsacha agus do phrionsabal an neamh‑idirdhealaithe a neartú, agus comhar sna réimsí sin a mhéadú;
(d) idirphlé a fhorbairt agus comhar a dhoimhniú i réimse na slándála agus na cosanta;
(e) réiteach síochánta coinbhleachtaí agus prionsabail na sláine críche, na dosháraitheachta teorann, na ceannasachta agus an neamhspleáchais;
(f) feabhas a chur ar na coinníollacha a bhaineann leis an gcomhar réigiúnach.
AIRTEAGAL 4
An daonlathas agus an smacht reachta
Cuirfidh na Páirtithe leis an idirphlé agus leis an gcomhar agus é mar aidhm acu:
(a) cur i bhfeidhm phrionsabail dhaonlathacha agus an smachta reachta a áirithiú;
(b) cobhsaíocht, éifeachtacht agus cuntasacht institiúidí daonlathacha a fhorbairt, a chomhdhlúthú agus a mhéadú;
(c) athchóiriú breithiúnach agus dlíthiúil, agus feidhmiú éifeachtach institiúidí a shaothrú sa réimse um fhorfheidhmiú an dlí agus sa réimse um riaradh an cheartais, chun rochtain chomhionann ar cheartas agus ar an gceart chun trialach córa a áirithiú (lena n‑áirítear cearta nós imeachta daoine atá faoi dhrochamhras, daoine atá cúisithe agus íospartach), chun neamhspleáchas, cuntasacht, cáilíocht agus éifeachtúlacht na breithiúnachta, an ionchúisimh agus lucht fhorfheidhmiú an dlí a bhaint amach;
(d) ríomhrialachas a chur chun cinn agus athchóiriú riaracháin phoiblí a shaothrú chun rialachas cuntasach, éifeachtúil agus trédhearcach a chruthú ar an leibhéal náisiúnta, réigiúnach agus áitiúil;
(e) próisis toghchánacha agus inniúlachtaí chomhlachtaí bainistíochta toghchánacha a neartú;
(f) éifeachtacht sa chomhrac in aghaidh an éillithe ar gach leibhéal a áirithiú.
AIRTEAGAL 5
Cearta an duine agus saoirsí bunúsacha
Rachaidh na páirtithe i gcomhar chun cearta an duine agus saoirsí bunúsacha a chur chun cinn agus a chosaint, agus cuirfidh siad leis an idirphlé agus an comhar agus é mar aidhm acu:
(a) urraim do chearta an duine, prionsabal an neamh‑idirdhealaithe agus cearta daoine ar de ghrúpaí mionlaigh iad agus cearta grúpaí leochaileacha a áirithiú;
(b) cosaint saoirsí bunúsacha a áirithiú, lena n‑áirítear an tsaoirse chun tuairimí a nochtadh agus saoirse comhthionóil agus comhlachais; saoirse na meán agus saoirse reiligiúin;
(c) cearta eacnamaíocha, sóisialta agus cultúrtha a chur chun cinn;
(d) an comhionannas inscne a chur chun cinn, cearta cailíní agus ban a chur chun cinn, a chosaint agus a chomhlíonadh, lena n‑áirítear trína áirithiú go bhfuil siad rannpháirteach go gníomhach i réimsí príobháideacha agus poiblí;
(e) institiúidí náisiúnta a bhaineann le cearta an duine a neartú, lena n‑áirítear trína rannpháirteachas i bpróisis chinnteoireachta;
(f) an comhar laistigh de chomhlachtaí na Náisiún Aontaithe um chearta an duine agus Nósanna Imeachta Speisialta na Comhairle um Chearta an Duine a neartú, lena n‑áirítear bearta leantacha cuí i leith a moltaí, i gcomhréir le reachtaíocht náisiúnta na bPáirtithe.
AIRTEAGAL 6
An tSochaí shibhialta
Oibreoidh na Páirtithe i gcomhar chun an tsochaí shibhialta agus a ról a neartú, maidir le forbairt eacnamaíoch, shóisialta agus pholaitiúil a dhéanamh ar shochaí dhaonlathach oscailte, go háirithe tríd an méid seo a leanas:
(a) inniúlachtaí, neamhspleáchas agus trédhearcacht eagraíochtaí na sochaí sibhialta a neartú;
(b) rannpháirtíocht na sochaí sibhialta i bpróisis reachtóireachta agus ceaptha beartais a chothú trí idirphlé oscailte, trédhearcach agus tráthrialta a bhunú idir institiúidí poiblí, ar thaobh amháin agus ionadaithe na sochaí sibhialta, ar an taobh eile;
(c) teagmhálaithe neartaithe, malartú faisnéise agus eispéireas a chothú, lena n‑áirítear trí sheimineáir agus comhairliúcháin idir gach earnáil de shochaí shibhialta an Aontais Eorpaigh agus Phoblacht na Cirgise, lena n‑áirítear tríd an gComhaontú seo a chur chun feidhme.
AIRTEAGAL 7
An comhbheartas eachtrach agus slándála
1. Athdhearbhaíonn na Páirtithe a ngealltanas do phrionsabail agus noirm an dlí idirnáisiúnta, lena n‑áirítear iad sin a chumhdaítear i gCairt NA agus in Ionstraim Chríochnaitheach Heilsincí de chuid ESCE, agus a ngealltanas do chur chun cinn na bprionsabal agus na norm sin ina gcaidreamh déthaobhach agus iltaobhach.
2. Déanfaidh na Páirtithe a n‑idirphlé agus a gcomhar i réimse an bheartais eachtraigh agus slándála a threisiú, lena n‑áirítear gnéithe éagsúla dá mbeartas slándála agus cosanta, agus tabharfaidh siad aghaidh go háirithe ar chosc coinbhleachtaí, bainistiú géarchéime, laghdú riosca, cibearshlándáil, feidhmiú éifeachtach na hearnála slándála, cobhsaíocht réigiúnach, dí‑armáil, neamhleathadh, rialú arm agus rialú onnmhairithe.
AIRTEAGAL 8
Coireanna tromchúiseacha ar údar imní iad don phobal idirnáisiúnta
1. Athdhearbhaíonn na Páirtithe nach féidir na coireanna is tromchúisí ar údar imní iad don phobal idirnáisiúnta ina iomláine tarlú gan phionós agus nach mór a áirithiú go ndéanfar iad a ionchúiseamh go héifeachtach trí bhearta a dhéanamh ar an leibhéal intíre agus idirnáisiúnta.
2. Measann na Páirtithe gur forbairt thábhachtach ar shíocháin agus ar cheartas idirnáisiúnta é bunú agus feidhmiú éifeachtach na Cúirte Coiriúla Idirnáisiúnta. Cuirfidh na Páirtithe feabhas ar an gcomhar maidir le síocháin agus ceartas idirnáisiúnta a chur chun cinn. Cuirfidh na páirtithe uilíochas Reacht na Róimhe den Chúirt Choiriúil Idirnáisiúnta chun cinn agus pléifidh siad an cheist a bhaineann le daingniú agus cur chun feidhme, agus a gcreataí dlí agus bunreachtúla á gcur san áireamh.
3. Comhaontaíonn na Páirtithe oibriú i ndlúthchomhar chun cinedhíothú, coireanna in aghaidh na daonnachta agus coireanna cogaidh a chosc trí úsáid a bhaint as creataí déthaobhacha agus iltaobhacha iomchuí.
AIRTEAGAL 9
Cosc coinbhleachtaí agus bainistiú géarchéime
Oibreoidh na Páirtithe i gcomhar maidir le cosc coinbhleachtaí agus bainistiú géarchéime agus oibreoidh siad in aghaidh coinbhleachtaí sa réigiún chun timpeallacht shíochánta agus chobhsaí a chruthú.
AIRTEAGAL 10
Comhar réigiúnach agus réiteach síochánta coinbhleachtaí
1. Treiseoidh na Páirtithe a n‑iarrachtaí comhpháirteacha chun feabhas a chur ar choinníollacha le haghaidh breis comhair i bpríomhréimsí amhail uisce, fuinneamh, comhshaol agus an t‑athrú aeráide, bainistiú comhtháite uisce agus acmhainní hidreafhuinnimh, bainistiú teorainneacha lena n‑éascaítear sreabhadh trasteorann daoine agus earraí, agus forbairt dhaonlathach agus inbhuanaithe, rudaí a chuireann leis an dea‑chaidreamh comharsanachta, leis an gcobhsaíocht agus le slándáil san Áise Láir. Oibreoidh na Páirtithe i dtreo réiteach síochánta coinbhleachtaí.
2. Leanfaidh na hiarrachtaí dá dtagraítear i mír 1 an cuspóir de shíocháin agus slándáil idirnáisiúnta a choinneáil ar bun, mar a chumhdaítear i gCairt NA, in Ionstraim Chríochnaitheach Heilsincí de chuid ESCE agus in ionstraimí iltaobhacha ábhartha eile lena gcloíonn na Páirtithe.
AIRTEAGAL 11
Cur in aghaidh leathadh AOS
1. Is é breith na gComhpháirtithe gurb é atá i leathadh arm ollscriosta (‘AOS’), agus na bealaí lena seachadadh, ar ghníomhaithe stáit agus neamhstáit araon, ceann de na bagairtí is tromchúisí ar an gcobhsaíocht agus ar an tslándáil idirnáisiúnta. Comhaontaíonn na Páirtithe, dá bhrí sin, oibriú i gcomhar agus cuidiú le cur in aghaidh leathadh AOS agus na mbealaí lena seachadadh trí na hoibleagáidí atá orthu cheana a chomhlíonadh agus a chur chun feidhme go náisiúnta agus go hiomlán faoi chonarthaí agus comhaontuithe idirnáisiúnta um dhí‑armáil agus neamhleathadh agus oibleagáidí ábhartha idirnáisiúnta eile. Comhaontaíonn na Páirtithe gur gné fhíor‑riachtanach den Chomhaontú seo í an fhoráil seo.
2. Comhaontaíonn na Páirtithe, thairis sin, dul i gcomhar agus cuidiú le cur in aghaidh leathadh arm ollscriosta agus na mbealaí lena seachadadh tríd an méid seo a leanas:
(a) bearta a dhéanamh chun ionstraimí idirnáisiúnta ábhartha eile a shíniú, a dhaingniú, nó aontú dóibh, de réir mar is iomchuí agus iad a chur chun feidhme;
(b) córas náisiúnta éifeachtach rialaithe onnmhairí a bhunú, lena rialófaí onnmhairiú agus aistriú earraí atá bainteach le hairm ollscriosta lena n‑áirítear rialú ar úsáid deiridh AOS i leith teicneolaíochtaí dé‑úsáide agus ina bhfuil smachtbhannaí éifeachtacha i leith sáruithe ar rialuithe onnmhairiúcháin.
3. Comhaontaíonn na Páirtithe idirphlé polaitiúil tráthrialta a bhunú a bheidh mar thionlacan agus mar chomhdhlúthú do na gnéithe sin.
AIRTEAGAL 12
Rialú ar onnmhairiú mionarm agus armáin éadroma agus gnátharm
1. Aithníonn na Páirtithe an bhagairt thromchúiseach don tsíocháin agus don tslándáil idirnáisiúnta a bhaineann le monarú, aistriú agus scaipeadh aindleathach mionarm agus armáin éadroma (dá ngairtear ‘SALW’ anseo feasta), lena n‑áirítear a n‑armlón, agus an iomarca díobh a charnadh, droch‑bhainistiú a dhéanamh orthu, stoc-chairn díobh a dhaingniú go míchuí agus iad a leathadh gan rialú.
2. Comhaontaíonn na Comhpháirtithe a n‑oibleagáidí faoi seach a urramú agus a chur chun feidhme go hiomlán chun déileáil leis an trádáil aindleathach in SALW, lena n‑áirítear a n‑armlón, faoi chomhaontuithe idirnáisiúnta atá ann cheana agus faoi rún ó Chomhairle Slándála NA, chomh maith lena ngealltanais faoi chreat ionstraimí idirnáisiúnta eile is infheidhme sa réimse sin, amhail Clár Gníomhaíochta NA chun Gach Gné den Trádáil Aindleathach i Mionairm agus in Armáin Éadroma a Chosc, a Chomhrac agus a Dhíothú, a glacadh an 20 Iúil 2001.
3. Aithníonn na Páirtithe an tábhacht a bhaineann le córais bhaile rialaithe chun gnáth‑airm a aistriú i gcomhréir leis na caighdeáin idirnáisiúnta atá ann cheana. Aithníonn na Páirtithe an tábhacht a bhaineann le rialuithe den chineál sin a chur i bhfeidhm ar bhealach freagrach, mar rannchuidiú don tsíocháin, don tslándáil agus don chobhsaíocht idirnáisiúnta agus réigiúnach, agus chun fulaingt an chine dhaonna a laghdú, agus chun seachrán gnáth‑arm a chosc.
4. Geallann na Páirtithe mar sin oibriú i gcomhar agus comhordú, comhlántacht agus sineirge a áirithiú ina n‑iarrachtaí chun rialú na trádála idirnáisiúnta i ngnáth‑airm a rialáil nó a fheabhsú agus chun trádáil aindleathach in airm a chosc, a chomhrac agus a dhíothú. Comhaontaíonn siad idirphlé polaitiúil tráthrialta a bhunú a bheidh mar thionlacan agus mar chomhdhlúthú don tiomantas sin.
TEIDEAL III
CEARTAS, SAOIRSE AGUS SLÁNDÁIL
AIRTEAGAL 13
Sonraí pearsanta a chosaint
1. Aithníonn na Páirtithe an tábhacht a bhaineann leis na cearta bunúsacha chun príobháideachais agus chun cosaint sonraí pearsanta a chur chun cinn agus a áirithiú, ar gné lárnach é de mhuinín na saoránach as an ngeilleagar digiteach agus mar phríomhghné chun malartuithe tráchtála agus comhar i bhforfheidhmiú an dlí a fhorbairt tuilleadh.
2. Oibreoidh na Páirtithe i gcomhar chun cosaint agus forfheidhmiú éifeachtach na gceart sin a áirithiú, lena n‑áirítear i gcomhthéacs sceimhlitheoireacht agus coireanna trasnáisiúnta eile a chosc agus a chomhrac. Féadfaidh fothú acmhainneachta, cúnamh teicniúil agus malartú faisnéise agus saineolais a áireamh leis an gcomhar, chomh maith le foirmeacha eile.
3. Oibreoidh na Páirtithe i gcomhar chun ardleibhéal cosanta sonraí pearsanta a áirithiú, trí dhea‑chleachtais agus taithí a mhalartú, agus caighdeáin agus ionstraimí dlí Eorpacha agus idirnáisiúnta á gcur san áireamh. Mar bhealach chun an comhar a éascú, déanfaidh Poblacht na Cirgise gach iarracht aontú do Choinbhinsiún Chomhairle na hEorpa maidir le Daoine Aonair a Chosaint i dtaca le Próiseáil Uathoibríoch Sonraí Pearsanta, arna dhéanamh an 28 Eanáir 1981 agus dá Phrótacal Breise a ghabhann leis an gCoinbhinsiún maidir le Daoine Aonair a Chosaint i dtaca le Próiseáil Uathoibríoch Sonraí Pearsanta, sa mhéid a bhaineann le húdaráis mhaoirseachta agus sreabha sonraí trasteorann arna dhéanamh an 8 Samhain 2001, agus déanfaidh sí gach iarracht iad a chur chun feidhme.
AIRTEAGAL 14
Comhar i ndáil leis an imirce, le tearmann agus le bainistiú teorann
1. Athdhearbhaíonn na Páirtithe an tábhacht a bhaineann le hidirphlé cuimsitheach a chur ar bun maidir le gach saincheist a bhaineann leis an imirce, lena n‑áirítear an imirce dhleathach de réir mar is iomchuí, cosaint idirnáisiúnta agus an comhrac in aghaidh na himirce neamhdhleathaí, in aghaidh smuigleáil daoine agus gáinneáil ar dhaoine.
2. Bunófar an comhar ar mheasúnú ar riachtanais shonracha arna dhéanamh trí chomhairliúchán frithpháirteach idir na Páirtithe agus cuirfear chun feidhme é i gcomhréir leis an reachtaíocht ábhartha atá i bhfeidhm acu. Díreofar leis sin ar na nithe seo a leanas go háirithe:
(a) aghaidh a thabhairt ar bhunchúiseanna na himirce;
(b) forbairt agus cur chun feidhme cleachtas agus reachtaíocht náisiúnta a mhéid a bhaineann le cosaint idirnáisiúnta, d’fhonn forálacha an Choinbhinsiúin i dtaobh Stádas Dídeanaithe arna ghlacadh an 28 Iúil 1951, a shásamh, mar aon le forálacha an Phrótacail maidir le Stádas Dídeanaithe arna dhéanamh an 31 Eanáir 1967;
(c) ag tabhairt chun cuimhne Dearbhú Nua‑Eabhrac maidir le Dídeanaithe agus Imircigh arna ghlacadh le rún ó Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe A/RES/71/1 an 19 Meán Fómhair 2016;
(d) rialacha maidir le ligean isteach agus cearta agus stádas na ndaoine a ligtear isteach, cóir chothrom agus lánpháirtiú daoine nach náisiúnaigh iad a chónaíonn in áit go dleathach, oideachas agus oiliúint agus bearta in aghaidh ciníochais agus seineafóibe;
(e) beartas éifeachtach agus coisctheach a bhunú in aghaidh na himirce neamhdhleathaí, smuigleáil imirceach agus gáinneáil ar dhaoine, lena n‑áirítear an tslí le dul i ngleic le líonraí smuigléirí agus gáinneálaithe agus an tslí le híospartaigh gáinneála den sórt sin a chosaint i gcreat na n‑ionstraimí idirnáisiúnta ábhartha;
(f) saincheisteanna amhail eagrú, oiliúint, dea‑chleachtais agus bearta oibríochtúla eile sna réimsí bainistithe imirce, go háirithe an imirce neamhdhleathach, slándáil doiciméad, beartas víosaí, agus bainistiú teorann agus córais faisnéise imirce.
AIRTEAGAL 15
Athligean isteach agus an comhrac in aghaidh na himirce neamhdhleathaí
1. Faoi chuimsiú a gcomhair agus chun an imirce neamhdhleathach a chosc agus dul i ngleic léi, comhaontaíonn na Páirtithe:
(a) maidir le haon duine dá náisiúnaigh nach gcomhlíonann nó nach gcomhlíonann a thuilleadh na coinníollacha atá i bhfeidhm maidir le hiontráil, nó bheith i láthair, nó bheith ag cónaí i gcríoch Bhallstát de chuid an Aontais Eorpaigh, déanfaidh Poblacht na Cirgise é a athligean isteach ar iarraidh ón mBallstát sin agus gan breis foirmiúlachtaí;
(b) maidir le haon duine dá náisiúnaigh nach gcomhlíonann nó nach gcomhlíonann a thuilleadh na coinníollacha atá i bhfeidhm maidir le hiontráil, nó bheith i láthair, nó bheith ag cónaí i gcríoch Phoblacht na Cirgise, déanfaidh gach Ballstát de chuid an Aontais Eorpaigh é a athligean isteach ar iarraidh ó Phoblacht na Cirgise agus gan breis foirmiúlachtaí;
(c) soláthróidh Ballstáit an Aontais Eorpaigh agus Poblacht na Cirgise doiciméid taistil iomchuí dá náisiúnaigh chun na gcríoch sin nó glacfaidh siad le húsáid an doiciméid taistil Eorpaigh a bunaíodh i gcomhréir le Rialachán (AE) 2016/1953 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 1 chun críoch fillte. I gcás nach bhfuil aon doiciméad ná aon chruthúnas eile ar a náisiúntacht ag an duine atá le hathligean isteach, déanfaidh ionadaithe inniúla taidhleoireachta agus consalacha an Bhallstáit lena mbaineann nó Phoblacht na Cirgise, ar iarraidh ó Phoblacht na Cirgise nó ón mBallstát lena mbaineann, comhar iomlán a sholáthar chun náisiúntacht an duine sin a shuí.
2. Comhaontaíonn na Páirtithe comhaontú a thabhairt i gcrích, arna iarraidh sin orthu, idir an tAontas Eorpach agus Poblacht na Cirgise, ina rialófaí na hoibleagáidí sonracha ar Bhallstáit an Aontais Eorpaigh agus ar Phoblacht na Cirgise maidir le hathligean isteach, lena n‑áirítear forálacha mionsonraithe maidir le náisiúnaigh tíortha eile agus daoine gan stát a athligean isteach. Féadfaidh na Páirtithe, ag brath ar choinníollacha, caibidlíocht fhéideartha ar chomhaontú idir an tAontas Eorpach agus Poblacht na Cirgise a bhreithniú, maidir le víosaí a éascú do shaoránaigh an Aontais Eorpaigh agus Phoblacht na Cirgise.
AIRTEAGAL 16
Frithsciúradh airgid agus maoiniú sceimhlitheoireachta a chomhrac
1. Oibreoidh na Páirtithe i gcomhar d’fhonn cosc a chur ar úsáid a bhaint as a gcuid institiúidí airgeadais agus a gcuid gnólachtaí agus gairmeacha neamh‑airgeadais ainmnithe chun fáltais ó ghníomhaíochtaí coiriúla a sciúradh nó chun críoch maoinithe sceimhlitheoireachta, agus chun a leithéid d’úsáid a chomhrac.
2. Chuige sin, déanfaidh siad faisnéis a mhalartú laistigh de chreat a reachtaíochta faoi seach agus oibreoidh siad i gcomhar chun cur chun feidhme iomlán agus éifeachtach mholtaí ón Tascfhórsa um Ghníomhaíocht Airgeadais, agus caighdeán eile arna nglacadh ag comhlachtaí idirnáisiúnta ábhartha eile sa réimse seo, a áirithiú. D’fhéadfaí a áireamh leis an gcomhar sin, inter alia, sócmhainní nó cistí a fhaightear ó fháltais na coireachta a shainaithint, a rianú, a ghabháil, a choigistiú agus a aisghabháil.
AIRTEAGAL 17
Drugaí aindleathacha
1. Oibreoidh na Páirtithe i gcomhar chun cur chuige cothrom, fianaise‑bhunaithe agus comhtháite a áirithiú maidir le drugaí aindleathacha agus substaintí sícighníomhacha nua.
2. Díreofar beartais agus gníomhaíochtaí a bhaineann le drugaí ar struchtúir a threisiú chun drugaí aindleathacha a chosc agus chun dul i ngleic leo, chun soláthar drugaí aindleathacha, agus gáinneáil agus éileamh orthu a laghdú, agus chun déileáil leis na hiarmhairtí sláinte agus sóisialta a bhaineann le húsáid drugaí aindleathacha, d’fhonn díobháil a laghdú. Oibreoidh na Páirtithe i gcomhar chun cosc a chur ar aistriú na réamhtheachtaithe ceimiceacha a úsáidtear i monarú aindleathach drugaí támhshuanacha agus substaintí síceatrópacha agus substaintí sícighníomhacha nua.
3. Comhaontóidh na Páirtithe ar na modhanna comhair is gá chun na cuspóirí dá dtagraítear i mír 1 a bhaint amach. Bunófar gníomhaíochtaí ar phrionsabail a comhaontaíodh i gcomhpháirt agus a leagtar amach i gcoinbhinsiúin ábhartha NA maidir le rialú drugaí, agus ar na moltaí a leagtar amach sa doiciméad toraidh dar teideal ‘Ár ngealltanas comhpháirteach chun dul i ngleic leis an bhfadhb dhomhanda drugaí agus í a chomhrac ar bhealach éifeachtach’ arna ghlacadh le rún ó Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe A/RES/S‑30/1 an 19 Aibreán 2016, mar an comhdhearcadh idirnáisiúnta is déanaí ar an mbeartas idirnáisiúnta drugaí, d’fhonn breithniú a dhéanamh ar chur chun feidhme na ngealltanas a rinneadh chun aghaidh a thabhairt go compháirteach ar an bhfadhb dhomhanda drugaí agus chun í a chomhrac.
AIRTEAGAL 18
An comhrac in aghaidh na coireachta eagraithe agus an éillithe
1. Oibreoidh na Páirtithe i gcomhar chun gníomhaíochtaí neamhdhleathacha agus coiriúla a chomhrac agus a chosc, lena n‑áirítear gníomhaíochtaí trasnáisiúnta, cibé acu atá siad eagraithe nó nach bhfuil, amhail:
(a) smuigleáil imirceach agus gáinneáil ar dhaoine;
(b) smuigleáil arm tine agus gáinneáil orthu, lena n‑áirítear SALW;
(c) smuigleáil drugaí aindleathacha agus gáinneáil orthu;
(d) smuigleáil earraí agus gáinneáil orthu;
(e) gníomhaíochtaí neamhdhleathacha eacnamaíocha agus airgeadais amhail góchumadh, calaois fhioscach agus calaois sholáthair phoiblí;
(f) cúbláil i dtionscadail arna gcistiú ag deontóirí idirnáisiúnta;
(g) éilliú gníomhach agus éighníomhach, san earnáil phríobháideach agus san earnáil phoiblí araon;
(h) doiciméid a bhrionnú agus ráitis bhréagacha a chur isteach;
(i) cibearchoireacht.
2. Cuirfidh na Páirtithe feabhas ar an gcomhar déthaobhach, réigiúnach agus idirnáisiúnta i measc chomhlachtaí forfheidhmithe an dlí, lena n‑áirítear oiliúint agus taithí a roinnt. Cuirfidh na Páirtithe chun feidhme go héifeachtach na caighdeáin idirnáisiúnta ábhartha, go háirithe na cinn sin a chumhdaítear i gCoinbhinsiún na Náisiún Aontaithe in aghaidh na Coireachta Eagraithe Trasnáisiúnta arna ghlacadh le rún ó Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe A/RES/55/25 an 8 Eanáir 2001 agus na Prótacail a ghabhann leo.
3. Oibreoidh na Páirtithe i gcomhar chun éilliú a chosc agus a chomhrac i gcomhréir le caighdeáin idirnáisiúnta ábhartha, go háirithe na cinn sin a chumhdaítear i gCoinbhinsiún na Náisiún Aontaithe in aghaidh an Éillithe arna ghlacadh le rún ó Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe A/RES/58/4 an 31 Deireadh Fómhair 2003 agus na moltaí a eascraíonn as measúnuithe in aghaidh an choinbhinsiúin sin.
AIRTEAGAL 19
An fhrithsceimhlitheoireacht
1. Athdhearbhaíonn na Páirtithe an tábhacht a bhaineann leis an gcomhrac in aghaidh na sceimhlitheoireachta agus í a chosc, agus comhaontaíonn siad oibriú le chéile ar leibhéal déthaobhach, réigiúnach agus idirnáisiúnta chun gach cineál agus gach léiriú sceimhlitheoireachta a chosc agus a chomhrac.
2. Comhaontaíonn na Páirtithe gur fíor‑riachtanach é go ndéanfaí an comhrac in aghaidh na sceimhlitheoireachta a dhéanamh agus meas iomlán á léiriú ar an smacht reachta agus an dlí idirnáisiúnta á chomhlíonadh go hiomlán, lena n‑áirítear an dlí idirnáisiúnta um chearta an duine, an dlí idirnáisiúnta um dhídeanaithe agus an dlí daonnúil idirnáisiúnta, prionsabail Chairt NA, agus na hionstraimí idirnáisiúnta uile a bhaineann le frithsceimhlitheoireacht.
3. Cuireann na Páirtithe i dtábhacht daingniú agus cur chun feidhme uilíoch gach coinbhinsiún agus gach prótacal de chuid NA a bhaineann le frithsceimhlitheoireacht. Comhaontaíonn na Páirtithe an t‑idirphlé a chur chun cinn maidir leis an dréachtchoinbhinsiún cuimsitheach maidir le sceimhlitheoireacht idirnáisiúnta agus dul i gcomhar i gcur chun feidhme Straitéis Dhomhanda Frithsceimhlitheoireachta na Náisiún Aontaithe arna glacadh le rún ó Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe A/RES/60/288 an 8 Meán Fómhair 2006, chomh maith le gach rún ábhartha ó Chomhairle Slándála NA.
4. Athdhearbhaíonn na Páirtithe an tábhacht a bhaineann le cur chuige um fhorfheidhmiú an dlí agus breithiúnach ar an gcomhrac in aghaidh na sceimhlitheoireachta, agus comhaontaíonn siad dul i gcomhar chun an sceimhlitheoireacht a chosc agus a chur faoi chois, go háirithe tríd an méid seo a leanas a dhéanamh:
(a) faisnéis a mhalartú faoi ghrúpaí sceimhlitheoireachta, sceimhlitheoirí aonair agus a líonraí tacaíochta, i gcomhréir leis an dlí idirnáisiúnta agus náisiúnta, go háirithe a mhéid a bhaineann le cosaint sonraí agus cosaint an phríobháideachais;
(b) taithí a mhalartú a mhéid a bhaineann le sceimhlitheoireacht a chosc agus a chur faoi chois, modhanna agus modheolaíochtaí agus na gnéithe teicniúla a ghabhann leo, chomh maith le hoiliúint, i gcomhréir leis an dlí is infheidhme;
(c) tuairimí a mhalartú ar radacú agus earcú, agus bealaí chun cur i gcoinne an radacaithe, agus díradacú agus athshlánúchán a chur chun cinn;
(d) tuairimí agus taithí a mhalartú maidir le gluaiseacht trasteorann agus taisteal ag amhrastaigh sceimhlitheoireachta, chomh maith le bagairtí sceimhlitheoireachta;
(e) dea‑chleachtas a roinnt a mhéid a bhaineann le cearta an duine a chosaint sa chomhrac in aghaidh na sceimhlitheoireachta, go háirithe i ndáil le himeachtaí coiriúla;
(f) coiriúlú cionta sceimhlitheoireachta a áirithiú agus bearta a dhéanamh chun cur i gcoinne mhaoiniú na sceimhlitheoireachta;
(g) bearta a dhéanamh in aghaidh bhagairt na sceimhlitheoireachta ceimicí, bitheolaíche, raideolaíche agus núicléiche, agus na bearta is gá a dhéanamh chun cosc a chur ar éadáil, aistriú agus úsáid ábhar ceimiceach bitheolaíoch, raideolaíoch agus núicléach chun críoch sceimhlitheoireachta, chomh maith le chun cosc a chur ar ghníomhaíocht neamhdhleathach in aghaidh saoráidí ceimiceacha, bitheolaíocha, raideolaíocha agus núicléacha, lena mbaineann ardriosca.
5. Bunófar an comhar ar na measúnuithe ábhartha a mbeidh fáil orthu agus déanfar é trí chomhairliúchán frithpháirteach idir na Páirtithe.
AIRTEAGAL 20
Comhar polaitiúil agus dlíthiúil
1. Cuirfidh na Páirtithe feabhas ar an gcomhar atá ann cheana féin maidir le cúnamh dlíthiúil frithpháirteach agus eiseachadadh bunaithe ar chomhaontuithe idirnáisiúnta ábhartha. Neartóidh na Páirtithe na sásraí atá ann cheana agus, de réir mar is iomchuí, breithneoidh siad forbairt dhéanamh ar shásraí nua chun comhar idirnáisiúnta sa réimse seo a éascú. Áireofar leis an gcomhar sin, de réir mar is iomchuí, aontachas do na hionstraimí idirnáisiúnta ábhartha agus iad a chur chun feidhme, agus comhar níos dlúithe le Eurojust.
2. Forbróidh na Páirtithe comhar breithiúnach agus dlíthiúil in ábhair shibhialta agus tráchtála, go háirithe, a mhéid a bhaineann le caibidlíocht, daingniú agus cur chun feidhme choinbhinsiún iltaobhach maidir le comhar breithiúnach sibhialta, lena n‑áirítear Coinbhinsiúin Chomhdháil na Háige maidir leis an Dlí Idirnáisiúnta Príobháideach.
AIRTEAGAL 21
Cosaint chonsalach
Údaráis taidhleoireachta agus chonsalacha aon Bhallstát an Aontais Eorpaigh a mbeidh ionadaíocht á déanamh air, soláthróidh siad cosaint d’aon náisiúnach de cheann de Bhallstáit an Aontais Eorpaigh nach bhfuil buanionadaíocht aige i bPoblacht na Cirgise atá in ann cosaint chonsalach a sholáthar go héifeachtach i gcás ar leith, ar na coinníollacha céanna a bhaineann le náisiúnaigh an Bhallstáit sin.
D’fhonn nós imeachta comhordaithe a bhunú lena gceadaítearear do náisiúnaigh Phoblacht na Cirgise cosaint chonsalach a fháil i mBallstáit an Aontais Eorpaigh nach bhfuil buanionadaíocht ag Poblacht na Cirgise iontu atá in ann cosaint chonsalach a sholáthar go héifeachtach i gcás ar leith, déanfar an ceanglas ar phoist chonsalacha de Phoblacht na Cirgise atá bunaithe i mBallstát an Aontais Eorpaigh maidir le fógra a thabhairt faoi Airteagal 7 de Choinbhinsiún Vín ar Chaidreamh Consalachta arna ghlacadh an 24 Aibreán 1963, a tharscaoileadh.
Teideal IV
TRÁDÁIL AGUS ÁBHAIR A BHAINEANN LE TRÁDÁIL
CAIBIDIL 1
FORÁLACHA COTHROMÁNACHA
AIRTEAGAL 22
Cuspóirí
Is iad seo a leanas cuspóirí an Teidil seo:
(a) trádáil idir na Páirtithe a leathnú, a éagsúlú agus a éascú, go háirithe trí fhorálacha maidir le héascú trádála agus custam, bacainní teicniúla ar thrádáil chomh maith le bearta sláintíochta agus fíteashláintíochta, agus ceart gach Páirtí chun reachtaíocht a dhéanamh d’fhonn cuspóirí beartais phoiblí a bhaint amach á chaomhnú ag an am céanna;
(b) trádáil i seirbhísí agus infheistíocht idir na Páirtithe a éascú, lena n‑áirítear trí aistriú saor íocaíochtaí reatha agus gluaiseachtaí caipitil;
(c) margaí soláthair rialtais na bPáirtithe a oscailt go héifeachtach agus go cómhalartach;
(d) an nuálaíocht agus an chruthaitheacht a chur chun cinn trí chosaint leordhóthanach agus éifeachtach gach ceart maoine intleachtúla a áirithiú;
(e) coinníollacha a chur chun cinn lena gcothaítear iomaíocht neamhshaofa i ngníomhaíochtaí eacnamaíocha na bPáirtithe, go háirithe maidir le trádáil agus infheistíocht eatarthu;
(f) trádáil idirnáisiúnta a fhorbairt ar bhealach a chuireann leis an bhforbairt inbhuanaithe ó thaobh a gnéithe eacnamaíocha, sóisialta agus comhshaoil de;
(g) sásra um réiteach díospóide a bheadh éifeachtach, cóir agus intuartha a bhunú chun díospóidí maidir le léirmhíniú agus cur i bhfeidhm an Teidil seo a réiteach.
AIRTEAGAL 23
Sainmhínithe
Chun críocha an Teidil seo:
(a) ciallaíonn ‘Comhaontú maidir leis an Talmhaíocht’ an Comhaontú maidir leis an Talmhaíocht, atá in Iarscríbhinn 1A a ghabhann le Comhaontú EDT;
(b) ciallaíonn ‘Comhaontú maidir le Nósanna Imeachta um Cheadúnú Allmhairí’ an Comhaontú maidir le Nósanna Imeachta um Cheadúnú Allmhairí atá in Iarscríbhinn 1A a ghabhann le Comhaontú EDT;
(c) ciallaíonn ‘Comhaontú Frithdhumpála’ an Comhaontú maidir le hAirteagal VI den Chomhaontú Ginearálta um Tharaifí agus Thrádáil 1994 a Chur Chun Feidhme, atá in Iarscríbhinn 1A a ghabhann le Comhaontú EDT;
(d) ciallaíonn ‘laethanta’ laethanta féilire, lena n‑áirítear an deireadh seachtaine agus laethanta saoire;
(e) ciallaíonn ‘Conradh um Chairt Fuinnimh‘ an Conradh um Chairt Fuinnimh arna dhéanamh i Liospóin an 17 Nollaig 1994;
(f) ciallaíonn ‘atá ann cheana’ a mbeidh éifeacht aige ar an dáta a thiocfaidh an Comhaontú seo i bhfeidhm;
(g) ciallaíonn ‘GATT 1994’ an Comhaontú Ginearálta um Tharaifí agus Thrádáil 1994, atá in Iarscríbhinn 1A a ghabhann le Comhaontú EDT;
(h) ciallaíonn ‘GATS’ an Comhaontú Ginearálta maidir le Trádáil Seirbhísí, atá in Iarscríbhinn 1B a ghabhann le Comhaontú EDT;
(i) ciallaíonn ‘beart’ aon bheart ag Páirtí, bíodh sé i bhfoirm dlí, rialacháin, rialach, nóis imeachta, cinnidh nó gníomhaíocht riaracháin, nó in aon fhoirm eile 2 ;
(j) ciallaíonn ‘bearta Páirtí’ aon bheart arna ghlacadh nó arna choinneáil ar bun ag 3 :
(i) rialtais nó údaráis lárnacha, réigiúnacha nó áitiúla; agus
(ii) comhlachtaí neamh‑rialtasacha i bhfeidhmiú cumhachtaí arna dtarmligean ag rialtais nó údaráis lárnacha, réigiúnacha nó áitiúla;
(k) ciallaíonn ‘duine’ duine nádúrtha nó duine dlítheanach;
(l) ciallaíonn ‘Coinbhinsiún Athbhreithnithe Kyoto‘ an Coinbhinsiún Idirnáisiúnta maidir le Nósanna Imeachta Custam a Shimpliú agus a Chomhchuibhiú, arna dhéanamh in Kyoto an 18 Bealtaine 1973, arna leasú;
(m) ciallaíonn ‘Comhaontú maidir le Coimircí’ an Comhaontú maidir le Coimircí atá in Iarscríbhinn 1A a ghabhann le Comhaontú EDT;
(n) ciallaíonn ‘Comhaontú SCM’ an Comhaontú maidir le Fóirdheontais agus le Bearta Frithchúitimh, atá in Iarscríbhinn 1A a ghabhann le Comhaontú EDT;
(o) ciallaíonn ‘Comhaontú SPS’ an Comhaontú maidir le Bearta Sláintíochta agus Fíteashláintíochta a Chur i bhFeidhm, atá in Iarscríbhinn 1A a ghabhann le Comhaontú EDT;
(p) ciallaíonn ‘Comhaontú BTT’ an Comhaontú maidir le Bacainní Teicniúla ar an Trádáil, atá in Iarscríbhinn 1A a ghabhann le Comhaontú EDT;
(q) ciallaíonn ‘tríú tír’ tír nó críoch atá lasmuigh de raon feidhme geografach chur i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo;
(r) ciallaíonn ‘Comhaontú um Éascú Trádála’ an Comhaontú um Éascú Trádála atá in Iarscríbhinn 1A a ghabhann le Comhaontú EDT;
(s) ciallaíonn ‘Comhaontú TRIPS’ an Comhaontú maidir le Gnéithe de Chearta Maoine Intleachtúla a bhaineann le Trádáil, atá in Iarscríbhinn 1C a ghabhann le Comhaontú EDT;
(t) ciallaíonn ‘Coinbhinsiún Vín maidir le Dlí na gConarthaí’ Coinbhinsiún Vín maidir le Dlí na gConarthaí, arna dhéanamh i Vín an 23 Bealtaine 1969;
(u) Ciallaíonn ‘Dearbhú Arusha na hEagraíochta Domhanda Custaim’ Dearbhú na Comhairle um Chomhar Custaim maidir le hIonracas i gCustaim arna dhéanamh in Arusha na Tansáine an 7 Iúil 1993;
(v) ciallaíonn ‘EDT’ an Eagraíocht Dhomhanda Trádála;
(w) ciallaíonn ‘Comhaontú EDT’ Comhaontú Marrakech lena mbunaítear an Eagraíocht Dhomhanda Trádála, arna dhéanamh an 15 Aibreán 1994.
AIRTEAGAL 24
Gaol le comhaontuithe idirnáisiúnta eile
1. Dearbhaíonn na Páirtithe na cearta atá acu agus na hoibleagáidí atá orthu i leith a chéile faoi Chomhaontú EDT agus faoi aon chomhaontú eile a bhfuil an dá pháirtí ina bpáirtí iontu.
2. Ní fhorléireofar aon ní dá bhfuil sa Chomhaontú seo mar ní a cheanglaíonn ar cheachtar Páirtí gníomhú ar bhealach atá ar neamhréir lena oibleagáidí faoi Chomhaontú EDT.
AIRTEAGAL 25
Tagairtí do dhlíthe agus do rialacháin agus do chomhaontuithe eile
1. Aon tagairt sa Teideal seo do dhlíthe agus do rialacháin, ar shlí ghinearálta nó trí thagairt do reacht, rialachán nó treoir ar leith, déanfar í a fhorléiriú mar thagairt do na dlíthe agus do na rialacháin arna leasú, ach amháin i gcás ina léirítear a mhalairt.
2. Aon tagairt, nó ionchorprú trí thagairt, sa Teideal seo do chomhaontuithe nó ionstraimí eile i bpáirt nó ina n‑iomláine, déanfar iad a fhorléiriú mar thagairt nó ionchorprú a áiríonn na nithe seo a leanas, ach amháin i gcás ina léirítear a mhalairt:
(a) na hiarscríbhinní, na prótacail, na fonótaí, na nótaí léirmhínitheacha agus na nótaí míniúcháin a bhaineann leo; agus
(b) comhaontuithe comharba a bhfuil na Páirtithe ina bpáirtí iontu nó leasuithe atá ina gceangal ar na Páirtithe, ach amháin i gcás ina ndearbhaítear sa tagairt cearta atá ann cheana.
AIRTEAGAL 26
Ceart caingne faoin dlí náisiúnta
Ní dhéanfaidh Páirtí foráil maidir le ceart caingne faoina dhlí in aghaidh an Pháirtí eile ar an bhforas go bhfuil beart de chuid an Pháirtí eile ar neamhréir leis an gComhaontú seo.
AIRTEAGAL 27
Cúraimí sonracha na Comhairle Comhair ag gníomhú di ina cumraíocht trádála
1. Le linn don Chomhairle Comhair a bheith i mbun aon cheann de na cúraimí a leagtar uirthi a bhaineann leis an Teideal seo, beidh sí comhdhéanta d’ionadaithe ó na Páirtithe a bhfuil freagracht orthu as ábhair a bhaineann le cúrsaí trádála, i gcomhréir le creataí dlíthiúla na bPáirtithe faoi seach, nó de na daoine a ainmneoidh siadsan.
2. Maidir leis an gComhairle Comhair agus í ag gníomhú di ina cumraíocht trádála:
(a) beidh de chumhacht aici cinntí a ghlacadh chun an méid seo a leanas a thabhairt cothrom le dáta nó a leasú ar bhonn comhthola agus meas iomchuí á léiriú ar chomhlánú nósanna imeachta inmheánacha faoi seach na bPáirtithe mar a ndéantar foráil dó ina reachtaíocht:
(i) Iarscríbhinn 2;
(ii) Iarscríbhinní 8-A, 8-B agus 8-C;
(iii) Iarscríbhinn 9;
(iv) Iarscríbhinní 14-A agus 14-B;
(v) Prótacal I.
Is le malartú nótaí taidhleoireachta idir na Páirtithe a dheimhneofar tabhairt cothrom le dáta agus leasú den sórt sin, agus is ar mhalartú nótaí taidhleoireachta idir na Páirtithe a thiocfaidh tabhairt cothrom le dáta agus leasú den sórt sin i bhfeidhm, mura gcomhaontóidh na Páirtithe a mhalairt.
(b) féadfaidh sí cinntí a ghlacadh chun léirmhínithe ar fhorálacha an Teidil seo a eisiúint;
(c) féadfaidh sí cinntí a ghlacadh chun fochoistí a bhunú sa bhreis ar na fochoistí sin arna mbunú sa Teideal seo, a bheidh comhdhéanta d’ionadaithe na bPáirtithe, agus féadfaidh sí freagrachtaí a shannadh dóibh laistigh dá hinniúlacht; féadfaidh sí cinneadh a dhéanamh freisin chun na feidhmeanna arna sannadh do na Fo‑choistí a bhunóidh sí a mhodhnú, chomh maith lena ndíscaoileadh.
3. Déanfaidh an Chomhairle Comhair, ag gníomhú di ina cumraíocht trádála, cinntí agus moltaí iomchuí a dhéanamh tar éis chur i gcrích nósanna imeachta inmheánacha faoi seach na bPáirtithe, dá bhforáiltear ina reachtaíocht.
4. I gcás nach mbeidh cruinnithe den Chomhairle Comhair ar fáil, féadfar na cinntí dá dtagraítear i mír 2 a dhéanamh trí nós imeachta i scríbhinn.
AIRTEAGAL 28
Cúraimí sonracha an Choiste Comhair ag gníomhú dó ina chumraíocht trádála
1. Le linn don Choiste Comhair a bheith i mbun aon cheann de na cúraimí a leagtar air sa Teideal seo, beidh sé comhdhéanta d’ionadaithe ó na Páirtithe a bhfuil freagracht orthu as ábhair a bhaineann le cúrsaí trádála, nó de na daoine a ainmneoidh siadsan.
2. Beidh na cúraimí seo a leanas ach go háirithe ar an gCoiste Comhair ag gníomhú dó ina chumraíocht trádála:
(a) cúnamh a thabhairt don Chomhairle Comhair le feidhmiú a cúraimí maidir le hábhair a bhaineann le trádáil;
(b) a bheith freagrach as cur chun feidhme agus as cur i bhfeidhm ceart an Teidil seo; maidir leis sin, agus gan dochar do na cearta arna mbunú i gCaibidil 14, féadfaidh ceachtar Páirtí aon saincheist a bhaineann le cur i bhfeidhm nó léirmhíniú an Teidil seo a tharchur lena plé laistigh den Choiste Comhair;
(c) formhaoirseacht a dhéanamh ar fhorbairt bhreise ar an Teideal seo de réir mar is gá agus meastóireacht a dhéanamh ar na torthaí a fhaightear óna chur i bhfeidhm;
(d) bealaí iomchuí a lorg chun fadhbanna a d’fhéadfadh teacht chun cinn ar bhealach eile i réimsí a chumhdaítear leis an Teideal seo a chosc agus a réiteach; agus
(e) maoirsiú a dhéanamh ar obair na bhfochoistí uile a bunaíodh faoin Teideal seo.
3. Agus na cúraimí atá air faoi mhír 2 den Airteagal seo á ndéanamh aige, féadfaidh an Coiste Comhair tograí a chur isteach maidir leis an ngá leis na cinntí chun tabhairt cothrom le dáta nó leasuithe a dhéanamh dá dtagraítear i bpointe (a) d’Airteagal 27(2) a ghlacadh nó chun léirmhínithe dá dtagraítear i bpointe (b) d’Airteagal 27(2) a eisiúint i gcás nach mbeidh cruinnithe den Chomhairle Comhair ar fáil.
4. Déanfaidh an Coiste Comhair, ag gníomhú dó ina chumraíocht trádála, cinntí agus moltaí iomchuí tar éis chur i gcrích nósanna imeachta inmheánacha faoi seach na bPáirtithe, dá bhforáiltear ina reachtaíocht.
AIRTEAGAL 29
Comhordaitheoirí
1. Déanfaidh an tAontas Eorpach agus Poblacht na Cirgise comhordaitheoir a cheapadh don Teideal seo, laistigh de 60 lá tar éis theacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo, agus tabharfaidh siad fógra faoi na mionsonraí teagmhála dá chéile.
2. Déanfaidh na comhordaitheoirí an clár oibre a bhunú go compháirteach agus déanfaidh siad na hullmhúcháin uile eile is gá le haghaidh cruinnithe den Chomhairle Comhair agus den Choiste Comhair i gcomhréir leis an gCaibidil seo, agus déanfaidh siad bearta leantacha ar chinntí na gcomhlachtaí sin, de réir mar is iomchuí.
AIRTEAGAL 30
Fochoistí
1. Beidh na Fochoistí comhdhéanta d’ionadaithe ón Aontas Eorpach, de pháirt, agus d’ionadaithe ó Phoblacht na Cirgise, den pháirt eile.
2. Buailfidh na Fochoistí le chéile laistigh de bhliain amháin tar éis theacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo agus uair amháin sa bhliain ina dhiaidh sin nó ar iarraidh ó cheachtar Páirtí nó ón gCoiste Comhair, ar leibhéal iomchuí. I gcás go mbeidh lucht freastail na gcruinnithe i láthair go pearsanta, reáchtálfar na cruinnithe sa Bhruiséil agus in Bishkek gach re seal. Féadtar cruinnithe a reáchtáil ar aon mhodh teicneolaíochta a bheidh ar fáil do na Páirtithe freisin.
3. Is iad ionadaithe ó na Páirtithe a bheidh ina gcomhchathaoirligh ar na Fochoistí.
CAIBIDIL 2
TRÁDÁIL EARRAÍ
Airteagal 31
Raon feidhme
Ach amháin mar a fhoráiltear a mhalairt sa Chomhaontú seo, tá feidhm ag an gCaibidil seo maidir leis an trádáil in earraí de chuid Páirtí.
Airteagal 32
Sainmhínithe
Chun críocha na Caibidle seo:
(a) ciallaíonn ‘idirbhearta consalacha’ an nós imeachta chun sonrasc consalach nó víosa chonsalach le haghaidh sonrasc tráchtála, deimhniú tionscnaimh, lastliosta, dearbhú onnmhairiúcháin loingseora nó aon doiciméadacht chustaim eile i ndáil le hearra a allmhairiú, a fháil ó chonsal an Pháirtí allmhairiúcháin i gcríoch an Pháirtí onnmhairiúcháin, nó i gcríoch tríú páirtí;
(b) ciallaíonn ‘dleacht chustaim’ aon dleacht nó muirear d’aon chineál a fhorchuirtear ar earra a allmhairiú nó i ndáil le hearra a allmhairiú; ní áirítear leis an méid sin aon cheann de na nithe a leanas:
(i) muirear atá coibhéiseach le cáin inmheánach arna forchur i gcomhréir le hAirteagal 34;
(ii) dleacht frithdhumpála, dleacht choimirce speisialta, dleacht frithchúitimh nó dleacht choimirce arna cur i bhfeidhm i gcomhréir le GATT 1994, leis an gComhaontú Frithdhumpála, leis an gComhaontú maidir leis an Talmhaíocht, le Comhaontú SCM agus leis an gComhaontú maidir le Coimircí, de réir mar is iomchuí;
(iii) táille nó muirear eile a fhorchuirtear ar earra a allmhairiú nó i ndáil le hearra a allmhairiú, a bhfuil teorainn lena mhéid le neaschostas na seirbhísí a tugadh;
(c) ciallaíonn ‘Nós Imeachta um Cheadúnú Onnmhairiúcháin’ nós imeachta riaracháin lena n éilítear iarratas nó doiciméadacht eile (seachas iarratais nó doiciméadacht a éilítear go ginearálta chun críoch imréitigh custaim) a chur faoi bhráid an chomhlachta nó na gcomhlachtaí riaracháin ábhartha mar réamhchoinníoll onnmhairiúcháin ó chríoch an Pháirtí onnmhairiúcháin;
(d) ciallaíonn ‘earra Páirtí’ earra intíre mar a thugtar le fios in GATT 1994;
(e) ciallaíonn ‘Córas Comhchuibhithe’ nó ‘CC’ an Córas Comhchuibhithe um Thuairisciú agus um Chódú Tráchtearraí, lena n‑áirítear gach nóta dlíthiúil agus gach leasú dlíthiúil orthu arna bhforbairt ag an Eagraíocht Dhomhanda Chustaim;
(f) ciallaíonn ‘nós imeachta um cheadúnú allmhairiúcháin’ nós imeachta riaracháin lena n‑éilítear iarratas nó doiciméadacht eile (seachas iarratais nó doiciméadacht a éilítear go ginearálta chun críoch imréitigh custaim) a chur faoi bhráid an chomhlachta nó na gcomhlachtaí riaracháin ábhartha mar réamhchoinníoll allmhairiúcháin isteach i gcríoch an Pháirtí allmhairiúcháin;
(g) ciallaíonn ‘earra athmhonaraithe’ earra a aicmítear i gCaibidil 84, 85, 87, 90 nó i gCeannteideal 9402 den Chóras Comhchuibhithe:
(i) atá comhdhéanta go hiomlán nó i bpáirt de pháirteanna a fuarthas ó earraí a úsáideadh roimhe;
(ii) a bhfuil coinníollacha feidhmíochta agus oibre aige atá comhchosúil leis an earra comhionann agus riocht nua air; agus
(iii) a dtugtar an barántas céanna dó agus a thabharfaí don earra comhionann agus riocht nua air.
Airteagal 33
Cóir an náisiúin barrfhabhair
1. Tabharfaidh gach Páirtí cóir an náisiúin barrfhabhair d’earraí an Pháirtí eile i gcomhréir le hAirteagal I de GATT 1994 , lena n‑áirítear na Nótaí agus na Forálacha Forlíontacha a ghabhann leis, a ionchorpraítear sa Chomhaontú seo iad, agus a dhéantar cuid den Chomhaontú seo díobh, mutatis mutandis.
2. Ní bheidh feidhm ag mír 1 i leith cóir fhabhrach arna tabhairt ag ceachtar Páirtí d’earraí tríú tír i gcomhréir le Comhaontú EDT.
Airteagal 34
Cóir náisiúnta
Tabharfaidh gach Páirtí cóir náisiúnta d’earraí an Pháirtí eile i gcomhréir le hAirteagal III de GATT 1994 , lena n‑áirítear na Nótaí agus na Forálacha Forlíontacha a ghabhann leis. Chuige sin, déantar Airteagal III de GATT 1994, agus na Nótaí agus na Forálacha Forlíontacha a ghabhann leis, a ionchorprú sa Chomhaontú seo, agus déantar cuid den Chomhaontú seo díobh mutatis mutandis.
Airteagal 35
Srianta ar allmhairiú agus ar onnmhairiú
Ní dhéanfaidh ceachtar Páirtí aon toirmeasc nó aon srian a ghlacadh ná a choinneáil ar bun, seachas dleachtanna, cánacha nó muirir eile, cibé a thugtar éifeacht leo trí chuótaí, ceadúnais allmhairiúcháin nó onnmhairiúcháin nó bearta eile, ar aon earra de chuid an Pháirtí eile a allmhairiú nó ar aon earra atá beartaithe a sheoladh chuig críoch an Pháirtí eile a onnmhairiú nó a dhíol lena onnmhairiú, ach amháin i gcomhréir le hAirteagal XI de GATT 1994, lena n‑áirítear na Nótaí agus na Forálacha Forlíontacha a ghabhann leis. Chuige sin, déantar Airteagal XI de GATT 1994, agus na Nótaí agus na Forálacha Forlíontacha a ghabhann leis, a ionchorprú sa Chomhaontú seo, agus déantar cuid den Chomhaontú díobh, mutatis mutandis.
Airteagal 36
Dleachtanna ar onnmhairí, cánacha nó muirir eile
1. Ní thabharfaidh ceachtar Páirtí isteach ná ní choinneoidh ceachtar Páirtí ar bun aon dleacht, cáin ná muirear eile d’aon chineál arna bhforchur ar earra a onnmhairiú chuig an bPáirtí eile, ná arna bhforchur i ndáil le hearra a onnmhairiú chuig an bPáirtí eile, ná aon bheart eile a bhfuil éifeacht chomhionann aige seachas maidir le hearraí i gcomhréir leis an Sceideal a leagtar amach in Iarscríbhinn 2. Níl feidhm ag an bhforáil seo maidir le hearraí faoi bhealach thar chríoch Páirtí de réir bhrí Airteagal V de GATT 1994, nó maidir le hearraí a allmhairíodh isteach go Poblacht na Cirgise, i gcomhréir le comhaontú idirnáisiúnta idir Poblacht na Cirgise agus tríú páirtí, gan dleachtanna onnmhairiúcháin forchurtha orthu, dleachtanna a d’fhéadfadh an tríú páirtí sin a fhorchur ar onnmhairiú chuig an Aontas Eorpach i gcomhréir, i gcás inarb ábhartha, le Sceideal Lamháltas an tríú páirtí sin atá i gceangal le GATT 1994 nó le haon ghealltanas déthaobhach leis an Aontas Eorpach.
2. Ní chuirfidh aon rud san Airteagal seo cosc ar Pháirtí táille nó muirear a cheadaítear faoi Airteagal 38 a fhorchur ar earra a onnmhairítear chuig an bPáirtí eile.
Airteagal 37
Rialuithe ar onnmhairiú ítimí dé‑úsáide
Déanfaidh na Páirtithe faisnéis agus dea‑chleachtas faoi rialuithe onnmhairiúcháin dé‑úsáide a mhalartú d’fhonn cóineasú rialuithe onnmhairiúcháin an Aontais Eorpaigh agus Phoblacht na Cirgise a chur chun cinn.
Airteagal 38
Táillí agus foirmiúlachtaí
1. Airteagal VIII de GATT 1994 agus a nótaí léirmhínitheacha, chomh maith le haon eisceacht agus díolúine maidir leis na hoibleagáidí, agus le tarscaoileadh ina leith, a leagtar amach in Airteagal VIII de GATT 1994 is infheidhme faoi Chomhaontú EDT, déantar iad a ionchorprú sa Chomhaontú seo agus déantar cuid den Chomhaontú seo díobh, mutatis mutandis.
2. Foilseoidh gach Páirtí go pras gach táille agus muirear a fhorchuirfidh sé i ndáil le hallmhairiú nó le honnmhairiú ar bhealach a chumasóidh do rialtais, do thrádálaithe agus do pháirtithe leasmhara eile eolas a chur orthu.
3. Déanfaidh gach Páirtí athbhreithniú tréimhsiúil ar na táillí agus ar na muirir a fhorchuireann sé d’fhonn a líon agus a n‑éagsúlacht a laghdú, i gcás inarb indéanta.
4. Ní bheidh idirbhearta consalacha de dhíth ar cheachtar Páirtí, lena n‑áirítear táillí agus muirir ghaolmhara, i ndáil le haon earra de chuid an Pháirtí eile a allmhairiú.
Airteagal 39
Earraí athmhonaraithe
1. Féachfaidh Páirtí le cóir a thabhairt d’earraí athmhonaraithe an Pháirtí eile nach lú fabhar í ná mar a thugann sé d’earraí comhionanna a bhfuil riocht nua orthu.
2. Má ghlacann nó má choinníonn Páirtí ar bun toirmisc nó srianta ar allmhairiú agus ar onnmhairiú maidir le hearraí úsáidte, déanfaidh sé iarracht gan na bearta sin a chur i bhfeidhm maidir le hearraí athmhonaraithe.
3. Féadfaidh Páirtí a éileamh go ndéanfar earraí athmhonaraithe a shainaithint amhlaidh lena ndáileadh nó lena ndíol ina chríoch agus go gcomhlíonfaidh siad gach ceanglas teicniúil is infheidhme a bhfuil feidhm acu maidir le hearraí coibhéiseacha a bhfuil riocht nua orthu.
Airteagal 40
Cead isteach sealadach d’earraí
Déanfaidh Páirtí díolúine a dheonú do Pháirtí eile ó mhuirir allmhairiúcháin agus dleachtanna ar earraí a ligtear isteach go sealadach, i gcásanna agus i gcomhréir leis na nósanna imeachta arna n‑ordú le haon choinbhinsiún idirnáisiúnta maidir le hearraí a ligean isteach go sealadach atá ina cheangal air. Cuirfear an díolúine sin i bhfeidhm de bhun reachtaíocht gach Páirtí.
Airteagal 41
Idirthuras
Ionchorpraítear Airteagal V de GATT 1994 sa Chomhaontú seo agus déantar cuid den Chomhaontú seo de. Déanfaidh na Páirtithe gach beart is gá chun idirthuras earraí fuinnimh a éascú, i gcomhréir leis an bprionsabal maidir le saoirse idirthurais, agus le hAirteagal 7(1) agus (3) den Chonradh um Chairt Fuinnimh.
Airteagal 42
Monaplachtaí allmhairiúcháin agus onnmhairiúcháin
Ní dhéanfaidh ceachtar Páirtí monaplacht allmhairiúcháin ná onnmhairiúcháin a ainmniú ná monaplacht allmhairiúcháin ná onnmhairiúcháin ainmnithe a choinneáil ar bun. Chun críocha an Airteagail seo, ciallaíonn monaplacht allmhairiúcháin nó onnmhairiúcháin ceart eisiach údaráis nó deonú eiseach údaráis a thabharfadh Páirtí d’eintiteas chun earra a allmhairiú ón bPáirtí eile nó chun earra a onnmhairiú chuige 4 .
Airteagal 43
Comhartha tionscnaimh
1. I gcás ina n‑éilíonn Poblacht na Cirgise comhartha tionscnaimh ar allmhairiú earraí an Aontais Eorpaigh, glacfaidh sé an comhartha tionscnaimh ‘Déanta san Aontas Eorpach’ nó a choibhéis i dteanga i gcomhréir le ceanglais Phoblacht na Cirgise maidir le comharthú tionscnaimh faoi choinníollacha nach lú fabhar iad ná na coinníollacha a chuirtear i bhfeidhm maidir le comharthaí tionscnaimh Bhallstáit an Aontais Eorpaigh.
2. Chun críocha an chomhartha tionscnaimh ‘Déanta san Aontas Eorpach’, caithfidh Poblacht na Cirgise leis an Aontas Eorpach mar aon chríoch amháin.
Airteagal 44
Nósanna imeachta um cheadúnú allmhairí
Glacfaidh gach Páirtí le haon nós imeachta um cheadúnú allmhairí i gcomhréir le hAirteagail 1, 2 agus 3 den Chomhaontú ar Nósanna Imeachta um Cheadúnú Allmhairí. Chuige sin, déantar Airteagail 1, 2 agus 3 den Chomhaontú ar Nósanna Imeachta um Cheadúnú Allmhairí a ionchorprú sa Chomhaontú seo agus déantar cuid den Chomhaontú seo díobh, mutatis mutandis.
Airteagal 45
Nósanna imeachta um cheadúnú onnmhairí 5
1. Áiritheoidh gach Páirtí, i gcomhréir lena inniúlachtaí 6 , trédhearcacht maidir le nósanna imeachta um cheadúnú onnmhairí agus foilseoidh sé aon nós imeachta nua um cheadúnú onnmhairí, nó aon mhodhnú ar nós imeachta reatha um cheadúnú onnmhairí ar bhealach a chumasóidh do rialtais, do thrádálaithe agus do pháirtithe leasmhara eile eolas a chur orthu. Déanfar foilseachán den sórt sin, i gcás inarb indéanta, tráth nach déanaí ná 30 lá sula dtiocfaidh éifeacht le haon nós imeachta nua um cheadúnú onnmhairí nó le haon mhodhnú ar aon nós imeachta reatha um cheadúnú onnmhairí, agus ar aon chaoi, tráth nach déanaí ná an dáta a thiocfaidh éifeacht le nós imeachta nó le modhnú den sórt sin.
2. Beidh an fhaisnéis seo a leanas san áireamh sna nósanna imeachta um cheadúnú onnmhairí:
(a) téacsanna na nósanna imeachta um cheadúnú onnmhairí nó aon mhodhnú a dhéantar orthu;
(b) na hearraí atá faoi réir gach nós imeachta um cheadúnú onnmhairí;
(c) i gcás gach nós imeachta, tuairisc ar an bpróiseas chun iarratas a dhéanamh ar cheadúnas onnmhairiúcháin agus ar aon chritéar nach mór d’iarratasóir a chomhlíonadh le bheith cáilithe chun iarratas a dhéanamh ar cheadúnas onnmhairiúcháin, amhail ceadúnas gníomhaíochta a bheith aige, infheistíocht a bhunú nó a choinneáil ar bun, nó oibriú trí chineál áirithe bunaíochta i gcríoch Páirtí;
(d) pointe nó pointí teagmhála óna bhféadfaidh daoine leasmhara tuilleadh faisnéise a fháil maidir leis na coinníollacha a bhaineann le ceadúnas onnmhairiúcháin a fháil;
(e) an comhlacht riaracháin nó na comhlachtaí a bhfuil iarratas nó doiciméadacht ábhartha eile le cur faoina mbráid;
(f) tuairisc ar aon bheart nó ar aon bhearta a bhfuil an nós imeachta um cheadúnú onnmhairí ceaptha iad a chur chun feidhme;
(g) an tréimhse a mbeidh gach nós imeachta um cheadúnú onnmhairí i bhfeidhm lena linn, mura bhfanfaidh an nós imeachta i bhfeidhm go dtí go ndéanfar é a tharraingt siar nó a athbhreithniú i bhfoilseachán nua;
(h) má bheartaíonn an Páirtí nós imeachta um ceadúnú onnmhairí a úsáid chun cuóta onnmhairiúcháin, cainníocht fhoriomlán agus, más infheidhme, luach an chuóta agus dátaí oscailte agus dúnta an chuóta a riar; agus
(i) aon díolúine nó aon eisceacht ón gceanglas chun ceadúnas onnmhairiúcháin a fháil, , conas na díolúintí nó na heisceachtaí sin a iarraidh nó a úsáid, agus na critéir chun iad a dheonú.
3. Laistigh de 45 lá tar éis dháta theacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo, tabharfaidh gach Páirtí fógra don Pháirtí eile faoi na nósanna imeachta um cheadúnú onnmhairí atá aige cheana féin. Páirtí a ghlacann nós imeachta nua um cheadúnú onnmhairí nó a mhodhnaíonn aon nós imeachta reatha um cheadúnú onnmhairí, tabharfaidh sé fógra don Pháirtí eile faoin nós imeachta nó faoin modhnú laistigh de 60 lá óna fhoilsiú. Áireofar leis an bhfógra sin an tagairt don fhoinse nó do na foinsí ina bhfoilsítear an fhaisnéis a éilítear de bhun mhír 2 agus beidh, i gcás inarb iomchuí, seoladh an tsuímh ghréasáin oifigiúil ábhartha san áireamh freisin.
AIRTEAGAL 46
Leigheasanna trádála
Dearbhaíonn na Páirtithe na cearta atá acu agus na hoibleagáidí atá orthu faoin méid seo a leanas:
(a) Airteagal XIX de GATT 1994;
(b) an Comhaontú maidir le Coimircí;
(c) Airteagal 5 den Chomhaontú maidir leis an Talmhaíocht;
(d) Airteagal VI de GATT 1994;
(e) an Comhaontú Frithdhumpála; agus
(f) Comhaontú SCM.
AIRTEAGAL 47
Trédhearcacht ionstraimí cosanta trádála
1. Comhaontaíonn na Páirtithe gur cheart ionstraimí cosanta trádála (coimircí frithdhumpála, frith‑fhóirdheontais agus domhanda) a úsáid i gcomhréir iomlán le ceanglais ábhartha EDT agus ar bhonn chóras cóir agus trédhearcach.
2. Sula ndéanfar cinneadh críochnaitheach faoi bhearta frithdhumpála nó frithchúitimh, áiritheoidh na Páirtithe go nochtfar na fíorais bhunúsacha uile atá á mbreithniú agus arb iad is bun leis an gcinneadh maidir le bearta a chur i bhfeidhm, gan dochar d’Airteagal 6.5 den Chomhaontú Frithdhumpála agus d’Airteagal 12.4 de Chomhaontú SCM. Le nochtuithe, tabharfar am leordhóthanach do pháirtithe leasmhara a mbarúlacha a thabhairt.
3. Ar choinníoll nach gcuirfidh sé moill gan ghá ar dhéanamh an imscrúdaithe, tabharfar do gach páirtí leasmhar in imscrúdú frithdhumpála nó frithchúitimh deis iomlán chun a bharúil a thabhairt.
4. Ní bheidh an tAirteagal seo faoi réir Chaibidil 14 den Teideal seo.
CAIBIDIL 3
CUSTAIM
Airteagal 48
Comhar custaim
1. Neartóidh na Páirtithe an comhar i réimse an chustaim d’fhonn timpeallacht trádála thrédhearcach a áirithiú, trádáil a éascú, cur le slándáil slabhra soláthair, sábháilteacht tomhaltóirí a chur chun cinn, sreabhadh earraí a sháraíonn cearta maoine intleachtúla a chosc agus smuigleáil agus calaois a chomhrac.
2. Chun na cuspóirí dá dtagraítear i mír 1 a chur chun feidhme agus laistigh de theorainneacha na n‑acmhainní a bheidh ar fáil, oibreoidh na Páirtithe i gcomhar d’fhonn, inter alia:
(a) feabhas a chur ar reachtaíocht custaim agus nósanna imeachta custaim a chomhchuibhiú agus a shimpliú, i gcomhréir leis na coinbhinsiúin agus caighdeáin idirnáisiúnta is infheidhme sa réimse um chustam agus éascú trádála, lena n‑áirítear na coinbhinsiúin agus na caighdeáin sin a d’fhorbair EDT (lena n‑áirítear an Comhaontú um Éascú Trádála) agus an Eagraíocht Dhomhanda Chustaim (go háirithe Coinbhinsiún Athbhreithnithe Kyoto), agus na hionstraimí agus na dea‑chleachtais a d’fhorbair an tAontas Eorpach á gcur san áireamh, lena n‑áirítear treoirphleananna custam;
(b) córais chustaim nua‑aimseartha a bhunú, lena n‑áirítear teicneolaíochtaí nua‑aimseartha imréitigh custaim; forálacha maidir le hoibreoirí eacnamaíocha údaraithe; anailís agus rialuithe riosca‑bhunaithe uathoibrithe; nósanna imeachta simplithe maidir le scaoileadh earraí; iniúchadh iar-imréitigh; luacháil custaim thrédhearcach agus forálacha maidir le comhpháirtíochtaí custaim go gnó;
(c) éascú agus rialú éifeachtach a dhéanamh ar oibríochtaí trasloingsithe agus ar ghluaiseachtaí idirthurais trína gcríoch faoi seach; comhar agus comhordú idir na húdaráis agus na gníomhaireachtaí uile lena mbaineann ina gcríoch faoi seach a áirithiú chun an trácht idirthurais a éascú; agus deiseanna a shaothrú chun na córais idirthurais custaim faoi seach a dhéanamh comhoiriúnach, i gcás inarb ábhartha agus iomchuí;
(d) na caighdeáin is airde eitice gairmiúla a spreagadh, go háirithe ag an teorainn, trí bhearta a chur i bhfeidhm lena léirítear prionsabail Dhearbhú Arusha na hEagraíochta Domhanda Custaim;
(e) dea‑chleachtais a mhalartú agus tacaíocht theicniúil a chur ar fáil maidir le pleanáil agus chun na caighdeáin is airde eitice gairmiúla a áirithiú;
(f) faisnéis agus sonraí ábhartha a mhalartú, i gcás inarb iomchuí, fad a léirítear meas ar rialacha a chéile maidir le rúndacht sonraí íogaire agus maidir le cosaint sonraí pearsanta;
(g) a bheith rannpháirteach i ngníomhaíochtaí comhordaithe custaim idir a n‑údaráis chustaim, i gcás inarb ábhartha agus iomchuí.
Airteagal 49
Cúnamh riaracháin frithpháirteach
Gan dochar do na cineálacha eile comhair a shamhlaítear sa Chomhaontú seo, go háirithe in Airteagal 48, soláthróidh na Páirtithe cúnamh riaracháin frithpháirteach dá chéile in ábhair chustaim i gcomhréir le Prótacal I.
Airteagal 50
Luacháil custaim
1. Airteagail 1-17 den Chomhaontú maidir le hAirteagal VII de GATT 1994 a Chur Chun Feidhme, atá in Iarscríbhinn 1A a ghabhann le Comhaontú EDT, rialóidh siad luacháil custaim earraí sa trádáil idir na Páirtithe. Leis seo, ionchorpraítear na forálacha sin sa Chomhaontú seo agus déantar cuid den Chomhaontú seo díobh, mutatis mutandis.
2. Oibreoidh na Páirtithe i gcomhar le chéile d’fhonn teacht ar chur chuige coiteann i leith saincheisteanna a bhaineann le luacháil custaim.
CAIBIDIL 4
BACAINNÍ TEICNIÚLA AR AN TRÁDÁIL
Airteagal 51
Cuspóir
Is é cuspóir na Caibidle seo trádáil earraí idir na Páirtithe a éascú trí bhacainní teicniúla nach bhfuil gá leo ar thrádáil a chosc, a shainaithint agus a dhíchur.
Airteagal 52
Raon feidhme
1. Tá feidhm ag an gCaibidil seo maidir leis na caighdeáin, rialacháin theicniúla agus nósanna imeachta um measúnú comhréireachta uile a shainmhínítear i gComhaontú BTT lena bhféadfar difear a dhéanamh don trádáil in earraí idir na Páirtithe a ullmhú, a ghlacadh agus a chur i bhfeidhm.
2. D’ainneoin mhír 1, níl feidhm ag an gCaibidil seo maidir leis an méid seo a leanas:
(a) sonraíochtaí ceannaigh arna n‑ullmhú ag comhlachtaí rialtais le haghaidh ceanglais táirgthe nó tomhaltais de chuid na gcomhlachtaí sin; nó
(b) bearta sláintíochta nó fíteashláintíochta, mar a shainmhínítear in Iarscríbhinn A a ghabhann le Comhaontú SPS, a chumhdaítear le Caibidil 5 den Chomhaontú seo.
Airteagal 53
Gaolmhaireacht leis an gComhaontú maidir le Bacainní Teicniúla ar Thrádáil
Dearbhaíonn na Páirtithe na cearta atá acu agus na hoibleagáidí atá orthu cheana féin i leith a chéile faoi Chomhaontú BTT, a ionchorpraítear leis seo sa Chomhaontú seo agus a ndéantar cuid den Chomhaontú seo de, mutatis mutandis.
Airteagal 54
Rialacháin theicniúla
1. Déanfaidh gach Páirtí, i gcomhréir leis na rialacha agus nósanna imeachta is infheidhme maidir leis an bPáirtí sin, measúnú tionchair rialála ar rialacháin theicniúla bheartaithe, agus na roghanna malartacha rialála agus neamhrialála atá ar fáil ar an rialachán teicniúil beartaithe a d’fhéadfadh cuspóirí dlisteanacha an Pháirtí a chomhlíonadh i gcomhréir le hAirteagal 2.2 de Chomhaontú BTT á gcur san áireamh.
2. Úsáidfidh gach Páirtí caighdeáin idirnáisiúnta ábhartha mar bhonn dá rialacháin theicniúla ach amháin i gcás inar féidir leis a léiriú go mbeadh na caighdeáin idirnáisiúnta sin ina meán neamhéifeachtach nó míchuí chun na cuspóirí dlisteanacha atáthar a shaothrú a bhaint amach.
3. I gcás nár úsáid Páirtí caighdeáin idirnáisiúnta mar bhonn dá rialacháin theicniúla, déanfaidh sé, ar iarraidh ón bPáirtí eile, bearta chun a áirithiú go sainaithneofar aon athrú substaintiúil ón gcaighdeán idirnáisiúnta ábhartha agus míneoidh sé na fáthanna gur measadh gur míchuí nó gur neamhéifeachtach iad caighdeáin den sórt sin chun an aidhm atáthar a shaothrú a bhaint amach.
4. Déanfaidh gach Páirtí athbhreithniú ar a rialacháin theicniúla chun a gcóineasú le caighdeáin idirnáisiúnta ábhartha a mhéadú, agus aird á tabhairt, inter alia, ar aon fhorbairt nua sna caighdeáin idirnáisiúnta ábhartha nó ar aon athrú ar na himthosca is cúis le héagsúlachtaí ó aon chaighdeán idirnáisiúnta ábhartha.
5. Le linn dóibh rialacháin theicniúla ollmhóra a fhorbairt a d’fhéadfadh éifeacht shuntasach a bheith acu ar thrádáil, déanfaidh gach Páirtí bearta lena áirithiú, i gcomhréir lena rialacha agus nósanna imeachta faoi seach, gurb ann do nósanna imeachta lena bhféadfaí daoine ionchur a sholáthar trí dhíospóireacht phoiblí, ach amháin i gcás ina dtiocfadh fadhbanna práinneacha a bhaineann le sábháilteacht, sláinte, cosaint an chomhshaoil nó slándáil náisiúnta chun cinn nó ina mbeadh baol ann go dtiocfadh siad chun cinn, agus go gcuirfí torthaí díospóireachtaí den sórt sin ar fáil don phobal.
Airteagal 55
Caighdeáin
1. D’fhonn caighdeáin a chomhchuibhiú ar an mbonn is leithne agus is féidir, spreagfaidh gach Páirtí na comhlachtaí um chaighdeánú arna mbunú laistigh dá chríoch agus na comhlachtaí réigiúnacha um chaighdeánú a bhfuil an Páirtí nó na comhlachtaí um chaighdeánú arna mbunú laistigh dá chríoch ina gcomhaltaí díobh, na nithe seo a leanas a dhéanamh:
(a) páirt a ghlacadh, laistigh de theorainneacha a n‑acmhainní, in ullmhú caighdeán idirnáisiúnta ag comhlachtaí ábhartha um chaighdeánú idirnáisiúnta;
(b) caighdeáin ábhartha idirnáisiúnta a úsáid mar bhonn do na caighdeáin a fhorbraíonn siad, ach amháin i gcás ina mbeadh na caighdeáin idirnáisiúnta sin neamhéifeachtach nó míchuí, mar shampla, de dheasca leibhéal neamhleor cosanta nó tosca bunúsacha aeráide nó geografacha nó de dheasca fadhbanna bunúsacha teicneolaíocha;
(c) dúbláil nó forluí a sheachaint ar obair na gcomhlachtaí idirnáisiúnta um chaighdeánú;
(d) athbhreithniú a dhéanamh go tráthrialta ar chaighdeáin náisiúnta agus réigiúnacha nach bhfuil bunaithe ar chaighdeáin ábhartha idirnáisiúnta, d’fhonn a gcóineasú le caighdeáin idirnáisiúnta den sórt sin a mhéadú;
(e) oibriú i gcomhar le comhlachtaí ábhartha um chaighdeánú an Pháirtí eile i ngníomhaíochtaí idirnáisiúnta um chaighdeánú; féadfar an comhar sin a dhéanamh sna comhlachtaí idirnáisiúnta um chaighdeánú nó ar an leibhéal réigiúnach; agus
(f) comhar déthaobhach a chothú idir iad féin agus comhlachtaí um chaighdeánú an Pháirtí eile.
2. Ba cheart do na Páirtithe faisnéis faoina bpróisis faoi seach um chaighdeánú a mhalartú, agus faoin méid úsáide a bhaineann siad as caighdeáin idirnáisiúnta, réigiúnacha nó foréigiúnacha mar bhonn dá gcaighdeáin náisiúnta.
3. I gcás ina mbeidh caighdeáin éigeantach i ndréachtrialachán teicniúil nó i nós imeachta um measúnú comhréireachta, comhlíonfar na hoibleagáidí trédhearcachta a leagtar amach in Airteagal 58 den Chomhaontú seo agus in Airteagal 2 nó 5 de Chomhaontú BTT.
4. Caighdeáin idirnáisiúnta arna nglacadh ag Eagraíocht Idirnáisiúnta na gCaighdeán, ag an gCoimisiún Idirnáisiúnta Leictriteicniúil, ag an Aontas Teileachumarsáide Idirnáisiúnta, ag Coimisiún Codex Alimentarius arna bhunú ag an Eagraíocht Bhia agus Talmhaíochta, measfar gurb iad sin na caighdeáin idirnáisiúnta ábhartha de réir bhrí Airteagail 2 agus 5 de Chomhaontú BTT agus Iarscríbhinn 3 a ghabhann leis, gan bac a chur ar úsáid caighdeán idirnáisiúnta eile.
5. D’fhéadfaí caighdeán arna bhunú ag eagraíochtaí idirnáisiúnta eile a mheas mar chaighdeán idirnáisiúnta ábhartha de réir bhrí Airteagail 2 agus 5 de Chomhaontú BTT agus Iarscríbhinn 3 a ghabhann leis, ar choinníoll gur forbraíodh é:
(a) ag comhlacht um chaighdeánú a fhéachann le comhdhearcadh a bhunú:
(i) i measc thoscaireachtaí náisiúnta na gComhaltaí rannpháirteacha EDT a dhéanann ionadaíocht ar na comhlachtaí náisiúnta caighdeánaithe ar fad sa chríoch ina bhfuil caighdeáin glactha acu, nó a mheastar go nglacfar iad, le haghaidh an ábhair lena mbaineann an ghníomhaíocht idirnáisiúnta caighdeánaithe, nó
(ii) i measc chomhlachtaí rialtais Chomhalta EDT; agus
(b) i gcomhréir le Cinneadh an Choiste chun Prionsabail um Chaighdeáin, Treoracha agus Moltaí Idirnáisiúnta a Fhorbairt i ndáil le hAirteagail 2 agus 5 de Chomhaontú BTT agus Iarscríbhinn 3 a ghabhann leis.
Airteagal 56
Measúnú comhréireachta
1. Na forálacha a leagtar amach in Airteagal 52 a bhaineann le rialacháin theicniúla a ullmhú, a ghlacadh agus a chur i bhfeidhm, beidh feidhm acu maidir le nósanna imeachta um measúnú comhréireachta, mutatis mutandis.
2. I gcás ina n‑éilíonn Páirtí measúnú comhréireachta mar dhearbhú dearfach go gcomhlíonann táirge rialachán teicniúil, roghnóidh sé nósanna imeachta um measúnú comhréireachta 7 a bheidh comhréireach leis na rioscaí a chinnfear ar bhonn measúnú riosca, lena n‑áirítear, i gcás inarb iomchuí, úsáid a bhaint as dearbhú comhréireachta soláthróra.
3. I gcás ina n‑éilíonn Páirtí measúnú comhréireachta tríú páirtí mar dhearbhú dearfach go gcomhlíonann táirge rialachán teicniúil, agus nach bhfuil an cúram sin tugtha aige d’údarás rialtais mar a shonraítear i mír 4, déanfaidh sé an méid seo a leanas:
(a) creidiúnú a úsáid mar rogha chun comhlachtaí um measúnú comhréireachta a cháiliú;
(b) an úsáid is fearr is féidir a bhaint as caighdeáin idirnáisiúnta le haghaidh creidiúnaithe agus measúnú comhréireachta, chomh maith le comhaontuithe idirnáisiúnta a bhaineann le comhlachtaí creidiúnaithe na bPáirtithe, mar shampla trí shásraí an Chomhair Idirnáisiúnta um Chreidiúnú Saotharlainne (ILAC) agus an Fhóraim Idirnáisiúnta Creidiúnúcháin (IAF);
(c) smaoineamh ar bheith páirteach, nó moladh dá chomhlachtaí um measúnú comhréireachta a bheith páirteach, i gcás inarb infheidhme, in aon chomhaontú nó socrú idirnáisiúnta atá i bhfeidhm chun glacadh le torthaí um measúnú comhréireachta a chomhchuibhiú nó a éascú;
(d) a áirithiú go mbeidh rogha ag oibreoirí eacnamaíocha i measc na gcomhlachtaí um measúnú comhréireachta a ghlacann údaráis Páirtí le haghaidh táirge faoi leith;
(e) a áirithiú go bhfuil comhlachtaí um measúnú comhréireachta neamhspleách ar mhonaróirí, ar allmhaireoirí agus ar oibreoirí eacnamaíocha i gcoitinne agus nach bhfuil aon choinbhleacht leasa idir comhlachtaí creidiúnaithe agus comhlachtaí um measúnú comhréireachta;
(f) a cheadú do chomhlachtaí um measúnú comhréireachta úsáid a bhaint as fochonraitheoirí chun tástáil nó cigireachtaí a dhéanamh i ndáil leis an measúnú comhréireachta; agus
(g) liosta de na comhlachtaí atá ainmnithe aige chun measúnú comhréireachta den sórt sin a dhéanamh agus faisnéis ábhartha maidir le raon feidhme ainmniúcháin gach ceann de na comhlachtaí sin a fhoilsiú ar shuíomh gréasáin aonair.
4. Ní fhorléireofar aon ní i bpointe (f) de mhír 3 mar ní a chuireann toirmeasc ar Pháirtí a cheangal ar fhochonraitheoirí na ceanglais chéanna a chomhlíonadh agus a cheanglófaí ar an gcomhlacht um measúnú comhréireachta dá bhfuil sé faoi chonradh a chomhlíonadh chun na tástálacha ar conradh nó an chigireacht féin a dhéanamh.
5. Ní chuirfidh aon rud san Airteagal seo bac ar Pháirtí a cheangal go ndéanfaidh údaráis rialtais shonraithe measúnú comhréireachta i ndáil le táirgí sonracha. I gcásanna den sórt sin, déanfaidh an Páirtí na nithe seo a leanas:
(a) teorainn a chur leis na táillí a bhaineann le measúnú comhréireachta do neaschostas na seirbhísí a tugadh agus, arna iarraidh sin d’iarratasóir ar mheasúnú comhréireachta, míneoidh sé an chaoi a bhfuil aon táille a fhorchuirfidh sé le haghaidh measúnú comhréireachta den sórt sin teoranta do neaschostas na seirbhísí a rinneadh; agus
(b) na táillí a bhaineann le measúnú comhréireachta a chur ar fáil go poiblí.
6. 3 bliana tar éis theacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo, cuirfidh na Páirtithe tús le hidirphlé maidir le glacadh le dearbhú comhréireachta soláthróra mar chruthúnas ar chomhlíontacht le rialacháin theicniúla, go háirithe sna réimsí a leanas:
(a) gnéithe sábháilteachta trealaimh leictrigh agus leictreonaigh;
(b) gnéithe sábháilteachta innealra;
(c) comhoiriúnacht leictreamaighnéadach trealaimh;
(d) éifeachtúlacht fuinnimh, lena n‑áirítear ceanglais maidir le héicidhearthóireacht; agus
(e) srian a chur ar shubstaintí guaiseacha áirithe a úsáid i dtrealamh leictreach agus leictreonach.
Airteagal 57
Comhar sa réimse bacainní teicniúla ar thrádáil
1. Neartóidh na Páirtithe a gcomhar maidir le caighdeáin, rialacháin theicniúla, méadreolaíocht, faireachas margaidh, creidiúnú agus nósanna imeachta um measúnú comhréireachta d’fhonn cur leis an gcomhthuiscint ar a gcórais faoi seach agus rochtain ar a margaí faoi seach a éascú. Chuige sin, féachfaidh na Páirtithe le sásraí comhair agus tionscnaimh iomchuí a shainaithint agus a fhorbairt le haghaidh na saincheisteanna nó earnálacha ar leith, lena n‑áirítear:
(a) faisnéis agus taithí a mhalartú maidir lena rialacháin theicniúla agus nósanna imeachta um measúnú comhréireachta faoi seach a ullmhú agus a chur i bhfeidhm;
(b) comhar a spreagadh idir a gcomhlachtaí faoi seach atá freagrach as méadreolaíocht, caighdeánú, measúnú comhréireachta agus creidiúnú; agus
(c) faisnéis a mhalartú maidir le forbairtí i bhfóraim ábhartha réigiúnacha agus iltaobhacha a bhaineann le caighdeáin, rialacháin theicniúla, nósanna imeachta um measúnú comhréireachta agus creidiúnú.
2. Chun an trádáil eatarthu a chur chun cinn, déanfaidh na Páirtithe an méid seo a leanas:
(a) féachaint leis na difríochtaí atá ann eatarthu maidir le rialacháin theicniúla, méadreolaíocht, caighdeánú, faireachas margaidh, creidiúnú agus nósanna imeachta um measúnú comhréireachta a laghdú, lena n‑áirítear trí úsáid ionstraimí ábhartha arna gcomhaontú go hidirnáisiúnta a spreagadh;
(b) úsáid chreidiúnaithe a spreagadh, i gcomhréir le rialacha idirnáisiúnta, chun tacú leis an measúnú ar inniúlacht theicniúil na gcomhlachtaí um measúnú comhréireachta agus ar a ngníomhaíochtaí; agus
(c) rannpháirtíocht agus comhaltacht, i gcás inarb indéanta, Phoblacht na Cirgise agus a comhlachtaí náisiúnta ábhartha in eagraíochtaí Eorpacha agus idirnáisiúnta a chur chun cinn, ar eagraíochtaí iad a mbaineann a ngníomhaíocht le caighdeáin, measúnú comhréireachta, creidiúnú, méadreolaíocht agus feidhmeanna gaolmhara.
Airteagal 58
Trédhearcacht
1. Tar éis dó rialachán teicniúil nó nós imeachta um measúnú comhréireachta atá beartaithe a tharchur chuig Clárlann Lárnach Fógraí EDT, tabharfaidh gach Páirtí tréimhse 60 lá ar a laghad don Pháirtí eile chun barúlacha i scríbhinn a thabhairt, ach amháin i gcás ina dtiocfaidh fadhbanna práinneacha a bhaineann le sábháilteacht, sláinte, cosaint an chomhshaoil nó slándáil náisiúnta chun cinn nó ina mbeidh baol ann go dtiocfaidh siad chun cinn. Déanfaidh Páirtí breithniú ar iarraidh réasúnach ar shíneadh ama a chur leis an tréimhse le haghaidh barúlacha.
2. Má fhaigheann Páirtí barúlacha i scríbhinn ón bPáirtí eile maidir lena rialachán teicniúil nó lena nós imeachta um measúnú comhréireachta atá beartaithe, déanfaidh sé an méid seo a leanas:
(a) má iarrann an Páirtí eile air é, na barúlacha i scríbhinn a phlé le rannpháirtíocht a údaráis rialála inniúil dhílis, tráth inar féidir na barúlacha sin a chur san áireamh; agus
(b) freagra a thabhairt i scríbhinn ar bharúlacha tráth nach déanaí ná dáta foilsithe an rialacháin theicniúil nó an nós imeachta um measúnú chomhréireachta.
3. Foilseoidh gach Páirtí ar shuíomh gréasáin a fhreagraí ar bharúlacha a gheobhaidh sé tar éis an fhógra dá dtagraítear i mír 1 tráth nach déanaí ná an dáta a bhfoilseofar an rialachán teicniúil nó an nós imeachta um measúnú comhréireachta arna ghlacadh.
4. Soláthróidh gach Páirtí, i gcás go n‑iarrfaidh an Páirtí eile í, faisnéis maidir leis na cuspóirí, an bunús dlí agus an réasúnaíocht atá le rialachán teicniúil nó nós imeachta um measúnú comhréireachta atá glactha ag an bPáirtí nó a bhfuil sé beartaithe ag an bPáirtí é a ghlacadh.
5. Áiritheoidh gach Páirtí go ndéanfar na rialacháin theicniúla agus na nósanna imeachta um measúnú comhréireachta atá glactha aige a fhoilsiú ar shuíomh gréasáin saor in aisce.
6. Trí bhíthin aguisín a ghabhann leis an bhfógra bunaidh de EDT, cuirfidh gach Páirtí faisnéis ar fáil maidir le glacadh agus teacht i bhfeidhm an rialacháin theicniúil agus maidir leis an nós imeachta um measúnú comhréireachta agus maidir leis an téacs críochnaitheach arna ghlacadh.
7. Beidh eatramh réasúnach idir foilsiú rialachán teicniúil agus a dteacht i bhfeidhm chun deis a thabhairt d’oibreoirí eacnamaíocha an Pháirtí eile oiriúnú dóibh. Tuigfear go gciallaíonn an frása ‘eatramh réasúnach’ tréimhse nach gairide ná 6 mhí, ach amháin i gcásanna nach mbeadh sin éifeachtach chun na cuspóirí dlisteanacha atáthar a shaothrú a bhaint amach.
8. Déanfaidh Páirtí breithniú dearfach ar iarraidh réasúnach ón bPáirtí eile, arna fáil roimh dheireadh na tréimhse barúla tar éis rialachán teicniúil atá beartaithe a tharchur chuig EDT mar a thagraítear i mír 1, maidir le síneadh a chur leis an tréimhse ama idir glacadh an rialacháin theicniúil agus a theacht i bhfeidhm, ach amháin i gcásanna nach mbeadh an mhoill éifeachtach chun na cuspóirí dlisteanacha atáthar a shaothrú a bhaint amach.
Airteagal 59
Marcáil agus lipéadú
1. Comhaontaíonn na Páirtithe go bhféadfaidh ceanglais maidir le comharthú nó lipéadú a bheith san áireamh i rialachán teicniúil, nó go bhféadfaidh rialachán teicniúil díriú ar chomharthú nó lipéadú go heisiach. Sna cásanna sin, déanfaidh na Páirtithe prionsabail Airteagal 2.2 de Chomhaontú BTT a chur i bhfeidhm.
2. I gcás ina n‑éilíonn Páirtí comharthú nó lipéadú éigeantach táirgí:
(a) ní éileoidh sé ach faisnéis atá ábhartha do thomhaltóirí nó d’úsáideoirí an táirge nó chun comhréireacht an táirge leis na ceanglais theicniúla éigeantacha a léiriú;
(b) ní éileoidh sé aon fhormheas, clárú ná deimhniú roimh ré maidir leis na lipéid ná comharthaí ar tháirgí, ná aon eisíocaíocht táillí, mar réamhchoinníoll chun táirgí a chur ar a mhargadh a chomhlíonann a cheanglais bhunaithe seachas sin ach amháin i gcás gur gá sin i bhfianaise riosca na dtáirgí do shláinte nó do bheatha daoine, ainmhithe nó plandaí, don chomhshaol nó don tslándáil náisiúnta;
(c) i gcás ina gceanglóidh sé ar oibreoirí eacnamaíocha uimhir aitheantais uathúil a úsáid, eiseoidh sé an uimhir sin d’oibreoirí eacnamaíocha an Pháirtí eile gan moill mhíchuí agus ar bhonn neamh‑idirdhealaitheach;
(d) ar choinníoll nach mbeidh na heilimintí a liostaítear thíos míthreorach, contrárthach nó mearbhlach maidir leis an bhfaisnéis a éilíonn Páirtí allmhairiúcháin na n‑earraí, ceadóidh an Páirtí sin an méid seo a leanas:
(i) faisnéis i dteangacha eile i dteannta na teanga a éilíonn Páirtí allmhairiúcháin na n‑earraí;
(ii) ainmníochtaí, picteagraim, siombailí nó grafaicí a nglactar leo go hidirnáisiúnta; agus
(iii) faisnéis bhreise i dteannta na faisnéise sin a éilíonn Páirtí allmhairiúcháin na n‑earraí;
(e) glacfaidh sé leis go ndéantar lipéadú, lena n‑áirítear lipéadú forlíontach nó ceartúcháin ar lipéadú, i dtrádstórais chustaim nó i limistéir ainmnithe eile mar rogha mhalartach ar lipéadú sa tír thionscnaimh; agus
(f) i gcás inarb iomchuí, breithneoidh sé glacadh le lipéid neamhbhuana nó inbhainte, nó le comharthú nó lipéadú sa doiciméadacht a ghabhann leis an táirge seachas a bheith i gceangal go fisiciúil leis an táirge.
Airteagal 60
Comhairliúcháin
1. Féadfaidh Páirtí comhairliúcháin a iarraidh leis an bPáirtí eile maidir le haon ábhar a eascróidh faoin gCaibidil seo ach iarraidh i scríbhinn a sheachadadh chuig comhordaitheoir Chaibidil BTT an Pháirtí eile. Déanfaidh na Páirtithe gach iarracht chun an t‑ábhar a réiteach ar bhealach a bheidh chun sástacht a chéile agus féadfaidh siad an Coiste Comhair a thionól chun na críche sin.
2. Ar mhaithe le cinnteacht níos fearr, tá an tAirteagal seo gan dochar do chearta agus oibleagáidí na bPáirtithe faoi Chaibidil 14.
Airteagal 61
Comhordaitheoir Chaibidil BTT
1. Ainmneoidh gach Páirtí comhordaitheoir Chaibidil BTT agus cuirfidh sé an Páirtí eile ar an eolas i gcás ina dtiocfaidh athrú ar an méid sin. Oibreoidh na comhordaitheoirí Chaibidil BTT le chéile chun cur chun feidhme na Caibidle seo agus an comhar idir na Páirtithe i ngach ábhar a bhaineann le Comhaontú BTT a éascú.
2. Áireofar an méid seo a leanas le feidhmeanna gach chomhordaitheoir Chaibidil BTT:
(a) faireachán ar chur chun feidhme agus riarachán na Caibidle seo, lena n‑áirítear aon saincheist a bhaineann le forbairt, glacadh, cur i bhfeidhm nó forfheidhmiú caighdeán, rialachán teicniúil, agus nósanna imeachta um measúnú comhréireachta;
(b) cumarsáid le comhordaitheoir Chaibidil BTT an Pháirtí eile faoi thionscnaimh arna ndéanamh ag na Páirtithe chun cur leis an gcomhar maidir le forbairt agus feabhsú caighdeán, rialachán teicniúil, agus nósanna imeachta um measúnú comhréireachta agus faisnéis a mhalartú faoi fhorbairtí i bhfóraim neamhrialtais, réigiúnacha agus iltaobhacha a bhaineann le caighdeáin, rialacháin theicniúla agus nósanna imeachta um measúnú comhréireachta.
3. Déanfaidh comhordaitheoirí Chaibidil BTT cumarsáid lena chéile trí aon mhodh comhaontaithe a bheidh iomchuí chun a bhfeidhmeanna a dhéanamh.
CAIBIDIL 5
ÁBHAIR SLÁINTÍOCHTA AGUS FÍTEASHLÁINTÍOCHTA
Airteagal 62
Cuspóir
Is é cuspóir don Chaibidil seo na prionsabail is infheidhme maidir le bearta sláintíochta agus fíteashláintíochta (dá ngairtear ‘SPS’ anseo feasta) i dtrádáil idir na Páirtithe a leagan amach, chomh maith le comhoibriú ar leas ainmhithe, cosaint plandaí agus frithsheasmhacht in aghaidh ábhair frithmhiocróbacha. Cuirfidh na Páirtithe na prionsabail a leagtar amach sa Chaibidil seo i bhfeidhm ar bhealach lena n‑éascófar trádáil agus lena seachnófar bacainní gan údar ar thrádáil eatarthu, agus ag an am céanna caomhnófar leibhéal cosanta gach Páirtí maidir le beatha nó sláinte daoine, ainmhithe nó plandaí.
Airteagal 63
Oibleagáidí iltaobhacha
Dearbhaíonn na Páirtithe na cearta atá acu agus na hoibleagáidí atá orthu faoi Chomhaontú SPS.
Airteagal 64
Prionsabail
1. Áiritheoidh na Páirtithe go ndéanfar bearta SPS a fhorbairt agus a chur i bhfeidhm ar bhonn phrionsabail na comhréireachta, na trédhearcachta, an neamh‑idirdhealaithe agus údar eolaíoch, agus na caighdeáin idirnáisiúnta á gcur san áireamh (An Coinbhinsiún Idirnáisiúnta Cosanta Plandaí, arna shíniú sa Róimh an 6 Nollaig 1951 (dá ngairtear ‘IPPC’ anseo feasta), An Eagraíocht Dhomhanda um Shláinte Ainmhithe (dá ngairtear ‘OIE’ anseo feasta), agus An Coimisiún Codex Alimentarius (dá ngairtear ‘Codex Alimentarius’ anseo feasta)).
2. Áiritheoidh gach Páirtí nach ndéanfaidh a bhearta SPS idirdhealú ar bhonn treallach ná gan údar idir a chríoch féin agus críoch an Pháirtí eile a mhéid a bheidh coinníollacha atá comhionann lena chéile nó cosúil lena chéile ann. Ní chuirfear bearta SPS i bhfeidhm ar bhealach arb é a bheadh ann srian faoi cheilt ar thrádáil idir na Páirtithe.
3. Áiritheoidh gach Páirtí go gcuirfear bearta, nósanna imeachta nó rialuithe SPS chun feidhme agus go dtabharfar aghaidh ar iarrataí ar fhaisnéis a fhaightear ó údarás inniúil an Pháirtí eile gan mhoill agus ar bhealach nach lú fabhar le táirgí allmhairithe ná mar a bheadh le táirgí intíre comhchosúla.
Airteagal 65
Ceanglais maidir le hallmhairiú
1. Beidh feidhm ag ceanglais allmhairiúcháin an Pháirtí allmhairiúcháin maidir le críoch iomlán an Pháirtí onnmhairiúcháin, faoi réir Airteagal 64.
2. Na ceanglais allmhairiúcháin a leagtar amach i ndeimhnithe a d’fhéadfadh a bheith de dhíth chun bia agus earraí talmhaíochta eile a thrádáil idir na Páirtithe, tá siad bunaithe ar phrionsabail an Choinbhinsiúin Idirnáisiúnta Cosanta Plandaí, na hEagraíochta Domhanda um Shláinte Ainmhithe agus Codex Alimentarius agus ar a gcaighdeáin ábhartha, ach amháin i gcás ina dtacaítear leis na ceanglais allmhairiúcháin le measúnú riosca atá bunaithe ar an eolaíocht agus a dhéantar i gcomhréir leis na rialacha idirnáisiúnta is infheidhme dá ndéantar foráil i gComhaontú SPS.
3. Na ceanglais a leagtar amach i gceadanna allmhairiúcháin arna n‑eisiúint ag Poblacht na Cirgise, ní bheidh coinníollacha sláintíochta agus tréidliachta atá níos déine leis na coinníollacha a leagtar síos sna deimhnithe dá dtagraítear i mír 2. Ba cheart do gach Páirtí deimhnithe allmhairiúcháin comhchuibhithe a chur i bhfeidhm a bhainistítear ar leibhéal lárnach agus atá infheidhme maidir le críoch uile an Pháirtí onnmhairiúcháin.
Airteagal 66
Bearta a bhaineann le sláinte plandaí agus ainmhithe
I gcomhréir le Comhaontú SPS agus le caighdeáin, treoirlínte nó moltaí ábhartha an Choinbhinsiúin Idirnáisiúnta Cosanta Plandaí, na hEagraíochta Domhanda um Shláinte Ainmhithe agus Codex Alimentarius:
(a) aithneoidh na Páirtithe an coincheap maidir le limistéir atá saor ó lotnaidí nó galair agus limistéir ina bhfuil leitheadúlacht íseal lotnaidí nó galair;
(b) déanfaidh an Páirtí allmhairiúcháin na bearta sláintíochta uaidh is infheidhme i leith an Pháirtí onnmhairiúcháin a bhfuil a chríoch thíos le lotnaid nó galar a bhunú ar an gcinneadh criosaithe arna dhéanamh ag an bPáirtí onnmhairiúcháin, ar choinníoll go mbainfear amach leibhéal cosanta iomchuí an Pháirtí allmhairiúcháin;
(c) agus limistéir atá saor ó lotnaidí nó galair agus limistéir ina bhfuil leitheadúlacht íseal lotnaidí nó galair á gcinneadh ag na Páirtithe, cuirfidh siad tosca amhail suíomh geografach, éiceachórais, faireachas eipidéimeolaíoch agus éifeachtacht na rialuithe sláintíochta nó fíteashláintíochta i limistéir den sórt sin san áireamh.
Airteagal 67
Cigireachtaí agus iniúchtaí
Iniúchtaí a dhéanann an páirtí allmhairiúcháin i gcríoch an Pháirtí onnmhairiúcháin chun meastóireacht a dhéanamh ar chórais cigireachtaí agus iniúchta an Pháirtí onnmhairiúcháin agus chun aitheantas a thabhairt dóibh, déanfar iad i gcomhréir le caighdeáin, treoirlínte agus moltaí ábhartha an Choinbhinsiúin Idirnáisiúnta Cosanta Plandaí, na hEagraíochta Domhanda um Shláinte Ainmhithe agus Codex Alimentarius. Is é an Páirtí a dhéanann na cigireachtaí agus na hiniúchtaí a íocfaidh costais na gcigireachtaí agus na n‑iniúchtaí.
Airteagal 68
Faisnéis a mhalartú agus oibriú i gcomhar
1. Déanfaidh na Páirtithe idirphlé ar na bearta reatha maidir le SPS agus leas ainmhithe agus faoina bhforbairt agus a gcur chun feidhme agus déanfaidh siad faisnéis a mhalartú faoin méid sin. Maidir le hidirphlé agus malartú faisnéise den sórt sin, cuirfear san áireamh, de réir mar is iomchuí, Comhaontú SPS agus caighdeáin, treoirlínte agus moltaí ábhartha an Choinbhinsiúin Idirnáisiúnta Cosanta Plandaí, na hEagraíochta Domhanda um Shláinte Ainmhithe agus Codex Alimentarius.
2. Comhaontaíonn na Páirtithe oibriú i gcomhar ar ábhair a bhaineann le sábháilteacht bia, leas ainmhithe, sláinte plandaí, cosaint plandaí agus frithsheasmhacht in aghaidh ábhair frithmhiocróbacha trí fhaisnéis a mhalartú, saineolas agus taithí, agus é de chuspóir acu sin inniúlachtaí sna réimsí sin a fhorbairt. Féadfaidh cúnamh teicniúil a bheith san áireamh leis an gcomhar sin.
3. Cuirfidh na Páirtithe idirphlé tráthúil faoi shaincheisteanna SPS ar bun chun ábhair a bhaineann le SPS agus le saincheisteanna práinneacha eile a chumhdaítear sa Chaibidil seo a bhreithniú, ar iarraidh ó cheachtar Páirtí. Féadfaidh an Coiste Comhair rialacha a ghlacadh chun idirphlé den sórt sin a dhéanamh.
4. Déanfaidh na Páirtithe pointí teagmhála a ainmniú chun cumarsáid a dhéanamh ar ábhair arna gcumhdach leis an gCaibidil seo agus déanfar iad a nuashonrú go tráthrialta.
Airteagal 69
Trédhearcacht
Déanfaidh gach Páirtí:
(a) trédhearcacht a shaothrú a mhéid a bhaineann leis na bearta SPS is infheidhme maidir le trádáil agus, go háirithe, maidir leis na ceanglais SPS a chuirtear i bhfeidhm ar allmhairí an Pháirtí eile;
(b) ar iarraidh ón bPáirtí eile agus laistigh de 2 mhí ón dáta a fhaightear iarraidh den sórt sin, na ceanglais atá i bhfeidhm chun táirgí sonracha a allmhairiú a chur in iúl, agus a thabhairt le tuiscint cibé atá nó nach bhfuil gá le measúnú riosca; agus
(c) fógra a thabhairt do phointe teagmhála an Pháirtí eile tríd an bpost, le facs nó le ríomhphost, gan moill mhíchuí, faoi aon riosca suntasach nó tromchúiseach do shláinte plandaí nó ainmhithe, lena n‑áirítear aon éigeandáil bhia a bhaineann le hearraí arna dtrádáil idir na Páirtithe.
CAIBIDIL 6
TRÁDÁIL I SEIRBHÍSÍ AGUS INFHEISTÍOCHT
Airteagal 70
Cuspóir, raon feidhme agus cumhdach
1. Agus a ngealltanais faoi seach faoi Chomhaontú EDT á ndeimhniú acu, leagann na Páirtithe síos leis seo na socruithe is gá d’fhonn feabhas a chur ar choinníollacha cómhalartacha don trádáil i seirbhísí agus infheistíocht.
2. Ní fhorléireofar aon ní sa Chaibidil seo mar ní lena bhforchuirtear aon oibleagáid maidir le soláthar rialtais faoi réir Chaibidil 9.
3. Ní bheidh feidhm ag an gCaibidil seo maidir le fóirdheontais arna ndeonú ag ceachtar Páirtí.
4. Athdheimhníonn na Páirtithe an ceart chun rialú a dhéanamh laistigh dá gcríocha faoi seach chun cuspóirí beartais dlisteanacha a bhaint amach, mar shampla sláinte phoiblí, seirbhísí sóisialta, oideachas poiblí, sábháilteacht, an comhshaol lena n‑áirítear an t‑athrú aeráide, agus an mhoráltacht phoiblí a chosaint, cosaint shóisialta nó tomhaltóirí, príobháideacht agus cosaint sonraí agus éagsúlacht chultúrtha a chur chun cinn agus a chosaint.
5. Ní bheidh feidhm ag an gCaibidil seo maidir le bearta a dhéanann difear do dhaoine nádúrtha atá ag lorg rochtain ar mhargadh fostaíochta na bPáirtithe, ná ní bheidh feidhm aici maidir le bearta i ndáil le saoránacht, cónaí, ná fostaíocht ar bhonn buan.
6. Ní choiscfidh an Chaibidil seo ar Pháirtí bearta a chur i bhfeidhm chun rialú a dhéanamh ar theacht isteach daoine nádúrtha ina chríoch, nó fanacht shealadach daoine nádúrtha ina chríoch, lena n‑áirítear na bearta sin is gá chun sláine daoine nádúrtha a chosaint agus a ngluaiseacht ordúil thar theorainneacha an Phairtí a áirithiú, ar choinníoll nach gcuirfear na bearta sin i bhfeidhm ar bhealach lena ndéanfar neamhniú nó lagú ar na sochair a fhabhraíonn don Pháirtí eile faoin gCaibidil seo. An fíoras go gceanglaítear víosa a bheith ag daoine nádúrtha de chuid tír áirithe agus nach gceanglaítear víosa a bheith ag daoine nádúrtha de chuid tíortha eile, ní fhéachfar air ann féin mar chúis le neamhniú nó lagú a dhéanamh ar shochair a fhabhraítear faoin gCaibidil seo.
7. Chun críocha na Caibidle seo, ní chuirfear san áireamh cóir arna tabhairt ag Páirtí:
(a) de bhun comhaontú lena ndéantar trádáil i seirbhísí (lena n‑áirítear bunú i réimse na seirbhísí) a chomhlíonann critéir Airteagail V agus V bis GATS a léirscaoileadh go substaintiúil, nó de bhun comhaontú lena ndéantar bunú i ngníomhaíochtaí eacnamaíocha eile a chomhlíonann na critéir chéanna, i leith gníomhaíochtaí den sórt sin, a léirscaoileadh go substaintiúil;
(b) a eascraíonn as bearta lena ndéantar soláthar d’aitheantas a thabhairt, lena n‑áirítear aitheantas a thabhairt do na caighdeáin nó do na critéir chun duine nádúrtha nó fiontar a údarú, nó chun ceadúnas nó deimhniúchán a thabhairt dóibh, chun gníomhaíocht eacnamaíoch a dhéanamh, nó aitheantas a thabhairt do bhearta stuamachta.
8. Níl feidhm ag an gCaibidil seo maidir leis an earnáil closamhairc.
Airteagal 71
Sainmhínithe
Chun críocha na Caibidle seo:
(a) ciallaíonn ‘gníomhaíocht a dhéantar le linn údarás rialtais a fheidhmiú’ gníomhaíocht, lena n‑áirítear aon seirbhís a sholáthraítear, nach ndéantar ar bhonn tráchtála ná in iomaíocht le hoibreoir eacnamaíoch amháin nó níos mó;
(b) ciallaíonn ‘brainse’ áit ghnó atá bunaithe i bPáirtí nach bhfuil pearsantacht dhlítheanach aige, a dhealraíonn sé a bheith buan, amhail leathnú ar mháthairchomhlacht atá bunaithe sa Pháirtí eile, a bhfuil bainistíocht aige agus a bhfuil na hacmhainní aige chun gnó a chaibidliú le tríú páirtithe ionas nach gá do thríú páirtithe den sórt sin déileáil go díreach le máthairchomhlacht, cé gurb eol dóibh go mbeidh nasc dlíthiúil, más gá, leis an máthairchomhlacht, a mbeidh a cheannoifig sa Pháirtí eile, ach go bhféadfaidh tríú páirtithe gnó a dhéanamh ag an áit ghnó arb í an leathnú í;
(c) ciallaíonn ‘soláthar trasteorann seirbhísí’ seirbhís a sholáthar:
(i) ó chríoch Páirtí isteach i gcríoch an Pháirtí eile; nó
(ii) i gcríoch Páirtí chuig tomhaltóir seirbhíse an Pháirtí eile;
(d) ciallaíonn ‘gníomhaíocht eacnamaíoch’ aon ghníomhaíocht nó seirbhís de chineál tionsclaíoch, tráchtála nó gairmiúil nó gníomhaíocht ceardaí, ach amháin gníomhaíochtaí a dhéantar agus údarás rialtasach á fheidhmiú;
(e) ciallaíonn ‘fiontar’ duine dlítheanach, brainse nó oifig ionadaíoch arna mbunú trí bhunaíocht;
(f) ciallaíonn ‘bunaíocht’ duine dlítheanach a bhunú nó a fháil, lena n‑áirítear trí rannpháirtíocht chaipitil, nó brainse nó oifig ionadaíoch a chruthú san Aontas Eorpach nó i bPoblacht na Cirgise, d’fhonn naisc eacnamaíocha mharthanacha a chruthú nó a chothabháil;
(g) ciallaíonn ‘aistrí ionchorparáideach’ duine dlítheanach a bhí fostaithe ag duine dlítheanach Páirtí nó a bhí ina chomhpháirtí ann, ar feadh tréimhse nach gairide ná 1 bhliain amháin díreach roimh dháta a (h)iarratais ar theacht isteach sa Pháirtí eile agus fanacht go sealadach ann, agus a aistrítear go sealadach chuig fiontar, i gcríoch an Pháirtí eile, atá mar chuid de ghrúpa céanna an iar‑dhuine dhlítheanaigh, lena n‑áirítear a oifig ionadaíoch, a fhochuideachta, a bhrainse nó a cheannchuideachta, ar choinníoll:
(i) go bhfuil an duine nádúrtha lena mbaineann i gceann de na catagóirí seo a leanas:
(A) bainisteoirí nó feidhmeannaigh: daoine a oibríonn i bpost sinsearach a threoraíonn bainistiú an fhiontair, a fhaigheann go príomha maoirseacht nó treoir ghinearálta ó bhord na stiúrthóirí, nó ó stocshealbhóirí an ghnó nó a gcoibhéis, agus ar a laghad:
(1) a stiúrann an fiontar nó roinn dá chuid;
(2) maoirseacht agus rialú a dhéanamh ar obair fostaithe eile maoirseachta, gairmiúla nó bainistíochta; agus
(3) daoine a bhfuil d’údarás pearsanta acu daoine a earcú agus a bhriseadh as a bpost nó earcú, briseadh as post nó gníomhaíochtaí eile a bhaineann le pearsanra a mholadh;
(B) speisialtóirí: daoine a bhfuil saineolas acu atá fíor‑riachtanach maidir le táirgeadh, trealamh taighde, teicnící, próisis, nósanna imeachta nó bainistiú an fhiontair; nó
(C) fostaithe oiliúna: daoine a bhfuil céim ollscoile acu, a aistrítear go sealadach iad chun críoch forbartha gairme, nó chun oiliúint a fháil i dteicnící nó modhanna gnó 8 ;
(ii) i gcás an Aontais Eorpaigh, agus measúnú á dhéanamh ar an eolas dá dtagraítear i bpointe (i)(B), cuirtear san áireamh ní hamháin eolas a bhaineann go sonrach leis an bhfiontar, ach cibé acu atá nó nach bhfuil ardleibhéal cáilíochta ag an duine dlítheanach freisin i ndáil le cineál oibre nó ceirde a éilíonn eolas teicniúil sonrach, lena n‑áirítear comhaltacht i ngairm chreidiúnaithe;
(h) ciallaíonn ‘infheisteoir’ i bPáirtí duine nádúrtha nó duine dlítheanach an Pháirtí sin a dhéanann gníomhaíocht eacnamaíoch nó a fhéachann le gníomhaíocht eacnamaíoch a dhéanamh trí bhunaíocht a bhunú sa Pháirtí eile;
(i) ciallaíonn ‘duine dlítheanach’ aon eintiteas dlítheanach atá comhdhéanta mar is iomchuí nó atá eagraithe ar bhealach eile faoin dlí is infheidhme, bíodh sin ar mhaithe le brabús nó eile, agus bíodh sé faoi úinéireacht phríobháideach nó faoi úinéireacht rialtais, lena n‑áirítear aon chorparáid, iontaobhas, comhpháirtíocht, comhfhiontar, dílseánacht aonair nó comhlachas;
(j) ciallaíonn ‘duine dlítheanach Páirtí’ duine dlítheanach arna bhunú i gcomhréir le dlí an Aontais Eorpaigh nó a Bhallstát nó le dlí Phoblacht na Cirgise, agus a bhfuil a oifig chláraithe, a riarachán lárnach nó a phríomháit ghnó i gcríoch an Aontais Eorpaigh nó i gcríoch Phoblacht na Cirgise, faoi seach; i gcásanna ina bhfuil a oifig chláraithe nó a riarachán lárnach i gcríoch an Aontais Eorpaigh nó i gcríoch Phoblacht na Cirgise faoi seach, ag duine dlítheanach arna bhunú i gcomhréir le dlí an Aontais Eorpaigh nó a mBallstát nó le dlí Phoblacht na Cirgise, ní mheasfar é a bheith ina dhuine dlítheanach Páirtí ach amháin i gcás go dtugann sé faoi oibríochtaí gnó substainteacha i gcríoch an Aontais Eorpaigh nó i gcríoch Phoblacht na Cirgise faoi seach; cuideachtaí loingseoireachta arna mbunú lasmuigh den Aontas Eorpach nó de Phoblacht na Cirgise agus a rialaítear ag náisiúnaigh Bhallstát an Aontais Eorpaigh nó Phoblacht na Cirgise, faoi seach, beidh siad ina dtairbhithe den Chaibidil seo i gcás go bhfuil a soithí cláraithe i gcomhréir lena reachtaíocht faoi seach, i mBallstát an Aontais Eorpaigh nó i bPoblacht na Cirgise agus i gcás go bhfuil a soithí faoi bhratach an Aontais Eorpaigh nó Phoblacht na Cirgise;
(k) ciallaíonn ‘duine nádúrtha an Aontais Eorpaigh’ agus ‘duine nádúrtha Phoblacht na Cirgise’, faoi seach, náisiúnach de cheann de Bhallstáit an Aontais Eorpaigh agus náisiúnach Phoblacht na Cirgise i gcomhréir le dlíthe náisiúnta agus rialacháin Bhallstát an Aontais Eorpaigh sin 9 nó Phoblacht na Cirgise, faoi seach;
(l) ciallaíonn ‘oibríochtaí’ seoladh, bainistiú, cothabháil, úsáid, teachtadh, nó díol nó cineál eile diúscartha fiontair;
(m) ciallaíonn ‘seirbhísí’ aon seirbhís 10 in aon earnáil seachas seirbhísí a sholáthraítear i bhfeidhmiú údaráis rialtais;
(n) ciallaíonn ‘soláthróir seirbhíse’ aon duine nádúrtha nó dlítheanach a fhéachann le seirbhís a sholáthar nó a sholáthraíonn seirbhís;
(o) ciallaíonn ‘fochuideachta duine dlítheanach de chuid Páirtí’ duine dlítheanach atá faoi rialú ag duine dlítheanach eile de chuid an Pháirtí sin;
(p) ciallaíonn ‘soláthar seirbhíse’ seirbhís a tháirgeadh, a dháileadh, a mhargú, a dhíol nó a sholáthar.
Airteagal 72
Cóir an náisiúin barrfhabhair agus cóir náisiúnta
1. Maidir le bunú agus oibríochtaí fiontair chun gníomhaíochtaí eacnamaíocha a dhéanamh ina chríoch, tabharfaidh an tAontas Eorpach cóir nach lú fabhar d’infheisteoirí Phoblacht na Cirgise agus a bhfiontair ná an chóir a dtugtar d’infheisteoirí aon tríú tír agus a bhfiontair siúd.
2. Maidir le bunú agus oibríochtaí fiontair chun gníomhaíochtaí eacnamaíocha a dhéanamh ina chríoch, tabharfaidh Poblacht na Cirgise cóir nach lú fabhar d’infheisteoirí an Aontais Eorpaigh agus a bhfiontair ná an chóir a thugtar d’infheisteoirí aon tríú tír agus a bhfiontair siúd, cibé acu is fearr.
3. Ar mhaithe le cinnteacht níos mó, ní áirítear na nósanna imeachta um réiteach díospóide idir infheisteoirí agus an stát dá bhforáiltear i gcomhaontuithe idirnáisiúnta eile leis an gcóir dá dtagraítear i míreanna 1 agus 2. Ní cóir faoin Airteagal seo atá i bhforálacha substainteacha i gcomhaontuithe idirnáisiúnta eile arna dtabhairt i gcrích ag Páirtí le tríú páirtí. D’fhéadfaí gurb í an chóir dá dtagraítear i míreanna 1 agus 2 a bheadh i mbearta Páirtí de bhun forálacha den sórt sin 11 , agus dá bhrí sin d’fhéadfadh sárú ar an Airteagal seo a bheith de thoradh orthu.
4. Ní bheidh feidhm ag míreanna 1, 2 agus 3 den Airteagal seo maidir le haeriompar, uiscebhealaí inmheánacha agus muiriompar.
Airteagal 73
Teorainn chothrománach ar sheirbhísí
1. D’ainneoin aon fhoráil eile sa Chaibidil seo, níor cheart a éileamh ar Pháirtí cóir níos fabhraí a thabhairt, i leith earnálacha ná bearta arna gcumhdach le GATS, ná an chóir a éilítear ar an bPáirtí sin a thabhairt faoi GATS, agus is amhlaidh atá i leith gach earnála agus fo‑earnáil seirbhísí agus gach modh soláthair.
2. Ar mhaithe le cinnteacht níos fearr, maidir le seirbhísí, déanfar sceidil GATS de ghealltanais shonracha na bPáirtithe, lena n‑áirítear na forchoimeádais agus, i gcás an Aontais Eorpaigh, a Iarscríbhinn ar dhíolúintí (liosta d’eisceachtaí náisiúin bharrfhabhair) Airteagal II, a ionchorprú sa Chomhaontú seo agus déanfar cuid den Chomhaontú seo díobh agus beidh feidhm acu.
Airteagal 74
Eisceacht stuamachta
1. Ní fhorléireofar aon ní sa Chomhaontú seo mar ní a chuireann cosc ar Pháirtí bearta a ghlacadh nó a choinneáil ar bun ar chúiseanna stuamachta, amhail cosaint infheisteoirí, taisceoirí, sealbhóirí polasaí, nó daoine a bhfuil dualgas muiníneach dlite dóibh ag soláthróir seirbhíse airgeadais, nó sláine agus cobhsaíocht an chórais airgeadais a áirithiú. I gcás nach mbeidh na bearta sin i gcomhréir leis an gComhaontú seo, ní úsáidfear iad chun gealltanais ná oibleagáidí an Pháirtí faoin gComhaontú seo a sheachaint.
2. Ní fhorléireofar aon ní sa Chomhaontú seo mar ní a cheanglaíonn ar Pháirtí faisnéis a nochtadh a bhaineann le gnóthaí agus cuntais custaiméirí aonair nó aon fhaisnéis rúnda nó dílseánaigh atá i seilbh eintitis phoiblí.
Airteagal 75
Diúltú sochar
Féadfaidh Páirtí sochair na Caibidle seo a dhiúltú do dhuine dlítheanach an Pháirtí eile, nó d’fhiontar arna bhunú ag an duine dlítheanach sin ina chríoch, má ghlacann an Páirtí diúltaithe nó má choinníonn sé ar bun bearta a bhaineann leis an tsíocháin agus an tslándáil idirnáisiúnta a chothabháil, lena n‑áirítear cearta an duine a chosaint, ar bearta iad:
(a) lena dtoirmisctear idirbhearta leis an duine dlítheanach sin nó lena fhiontar; nó
(b) a shárófaí nó a rachfaí timpeall orthu dá dtabharfaí sochair na Caibidle seo don duine dlítheanach nó dá fhiontar, lena n‑áirítear i gcás ina gcuireann na bearta toirmeasc ar idirbhearta le duine nádúrtha atá ina úinéir ar an duine dlítheanach sin nó a fhiontar nó a bhfuil sé faoina rialú aige .
Airteagal 76
Aistrithe ionchorparáideacha
1. Ceadóidh gach Páirtí d’infheisteoirí an Pháirtí eile daoine nádúrtha an Pháirtí eile sin a fhostú ina bhfiontair, ar choinníoll gur aistrithe ionchorparáideacha iad fostaithe den sórt sin.
2. Is le haghaidh na dtréimhsí a leanas a bheidh teacht isteach agus fanacht shealadach na ndaoine nádúrtha dá dtagraítear i mír 1:
(a) i gcás bainisteoirí nó feidhmeannach, tréimhse suas le 3 bliana;
(b) i gcás speisialtóirí, tréimhse suas le 3 bliana; agus
(c) i gcás fostaithe oiliúna, tréimhse suas le 1 bhliain amháin.
3. Beidh feidhm fós ag gach ceanglas de bhun dhlíthe agus rialacháin na bPáirtithe maidir le bearta um theacht isteach, fanacht, obair agus slándáil shóisialach, lena n‑áirítear rialacháin a bhaineann le tréimhse fanachta, íosphá agus comhaontuithe comhchoiteanna pá.
4. Níl feidhm ag an Airteagal seo maidir le cásanna ina bhfuil sé ar intinn lefanacht shealadach an aistrí ionchorparáidigh, nó d’éifeacht aici, cur isteach ar thoradh díospóide nó caibidlíochta saothair nó bainistíochta, nó tionchar a imirt ar an toradh sin ar shlí eile.
Airteagal 77
Léirscaoileadh forchéimnitheach infheistíochta
Aithníonn na Páirtithe an tábhacht a bhaineann le cóir náisiúnta a dheonú d’infheisteoirí a chéile i ndáil le bunú agus oibríochtaí fiontar ina gcríocha faoi seach agus déanfaidh siad breithniú i dtaobh na féidearthachta dul chun cinn a dhéanamh chuige sin ar bhealach a shásódh an dá thaobh, agus i bhfianaise aon mholtaí ón gCoiste Comhair.
Airteagal 78
Clásail scoir
1. Déanfaidh gach Páirtí sáriarracht chun aon bheart nó gníomhaíocht a sheachaint lena mbeadh na coinníollacha maidir le bunú agus oibríochtaí fiontar ina chríoch ag infheisteoirí a chéile níos sriantaí ná arbh amhlaidh an scéal an lá roimh an dáta a síníodh an Comhaontú seo.
2. Ag gníomhú di de mheon comhpháirtíochta agus comhair agus i bhfianaise Chaibidil 13, cuirfidh Poblacht na Cirgise an tAontas Eorpach ar an eolas go bhfuil sé ar intinn aici dlíthe nó rialacháin nua a ghlacadh lena mbeadh na coinníollacha maidir le bunú agus oibríochtaí fiontar i bPoblacht na Cirgise ag infheisteoirí an Aontais Eorpaigh níos sriantaí ná arbh amhlaidh an scéal an lá roimh an dáta a síníodh an Comhaontú seo.
3. Féadfaidh an tAontas Eorpach iarraidh ar Phoblacht na Cirgise dréachtaí dlíthe nó rialacháin nua dá dtagraítear i mír 2 a chur in iúl agus a bheith rannpháirteach i gcomhairliúcháin maidir le dréachtaí den sórt sin.
4. I gcás ina mbeadh de thoradh ar dhlíthe nó rialacháin nua a dtabharfaí isteach i bPoblacht na Cirgise go mbeadh na coinníollacha maidir le hoibríochtaí fhiontair infheisteoirí an Aontais Eorpaigh níos sriantaí ná arbh amhlaidh an scéal ar an dáta a síníodh an Comhaontú seo, ní bheidh feidhm ag dlíthe ná rialacháin den sórt sin go ceann 3 bliana tar éis theacht i bhfeidhm dóibh maidir leis na fiontair arna mbunú cheana féin i bPoblacht na Cirgise ar theacht i bhfeidhm dóibh.
5. Ar mhaithe le cinnteacht níos fearr, ní mheasfar bearta cánach arna gcur i bhfeidhm ag Poblacht na Cirgise ar bhealach neamh‑idirdhealaitheach mar bhearta atá níos sriantaí de réir bhrí mhír 4.
Airteagal 79
Soláthar trasteorann seirbhísí
1. Gabhann na Páirtithe orthu féin, i gcomhréir le forálacha na Caibidle seo, na céimeanna is gá a ghlacadh chun soláthar trasteorann seirbhísí idir na Páirtithe a cheadú de réir a chéile, agus forbairt a n‑earnálacha seirbhísí faoi seach á cur san áireamh.
2. Déanfaidh an Coiste Comhair moltaí maidir le cur chun feidhme an Airteagail seo.
Airteagal 80
Comhar le haghaidh earnáil seirbhísí dírithe ar an margadh i bPoblacht na Cirgise
Oibreoidh na Páirtithe i gcomhar agus é mar aidhm acu earnáil seirbhísí atá dírithe ar an margadh a fhorbairt i bPoblacht na Cirgise.
Airteagal 81
Seirbhísí muiriompair
1. Cuirfidh na Páirtithe prionsabal na rochtana neamhshrianta ar na margaí muirí idirnáisiúnta agus prionsabal na trádála ar bhonn tráchtála agus neamh‑idirdhealaitheach i bhfeidhm.
2. Agus an prionsabal dá dtagraítear i mír 1 á chur i bhfeidhm, déanfaidh na Páirtithe an méid seo a leanas:
(a) gan socruithe maidir le comhroinnt lasta a thabhairt isteach i gcomhaontuithe iltaobhacha a bheidh ann amach anseo le tríú tíortha maidir le seirbhísí muiriompair, lena n‑áirítear an trádáil bhuilc thirim agus leachtach agus línéir, agus deireadh a chur, laistigh de thréimhse réasúnta ama, le haon socrú den sórt sin maidir le comhroinnt lasta i gcomhaontuithe atá ann cheana; agus
(b) ar theacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo, deireadh a chur le haon bheart aontaobhach agus le haon bhac riaracháin, teicniúil agus eile a d’fhéadfadh bheith ina shrian faoi cheilt nó a mbeadh éifeacht idirdhealaitheach aige ar sholáthar saor seirbhísí i muiriompar idirnáisiúnta, agus staonadh ó aon bheart nó aon bhac den sórt sin a thabhairt isteach.
Airteagal 82
Seirbhísí iompair eile
D’fhonn forbairt chomhordaithe iompair a áirithiú idir na Páirtithe, arna hoiriúnú dá riachtanais tráchtála, féadtar déileáil le coinníollacha na rochtana frithpháirtí ar an margadh agus soláthar seirbhísí san iompar de bhóthar, d’iarnród, d’uiscebhealaí intíre agus, más infheidhme, d’aeriompar, le comhaontuithe sonracha arna gcaibidliú idir na Páirtithe tar éis theacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo.
CAIBIDIL 7
GLUAISEACHTAÍ CAIPITIL, ÍOCAÍOCHTAÍ AGUS AISTRITHE AGUS BEARTA COIMIRCE SEALADACHA
Airteagal 83
Cuntas reatha
Gan dochar d’fhorálacha eile an Chomhaontaithe seo, ceadóidh na Páirtithe, in airgeadra atá inmhalartaithe go héasca agus i gcomhréir le hAirteagail Chomhaontaithe an Chiste Airgeadaíochta Idirnáisiúnta arna ghlacadh ag Comhdháil Airgeadaíochta agus Airgeadais na Náisiún Aontaithe an 22 Iúil 1944, de réir mar is infheidhme, aon íocaíocht i ndáil le hidirbhearta ar an gcuntas reatha ar chomhardú na n‑íocaíochtaí idir na Páirtithe.
Airteagal 84
Gluaiseachtaí Caipitil
1. Maidir le hidirbhearta ar an gcuntas caipitil agus airgeadais ar chomhardú na n‑íocaíochtaí, ó dháta theacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo, áiritheoidh gach Páirtí saorghluaiseacht caipitil a bhaineann le hinfheistíochtaí díreacha a dhéantar i gcomhréir leis an dlí is infheidhme ina chríoch agus i gcomhréir le Caibidil 6, chomh maith le leachtú nó aisdúichiú chaipiteal infheistithe den sórt sin agus aon bhrabús a thiocfadh uaidh sin.
2. Gan dochar d’fhorálacha eile den Chomhaontú seo, ní thabharfaidh ceachtar Páirtí isteach aon srian nua ar ghluaiseacht caipitil agus íocaíochtaí reatha idir cónaitheoirí Bhallstáit an Aontais Eorpaigh agus Phoblacht na Cirgise agus ní dhéanfaidh siad na socruithe atá ann faoi láthair níos sriantaí.
3. Rachaidh na Páirtithe i gcomhairle le chéile d’fhonn gluaiseacht caipitil eatarthu a éascú chun trádáil agus infheistíocht a chur chun cinn.
Airteagal 85
Cur i bhfeidhm dlíthe agus rialachán a bhaineann le gluaiseachtaí caipitil, íocaíochtaí nó aistrithe
1. Ní chuirfidh Airteagail 82 agus 83 cosc ar Pháirtí a dhlíthe agus a rialacháin féin a chur i bhfeidhm maidir le:
(a) féimheacht, dócmhainneacht nó cosaint chearta na gcreidiúnaithe;
(b) déileáil nó trádáil in ionstraimí airgeadais nó iad a eisiúint;
(c) tuairisciú airgeadais nó taifeadadh ar ghluaiseachtaí caipitil, íocaíochtaí nó aistrithe i gcás inar gá chun cuidiú le forfheidhmiú an dlí nó le húdaráis rialála airgeadais;
(d) cionta coiriúla nó pionósacha, cleachtais mheabhlacha nó chalaoiseacha;
(e) comhlíontacht orduithe nó breithiúnas in imeachtaí breithiúnais; nó
(f) slándáil shóisialta, scéimeanna scoir nó scéimeanna coigiltis éigeantacha.
2. Ní chuirfear na dlíthe agus na rialacháin dá dtagraítear i mír 1 i bhfeidhm go treallach ná go hidirdhealaitheach, ná ar bhealach eile a d’fhágfadh nach mbeadh iontu ach srian faoi cheilt ar ghluaiseachtaí caipitil, íocaíochtaí nó aistrithe.
Airteagal 86
Bearta coimirce sealadacha
1. In imthosca eisceachtúla ina bhfuil deacrachtaí tromchúiseacha, nó bagairt ina leith, maidir le feidhmiú beartais airgeadaíochta agus ráta malairte, i gcás Phoblacht na Cirgise nó Bhallstát an Aontais Eorpaigh nach é an euro an t‑airgeadra atá acu, nó maidir le feidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta, i gcás an Aontais Eorpaigh, féadfaidh an Páirtí lena mbaineann bearta coimirce a ghlacadh nó a choinneáil ar bun i dtaca le gluaiseachtaí caipitil, íocaíochtaí nó aistrithe go ceann tréimhse nach faide ná 6 mhí.
2. Cuirfear teorainn leis na bearta dá dtagraítear i mír 1 a mhéid a bhfuil géarghá leo.
Airteagal 87
Srianta i gcás deacrachtaí maidir le comhardú íocaíochtaí agus maoiniú seachtrach
1. I gcás ina bhfuil deacrachtaí tromchúiseacha maidir le comhardú íocaíochtaí nó maoiniú seachtrach ag Páirtí, nó bagairt ina leith, féadfaidh sé bearta sriantacha a ghlacadh nó a choinneáil ar bun i dtaca le gluaiseachtaí caipitil, íocaíochtaí nó aistrithe 12 .
2. Maidir leis na bearta dá dtagraítear i mír 1:
(a) beidh siad comhsheasmhach le hAirteagail Chomhaontaithe an Chiste Airgeadaíochta Idirnáisiúnta, de réir mar is infheidhme;
(b) ní sháróidh siad na bearta is gá chun déileáil le deacrachtaí tromchúiseacha i dtaca le comhardú íocaíochtaí nó maoiniú seachtrach, nó bagairt ina leith;
(c) beidh siad sealadach agus déanfar iad a chéimniú amach de réir a chéile de réir mar a fheabhsóidh na himthosca dá dtagraítear i mír 1;
(d) seachnófar leo go ndéanfar damáiste neamhriachtanach do leasanna tráchtála, eacnamaíocha agus airgeadais an Pháirtí eile;
(e) ní fhágfaidh siad go gcuirfear cóir is lú fabhar ar an bPáirtí eile ná mar a chuirfí ar neamh‑Pháirtí i gcásanna comhchosúla.
3. I gcás trádáil in earraí, féadfaidh gach Páirtí bearta sriantacha a ghlacadh chun a staid sheachtrach airgeadais nó a chomhardú íocaíochtaí a choimirciú. Beidh bearta den sórt sin i gcomhréir le GATT agus leis an Tuiscint ar na Forálacha maidir le Comhardú Íocaíochtaí de chuid an Chomhaontaithe Ghinearálta um Tharaifí agus Trádáil 1994.
4. I gcás trádáil i seirbhísí, féadfaidh gach Páirtí bearta sriantacha a ghlacadh chun a staid sheachtrach airgeadais nó a chomhardú íocaíochtaí a choimirciú. Beidh bearta den sórt sin i gcomhréir le hAirteagal XII den Chomhaontú Ginearálta um Tharaifí agus Seirbhísí.
5. An Páirtí a dhéanfaidh bearta dá dtagraítear i míreanna 1 agus 2 a ghlacadh nó a choinneáil ar bun, cuirfidh sé in iúl don Pháirtí eile iad go pras.
6. I gcás ina nglacfar nó ina gcoinneofar ar bun srianta faoin Airteagal seo, déanfar comhairliúcháin idir na Páirtithe a thionól go pras sa Choiste Comhair, mura bhfuil na comhairliúcháin sin ag tarlú i bhfóraim eile. Leis na comhairliúcháin, déanfar measúnú ar an deacracht maidir le comhardú íocaíochtaí nó maidir leis an staid airgeadais sheachtrach ba chúis leis na bearta faoi seach, ag cur san áireamh, inter alia, tosca amhail:
(a) cineál agus méid na ndeacrachtaí maidir leis an gcomhardú ar íocaíochtaí nó maidir leis an staid airgeadais sheachtrach;
(b) an timpeallacht sheachtrach eacnamaíoch agus trádála; agus
(c) bearta ceartaitheacha malartacha a d’fhéadfadh a bheith ar fáil.
7. Tabharfar aghaidh sna comhairliúcháin dá dtagraítear i mír 6 ar chomhlíonadh mhír 1 agus mhír 2 i gcás aon bheart sriantach. Glacfar leis na torthaí ábhartha uile de chineál staidrimh nó fíorasach a thíolacfaidh an Ciste Airgeadaíochta Idirnáisiúnta (CAI), i gcás inarb infhaighte, agus cuirfear san áireamh sna conclúidí measúnú CAI ar chomhardú agus ar staid airgeadais sheachtrach an Pháirtí lena mbaineann.
CAIBIDIL 8
Cearta maoine intleachtúla
ROINN A
FORÁLACHA GINEARÁLTA
Airteagal 88
Cuspóirí
Is iad cuspóirí na Caibidle seo:
(a) táirgeadh agus tráchtálú táirgí nuálacha cruthaitheacha i measc na bPáirtithe a éascú, rud a chuirfidh le geilleagar níos inbhuanaithe agus níos cuimsithí do na Páirtithe;
(b) trádáil idir na Páirtithe a éascú agus a rialú, chomh maith le saobhadh agus bacainní ar thrádáil den sórt sin a laghdú; agus
(c) leibhéal leordhóthanach éifeachtach cosanta agus forfheidhmithe a bhaint amach i dtaobh cearta maoine intleachtúla.
Airteagal 89
Cineál agus raon feidhme na n‑oibleagáidí
1. Cuirfidh na Páirtithe chun feidhme na conarthaí idirnáisiúnta a phléann leis na cearta maoine intleachtúla a bhfuil siad ina bpáirtithe iontu, lena n‑áirítear Comhaontú TRIPS. Leis an gCaibidil seo comhlánófar agus sonrófar a thuilleadh cearta agus oibleagáidí gach Páirtí faoi Chomhaontú TRIPS agus faoi chonarthaí idirnáisiúnta eile i réimse na maoine intleachtúla a bhfuil siad ina bpáirtithe iontu.
2. Chun críocha na Caibidle seo, déantar tagairt leis an téarma ‘cearta maoine intleachtúla’ do gach catagóir maoine intleachtúla dá dtagraítear in Airteagail 92 go 136 den Chaibidil seo den Chomhaontú agus i Ranna 1 go 7 de Chuid II de Chomhaontú TRIPS.
3. Áirítear le cosaint chearta maoine intleachtúla cosaint in aghaidh iomaíocht éagórach dá dtagraítear in Airteagal 10bis de Choinbhinsiún Pháras chun Maoin Tionscail a Chosaint an 20 Márta 1883, arna leasú an 28 Meán Fómhair 1979 (dá ngairtear ‘Coinbhinsiún Pháras’ anseo feasta).
4. Ní chuirtear leis an gCaibidil seo bac ar aon Pháirtí a dhlí a chur i bhfeidhm lena dtugtar isteach caighdeáin níos airde chun cearta maoine intleachtúla a fhorfheidhmiú agus a chosaint, ar choinníoll go bhfuil siad comhoiriúnach leis an gCaibidil seo.
Airteagal 90
Ídiú
1. Déanfaidh gach Páirtí foráil maidir le réim náisiúnta nó réigiúnach d’ídiú chearta maoine intleachtúla, i gcomhréir lena dhlí i leith cóipchirt agus ceart gaolmhar agus trádmharcanna gaolmhara.
2. I réimse an chóipchirt agus ceart gaolmhar eile, níl feidhm ag ídiú ceart ach amháin maidir le bunleaganacha saothair, nó cóipeanna díobh, nó ábhair chosanta gaolmhar eile, nó cóipeanna díobh a dháileadh ar an bpobal trí dhíol nó ar shlí eile.
Airteagal 91
Cóir náisiúnta
1. Maidir leis na cearta maoine intleachtúla a chumhdaítear sa Chaibidil seo, tabharfaidh gach Páirtí do náisiúnaigh an Pháirtí eile cóir nach lú fabhar ná an chóir a thugann sé dá náisiúnaigh féin maidir le cosaint 13 chearta maoine intleachtúla, faoi réir na n‑eisceachtaí dá ndéantar foráil cheana féin sa mhéid seo a leanas:
(a) Coinbhinsiún Pháras;
(b) Coinbhinsiún Bheirn chun Saothair Litríochta agus Ealaíon a Chosaint, arna ghlacadh an 9 Meán Fómhair 1886 (dá ngairtear ‘Coinbhinsiún Bheirn’ anseo feasta);
(c) an Coinbhinsiún Idirnáisiúnta um Chosaint Taibheoirí, Léiritheoirí Fónagram agus Eagraíochtaí Craolacháin, arna dhéanamh sa Róimh an 26 Deireadh Fómhair 1961 (dá ngairtear ‘Coinbhinsiún na Róimhe’ anseo feasta); nó
(d) an Conradh um Chosaint Maoine Intleachtúla i leith Ciorcaid Iomlánaithe arna ghlacadh in Washington an 26 Bealtaine 1989.
Maidir le taibheoirí, táirgeoirí fónagram agus eagraíochtaí craolacháin, níl feidhm ag an oibleagáid dá dtagraítear sa chéad fhomhír ach amháin i leith na gceart dá ndéantar foráil sa Chomhaontú seo.
2. Féadfaidh Páirtí leas a bhaint as na heisceachtaí dá ndéantar foráil cheana féin sna hionstraimí idirnáisiúnta dá dtagraítear i mír 1 i ndáil lena nósanna imeachta riaracháin agus breithiúnacha, lena n‑áirítear a cheangal ar náisiúnach de chuid an Pháirtí eile seoladh a ainmniú le haghaidh seirbheáil próisis ina chríoch, nó gníomhaire a cheapadh ina chríoch, ar choinníoll maidir le heisceachtaí den sórt sin:
(a) gur gá iad lena áirithiú go gcomhlíonfar dlíthe nó rialacháin an Pháirtí nach bhfuil ar neamhréir le forálacha na Caibidle seo; agus
(b) nach gcuirfear i bhfeidhm iad ar bhealach arb é a bheadh ann srian faoi cheilt ar thrádáil.
3. Níl feidhm ag mír 1 maidir le nósanna imeachta dá ndéantar foráil i gcomhaontuithe iltaobhacha arna dtabhairt i gcrích faoi choimirce na hEagraíochta Domhanda um Maoin Intleachtúil (dá ngairtear ‘EDMI’ anseo feasta) a bhaineann le héadáil nó cothabháil chearta maoine intleachtúla.
ROINN B
CAIGHDEÁIN MAIDIR LE CEARTA MAOINE INTLEACHTÚLA
FOROINN 1
CÓIPCHEART AGUS CEARTA GAOLMHARA
AIRTEAGAL 92
Comhaontuithe idirnáisiúnta
1. Athdhearbhaíonn gach Páirtí a ghealltanas i dtaobh na nithe a leanas agus comhlíonfaidh sé iad:
(a) Coinbhinsiún Bheirn;
(b) Coinbhinsiún na Róimhe;
(c) Conradh EDMI um Chóipcheart, arna ghlacadh sa Ghinéiv an 20 Nollaig 1996;
(d) Conradh EDMI um Thaibhithe agus Fónagraim arna ghlacadh sa Ghinéiv an 20 Nollaig 1996; agus
(e) Conradh Marrakech maidir le rochtain ar shaothair fhoilsithe a éascú do dhaoine dalla, do dhaoine lagamhairc, nó dóibh siúd atá faoi mhíchumas léitheoireachta cló ar aon bhealach eile arna ghlacadh i Marrakech an 28 Meitheamh 2013.
2. Comhlíonfaidh gach Páirtí Conradh Bhéising maidir le Taibhithe Closamhairc arna ghlacadh i mBéising an 24 Meitheamh 2012, agus déanfaidh sé gach iarracht réasúnach é a dhaingniú nó aontú dó.
Airteagal 93
Údair
Tabharfaidh gach Páirtí an ceart eisiach d’údair chun na nithe seo a leanas a údarú nó a thoirmeasc:
(a) atáirgeadh díreach nó neamhdhíreach, sealadach nó buan ar aon mhodh agus in aon fhoirm, i bpáirt nó ina iomláine, ar a gcuid oibre;
(b) aon chineál scaipeadh ar an bpobal tríd an leagan bunaidh dá gcuid saothar, nó cóipeanna de, a dhíol nó ar bhealach eile;
(c) aon chumarsáid leis an bpobal maidir lena gcuid saothar trí shreang nó gan sreang, lena n‑áirítear a gcuid saothar a chur ar fáil don phobal ar shlí a bhféadfaidh an pobal rochtain a fháil orthu ó áit agus ag am dá rogha féin; agus
(d) bunleaganacha nó cóipeanna a gcuid saothar a ligean ar cíos ar bhonn tráchtála don phobal.
Airteagal 94
Taibheoirí
Tabharfaidh gach Páirtí an ceart eisiach do thaibheoirí chun na nithe seo a leanas a údarú nó a thoirmeasc:
(a) fosú a 14 dtaibhithe;
(b) atáirgeadh díreach nó neamhdhíreach, sealadach nó buan ar aon mhodh agus in aon fhoirm, i bpáirt nó ina iomláine, ar fhosú a dtaibhithe;
(c) fosú a dtaibhithe a scaipeadh ar an bpobal, trína ndíol nó ar shlí eile;
(d) fosú a dtaibhithe a scaipeadh ar an bpobal, trí shreang nó gan sreang, lena n‑áirítear a gcuid saothar a chur ar fáil don phobal ar shlí a bhféadfaidh an pobal rochtain a fháil orthu ó áit agus ag am dá rogha féin;
(e) a dtaibhithe a chraoladh ar mhodh gan sreang leis an bpobal, ach amháin i gcás inar taibhiú craolta cheana féin an taibhiú nó ina ndéantar é ó fhosú; agus
(f) fosú a dtaibhithe a ligean ar cíos ar bhonn tráchtála don phobal.
Airteagal 95
Táirgeoirí fónagram
Tabharfaidh gach Páirtí an ceart eisiach do léiritheoirí fónagram chun na nithe seo a leanas a údarú nó a thoirmeasc:
(a) atáirgeadh díreach nó neamhdhíreach, sealadach nó buan ar aon mhodh agus in aon fhoirm, i bpáirt nó ina iomláine, ar a gcuid fónagram;
(b) scaipeadh a gcuid fónagram ar an bpobal, trína ndíol nó ar shlí eile, lena n‑áirítear cóipeanna díobh;
(c) a gcuid fónagram a scaipeadh ar an bpobal, trí shreang nó gan sreang, lena n‑áirítear a gcuid saothar a chur ar fáil don phobal ar shlí a bhféadfaidh an pobal rochtain a fháil orthu ó áit agus ag am dá rogha féin; agus
(d) a gcuid fónagram a ligean ar cíos ar bhonn tráchtála don phobal.
Airteagal 96
Eagraíochtaí craoltóireachta
Tabharfaidh gach Páirtí an ceart eisiach d’eagraíochtaí craoltóireachta chun na nithe seo a leanas a údarú nó a thoirmeasc:
(a) fosú a gcraoltaí, cibé acu a tharchuirfear na craoltaí sin de shreang nó ar an aer, lena n‑áirítear cábla nó satailít;
(b) atáirgeadh díreach nó neamhdhíreach, sealadach nó buan ar aon mhodh agus in aon fhoirm, i bpáirt nó ina iomláine, ar fhosú a gcraoltaí, cibé acu a tharchuirfear na craoltaí sin de shreang nó ar an aer, lena n‑áirítear cábla nó satailít;
(c) fosuithe dá gcuid craoltaí a chur ar fáil don phobal, trí shreang nó gan sreang ar an aer, trí fhosuithe a gcraoltaí, cibé acu a tharchuirtear na craoltaí trí shreang nó ar an aer lena n‑áirítear ar chábla nó satailít ar shlí a bhféadfaidh an pobal rochtain a fháil orthu ó áit agus ag am dá rogha féin;
(d) fosuithe, lena n‑áirítear cóipeanna díobh, trína ndíol nó ar shlite eile, a scaipeadh ar an bpobal cibé acu a tharchuirtear na craoltaí sin de shreang nó ar an aer, lena n‑áirítear cábla nó satailít; agus
(e) a gcraoltaí a athchraoladh trí mheán gan sreang, chomh maith lena gcraoltaí a chur in iúl don phobal má dhéantar an chumarsáid sin in áiteanna a bhfuil rochtain ag an bpobal air ar tháille iontrála a íoc.
AIRTEAGAL 97
Fónagraim a foilsíodh ar chúiseanna tráchtála a chraoladh agus a chur in iúl don phobal 15
1. Déanfaidh gach Páirtí foráil go mbeidh ceart ag taibheoirí agus léiritheoirí fónagram chun luach saothair cothromasach má úsáidtear fónagram arna fhoilsiú chun críoch tráchtála, nó macasamhail d’fhónagram den sórt sin, chun craoladh a dhéanamh don phobal nó chun é a chur in iúl don phobal.
2. Áiritheoidh gach Páirtí go roinnfear an luach saothair dá dtagraítear i mír 1 idir na taibheoirí ábhartha agus na léiritheoirí fónagram. Féadfaidh gach Páirtí, in éagmais comhaontú idir na taibheoirí agus na léiritheoirí fónagram, coinníollacha a leagan síos a mbeidh an luach saothair le roinnt eatarthu dá réir.
AIRTEAGAL 98
An téarma cosanta
1. Mairfidh cearta údair saothair ar feadh a shaoil agus go ceann 70 bliain tar éis a bháis nó a báis, gan beann ar an dáta a chuirfear an saothar ar fáil go dleathach don phobal.
2. Rachaidh téarma cosanta saothair ceoil in éag 70 bliain i ndiaidh bhás an duine deiridh de na daoine seo a leanas a mhaireann, bídís ainmnithe mar chomhúdair nó ná bídís: údar na liricí agus cumadóir an phíosa ceoil, ar choinníoll gur cruthaíodh an dá rud go sonrach don phíosa ceoil agus do na focail faoi seach.
3. I gcás saothar ag a bhfuil comhúdair, ríomhfar an téarma dá dtagraítear i mír 1 ó bhás an údair mharthanaigh deiridh.
4. I gcás saothair gan ainm nó a bhfuil ainm cleite leo, mairfidh an téarma cosanta 70 bliain tar éis an dáta ar a gcuirfear an saothar ar fáil go dlíthiúil don phobal. Mar sin féin, i gcás nach bhfágtar aon amhras faoi chéannacht an údair de bharr an ainm chleite a ghlac an t‑údar, nó i gcás go nochtann an t‑údar a chéannacht nó a céannacht le linn na tréimhse dá dtagraítear sa chéad abairt den mhír seo, is é an téarma cosanta dá dtagraítear i mír 1 a bheidh sa téarma cosanta is infheidhme.
5. Rachaidh an téarma cosanta do shaothair chineamatagrafacha nó chlosamhairc in éag 70 bliain i ndiaidh bhás an duine deiridh de na daoine seo a leanas a mhaireann, bídís ainmnithe mar chomhúdair nó ná bídís:
(a) an príomhstiúrthóir;
(b) údar na scripte scannáin;
(c) údar na dialóige; agus
(d) cumadóir an cheoil arna chruthú go sonrach le húsáid sa saothar cineamatagrafach nó closamhairc.
Féadfaidh Poblacht na Cirgise duine amháin nó níos mó a eisiamh ón liosta sin, nó duine amháin nó níos mó a chur leis an liosta sin ina dlí.
6. Rachaidh cearta eagraíochtaí craoltóireachta in éag 50 bliain i ndiaidh chéadchraoladh craolacháin, bíodh an craolachán sin craolta le sreang nó ar an aer, lena n‑áirítear le cábla nó satailít.
7. Rachaidh cearta taibheoirí in éag 50 bliain i ndiaidh dháta fhosú an taibhithe. Má dhéantar fosú an taibhithe a fhoilsiú go dlíthiúil nó a chur in iúl go dlíthiúil don phobal taobh istigh den tréimhse sin, áfach, déanfar an tréimhse cosanta a ríomh ó dháta an chéad fhoilsithe sin nó ón dáta ar a cuireadh in iúl don phobal é den chéad uair, cibé acu is túisce.
Maidir le fosú an taibhithe i bhfónagram, is é 70 bliain ó dháta an chéad fhoilsithe sin nó ón dáta ar a cuireadh in iúl don phobal é den chéad uair, a bheidh sa téarma cosanta.
8. Rachaidh cearta táirgeoirí fónagram in éag 50 bliain tar éis dóibh an fosú a dhéanamh. Mar sin féin, más amhlaidh go bhfoilsítear an fónagram go dlíthiúil laistigh den tréimhse seo, rachaidh na cearta sin in éag 70 bliain ó dháta an chéad fhoilsithe sin. Más amhlaidh nach ndéantar aon fhoilsiú laistigh den tréimhse luaite sa chéad abairt, agus más rud é go bhfuil an fónagram curtha in iúl go dleathach don phobal laistigh den tréimhse seo, rachaidh na cearta sin in éag 70 bliain ó dháta na chéad chumarsáide dleathaí leis an bpobal. Féadfaidh gach Páirtí bearta a ghlacadh lena áirithiú go ndéanfar an brabús a ghintear le linn 20 bliain cosanta tar éis 50 bliain a chomhroinnt go cothrom idir taibheoirí agus léiritheoirí fónagram.
9. Ríomhfar na téarmaí a leagtar síos san Airteagal seo ón 1 Eanáir den bhliain tar éis an teagmhais.
10. Féadfaidh gach Páirtí foráil a dhéanamh maidir le téarmaí cosanta is faide ná na téarmaí dá bhforáiltear san Airteagal seo.
11. Tráth nach déanaí ná 2 bhliain tar éis an dáta ar a dtagann an Comhaontú seo i bhfeidhm, déanfaidh Poblacht na Cirgise foráil maidir leis na téarmaí cosanta dá dtagraítear san Airteagal seo.
AIRTEAGAL 99
Ceart athdhíola
1. Déanfaidh gach Páirtí foráil, ar mhaithe le húdar bunsaothair ealaíne grafaice nó plaistí, maidir le ceart athdhíola, a bheidh le sainmhíniú mar cheart doshannta, nach féidir a tharscaoileadh, fiú roimh ré, maidir le ríchíos a fháil bunaithe ar an bpraghas díola a fhaightear ar aon athdhíol ar an obair sin, tar éis an chéad uair a d’aistrigh an t‑údar an saothar.
2. Beidh feidhm ag an gceart dá dtagraítear i mír 1 maidir leis na gníomhaíochtaí athdhíola ar fad lena bhfuil baint ag díoltóirí, ceannaitheoirí nó idirghabhálaithe, gairmithe sa mhargadh ealaíne, ar nós seomraí díolachán, dánlanna agus, go ginearálta, aon déileálaí i saothair ealaíne.
3. Féadfaidh gach Páirtí foráil a dhéanamh nach mbeidh feidhm ag an gceart dá dtagraítear in mír 1 maidir le gníomhartha athdhíola ina bhfuair an díoltóir an saothar go díreach ón údar níos lú ná 3 bliana roimh an athdhíol sin agus nuair nach mó ná íosmhéid áirithe an praghas athdhíola.
4. Is ábhar a bheidh le cinneadh faoi reachtaíocht intíre é an nós imeachta chun an luach saothair a bhailiú agus méid an luacha saothair sin.
AIRTEAGAL 100
Bainistiú ar chearta comhchoiteann
1. Cuirfidh na Páirtithe chun cinn comhar idir a n‑eagraíochtaí bainistíochta comhchoitinne faoi seach chun infhaighteacht saothar agus ábhair chosanta eile i gcríocha na bPáirtithe a chothú agus aistriú ioncaim ó chearta idir na heagraíochtaí bainistíochta comhchoitinne faoi seach i dtaca le húsáid na saothar sin nó ábhair chosanta eile.
2. Cuirfidh gach Páirtí trédhearcacht eagraíochtaí bainistíochta comhchoitinne chun cinn, go háirithe i dtaca le cearta ioncaim a bhailíonn siad, asbhaintí a chuireann siad i bhfeidhm maidir le cearta ioncaim a bhailíonn siad, an úsáid a mbaintear as na cearta ioncaim a bhailítear, an beartas dáilte agus a raon.
3. Gabhann gach Páirtí air féin a áirithiú, i gcás ina ndéanann eagraíocht bainistíochta comhchoitinne atá bunaithe i gcríoch Páirtí amháin ionadaíocht ar eagraíocht bainistíochta comhchoitinne atá bunaithe i gcríoch an Pháirtí eile trí bhíthin comhaontú ionadaíochta, nach ndéanfaidh an eagraíocht bainistíochta comhchoitinne is ionadaí idirdhealú in aghaidh shealbhóirí cirt na heagraíochta bainistíochta comhchoitinne a ndéantar ionadaíocht uirthi.
4. Féachfaidh gach Páirtí le foráil a dhéanamh, i gcás ina ndéanann eagraíocht bainistíochta comhchoitinne atá bunaithe i gcríoch Páirtí amháin ionadaíocht ar eagraíocht bainistíochta comhchoitinne atá bunaithe i gcríoch an Pháirtí eile trí bhíthin comhaontú ionadaíochta, go mbeidh an eagraíocht bainistíochta comhchoitinne is ionadaí leis na méideanna a bheidh dlite don eagraíocht bainistíochta comhchoitinne a ndéantar ionadaíocht uirthi a íoc go cruinn, go tráthrialta agus go dícheallach leis an eagraíocht bainistíochta comhchoitinne a ndéantar ionadaíocht uirthi agus go soláthróidh sí don eagraíocht bainistíochta comhchoitinne a ndéantar ionadaíocht uirthi faisnéis faoin méid ioncaim ó chearta a bhailítear thar a ceann agus maidir le haon asbhaintí a dhéantar i leith an ioncaim ó chearta sin.
AIRTEAGAL 101
Eisceachtaí agus teorainneacha
Maidir le teorainneacha nó eisceachtaí ar na cearta a leagtar amach in Airteagail 93 go 96, cuirfidh gach Páirtí srian ar na teorainneacha nó na heisceachtaí sin chuig cásanna speisialta áirithe nach bhfuil ar neamhréir le gnáthshaothrú na hoibre nó an ábhair eile agus nach ndéanann dochar go míréasúnach do leasanna dlisteanacha na sealbhóirí cirt.
AIRTEAGAL 102
Bearta teicneolaíocha a chosaint
1. Cuirfidh na Ballstáit cosaint dlí ar fáil i gcoinne dul timpeall ar aon bhearta teicneolaíocha éifeachtacha a dhéanann an duine lena mbaineann agus a fhios aige, nó le forais réasúnacha aige fios a bheith aige go bhfuil sé nó sí ag dul timpeall ar bheart teicneolaíoch éifeachtach.
2. Soláthróidh gach Páirtí cosaint dlí ar ghairis, táirgí nó comhpháirteanna a mhonarú, a allmhairiú, a dháileadh, a dhíol, a ligean ar cíos, a fhógairt iad a bheith ar díol nó ar cíos, nó seilbh a fháil chun críoch tráchtála ar ghairis, táirgí nó comhpháirteanna, nó seirbhísí a sholáthar:
(a) a chuirtear chun cinn, a fhógraítear nó a mhargaítear chun dul timpeall ar bheart éifeachtach teicneolaíoch;
(b) nach bhfuil ach cuspóir teoranta nó úsáid theoranta acu atá suntasach ó thaobh na tráchtála de seachas dul timpeall ar bheart éifeachtach teicneolaíoch; nó
(c) a dheartar, a tháirgtear, a chuirtear in oiriúint nó a fheidhmítear chun dul timpeall ar bheart teicneolaíoch éifeachtach a chumasú nó a éascú.
3. Chun críocha na Foroinne seo, ciallaíonn ‘bearta teicneolaíocha’, aon teicneolaíocht, aon ghaireas, nó aon chomhpháirt a cheaptar, arna oibriú nó arna hoibriú sa ghnáthchúrsa, chun gníomhartha a chosc nó a shrianadh i leith saothar nó ábhar eile nach bhfuil údaraithe ag sealbhóir cirt aon chóipchirt nó aon chirt ghaolmhair, dá bhforáiltear leis an reachtaíocht náisiúnta. Measfar bearta teicneolaíocha a bheith ‘éifeachtach’ i gcás ina rialaíonn na sealbhóirí cirt úsáid saothair faoi chosaint nó úsáid ábhair eile trí rialú rochtana nó próiseas cosanta a chur i bhfeidhm, amhail criptiú, scrobhadh nó claochlú eile an tsaothair nó ábhair eile nó meicníocht um rialú cóipeanna, a bhaineann cuspóir na cosanta amach.
4. D’ainneoin na cosanta dlíthiúla dá bhforáiltear i mír 1 den Airteagal seo, in éagmais bearta deonacha arna nglacadh ag na sealbhóirí cirt, féadfaidh gach Páirtí bearta iomchuí a dhéanamh, de réir mar is gá, lena áirithiú, maidir leis an gcosaint dhlíthiúil leordhóthanach ar dhul timpeall ar bhearta teicneolaíochta dá bhforáiltear i gcomhréir leis an Airteagal seo, nach gcuirfidh sí cosc ar thairbhithe eisceachtaí nó teorainneacha dá ndéantar foráil i gcomhréir le hAirteagal 101 leas a bhaint as eisceachtaí nó teorainneacha den sórt sin.
AIRTEAGAL 103
Oibleagáidí maidir le faisnéis faoi bhainistiú na gceart
1. Soláthróidh gach Páirtí cosaint dlí in aghaidh aon duine a dhéanfaidh aon cheann de na gníomhartha seo a leanas go feasach, gan údarás, agus a fhios aige, nó le forais réasúnacha aige fios a bheith aige, go ndéanfar sárú ar aon chóipcheart nó ar aon chearta gaolmhara dá ndéantar foráil i reachtaíocht náisiúnta a chur san áireamh, a chumasú, a éascú, nó a cheilt dá bharr:
(a) faisnéis leictreonach faoi bhainistiú na gceart a bhaint nó a choigeartú; agus
(b) saothair nó ábhar eile a chosnaítear faoin bhForoinn seo ar baineadh faisnéis leictreonach faoi bhainistiú na gceart díobh nó ar coigeartaíodh an fhaisnéis sin gan údarú, a dháileadh, nó a allmhairiú lena ndáileadh, a chraoladh, a chur in iúl nó a chur ar fáil don phobal.
2. Chun críocha an Airteagail seo, ciallaíonn ‘faisnéis faoi bhainistiú na gceart’ aon fhaisnéis a chuireann sealbhóirí cirt ar fáil, lena n‑aithnítear an saothar nó ábhar eile dá dtagraítear san Airteagal seo, an t‑údar nó aon sealbhóir cirt eile, nó faisnéis maidir le téarmaí agus coinníollacha úsáide an tsaothair nó an ábhair, agus aon uimhir nó cód a léiríonn an fhaisnéis sin.
3. Beidh feidhm ag mír 2 i gcás ina mbeidh baint ag faisnéis faoi bhainistiú na gceart le cóip de shaothar, nó ábhar eile dá dtagraítear san Airteagal seo nó má thagann sé chun cinn i ndáil leis an saothar nó an t‑ábhar sin á chur in iúl don phobal.
FOROINN 2
TRÁDMHARCANNA
AIRTEAGAL 104
Comhaontuithe idirnáisiúnta
Déanfaidh gach Páirtí:
(a) aontú don Phrótacal a bhaineann le Comhaontú Mhaidrid maidir le Clárú Idirnáisiúnta Marcanna, arna ghlacadh i Maidrid an 27 Meitheamh 1989, arna leasú an 3 Deireadh Fómhair 2006 agus an 12 Samhain 2007;
(b) an Conradh um Dhlí Trádmhairc, arna dhéanamh sa Ghinéiv an 27 Deireadh Fómhair 1994 agus Comhaontú Nice a Bhaineann le hAicmiú Idirnáisiúnta Earraí agus Seirbhísí chun Críocha an Chláraithe Marcanna an 15 Meitheamh 1957 a chomhlíonadh; agus
(c) gach iarracht réasúnach a dhéanamh aontú do Chonradh Shingeapór um an Dlí Trádmharcanna, arna dhéanamh i Singeapór an 27 Márta 2006.
AIRTEAGAL 105
Comharthaí a fhéadfar a bheith i dtrádmharc
1. Is éard a fhéadfaidh a bheith i dtrádmharc comharthaí ar bith, go háirithe focail, lena n‑áirítear ainmneacha pearsanta, nó dearaí, litreacha, uimhreacha, dathanna, cruth na n‑earraí nó phacáistíocht na n‑earraí, nó fuaimeanna, ar choinníoll gur féidir leis na comharthaí sin:
(a) earraí nó seirbhísí de chuid gnóthais amháin a idirdhealú ó earraí nó seirbhísí de chuid gnóthais eile; agus
(b) a bheith léirithe i gclár trádmharcanna gach Páirtí faoi seach, ar bhealach a chuireann ar chumas na n‑údarás inniúil agus an phobail ábhar soiléir agus beacht na cosanta a thugtar dá dhílseánach a chinneadh.
2. Tráth nach déanaí ná 5 bliana tar éis an dáta ar a dtagann an Comhaontú seo i bhfeidhm, féachfaidh Poblacht na Cirgise le gníomhú chun gur féidir fuaim a chlárú mar thrádmharc.
AIRTEAGAL 106
Cearta a thugtar le trádmharc, lena n‑áirítear d’earraí faoi bhealach
1. Leis an trádmharc cláraithe tabharfar cearta eisiacha don dílseánach. Beidh an dílseánach i dteideal cosc a chur ar gach tríú páirtí nach bhfuil toiliú an dílseánaigh acu, i gcomhthéacs gníomhaíocht tráchtála, úsáid a bhaint as aon chomhartha:
(a) atá comhionann leis an trádmharc cláraithe i ndáil le hearraí nó seirbhísí atá comhionann leis na hearraí nó seirbhísí arb ina leith a bhfuil an trádmharc cláraithe;
(b) i gcás, mar gheall go bhfuil sé comhionann nó comhchosúil leis an trádmharc cláraithe agus mar gheall go bhfuil na hearraí nó seirbhísí arna gcumhdach leis an trádmharc sin comhionann nó comhchosúil leis na hearraí nó seirbhísí arna gcumhdach leis an gcomhartha, gur dócha go mbeadh mearbhall ar an bpobal, lena n‑áirítear an dóchúlacht go mbeadh comhthiomsaitheacht ann idir an comhartha agus an trádmharc cláraithe.
2. Beidh dílseánach trádmhairc i dteideal cosc a chur ar gach tríú páirtí ó earraí a thabhairt isteach, agus iad i mbun gníomhaíocht tráchtála, i gcríoch an Pháirtí ina bhfuil an trádmharc cláraithe, gan a bheith scaoilte le haghaidh saorchúrsaíochta ansin, i gcás ina dtagann na hearraí sin, lena n‑áirítear pacáistíocht, ó thríú tíortha agus ina mbíonn trádmharc acu, gan údarú, atá comhionann leis an trádmharc a cláraíodh i leith earraí den sórt sin, nó nach féidir a sainghnéithe a idirdhealú ón trádmharc sin 16 .
3. Rachaidh teidlíocht dhílseánach an trádmhairc dá dtagraítear i mír 2 in éag más rud é, le linn na n‑imeachtaí chun a chinneadh cé acu a sáraíodh an trádmharc nó nár sáraíodh, go gcuireann dearbhóir nó sealbhóir na n‑earraí fianaise ar fáil nach bhfuil dílseánach an trádmhairc i dteideal cosc a chur ar na hearraí sin a chur ar an margadh sa tír cinn scríbe.
AIRTEAGAL 107
Nós imeachta clárúcháin
1. Déanfaidh gach Páirtí foráil maidir le córas chun trádmharcanna a chlárú ina ndéanfar gach cinneadh críochnaitheach diúltach, lena n‑áirítear diúltú páirteach, a dhéanann an riarachán trádmhairc ábhartha, a chur in iúl i scríbhinn don pháirtí ábhartha, agus é réasúnaithe go hiomchuí agus faoi réir achomhairc.
2. Déanfaidh gach Páirtí foráil maidir leis an deis ag tríú páirtithe cur in aghaidh iarratas ar thrádmharc nó, i gcás inarb iomchuí, in aghaidh clárúcháin trádmharcanna. Beidh na himeachtaí freasúracha sin ina n‑imeachtaí sáraíochta.
3. Cuirfidh gach Páirtí bunachar sonraí leictreonach ar fáil go poiblí ina bhfuil iarratais ar thrádmharc agus clárúcháin trádmhairc. Déanfaidh Poblacht na Cirgise foráil, tráth nach déanaí ná 2 bhliain tar éis an dáta ar a dtagann an Comhaontú seo i bhfeidhm, maidir le bunachar sonraí leictreonach d’iarratais ar thrádmharc dá dtagraítear sa chéad abairt den mhír seo, ar choinníoll go mbeidh cúnamh teicniúil leordhóthanach curtha ar fáil ag an Aontas Eorpach i gcomhréir le dlí an Aontais Eorpaigh.
AIRTEAGAL 108
Trádmharcanna aitheanta
Chun éifeacht a thabhairt do chosaint trádmharcanna aitheanta, dá dtagraítear in Airteagal 6bis de Choinbhinsiún Pháras agus Airteagal 16(2) agus (3) de Chomhaontú TRIPS, cuirfidh gach Páirtí i bhfeidhm an Moladh Comhpháirteach maidir le Cosaint Marcanna Aitheanta, a ghlac comhthionól Aontas Pháras chun Maoin Tionscail a Chosaint agus Comhthionól Ginearálta EDMI ag an 34ú sraith de Chruinnithe Chomhthionóil Bhallstáit EDMI ón 20 go dtí an 29 Meán Fómhair 1999.
AIRTEAGAL 109
Eisceachtaí ar na cearta a thugtar le trádmharc
1. Déanfaidh gach Páirtí:
(a) foráil a dhéanamh maidir le heisceachtaí teoranta ar na cearta a thugtar le trádmharc, amhail úsáid chóir téarmaí tuairisciúla, lena n‑áirítear tásca geografacha; agus
(b) foráil a dhéanamh maidir le heisceachtaí teoranta eile ar na cearta a thugtar le trádmharc.
Le linn dó foráil a dhéanamh maidir leis na heisceachtaí teoranta dá dtagraítear i bpointí (a) agus (b) sa chéad mhír, cuirfidh gach Páirtí leasanna dlisteanacha dhílseánach an trádmhairc agus leasanna dlisteanacha tríú páirtithe san áireamh.
2. Ní fhágfar le trádmharc go mbeidh an dílseánach i dteideal toirmeasc a chur ar thríú páirtí úsáid a bhaint as na hábhair seo a leanas, mar chuid den trádáil, ar choinníoll go mbainfidh sé nó sí úsáid astu i gcomhréir le cleachtais mhacánta i gcúrsaí tionsclaíocha nó tráchtála:
(a) ainm nó seoladh an tríú páirtí, más duine nádúrtha an tríú páirtí;
(b) comharthaí nó tásca a bhaineann le cáilíocht, cainníocht, úsáid bheartaithe, luach, tionscnamh geografach, am táirgthe na n‑earraí nó an déanaimh seirbhíse, nó tréithe eile a bhaineann leis na hearraí nó seirbhísí; agus
(c) an trádmharc i gcás ina bhfuil gá cuspóir beartaithe earra nó seirbhíse a léiriú, go háirithe mar ghabhálais nó páirteanna spártha.
3. Ní thabharfar leis an trádmharc teidlíocht don dílseánach tríú páirtí a thoirmeasc, i gcúrsa na trádála, ar cheart níos luaithe a úsáid nach bhfuil feidhm aige ach amháin i limistéar áirithe má tá an ceart sin aitheanta ag dlíthe an Pháirtí i gceist agus laistigh de theorainneacha na críche ina n‑aithnítear é.
AIRTEAGAL 110
Forais le cúlghairm a dhéanamh
1. Déanfaidh gach Páirtí a fhoráil go ndlífear trádmharc a chúlghairm, más rud é, laistigh de thréimhse leanúnach ar a laghad 3 bliana, nár baineadh fíorúsáid as an trádmharc sa chríoch ábhartha i ndáil leis na hearraí nó na seirbhísí a bhfuil sé cláraithe ina leith agus nach ann do chúiseanna cuí maidir le neamhúsáid.
2. Ní fhéadfaidh aon duine a éileamh gur cheart cearta dílseánaigh i dtrádmharc a chúlghairm i gcás inar tosaíodh nó inar atosaíodh ar fhíorúsáid a bhaint as an trádmharc sa tréimhse idir dul in éag na tréimhse 3 bliana ar a laghad agus comhdú an iarratais ar chúlghairm.
3. Tabharfar neamhaird, áfach, ar thosú nó atosú úsáide laistigh de thréimhse 3 mhí roimh chomhdú iarratais ar chúlghairm a thosaigh ar a luaithe tráth dhul in éag na tréimhse leanúnaí 5 bliana neamhúsáide, i gcás nach dtarlaíonn na hullmhúcháin don tosú nó don atosú go dtí tar éis don dílseánach teacht ar an eolas go bhféadfaí an t‑iarratas ar chúlghairm a chomhdú.
4. Dlífear trádmharc a chúlghairm freisin más rud é, tar éis an dáta a cláraíodh é:
(a) mar thoradh ar ghníomhaíochtaí nó neamhghníomhaíocht an dílseánaigh, gur éirigh an trádmharc ina ghnáthainm sa trádáil ar earra nó seirbhís ar cláraíodh ina leith é;
(b) mar thoradh ar an úsáid a bhain dílseánach an trádmhairc as an trádmharc nó ar an úsáid a baineadh as le toiliú an dílseánaigh i ndáil leis na hearraí nó na seirbhísí a bhfuil sé cláraithe ina leith, go bhféadfadh sé go gcuirfeadh an trádmharc an pobal amú, go háirithe maidir le cineál, cáilíocht nó tionscnamh geografach na n‑earraí nó na seirbhísí sin.
AIRTEAGAL 111
Iarratais de mheon mímhacánta
Féadfar trádmharc a dhearbhú a bheith neamhbhailí más de mheon mímhacánta a rinne an t‑iarratasóir an t‑iarratas ar an trádmharc a chlárú. Féadfaidh gach Páirtí foráil a dhéanamh freisin nach bhfuil trádmharc den sórt sin le clárú.
FOROINN 3
DEARAÍ
AIRTEAGAL 112
Comhaontuithe idirnáisiúnta
Athdhearbhaíonn an tAontas Eorpach a ghealltanas faoi Acht na Ginéive de Chomhaontú na Háige i dtaca le Clárú Idirnáisiúnta Dearaí Tionscail, arna ghlacadh an 2 Iúil 1999, agus comhlíonfaidh Poblacht na Cirgise an tAcht sin.
AIRTEAGAL 113
Cosaint dearaí cláraithe
1. Déanfaidh gach Páirtí foráil maidir le cosaint dearaí nua bunaidh a cruthaíodh go neamhspleách. Cuirfear cosaint den sórt sin ar fáil trí chlárú agus tabharfaidh sí ceart eisiach do shealbhóir dearaidh chláraithe i gcomhréir leis an bhForoinn seo.
2. Beidh an ceart ag sealbhóir dearaidh chláraithe cosc a chur ar thríú páirtithe, nach bhfuil toiliú an tsealbhóra dearaidh chláraithe acu ar a laghad, an táirge ar a bhfuil an dearadh atá faoi chosaint agus ina n‑ionchorpraítear é a dhéanamh, a thairiscint lena dhíol, a dhíol, a allmhairiú, a onnmhairiú, a stocáil nó úsáid a bhaint as earraí ar a bhfuil an dearadh agus ina n‑ionchorpraítear é i gcás ina ndéantar na gníomhaíochtaí sin chun críoch tráchtála.
3. Maidir le dearadh a úsáidtear ar tháirge nó a ionchorpraítear ann arb é atá ann comhpháirt de tháirge casta, ní mheasfar gur táirge nua sainiúil é:
(a) ach amháin má bhíonn an chomhpháirt, tar éis í a chur isteach sa táirge ilchasta, fós le feiceáil le linn gnáthúsáid an táirge ilchasta sin; agus
(b) ach amháin a mhéid a chomhlíonann na gnéithe infheicthe sin den chomhpháirt iontu féin na ceanglais ó thaobh úrnuachta agus sainiúlachta de.
4. Chun críocha phointe (a) de mhír 3, ciallaíonn ‘gnáthúsáid’ an úsáid a bhaineann an t‑úsáideoir deiridh as earra, gan cothabháil, seirbhísiú nó obair dheisiúcháin a áireamh.
5. Chun críocha an Airteagail seo, féadfaidh Páirtí a mheas gur dearadh bunaidh é dearadh a bhfuil gné shainiúil aige.
AIRTEAGAL 114
Fad na cosanta
Áiritheoidh gach Páirtí go mbeidh dearadh faoi chosaint ar feadh tréimhse 5 bliana ón dáta ar comhdaíodh an t‑iarratas ar aghaidh agus go mbeidh an ceart ag an sealbhóir cirt an téarma cosanta a athnuachan go ceann tréimhse amháin 5 bliana nó níos mó, go dtí téarma iomlán ar a laghad 15 bliana ón dáta comhdaithe.
AIRTEAGAL 115
Cosaint dearaí neamhchláraithe
1. Soláthróidh gach Páirtí an cumas dlíthiúil chun úsáid an dearaidh neamhchláraithe a chosc i gcás ina mbeidh an úsáid atá faoi chonspóid de thoradh ar an dearadh neamhchláraithe a chóipeáil ina chríoch agus sa chás sin amháin. Cumhdófar san úsáid sin ar a laghad an táirge a thairiscint lena dhíol, a chur ar an margadh, a allmhairiú nó a onnmhairiú.
2. Soláthróidh Poblacht na Cirgise an chosaint atá ar fáil don dearadh neamhchláraithe dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal seo tráth nach déanaí ná 10 mbliana tar éis an dáta ar a dtiocfaidh an Teideal seo i bhfeidhm, ar choinníoll gur sholáthair an tAontas Eorpach cúnamh teicniúil, ar iarraidh ó Phoblacht na Cirgise agus de réir riachtanais Phoblacht na Cirgise, i gcomhréir le dlí an Aontais Eorpaigh.
3. Is é an fad cosanta a bheidh ar fáil le haghaidh dearadh neamhchláraithe dá dtagraítear i mír 1, 3 bliana ar a laghad ón dáta ar cuireadh an dearadh ar fáil don phobal i gcríoch ceann amháin de na Páirtithe.
AIRTEAGAL 116
Eisceachtaí agus eisiaimh
1. Féadfaidh gach Páirtí eisceachtaí teoranta a chur ar fáil ó chosaint dearaí, lena n‑áirítear dearaí neamhchláraithe, ar choinníoll nach bhfuil na dearaí sin ar neamhréir go míréasúnach le gnáthshaothrú dearaí cosanta agus nach ndéantar leo dochar míréasúnach do shealbhóir an dearaidh chosanta agus cearta dlisteanacha tríú páirtithe á gcur san áireamh.
2. Ní leathnófar cosaint dearaidh chuig dearadh ar bhonn a cúinsí teicniúla nó feidhmiúla agus ar an mbonn sin amháin. Ní bhronnfar le dearadh cearta i ndáil le gnéithe den chuma a chaitear a atáirgeadh go cruinn ó thaobh déanaimh agus toisí de ionas gur féidir leis an táirge a bhfuil an dearadh ionchorpraithe ann, nó a bhfuil sé le husáid air, a cheangal go meicniúil le táirge eile, nó a chur isteach i dtáirge eile, nó timpeall air, nó ina choinne, ionas gur féidir le ceachtar den dá tháirge a fheidhm féin a chur de.
3. Ní bheidh feidhm ag ceart dearaidh maidir le dearadh atá ar neamhréir leis an mbeartas poiblí nó le prionsabail na moráltachta a bhfuil glacadh leo go forleathan.
4. De mhaolú ar mhír 2 den Airteagal seo, faoi na coinníollacha a leagtar amach in Airteagal 113(1), beidh feidhm ag dearadh maidir le dearadh a bhfuil de chuspóir aige táirgí so-chómhalartaithe a chur le chéile nó a cheangal le chéile go hiolrach laistigh de chóras modúlach.
AIRTEAGAL 117
Gaolmhaireacht le cóipcheart
Áiritheoidh gach Páirtí go mbeidh dearadh, lena n‑áirítear dearadh neamhchláraithe, incháilithe do chosaint faoina dhlí maidir le cóipcheart ón dáta ar ar cruthaíodh nó ar ar fosaíodh an dearadh in aon fhoirm ar aghaidh. Cinnfidh gach Páirtí a mhéid a thabharfar cosaint den sórt sin, lena n‑áirítear an leibhéal úrnuachta is gá, agus na coinníollacha faoina dtabharfar cosaint den sórt sin.
FOROINN 4
TÁSCA GEOGRAFACHA
AIRTEAGAL 118
Raon feidhme
1. Chun críocha na Foroinne seo, ciallaíonn ‘tásc geografach’ tásc geografach mar a shonraítear é in Airteagal 22(1) de Chomhaontú TRIPS 17 .
2. Tá feidhm ag an bhForoinn seo maidir le tásca geografacha de thionscnamh chríocha na bPáirtithe a aithint agus a chosaint.
3. Ní bheidh tásca geografacha Páirtí atá le cosaint ag an bPáirtí eile faoi réir na Foroinne seo ach amháin i gcás go gcumhdaítear iad le raon feidhme na reachtaíochta dá dtagraítear in Airteagal 119.
AIRTEAGAL 119
Nósanna imeachta
1. Agus scrúdú déanta aige ar reachtaíocht Phoblacht na Cirgise a liostaítear i Roinn A d’Iarscríbhinn 8-A, is é conclúid an Aontais Eorpaigh go bhfuil na gnéithe chun tásca geografacha a chlárú agus a rialú, a leagtar amach i Roinn B d’Iarscríbhinn 8-A, sa reachtaíocht sin.
2. Agus scrúdú déanta aici ar reachtaíocht an Aontais Eorpaigh a liostaítear i Roinn A d’Iarscríbhinn 8-A, is é conclúid Phoblacht na Cirgise go bhfuil na gnéithe chun tásca geografacha a chlárú agus a rialú, a leagtar amach i Roinn B d’Iarscríbhinn 8-A, sa reachtaíocht sin.
3. Tar éis nós imeachta freasúra a thabhairt chun críche i gcomhréir leis na critéir a leagtar amach in Iarscríbhinn 8-B agus scrúdú ar na tásca geografacha le haghaidh tháirgí an Aontais Eorpaigh atá le cosaint i bPoblacht na Cirgise arna liostú i Roinn A d’Iarscríbhinn 8-C atá cláraithe ag an Aontas Eorpach faoin reachtaíocht dá dtagraítear i mír 2 den Airteagal seo, déanfaidh Poblacht na Cirgise na tásca geografacha sin a chosaint de réir an leibhéal cosanta a leagtar síos san Fhoroinn seo.
4. Tar éis nós imeachta freasúra a thabhairt chun críche i gcomhréir leis na critéir a leagtar amach in Iarscríbhinn 8-B agus scrúdú ar na tásca geografacha le haghaidh tháirgí Phoblacht na Cirgise atá le cosaint san Aontas Eorpach arna liostú i Roinn B d’Iarscríbhinn 8-C atá cláraithe ag Poblacht na Cirgise faoin reachtaíocht dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal seo, déanfaidh an tAontas Eorpach na tásca geografacha sin a chosaint de réir an leibhéal cosanta a leagtar síos san Fhoroinn seo.
AIRTEAGAL 120
Leasú ar liosta na dtásc geografach
Féadfaidh na Páirtithe an liosta tásc geografach atá le cosaint in Iarscríbhinn 8-C a leasú i gcomhréir le hAirteagal 27. Cuirfear tásca geografacha nua leis tar éis an nós imeachta freasúra a thabhairt chun críche agus tar éis scrúdú a dhéanamh orthu dá dtagraítear in Airteagal 119(3) nó (4).
AIRTEAGAL 121
Tásca geografacha a chosaint
1. Na tásca geografacha arna liostú in Iarscríbhinn 8-C, lena n‑áirítear na tásca geografacha a chuirtear leis i gcomhréir le hAirteagal 120, déanfar iad a chosaint in aghaidh:
(a) aon úsáid tráchtála dhíreach nó indíreach a bheith á baint as an ainm faoi chosaint:
(i) le haghaidh táirgí inchomparáide nach gcomhlíonann sonraíocht táirge an ainm faoi chosaint; nó
(ii) a mhéid a shaothraíonn an úsáid sin clú táisc gheografaigh, lena n‑áirítear an cás ina n‑úsáidtear an táirge sin mar chomhábhar;
(b) aon mhí‑úsáid, aon aithris nó aon tabhairt chun cuimhne, fiú má shonraítear fíorthionscnamh an táirge nó má dhéantar an t‑ainm faoi chosaint a aistriú, a thras‑scríobh nó a thraslitriú nó má chuirtear nath amhail ‘stíl’, ‘cineál’, ‘modh’, ‘mar a tháirgtear in’, ‘aithris’, ‘blas’, ‘cosúil’ nó nath éigin dá samhail leis, lena n‑áirítear i gcás ina n‑úsáidtear na táirgí sin mar chomhábhar;
(c) aon tásc bréagach nó míthreorach eile maidir le tionscnamh, nádúr nó cáilíochtaí bunúsacha an táirge, ar an bpacáistíocht laistigh nó ar an bpacáistíocht lasmuigh, san ábhar fógraíochta nó sna doiciméid a bhaineann leis an táirge lena mbaineann, agus an táirge a bheith pacáistithe i gcoimeádán a d’fhéadfadh barúil bhréige a thabhairt faoina thionscnamh, lena n‑áirítear i gcás ina n‑úsáidtear na táirgí sin mar chomhábhar; agus
(d) aon chleachtas eile a d’fhéadfadh an tomhaltóir a chur amú maidir le fíorthionscnamh an táirge.
2. Tásca geografacha arna liostú in Iarscríbhinn 8-C, lena n‑áirítear tásca geografacha a chuirtear leis i gcomhréir le hAirteagal 120, ní bheidh siad ina dtásca geografacha cineálacha i gcríocha na bPáirtithe.
3. Ní chuirfidh aon ní sa Chomhaontú seo d’oibleagáid ar Pháirtí tásc geografach Páirtí eile a chosaint ar tásc é nach bhfuil cosanta, nó a scoirfidh de bheith cosanta, ina chríoch tionscnaimh. Tabharfaidh gach Páirtí fógra don Pháirtí eile má scoireann tásc geografach de bheith cosanta i gcríoch tionscnaimh Páirtí. Tabharfar fógra den sórt sin i gcomhréir le hAirteagal 154.
4. Ní dhéanfaidh aon ní sa Chomhaontú seo dochar don cheart atá ag aon duine, le linn trádála dó, úsáid a bhaint as ainm an duine sin agus/nó ainm réamhtheachtaí an duine sin sa ghnó, ach amháin i gcás ina n‑úsáidtear an t‑ainm sin ar bhealach a chuirfeadh an pobal amú.
AIRTEAGAL 122
Ceart úsáide na dtásc geografach
1. Aon duine nádúrtha nó dlítheanach a chuireann táirge ar an margadh atá i gcomhréir leis an tsonraíocht chomhfhreagrach, féadfaidh sé ainm atá cosanta faoin gComhaontú seo a úsáid.
2. Chomh luath agus a bheidh tásc geografach faoi chosaint faoin bhForoinn seo, ní bheidh úsáid an ainm chosanta sin faoi réir aon chlárúcháin úsáideoirí ná aon mhuirir ghaolmhara.
AIRTEAGAL 123
Gaolmhaireacht le trádmharcanna
1. Diúltóidh na Páirtithe, i gcás ina dtugtar cosaint do thásc geografach faoin gComhaontú seo, trádmharc a chlárú a mbeadh aon úsáid a bhainfí as contrártha d’Airteagal 121(1), ar choinníoll go gcuirtear isteach iarratas ar an trádmharc a chlárú tar éis an dáta ar cuireadh isteach an t‑iarratas ar an tásc geografach a chosaint i gcríoch an Pháirtí lena mbaineann.
2. Maidir le tásca geografacha dá dtagraítear in Airteagal 119, is é a bheidh sa dáta a chuirtear isteach an t‑iarratas ar chosaint dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal seo, an dáta a thagann an Comhaontú seo i bhfeidhm.
3. Maidir le trádmharcanna a chláraítear de shárú ar mhír 1, déanfar iad a neamhbhailíochtú.
4. Maidir le tásca geografacha dá dtagraítear in Airteagal 120, is é a bheidh sa dáta a cuireadh isteach an t‑iarratas ar chosaint dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal seo, an dáta a tarchuireadh iarraidh chuig an bPáirtí eile ar thásc geografach a chosaint.
5. Gan dochar do mhír 7, déanfaidh gach Páirtí tásca geografacha a chosaint i gcás inarb ann do réamh‑thrádmharc freisin. Ciallaíonn ‘réamh‑thrádmharc’ trádmharc a mbeadh aon úsáid a bhainfí as contrártha d’Airteagal 121(1) agus ar trádmharc é ar cuireadh iarratas isteach air, a cláraíodh nó a bunaíodh trí úsáid, má dhéantar foráil maidir leis an deis sin leis an reachtaíocht lena mbaineann, de mheon macánta i gcríoch Páirtí amháin, roimh an dáta a chuirtear isteach an t‑iarratas ar chosaint an táisc gheografaigh ag an bPáirtí eile faoin gComhaontú seo.
6. Féadfar leanúint de réamh‑thrádmharc a úsáid agus a athnuachan d’ainneoin chosaint an táisc gheografaigh, ar choinníoll nach ann d’fhorais le neamhbhailíocht ná cúlghairm an trádmhairc i reachtaíocht gach Páirtí maidir le trádmharcanna. Sna cásanna sin, ceadófar úsáid a bhaint as an tásc geografach chomh maith le húsáid a bhaint as na trádmharcanna ábhartha.
7. Ní éileofar ar Pháirtí ainm a chosaint mar thásc geografach faoin gComhaontú seo, más rud é, i bhfianaise clú agus cáil trádmhairc agus an mhéid ama a bhí sé in úsáid, go gcuirfeadh an t‑ainm sin an tomhaltóir amú maidir le fíorchéannacht an táirge.
AIRTEAGAL 124
An chosaint a fhorfheidhmiú
Déanfaidh gach Páirtí an chosaint dá ndéantar foráil in Airteagail 119 go 123 a fhorfheidhmiú le bearta iomchuí riaracháin agus breithiúnacha nó ar iarraidh páirtí leasmhar chun úsáid neamhdhleathach táisc gheografaigh faoi chosaint a chosc nó a stopadh.
AIRTEAGAL 125
Rialacha ginearálta
1. Beidh feidhm ag an gComhaontú seo gan dochar do chearta agus oibleagáidí na bPáirtithe faoi Chomhaontú EDT.
2. Ní éileofar ar Pháirtí ainm a chosaint mar thásc geografach faoin gComhaontú seo, i gcás ina mbeadh an t‑ainm sin i neamhréir le hainm cineál planda nó pór ainmhí agus ina ndéanfadh an t‑ainm, dá dheasca sin, an tomhaltóir a chur amú maidir le fíorchéannacht an táirge.
3. Ní chlárófar ainm atá comhainmneach a chuirfeadh an tomhaltóir amú sa chaoi go gcreidfeadh sé gur de thionscnamh críche eile an táirge fiú más cruinn an t‑ainm a mhéid a bhaineann le críoch, le réigiún nó le háit tionscnaimh iarbhír an táirge atá i gceist. Gan dochar d’Airteagal 23 de Chomhaontú TRIPS, déanfaidh na Páirtithe na coinníollacha praiticiúla úsáide a chinneadh go frithpháirteach faoina ndéanfar tásca geografacha atá comhainmneach go hiomlán nó i bpáirt a dhifreáil óna chéile agus aird á tabhairt ar an ngá lena áirithiú go gcaithfear go comhionann leis na tairgeoirí lena mbaineann agus nach gcuirfear tomhaltóirí amú.
4. Nuair a bheartaíonn Páirtí cosaint a thabhairt, i gcomhthéacs na caibidlíochta déthaobhaí le tríú páirtí, do thásc geografach de chuid an tríú páirtí sin atá comhainmneach go hiomlán nó i bpáirt le tásc geografach de chuid an Pháirtí eile atá faoi chosaint faoin Roinn seo, féadfaidh sé an Páirtí eile a chur ar an eolas faoi agus deis a thabhairt dó barúil a thabhairt sula mbeidh tásc geografach an tríú pháirtí faoi chosaint.
5. Aon ábhar a thiocfaidh as sonraíochtaí táirge de thásca geografacha faoi chosaint, is é an Fochoiste um Chearta Maoine Intleachtúla dá dtagraítear in Airteagal 154 a bheidh ag déileáil leis an ábhar sin.
6. An chosaint ar thásca geografacha a dtugtar cosaint dóibh faoin gComhaontú seo, ní fhéadfaidh ach an Páirtí ina dtionscnaítear an táirge an chosaint sin a chealú.
7. Is éard a bheidh i sonraíocht táirge dá dtagraítear sa Chomhaontú seo an tsonraíocht táirge a fhormheasfaidh údaráis an Pháirtí ina dtionscnaítear an táirge, lena n‑áirítear aon leasú a bheidh formheasta freisin.
AIRTEAGAL 126
Forálacha idirthréimhseacha
1. Ní chuirfidh aon ní sa Chaibidil seo oibleagáid ar Pháirtí an chosaint a thugtar do thásca geografacha arna liostú in Iarscríbhinn 8-C dá ndéantar foráil in Airteagail 118 go 125 a chur chun feidhme le linn idirthréimhse ar a mhéad 7 mbliana tar éis theacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo.
2. Diúltóidh Páirtí trádmharc a chlárú ar trádmharc é a chomhfhreagraíonn d’aon cheann de na cásanna dá dtagraítear in Airteagal 121 i ndáil le tásc geografach le haghaidh táirgí comhchosúla, ar choinníoll go gcuirtear isteach iarratas ar chosaint sa chríoch lena mbaineann tar éis theacht i bhfeidhm an Teidil seo.
3. Maidir le trádmharc a chláraítear de shárú ar mhír 2, déanfar é a neamhbhailíochtú.
4. Tar éis na hidirthréimhse a leagtar amach i mír 1, ar feadh idirthréimhse 3 bliana, leis an gcosaint a thugtar de bhun an Chomhaontaithe seo do na tásca geografacha a leanas le haghaidh táirgí an Aontais Eorpaigh, ní chuirfear bac ar úsáid a bhaint as na tásca geografacha sin chun táirgí inchomparáide áirithe de thionscnamh Phoblacht na Cirgise a ainmniú agus a chur i láthair:
(a) Φέτα (Feta);
(b) Calvados;
(c) Asti;
(d) České pivo.
5. Tar éis na hidirthréimhse a leagtar amach i mír 1, ar feadh idirthréimhse 8 mbliana, leis an gcosaint a thugtar de bhun an Chomhaontaithe seo do na tásca geografacha a leanas le haghaidh táirgí an Aontais Eorpaigh, ní chuirfear bac ar úsáid a bhaint as na tásca geografacha sin chun táirgí inchomparáide áirithe de thionscnamh Phoblacht na Cirgise a ainmniú agus a chur i láthair:
(a) Seaimpéin;
(b) Cognac.
6. Táirgí a táirgeadh agus ar cuireadh lipéad orthu i gcomhréir le dlí Páirtí sular tháinig an Comhaontú seo i bhfeidhm ach nach gcomhlíonann ceanglais an Chomhaontaithe seo, is féidir leanúint dá ndíol go dtí go ndíoltar an stoc uile.
7. Táirgí a táirgeadh agus ar cuireadh lipéad orthu i gcomhréir le dlí Páirtí, leis na tásca geografacha arna liostú i míreanna 4 agus 5 tar éis theacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo agus roimh dheireadh na n‑idirthréimhsí dá dtagraítear i míreanna 4 agus 5, ach nach gcomhlíonann ceanglais na Foroinne seo, is féidir leanúint dá ndíol go dtí go ndíoltar an stoc uile.
AIRTEAGAL 127
Cúnamh teicniúil
Chun críche cur chun feidhme na Foroinne seo i bPoblacht na Cirgise a éascú, chomh maith le cúnamh a thabhairt do thionscal Phoblacht na Cirgise, soláthróidh an tAontas Eorpach do Phoblacht na Cirgise, faoi réir iarraidh uaithi agus de réir a riachtanas, cúnamh teicniúil leormhaith i gcomhréir le dlí an Aontais Eorpaigh .
FOROINN 5
PAITINNÍ
AIRTEAGAL 128
Comhaontuithe idirnáisiúnta
Áiritheoidh gach Páirtí go mbeidh na nósanna imeachta dá ndéantar foráil faoin gConradh um Dhlí na bPaitinní, arna dhéanamh in Washington an 19 Meitheamh 1970 ar fáil ina chríoch, agus déanfaidh sé gach iarracht an Conradh um Dhlí na bPaitinní, arna ghlacadh sa Ghinéiv an 1 Meitheamh 2000, a chomhlíonadh.
AIRTEAGAL 129
Paitinní agus an tsláinte phoiblí
1. Aithníonn na Páirtithe an tábhacht a bhaineann leis an Dearbhú ar Chomhaontú TRIPS agus an tSláinte Phoiblí arna ghlacadh in Doha an 14 Samhain 2001 ag Comhdháil Aireachta EDT (dá ngairtear ‘Dearbhú Doha’ anseo feasta). Agus na cearta agus na hoibleagáidí faoin bhForoinn seo á léirmhíniú agus á gcur chun feidhme, áiritheoidh gach Páirtí comhsheasmhacht le Dearbhú Doha.
2. Déanfaidh gach Páirtí Airteagal 31bis de Chomhaontú TRIPS a chur chun feidhme, chomh maith leis an Iarscríbhinn a ghabhann le Comhaontú TRIPS agus leis an bhFoscríbhinn a ghabhann leis an Iarscríbhinn a ghabhann le Comhaontú TRIPS, a tháinig i bhfeidhm an 23 Eanáir 2017.
AIRTEAGAL 130
Tuilleadh cosanta le haghaidh táirgí íocshláinte 18
1. Aithníonn na Páirtithe go bhféadfaidh táirgí íocshláinte a chosnaítear le paitinn ina gcríoch faoi seach a bheith faoi réir nós imeachta um údarú riaracháin sula gcuirfear ar a margaí faoi seach iad (dá ngairtear ‘nós imeachta um údarú margaíochta’ anseo feasta). Aithníonn na Páirtithe go bhféadfaidh an tréimhse a théann in éag idir comhdú an iarratais ar phaitinn agus chéad údarú an táirge a chur ar an margadh mar a shainmhínítear chun na críche sin lena ndlí faoi seach, go bhféadfadh sin tréimhse na cosanta éifeachtaí faoin bpaitinn a ghiorrú.
2. Déanfaidh gach Páirtí foráil maidir le sásra leormhaith agus éifeachtach chun úinéir na paitinne a chúiteamh ar an laghdú ar shaol éifeachtach na paitinne mar thoradh ar mhoilleanna míchuí 19 ar an gcéad údarú margaíochta a dheonú ina chríoch faoi seach i gcomhréir lena dhlí.
3. Mar mhalairt ar mhír 2, féadfaidh Páirtí foráil a dhéanamh maidir le cosaint bhreise le haghaidh táirge íocshláinte a chosnaítear le paitinn agus a bhí faoi réir nós imeachta um údarú margaíochta, ar feadh tréimhse a bheidh cothrom leis an tréimhse a caitheadh idir an dáta ar ar comhdaíodh an t‑iarratas ar phaitinn agus dáta an chéad údaraithe margaíochta chun an táirge a chur ar an margadh sa Pháirtí, lúide tréimhse 5 bliana. Ní mhairfidh an chosaint bhreise sin níos faide ná 5 bliana. Féadfar an tréimhse sin a leathnú go ceann 6 mhí breise i gcás táirgí íocshláinte a bhfuil staidéir phéidiatraiceacha déanta ina leith, agus léirítear torthaí na staidéar sin san fhaisnéis faoin táirge.
AIRTEAGAL 131
Síneadh ama ar an tréimhse cosanta a bhronntar ag paitinn ar tháirgí cosanta plandaí
1. Cinnfidh gach Páirtí ceanglais sábháilteachta agus éifeachtúlachta sula n‑údaróidh sé go gcuirfear táirge cosanta plandaí ar an margadh.
2. Aithníonn na Páirtithe go bhféadfaidh táirgí cosanta plandaí a chosnaítear le paitinn ina gcríoch faoi seach a bheith faoi réir nós imeachta um údarú riaracháin sula gcuirfear ar a margadh iad. Aithníonn na Páirtithe go bhféadfaidh an tréimhse a théann in éag idir comhdú an iarratais ar phaitinn agus chéad údarú an táirge a chur ar a margadh féin mar a shainítear chun na críche sin leis an reachtaíocht ábhartha, go bhféadfadh sin an tréimhse cosanta éifeachtaigh faoin bpaitinn a ghiorrú.
3. Déanfaidh gach Páirtí foráil maidir le cosaint bhreise le haghaidh táirge cosanta planda a chosnaítear le paitinn agus a bhí faoi réir nós imeachta údaraithe riaracháin, ar feadh tréimhse cothrom leis an tréimhse dá dtagraítear sa dara habairt i mír 2, lúide 5 bliana.
4. D’ainneoin mhír 3, ní mhairfidh an tréimhse chosanta bhreise níos faide ná 5 bliana.
FOROINN 6
COSAINT FAISNÉISE NEAMHNOCHTA
AIRTEAGAL 132
Raon feidhme cosanta na rún ceirde
1. Agus a oibleagáid maidir le Comhaontú TRIPS á comhlíonadh, agus go háirithe Airteagal 39(1) agus (2) de Chomhaontú TRIPS á chomhlíonadh aige, déanfaidh gach Páirtí foráil maidir le nósanna imeachta breithiúnacha sibhialta agus leigheasanna iomchuí le haghaidh aon sealbhóra rúin ceirde chun cosc a chur ar rún ceirde a éadáil, a úsáid nó a nochtadh aon uair a dhéantar sin ar neamhréir le cleachtais tráchtála mhacánta, agus sásamh a fháil i leith sin.
2. Chun críocha na Foroinne seo:
(a) ciallaíonn ‘rún ceirde’ faisnéis:
(i) ar rún í sa chiall nach bhfuil daoine laistigh de na ciorcail a dhéileálann de ghnáth leis an gcineál faisnéise i gceist ar an eolas go ginearálta fúithi ná nach bhfuil rochtain acu uirthi, ina hiomláine nó i gcumraíocht agus cóimeáil bheacht a comhpháirteanna;
(ii) tá luach tráchtála uirthi toisc gur rún í; agus
(iii) tá sí faoi réir bearta réasúnacha, sa chás sin, a rinne an duine a bhí i gceannas go dleathach ar an bhfaisnéis chun í a choinneáil faoi rún;
(b) ciallaíonn ‘sealbhóir rúin ceirde’ aon duine nádúrtha nó dlítheanach a rialaíonn rún ceirde.
3. Chun críocha na Foroinne seo, measfar go mbeidh na hiompraíochtaí seo a leanas ar a laghad ar neamhréir le cleachtais tráchtála mhacánta:
(a) rún ceirde a fháil gan toiliú an tsealbhóra rúin ceirde, aon uair a dhéantar é le rochtain neamhúdaraithe ar aon doiciméad, earra, ábhar, substaint, nó comhad leictreonach, nó iad a leithreasú nó a chóipeáil, is é sin doiciméid, earraí, ábhair, substaintí, nó comhaid leictreonacha atá go dleathach faoi rialú an tsealbhóra rúin ceirde, ina bhfuil an rún ceirde nó ónar féidir an rún ceirde a oibriú amach;
(b) rún ceirde a úsáid nó a nochtadh aon uair a dhéanann duine é gan toiliú an tsealbhóra rúin ceirde, ag duine a bhfaightear amach ina leith go gcomhlíonann sé aon cheann de na coinníollacha seo a leanas:
(i) tá an rún ceirde faighte aige ar bhealach dá dtagraítear i bpointe (a);
(ii) tá comhaontú rúndachta sáraithe aige nó aon dualgas eile gan an rún ceirde a nochtadh; nó
(iii) tá an dualgas conarthach sáraithe aige nó aon dualgas eile maidir le húsáid an rúin ceirde a theorannú;
(c) fáil, úsáid nó nochtadh rúin ceirde aon uair a dhéanann duine é arbh eol dó, ag an am a rinneadh an rún ceirde a fháil, a úsáid nó nochtadh, nó go mba cheart gurbh eol dó, sna cásanna sin, go bhfuarthas an rún ceirde go díreach nó go neamhdhíreach ó dhuine eile a bhí ag úsáid nó ag nochtadh an rúin ceirde go neamhdhleathach de réir bhrí phointe (b).
4. Níl aon ní san Fhoroinn seo a dtuigfear leis go gceanglaíonn sé ar aon Pháirtí a bhreithniú go bhfuil aon cheann de na hiompraíochtaí seo a leanas ar neamhréir le cleachtais tráchtála mhacánta:
(a) fionnachtain nó cruthú neamhspleách;
(b) ais‑innealtóireacht ar tháirge ag duine a bhfuil an táirge ina sheilbh aige go dleathach agus atá saor ó aon dualgas atá bailí go dlíthiúil chun teorainn a chur le fáil na faisnéise ábhartha;
(c) fáil, úsáid nó nochtadh na faisnéise a éilítear nó a cheadaítear le dlí Páirtí;
(d) úsáid a bheith á baint ag fostaithe as an taithí agus na scileanna a fuair siad go macánta i ngnáthchúrsa a bhfostaíochta.
5. Níl aon ní san Fhoroinn seo a thuigfear mar shrian ar an tsaoirse chun tuairimí a nochtadh agus faisnéis a fháil, lena n‑áirítear saoirse na meán mar a chosnaítear i ndlínse gach ceann de na Páirtithe.
AIRTEAGAL 133
Nósanna imeachta sibhialta agus leigheasanna le haghaidh sealbhóirí rún ceirde
1. Áiritheoidh gach Páirtí, maidir le haon duine atá rannpháirteach sna himeachtaí breithiúnacha dá dtagraítear in Airteagal 132, nó a bhfuil rochtain aige ar dhoiciméid ar cuid de na nósanna imeachta sin iad, nach gceadófar don duine sin rún ceirde nó rún ceirde líomhnaithe atá sainaitheanta ag na húdaráis bhreithiúnacha a úsáid ná a nochtadh, mar fhreagairt ar iarratas atá réasúnaithe go hiomchuí ag páirtí leasmhar go bhfuil na doiciméid sin rúnda agus go bhfuair siad eolas orthu de thoradh na rannpháirtíochta nó na rochtana sin.
2. Sna himeachtaí breithiúnacha sibhialta dá dtagraítear in Airteagal 132, déanfaidh gach Páirtí foráil go mbeidh údarás ag a údaráis bhreithiúnacha an méid seo a dhéanamh ar a laghad:
(a) bearta sealadacha a ordú chun cosc a chur ar fháil, úsáid nó nochtadh an rúin ceirde ar bhealach a bheadh ar neamhréir le cleachtais tráchtála mhacánta;
(b) faoiseamh urghaire a ordú chun cosc a chur ar fháil, úsáid nó nochtadh an rúin ceirde ar bhealach a bheadh ar neamhréir le cleachtais tráchtála mhacánta;
(c) ordú a thabhairt don duine arbh eol dó nó ar cheart gurbh eol dó go raibh rún ceirde á fháil, á úsáid nó á nochtadh aige nó aici ar bhealach a bheadh ar neamhréir le cleachtais tráchtála mhacánta chun damáistí leordhóthanacha a íoc leis an sealbhóir rúin ceirde mar chúiteamh ar an dochar iarbhír a d’fhulaing sé de thoradh fháil, úsáid nó nochtadh an rúin ceirde;
(d) bearta sonracha a ghlacadh chun rúndacht aon rún ceirde nó aon rún ceirde líomhnaithe arna chur i láthair i nósanna imeachta breithiúnacha sibhialta a chaomhnú ar rún ceirde nó rún ceirde líomhnaithe é a bhaineann le fáil, úsáid agus nochtadh rúin ceirde líomhnaithe ar bhealach a bheadh ar neamhréir le cleachtais tráchtála mhacánta; d’fhéadfaí a bheith san áireamh le bearta sonracha den sórt sin, i gcomhréir le dlí Páirtí ábhartha, an fhéidearthacht go ndéanfaí:
(i) srian a chur le rochtain ar dhoiciméid áirithe go hiomlán nó go páirteach;
(ii) srian a chur le rochtain ar éisteachtaí agus ar a dtaifid chomhfhreagracha agus a dtras‑scríobh; agus
(iii) leagan neamhrúnda de chinneadh breithiúnach a chur ar fáil ina bhfuil na sleachta maidir le rúin ceirde bainte amach nó folaithe; agus
(e) smachtbhannaí a fhorchur ar aon duine atá rannpháirteach sna himeachtaí dlíthiúla agus nach ndéanann nó a dhiúltaíonn orduithe cúirte a chomhlíonadh a bhaineann le cosaint an rúin ceirde nó an rúin ceirde líomhnaithe.
3. Ní cheanglófar ar gach Páirtí foráil a dhéanamh maidir leis na nósanna imeachta breithiúnacha sibhialta agus leigheasanna dá dtagraítear in Airteagal 132 nuair a dhéantar iompraíocht a bheadh ar neamhréir le cleachtais tráchtála mhacánta, i gcomhréir le dlí ábhartha Páirtí, chun mí‑iompar, éagóiritheoireacht nó gníomhaíocht neamhdhleathach a nochtadh nó chun críche leas dlisteanach a aithnítear lena dhlí a chosaint.
AIRTEAGAL 134
Cosaint sonraí le haghaidh táirgí íocshláinte 20
1. Chun Airteagal 39 de Chomhaontú TRIPS a chur chun feidhme, agus i gcomhthéacs cosaint éifeachtach ar iomaíocht éagórach dá ndéantar foráil in Airteagal 10bis de Choinbhinsiún Pháras a áirithiú, déanfaidh gach Páirtí faisnéis rúnda tráchtála arna cur isteach chun údarú a fháil i leith táirge íocshláinte a chur ar an margadh (dá ngairtear ‘údarú margaíochta’ anseo feasta), a chosaint ar nochtadh do thríú páirtithe, ach amháin i gcás ina ndéantar bearta lena áirithiú go mbeidh na sonraí cosanta ar úsáid tráchtála éagórach agus seachas i gcás inar gá an nochtadh ar chúiseanna leasa phoiblí sháraithigh.
2. Má cheanglaíonn Páirtí, mar choinníoll a ghabhann le margaíocht a dhéanamh ar tháirge íocshláinte, go gcuirfear isteach sonraí tástála neamhnochta nó sonraí eile, más rud é go bhfuil iarracht nach beag i gceist le sonraí den sórt sin a thionscnamh, déanfaidh an Páirtí sonraí den sórt sin a chosaint ar úsáid tráchtála éagórach. Ina theannta sin, déanfaidh gach Páirtí sonraí den sórt sin a chosaint ar nochtadh, seachas i gcás inar gá sin chun leas an phobail a chosaint.
3. Áiritheoidh gach Páirtí nach nglacfaidh an t‑údarás atá freagrach as an údarú margaíochta a dheonú, ar feadh tréimhse 5 bliana ar a laghad, le haon iarratas ar údarú margaíochta a dhéanann tagairt do na sonraí dá dtagraítear i mír 2 a cuireadh isteach sa chéad iarratas ar an gcéad údarú margaíochta gan toiliú sainráite ó shealbhóir an chéad údaraithe margaíochta, seachas i gcás inar gá sin chun leas an phobail a chosaint.
AIRTEAGAL 135
Cosaint sonraí le haghaidh táirgí cosanta plandaí
1. Aithneoidh gach Páirtí go mbeidh ceart sealadach, dá ngairtear ‘cosaint sonraí’ anseo feasta, ag úinéir thuarascáil tástála nó thuarascáil staidéir a chuirfear isteach den chéad uair chun údarú margaíochta a fháil le haghaidh táirge cosanta plandaí. Le linn tréimhse den sórt sin, ní úsáidfear an tuarascáil tástála ná an tuarascáil staidéir ar mhaithe le haon duine eile a bhfuil sé d’aidhm aige údarú margaíochta a fháil le haghaidh táirge cosanta plandaí, ach amháin i gcás ina gcruthaítear toiliú sainráite an chéad úinéara.
2. Ba cheart go mbeadh an tuarascáil tástála nó an tuarascáil staidéir:
(a) riachtanach chun údarú a dhéanamh nó chun leasú a dhéanamh ar údarú chun go gceadófaí é a úsáid ar bharra eile; agus
(b) deimhnithe go gcomhlíonann siad prionsabail an dea-chleachtais saotharlainne nó an dea-chleachtais thurgnamhaigh.
3. Is éard a bheidh sa tréimhse cosanta sonraí 10 mbliana ar a laghad ag tosú ar dháta an chéad údaraithe a dheonaigh an t‑údarás lena mbaineann sa Pháirtí lena mbaineann. Maidir le táirgí cosanta plandaí a mbaineann riosca íseal leo, féadtar an tréimhse a leathnú go dtí 13 bliana.
4. Cuirfear síneadh 3 mhí leis an tréimhse cosanta sonraí i gcás gach síneadh údaraithe i gcomhair mionúsáidí i gcás ina ndéanann an sealbhóir údaráis na hiarratais ar údaruithe den sórt sin 5 bliana tar éis dháta an chéad údaraithe ar a dhéanaí. Ní fhéadfaidh tréimhse iomlán na cosanta sonraí a bheith níos faide ná 13 bliana i gcás ar bith. Maidir le táirgí cosanta plandaí a mbaineann riosca íseal leo, ní fhéadfaidh tréimhse iomlán na cosanta sonraí a bheith níos faide ná 15 bliana i gcás ar bith.
5. Cosnófar tuarascáil tástála nó tuarascáil staidéir freisin má bhí gá leis chun údarú a athnuachan nó a athbhreithniú. Sna cásanna sin, is é 30 mí a bheidh sa tréimhse cosanta sonraí.
6. D’ainneoin mhíreanna 3, 4 agus 5, ní chuirfidh an comhlacht poiblí atá freagrach as údarú margaíochta a dheonú san áireamh an fhaisnéis dá dtagraítear i míreanna 1 agus 2 le haghaidh aon údarú margaíochta comhleanúnach, gan beann ar cibé acu a cuireadh nó nár cuireadh ar fáil don phobal é.
7. Déanfaidh gach Páirtí bearta a leagan síos lena gcuirfear oibleagáid ar iarratasóirí agus ar shealbhóirí údaruithe roimhe seo a cuireadh ar bun i gcríocha faoi seach na bPáirtithe, chun faisnéis dílseánaigh a roinnt, chun tástáil dhúblach ar ainmhithe veirteabracha a sheachaint.
FOROINN 7
CINEÁLACHA PLANDAÍ
AIRTEAGAL 136
Forálacha ginearálta
Déanfaidh gach Páirtí cearta maidir le cineálacha plandaí a chosaint, i gcomhréir leis an gCoinbhinsiún Idirnáisiúnta do Chosaint Cineálacha Nua Plandaí (dá ngairtear an ‘Coinbhinsiún UPOV’ anseo feasta), lena n‑áirítear na heisceachtaí roghnacha ar cheart an phóraitheora dá dtagraítear in Airteagal 15(2) de Choinbhinsiún UPOV, agus oibreoidh siad i gcomhar chun na cearta sin a chur chun cinn agus a fhorfheidhmiú.
ROINN C
CEARTA MAOINE INTLEACHTÚLA A FHORFHEIDHMIÚ
FOROINN 1
FORFHEIDHMIÚ SIBHIALTA AGUS RIARACHÁIN
AIRTEAGAL 137
Oibleagáidí ginearálta
1. Athdhearbhaíonn na Páirtithe a ngealltanais faoi Chomhaontú TRIPS agus go háirithe faoi Chuid III de, agus déanfaidh siad foráil maidir leis na bearta, nósanna imeachta agus leigheasanna is gá lena áirithiú go bhforfheidhmeofar cearta maoine intleachtúla. Beidh bearta, nósanna imeachta agus leigheasanna den sórt sin cóir agus cothromasach agus ní bheidh castacht ná costas gan ghá ag baint leo, ná ní bheidh teorainneacha ama míréasúnta ná moilleanna gan údar i gceist leo. Chun críocha Roinn C den Chaibidil seo, ní áireofar leis an téarma ‘cearta maoine intleachtúla’ cearta a chumhdaítear le Foroinn 6 de Roinn B den Chaibidil seo.
2. Beidh na bearta, na nósanna imeachta agus na leigheasanna dá dtagraítear i mír 1 éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach agus cuirfear i bhfeidhm iad ar bhealach lena seachnófar bacainní a chur ar thrádáil agus déanfaidh na Páirtithe foráil maidir le coimircí in aghaidh a mí‑úsáide.
AIRTEAGAL 138
Daoine atá i dteideal a iarraidh go gcuirfear bearta, nósanna imeachta agus leigheasanna i bhfeidhm
Aithneoidh gach Páirtí na daoine seo a leanas mar dhaoine atá i dteideal a iarraidh go gcuirfear i bhfeidhm na bearta, na nósanna imeachta agus na leigheasanna dá dtagraítear san Fhoroinn seo agus i gCuid III de Chomhaontú TRIPS:
(a) sealbhóirí ceart maoine intleachtúla i gcomhréir leis an dlí is infheidhme;
(b) gach duine eile atá údaraithe chun na cearta sin a úsáid, go háirithe ceadúnaithe, a mhéid a cheadaítear leis an dlí is infheidhme agus i gcomhréir leis an dlí sin;
(c) comhlachtaí bainistíochta ceart comhchoiteann maoine intleachtúla a aithnítear go tráthrialta go bhfuil sé de cheart acu ionadaíocht a dhéanamh ar shealbhóirí ceart maoine intleachtúla, a mhéid a cheadaítear leis an dlí is infheidhme agus i gcomhréir leis an dlí is infheidhme;
(d) comhlachtaí cosanta gairmiúla a aithnítear go tráthrialta go bhfuil sé de cheart acu ionadaíocht a dhéanamh ar shealbhóirí ceart maoine intleachtúla, a mhéid a cheadaítear leis an dlí is infheidhme agus i gcomhréir leis an dlí sin.
AIRTEAGAL 139
Fianaise
1. Áiritheoidh gach Páirtí go bhféadfaidh na húdaráis bhreithiúnacha, fiú roimh thionscnamh na n‑imeachtaí ar fhiúntais an cháis, ar iarratas ó dhuine a thíolaic fianaise atá ar fáil go réasúnach chun tacú lena éilimh nó lena héilimh go ndearnadh sárú ar a cheart nó ar a ceart maoine intleachtúla nó go bhfuiltear ar tí an ceart sin a shárú, go bhféadfaidh siad a ordú go ndéanfar bearta sealadacha atá pras agus éifeachtach chun fianaise ábhartha a chaomhnú i leith an tsáraithe líomhnaithe, faoi réir cosaint faisnéise faoi rún. Agus bearta sealadacha á n‑ordú acu, cuirfidh na húdaráis bhreithiúnacha san áireamh leasanna dlisteanacha an tsáraitheora líomhnaithe.
2. D’fhéadfaí go n‑áireofaí leis na bearta dá dtagraítear i mír 1 tuairisc mhionsonraithe, agus samplaí á dtógáil nó gan iad á dtógáil, ar na hearraí a líomhnaítear gur earraí sáraitheacha iad, nó iad a urghabháil go fisiceach, agus, i gcásanna iomchuí, tuairisc mhionsonraithe a thabhairt ar na hábhair agus na huirlisí a úsáideadh chun earraí den sórt sin a tháirgeadh nó a dháileadh agus na doiciméid a bhaineann leo, nó iad a urghabháil go fisiceach.
3. Déanfaidh gach Páirtí na bearta is gá, i gcás sárú líomhnaithe ar cheart maoine intleachtúla arna dhéanamh ar scála tráchtála, lena chur ar chumas na n‑údarás breithiúnach a ordú, más iomchuí agus tar éis iarratais ó dhuine, cur in iúl doiciméad baincéireachta, airgeadais nó tráchtála atá faoi rialú an duine freasúra, faoi réir chosaint faisnéise faoi rún.
AIRTEAGAL 140
An ceart chun faisnéise
1. Áiritheoidh gach Páirtí, le linn nósanna imeachta breithiúnacha sibhialta a bhaineann le sárú ar cheart maoine intleachtúla agus mar fhreagairt ar iarraidh chuí‑údaraithe chomhréireach ón éilitheoir, go bhféadfaidh na húdaráis bhreithiúnacha a ordú don sáraitheoir nó d’aon duine eile ar páirtí nó finné i ndlíthíocht é nó í, faisnéis maidir le tionscnamh agus líonraí dáileacháin na n‑earraí nó na seirbhísí lena ndéantar sárú ar cheart maoine intleachtúla a sholáthar.
2. Chun críocha na míre seo, ciallaíonn ‘aon duine eile’ duine:
(a) a fuarthas agus na hearraí sáraitheacha ar seilbh aige ar scála tráchtála;
(b) a fuarthas go raibh na seirbhísí sáraitheacha á n‑úsáid aige ar scála tráchtála;
(c) a fuarthas go raibh seirbhísí arna n‑úsáid i ngníomhaíochtaí sáraitheacha á soláthar aige ar scála tráchtála; nó
(d) ar shainaithin duine a bhí ag déanamh gníomhaíochta dá dtagraítear i bpointe (a), (b) nó (c) é nó í mar dhuine a bhí rannpháirteach i dtáirgeadh, monarú nó dáileadh na n‑earraí nó an tsoláthair seirbhísí.
3. Cuimseofar an méid seo a leanas san fhaisnéis dá dtagraítear i mír 1, de réir mar is iomchuí:
(a) ainmneacha agus seoltaí tháirgeoirí, mhonaróirí, dháileoirí, sholáthraithe agus iar-shealbhóirí eile na n‑earraí nó na seirbhísí, chomh maith leis na mórdhíoltóirí agus na miondíoltóirí atá beartaithe; agus
(b) faisnéis ar na cainníochtaí a táirgeadh, a monaraíodh, a seachadadh, a fuarthas nó a ordaíodh, chomh maith leis an bpraghas a fuarthas ar na hearraí nó na seirbhísí i gceist.
4. Beidh feidhm ag míreanna 1 agus 2 gan dochar do dhlíthe gach Páirtí :
(a) lena ndeonaítear don sealbhóir cirt cearta chun faisnéis bhreise a fháil;
(b) lena rialaítear úsáid na faisnéise a chuirtear in iúl de bhun an Airteagail seo i nósanna imeachta breithiúnacha sibhialta;
(c) lena rialaítear an fhreagracht as mí‑úsáid an chirt chun faisnéise;
(d) lena dtugtar deis chun diúltú faisnéis a sholáthar lena gcuirfí iallach ar an duine dá dtagraítear i mír 1 a admháil go raibh sé féin nó garghaolta leis rannpháirteach i sárú ar cheart maoine intleachtúla; nó
(e) lena rialaítear cosaint rúndacht foinsí faisnéise nó próiseáil sonraí pearsanta.
AIRTEAGAL 141
Bearta sealadacha agus bearta réamhchúraim
1. Áiritheoidh gach Páirtí go mbeidh na húdaráis bhreithiúnacha in ann, ar iarraidh ón iarratasóir, urghaire idirbhreitheach a eisiúint in aghaidh an tsáraitheora líomhnaithe lena mbeartaítear cosc a chur ar aon sárú atáthar ar tí a dhéanamh ar cheart maoine intleachtúla, nó toirmeasc a chur, ar bhonn sealadach agus faoi réir, i gcás inarb iomchuí, ag íocaíocht pionóis athfhillteach sa chás ina ndéantar foráil maidir leis sin sa dlí náisiúnta, ar leanúint ar aghaidh leis na sáruithe líomhnaithe ar an gceart sin, nó leanúint ar aghaidh den sórt sin a chur faoi réir ráthaíochtaí a thaisceadh atá beartaithe lena áirithiú go ndéanfar an sealbhóir cirt a chúiteamh. Féadfar urghaire idirbhreitheach a eisiúint freisin, faoi na coinníollacha céanna, i gcoinne idirghabhálaí a bhfuil a chuid seirbhísí, lena n‑áirítear seirbhísí idirlín, á n‑úsáid ag tríú páirtí chun ceart maoine intleachtúla a shárú.
2. Féadfar urghaire idirbhreitheach a eisiúint freisin chun a ordú go ndéanfar earraí a bhfuil amhras fúthu go sáraíonn siad ceart maoine intleachtúla a urghabháil nó a sholáthar, chun cosc a chur ar a n‑imeacht isteach chuig na bealaí tráchtála nó a ngluaiseacht iontu.
3. I gcás sárú líomhnaithe arna dhéanamh ar scála tráchtála, áiritheoidh gach Páirtí, má léiríonn an t‑iarratasóir gurb ann do chúinsí a fhágann gur dócha go gcuirfear i mbaol aisghabháil na ndamáistí, go bhféadfaidh na húdaráis bhreithiúnacha, i gcomhréir leis an dlí náisiúnta, a ordú go ndéanfar urghabháil réamhchúraim ar mhaoin shochorraithe agus dhochorraithe an tsáraitheora líomhnaithe, lena n‑áirítear a chuid cuntas bainc agus sócmhainní eile dá chuid a bhacadh. Chuige sin, féadfaidh na húdaráis inniúla a ordú go gcuirfear doiciméid bhainc, airgeadais nó tráchtála in iúl, nó go dtabharfar rochtain iomchuí ar an bhfaisnéis ábhartha.
AIRTEAGAL 142
Leigheasanna
1. Áiritheoidh gach Páirtí go mbeidh na húdaráis bhreithiúnacha in ann a ordú, ar iarraidh ón iarratasóir agus gan dochar d’aon damáistí atá dlite don sealbhóir cirt mar gheall ar an sárú, agus gan cúiteamh d’aon sórt, go ndéanfaí earraí a dhíothú, nó ar a laghad a bhaint go cinntitheach as na bealaí tráchtála earraí ar chinn siad a bhfuil sárú á dhéanamh acu ar cheart maoine intleachtúla. Áiritheoidh gach Páirtí freisin i gcás inarb iomchuí, go bhféadfaidh na húdaráis bhreithiúnacha a ordú go ndíothófar ábhair agus uirlisí a úsáidtear go príomha chun na hearraí sin a chruthú nó a mhonarú.
2. Beidh sé d’údarás ag údaráis bhreithiúnacha gach Páirtí a ordú gur ar chostas an tsáraitheora a dhéanfar na leigheasanna dá dtagraítear i mír 1, mura ndéanfar cúiseanna ar leith a agairt gan é sin a dhéanamh.
3. Agus iarraidh ar leigheasanna á meas, cuirfear san áireamh an gá atá le comhréireacht idir tromchúis an tsáraithe agus na leigheasanna a ordófar, chomh maith le leasanna tríú páirtithe.
AIRTEAGAL 143
Urghairí
Áiritheoidh gach Páirtí, i gcás ina ndéantar cinneadh breithiúnach lena bhfaightear sárú ar cheart maoine intleachtúla, go mbeidh na húdaráis bhreithiúnacha in ann urghaire ar aidhm léi cosc a chur ar leanúint den sárú a eisiúint in aghaidh an tsáraitheora chomh maith le in aghaidh idirghabhálaí a bhfuil a sheirbhísí á n‑úsáid ag tríú páirtí chun sárú a dhéanamh ar cheart maoine intleachtúla.
AIRTEAGAL 144
Bearta malartacha
Féadfaidh gach Páirtí foráil a dhéanamh, i gcásanna iomchuí agus ar iarraidh ón duine a d’fhéadfaí a chur faoi réir na leigheasanna dá bhforáiltear in Airteagal 142 nó 143, go bhféadfaidh na húdaráis bhreithiúnacha a ordú go n‑íocfar cúiteamh airgid leis an bpáirtí díobhálaithe seachas na leigheasanna dá bhforáiltear sna hAirteagail sin a chur i bhfeidhm más rud é gur ghníomhaigh an duine sin go neamhbheartaithe agus gan faillí, dá mba rud é go ndéanfadh feidhmiú na leigheasanna atá i gceist dochar díréireach dó agus dá ndealródh sé go mbeadh cúiteamh airgid don pháirtí díobhálaithe réasúnta sásúil.
AIRTEAGAL 145
Damáistí
1. Áiritheoidh gach Páirtí go mbeidh d’údarás ag na húdaráis bhreithiúnacha a ordú, ar iarratas ón bpáirtí díobhálaithe, do sháraitheoir a bhí ag gabháil go feasach do ghníomhaíocht sháraitheach nó a bhí ag gabháil di agus forais réasúnacha aige a bheith feasach ina leith, damáistí leordhóthanacha a íoc leis an sealbhóir cirt chun an dochar iarbhír a d’fhulaing an sealbhóir cirt de thoradh an tsáraithe a chúiteamh. Agus na damáistí á socrú ag na húdaráis bhreithiúnacha, déanfaidh siad an méid seo a leanas:
(a) gach toisc iomchuí a chur san áireamh, amhail na hiarmhairtí diúltacha eacnamaíocha, lena n‑áirítear brabúis chaillte, a d’fhulaing an páirtí díobhálaithe, aon bhrabús éagórach a rinne an duine a rinne an sárú agus, i gcásanna iomchuí, gnéithe seachas tosca eacnamaíocha, amhail an dochar morálta a rinneadh don sealbhóir cirt de bharr an tsáraithe; nó
(b) mar mhalairt ar phointe (a), féadfaidh siad, i gcásanna iomchuí, na damáistí a shocrú mar chnapshuim ar bhonn tosca amhail ar a laghad méid na ríchíosanna nó na dtáillí a bheadh dlite dá mba rud é gur iarr an duine a rinne an sárú údarú chun leas a bhaint as an gceart maoine intleachtúla a bhí i gceist.
2. I gcás nach raibh an sáraitheoir ag gabháil go feasach do ghníomhaíocht sháraitheach nó nach raibh sé ag gabháil di agus forais réasúnacha aige a bheith feasach ina leith, féadfaidh na Páirtithe foráil a dhéanamh go mbeidh na húdaráis bhreithiúnacha in ann a ordú i bhfabhar an pháirtí dhíobhálaithe, go ndéanfaí brabús a aisghabháil nó damáistí a d’fhéadfadh a bheith réamhbhunaithe a íoc.
AIRTEAGAL 146
Costais dlí
Áiritheoidh gach Páirtí, mar riail ghinearálta, gurb ar an bpáirtí nár éirigh leis a thitfidh costais dlí réasúnacha, comhréireacha agus speansais eile a thabhóidh an páirtí ar éirigh leis sna himeachtaí dlí, mura rud é nach mbeadh sé sin cothrom.
AIRTEAGAL 147
Cinntí breithiúnacha a fhoilsiú
Áiritheoidh gach Páirt, in imeachtaí dlí arna dtionscnamh i ndáil le sárú ar cheart maoine intleachtúla, go bhféadfaidh na húdaráis bhreithiúnacha, ar iarraidh ón iarratasóir agus ar chostas an duine a rinne an sárú, bearta iomchuí a ordú chun an fhaisnéis a bhaineann leis an gcinneadh a scaipeadh, lena n‑áirítear an cinneadh a chur ar taispeáint agus é a fhoilsiú go hiomlán nó go páirteach.
AIRTEAGAL 148
Toimhde i dtaobh údarthachta nó úinéireachta
Aithneoidh na Páirtithe, chun na bearta, na nósanna imeachta agus na leigheasanna dá ndéantar foráil sa Roinn seo a chur i bhfeidhm, gur leor é ainm údair saothair litríochta nó saothair ealaíne a bheith le feiceáil ar an saothar ar an ngnáthbhealach ionas go measfar gurb é an t‑údar é, agus dá dhroim sin go mbeidh sé i dteideal imeachtaí um shárú a thionscnamh, in éagmais cruthúnas ar a mhalairt. Beidh feidhm ag an Airteagal seo mutatis mutandis maidir le sealbhóirí ceart a bhaineann le cóipcheart i ndáil leis an ábhar dá gcuid atá faoi chosaint.
AIRTEAGAL 149
Nósanna imeachta riaracháin
A mhéid is féidir aon leigheas sibhialta a ordú de bharr imeachtaí riaracháin ar fhiúntais cháis, beidh na himeachtaí sin i gcomhréir le prionsabail atá coibhéiseach ó thaobh substainte de leis na prionsabail a leagtar amach sna forálacha ábhartha sa Roinn seo.
FOROINN 2
FORFHEIDHMIÚ TRASTEORANN
AIRTEAGAL 150
Bearta Teorann
1. Maidir le hearraí faoi rialú custaim, glacfaidh gach Páirtí nósanna imeachta, nó coinneoidh sé ar bun nósanna imeachta trína bhféadfaidh sealbhóir cirt iarratas a chur isteach ina n‑iarrtar ar na húdaráis chustaim scaoileadh earraí a chur ar fionraí, nó na hearraí sin a choinneáil, ar earraí iad a bhfuil amhras fúthu go ndéantar sárú leo ar chearta maoine intleachtúla, go háirithe trádmharcanna, cóipchearta, dearaí tionsclaíocha, topagrafaíochtaí ciorcad iomlánaithe agus cearta maidir le cineálacha plandaí (dá ngairtear ‘earraí faoi amhras’ anseo feasta).
2. Beidh córais leictreonacha ar bun ag gach Páirtí le go ndéanfaidh na húdaráis chustaim na hiarratais a dheonófar nó a thaifeadfar a bhainistiú. Déanfaidh Poblacht na Cirgise foráil maidir le córais leictreonacha den sórt sin tráth nach déanaí ná 5 bliana tar éis an dáta ar a dtiocfaidh an Comhaontú seo i bhfeidhm.
3. I gcás ina ngearrann Páirtí táille chun costais riaracháin a chumhdach ar de thoradh cur i bhfeidhm nó taifeadadh iad, beidh an táille sin comhréireach leis an tseirbhís arna cur ar fáil agus leis an gcostas arna thabhú.
4. Áiritheoidh gach Páirtí go ndéanfaidh a údaráis chustaim cinneadh ar iarratas a dheonú nó a thaifeadadh laistigh de thréimhse ama réasúnach i gcomhréir lena dhlí.
5. Déanfaidh gach Páirtí foráil go mbeidh feidhm ag na hiarratais dá dtagraítear i mír 1 maidir le hil-lastais.
6. Áiritheoidh gach Páirtí, maidir le hearraí faoi rialú custaim, go bhféadfaidh a údaráis chustaim gníomhú ar a dtionscnamh féin chun scaoileadh earraí faoi amhras a chur ar fionraí nó chun iad a choinneáil.
7. Áiritheoidh gach Páirtí go mbainfidh a údaráis chustaim úsáid as anailís riosca chun earraí faoi amhras a shainaithint.
8. Beidh nósanna imeachta i bhfeidhm ag gach Páirtí lena gceadaítear go ndíothófar: earraí faoi amhras, gan ghá le himeachtaí riaracháin nó breithiúnacha roimh ré chun na sáruithe a shuí go foirmiúil, go háirithe i gcás ina n‑aontaíonn na daoine lena mbaineann leis an díothú nó nach bhfuil siad ina aghaidh. I gcásanna nach ndéanfar earraí a cinneadh a bheith ina n‑earraí sáraitheacha a dhíothú, áiritheoidh gach Páirtí, ach amháin in imthosca eisceachtúla, go ndiúscrófar na hearraí sin lasmuigh de na bealaí tráchtála, ar bhealach lena seachnófar aon dochar don sealbhóir cirt.
9. I gcás ina suitear ina dhiaidh sin nach sáraíonn na hearraí a coinníodh nó a cuireadh ar fionraí ceart maoine intleachtúla, beidh an sealbhóir cirt faoi dhliteanas d’aon sealbhóir nó d’aon dearbhóir na n‑earraí ar baineadh damáistí dó i ndáil leis sin, i gcomhréir le reachtaíocht is infheidhme gach Páirtí.
10. Féadfaidh gach Páirtí nósanna imeachta a bheith i bhfeidhm aige lena gceadaítear trádmharc góchumtha agus earraí bradacha a sheoltar i gcoinsíneachtaí poist nó mearchúiréirí a scriosadh go pras.
11. Féadfaidh gach Páirtí a chinneadh gan an tAirteagal seo a chur i bhfeidhm maidir le hallmhairiú earraí a cuireadh ar an margadh i dtír eile ag na sealbhóirí cirt nó lena dtoiliú. Féadfaidh Páirtí earraí de chineál neamhthráchtála i mbagáiste pearsanta daoine atá ag taisteal a eisiamh ó chur i bhfeidhm an Airteagail seo.
12. Áiritheoidh gach Páirtí go ndéanfaidh a údaráis chustaim idirphlé tráthrialta a choinneáil ar bun agus comhar a chur chun cinn leis na páirtithe leasmhara ábhartha agus le húdaráis eile a bhfuil baint acu le cearta maoine intleachtúla a fhorfheidhmiú.
13. Oibreoidh na Páirtithe i gcomhar le chéile maidir le trádáil idirnáisiúnta in earraí faoi amhras. Go sonrach, comhaontaíonn na Páirtithe faisnéis a roinnt faoi thrádáil in earraí faoi amhras a dhéanann difear don Pháirtí eile, gan dochar don dlí is infheidhme faoi seach maidir le cosaint sonraí pearsanta i ngach Páirtí.
14. Gan dochar do chineálacha comhair eile, beidh feidhm ag Prótacal I maidir le cúnamh riaracháin frithpháirteach in ábhair chustaim maidir le sárú ar an reachtaíocht faoi chearta maoine intleachtúla a bhfuil na húdaráis chustaim inniúil chun iad a fhorfheidhmiú i gcomhréir leis an Airteagal seo.
15. Beidh an Fochoiste um Chearta Maoine Intleachtúla dá dtagraítear in Airteagal 154 freagrach as feidhmiú agus cur chun feidhme cuí an Airteagail seo a áirithiú, go háirithe i dtéarmaí comhair idir na Páirtithe.
AIRTEAGAL 151
Comhsheasmhacht le GATT 1994 agus Comhaontú TRIPS
Agus bearta teorann á gcur chun feidhme acu i dtaca le forfheidhmiú cearta maoine intleachtúla ag údaráis chustaim, má chumhdaítear sin leis an bhForoinn seo nó mura gcumhdaítear, áiritheoidh na Páirtithe comhsheasmhacht lena n‑oibleagáidí faoi Chomhaontaithe GATT 1994 agus TRIPS agus, go háirithe, le hAirteagal V de GATT 1994, Airteagal 41 agus Roinn 4 de Chuid III de Chomhaontú TRIPS.
ROINN D
FORÁLACHA CRÍOCHNAITHEACHA
AIRTEAGAL 152
Comhar
1. Comhaontaíonn na Páirtithe go n‑oibreoidh siad i gcomhar le chéile d’fhonn tacú le cur chun feidhme na ngealltanas agus na n‑oibleagáidí ar tugadh fúthu faoin gCaibidil seo.
2. Beidh na gníomhaíochtaí seo a leanas san áireamh sa chomhar idir na Páirtithe:
(a) malartú faisnéise faoin gcreat dlíthiúil maidir le cearta maoine intleachtúla agus rialacha ábhartha cosanta agus forfheidhmithe;
(b) taithí ar dhul chun cinn reachtach á mhalartú idir na Páirtithe;
(c) taithí ar fhorfheidhmiú chearta maoine intleachtúla, ar leibhéal lárnach agus fo‑lárnach, á mhalartú idir na Páirtithe;
(d) comhordú, le tíortha eile san áireamh, chun onnmhairiú earraí góchumtha a chosc;
(e) cúnamh teicniúil, fothú acmhainneachta; malartú pearsanra agus oiliúint a chur orthu;
(f) cearta maoine intleachtúla a chosaint agus faisnéis i leith an mhéid sin a scaipeadh, inter alia, ar chiorcail ghnó agus an tsochaí shibhialta;
(g) feasacht an phobail ar thomhaltóirí agus ar shealbhóirí cirt; feabhas a chur ar an gcomhar institiúideach, idir na hoifigí maoine intleachtúla go háirithe;
(h) feasacht a chur chun cinn agus an pobal i gcoitinne a chur ar an eolas i dtaca le cosaint agus forfheidhmiú ceart maoine intleachtúla;
(i) cosaint agus forfheidhmiú ceart maoine intleachtúla a chur chun cinn trí bhíthin comhoibriú poiblí‑príobháideach lena mbaineann fiontair bheaga agus meánmhéide;
(j) straitéisí éifeachtacha a fhoirmiú chun lucht éisteachta/féachana a shainaithint agus cláir chumarsáide chun méadú a chur ar fheasacht tomhaltóirí agus na meán ar an éifeacht a bhíonn ag sáruithe maoine intleachtúla, lena n‑áirítear an riosca do shláinte agus do shábháilteacht agus an nasc leis an gcoireacht eagraithe.
3. Féadfaidh gach Páirtí sonraíochtaí táirgí, nó achoimre orthu, a chur ar fáil go poiblí, agus pointí teagmhála ábhartha chun tásca geografacha an Pháirtí a chosnaítear de bhun Fhoroinn 4 a rialú nó a bhainistiú.
4. Coinneoidh na Páirtithe teagmháil ar bun maidir le gach ábhar a bhaineann le cur chun feidhme agus feidhmiú na Caibidle seo, go díreach nó tríd an bhFochoiste um Chearta Maoine Intleachtúla dá dtagraítear in Airteagal 154.
AIRTEAGAL 153
Tionscnaimh dheonacha páirtithe leasmhara
Féachfaidh gach Páirtí le tionscnaimh dheonacha páirtithe leasmhara a éascú chun sárú ar chearta maoine intleachtúla a laghdú, lena n‑áirítear sárú ar líne agus i margaí eile, agus iad ag díriú ar fhadhbanna coincréiteacha agus ar réitigh phraiticiúla a lorg atá réadúil, comhréireach agus cóir do gach duine lena mbaineann, ar na bealaí seo a leanas san áireamh:
(a) féachfaidh gach Páirtí le páirtithe leasmhara a thabhairt le chéile go toiliúil ina chríoch chun tionscnaimh dheonacha a éascú d’fhonn teacht ar réitigh agus easaontais a réiteach i dtaca le cearta maoine intleachtúla a chosaint agus a fhorfheidhmiú agus sárú a laghdú;
(b) féachfaidh na Páirtithe le faisnéis a mhalartú lena chéile maidir le hiarrachtaí tionscnamh deonach páirtithe leasmhara ina gcríocha féin a éascú; agus
(c) déanfaidh na Páirtithe iarracht idirphlé oscailte agus an comhar a chur chun cinn i measc pháirtithe leasmhara na bPáirtithe, agus na páirtithe leasmhara sin a spreagadh chun teacht ar réitigh i gcomhpháirt agus chun difríochtaí a réiteach maidir le cearta maoine intleachtúla a chosaint agus a fhorfheidhmiú agus maidir le sárú a laghdú.
AIRTEAGAL 154
Forálacha Institiúideacha
1. Bunaíonn na Páirtithe leis seo Fochoiste um Chearta Maoine Intleachtúla (an ‘Fochoiste CMI’) ar a mbeidh ionadaithe de chuid an Aontais Eorpaigh agus Phoblacht na Cirgise chun faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme na Caibidle seo agus chun a gcomhar agus a n‑idirphlé ar chearta maoine intleachtúla a threisiú.
2. Tiocfaidh Fochoiste CMI le chéile ar iarraidh ó cheachtar Páirtí, san Aontas Eorpach agus i bPoblacht na Cirgise gach re seal, ag am agus in áit agus ar bhealach a chomhaontóidh na Páirtithe, lena n‑áirítear trí fhís‑chomhdháil, ach tráth nach déanaí ná 90 lá tar éis don iarraidh a bheith curtha isteach.
CAIBIDIL 9
SOLÁTHAR RIALTAIS
AIRTEAGAL 155
Sainmhínithe
Chun críocha na Caibidle seo:
(a) ciallaíonn ‘earraí nó seirbhísí tráchtála’ earraí nó seirbhísí de chineál a dhíoltar nó a bhíonn ar díol go ginearálta sa mhargadh tráchtála le ceannaitheoirí neamhrialtasacha chun críoch neamhrialtasacha, agus arb iadsan a cheannaíonn de ghnáth iad;
(b) ciallaíonn ‘seirbhísí foirgníochta’ seirbhísí a bhfuil sé de chuspóir dóibh oibreacha sibhialta nó oibreacha tógála a bhaint amach ar cibé bealach, bunaithe ar Rannán 51 de CPC NA;
(c) ciallaíonn ‘ceant leictreonach’ próiseas atriallach a mbíonn úsáid modhanna leictreonacha i gceist leis ionas go gcuirfidh soláthróir i láthair praghsanna nua, nó luachanna nua d’eilimintí inchainníochtaithe neamhphraghais den tairiscint a bhaineann leis na critéir mheastóireachta, nó iad araon, a mbeidh rangú nó athrangú tairiscintí ina thoradh air;
(d)
ciallaíonn ‘i scríbhinn’ nó ‘scríofa’ aon léiriú i bhfocal nó in uimhreacha is féidir a léamh, a mhacasamhlú agus a chur in iúl níos déanaí, agus áirítear leo faisnéis a tharchuirtear go leictreonach agus faisnéis stóráilte;
(e) ciallaíonn ‘nós imeachta teoranta tairisceana’ modh soláthair trína ndéanann an t‑eintiteas soláthair teagmháil lena rogha soláthróra nó soláthróirí;
(f) ciallaíonn ‘beart’ aon dlí, rialachán, nós imeachta, treoirdhoiciméd riaracháin nó cleachtas, nó aon ghníomh de chuid eintiteas soláthair a bhaineann le soláthar faoi chumhdach;
(g) ciallaíonn ‘liosta ilúsáide’ liosta soláthróirí cáilithe a bheartaíonn an t‑eintiteas soláthair leas a bhaint astu níos mó ná uair amháin;
(h) ciallaíonn ‘fógra faoi sholáthar beartaithe’ fógra arna fhoilsiú ag eintiteas soláthair ina n‑iarrtar ar sholáthróirí leasmhara iarraidh a chur isteach ar rannpháirtíocht, nó tairiscint a chur isteach, nó iad araon;
(i) ciallaíonn ‘fritháireamh’ aon choinníoll nó gealltanas lena spreagtar forbairt áitiúil nó lena gcuirtear feabhas ar chuntais comhardaithe íocaíochtaí Páirtí, amhail úsáid a bhaint as ábhar intíre, ceadúnú teicneolaíochta, infheistíocht, frith‑thrádáil agus gníomhartha comhchosúla nó ceanglais chomhchosúla;
(j) ciallaíonn nós imeachta ‘tairisceana oscailte’ modh soláthair faoinar féidir le gach soláthróir leasmhar tairiscint a chur isteach;
(k) ciallaíonn ‘eintiteas soláthair’ eintiteas a chumhdaítear faoi Fhoroinn Páirtí de Roinn 1, 2 nó 3 d’Iarscríbhinn 9;
(l)
ciallaíonn ‘soláthróir cáilithe’ soláthróir a aithníonn eintiteas soláthair mar sholáthróir a bhfuil na coinníollacha rannpháirtíochta comhlíonta aige;
(m) ciallaíonn nós imeachta ‘tairisceana ar cuireadh’ modh soláthair faoina n‑iarrann an t‑eintiteas soláthair ar sholáthróirí cáilithe, agus orthusan amháin, tairiscint a chur isteach;
(n) áirítear le ‘seirbhísí’ seirbhísí foirgníochta, mura sonraítear a mhalairt;
(o) ciallaíonn ‘caighdeán’ doiciméad arna fhormheas ag comhlacht aitheanta lena soláthraítear, i gcomhair úsáid choiteann agus athúsáid, rialacha, treoirlínte nó saintréithe le haghaidh earraí nó seirbhísí, nó próisis agus modhanna táirgthe gaolmhara, nach bhfuil a gcomhlíonadh éigeantach; féadfar a áireamh leis freisin téarmaíocht, siombailí, ceanglais phacáistíochta, ceanglais mharcála nó ceanglais lipéadaithe de réir mar atá feidhm acu maidir le hearra, seirbhís, próiseas nó modh táirgthe, nó féadfar go ndéileálfar leis an méid sin iontu, agus an méid sin amháin;
(p) ciallaíonn ‘soláthróir’ duine nó grúpa daoine a sholáthraíonn earraí nó seirbhísí nó a d’fhéadfadh earraí nó seirbhísí a sholáthar; agus
(q) ciallaíonn ‘sonraíocht theicniúil’ ceanglas tairisceana:
(i) lena leagtar síos na tréithe a bhaineann le hearraí nó seirbhísí atá le soláthar, lena n‑áirítear cáilíocht, feidhmíocht, sábháilteacht agus toisí, nó na próisis agus na modhanna chun iad a tháirgeadh nó a sholáthar; nó
(ii) lena dtugtar aghaidh ar théarmaíocht, siombailí, ceanglais phacáistíochta, ceanglais mharcála nó ceanglais lipéadaithe, de réir mar atá feidhm acu maidir le hearra nó le seirbhís;
(r) ciallaíonn ‘CPC NA’ Aicmiú Lárnach Táirgí Sealadach na Náisiún Aontaithe (Páipéir Staidrimh, Sraith M Uimh. 77, An Roinn Gnóthaí Eacnamaíocha agus Sóisialta Idirnáisiúnta, Oifig Staidrimh na Náisiún Aontaithe, Nua-Eabhrac, 1991).
AIRTEAGAL 156
Raon feidhme
1. Tá feidhm ag an gCaibidil seo maidir le haon bheart a bhaineann le soláthar faoi chumhdach, cibé acu a dhéantar trí mheán leictreonach amháin é nó a dhéantar cuid de trí mheán leictreonach.
2. Chun críocha na Caibidle seo, ciallaíonn ‘soláthar faoi chumhdach’ soláthar chun críoch rialtais:
(a) earra, seirbhíse, nó aon teaglaim díobh:
(i) mar a shonraítear in Iarscríbhinn 9; agus
(ii) nach soláthraítear d’fhonn é, í nó iad a dhíol nó a athdhíol ar bhonn tráchtála, ná le húsáid i ndáil le hearra nó seirbhís a tháirgeadh nó a sholáthar le haghaidh díol nó athdhíol ar bhonn tráchtála;
(b) trí aon mhodh conarthach, lena n‑áirítear: ceannach; léas; agus fáil ar cíos nó fruilcheannach, le rogha maidir le ceannach nó gan í;
(c) a bhfuil a luach, mar a mheastar é i gcomhréir le míreanna 6, 7 agus 8 den Airteagal seo, cothrom leis an tairseach ábhartha a shonraítear i Ranna 1, 2 agus 3 d’Iarscríbhinn 9, nó níos mó ná an tairseach sin, an tráth a fhoilseofar fógra i gcomhréir le hAirteagal 160;
(d) ag eintiteas soláthair; agus
(e) nach n‑eisiatar ar shlí eile é ón gcumhdach le mír 3 den Airteagal seo ná le Foroinn an Pháirtí ábhartha de Ranna 1, 2, 3 nó 5 d’Iarscríbhinn 9.
3. Seachas má fhoráiltear dá mhalairt in Iarscríbhinn 9, níl feidhm ag an gCaibidil seo maidir leis an méid seo a leanas:
(a) talamh, foirgnimh atá ann cheana nó maoin dhochorraithe eile nó na cearta a bhaineann leo a fháil nó a fháil ar cíos;
(b) comhaontuithe neamhchonarthacha nó aon chineál cúnaimh a sholáthraíonn Páirtí, lena n‑áirítear comhaontuithe comhoibríocha, deontais, iasachtaí, instealltaí cothromais, ráthaíochtaí agus dreasachtaí fioscacha;
(c) soláthar nó fáil seirbhísí gníomhaireachta fioscaí nó taisclainne, seirbhísí leachtaithe agus bainistíochta i gcomhair institiúidí airgeadais faoi rialáil nó seirbhísí a bhaineann le fiachas poiblí a dhíol, a fhuascailt agus a dháileadh, lena n‑áirítear iasachtaí agus bannaí rialtais, nótaí agus urrúis eile;
(d) conarthaí fostaíochta poiblí;
(e) soláthar a dhéantar:
(i) go sonrach chun cúnamh idirnáisiúnta, lena n‑áirítear cúnamh forbraíochta, a sholáthar;
(ii) faoin nós imeachta áirithe nó faoin gcoinníoll áirithe de chuid comhaontú idirnáisiúnta a bhaineann le trúpaí a lonnú nó a bhaineann le cur chun feidhme comhpháirteach tionscadail ag na tíortha is sínitheoirí; nó
(iii) faoin nós imeachta áirithe nó faoin gcoinníoll áirithe de chuid eagraíocht idirnáisiúnta, nó arna chistiú ag deontais, iasachtaí nó cúnamh eile idirnáisiúnta, sa chás ina mbeadh an nós imeachta nó an coinníoll is infheidhme ar neamhréir leis an gCaibidil seo.
4. Leagtar amach in Iarscríbhinn 9 gealltanais gach Páirtí ar sholáthar faoi chumhdach agus an rochtain ghaolmhar ar fhaisnéis mar a leanas:
(a) i Roinn 1, na heintitis rialtais láir a gcumhdaítear a soláthar leis an gCaibidil seo, lena n‑áirítear na tairseacha is infheidhme le haghaidh earraí agus seirbhísí faoi chumhdach;
(b) i Roinn 2, na heintitis rialtais fo‑láir a gcumhdaítear a soláthar leis an gCaibidil seo, lena n‑áirítear na tairseacha is infheidhme le haghaidh earraí agus seirbhísí faoi chumhdach;
(c) i Roinn 3, na heintitis eile go léir a gcumhdaítear a soláthar leis an gCaibidil seo, lena n‑áirítear na tairseacha is infheidhme le haghaidh earraí agus seirbhísí faoi chumhdach;
(d) i Roinn 4, na seirbhísí, seachas seirbhísí foirgníochta, a chumhdaítear leis an gCaibidil seo;
(e) i Roinn 5, nótaí agus maoluithe ginearálta; agus
(f) i Roinn 6, na meáin ina bhfoilsíonn an Páirtí a fhógraí soláthair, a fhógraí dámhachtana, agus faisnéis eile a bhaineann lena chóras soláthair rialtais mar a leagtar amach sa Chaibidil seo.
5. Má cheanglaíonn eintiteas soláthair, i gcomhthéacs soláthar faoi chumhdach, ar dhuine nach gcumhdaítear faoi Fhoroinn an Pháirtí ábhartha de Roinn 1, 2 nó 3 d’Iarscríbhinn 9 soláthar a dhéanamh i gcomhréir le ceanglais áirithe, beidh feidhm ag mír 4 den Airteagal seo mutatis mutandis maidir leis na ceanglais sin.
Luacháil
6. Agus luach soláthair á mheas chun a fháil amach an soláthar faoi chumhdach atá ann, déanfaidh eintiteas soláthair an méid seo a leanas:
(a) ní roinnfidh sé soláthar ina sholáthairtí ar leithligh ná ní dhéanfaidh sé modh luachála áirithe a roghnú ná a úsáid chun luach soláthair a mheas agus é ar intinn aige é a eisiamh ina iomláine, nó cuid de a eisiamh, ó chur i bhfeidhm na Caibidle seo; agus
(b) cuirfidh sé san áireamh uasluach measta iomlán an tsoláthair thar a ré iomlán, cibé acu a dhéantar é a dhámhachtain ar sholáthróir amháin nó níos mó, agus gach cineál luacha saothair á chur san áireamh, lena n‑áirítear:
(i) préimheanna, táillí, coimisiúin agus ús; agus
(ii) má dhéantar foráil leis an soláthar don fhéidearthacht roghanna a bheith ann, luach iomlán na roghanna sin.
7. Má bhíonn sé ina thoradh ar cheanglas aonair ar sholáthar go ndéantar breis is conradh amháin a dhámhachtain, nó go ndéantar conarthaí a dhámhachtain ina gcodanna leithleacha (dá ngairtear ‘conarthaí athfhillteacha’ anseo feasta), beidh ríomh an uasluacha iomláin mheasta bunaithe ar:
(a) luach na gconarthaí athfhillteacha i leith an chineáil chéanna earra nó seirbhíse a dámhadh i rith an 12 mhí roimhe sin nó i rith bliain fhioscach roimhe sin an eintitis soláthair, arna choigeartú, más féidir, lena chur san áireamh athruithe réamh‑mheasta ar chainníocht nó luach an earra nó na seirbhíse arna soláthar sa 12 mhí ina dhiaidh sin; nó
(b) luach measta na gconarthaí athfhillteacha i leith an chineáil chéanna earra nó seirbhíse a bheidh le dámhachtain le linn an 12 mhí i ndiaidh an chéad dámhachtana conartha nó le linn bhliain fhioscach an eintitis soláthair.
8. I gcás soláthar trí léas, cíos nó fruilcheannach earra nó seirbhíse, nó soláthar nach bhfuil praghas iomlán sonraithe ina leith, is éard a bheidh sa bhonn luachála:
(a) i gcás conradh ar théarma seasta:
(i) más téarma 12 mhí nó níos lú atá sa chonradh, an t‑uasluach measta iomlán ar feadh a ré; nó
(ii) má théann téarma an chonartha thar 12 mhí, an t‑uasluach measta iomlán, lena n‑áirítear aon luach iarmharach measta;
(b) más i leith tréimhse éiginnte atá an conradh, an tráthchuid mhíosúil mheasta arna hiolrú faoi 48; agus
(c) mura bhfuil sé cinnte an conradh téarma sheasta a bheidh sa chonradh, beidh feidhm ag pointe (b).
AIRTEAGAL 157
Eisceachtaí slándála agus eisceachtaí ginearálta
1. Ní fhorléireofar aon ní sa Chaibidil seo lena chosc ar Pháirtí aon ghníomh a dhéanamh nó gan aon fhaisnéis a nochtadh a mheasann sé is gá ar mhaithe le cosaint a leasanna slándála fíor-riachtanacha a bhaineann le soláthar:
(a) arm, armlóin nó ábhair chogaidh;
(b) atá riachtanach i gcomhair slándáil náisiúnta; nó
(c) chun críoch cosanta náisiúnta.
2. Faoi réir an cheanglais nach gcuirfear na bearta sin i bhfeidhm ar bhealach lena ndéanfaí idirdhealú treallach nó idirdhealú gan údar idir na Páirtithe i gcás ina mbeidh na dálaí céanna i réim, nó a bheadh ina shrianadh faoi cheilt ar thrádáil idirnáisiúnta, ní fhorléireofar aon ní sa Chaibidil seo lena chosc ar Pháirtí bearta a fhorchur nó a fhorfheidhmiú:
(a) ar bearta iad is gá chun moráltacht, ord nó sábháilteacht an phobail a chosaint;
(b) ar bearta iad is gá chun beatha nó sláinte an duine, ainmhithe nó plandaí a chosaint;
(c) ar bearta iad is gá chun maoin intleachtúil a chosaint; nó
(d) ar bearta iad a bhaineann le hearraí nó seirbhísí ó dhaoine faoi mhíchumas, ó institiúidí daonchairdiúla nó ó shaothar príosúin.
AIRTEAGAL 158
Prionsabail ghinearálta
Neamh‑idirdhealú
1. I ndáil le haon bheart maidir le soláthar faoi chumhdach, déanfaidh Páirtí, lena n‑áirítear a eintitis soláthair, cóir a chur, láithreach agus gan choinníoll, ar earraí agus seirbhísí de chuid an Pháirtí eile agus ar sholáthróirí de chuid an Pháirtí eile a chuireann earraí nó seirbhísí den sórt sin ar fáil, ar cóir í nach lú fabhar ná an chóir a chuireann an Páirtí eile, lena n‑áirítear a eintitis soláthair, ar a chuid earraí, seirbhísí agus soláthróirí féin.
2. I ndáil le haon bheart maidir le soláthar faoi chumhdach, ní dhéanfaidh Páirtí, lena n‑áirítear a eintitis soláthair:
(a) cóir is lú fabhar a chur ar sholáthróir atá bunaithe go háitiúil ná mar a chuirtear ar sholáthróir eile atá bunaithe go háitiúil ar bhonn mhéid na cleamhnachta nó na húinéireachta eachtraí; nó
(b) idirdhealú in aghaidh soláthróir atá bunaithe go háitiúil ar an mbonn gur earraí nó seirbhísí de chuid an Pháirtí eile iad na hearraí nó na seirbhísí a chuireann an soláthróir sin ar fáil i leith soláthar áirithe.
Cóir náisiúnta soláthróirí atá bunaithe go háitiúil
3. Áiritheoidh gach Páirtí, maidir le soláthróirí an Pháirtí eile a bhfuil láithreacht tráchtála bunaithe acu ina chríoch trí chomhdhéanamh, éadáil nó cothabháil duine dhlítheanaigh, go dtabharfar dóibh, i ndáil le haon soláthar rialtais ag an bPáirtí ina chríoch, cóir nach lú fabhar ná an chóir a thugtar dá sholáthróirí intíre i gcomhréir le dlíthe agus rialacháin náisiúnta.
Beidh feidhm ag na heisceachtaí ginearálta a leagtar amach in Airteagal 157.
Meán leictreonach a úsáid
4. Agus soláthar faoi chumhdach á dhéanamh trí mheán leictreonach, déanfaidh eintiteas soláthair:
(a) a áirithiú go ndéanfar an soláthar trí úsáid a bhaint as córais agus bogearraí teicneolaíochta faisnéise, lena n‑áirítear iad siúd a bhaineann le fíordheimhniú agus criptiú faisnéise, atá ar fáil i gcoitinne agus atá comh‑inoibritheach le córais agus bogearraí teicneolaíochta faisnéise eile atá ar fáil i gcoitinne;
(b) sásraí a choinneáil ar bun lena n‑áirithítear sláine iarrataí ar rannpháirtíocht agus sláine tairiscintí, lena n‑áirítear maidir le tráth na fála a chinneadh agus rochtain mhíchuí a chosc; agus
(c) meán leictreonach faisnéise agus cumarsáide a úsáid chun fógraí agus doiciméadacht tairisceana i nósanna imeachta soláthair a fhoilsiú agus, a mhéid is féidir, chun tairiscintí a chur isteach.
Seoladh soláthar faoi chumhdach
5. Déanfaidh eintiteas soláthair soláthar faoi chumhdach ar bhealach trédhearcach, neamhchlaonta:
(a) atá comhsheasmhach leis an gCaibidil seo, ag baint úsáid as modhanna amhail nós imeachta tairisceana oscailte, nós imeachta tairisceana ar cuireadh agus nós imeachta tairisceana teoranta;
(b) lena seachnaítear coinbhleachtaí leasa; agus
(c) lena gcoisctear cleachtais éillitheacha.
Rialacha tionscnaimh
6. Chun críoch soláthair faoi chumhdach, ní chuirfidh Páirtí rialacha tionscnaimh i bhfeidhm maidir le hallmhairí ná soláthairtí earraí nó seirbhísí ón bPáirtí eile, ar rialacha iad nach ionann iad agus na rialacha tionscnaimh a chuireann an Páirtí i bhfeidhm an tráth céanna i ngnáthchúrsa na trádála i leith allmhairí nó soláthairtí de na hearraí nó na seirbhísí céanna.
Fritháirimh
7. Maidir le soláthar faoi chumhdach, ní fhéachfaidh Páirtí, lena n‑áirítear a eintitis soláthair, le haon fhritháireamh a fháil, ní chuirfidh sé aon fhritháireamh san áireamh, ní fhorchuirfidh sé aon fhritháireamh ná ní fhorfheidhmeoidh sé aon fhritháireamh.
Bearta nach mbaineann go sonrach le soláthar
8. Ní bheidh feidhm ag míreanna 1 ná 2 maidir le:
(a) dleachtanna custaim agus muirir de chineál ar bith a fhorchuirtear ar allmhairiú nó i ndáil le hallmhairiú;
(b) an chaoi a ndéantar na dleachtanna agus na muirir sin a thobhach; agus
(c) rialacháin nó foirmiúlachtaí allmhairiúcháin eile agus bearta a théann i bhfeidhm ar thrádáil i seirbhísí seachas bearta lena rialaítear soláthar faoi chumhdach.
Bearta frithéillithe
9. Áiritheoidh gach Páirtí go bhfuil bearta iomchuí ar bun aige chun dul i ngleic le héilliú ina sholáthar rialtais. Féadfar a áireamh sna bearta sin, nósanna imeachta chun soláthróirí neamh‑incháilithe le haghaidh rannpháirtíocht i soláthairtí an Pháirtí, ar feadh tréimhse éiginnte nó ar feadh tréimhse shainráite, a dhéanamh de sholáthróirí a shuigh údaráis bhreithiúnacha nó údaráis Stáit inniúla an Pháirtí sin, trí chinneadh críochnaitheach, go ndearna siad gníomhaíochtaí calaoiseacha nó gníomhaíochtaí neamhdhleathacha eile i ndáil le soláthar rialtais i gcríoch an Pháirtí sin. Áiritheoidh gach Páirtí freisin go bhfuil beartais agus nósanna imeachta ar bun aige chun aon choinbhleacht leasa féideartha maidir le daoine a bhíonn i mbun soláthair nó a bhfuil tionchar acu ar sholáthar a dhíchur a mhéid is féidir nó a bhainistiú.
AIRTEAGAL 159
Faisnéis faoin gcóras soláthair
1. Déanfaidh gach Páirtí:
(a) aon dlí, rialachán, cinneadh breithiúnach, rialú riarthach a bhfuil feidhm ghinearálta aige, clásal conartha caighdeánach arna shainordú le dlí nó rialachán agus arna chorprú trí thagairt i bhfógraí nó i ndoiciméadacht agus nós imeachta tairisceana maidir le soláthar faoi chumhdach, agus aon mhodhnuithe orthu, a fhoilsiú go pras i meán leictreonach nó meán páipéir arna ainmniú go foirmiúil, a scaiptear go forleathan agus a mbíonn rochtain éasca ag an bpobal air; agus
(b) míniú air sin a sholáthar don Pháirtí eile, arna iarraidh sin.
2. Liostóidh gach Páirtí na nithe seo a leanas i Roinn 6 d’Iarscríbhinn 9:
(a) an meán leictreonach nó an meán páipéir ina bhfoilsíonn an Páirtí an fhaisnéis a dtugtar tuairisc uirthi i bpointe (a) de mhír 1 den Airteagal seo;
(b) an meán leictreonach nó an meán páipéir ina bhfoilsíonn an Páirtí na fógraí dá dtagraítear in Airteagail 160, 162(7) agus 169(2); agus
(c) seoladh an tsuímh ghréasáin nó seoltaí na suíomhanna gréasáin ar a bhfoilsíonn an Páirtí a fhógraí maidir le conarthaí arna ndámhachtain de bhun Airteagal 169(2).
3. Tabharfaidh Páirtí fógra don Choiste Comhair go pras faoi aon mhodhnú ar an bhfaisnéis liostaithe, de bhun mhír 2 den Airteagal seo i Roinn 6 d’Iarscríbhinn 9.
AIRTEAGAL 160
Fógraí
1. Na fógraí uile dá dtagraítear san Airteagal seo (fógra faoi sholáthar beartaithe, fógra achomair agus fógra faoi sholáthar pleanáilte), beidh siad inrochtana go díreach trí mheán leictreonach, saor in aisce, trí phointe rochtana aonair. Ina theannta sin, féadfar na fógraí a fhoilsiú freisin i meán páipéir iomchuí a scaiptear go forleathan agus beidh rochtain éasca ag an bpobal ar na fógraí sin, ar a laghad go dtí go mbeidh an tréimhse ama a luaitear san fhógra imithe in éag.
Fógra faoi sholáthar beartaithe
2. I gcás gach soláthair faoi chumhdach, foilseoidh eintiteas soláthair fógra faoi sholáthar beartaithe, ach amháin sna himthosca a dtugtar tuairisc orthu in Airteagal 166.
3. Ach amháin mar a fhoráiltear a mhalairt sa Chaibidil seo, áireofar le gach fógra faoi sholáthar beartaithe:
(a) ainm agus seoladh an eintitis soláthair agus faisnéis eile is gá chun teagmháil a dhéanamh leis an eintiteas soláthair agus na doiciméid ábhartha go léir a fháil a bhaineann leis an soláthar, agus a gcostas agus a dtéarmaí íocaíochta, más ann dóibh;
(b) tuairisc ar an soláthar, lena n‑áirítear cineál agus cainníocht na n‑earraí nó na seirbhísí atá le soláthar nó, mura bhfuil an chainníocht ar eolas, an chainníocht mheasta;
(c) i gcás conarthaí athfhillteacha, meastachán, más féidir, ar uainiú fógraí ina dhiaidh sin faoi sholáthar beartaithe;
(d) tuairisc ar aon rogha;
(e) an tráthchlár i ndáil le hearraí nó seirbhísí a sheachadadh, nó fad an chonartha;
(f) an modh soláthair a úsáidfear agus an mbeidh caibidlíocht nó ceant leictreonach i gceist leis;
(g) más infheidhme, an seoladh agus aon dáta deiridh i dtaobh iarrataí ar rannpháirtíocht a chur isteach;
(h) an seoladh agus an dáta deiridh i dtaobh tairiscintí a chur isteach;
(i) an teanga nó na teangacha ina bhféadfar tairiscintí nó iarrataí ar rannpháirtíocht a chur isteach, an bhféadfar iad a chur isteach i dteanga seachas teanga oifigiúil de chuid Pháirtí an eintitis soláthair;
(j) liosta d’aon choinníoll maidir le rannpháirtíocht, agus tuairisc ghearr ar na coinníollacha sin, lena n‑áirítear aon cheanglas maidir le doiciméid nó deimhnithe sonracha atá le soláthar ag soláthróirí i leith rannpháirtíocht den sórt sin, mura n‑áirítear na ceanglais sin i ndoiciméadacht tairisceana a chuirfear ar fáil do na soláthróirí leasmhara go léir an tráth céanna leis an bhfógra faoi sholáthar beartaithe;
(k) más rud é, de bhun Airteagal 162, go bhfuil sé ar intinn ag eintiteas soláthair líon teoranta soláthróirí cáilithe a roghnú a n‑iarrfar orthu tairiscint a chur isteach, na critéir a úsáidfear chun iad a roghnú agus, más infheidhme, aon teorainn ar líon na soláthróirí cáilithe a gceadófar dóibh tairiscint a chur isteach; agus
(l) léiriú gur soláthar faoi chumhdach é an soláthar.
Fógra achomair
4. I leith gach cáis soláthair bheartaithe, foilseoidh eintiteas soláthair fógra achomair atá sorochtana, an tráth céanna a fhoilseofar an fógra faoi sholáthar beartaithe, i gceann de theangacha EDT. Beidh an fhaisnéis seo a leanas, ar a laghad, san fhógra achomair:
(a) ábhar an tsoláthair;
(b) an dáta deiridh faoina bhféadfar tairiscintí a chur isteach nó, más infheidhme, aon dáta deiridh faoina bhféadfar iarrataí a chur isteach ar rannpháirtíocht nó ar bheith san áireamh ar liosta ilúsáide; agus
(c) an seoladh ag a bhféadfar doiciméid a bhaineann leis an soláthar a iarraidh.
Fógra faoi sholáthar pleanáilte
5. Moltar d’eintitis soláthair fógra a fhoilsiú chomh luath agus is féidir i ngach bliain fhioscach maidir lena bpleananna soláthair sa todhchaí (dá ngairtear ‘fógra faoi sholáthar pleanáilte’ anseo feasta) sa mheán leictreonach iomchuí, agus má tá fáil air, sa mheán páipéir iomchuí a liostaítear i Roinn 6 d’Iarscríbhinn 9. Foilseofar an fógra faoi sholáthar pleanáilte freisin ar shuíomh gréasáin an phointe rochtana aonair a liostaítear i Roinn 6 d’Iarscríbhinn 9, faoi réir mhír 3 den Airteagal seo. Ba cheart a áireamh san fhógra faoi sholáthar pleanáilte ábhar an tsoláthair agus an dáta a bpleanáiltear an fógra faoi sholáthar beartaithe a fhoilsiú.
6. Maidir le heintiteas soláthair a chumhdaítear faoi Ranna B nó C, féadfaidh sé fógra faoi sholáthar pleanáilte a úsáid mar fhógra faoi sholáthar beartaithe ar choinníoll go n‑áirítear san fhógra faoi sholáthar pleanáilte an oiread den fhaisnéis dá dtagraítear i mír 4 atá ar fáil don eintiteas soláthair agus ráiteas gur cheart do sholáthróirí leasmhara a leas sa soláthar a chur in iúl don eintiteas soláthair.
AIRTEAGAL 161
Coinníollacha maidir le rannpháirtíocht
1. Déanfaidh eintiteas soláthair aon choinníoll maidir le rannpháirtíocht i soláthar a theorannú dóibh siúd atá fíor-riachtanach lena áirithiú go mbeidh an acmhainneacht dhlíthiúil, an acmhainneacht airgeadais agus na cumais tráchtála agus theicniúla ag soláthróir chun an soláthar ábhartha a ghabháil ar láimh.
2. Agus na coinníollacha rannpháirtíochta á mbunú, déanfaidh eintiteas soláthair an méid seo a leanas:
(a) ní fhorchuirfidh sé an coinníoll, chun go bhféadfaidh soláthróir páirt a ghlacadh i soláthar, go ndearna eintiteas soláthair de chuid Páirtí conradh amháin nó níos mó a dhámhachtain ar an soláthróir roimhe sin; agus
(b) féadfaidh sé a cheangal go mbeadh taithí ábhartha roimh ré ag teastáil chun ceanglais an tsoláthair a chomhlíonadh 21 .
3. Agus é á mheasúnú aige an gcomhlíonann soláthróir na coinníollacha rannpháirtíochta, déanfaidh eintiteas soláthair an méid seo a leanas:
(a) meastóireacht ar acmhainneacht airgeadais agus ar chumais tráchtála agus theicniúla soláthróra ar bhonn ghníomhaíochtaí gnó an tsoláthróra sin laistigh de chríoch Pháirtí an eintitis soláthair agus lasmuigh den chríoch sin; agus
(b) bunóidh sé a mheastóireacht ar na coinníollacha a bheidh sonraithe aige roimh ré i bhfógraí nó i ndoiciméadacht tairisceana.
4. Más ann d’fhianaise thacaíochta, féadfaidh Páirtí, lena n‑áirítear a eintitis soláthair, soláthróir a eisiamh ó rannpháirtíocht i soláthar ar fhorais amhail:
(a) féimheacht;
(b) dearbhuithe bréagacha;
(c) easnaimh nach beag nó easnaimh leanúnacha i ndáil le haon cheanglas substainteach nó aon oibleagáid shubstainteach a fheidhmiú faoi aon chonradh roimh ré;
(d) breithiúnais chríochnaitheacha i leith coireanna tromchúiseacha nó cionta tromchúiseacha eile;
(e) mí‑iompar gairmiúil nó gníomhartha nó neamhghníomhartha lena dtugtar léargas diúltach ar ionracas tráchtála an tsoláthróra; nó
(f) mainneachtain cánacha a íoc.
AIRTEAGAL 162
Cáilíocht soláthróirí
Córais chlárúcháin agus nósanna imeachta cáilithe
1. Féadfaidh Páirtí, lena n‑áirítear a eintitis soláthair, córas clárúcháin soláthróirí a choinneáil ar bun nach mór do sholáthróirí leasmhara clárú leis agus faisnéis áirithe a sholáthar dó. Sa chás sin, áiritheoidh an Páirtí go mbeidh rochtain ag soláthróirí leasmhara ar fhaisnéis ar an gcóras clárúcháin a mhéid is féidir, trí mheán leictreonach, agus go bhféadfaidh siad clárúchán a iarraidh tráth ar bith. Cuirfidh an t‑eintiteas soláthair ar an eolas iad laistigh de thréimhse ama réasúnach faoin gcinneadh maidir leis an iarraidh sin a dheonú nó a dhiúltú. I gcás ina ndiúltófar an iarraidh, beidh an cinneadh cuí‑réasúnaithe.
2. Áiritheoidh gach Páirtí:
(a) go ndéanfaidh a eintitis soláthair iarrachtaí chun difríochtaí idir a nósanna imeachta cáilíochta a íoslaghdú; agus
(b) i gcás ina gcoinníonn a eintitis soláthair córais chlárúcháin ar bun, go ndéanfaidh na heintitis soláthair iarrachtaí difríochtaí idir a gcórais chlárúcháin a íoslaghdú.
3. Ní dhéanfaidh Páirtí, lena n‑áirítear a eintitis soláthair, córas clárúcháin nó nós imeachta cáilíochta a ghlacadh ná a chur i bhfeidhm a bhfuil sé ina chuspóir leis nó d’éifeacht aige bacainní gan ghá a chruthú ar rannpháirtíocht soláthróirí de chuid an Pháirtí eile ina sholáthar féin.
Tairiscint ar cuireadh
4. Má tá sé ar intinn ag eintiteas soláthair nós imeachta tairisceana ar cuireadh a úsáid, déanfaidh sé an méid seo a leanas:
(a) áireoidh sé san fhógra faoi sholáthar beartaithe an fhaisnéis a shonraítear i bpointí (a), (b), (f), (g), (j), (k) agus (l) d’Airteagal 160(3) ar a laghad, agus iarrfaidh sé ar sholáthróirí iarraidh ar rannpháirtíocht a chur isteach; agus
(b) faoi thosach na tréimhse tairisceana, déanfaidh sé an fhaisnéis a shonraítear i bpointí (c), (d), (e), (h) agus (i) d’Airteagal 160(3), ar a laghad, a sholáthar do na soláthróirí cáilithe lena dtugann sé fógra mar a shonraítear i bpointe (b) d’Airteagal 164(3).
5. Ceadóidh eintiteas soláthair do gach soláthróir cáilithe a bheith rannpháirteach i soláthar áirithe, ach amháin má shonraíonn an t‑eintiteas soláthair san fhógra faoi sholáthar beartaithe aon teorainn ar an líon soláthróirí cáilithe a gceadófar dóibh tairiscint a dhéanamh, agus na critéir maidir leis an líon teoranta soláthróirí a roghnú. Díreofar cuireadh chun tairisceana ar roinnt soláthróirí cáilithe is gá chun iomaíocht éifeachtach a áirithiú.
6. Mura gcuirfear an doiciméadacht tairisceana ar fáil go poiblí ó dháta foilsithe an fhógra dá dtagraítear i bpointe (a) de mhír 4, áiritheoidh eintiteas soláthair go gcuirfear an doiciméadacht ar fáil an tráth céanna do na soláthróirí cáilithe uile a roghnaítear i gcomhréir le mír 5.
Liostaí ilúsáide
7. Féadfaidh eintiteas soláthair liosta ilúsáide a choinneáil ar bun, ar choinníoll gur fíor an méid seo a leanas maidir le fógra lena n‑iarrtar ar sholáthróirí leasmhara iarratas a dhéanamh ar bheith san áireamh ar an liosta:
(a) foilsítear é go bliantúil sa mheán iomchuí a liostaítear i Roinn 6 d’Iarscríbhinn 9; agus
(b) má fhoilsítear trí mheán leictreonach é, cuirtear ar fáil go leanúnach é sa mheán iomchuí a liostaítear i Roinn 6 d’Iarscríbhinn 9.
8. Áireofar san fhógra dá bhforáiltear i mír 7:
(a) tuairisc ar na hearraí nó na seirbhísí, nó ar chatagóirí díobh, a bhféadfar an liosta a úsáid ina leith;
(b) na coinníollacha rannpháirtíochta nach mór do sholáthróirí a chomhlíonadh i dtaobh a bheith san áireamh ar an liosta agus na modhanna a úsáidfidh an t‑eintiteas soláthair lena fhíorú go gcomhlíonann soláthróir na coinníollacha;
(c) ainm agus seoladh an eintitis soláthair agus faisnéis eile is gá chun teagmháil a dhéanamh leis an eintiteas soláthair agus na doiciméid ábhartha uile a fháil a bhaineann leis an liosta;
(d) tréimhse bhailíochta an liosta agus na modhanna chun é a athnuachan nó a fhoirceannadh, nó, mura soláthraítear an tréimhse bhailíochta, léiriú ar an gcaoi a dtabharfar fógra maidir le húsáid an liosta a fhoirceannadh; agus
(e) léiriú go bhféadfar an liosta a úsáid le haghaidh an tsoláthair faoi chumhdach.
9. D’ainneoin mhír 7, má bhíonn liosta ilúsáide bailí ar feadh 3 bliana nó níos lú, féadfaidh eintiteas soláthair gan an fógra dá dtagraítear i mír 7 a fhoilsiú ach aon uair amháin, ag tús thréimhse bhailíochta an liosta, ar choinníoll, maidir leis an bhfógra:
(a) go sonrófar ann tréimhse bhailíochta an liosta agus go sonrófar ann nach bhfoilseofar a thuilleadh fógraí; agus
(b) go bhfoilseofar trí mheán leictreonach é agus go gcuirfear ar fáil go leanúnach é le linn thréimhse a bhailíochta sa mheán iomchuí a liostaítear i Roinn 6 d’Iarscríbhinn 9.
10. Ceadóidh eintiteas soláthair do sholáthróirí iarratas a dhéanamh aon tráth ar bheith san áireamh ar liosta ilúsáide agus áireoidh sé na soláthróirí cáilithe go léir ar an liosta laistigh de thréimhse réasúnta gearr.
11. Má dhéanann soláthróir nach áirítear ar liosta ilúsáide iarraidh a chur isteach ar rannpháirtíocht i soláthar bunaithe ar liosta ilúsáide chomh maith leis na doiciméid uile a cheanglaítear, laistigh den tréimhse dá bhforáiltear in Airteagal 164(2), déanfaidh eintiteas soláthair scrúdú ar an iarraidh. Ní dhéanfaidh an t‑eintiteas soláthair an soláthróir a eisiamh óna bheith measta i leith an tsoláthair ar na forais nach bhfuil am leordhóthanach ag an eintiteas soláthair chun scrúdú a dhéanamh ar an iarraidh, mura rud é, i gcásanna eisceachtúla, de dheasca chastacht an tsoláthair, nach bhfuil an t‑eintiteas soláthair in ann an scrúdú ar an iarraidh a chur i gcrích laistigh den tréimhse a cheadaítear chun tairiscintí a chur isteach.
Eintitis soláthair a chumhdaítear le Ranna 2 agus 3 d’Iarscríbhinn 9
12. Eintiteas soláthair a chumhdaítear faoi Ranna 2 agus 3 d’Iarscríbhinn 9, féadfaidh sé úsáid a bhaint as fógra lena n‑iarrtar ar sholáthróirí leasmhara iarratas a dhéanamh ar bheith san áireamh ar liosta ilúsáide mar fhógra faoi sholáthar beartaithe, ar choinníoll:
(a) go bhfoilseofar an fógra i gcomhréir le mír 7 den Airteagal seo agus go n‑áireofar ann an fhaisnéis a cheanglaítear faoi mhír 8 den Airteagal seo, an oiread den fhaisnéis a cheanglaítear faoi Airteagal 160(2) a bheidh ar fáil agus ráiteas gur fógra faoi sholáthar beartaithe é nó nach bhfaighidh ach na soláthróirí ar an liosta ilúsáide tuilleadh fógraí soláthair a chumhdaítear leis an liosta ilúsáide; agus
(b) maidir le soláthróirí ag a bhfuil sé curtha in iúl go bhfuil leas acu i soláthar ar leith, go soláthróidh an t‑eintiteas soláthair faisnéis leordhóthanach go pras dóibh chun go bhféadfaidh siad measúnú a dhéanamh ar a leas sa soláthar, lena n‑áirítear an fhaisnéis uile eile a cheanglaítear faoi Airteagal 160(2), a mhéid atá an fhaisnéis sin ar fáil.
13. Eintiteas soláthair a chumhdaítear faoi Roinn 2 nó 3 d’Iarscríbhinn 9, féadfaidh sé a cheadú do sholáthróir, ar soláthróir é a rinne iarratas ar bheith san áireamh ar liosta ilúsáide, tairiscint a dhéanamh i soláthar ar leith, má tá am leordhóthanach ag an eintiteas soláthair chun scrúdú a dhéanamh ar cibé acu a chomhlíonann nó nach gcomhlíonann an soláthróir na coinníollacha rannpháirtíochta.
14. Aon soláthróir a chuirfidh isteach iarraidh ar rannpháirtíocht i soláthar nó iarratas ar bheith san áireamh ar liosta ilúsáide, cuirfidh eintiteas soláthair é ar an eolas go pras maidir lena chinneadh i ndáil leis an iarraidh nó an iarratas.
15. Má dhiúltaíonn eintiteas soláthair d’iarraidh ó sholáthróir ar rannpháirtíocht i soláthar nó d’iarratas ar bheith san áireamh ar liosta ilúsáide, má scoireann sé de sholáthróir a aithint mar sholáthróir cáilithe, nó má bhaineann sé soláthróir de liosta ilúsáide, cuirfidh an t‑eintiteas soláthair an soláthróir ar an eolas faoi sin go pras agus, arna iarraidh sin don soláthróir, soláthróidh sé míniú i scríbhinn go pras don soláthróir ar na cúiseanna lena chinneadh.
AIRTEAGAL 163
Sonraíochtaí teicniúla agus doiciméadacht tairisceana
Sonraíochtaí teicniúla
1. Ní dhéanfaidh Páirtí lena n‑áirítear a eintitis soláthair aon sonraíocht theicniúil a ullmhú, a ghlacadh ná a chur i bhfeidhm; ná ní leagfaidh sé amach aon nós imeachta um measúnú comhréireachta arb é is cuspóir nó is éifeacht dó sin bacainní neamhriachtanacha ar thrádáil a chruthú idir na Páirtithe.
2. Agus na sonraíochtaí teicniúla maidir leis na hearraí nó na seirbhísí atá á soláthar á leagan amach, déanfaidh eintiteas soláthair an méid seo a leanas, más iomchuí:
(a) an tsonraíocht theicniúil a leagan amach i dtéarmaí ceanglais feidhmíochta agus ceanglais fheidhmiúla, seachas saintréithe dearaidh nó saintréithe tuairisciúla; agus
(b) an tsonraíocht theicniúil a bhunú ar chaighdeáin idirnáisiúnta, más ann do na caighdeáin sin, murach sin déanfaidh sé iad a bhunú ar rialacháin theicniúla náisiúnta, ar chaighdeáin náisiúnta aitheanta nó ar chóid tógála.
3. Má leagtar amach saintréithe dearaidh nó tuairisciúla sna sonraíochtaí teicniúla, ba cheart d’eintiteas soláthair a léiriú, más iomchuí, go measfaidh sé tairiscintí earraí nó seirbhísí coibhéiseacha ar léir go gcomhlíonann siad ceanglais an tsoláthair trí fhocail amhail ‘nó a choibhéis’ a chur san áireamh sa doiciméadacht tairisceana.
4. Ní dhéanfaidh eintiteas soláthair sonraíochtaí teicniúla a leagan amach lena gceanglaítear trádmharc nó trádainm, paitinn, cóipcheart, dearadh, cineál, tionscnamh sonrach, táirgeoir nó soláthróir áirithe, nó lena dtagraítear do cheann áirithe díobh sin, mura rud é nach ann d’aon bhealach sách beacht ná intuigthe chun tuairisc a thabhairt ar na ceanglais soláthair agus ar choinníoll go gcuirfidh an t‑eintiteas soláthair focail amhail ‘nó a choibhéis’ san áireamh sa doiciméadacht tairisceana.
5. I gcás eintiteas soláthair, ní dhéanfaidh sé comhairle a lorg nó a ghlacadh, ar bhealach a mbeadh sé d’éifeacht aige iomaíocht a chosc, ó dhuine a bhféadfadh leas tráchtála a bheith aige sa soláthar, ar comhairle í a fhéadfar a úsáid chun aon sonraíocht theicniúil i leith soláthar sonrach a ullmhú nó a ghlacadh.
6. Féadfaidh Páirtí, lena n‑áirítear a eintitis soláthair, sonraíochtaí teicniúla a ullmhú, a ghlacadh nó a chur i bhfeidhm chun caomhnú acmhainní nádúrtha a chur chun cinn nó chun an comhshaol a chosaint, ar choinníoll go ndéanfaidh sé amhlaidh i gcomhréir leis an Airteagal seo.
Féadfaidh Páirtí:
(a) a cheadú d’eintitis soláthair breithnithe comhshaoil agus sóisialta a chur san áireamh le linn an nóis imeachta soláthair, ar choinníoll go mbeidh siad neamh‑idirdhealaitheach agus go mbeidh siad nasctha le hábhar an chonartha lena mbaineann; agus
(b) bearta iomchuí a dhéanamh chun comhlíontacht a áirithiú lena oibleagáidí i réimsí dhlí an chomhshaoil, an dlí shóisialta agus dhlí an tsaothair, lena n‑áirítear na hoibleagáidí faoi Chaibidil 10.
Doiciméadacht tairisceana
7. Cuirfidh eintiteas soláthair doiciméadacht tairisceana ar fáil do sholáthróirí ina n‑áireofar an fhaisnéis uile is gá lena cheadú do sholáthróirí tairiscintí inghlactha a ullmhú agus a chur isteach. Mura bhfuil sí soláthraithe cheana san fhógra faoi sholáthar beartaithe, áireofar sa doiciméadacht sin tuairisc iomlán ar an méid seo a leanas:
(a) an soláthar, lena n‑áirítear cineál agus cainníocht na n‑earraí nó na seirbhísí atá le soláthar nó, mura bhfuil an chainníocht ar eolas, an chainníocht mheasta agus aon cheanglas atá le comhlíonadh, lena n‑áirítear aon sonraíocht theicniúil, aon deimhniúchán um measúnú comhréireachta, aon phlean, aon líníocht nó aon ábhar teagaisc;
(b) aon choinníoll maidir le rannpháirtíocht, lena n‑áirítear liosta faisnéise agus doiciméad a gceanglaítear ar sholáthróirí a chur isteach i ndáil leis an rannpháirtíocht sin;
(c) na critéir mheastóireachta uile a chuirfidh an t‑eintiteas soláthair i bhfeidhm agus an conradh á dhámhachtain agus, murab é an praghas an t‑aon chritéar amháin, tábhacht choibhneasta na gcritéar sin;
(d) más rud é go ndéanfaidh an t‑eintiteas soláthair an soláthar trí mheán leictreonach, aon cheanglas fíordheimhniúcháin agus criptiúcháin nó aon cheanglas eile a bhaineann le faisnéis agus doiciméid a chur isteach trí mheán leictreonach;
(e) má tá an t‑eintiteas soláthair chun ceant leictreonach a chur ar bun, na rialacha, lena n‑áirítear sainaithint na n‑eilimintí den tairiscint a bhaineann leis na critéir mheastóireachta, ar dá réir a dhéanfar an ceant;
(f) más rud é go n‑osclófar tairiscintí go poiblí, an dáta, an t‑am agus an áit a n‑osclófar iad agus, más iomchuí, na daoine atá údaraithe le bheith i láthair;
(g) aon téarma nó coinníoll eile, lena n‑áirítear téarmaí íocaíochta agus aon teorainn ar na modhanna trína bhféadfar tairiscintí a chur isteach, amhail cibé acu ar páipéar nó trí mheán leictreonach a gcuirfear isteach iad; agus
(h) aon dáta maidir le seachadadh earraí nó soláthar seirbhísí a shocraítear i gcomhréir le mír 8.
8. Agus aon dáta á shocrú le haghaidh seachadadh earraí nó soláthar seirbhísí atá á soláthar, cuirfidh eintiteas soláthair san áireamh tosca amhail castacht an tsoláthair, méid na fochonraitheoireachta a bhfuil coinne leis agus an tréimhse réalaíoch a cheanglaítear chun earraí a tháirgeadh, a dhístocáil agus a iompar ón bpointe soláthair nó chun seirbhísí a sholáthar.
9. I measc na gcritéar meastóireachta a leagtar amach sa doiciméadacht tairisceana, féadfar a áireamh, i measc nithe eile, praghas agus fachtóirí costais eile, cáilíocht, fiúntas teicniúil, saintréithe comhshaoil agus téarmaí seachadta.
10. Déanfaidh eintiteas soláthair an méid seo a leanas go pras:
(a) doiciméadacht tairisceana a chur ar fáil lena áirithiú go mbeidh a ndóthain ama ag soláthróirí leasmhara chun tairiscintí inghlactha a chur isteach;
(b) an doiciméadacht tairisceana a sholáthar, arna iarraidh sin, d’aon soláthróir leasmhar; agus
(c) freagra a thabhairt ar aon iarraidh réasúnach ar fhaisnéis ábhartha ó aon soláthróir leasmhar nó aon soláthróir rannpháirteach, ar choinníoll nach dtabharfaidh an fhaisnéis sin buntáiste don soláthróir sin thar soláthróirí eile.
Modhnuithe
11. Más rud é, sula ndámhfar conradh, go ndéanfaidh eintiteas soláthair modhnú ar na critéir nó na ceanglais a leagtar amach san fhógra faoi sholáthar beartaithe nó sa doiciméadacht tairisceana a chuirtear ar fáil do sholáthróirí rannpháirteacha, nó go ndéanfaidh sé an fógra nó an doiciméadacht tairisceana a leasú nó a atheisiúint, déanfaidh sé na modhnuithe sin uile nó an fógra nó an doiciméadacht tairisceana leasaithe nó atheisithe a tharchur i scríbhinn:
(a) chuig na soláthróirí uile atá rannpháirteach tráth an mhodhnaithe, an leasaithe nó na hatheisiúna, más eol don eintiteas soláthair cé na soláthróirí sin, agus, i ngach cás eile, ar an mbealach céanna ar cuireadh an fhaisnéis bhunaidh ar fáil; agus
(b) in am trátha chun ligean do na soláthróirí sin tairiscintí leasaithe a mhodhnú agus a athchur isteach, de réir mar is iomchuí.
AIRTEAGAL 164
Tréimhsí ama
1. Déanfaidh eintiteas soláthair, i gcomhréir lena riachtanais réasúnta féin, tréimhsí leordhóthanacha a sholáthar do sholáthróirí chun iarrataí ar rannpháirtíocht agus tairiscintí inghlactha a ullmhú agus a chur isteach, agus tosca á gcur san áireamh amhail:
(a) cineál agus castacht an tsoláthair;
(b) méid na fochonraitheoireachta a réamh‑mheastar; agus
(c) an t‑am is gá chun tairiscintí a tharchur trí mheán neamhleictreonach ó phointí eachtracha agus ó phointí intíre mura n‑úsáidtear modhanna leictreonacha.
Na tréimhsí sin, lena n‑áirítear aon síneadh orthu, is mar an gcéanna a bheidh siad le haghaidh na soláthróirí leasmhara nó rannpháirteacha uile.
2. Eintiteas soláthair a úsáideann nós imeachta tairisceana ar cuireadh, suífidh sé go mbeidh an dáta deiridh faoina bhféadfar iarrataí ar rannpháirtíocht a chur isteach, i bprionsabal, le bheith ann 25 lá ar a laghad tar éis dháta foilsithe an fhógra faoi sholáthar beartaithe. Má fhágann staid phráinne atá cuí‑réasúnaithe ag an eintiteas soláthair go bhfuil an tréimhse sin dofheidhmithe, féadfar an tréimhse a laghdú go tréimhse nach gairide ná 10 lá.
3. Ach amháin mar a fhoráiltear i míreanna 4, 5, 7 agus 8, suífidh eintiteas soláthair go mbeidh an dáta deiridh faoina bhféadfar tairiscintí a chur isteach le bheith ann 40 lá ar a laghad tar éis an dáta:
(a) i gcás nós imeachta tairisceana oscailte, a fhoilseofar an fógra faoi sholáthar beartaithe; nó
(b) i gcás nós imeachta tairisceana ar cuireadh, a thabharfaidh an t‑eintiteas soláthair fógra do sholáthróirí go n‑iarrfar orthu tairiscintí a chur isteach, cibé acu a úsáideann nó nach n‑úsáideann sé liosta ilúsáide.
4. Féadfaidh eintiteas soláthair an tréimhse tairisceana a bhunaítear i gcomhréir le mír 3 a laghdú go tréimhse nach gairide ná 10 lá más rud é:
(a) go bhfuil fógra faoi sholáthar pleanáilte foilsithe ag an eintiteas soláthair dá dtagraítear in Airteagal 160(4) 40 lá ar a laghad agus tráth nach faide ná 12 mhí roimh fhoilsiú an fhógra faoi sholáthar beartaithe, agus go bhfuil na nithe seo a leanas san fhógra faoi sholáthar pleanáilte:
(i) tuairisc ar an soláthar;
(ii) na neas‑spriocdhátaí maidir le cur isteach tairiscintí nó iarrataí ar rannpháirtíocht;
(iii) ráiteas gur cheart do sholáthróirí leasmhara a leas sa soláthar a chur in iúl don eintiteas soláthair;
(iv) an seoladh ag a bhféadfar doiciméid a bhaineann leis an soláthar a fháil; agus
(v) an oiread faisnéise atá ar fáil agus a cheanglaítear le haghaidh an fhógra faoi sholáthar beartaithe faoi Airteagal 160(2);
(b) go léireoidh an t‑eintiteas soláthair, le haghaidh conarthaí de chineál athfhillteach, i bhfógra tosaigh faoi sholáthar beartaithe, go soláthrófar i bhfógraí ina dhiaidh sin tréimhsí tairisceana bunaithe ar an mír seo; nó
(c) go bhfágann staid phráinne atá cuí‑réasúnaithe ag an eintiteas soláthair gur dofheidhmithe an tréimhse tairisceana a bhunaítear i gcomhréir le mír 3.
5. Féadfaidh eintiteas soláthair an tréimhse tairisceana a bhunaítear i gcomhréir le mír 3 a laghdú faoi 5 lá le haghaidh gach ceann de na himthosca seo a leanas:
(a) foilseofar an fógra faoi sholáthar beartaithe trí mheán leictreonach;
(b) cuirfear an doiciméadacht tairisceana ar fáil trí mheán leictreonach ó dháta foilsithe an fhógra faoi sholáthar beartaithe; agus
(c) glacfaidh an t‑eintiteas soláthair le tairiscintí trí mheán leictreonach.
6. Ní bheidh sé ina thoradh i gcás ar bith ar úsáid mhír 5, i gcomhar le mír 4, go laghdófar an tréimhse tairisceana a bhunaítear i gcomhréir le mír 3 chuig tréimhse is gairide ná 10 lá ón dáta a fhoilsítear an fógra faoi sholáthar beartaithe.
7. D’ainneoin aon fhoráil eile san Airteagal seo, aon eintiteas soláthair a cheannaíonn earraí nó seirbhísí tráchtála, nó aon teaglaim díobh, féadfaidh sé an tréimhse tairisceana a bhunaítear i gcomhréir le mír 3 a laghdú go tréimhse nach gairide ná 13 lá, ar choinníoll go bhfoilseoidh sé trí mheán leictreonach, an tráth céanna, an fógra faoi sholáthar beartaithe agus an doiciméadacht tairisceana araon. Ina theannta sin, má ghlacann an t‑eintiteas soláthair le tairiscintí le haghaidh earraí nó seirbhísí tráchtála trí mheán leictreonach, féadfaidh sé an tréimhse a bhunaítear i gcomhréir le mír 3 a laghdú go tréimhse nach gairide ná 10 lá.
8. Eintiteas soláthair a chumhdaítear faoi Roinn 2 nó 3 d’Iarscríbhinn 9 a bhfuil na soláthróirí cáilithe uile nó líon teoranta díobh roghnaithe aige, féadfaidh sé an tréimhse tairisceana a chinneadh trí chomhaontú frithpháirteach idir an t‑eintiteas soláthair agus na soláthróirí roghnaithe. In éagmais comhaontaithe, ní bheidh an tréimhse níos gairide ná 10 lá.
Airteagal 165
Caibidlíocht
1. Féadfaidh Páirtí foráil a dhéanamh go ndéanfaidh a eintitis soláthair caibidlíocht le soláthróirí más rud é:
(a) gur léirigh an t‑eintiteas soláthair go mbeartaíonn sé caibidlíocht a dhéanamh san fhógra faoi sholáthar beartaithe dá dtagraítear i bpointe (f) d’Airteagal 160(3); nó
(b) gur dealraitheach ón meastóireacht nach léir go bhfuil aon tairiscint ar an gceann is buntáistí ó thaobh na gcritéar meastóireachta sonrach a leagtar amach san fhógra faoi sholáthar beartaithe nó sa doiciméadacht tairisceana.
2. Déanfaidh eintiteas soláthair an méid seo a leanas:
(a) áiritheoidh sé, i gcás aon díothú soláthróirí a ghlacfaidh páirt i gcaibidlíocht, go ndéanfar é i gcomhréir leis na critéir mheastóireachta a leagtar amach san fhógra faoi sholáthar beartaithe nó sa doiciméadacht tairisceana; agus
(b) má thugtar caibidlíocht chun críche, tabharfaidh sé spriocdháta coiteann do na soláthróirí rannpháirteacha atá fágtha i dtaobh aon tairiscint nua nó tairiscint athbhreithnithe a chur isteach.
Airteagal 166
Nós imeachta tairisceana teoranta
1. Ar choinníoll nach n‑úsáidfidh sé an fhoráil seo chun iomaíocht a sheachaint i measc soláthróirí nó ar bhealach lena ndéantar idirdhealú in aghaidh soláthróirí de chuid an Pháirtí eile nó lena gcoisctear soláthróirí intíre, féadfaidh eintiteas soláthair nós imeachta tairisceana teoranta a úsáid agus féadfaidh sé roghnú gan Airteagal 160, 161 ná 162, Airteagal 163(7) go (11), ná Airteagail 164 go 167 a chur i bhfeidhm faoi aon cheann de na himthosca seo a leanas:
(a) ar choinníoll nach modhnófar ceanglais na doiciméadachta tairisceana go substaintiúil, más rud é:
(i) nár cuireadh aon tairiscint isteach nó nár iarr aon soláthróir a bheith rannpháirteach;
(ii) nár cuireadh isteach aon tairiscint a chomhlíonann ceanglais fíor‑riachtanacha na doiciméadachta tairisceana;
(iii) nár chomhlíon aon soláthróir na coinníollacha rannpháirtíochta; nó
(iv) gur tairiscintí claonpháirteacha a cuireadh isteach;
(b) mura féidir ach le soláthróir áirithe na hearraí nó na seirbhísí a sholáthar agus nach ann d’aon earraí nó seirbhísí malartacha réasúnacha ná d’aon earraí nó seirbhísí ionaid réasúnacha ar aon cheann de na cúiseanna seo a leanas:
(i) is le saothar ealaíne a bhaineann na ceanglais;
(ii) cosaint paitinní, cóipcheart nó ceart eisiach eile; nó
(iii) easpa iomaíochta ar chúiseanna teicniúla;
(c) le haghaidh seachadtaí breise ón soláthróir bunaidh ina bhfuil earraí nó seirbhísí nach raibh san áireamh sa soláthar tosaigh i gcás athrú soláthróra i dtaobh earraí nó seirbhísí breise den sórt sin:
(i) nach féidir an t‑athrú sin a dhéanamh ar chúiseanna eacnamaíocha nó teicniúla amhail ceanglais i dtaobh idirmhalartaitheacht nó idir-inoibritheacht le trealamh, bogearraí, seirbhísí nó suiteálacha atá ann cheana agus a soláthraíodh faoin soláthar tosaigh; agus
(ii) go mbeadh an t‑athrú sin ina chúis le míchaoithiúlacht nach beag nó dúbailt shubstaintiúil costas i gcás an eintitis soláthair;
(d) más rud é, agus a mhéid is fíorghá amháin, ar chúiseanna fíorphráinne a eascraíonn as teagmhais nach bhféadfadh an t‑eintiteas soláthair a thuar, nárbh fhéidir na hearraí ná na seirbhísí a fháil in am trí leas a bhaint as nós imeachta tairisceana oscailte ná nós imeachta tairisceana ar cuireadh;
(e) i leith earraí arna gceannach ar mhargadh tráchtearraí;
(f) má fhaigheann eintiteas soláthair fréamhshamhail nó an chéad earra nó an chéad seirbhís a fhorbraítear arna iarraidh sin dó i gcúrsa conradh áirithe le haghaidh taighde, turgnaimh, staidéir nó forbairt bhunaidh, agus le haghaidh an chonartha áirithe sin; féadfar a áireamh le forbairt bhunaidh an chéad earra nó na chéad seirbhíse táirgeadh nó soláthar teoranta chun torthaí na tástála allamuigh a chorprú agus lena léiriú go bhfuil an t‑earra nó an tseirbhís oiriúnach i gcomhair táirgeadh nó soláthar i gcainníocht atá i gcomhréir le caighdeáin cháilíochta inghlactha, ach ní áirítear léi táirgeadh nó soláthar cainníochta chun inmharthanacht tráchtála a shuí ná chun costais taighde agus forbartha a aisghabháil;
(g) i ndáil le ceannacháin a dhéantar faoi choinníollacha thar a bheith buntáisteach nach dtagann i gceist ach san fhíor-ghearrthéarma i gcás diúscairtí neamhghnácha amhail iad siúd a eascraíonn as leachtú, glacadóireacht nó féimheacht, ach ní i ndáil le gnáthcheannach ó sholáthróirí tráthrialta; nó
(h) má dhéantar conradh a dhámhachtain ar bhuaiteoir comórtais dearaidh ar choinníoll:
(i) gur eagraíodh an comórtas ar bhealach atá comhsheasmhach le prionsabail na Caibidle seo, go háirithe iad siúd a bhaineann le fógra faoi sholáthar beartaithe a fhoilsiú; agus
(ii) go ndéanann giúiré neamhspleách moltóireacht ar na rannpháirtithe d’fhonn conradh dearaidh a dhámhachtain ar bhuaiteoir.
2. Ullmhóidh eintiteas soláthair tuarascáil i scríbhinn ar gach conradh arna dhámhachtain faoi mhír 1. Áireofar sa tuarascáil ainm an eintitis soláthair, luach agus cineál na n‑earraí nó na seirbhísí arna soláthar agus ráiteas ina léireofar na himthosca agus na coinníollacha dá dtagraítear i mír 1 a bhí ina n‑údar le húsáid a bhaint as nós imeachta tairisceana teoranta.
AIRTEAGAL 167
Ceantanna leictreonacha
Eintiteas soláthair ag a bhfuil sé beartaithe soláthar faoi chumhdach a dhéanamh ag úsáid ceant leictreonach, soláthróidh sé an méid seo a leanas do gach rannpháirtí, roimh thús a chur leis an gceant leictreonach:
(a) an modh meastóireachta uathoibríoch, lena n‑áirítear an fhoirmle mhatamaiticiúil, atá bunaithe ar na critéir mheastóireachta a leagtar amach sa doiciméadacht tairisceana agus a úsáidfear sa rangú nó ath‑rangú uathoibríoch le linn an cheant;
(b) torthaí aon mheastóireachta tosaigh ar eilimintí a thairisceana má tá an conradh le dámhachtain ar bhonn na tairisceana is buntáistí; agus
(c) aon fhaisnéis ábhartha eile a bhaineann le déanamh an cheant leictreonaigh.
AIRTEAGAL 168
Déileáil le tairiscintí agus dámhachtain conarthaí
Déileáil le tairiscintí
1. Déanfaidh eintiteas soláthair na tairiscintí go léir a fháil agus a oscailt faoi nósanna imeachta lena rathaítear cothroime agus neamhchlaontacht an phróisis soláthair, agus rúndacht tairiscintí, agus is mar sin a dhéileálfaidh sé leo.
2. Ní ghearrfaidh eintiteas soláthair pionós ar aon soláthróir a bhfaightear a thairiscint tar éis na tréimhse a shonraítear chun tairiscintí a fháil má tharlaíonn an mhoill de dheasca míláimhseáil ar thaobh an eintitis soláthair, agus dá dheasca sin amháin.
3. Eintiteas soláthair a sholáthraíonn deis do sholáthróir earráidí neamhbheartaithe foirme a cheartú idir oscailt na dtairiscintí agus dámhachtain an chonartha, soláthróidh sé an deis chéanna do na soláthróirí rannpháirteacha uile.
Dámhachtain conarthaí
4. Ionas go ndéanfar í a chur san áireamh le haghaidh dámhachtana, is i scríbhinn a chuirfear tairiscint isteach agus, tráth a hoscailte, comhlíonfaidh sí na ceanglais fhíor‑riachtanacha a leagtar amach sna fógraí agus sa doiciméadacht tairisceana agus is ó sholáthróir cáilithe a bheidh sí.
5. Ach amháin má chinneann eintiteas soláthair nach ar mhaithe le leas an phobail é conradh a dhámhachtain, déanfaidh sé an conradh a dhámhachtain don soláthróir cáilithe atá in ann, de réir chinneadh an eintitis soláthair, téarmaí an chonartha a chomhlíonadh, agus a chuir isteach, bunaithe ar na critéir mheastóireachta a shonraítear sna fógraí agus sa doiciméadacht tairisceana, agus orthu sin amháin, an méid seo a leanas:
(a) an tairiscint is buntáistí; nó
(b) más é an praghas an t‑aon chritéar amháin, an praghas is ísle.
6. Má fhaigheann eintiteas soláthair tairiscint ina bhfuil praghas atá thar a bheith íseal i gcomparáid leis na praghsanna i dtairiscintí eile a cuireadh isteach, féadfaidh sé a dheimhniú leis an soláthróir go gcomhlíonann sé na coinníollacha rannpháirtíochta agus go bhfuil sé in ann téarmaí an chonartha a chomhlíonadh. Ina theannta sin, féadfaidh an t‑eintiteas soláthair a fhíorú cibé acu a fuair nó nach bhfuair an soláthróir fóirdheontais. Sa chás sin, féadfar diúltú don tairiscint ar an bhforas sin amháin mura féidir leis an soláthróir a chruthú, laistigh de thréimhse leordhóthanach arna socrú ag an eintiteas soláthair, gur deonaíodh an fóirdheontas i gcomhréir leis na disciplíní a bhaineann le fóirdheontais agus a leagtar síos i Roinn B de Chaibidil 11.
7. Ní bhainfidh eintiteas soláthair úsáid as roghanna, ní chuirfidh sé soláthar ar ceal ná ní mhodhnóidh sé conarthaí arna ndámhachtain ar bhealach a théann timpeall ar na hoibleagáidí faoin gCaibidil seo.
8. Déanfaidh gach Páirtí, mar riail ghinearálta, foráil maidir le tréimhse neamhghníomhaíochta idir dámhachtain agus tabhairt i gcrích conartha chun am leordhóthanach a thabhairt do thairgeoirí mírathúla chun athbhreithniú a dhéanamh ar an gcinneadh dámhachtana agus agóid a dhéanamh ina aghaidh.
AIRTEAGAL 169
Trédhearcacht faisnéise soláthair
Faisnéis a sholáthraítear do sholáthróirí
1. Cuirfidh eintiteas soláthair soláthróirí rannpháirteacha ar an eolas go pras faoina chinntí dámhachtana conartha agus, arna iarraidh sin do sholáthróir, déanfaidh sé amhlaidh i scríbhinn. Faoi réir Airteagal 170(2) agus (3), déanfaidh eintiteas soláthair, arna iarraidh sin dó, míniú a sholáthar do sholáthróir mírathúil ar na cúiseanna nár roghnaigh an t‑eintiteas soláthair a thairiscint agus na buntáistí coibhneasta a bhain le tairiscint an tsoláthróra rathúil.
Foilsiú faisnéise dámhachtana
2. Tráth nach déanaí ná 72 lá tar éis dhámhachtain gach conartha a chumhdaítear leis an gCaibidil seo, foilseoidh eintiteas soláthair fógra sa mheán leictreonach nó páipéir iomchuí a liostaítear i Roinn 6 d’Iarscríbhinn 9. Mura bhfoilseoidh an t‑eintiteas soláthair an fógra ach i meán leictreonach, beidh an fhaisnéis inrochtana go héasca ar feadh tréimhse réasúnta. Beidh an fhaisnéis seo a leanas ar a laghad san áireamh san fhógra:
(a) tuairisc ar na hearraí nó na seirbhísí atá le soláthar;
(b) ainm agus seoladh an eintitis soláthair;
(c) ainm agus seoladh an tsoláthróra ar éirigh leis;
(d) luach na tairisceana ar éirigh léi nó luach na dtairiscintí is airde agus is ísle a cuireadh san áireamh agus an conradh á dhámhachtain;
(e) dáta na dámhachtana; agus
(f) an cineál modha soláthair a úsáideadh, agus i gcásanna inar úsáideadh nós imeachta tairisceana teoranta i gcomhréir le hAirteagal 166, tuairisc ar na himthosca agus na coinníollacha dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal sin lenar tugadh údar le húsáid an nós imeachta tairisceana theoranta.
Coinneáil ar bun doiciméadachta, tuarascálacha agus inrianaitheacht leictreonach
3. Coinneoidh gach eintiteas soláthair ar bun, ar feadh tréimhse 3 bliana ar a laghad ón dáta a dhámhfaidh sé conradh:
(a) an doiciméadacht agus na tuarascálacha maidir le nósanna imeachta tairisceana agus dámhachtainí conartha a bhaineann le soláthar faoi chumhdach, lena n‑áirítear na tuarascálacha a cheanglaítear faoi Airteagal 166; agus
(b) sonraí lena n‑áirithítear inrianaitheacht iomchuí dhéanamh an tsoláthair faoi chumhdach trí mheán leictreonach.
AIRTEAGAL 170
Nochtadh faisnéise
1. Arna iarraidh sin don Pháirtí eile, déanfaidh Páirtí aon fhaisnéis a sholáthar go pras, ar faisnéis í is gá lena chinneadh cibé acu a rinneadh nó nach ndearnadh soláthar faoi chumhdach go cothrom, go neamhchlaonta agus i gcomhréir leis an gCaibidil seo, lena n‑áirítear faisnéis maidir le saintréithe agus buntáistí coibhneasta na tairisceana rathúla. I gcás ina bhféadfadh sé go ndéanfaí dochar d’iomaíocht i dtairiscintí amach anseo dá scaoilfí an fhaisnéis, ní dhéanfaidh an Páirtí a fhaigheann an fhaisnéis í a nochtadh d’aon soláthróir, ach amháin tar éis toiliú a fháil ón bPáirtí a sholáthair an fhaisnéis.
2. D'ainneoin aon fhoráil eile de chuid na Caibidle seo, ní dhéanfaidh Páirtí, lena n‑áirítear a chuid eintiteas soláthair, faisnéis a sholáthar d’aon soláthróir áirithe ar faisnéis í a d’fhéadfadh dochar a dhéanamh don iomaíocht chóir idir soláthróirí.
3. Ní fhorléireofar aon ní sa Chaibidil seo mar ní lena gceanglaítear ar Pháirtí, lena n‑áirítear a eintitis soláthair, a údaráis agus a chomhlachtaí athbhreithnithe, faisnéis rúnda a nochtadh dá bhfágfadh an nochtadh sin:
(a) go gcuirfí bac ar fhorfheidhmiú an dlí;
(b) go bhféadfaí dochar a dhéanamh don iomaíocht chóir idir soláthróirí;
(c) go ndéanfaí dochar do leasanna dlisteanacha tráchtála daoine áirithe, lena n‑áirítear cosaint maoine intleachtúla; nó
(d) go mbeifí contrártha ar shlí eile do leas an phobail.
AIRTEAGAL 171
Nósanna imeachta athbhreithnithe intíre
1. Déanfaidh gach Páirtí foráil maidir le nós imeachta athbhreithnithe riaracháin nó breithiúnach, atá tráthúil, éifeachtach, trédhearcach agus neamh‑idirdhealaitheach, trína bhféadfaidh soláthróir agóid a dhéanamh in aghaidh an mhéid seo a leanas, i gcomhthéacs soláthair faoi chumhdach ina bhfuil, nó ina raibh, leas ag an soláthróir:
(a) sárú ar an gCaibidil seo; nó
(b) mura mbeidh sé de cheart ag an soláthróir agóid dhíreach a dhéanamh in aghaidh sárú ar an gCaibidil seo faoi dhlí Páirtí, mainneachtain bearta Páirtí lena gcuirtear an Chaibidil seo chun feidhme a chomhlíonadh.
Is i scríbhinn a bheidh na rialacha nós imeachta maidir leis na hagóidí uile agus cuirfear ar fáil go poiblí iad.
2. I gcás gearán ó sholáthróir, a thagann chun cinn i gcomhthéacs soláthar faoi chumhdach ina bhfuil, nó ina raibh, leas ag an soláthróir, go ndearnadh sárú nó mainneachtain dá dtagraítear i mír 1, déanfaidh Páirtí an eintitis soláthair a dhéanann an soláthar faoi chumhdach an t‑eintiteas soláthair agus an soláthróir a spreagadh chun réiteach a lorg ar an ngearán trí chomhairliúcháin. Déanfaidh an t‑eintiteas soláthair breithniú neamhchlaonta agus tráthúil ar aon ghearán den sórt sin ar bhealach nach ndéanann dochar do rannpháirtíocht an tsoláthróra i soláthar faoi chumhdach atá ar siúl nó a dhéanfar amach anseo ná dá cheart chun bearta ceartaitheacha a lorg faoin nós imeachta athbhreithnithe riaracháin nó breithiúnach.
3. Ceadófar tréimhse leordhóthanach a thabhairt do gach soláthróir chun agóid a ullmhú agus a chur isteach. Ní bheidh an tréimhse sin níos gairide, in aon chás, ná 10 lá ón tráth a tháinig an soláthróir ar an eolas faoi bhunús na hagóide nó ar cheart dó, go réasúnta, a bheith tagtha ar an eolas faoi sin.
4. Déanfaidh gach Páirtí údarás riaracháin nó údarás breithiúnach neamhchlaonta amháin ar a laghad a bhunú nó a ainmniú atá neamhspleách ar a eintitis soláthair chun agóid a dhéanfaidh soláthróir a fháil agus a athbhreithniú i gcomhthéacs soláthar faoi chumhdach.
5. Má dhéanann comhlacht seachas údarás dá dtagraítear i mír 4 athbhreithniú tosaigh ar agóid, áiritheoidh an Páirtí ábhartha go bhféadfaidh an soláthróir achomharc a dhéanamh in aghaidh an chinnidh tosaigh chuig údarás riaracháin nó breithiúnach neamhchlaonta atá neamhspleách ar an eintiteas soláthair arb é a sholáthar faoi chumhdach is ábhar don agóid.
6. Áiritheoidh gach Páirtí go ndéanfaidh comhlacht athbhreithnithe dá dtagraítear i mír 5 nach cúirt é a chinneadh a chur faoi réir athbhreithniú breithiúnach nó go mbeidh nósanna imeachta aige lena ndéantar foráil maidir leis an méid seo a leanas:
(a) tá freagra i scríbhinn le tabhairt ag an eintiteas soláthair ar an agóid agus na doiciméid ábhartha uile a nochtadh don chomhlacht athbhreithnithe;
(b) tá de cheart ag na rannpháirtithe sna himeachtaí (dá ngairtear ‘rannpháirtithe’ anseo feasta) éisteacht a fháil sula ndéanfaidh an comhlacht athbhreithnithe cinneadh ar an agóid;
(c) tá de cheart ag na rannpháirtithe go ndéanfar ionadaíocht orthu agus go mbeidh duine ina dteannta;
(d) tá rochtain le bheith ag na rannpháirtithe ar na himeachtaí uile;
(e) tá de cheart ag na rannpháirtithe a iarraidh go dtionólfar na himeachtaí go poiblí agus go bhféadfar finnéithe a chur i láthair; agus
(f) tá an comhlacht athbhreithnithe le [cinntí nó moltaí dá chuid a dhéanamh ar bhealach tráthúil, i scríbhinn, agus lena n‑áirítear] míniú a thabhairt ar an mbunús le haghaidh gach cinnidh nó molta.
7. Déanfaidh gach Páirtí nósanna imeachta a ghlacadh nó a choinneáil ar bun lena ndéantar foráil maidir le bearta eatramhacha gasta chun deis an tsoláthróra a bheith rannpháirteach sa soláthar faoi chumhdach a chaomhnú. Féadfaidh fionraí an phróisis soláthair a bheith ina toradh ar bhearta eatramhacha den sórt sin. Féadfar a fhoráil leis na nósanna imeachta go bhféadfar iarmhairtí díobhálacha sáraitheacha do na leasanna lena mbaineann, lena n‑áirítear leas an phobail, a chur san áireamh agus é á chinneadh ar cheart bearta den sórt sin a chur i bhfeidhm. Soláthrófar cúis chóir, i scríbhinn, le gan gníomh a dhéanamh.
Déanfaidh gach Páirtí nósanna imeachta a ghlacadh nó a choinneáil ar bun freisin lena ndéantar foráil maidir le gníomhaíocht cheartaitheach nó cúiteamh i leith an chaillteanais nó na ndamáistí a baineadh dó nó di, i gcásanna inar chinn comhlacht athbhreithnithe go ndearnadh sárú nó mainneachtain dá dtagraítear i mír 1. An cúiteamh i leith an chaillteanais nó na ndamáistí a baineadh dó, féadfaidh sé a bheith teoranta do na costais a bhaineann dó nó di le hullmhú na tairisceana nó do na costais a bhaineann leis an agóid, nó dóibh araon.
AIRTEAGAL 172
Modhnuithe agus ceartúcháin ar chumhdach
1. Féadfaidh Páirtí a mholadh modhnú a dhéanamh ar a sholáthar faoi chumhdach a leagtar amach in Iarscríbhinn 9 nó ina Fhoroinn ábhartha i Ranna 1, 2 nó 3 d’Iarscríbhinn 9 a cheartú.
Modhnuithe
2. Páirtí a bheartaíonn modhnú ar Iarscríbhinn 9 a mholadh, déanfaidh sé an méid seo a leanas:
(a) tabharfaidh sé fógra i scríbhinn don Pháirtí eile; agus
(b) áireoidh sé san fhógra togra le haghaidh coigeartuithe cúiteacha iomchuí le haghaidh an Pháirtí eile chun leibhéal cumhdaigh a choinneáil ar bun atá inchomparáide leis an leibhéal sin a bhí ann roimh an modhnú.
3. D’ainneoin phointe (b) de mhír 2, ní gá do Pháirtí coigeartuithe cúiteacha a sholáthar má chumhdaítear leis an modhnú eintiteas soláthair a bhfuil deireadh curtha ag an bPáirtí lena rialú nó lena thionchar air, nó más amhlaidh a bheidh an t‑eintiteas soláthair ag oibriú mar fhiontar tráchtála feasta faoi réir iomaíocht i margadh nach bhfuil rochtain srianta air.
Meastar go ndéanann Páirtí rialú ar eintiteas soláthair, nó go bhfuil tionchar aige air, más fíor an méid seo a leanas maidir leis an eintiteas sin:
(a) tá sé maoinithe, den chuid is mó, ag an Stát, nó ag comhlacht arna rialú ag an Stát;
(b) tá sé faoi réir maoirseacht bhainistíochta arna déanamh ag an Stát, nó ag comhlacht arna rialú ag an Stát; nó
(c) tá bord riaracháin, bainistíochta nó maoirseachta aige, a bhfuil níos mó ná leath a chomhaltaí ceaptha ag an Stát nó ag comhlacht eile arna rialú ag an Stát.
4. Ní mór don Pháirtí agóid a dhéanamh i scríbhinn in aghaidh modhnú beartaithe ar Iarscríbhinn 9 faoinar tugadh fógra de bhun mhír 2 den Airteagal seo, má dhíospóideann sé:
(a) go bhfuil coigeartú a bheartaítear de bhun phointe (b) de mhír 2 leordhóthanach chun leibhéal inchomparáide cumhdaigh arna chomhaontú go frithpháirteach a choinneáil ar bun;
(b) go gcumhdaítear leis an modhnú eintiteas soláthair a bhfuil deireadh curtha ag an bPáirtí lena rialú nó lena thionchar air de bhun mhír 3; nó
(c) go bhfuil an t‑eintiteas soláthair lena mbaineann ag oibriú mar fhiontar tráchtála faoi réir iomaíocht i margadh nach bhfuil rochtain shrianta air.
Mura gcuirfear isteach aon agóid i scríbhinn laistigh de 45 lá tar éis an dáta a fhaightear an fógra dá dtagraítear i bpointe (a) de mhír 2, measfar gur chomhaontaigh an Páirtí eile leis an gcoigeartú nó leis an modhnú.
Ceartúcháin
5. Maidir leis na hathruithe seo a leanas ar Fhoroinn Páirtí i Roinn 1, 2 nó 3 d’Iarscríbhinn 9, measfar gur ceartúchán de chineál foirmiúil amháin iad, ar choinníoll nach ndéanfar difear leo don chumhdach arna chomhaontú go frithpháirteach agus a ndéantar foráil maidir leis sa Chaibidil seo:
(a) athrú ar ainm eintitis soláthair;
(b) cumasc dhá eintiteas soláthair nó níos mó; agus
(c) deighilt eintitis soláthair ina dhá eintiteas nó níos mó a gcuirtear gach ceann díobh leis na heintitis soláthair a chumhdaítear leis an Roinn chéanna d’Iarscríbhinn 9.
An Páirtí a dhéanann an ceartú sin de chineál foirmiúil amháin, ní bheidh d’oibleagáid air foráil a dhéanamh maidir le coigeartuithe cúiteacha.
6. I cás ceartúchán beartaithe ar Fhoroinn Páirtí i Ranna 1, 2 nó 3 d’Iarscríbhinn 9, tabharfaidh an Páirtí fógra don Pháirtí eile gach 2 bhliain tar éis theacht i bhfeidhm na Caibidle seo.
7. Féadfaidh Páirtí fógra a thabhairt i scríbhinn don Pháirtí eile faoi agóid in aghaidh ceartúchán beartaithe laistigh de 45 lá ón bhfógra a fháil. Míneoidh Páirtí a chuireann agóid isteach an fáth a mheasann sé go bhfuil an ceartú beartaithe lasmuigh de raon feidhme mhír 5, agus tabharfaidh sé tuairisc ar éifeacht an cheartúcháin bheartaithe ar an gcumhdach arna chomhaontú go frithpháirteach a ndéantar foráil maidir leis sa Chaibidil seo. Mura gcuirfear isteach aon agóid i scríbhinn laistigh de 45 lá tar éis an dáta a fhaightear an fógra, measfar gur thoiligh an Páirtí eile leis an gceartúchán beartaithe.
Comhairliúcháin agus réiteach díospóidí
8. Má dhéanann an Páirtí eile agóid in aghaidh an mhodhnaithe nó an cheartúcháin bheartaithe, féachfaidh na Páirtithe leis an gceist a réiteach trí chomhairliúcháin. Mura dtiocfar ar aon chomhaontú laistigh de 60 lá ón dáta a fhaightear an agóid, an Páirtí atá ag féachaint lena Fhoroinn i Ranna 1, 2 nó 3 d’Iarscríbhinn 9 a mhodhnú nó a cheartú, féadfaidh sé an t‑ábhar a tharchur chuig an nós imeachta um réiteach díospóidí faoi Chaibidil 14 chun a chinneadh cibé acu atá nó nach bhfuil údar leis an agóid.
Leasuithe ar Iarscríbhinn 9
9. Nuair a thagann na Páirtithe ar chomhaontú maidir le haon mhodhnú nó ceartúchán beartaithe, lena n‑áirítear i gcás nach ndearna Páirtí agóid laistigh de 45 lá i gcomhréir le mír 4 nó 7 nó i gcás inar réitíodh an cheist tríd an nós imeachta um réiteach díospóidí dá dtagraítear i mír 8, modhnóidh an Chomhairle Comhair a ghníomhaíonn ina cumraíocht trádála Iarscríbhinn 9 dá réir sin.
AIRTEAGAL 173
Forálacha institiúideacha
Arna iarraidh sin do Pháirtí, tiocfaidh an Coiste Comhair le chéile chun aghaidh a thabhairt ar ábhair a bhaineann le cur chun feidhme agus oibriú na Caibidle seo agus Iarscríbhinn 9 chomh maith leis sin, amhail:
(a) an gá atá le modhnú a dhéanamh ar Iarscríbhinn 9;
(b) saincheisteanna maidir le soláthar rialtais arna dtarchur chuige ag Páirtí;
(c) aon ábhar eile a bhaineann le hoibriú na Caibidle seo.
AIRTEAGAL 174
Idirthréimhse
Tiocfaidh an Chaibidil seo chun bheith infheidhme 3 bliana tar éis theacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo.
CAIBIDIL 10
TRÁDÁIL AGUS FORBAIRT INBHUANAITHE
AIRTEAGAL 175
Comhthéacs agus cuspóirí
1. Meabhraíonn na Páirtithe Clár 21 de Chomhdháil na Náisiún Aontaithe ar Chomhshaol agus Forbairt 1992, Dearbhú na hEagraíochta Idirnáisiúnta Saothair (dá dtagraítear ‘EIS’ anseo feasta) maidir le Prionsabail Bhunúsacha agus Cearta Bunúsacha san Obair 1998, Dearbhú na nAirí ó Chomhairle Eacnamaíoch agus Shóisialta na Náisiún Aontaithe maidir le Lánfhostaíocht agus Obair Chuibhiúil 2006, Dearbhú EIS maidir le Ceartas Sóisialta don Domhandú Cothrom 2008 agus Clár Oibre na Náisiún Aontaithe 2030 don Fhorbairt Inbhuanaithe 2015 agus na Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe a ghabhann leis (dá ngairtear ‘SDGanna’ anseo feasta).
2. Athdhearbhaíonn na Páirtithe a ngealltanais chun forbairt na trádála agus na hinfheistíochta idirnáisiúnta a chur chun cinn ar bhealach is go rannchuideofar le cuspóir na forbartha inbhuanaithe agus leis an gcomhrac in aghaidh an athraithe aeráide. Sa chomhthéacs sin, aithníonn na Páirtithe go bhfuil forbairt eacnamaíoch, forbairt shóisialta agus cosaint comhshaoil ina gcomhpháirteanna den fhorbairt inbhuanaithe atá idirspleách agus a threisíonn a chéile.
AIRTEAGAL 176
An ceart chun rialála agus chun leibhéal cosanta
1. Aithníonn na Páirtithe an ceart atá ag gach Páirtí chun a leibhéil féin cosanta comhshaoil agus saothair intíre a bhunú, agus a dhlí agus a bheartais ábhartha a ghlacadh nó a mhodhnú dá réir sin, i gcomhréir le caighdeáin agus comhaontuithe a aithnítear go hidirnáisiúnta agus d’fhonn ardleibhéil cosanta comhshaoil agus saothair a bhaint amach.
2. Aithníonn na Páirtithe gur míchuí trádáil nó infheistíocht a spreagadh tríd an leibhéal cosanta a thugtar ina ndlí comhshaoil nó ina ndlí nó ina gcaighdeáin saothair a lagú nó a laghdú.
3. Ní fhéachfaidh Páirtí le trádáil ná infheistíocht a spreagadh trí mhaolú óna dhlí comhshaoil agus saothair ná trí mhainneachtain, trí ghníomhaíocht nó neamhghníomhaíocht mharthanach nó athfhillteach, an dlí sin a fhorfheidhmiú go héifeachtach.
AIRTEAGAL 177
Comhaontuithe comhshaoil agus coinbhinsiúin saothair iltaobhacha
1. Aithníonn na Páirtithe an luach atá le rialachas agus comhaontuithe comhshaoil idirnáisiúnta mar fhreagairt ón bpobal idirnáisiúnta ar dhúshláin chomhshaoil dhomhanda nó réigiúnacha agus an luach atá le fostaíocht iomlán agus tháirgiúil chomh maith leis sin, lena n‑áirítear forbairt scileanna agus obair chuibhiúil do chách, agus sin mar phríomheilimint d’fhorbairt inbhuanaithe le haghaidh na dtíortha uile agus mar chuspóir tosaíochta den chomhar idirnáisiúnta.
2. Sa chomhthéacs sin, agus Airteagail 259 go 265 den Chomhaontú seo á gcur san áireamh, athdhearbhaíonn na Páirtithe a ngealltanas chun na comhaontuithe comhshaoil iltaobhacha a chur chun feidhme go héifeachtach, lena n‑áirítear Comhaontú Pháras maidir leis an Athrú Aeráide, atá daingnithe acu faoi seach.
3. Agus Airteagail 285 go 288 den Chomhaontú seo á gcur san áireamh, athdhearbhaíonn na Páirtithe a ngealltanas chun coinbhinsiún EIS bhunúsacha a chur chun feidhme go héifeachtach, chomh maith le coinbhinsiúin EIS eile atá daingnithe acu faoi seach, agus córas cigireachta saothair éifeachtach atá comhsheasmhach lena ngealltanais mar chomhaltaí de EIS a choinneáil ar bun.
AIRTEAGAL 178
Trádáil agus infheistíocht lena dtugtar tús áite d’fhorbairtí inbhuanaithe
1. Athdhearbhaíonn na Páirtithe a ngealltanas chun rannchuidiú na trádála le cuspóir na forbartha inbhuanaithe a fheabhsú. Dá réir sin, comhaontaíonn siad go gcuirfidh siad úsáid scéimeanna dearbhaithe inbhuanaitheachta chun cinn, amhail trádáil chóir agus eiticiúil nó éicilipéadú, freagracht shóisialta chorparáideach agus cleachtais iompair gnó fhreagraigh agus infheistíocht in earraí agus seirbhísí comhshaoil agus i dtáirgí agus teicneolaíochtaí atá neamhdhíobhálach don aeráid chomh maith leis sin.
2. Malartóidh na Páirtithe faisnéis agus comhroinnfidh siad taithí ar a ngníomhaíochtaí chun comhleanúnachas agus tacaíocht fhrithpháirteach a chur chun cinn idir beartais trádála, shóisialta agus chomhshaoil, agus neartóidh siad an t‑idirphlé agus an comhar maidir le saincheisteanna forbartha inbhuanaithe a fhéadfaidh teacht chun cinn i gcomhthéacs a gcaidreamh trádála.
3. Ba cheart baint a bheith ag páirtithe leasmhara ábhartha leis an idirphlé agus leis an gcomhar sin idir na Páirtithe, go háirithe comhpháirtithe sóisialta, chomh maith le heagraíochtaí eile na sochaí sibhialta, lena n‑áirítear tríd an gcomhar leis an tsochaí shibhialta a bhunaítear de bhun Airteagal 314, de réir mar is iomchuí.
AIRTEAGAL 179
Réiteach díospóide
Níl feidhm ag Airteagail 223, 224 ná 225 maidir le díospóidí faoin gCaibidil seo. Maidir le haon díospóid den sórt sin, tar éis don bhord eadrána a thuarascáil chríochnaitheach a sholáthar de bhun Airteagail 219 agus 220, pléifidh na Páirtithe, agus an tuarascáil sin á cur san áireamh, bearta oiriúnacha a bheidh le cur chun feidhme. Déanfaidh an Coiste Comhair faireachán ar chur chun feidhme aon bhirt den sórt sin agus coimeádfaidh sé an t‑ábhar faoi athbhreithniú, lena n‑áirítear tríd an sásra dá dtagraítear in Airteagal 178(3).
CAIBIDIL 11
IOMPAR FRITHIOMAÍOCH, RIALÚ CUMASC AGUS FÓIRDHEONTAIS
AIRTEAGAL 180
Prionsabail
Aithníonn na Páirtithe a thábhachtaí atá iomaíocht shaor gan saobhadh ina gcaidreamh trádála agus infheistíochta. Admhaíonn na Páirtithe go bhféadfadh cleachtais ghnó frithiomaíocha agus idirghabhálacha Stáit saobhadh a dhéanamh ar fheidhmiú cuí margaí agus dochar a dhéanamh do shochair an léirscaoilte trádála agus an léirscaoilte infheistíochta.
AIRTEAGAL 181
Neodracht iomaíoch
Cuirfidh na Páirtithe an Chaibidil seo i bhfeidhm maidir leis na fiontair uile, idir fhiontair phoiblí agus fhiontair phríobháideacha.
AIRTEAGAL 182
Gníomhaíochtaí eacnamaíocha
Tá feidhm ag an gCaibidil seo maidir le gníomhaíochtaí eacnamaíocha.
Chun críocha na Caibidle seo, ciallaíonn ‘gníomhaíochtaí eacnamaíocha’ na gníomhaíochtaí sin a bhaineann le hearraí agus seirbhísí a thairiscint i margadh.
ROINN A
IOMPAR FRITHIOMAÍOCH AGU RIALÚ CUMASC
AIRTEAGAL 183
An creat reachtach
Déanfaidh gach Páirtí dlí na hiomaíochta a ghlacadh nó a choinneáil ar bun ag a bhfuil feidhm maidir leis na fiontair uile sna hearnálacha uile den gheilleagar 22 agus lena ndírítear, ar bhealach éifeachtach, ar na cleachtais seo a leanas:
(a) comhaontuithe cothrománacha agus ingearacha idir fiontair, cinntí ó chomhlachais fiontar agus cleachtais chomhbheartaithe arb é is cuspóir nó is éifeacht dóibh an iomaíocht a chosc, a shrianadh nó a shaobhadh;
(b) mí‑úsáid ceannasachta ag fiontar amháin nó níos mó; agus
(c) comhchruinnithe idir fiontair lena gcuirfí bac mór ar an iomaíocht éifeachtach, go háirithe de dheasca ceannasacht a chruthú nó a neartú.
AIRTEAGAL 184
Seirbhísí ar mhaithe leis an leas eacnamaíoch i gcoitinne
Áiritheoidh na Páirtithe gur faoi réir na rialacha a leagtar amach sa Roinn seo a bheidh fiontair a gcuirtear ar a n‑iontaoibh seirbhísí a bhfuil leas eacnamaíoch ginearálta leo a oibriú, a mhéid nach gcuirtear bac le cur i bhfeidhm na rialacha sin ar fheidhmíocht, sa dlí nó sa chleachtas, na gcúraimí a shanntar do na fiontair sin. Beidh na cúraimí a shanntar trédhearcach agus ní rachaidh aon teorannú le cur i bhfeidhm na rialacha a leagtar amach sa Roinn seo ná aon imeacht uaidh sin thar a bhfuil fíorghá leis chun na cúraimí sin a bhaint amach.
AIRTEAGAL 185
Cur chun feidhme
1. Déanfaidh gach Páirtí údarás iomaíochta a bhunú nó a choinneáil ar bun, ar údarás é a bheidh neamhspleách go hoibríochtúil agus a bheidh freagrach as cur i bhfeidhm iomlán agus forfheidhmiú éifeachtach a dhlí iomaíochta dá dtagraítear in Airteagal 183, agus ag a mbeidh na cumhachtaí agus na hacmhainní is gá chun an méid sin a áirithiú.
2. Déanfaidh gach Páirtí a dhlí iomaíochta dá dtagraítear in Airteagal 183 a chur i bhfeidhm ar bhealach trédhearcach, agus prionsabail na cothroime nós imeachta á n‑urramú, lena n‑áirítear cearta cosanta na bhfiontar lena mbaineann, go háirithe an ceart chun éisteacht a fháil agus an ceart chun athbhreithniú breithiúnach a fháil.
AIRTEAGAL 186
Comhar
1. Admhaíonn na Páirtithe gur chun a leasa choitinn é an comhar a chur chun cinn maidir le beartas agus forfheidhmiú iomaíochta.
2. Chun an comhar sin a éascú, féadfaidh údaráis iomaíochta na bPáirtithe faisnéis a mhalartú, faoi réir na rialacha rúndachta a leagtar síos i ndlí na bPáirtithe faoi seach.
3. Féachfaidh údaráis iomaíochta na bPáirtithe le comhordú a dhéanamh, i gcás inar féidir agus inarb iomchuí, ar a ngníomhaíochtaí forfheidhmiúcháin a bhaineann leis an iompar nó leis na cásanna céanna nó gaolmhara.
AIRTEAGAL 187
Gan réiteach díospóide a chur i bhfeidhm
Níl feidhm ag Caibidil 14 maidir leis an Roinn seo.
ROINN B
FÓIRDHEONTAIS
AIRTEAGAL 188
Sainmhíniú agus raon feidhme
1. Chun críocha na Roinne seo, ciallaíonn ‘fóirdheontas’ beart lena gcomhlíontar na coinníollacha a leagtar amach i mír 1.1 d’Airteagal 1 den Chomhaontú maidir le Fóirdheontais agus le Bearta Frithchúitimh (SCM), gan beann ar cibé acu a dheonaítear nó nach ndeonaítear é d’fhiontar a sholáthraíonn earraí nó seirbhísí 23 .
2. Tá feidhm ag an Roinn seo maidir le fóirdheontais atá sonrach de réir bhrí Airteagal 2 den Chomhaontú maidir le Fóirdheontais agus le Bearta Frithchúitimh nó a thagann faoi raon feidhme Airteagal 192 den Chomhaontú seo.
3. Áiritheoidh na Páirtithe gur faoi réir na rialacha a leagtar amach sa Roinn seo a bheidh fóirdheontais le haghaidh fiontair a gcuirtear ar a n‑iontaoibh seirbhísí a bhfuil leas eacnamaíoch ginearálta leo a oibriú, a mhéid nach gcuirtear bac le cur i bhfeidhm na rialacha sin ar fheidhmíocht, sa dlí ná sa chleachtas, na gcúraimí a shanntar do na fiontair sin. Beidh na cúraimí a shanntar trédhearcach agus ní rachaidh aon teorannú le cur i bhfeidhm na rialacha a leagtar amach sa Roinn seo ná aon imeacht uaidh sin thar a bhfuil fíorghá leis chun na cúraimí sin a bhaint amach.
4. Níl feidhm ag Airteagal 191 den Chomhaontú seo maidir le fóirdheontais a bhaineann le trádáil in earraí a chumhdaítear le hIarscríbhinn 1 a ghabhann leis an gComhaontú maidir leis an Talmhaíocht.
5. Níl feidhm ag Airteagal 191 ná 192 maidir leis an earnáil closamhairc.
6. Níl feidhm ag Airteagal 192 maidir le fóirdheontais a comhaontaíodh go foirmiúil ná a deonaíodh roimh theacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo nó laistigh de 5 bliana óna theacht i bhfeidhm.
AIRTEAGAL 189
Gaolmhaireacht le EDT
Ní dhéanfaidh aon ní sa Roinn seo difear do chearta ná oibleagáidí ceachtar Páirtí faoin gComhaontú maidir le Fóirdheontais agus le Bearta Frithchúitimh, an Comhaontú maidir leis an Talmhaíocht, Airteagal XVI de GATT 1994 nó Airteagal XV de GATS.
AIRTEAGAL 190
Trédhearcacht
1. Cuirfidh gach Páirtí, maidir le fóirdheontas a dheonaítear nó a choinnítear ar bun laistigh dá chríoch, an fhaisnéis seo a leanas ar fáil don phobal:
(a) bunús dlí agus cuspóir an fhóirdheontais;
(b) foirm an fhóirdheontais;
(c) méid an fhóirdheontais nó an méid arna bhuiséadú don fhóirdheontas; agus
(d) más féidir, ainm fhaighteoir an fhóirdheontais.
2. Comhlíonfaidh Páirtí mír 1 tríd an méid seo a leanas a dhéanamh:
(a) fógra a chur isteach de bhun Airteagal 25 den Chomhaontú maidir le Fóirdheontais agus le Bearta Frithchúitimh, rud a sholáthraítear gach 2 bhliain ar a laghad;
(b) fógra a chur isteach de bhun Airteagal 18 den Chomhaontú maidir leis an Talmhaíocht; nó
(c) a áirithiú go bhfoilseoidh sé féin an fhaisnéis dá dtagraítear i mír 1, nó go bhfoilseofar í thar a cheann, ar shuíomh gréasáin atá inrochtana ag an bpobal faoin 31 Nollaig an bhliain féilire tar éis na bliana ina ndearnadh an fóirdheontas a dheonú nó a choinneáil ar bun.
AIRTEAGAL 191
Comhairliúcháin
1. Má mheasann Páirtí go bhfuil dochar á dhéanamh ag fóirdheontas, nó gur dócha go ndéanfar dochar leis, dá leasanna léirscaoilte trádála nó infheistíochta, féadfaidh sé a ábhar imní a chur in iúl i scríbhinn don Pháirtí eile agus faisnéis bhreise a iarraidh ar an ábhar.
2. Leis an iarraidh dá dtagraítear i mír 1 áireofar míniú ar conas atá dochar á dhéanamh ag an bhfóirdheontas, nó is dócha go ndéanfar dochar leis, do leasanna an Pháirtí iarrthaigh. Féadfaidh an Páirtí iarrthach an fhaisnéis seo a leanas a lorg maidir leis an bhfóirdheontas:
(a) an bunús dlí le haghaidh an fhóirdheontais agus a chuspóir beartais nó a chuspóir;
(b) foirm an fhóirdheontais;
(c) dátaí agus fad an fhóirdheontais agus aon teorainn ama eile a ghabhann leis;
(d) na ceanglais incháilitheachta le haghaidh an fhóirdheontais;
(e) an méid iomlán nó an méid bliantúil arna bhuiséadú le haghaidh an fhóirdheontais;
(f) más féidir, ainm fhaighteoir an fhóirdheontais; agus
(g) aon fhaisnéis eile lena gceadaítear measúnú a dhéanamh ar éifeachtaí díobhálacha an fhóirdheontais.
3. Soláthróidh an Páirtí iarrtha an fhaisnéis arna hiarraidh i scríbhinn laistigh de thréimhse réasúnta, i bprionsabal nach faide ná 60 lá tar éis dháta seachadta na hiarrata. I gcás nach soláthróidh an Páirtí iarrtha aon chuid den fhaisnéis a iarrtar, míneoidh an Páirtí an fáth nach ann don fhaisnéis sin ina fhreagra i scríbhinn laistigh den tréimhse chéanna.
4. Tar éis an fhaisnéis a iarrtar a fháil, féadfaidh an Páirtí iarrthach comhairliúcháin a iarraidh ar an ábhar. Comhairliúcháin idir na Páirtithe chun na hábhair imní arna n‑ardú a phlé, cuirfear ar siúl iad laistigh de thréimhse réasúnta, i bprionsabal nach faide ná 60 lá tar éis dháta seachadta na hiarrata ar chomhairliúcháin.
5. Déanfaidh na Páirtithe gach iarracht chun teacht ar réiteach ar an ábhar a bheidh chun sástacht a chéile.
AIRTEAGAL 192
Fóirdheontais faoi réir coinníollacha
1. Ceadófar na fóirdheontais seo a leanas faoi réir na gcoinníollacha thíos chun críocha na Roinne seo:
(a) fóirdheontais trína ráthaíonn rialtas fiachais nó dliteanais fiontar áirithe, ar choinníoll go mbeidh méid na bhfiachas agus na ndliteanas sin nó fad na ráthaíochta sin teoranta; agus
(b) fóirdheontais le haghaidh fiontair dhócmhainneacha nó anásta i bhfoirmeacha éagsúla, ar choinníoll:
(i) go mbeidh plean athstruchtúrúcháin inchreidte ann atá bunaithe ar thoimhdí réalaíocha d’fhonn a áirithiú go bhfillfear ar inmharthanacht fhadtéarmach an fhiontair dhócmhainnigh nó anásta laistigh de thréimhse réasúnta; agus
(ii) go rannchuideoidh an fiontar leis na costais athstruchtúrúcháin; níl oibleagáid ar fhiontair bheaga agus mheánmhéide rannchuidiú leis na costais athstruchtúrúcháin.
2. Níl feidhm ag pointe (b) de mhír 1 maidir le fóirdheontais a sholáthraítear d’fhiontair mar thacaíocht leachtachta shealadach i bhfoirm ráthaíochtaí iasachta nó iasachtaí le linn na tréimhse is gá chun plean athstruchtúrúcháin a ullmhú. Beidh an tacaíocht leachtachta shealadach sin teoranta don mhéid is gá chun an fiontar a choimeád i ngnó agus chuige sin amháin.
3. Fóirdheontais chun imeacht ordúil cuideachta ó mhargadh a áirithiú, ceadófar iad.
4. Níl feidhm ag an Airteagal seo maidir le fóirdheontais a bhfuil a méideanna carnacha nó a mbuiséid charnacha níos lú ná EUR 200 000 in aghaidh an fhiontair thar thréimhse 3 bliana as a chéile.
5. Ní feidhm ag mír 1 maidir le fóirdheontais a dheonaítear chun suaitheadh tromchúiseach i ngeilleagar Páirtí a leigheas. Suaitheadh i ngeilleagar Páirtí, measfar gur suaitheadh tromchúiseach é má tá sé eisceachtúil, sealadach agus suntasach.
6. A mhéid nach dtagann siad faoi raon feidhme Airteagal 188(3), fóirdheontais a sholáthraítear chun cláir a chur chun feidhme, go háirithe i réimsí na tithíochta sóisialta agus an iompair iarnróid le haghaidh tráchtearraí, díolmhaítear iad ó na coinníollacha dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal seo a urramú, ar choinníoll go mbeidh siad dírithe ar an tsochaí.
AIRTEAGAL 193
Úsáid fóirdheontas
Áiritheoidh gach Páirtí nach n‑úsáidfidh fiontair fóirdheontais ach le haghaidh an chuspóra beartais ar lena aghaidh a deonaíodh na fóirdheontais 24 .
CAIBIDIL 12
FIONTAIR FAOI ÚINÉIREACHT STÁIT, FIONTAIR DAR DEONAÍODH CEARTA NÓ PRIBHLÉIDÍ SPEISIALTA, AGUS MONAPLACHTAÍ AINMNITHE
AIRTEAGAL 194
Sainmhínithe
Chun críocha na Caibidle seo:
(a) ciallaíonn ‘socrú’ Socrú maidir leis na Creidmheasanna Onnmhairiúcháin arna dTacú go hOifigiúil de chuid na hEagraíochta um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta (dá ngairtear ‘EFCE’ anseo feasta) nó gealltanas comharba, cibé acu a forbraíodh nó nár forbraíodh é laistigh nó lasmuigh de chreat ECFE, atá glactha ag 12 Chomhalta EDT bhunaidh ar a laghad a bhí ina Rannpháirtithe sa Socrú amhail ón 1 Eanáir 1979.
(b) ciallaíonn ‘gníomhaíochtaí tráchtála’ gníomhaíochtaí arb é an toradh deiridh orthu táirgeadh earra nó soláthar seirbhíse, rud a dhíolfar i gcainníochtaí agus ar phraghsanna arna gcinneadh ag fiontar, agus a dhéantar agus iad dírithe ar bhrabús a dhéanamh 25 ;
(c) ciallaíonn ‘breithnithe tráchtála’ praghas, cáilíocht, infhaighteacht, indíoltacht, iompar agus téarmaí agus coinníollacha ceannaigh nó díola eile, nó tosca eile a bheadh curtha san áireamh de ghnáth i gcinntí tráchtála fiontair atá faoi úinéireacht phríobháideach agus a oibríonn de réir phrionsabail an gheilleagair mhargaidh sa ghnó nó sa tionscal ábhartha;
(d) ciallaíonn ‘monaplacht ainmnithe’ eintiteas, lena n‑áirítear cuibhreannas nó gníomhaireacht rialtais a ainmnítear i margadh ábhartha i gcríoch Pháirtí mar sholáthróir nó ceannaitheoir aonair earra nó seirbhíse, ach ní áirítear leis sin eintiteas ar deonaíodh ceart eisiach maoine intleachtúla dó mar gheall ar an deonú sin agus mar gheall air sin amháin;
(e) ciallaíonn ainmniú monaplacht a bhunú nó a údarú, nó raon feidhme monaplachta a leathnú chun earra nó seirbhís bhreise a chumhdach;
(f) ciallaíonn ‘fiontar dar deonaíodh cearta nó pribhléidí speisialta’ fiontar, poiblí nó príobháideach, dar dheonaigh Páirtí, le dlí nó le gníomh, cearta nó pribhléidí speisialta tríd an líon fiontar atá údaraithe chun earra nó seirbhís a sholáthar, tríd an líon fiontar sin a ainmniú nó a theorannú do dhá cheann nó níos mó, seachas de réir critéir oibiachtúla, chomhréireacha agus neamh‑idirdhealaitheacha, ar bhealach lena ndéantar difear substaintiúil do chumas aon fhiontar eile an t‑earra nó an tseirbhís chéanna a sholáthar sa limistéar geografach céanna faoi choinníollacha atá coibhéiseach go substaintiúil;
(g) ciallaíonn ‘seirbhís a sholáthraítear agus údarás rialtasach á fheidhmiú’ seirbhís a sholáthraítear agus údarás rialtasach á fheidhmiú mar a shainmhínítear in GATS, lena n‑áirítear, i gcás inarb infheidhme, san Iarscríbhinn maidir le Seirbhísí Airgeadais a ghabhann le GATS.
(h) ciallaíonn ‘fiontar faoi úinéireacht Stáit’ inar fíor an méid seo a leanas maidir le Páirtí:
(i) tá níos mó ná 50 % den scairchaipiteal faoina úinéireacht dhíreach;
(ii) rialaíonn sé, go díreach nó go hindíreach, feidhmiú os cionn 50 % de na cearta vótála;
(iii) tá an chumhacht aige tromlach de chomhaltaí an bhoird stiúrthóirí nó comhlacht bainistíochta coibhéiseach a cheapadh; nó
(iv) tá an chumhacht aige rialú a fheidhmiú ar an bhfiontar.
AIRTEAGAL 195
Raon feidhme
1. Deimhníonn na Páirtithe a gcearta agus a n‑oibleagáidí faoi mhíreanna 1, 2 agus 3 d’Airteagal XVII de GATT 1994, an Tuiscint ar an Léiriú ar Airteagal XVII de GATT 1994 agus faoi mhíreanna 1, 2 agus 5 d’Airteagal VIII de GATS chomh maith leis sin.
2. Tá feidhm ag an gCaibidil seo maidir le fiontair faoi úinéireacht stáit, fiontair dar deonaíodh cearta nó pribhléidí speisialta agus monaplachtaí ainmnithe a ghabhann do ghníomhaíocht tráchtála. I gcás ina ngabhfaidh na fiontair nó na monaplachtaí sin do ghníomhaíochtaí tráchtála agus neamhthráchtála araon, ní chumhdaítear leis an gCaibidil seo ach na gníomhaíochtaí tráchtála.
3. Tá feidhm ag an gCaibidil seo maidir le fiontair faoi úinéireacht stáit, fiontair dar deonaíodh cearta nó pribhléidí speisialta agus monaplachtaí ainmnithe ar na leibhéil rialtais uile.
4. Níl feidhm ag an gCaibidil seo maidir le fiontair faoi úinéireacht stáit, fiontair dar deonaíodh cearta nó pribhléidí speisialta ná monaplachtaí ainmnithe nuair a ghníomhaíonn siad mar eintitis soláthair a chumhdaítear faoi na hiarscríbhinní de chuid gach Páirtí a ghabhann le Foscríbhinn I a ghabhann leis an gComhaontú maidir le Soláthar Rialtais, arna dhéanamh i Marrakech an 15 Aibreán 1994, atá in Iarscríbhinn 4 a ghabhann le Comhaontú EDT agus faoi Iarscríbhinn 9 a ghabhann leis an gComhaontú seo chun críoch rialtais seachas d’fhonn na hearraí nó na seirbhísí arna soláthar a athdhíol ó thaobh na tráchtála de ná d’fhonn úsáid a bhaint as na hearraí nó na seirbhísí arna soláthar agus táirgí á dtáirgeadh nó seirbhísí á soláthar lena ndíol ó thaobh na tráchtála de.
5. Níl feidhm ag an gCaibidil seo maidir le haon seirbhís a sholáthraítear i bhfeidhmiú údaráis rialtasaigh.
6. Níl feidhm ag an gCaibidil seo maidir le fiontair faoi úinéireacht stáit, fiontair dar deonaíodh cearta nó pribhléidí speisialta ná monaplachtaí ainmnithe a ghabhann go heisiach do tháirgeadh táirgí míleata agus táirgí a bhaineann le cosaint 26 .
7. Níl feidhm ag an gCaibidil seo maidir le fiontar faoi úinéireacht stáit, fiontar dar deonaíodh cearta nó pribhléidí speisialta ná monaplacht ainmnithe más amhlaidh in aon cheann de na 3 bliana fhioscacha as a chéile roimhe sin ba lú ná 50 milliún ceart tarraingthe speisialta an t‑ioncam bliantúil a díorthaíodh ó ghníomhaíochtaí tráchtála an fhiontair nó na monaplachta sin.
8. Níl feidhm ag Airteagal 197 maidir le soláthar seirbhísí airgeadais ag fiontar faoi úinéireacht stáit de bhun sainordú rialtais más fíor an méid seo a leanas maidir leis an soláthar seirbhísí airgeadais sin:
(a) tacaítear le honnmhairí nó allmhairí leis sin, ar choinníoll gur fíor an méid seo a leanas maidir le seirbhísí:
(i) nach mbeartaítear na seirbhísí sin chun maoiniú tráchtála a chur as áit; nó
(ii) go dtairgtear na seirbhísí sin faoi théarmaí nach fabhraí ná na téarmaí a d’fhéadfaí a fháil le haghaidh seirbhísí airgeadais inchomparáide ar an margadh tráchtála;
(b) tacaítear leis sin le hinfheistíocht phríobháideach lasmuigh de chríoch an Pháirtí, ar choinníoll gur fíor an méid seo a leanas maidir leis na seirbhísí:
(i) nach mbeartaítear na seirbhísí sin chun maoiniú tráchtála a chur as áit; nó
(ii) go dtairgtear na seirbhísí sin faoi théarmaí nach fabhraí ná na téarmaí a d'’fhéadfaí a fháil le haghaidh seirbhísí airgeadais inchomparáide ar an margadh tráchtála; nó
(c) tairgtear é ar théarmaí atá comhsheasmhach leis an Socrú, ar choinníoll go dtagann sé faoi raon feidhme an tSocraithe 27 .
9. Níl feidhm ag Airteagal 197 maidir leis na hearnálacha seirbhíse lasmuigh de raon feidhme an Chomhaontaithe seo mar a leagtar amach i gCaibidil 6.
AIRTEAGAL 196
Forálacha ginearálta
1. Gan dochar do chearta agus oibleagáidí gach Páirtí faoin gCaibidil seo, ní choisctear le haon ní sa Chaibidil seo ar Pháirtí fiontair faoi úinéireacht stáit a bhunú ná a choinneáil ar bun, cearta nó pribhléidí speisialta a dheonú d’fhiontair ná monaplachtaí a ainmniú ná a choinneáil ar bun.
2. Ní chuirfidh ceachtar Páirtí de cheangal ar fhiontar faoi úinéireacht stáit, fiontar dar deonaíodh cearta nó pribhléidí speisialta ná monaplacht ainmnithe gníomhú ar bhealach atá ar neamhréir leis an gCaibidil seo, ná ní spreagfaidh ceachtar Páirtí é ná í le déanamh amhlaidh.
AIRTEAGAL 197
Cóir neamh‑idirdhealaitheach agus breithnithe tráchtála
1. Áiritheoidh gach Páirtí go ndéanfaidh gach ceann dá fhiontair faoi úinéireacht stáit, dá fhiontair dar deonaíodh cearta nó pribhléidí speisialta agus dá mhonaplacht ainmnithe an méid seo a leanas agus é ag gabhail do ghníomhaíochtaí tráchtála:
(a) gníomhóidh sé i gcomhréir le breithnithe tráchtála agus ceannach nó díol earra nó seirbhíse ar bun aige, seachas chun aon téarma dá shainordú seirbhíse poiblí a chomhlíonadh 28 , mar shampla maidir le cláir agus tionscadail atá dírithe ar an tsochaí, nach bhfuil ar neamhréir le pointe (b) nó (c);
(b) agus earra nó seirbhís á ceannach aige:
(i) tugann sé cóir d’earra nó do sheirbhís arna sholáthar nó arna soláthar ag fiontar de chuid an Pháirtí eile, ar cóir í nach lú fabhar ná an chóir a thugann sé d’earra dá shamhail nó do sheirbhís dá samhail arna sholáthar nó arna soláthar ag a fhiontair féin; agus
(ii) tugann sé cóir d’earra nó do sheirbhís arna sholáthar nó arna soláthar ag fiontar de chuid an Pháirtí eile ar infheistíocht faoi chumhdach é ina chríoch, ar cóir í nach lú fabhar ná an chóir a thugann sé d’earra dá shamhail nó do sheirbhís dá samhail arna sholáthar nó arna soláthar ag fiontair sa mhargadh ábhartha ina chríoch ar infheistíochtaí de chuid infheisteoirí an Pháirtí iad; agus
(c) agus earra nó seirbhís á díol aige:
(i) tugann sé cóir d’fhiontar de chuid an Pháirtí eile nach lú fabhar ná an chóir a thugann sé dá fhiontair féin; agus
(ii) tugann sé cóir d’fhiontar an Pháirtí eile ar infheistíocht faoi chumhdach é ina chríoch, ar cóir í nach lú fabhar ná an chóir a thugann sé d’fhiontair sa mhargadh ábhartha ina chríoch ar infheistíochtaí a infheisteoirí iad.
2. Le mír 1 ní choisctear ar fhiontair faoi úinéireacht stáit, fiontair dar deonaíodh cearta nó pribhléidí speisialta ná monaplachtaí ainmnithe an méid seo a leanas a dhéanamh:
(a) earraí nó seirbhísí a cheannach nó a sholáthar de réir téarmaí nó coinníollacha éagsúla, lena n‑áirítear iad sin a bhaineann le praghas, ar choinníoll go ndéanfar an ceannachán i gcomhréir le breithnithe tráchtála; nó
(b) diúltú earraí nó seirbhísí a cheannach nó a sholáthar, ar choinníoll go ndéanfar sin ar bhonn breithnithe tráchtála.
AIRTEAGAL 198
Creat rialála
1. Féachfaidh na Páirtithe le caighdeáin idirnáisiúnta ábhartha a urramú agus leis an úsáid is fearr a bheith astu, lena n‑áirítear Treoirlínte ECFE maidir le Rialachas Corparáideach Fiontar faoi Úinéireacht Stáit.
2. Áiritheoidh gach Páirtí gur fíor an méid seo a leanas maidir le haon chomhlacht rialála a bhunaíonn sé nó a choinníonn sé ar bun nó aon chomhlacht a gcuireann sé feidhm rialála ar a iontaoibh:
(a) beidh sé neamhspleách ar aon fhiontar a ndéanann an comhlacht sin rialáil air chun éifeachtacht na feidhme rialála a áirithiú, agus ní bheidh sé cuntasach dó; agus
(b) gníomhóidh sé go neamhchlaonta 29 maidir leis na fiontair uile a rialaíonn an comhlacht, lena n‑áirítear fiontair faoi úinéireacht stáit, fiontair dar deonaíodh cearta nó pribhléidí speisialta agus monaplachtaí ainmnithe 30 .
3. Cuirfidh gach Páirtí a dhlíthe agus a rialacháin i bhfeidhm maidir le fiontair faoi úinéireacht Stáit, fiontair ar deonaíodh cearta nó pribhléidí speisialta dóibh agus monaplachtaí ainmnithe ar bhealach comhsheasmhach neamh‑idirdhealaitheach.
AIRTEAGAL 199
Trédhearcacht
1. Páirtí ag a bhfuil cúis lena chreidiúint go bhfuil dochar á dhéanamh dá leasanna faoin gCaibidil seo de dheasca na ngníomhaíochtaí tráchtála de chuid fiontar faoi úinéireacht stáit, féadfaidh fiontar dar deonaíodh cearta nó pribhléidí speisialta nó monaplacht ainmnithe de chuid an Pháirtí eile a iarraidh i scríbhinn ar an bPáirtí eile sin faisnéis a sholáthar faoi oibríochtaí an fhiontair nó na monaplachta sin a bhaineann le cur chun feidhme na Caibidle seo.
2. Le hiarrataí ar fhaisnéis dá dtagraítear i mír 1 léireofar:
(a) an fiontar nó an mhonaplacht lena mbaineann;
(b) na hearraí nó na seirbhísí agus na margaí lena mbaineann;
(c) na leasanna faoin gCaibidil seo a gcreideann an Páirtí iarrthach dochar a bheith á dhéanamh dóibh;
(d) cleachtais dá bhfuil an fiontar nó an mhonaplacht ag gabháil lena gcuirtear bac ar thrádáil nó infheistíocht idir na Páirtithe ar bhealach atá ar neamhréir leis an gCaibidil seo; agus
(e) cé acu den fhaisnéis seo a leanas a bheidh le soláthar:
(i) úinéireacht agus struchtúr vótála an fhiontair nó na monaplachta, lena léirítear céatadán na scaireanna atá faoi úinéireacht charnach an Pháirtí iarrtha, a fhiontar faoi úinéireacht stáit, a fhiontar dar deonaíodh cearta nó pribhléidí speisialta nó a mhonaplachtaí ainmnithe, agus céatadán na gceart vótála atá ina seilbh go carnach, san fhiontar nó sa mhonaplacht;
(ii) tuairisc ar aon scair speisialta nó ceart vótála speisialta nó ceart eile a shealbhaíonn an Páirtí iarrtha, a fhiontair faoi úinéireacht stáit, a fhiontair dar deonaíodh cearta nó pribhléidí speisialta nó a mhonaplachtaí ainmnithe, i gcás ina mbeidh na cearta sin éagsúil leo sin a ghabhann le scaireanna coiteanna ginearálta an fhiontair nó na monaplachta;
(iii) tuairisc ar struchtúr eagraíochtúil an fhiontair nó na monaplachta agus a chomhdhéanamh nó a comhdhéanamh ar an mbord stiúrthóirí nó ar aon chomhlacht coibhéiseach eile;
(iv) tuairisc ar na ranna rialtais nó na comhlachtaí poiblí a rialaíonn an fiontar nó an mhonaplacht nó a dhéanann faireachán air nó uirthi, tuairisc ar na ceanglais tuairisciúcháin arna bhforchur ag na ranna nó na comhlachtaí sin ar an bhfiontar nó ar an monaplacht, agus cearta agus cleachtais na ranna rialtais nó na gcomhlachtaí poiblí le linn feidhmeannaigh shinsearacha agus comhaltaí den bhord stiúrthóirí nó aon chomhlacht bainistíochta coibhéiseach eile de chuid an fhiontair nó na monaplachta a cheapadh, a dhífhostú nó a íoc;
(v) ioncam bliantúil agus sócmhainní iomlána an fhiontair nó na monaplachta thar an tréimhse 3 bliana is déanaí a bhfuil faisnéis ar fáil ina leith;
(vi) aon tarscaoileadh, díolúine agus beart gaolmhar a dtairbhíonn an fiontar nó an mhonaplacht de nó di faoi dhlíthe agus rialacháin an Pháirtí iarrtha; agus
(vii) aon fhaisnéis bhreise maidir leis an bhfiontar nó leis an monaplacht atá ar fáil go poiblí, lena n‑áirítear tuarascálacha airgeadais bliantúla agus iniúchtaí tríú páirtí.
3. Mura mbeidh an fhaisnéis iarrtha ar fáil don Pháirtí iarrtha, soláthróidh an Páirtí sin na cúiseanna atá leis sin i scríbhinn don Pháirtí iarrthach.
CAIBIDIL 13
Trédhearcacht
AIRTEAGAL 200
Sainmhínithe
Chun críocha na Caibidle seo:
(a) ciallaíonn ‘cinneadh riaracháin’ cinneadh ag a bhfuil éifeacht dhlíthiúil lena ndéantar difear do chearta agus oibleagáidí duine shonraigh i gcás aonair, agus lena gcumhdaítear gníomhaíocht riaracháin nó mainneachtain gníomhaíocht nó cinneadh riaracháin a dhéanamh dá bhforáiltear i ndlí an Pháirtí;
(b) ciallaíonn ‘duine leasmhar’ aon duine dá ndéantar difear nó dá bhféadfar difear a dhéanamh le beart lena bhfuil feidhm ginearálta;
(c) ciallaíonn ‘beart lena bhfuil feidhm ghinearálta’ dlíthe, rialacháin, nósanna imeachta agus rialuithe riaracháin lena bhfuil feidhm ghinearálta agus ag a bhféadfaidh tionchar a bheith ar aon ábhar a chumhdaítear leis an Teideal seo.
AIRTEAGAL 201
Cuspóir
Agus aitheantas á thabhairt don tionchar a fhéadfaidh a bheith ag a dtimpeallacht rialála faoi seach ar thrádáil agus infheistíocht eatarthu, is é is aidhm do na Páirtithe timpeallacht rialála intuartha agus nósanna imeachta éifeachtúla le haghaidh oibreoirí eacnamaíocha a chur chun cinn, go háirithe fiontair bheaga agus mheánmhéide, i gcomhréir le forálacha na Caibidle seo.
AIRTEAGAL 202
Foilseachán
1. Áiritheoidh gach Páirtí gur fíor an méid seo a leanas maidir le beart lena bhfuil feidhm ghinearálta i leith aon ábhar a chumhdaítear leis an Teideal seo:
(a) déantar é a fhoilsiú go pras trí mheán oifigiúil a ainmnítear go hoifigiúil agus, i gcás inarb indéanta, trí mheán leictreonach, nó cuirtear ar fáil ar bhealach eile é ar bhealach is go gcuirfear é ar a chumas d’aon duine eolas a chur air;
(b) soláthraítear míniú leis ar chuspóir an bhirt agus ar an réasúnaíocht is bun leis; agus
(c) ceadaítear am leordhóthanach leis idir foilsiú agus teacht i bhfeidhm birt den sórt sin, ach amháin i gcás nach féidir sin ar fhorais phráinne.
2. Agus dlíthe nó rialacháin lena bhfuil feidhm ghinearálta á nglacadh nó á leasú maidir le haon ábhar a chumhdaítear leis an Teideal seo, déanfaidh gach Páirtí, i gcomhréir lena rialacha agus lena nósanna imeachta faoi seach an méid seo a leanas:
(a) an bille nó an dréachtrialachán nó na dréachtdoiciméid chomhairliúcháin a fhoilsiú ag céim luath iomchuí lena soláthraítear mionsonraí ar chuspóir an dlí nó an rialacháin bheartaithe agus an réasúnaíocht is bun leis;
(b) deiseanna réasúnta agus tréimhse iomchuí a sholáthar chun go bhféadfaidh daoine leasmhara barúil a thabhairt; agus
(c) féachfaidh sé leis na barúlacha a fuarthas a chur san áireamh.
AIRTEAGAL 203
Fiosrúcháin
1. Déanfaidh gach Páirtí sásraí iomchuí a bhunú nó a choinneáil ar bun chun freagairt d’fhiosrúcháin ó aon duine maidir le haon bheart lena bhfuil feidhm ghinearálta agus a bheartaítear nó atá i bhfeidhm, maidir le haon ábhar a chumhdaítear leis an Teideal seo.
2. Arna iarraidh sin do Pháirtí, soláthróidh an Páirtí eile faisnéis go pras agus freagróidh sé ceisteanna a bhaineann le haon bheart lena bhfuil feidhm ghinearálta nó aon togra chun aon bheart lena bhfuil feidhm ghinearálta a ghlacadh, a leasú nó a aisghairm maidir le haon ábhar a chumhdaítear leis an Teideal seo agus a mheasann an Páirtí iarrthach a bhféadfaí difear a dhéanamh leis sin d’oibriú an Chomhaontaithe seo.
AIRTEAGAL 204
Bearta a riar a bhfuil feidhm ghinearálta leo
1. Riarfaidh gach Páirtí na bearta uile lena bhfuil feidhm ghinearálta ar bhealach oibiachtúil, neamhchlaonta agus réasúnta maidir le haon ábhar a chumhdaítear leis an Teideal seo.
2. Déanfaidh gach Páirtí an méid seo a leanas, agus na bearta dá dtagraítear i mír 1 á gcur i bhfeidhm maidir le daoine, earraí nó seirbhísí sonracha a bhaineann leis an bPáirtí eile i gcásanna aonair:
(a) féachfaidh sé le fógra réasúnta a thabhairt do dhaoine leasmhara dá ndéantar difear díreach le himeachtaí riaracháin, i gcomhréir lena dhlíthe agus lena rialacháin, nuair a thionscnaítear imeachtaí, lena n‑áirítear tuairisc ar chineál na n‑imeachtaí, ráiteas maidir leis an údarás dlíthiúil faoina dtionscnaítear na himeachtaí agus, i gcás inarb iomchuí, tuairisc ghinearálta ar aon saincheist faoi dhíospóid; agus
(b) soláthróidh sé deis réasúnta do na daoine leasmhara sin chun fíorais agus argóintí a chur i láthair mar thaca lena seasaimh roimh aon chinneadh riaracháin críochnaitheach a mhéid a cheadaítear sin de réir cúrsaí ama, chineál na n‑imeachtaí agus leas an phobail.
AIRTEAGAL 205
Athbhreithniú
1. Déanfaidh gach Páirtí binsí nó nósanna imeachta breithiúnacha, eadrána nó riaracháin a bhunú nó a choinneáil ar bun chun críocha an athbhreithnithe phrais agus, i gcás ina bhfuil údar leis sin, cinntí riaracháin a cheartú maidir le haon ábhar a chumhdaítear leis an Teideal seo. Áiritheoidh gach Páirtí go ndéanfar a nósanna imeachta um athbhreithniú ar bhealach neamh‑idirdhealaitheach agus neamhchlaonta. Áiritheoidh gach Páirtí go mbeidh a bhinsí a dhéanann an t‑athbhreithniú sin neamhchlaonta agus neamhspleách ar an oifig nó ar an údarás a gcuirtear forfheidhmiú riaracháin ar a hiontaoibh nó ar a iontaoibh agus nach bhfuil aon leas substaintiúil acu i dtoradh an ábhair.
2. Áiritheoidh gach Páirtí go soláthrófar an ceart chun an méid seo a leanas do na páirtithe sna himeachtaí dá dtagraítear i mír 1:
(a) deis réasúnach tacú lena seasaimh faoi seach nó iad a chosaint; agus
(b) cinneadh atá bunaithe ar fhianaise agus ar aighneachtaí taifid nó, i gcás ina gceanglófar faoina dhlí é, an taifead arna thiomsú ag an údarás riaracháin.
3. An cinneadh dá dtagraítear i bpointe (b) de mhír 2, faoi réir achomhairc nó athbhreithniú breise dá bhforáiltear i ndlí gach Páirtí, déanfaidh an oifig nó an t‑údarás a gcuirtear forfheidhmiú riaracháin ar a hiontaoibh nó ar a iontaoibh é a chur chun feidhme.
AIRTEAGAL 206
Cáilíocht rialála, feidhmíocht agus dea‑chleachtais rialála
1. Aithníonn na Páirtithe prionsabail dea‑chleachtas rialála agus cuirfidh siad cáilíocht rialála agus feidhmíocht chun cinn, lena n‑áirítear tríd an méid seo a leanas a dhéanamh:
(a) úsáid measúnuithe tionchair rialála a spreagadh agus mórthionscnaimh á bhforbairt; agus
(b) nósanna imeachta a bhunú nó a choinneáil ar bun chun meastóireacht chúlghabhálach thréimhsiúil ar a mbearta lena mbaineann feidhm ghinearálta a chur chun cinn.
2. Féachfaidh na Páirtithe le dul i gcomhar i bhfóraim réigiúnacha agus iltaobhacha agus le dea‑chleachtais rialála agus trédhearcacht a chur chun cinn i leith trádáil agus infheistíocht idirnáisiúnta i réimsí a chumhdaítear leis an Teideal seo.
AIRTEAGAL 207
Forálacha sonracha
Beidh feidhm ag an gCaibidil seo gan dochar d’aon riail trédhearcachta shonrach a bhunaítear sna Caibidlí eile den Teideal seo.
CAIBIDIL 14
RÉITEACH DÍOSPÓIDE
ROINN A
CUSPÓIR AGUS RAON FEIDHME
AIRTEAGAL 208
Cuspóir
Is é is cuspóir don Chaibidil seo sásra éifeachtach agus éifeachtúil a bhunú chun díospóidí a sheachaint agus a réiteach idir na Páirtithe maidir le léirmhíniú agus cur i bhfeidhm an Teidil seo d’fhonn teacht, i gcás inar féidir, ar réiteach arna chomhaontú go frithpháirteach.
AIRTEAGAL 209
Raon feidhme
Tá feidhm ag an gCaibidil seo maidir le haon díospóid idir na Páirtithe maidir le léirmhíniú nó cur i bhfeidhm an Teidil seo (dá ngairtear ‘forálacha faoi chumhdach’ anseo feasta), mura bhforáiltear a mhalairt leis an Teideal seo.
AIRTEAGAL 210
Sainmhínithe
1. Chun críocha Chaibidil 14 agus Iarscríbhinní 14‑A agus 14‑B:
(a) ciallaíonn ‘foireann riaracháin’ daoine aonair, seachas cúntóirí, faoi stiúradh agus rialú painéalaí;
(b) ciallaíonn ‘comhairleoir’ duine aonair atá coinnithe ag Páirtí chun comhairle a chur ar an bPáirtí sin nó cúnamh a thabhairt dó i dtaca le himeachtaí an phainéil;
(c) ciallaíonn ‘cúntóir’ duine aonair arb amhlaidh, faoi na téarmaí ceapacháin agus faoi stiúradh agus rialú painéalaí, a dhéanann sé taighde nó a sholáthraíonn sé cúnamh don phainéalaí sin;
(d) ciallaíonn ‘iarrthóir’ duine aonair a bhfuil a ainm ar an liosta painéalaithe dá dtagraítear in Airteagal 214 agus atá faoi bhreithniú lena roghnú mar phainéalaí i gcomhréir le hAirteagal 213.
(e) ciallaíonn ‘Páirtí gearánach’ Páirtí a iarrann go mbunófar painéal faoi Airteagal 212;
(f) ciallaíonn ‘idirghabhálaí’ duine aonair a roghnaíodh mar idirghabhálaí i gcomhréir le hAirteagal 236;
(g) ciallaíonn ‘painéal’ painéal arna bhunú de bhun Airteagal 213;
(h) ciallaíonn ‘painéalaí’ comhalta de phainéal;
(i) ciallaíonn ‘Páirtí a ndéantar gearán ina aghaidh’ Páirtí a líomhnaítear ina leith go bhfuil sárú déanta aige ar na forálacha faoi chumhdach;
(j) ciallaíonn ‘ionadaí’ fostaí nó aon duine aonair arna cheapadh ag roinn rialtais, gníomhaireacht rialtais nó aon eintiteas poiblí eile de chuid Páirtí a dhéanann ionadaíocht don Pháirt chun críoch díospóide faoin Teideal seo.
ROINN B
COMHAIRLIÚCHÁIN
AIRTEAGAL 211
Comhairliúcháin
1. Féachfaidh na Páirtithe le haon díospóid dá dtagraítear in Airteagal 209 a réiteach trí dhul i mbun comhairliúchán de mheon macánta arb é is aidhm dó sin teacht ar réiteach arna chomhaontú go frithpháirteach.
2. Lorgóidh Páirtí comhairliúcháin trí iarraidh i scríbhinn arna soláthar don Pháirtí eile lena sainaithnítear an beart i gceist agus na forálacha faoi chumhdach a mheasann sé is infheidhme.
3. An Páirtí a ndéantar an iarraidh ar chomhairliúcháin chuige, freagróidh sé an iarraidh go pras, agus in aon chás tráth nach déanaí ná 10 lá tar éis a dáta seachadta. Reáchtálfar comhairliúcháin tráth nach déanaí ná 30 lá tar éis dháta seachadta na hiarrata agus déanfar iad, mura gcomhaontóidh na Páirtithe a mhalairt, i gcríoch an Pháirtí a ndéantar an iarraidh chuige. Measfar gur tugadh comhairliúcháin i gcrích laistigh de 30 lá tar éis dháta seachadta na hiarrata, mura gcomhaontóidh na Páirtithe leanúint ar aghaidh leo.
4. Comhairliúcháin maidir le hábhair phráinne, lena n‑áirítear iad sin maidir le hearraí meatacha nó earraí nó seirbhísí séasúracha, déanfar iad laistigh de 15 lá tar éis dháta seachadta na hiarrata. Measfar gur tugadh comhairliúcháin i gcrích laistigh de na 15 lá sin mura gcomhaontóidh na Páirtithe leanúint ar aghaidh leo.
5. Le linn comhairliúchán, soláthróidh gach Páirtí faisnéis fhíorasach leordhóthanach don Pháirtí eile chun go bhféadfar scrúdú iomlán a dhéanamh ar an mbealach lena bhféadfadh an beart i gceist difear a dhéanamh do chur i bhfeidhm na bhforálacha faoi chumhdach. Féachfaidh gach Páirtí le rannpháirtíocht phearsanra a n‑údarás rialtais inniúil, ag a bhfuil saineolas san ábhar is ábhar do na comhairliúcháin, a áirithiú.
6. Is faoi rún a bheidh comhairliúcháin, agus go háirithe gach faisnéis a ainmneofar mar fhaisnéis rúnda agus seasaimh arna nglacadh ag na Páirtithe le linn chomhairliúchán, agus beidh siad gan dochar do chearta ceachtar Páirtí in aon imeachtaí eile.
ROINN C
NÓSANNA IMEACHTA AN PHAINÉIL
AIRTEAGAL 212
Nósanna imeachta a thionscnamh
1. Féadfaidh Páirtí a lorg comhairliúcháin i gcomhréir le hAirteagal 211 a iarraidh go mbunófar painéal más rud é:
(a) nach bhfreagróidh an Páirtí a ndéantar an iarraidh ar chomhairliúchán chuige i gcomhréir le hAirteagal 211 an iarraidh sin laistigh de 10 lá tar éis a dáta seachadta;
(b) nach ndéanfar comhairliúcháin laistigh de na tréimhsí a leagtar amach in Airteagal 211(3) nó (4);
(c) go gcomhaontaíonn na Páirtithe gan comhairliúcháin a bheith acu; nó
(d) gur tugadh comhairliúcháin i gcrích agus nár thángthas ar aon réiteach arna chomhaontú go frithpháirteach.
2. Aon pháirtí a iarrann go mbunófar painéal (dá ngairtear an ‘Páirtí gearánach’ anseo feasta) déanfaidh sé amhlaidh trí bhíthin iarraidh i scríbhinn arna soláthar don Pháirtí a líomhnaítear ina leith go bhfuil sárú déanta aige ar na forálacha faoi chumhdach (dá ngairtear an ‘Páirtí a ndéantar gearán ina aghaidh’ anseo feasta). Sainaithneoidh an Páirtí gearánach an beart atá i gceist ina iarraidh, agus míneoidh sé conas atá an beart sin ar neamhréir leis na forálacha faoi chumhdach ar bhealach lena ndéantar an bunús dlí leis an ngearán a chur i láthair go soiléir.
AIRTEAGAL 213
Painéal a bhunú
1. Triúr painéalaithe a bheidh mar chomhdhéanamh painéil.
2. Laistigh de 14 lá tar éis dháta seachadta na hiarrata i scríbhinn ar bhunú painéil, rachaidh na Páirtithe i gcomhairle le chéile d’fhonn teacht ar chomhaontú maidir le comhdhéanamh an phainéil.
3. Mura mbeidh na Páirtithe in ann teacht ar chomhaontú maidir le comhdhéanamh an phainéil laistigh den tréimhse a leagtar amach i mír 2 den Airteagal seo, ceapfaidh gach Páirtí painéalaí óna fholiosta a bhunaítear faoi Airteagal 214 laistigh de 5 lá tar éis dhul in éag na tréimhse a leagtar amach i mír 2 den Airteagal seo. Mura gceapfaidh Páirtí painéalaí óna fholiosta laistigh den tréimhse sin, roghnóidh comhchathaoirleach an Choiste Comhair ón bPáirtí gearánach an painéalaí trí chrannchur, laistigh de 5 lá tar éis dhul in éag na tréimhse sin, ó fholiosta an Pháirtí nár cheap painéalaí. Féadfaidh comhchathaoirleach an Choiste Comhair ón bPáirtí gearánach an roghnú sin a tharmligean trí chrannchur an phainéalaí.
4. Mura mbeidh na Páirtithe in ann teacht ar chomhaontú maidir le cathaoirleach an phainéil laistigh den tréimhse a leagtar amach i mír 2 den Airteagal seo, roghnóidh comhchathaoirleach an Choiste Comhair ón bPáirtí gearánach cathaoirleach an phainéil trí chrannchur, laistigh de 5 lá tar éis dhul in éag na tréimhse sin, ó fholiosta na gcathaoirleach a bhunaítear faoi Airteagal 213. Féadfaidh comhchathaoirleach an Choiste Comhair ón bPáirtí gearánach an roghnú sin a tharmligean trí chrannchur chathaoirleach an phainéil.
5. Más rud é nár bunaíodh aon cheann de na liostaí dá bhforáiltear in Airteagal 214 ná nach bhfuil ainmneacha leordhóthanacha iontu tráth a dhéantar iarraidh de bhun Airteagal 212, roghnófar na painéalaithe i gcomhréir leis na Rialacha Nós Imeachta a leagtar amach in Iarscríbhinn 14‑A.
6. Is é dáta bunaíochta an phainéil an dáta a bheidh fógra tugtha ag an triúr painéalaithe roghnaithe uile faoi ghlacacht a gceapacháin i gcomhréir leis na Rialacha Nós Imeachta a leagtar amach in Iarscríbhinn 14‑A.
AIRTEAGAL 214
Liostaí painéalaithe
1. Déanfaidh an Coiste Comhair, tráth nach déanaí ná 6 mhí tar éis dháta theacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo, liosta de 15 dhuine aonair ar a laghad a bhunú, ar daoine aonair iad atá toilteanach agus in ann feidhmiú mar phainéalaithe. Beidh trí fholiosta sa liosta:
(a) foliosta amháin de dhaoine aonair a bhunófar ar bhonn moltaí ón Aontas Eorpach;
(b) foliosta amháin de dhaoine aonair a bhunófar ar bhonn moltaí ó Phoblacht na Cirgise; agus
(c) foliosta amháin de dhaoine aonair nach náisiúnaigh de cheachtar Páirtí iad agus atá toilteanach agus in ann feidhmiú mar chathaoirleach an phainéil.
2. Áireofar cúigear ar a laghad ar gach foliosta. Áiritheoidh an Coiste Comhair go ndéanfar gach foliosta a choinneáil ar bun i gcónaí ag an íoslíon daoine aonair sin.
3. Féadfaidh an Coiste Comhair liostaí breise de dhaoine aonair ar a bhfuil saineolas in earnálacha sonracha a chumhdaítear leis an Teideal seo a bhunú. Faoi réir chomhaontú na bPáirtithe, úsáidfear na liostaí breise sin chun an painéal a chur le chéile i gcomhréir leis an nós imeachta a leagtar amach in Airteagal 213.
AIRTEAGAL 215
Ceanglais le haghaidh painéalaithe
1. Is fíor an méid seo a leanas maidir le gach painéalaí:
(a) beidh saineolas léirithe aige ar an dlí, ar thrádáil idirnáisiúnta agus ar ábhair eile a chumhdaítear leis an Teideal seo;
(b) beidh sé neamhspleách ar gach Páirtí agus ní bheidh sé cleamhnaithe le ceachtar Páirtí ná ní ghlacfaidh sé le treoracha uathu;
(c) feidhmeoidh sé i gcáil aonair agus ní ghlacfaidh sé treoracha ó aon eagraíocht ná rialtas maidir le hábhair a bhaineann leis an díospóid; agus
(d) comhlíonfaidh sé an Cód Iompair maidir le Painéalaithe agus Idirghabhálaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn 14‑B.
2. Ina theannta sin, beidh taithí ag an gcathaoirleach ar nósanna imeachta um réiteach díospóidí.
3. I bhfianaise ábhar díospóide ar leith, féadfaidh na Páirtithe a chomhaontú maolú a dhéanamh ar na ceanglais a liostaítear i bpointe (a) de mhír 1.
AIRTEAGAL 216
Feidhmeanna an phainéil
Maidir leis an bpainéal:
(a) déanfaidh sé measúnú oibiachtúil ar an ábhar atá os a chomhair, lena n‑áirítear measúnú oibiachtúil ar fhíorais an cháis agus infheidhmeacht na bhforálacha faoi chumhdach agus comhréireacht leis na forálacha sin;
(b) is é a leagfaidh sé amach ina chinntí agus ina thuarascálacha torthaí na bhfíoras, infheidhmeacht na bhforálacha faoi chumhdach agus an bhunréasúnaíocht atá taobh thiar d’aon toradh agus conclúid a dhéanann sé; agus
(c) ba cheart dó dul i gcomhairle leis na Páirtithe go tráthrialta agus deiseanna leordhóthanacha a sholáthar chun réiteach arna chomhaontú go frithpháirteach a fhorbairt.
AIRTEAGAL 217
Téarmaí tagartha
1. Mura gcomhaontóidh na Páirtithe a mhalairt laistigh de 5 lá tar éis dháta bunaíochta an phainéil, is é a bheidh i dtéarmaí tagartha an phainéil:
‘scrúdú a dhéanamh, i bhfianaise fhorálacha ábhartha an Teidil seo arna lua ag na Páirtithe, ar na hábhair dá dtagraítear san iarraidh ar bhunú an phainéal, torthaí a dhéanamh ar chomhlíontacht an bhirt i gceist leis na forálacha sin agus tuarascáil a sholáthar i gcomhréir le hAirteagail 219 agus 220.’
2. Má thagann na Páirtithe ar chomhaontú maidir le téarmaí tagartha eile, tabharfaidh siad fógra faoi na téarmaí tagartha comhaontaithe don phainéal laistigh den tréimhse a leagtar amach i mír 1.
AIRTEAGAL 218
Cinneadh maidir le práinn
1. Má iarrann Páirtí amhlaidh, cinnfidh an painéal, laistigh de 10 lá tar éis a bhunaíochta, cibé acu a bhaineann nó nach mbaineann an cás le hábhar práinne.
2. I gcásanna práinne, na tréimhsí is infheidhme a leagtar amach sa Roinn seo mairfidh siad leathfhad na tréimhse a fhorordaítear inti, ach amháin na tréimhsí dá dtagraítear in Airteagail 213 agus 217.
AIRTEAGAL 219
Tuarascáil eatramhach
1. Déanfaidh an painéal tuarascáil eatramhach a sholáthar do na Páirtithe laistigh de 90 lá tar éis dháta bunaíochta an phainéil. I gcás ina measfaidh an painéal nach féidir an sprioc‑am sin a chomhlíonadh, tabharfaidh cathaoirleach an phainéil fógra i scríbhinn do na Páirtithe, lena luaitear na cúiseanna leis an moill agus an dáta a bheartaíonn an painéal a thuarascáil eatramhach a sholáthar. Ní dhéanfaidh an painéal, i gcás ar bith, a thuarascáil eatramhach a sholáthar tráth is déanaí ná 120 lá tar éis dháta bunaíochta an phainéil.
2. Féadfaidh gach Páirtí iarraidh i scríbhinn a sheachadadh ar an bpainéal chun athbhreithniú a dhéanamh ar ghnéithe beachta den tuarascáil eatramhach laistigh de 10 lá tar éis dháta a soláthair. Féadfaidh Páirtí barúil a thabhairt ar iarraidh an Pháirtí eile laistigh de 6 lá tar éis sheachadadh na hiarrata.
AIRTEAGAL 220
Tuarascáil chríochnaitheach
1. Déanfaidh an painéal a thuarascáil chríochnaitheach a sholáthar do na Páirtithe laistigh de 120 lá tar éis dháta bunaíochta an phainéil. I gcás ina measfaidh an painéal nach féidir an sprioc‑am sin a chomhlíonadh, tabharfaidh cathaoirleach an phainéil fógra i scríbhinn do na Páirtithe, lena luaitear na cúiseanna leis an moill agus an dáta a bheartaíonn an painéal a thuarascáil chríochnaitheach a sholáthar. Ní dhéanfaidh an painéal, i gcás ar bith, a thuarascáil chríochnaitheach a sholáthar tráth is déanaí ná 150 lá tar éis dháta bunaíochta an phainéil.
2. Áireofar sa tuarascáil chríochnaitheach plé ar aon iarraidh a fuarthas i scríbhinn ó na Páirtithe maidir leis an tuarascáil eatramhach agus tabharfar aghaidh go soiléir ar bharúlacha na bPáirtithe.
AIRTEAGAL 221
Bearta comhlíontachta
1. Déanfaidh an Páirtí a ndéantar gearán ina aghaidh aon bheart is gá chun na torthaí agus na conclúidí sa tuarascáil chríochnaitheach a chomhlíonadh go pras chun é féin a thabhairt i gcomhréir leis na forálacha faoi chumhdach.
2. Déanfaidh an Páirtí a ndéantar gearán ina aghaidh, tráth nach déanaí ná 30 lá tar éis sheachadadh na tuarascála críochnaithí, fógra a thabhairt i scríbhinn don Pháirtí gearánach faoi na bearta atá déanta aige, nó a bheartaíonn sé a dhéanamh, chun an tuarascáil chríochnaitheach a chomhlíonadh.
AIRTEAGAL 222
Tréimhse réasúnta
1. Mura mbeidh comhlíontacht láithreach i gcomhréir le hAirteagal 221(1) indéanta, déanfaidh an Páirtí a ndéantar gearán ina aghaidh, tráth nach déanaí ná 30 lá tar éis sholáthar na tuarascála críochnaithí, fógra a thabhairt i scríbhinn don Pháirtí gearánach faoi fhad na tréimhse réasúnta a bheidh ag teastáil. Féachfaidh na Páirtithe le teacht ar chomhaontú maidir le fad na tréimhse réasúnta chun an tuarascáil chríochnaitheach a chomhlíonadh.
2. Mura mbeidh na Páirtithe in ann teacht ar chomhaontú maidir le fad na tréimhse réasúnta dá dtagraítear i mír 1, féadfaidh an Páirtí gearánach, ar a luaithe 20 lá tar éis dháta seachadta an fhógra dá dtagraítear i mír 1, a iarraidh i scríbhinn go gcinnfidh an painéal bunaidh fad na tréimhse réasúnta. Soláthróidh an painéal a chinneadh do na Páirtithe laistigh de 20 lá tar éis dháta seachadta na hiarrata.
3. Tabharfaidh an Páirtí a ndéantar gearán ina aghaidh fógra i scríbhinn don Pháirtí gearánach faoina dhul chun cinn maidir leis an tuarascáil chríochnaitheach a chomhlíonadh 1 mhí amháin ar a laghad roimh dhul in éag na tréimhse réasúnta a bhunaítear i gcomhréir le mír 2.
4. Féadfaidh na Páirtithe a chomhaontú síneadh a chur leis an tréimhse réasúnta a bhunaítear i gcomhréir le mír 2.
AIRTEAGAL 223
Athbhreithniú ar chomhlíontacht
1. Déanfaidh an Páirtí a ndéantar gearán ina aghaidh, tráth nach déanaí ná dáta dhul in éag na tréimhse réasúnta dá dtagraítear in Airteagal 222, fógra a thabhairt i scríbhinn don Pháirtí gearánach faoi aon bheart atá déanta aige chun an tuarascáil chríochnaitheach a chomhlíonadh.
2. Má easaontaíonn na Páirtithe maidir le bearta a bheith déanta chun an tuarascáil chríochnaitheach a chomhlíonadh nó maidir le comhsheasmhacht na mbeart sin leis na forálacha faoi chumhdach, féadfaidh an Páirtí gearánach iarraidh i scríbhinn a sholáthar don phainéal bunaidh chun cinneadh a dhéanamh maidir leis an ábhar. Leis an iarraidh sainaithneofar aon bheart i gceist agus míneofar inti conas atá an beart sin ina shárú ar na forálacha faoi chumhdach ar bhealach lena gcuirtear an bunús dlí leis an ngearán i láthair go soiléir. Déanfaidh an painéal a chinneadh a sholáthar do na Páirtithe laistigh de 46 lá tar éis dháta seachadta na hiarrata.
AIRTEAGAL 224
Leigheasanna sealadacha
1. Déanfaidh an Páirtí a ndéantar gearán ina aghaidh, arna iarraidh sin don Pháirtí gearánach agus tar éis comhairliúcháin a dhéanamh leis, tairiscint ar chúiteamh sealadach a chur i láthair más rud é:
(a) go dtabharfaidh an Páirtí a ndéantar gearán ina aghaidh fógra i scríbhinn don Pháirtí gearánach nach féidir an tuarascáil chríochnaitheach a chomhlíonadh;
(b) go mainneoidh an Páirtí a ndéantar gearán ina aghaidh fógra i scríbhinn a sholáthar faoi aon bheart chun an tuarascáil chríochnaitheach a chomhlíonadh laistigh den sprioc‑am dá dtagraítear in Airteagal 221(2) nó roimh dháta dhul in éag na tréimhse réasúnta; nó
(c) go bhfionnfaidh an painéal nach ndearnadh aon bheart comhlíontachta nó go bhfuil an beart comhlíontachta a rinneadh ar neamhréir leis na forálacha faoi chumhdach.
2. Faoi aon cheann de na cásanna dá dtagraítear i bpointí (a), (b) agus (c) de mhír 1, féadfaidh an Páirtí gearánach fógra i scríbhinn a thabhairt don Pháirtí a ndéantar gearán ina aghaidh á rá go mbeartaíonn sé cur i bhfeidhm a oibleagáidí faoi na forálacha faoi chumhdach a chur ar fionraí más rud é:
(a) go gcinnfidh an Páirtí gearánach gan iarraidh a dhéanamh faoi mhír 1; nó
(b) i gcás ina mbeidh iarraidh déanta ag an bPáirtí gearánach faoi mhír 1 den Airteagal seo, nach dtiocfaidh na Páirtithe ar chomhaontú maidir le cúiteamh sealadach laistigh de 20 lá tar éis dhul in éag na tréimhse réasúnta dá dtagraítear in Airteagal 222 nó cinneadh an phainéil a sholáthar faoi Airteagal 223(2).
Sonrófar san fhógra an leibhéal atá beartaithe maidir le hoibleagáidí a chur ar fionraí.
3. Féadfaidh an Páirtí gearánach oibleagáidí faoi na forálacha faoi chumhdach a chur ar fionraí 10 lá tar éis dháta seachadta an fhógra dá dtagraítear i mír 2, mura mbeidh iarraidh soláthartha faoi mhír 5 ag an bPáirtí a ndéantar gearán ina aghaidh.
4. Ní sháróidh leibhéal fionraíochta na n‑oibleagáidí an leibhéal atá coibhéiseach leis an neamhniú nó leis an lagú arb é an sárú ar na forálacha faoi chumhdach is cúis leis.
5. Má mheasann an Páirtí a ndéantar gearán ina aghaidh go sáraíonn leibhéal fionraíochta na n‑oibleagáidí faoina dtugtar fógra an leibhéal atá coibhéiseach leis an neamhniú nó leis an lagú arb é an sárú is cúis leis, féadfaidh sé iarraidh i scríbhinn a sholáthar don phainéal bunaidh roimh dhul in éag na tréimhse 10 lá a leagtar amach i mír 3 chun cinneadh a dhéanamh maidir leis an ábhar. Déanfaidh an painéal a chinneadh a sholáthar do na Páirtithe laistigh de 30 lá tar éis dháta na hiarrata. Ní chuirfear oibleagáidí ar fionraí go dtí go mbeidh a chinneadh soláthartha ag an bpainéal. Beidh fionraí na n‑oibleagáidí i gcomhréir leis an gcinneadh sin.
6. Beidh cúiteamh nó fionraí na n‑oibleagáidí dá dtagraítear san Airteagal seo sealadach agus ní chuirfear i bhfeidhm é tar éis:
(a) do na Páirtithe teacht ar réiteach comhaontaithe ar bhonn frithpháirteach de bhun Airteagal 240;
(b) do na Páirtithe a chomhaontú go dtugtar an Páirtí a ndéantar gearán ina aghaidh i gcomhréir leis na forálacha faoi chumhdach, agus sin leis an mbeart a rinneadh chun an tuarascáil chríochnaitheach a chomhlíonadh; nó
(c) aon bheart a bheith tarraingthe siar nó leasaithe, ar beart é a rinneadh chun an tuarascáil chríochnaitheach a chomhlíonadh agus a d’fhionn an painéal a bheith ar neamhréir leis na forálacha faoi chumhdach, ionas go dtabharfar an Páirtí a ndéantar gearán ina aghaidh i gcomhréir leis na forálacha sin.
AIRTEAGAL 225
Athbhreithniú ar aon bheart a dhéanfar chun comhlíonadh a dhéanamh tar éis leigheasanna sealadacha a ghlacadh
1. Tabharfaidh an Páirtí a ndéantar gearán ina aghaidh fógra i scríbhinn don Pháirtí gearánach faoi aon bheart atá déanta aige chun an tuarascáil chríochnaitheach a chomhlíonadh tar éis fhionraí na n‑oibleagáidí nó tar éis cúiteamh sealadach a chur i bhfeidhm, de réir mar a bheidh. Cé is moite de chásanna ina bhfuil feidhm ag mír 2, déanfaidh an Páirtí gearánach fionraí na n‑oibleagáidí a fhoirceannadh laistigh de 30 lá tar éis dháta seachadta an fhógra. I gcásanna ina mbeidh cúiteamh curtha i bhfeidhm, agus cé is moite de chásanna faoi mhír 2, féadfaidh an Páirtí a ndéantar gearán ina aghaidh cur i bhfeidhm an chúitimh sin a fhoirceannadh laistigh de 30 lá tar éis dháta seachadta an fhógra á rá go raibh sé comhlíontach.
2. Mura dtiocfaidh na Páirtithe ar chomhaontú maidir le cibé acu a thugtar nó nach dtugtar an Páirtí a ndéantar gearán ina aghaidh i gcomhréir leis na forálacha faoi chumhdach leis an mbeart faoina dtugtar fógra i gcomhréir le mír 1, agus sin laistigh de 30 lá tar éis dháta seachadta an fhógra, féadfaidh an Páirtí gearánach iarraidh i scríbhinn a sholáthar don phainéal bunaidh chun cinneadh a dhéanamh maidir leis an ábhar. Déanfaidh an painéal a chinneadh a sholáthar do na Páirtithe laistigh de 46 lá tar éis dháta seachadta na hiarrata. Má fhionnann an painéal go bhfuil an beart a rinneadh chun an tuarascáil chríochnaitheach a chomhlíonadh i gcomhréir leis na forálacha faoi chumhdach, déanfar fionraí na n‑oibleagáidí nó an cúitieamh, de réir mar a bheidh, a fhoirceannadh. I gcás inarb ábhartha, déanfaidh an Páirtí gearánach leibhéal fionraíochta na n‑oibleagáidí nó an leibhéal cúitimh a choigeartú i bhfianaise chinneadh an phainéil.
3. Má mheasann an Páirtí a ndéantar gearán ina aghaidh go sáraíonn an leibhéal fionraíochta arna chur chun feidhme ag an bPáirtí gearánach an leibhéal atá coibhéiseach leis an neamhniú nó leis an lagú arb é an sárú is cúis leis, féadfaidh sé iarraidh i scríbhinn a sholáthar don phainéal bunaidh chun cinneadh a dhéanamh maidir leis an ábhar. Déanfaidh an painéal a chinneadh a sholáthar laistigh de 46 lá tar éis dháta seachadta na hiarrata.
AIRTEAGAL 226
Painéalaithe a ionadú
Más rud é, le linn nósanna imeachta um réiteach díospóidí, nach féidir le painéalaí a bheith rannpháirteach, go dtarraingeoidh sé siar nó gur gá é a ionadú toisc nach gcomhlíonann sé ná sí an Cód Iompair maidir le Painéalaithe agus Idirghabhálaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn 14‑B, tá feidhm ag an nós imeachta dá bhforáiltear in Airteagal 213. Cuirfear síneadh leis na tréimhsí chun tuarascálacha nó cinntí an phainéil a leagtar amach sa Roinn seo a sholáthar de réir mar is gá chun an painéalaí nua a cheapadh.
AIRTEAGAL 227
Rialacha nós imeachta
1. Déanfar nósanna imeachta an phainéil a rialú leis an gCaibidil seo agus leis na Rialacha Nós Imeachta a leagtar amach in Iarscríbhinn 14‑A.
2. Beidh aon éisteacht de chuid an phainéil ar oscailt don phobal mura bhforáiltear a mhalairt sna Rialacha Nós Imeachta a leagtar amach in Iarscríbhinn 14‑A.
AIRTEAGAL 228
Fionraí agus foirceannadh
Arna iarraidh sin don dá Pháirtí, cuirfidh an painéal a obair ar fionraí tráth ar bith ar feadh tréimhse arna comhaontú ag na Páirtithe agus nach faide ná 12 mhí as a chéile. Atosóidh an painéal ar a obair roimh dheireadh na tréimhse fionraíochta arna iarraidh sin i scríbhinn don dá Pháirtí, nó i ndeireadh na tréimhse fionraíochta arna iarraidh sin do cheachtar Páirtí. I gcás ina mbeidh feidhm ag an méid deireanach sin, tabharfaidh an Páirtí iarrthach fógra i scríbhinn don Pháirtí eile faoin iarraidh. Mura n‑iarrfaidh ceachtar Páirtí go n‑atosófar obair an phainéil i ndeireadh na tréimhse fionraíochta, rachaidh údarás an phainéil i léig agus foirceannfar an nós imeachta um réiteach díospóidí. I gcás ina gcuirfear obair an phainéil ar fionraí, cuirfear síneadh leis na tréimhsí ábhartha faoin Roinn seo, agus sin ar feadh na tréimhse céanna ar lena haghaidh a cuireadh obair an phainéil ar fionraí.
AIRTEAGAL 229
Faisnéis a fháil
1. Arna iarraidh sin do Pháirtí, nó ar a thionscnamh féin, féadfaidh an painéal faisnéis ábhartha a mheasann sé is gá agus is iomchuí a lorg ó na Páirtithe. Tabharfaidh na Páirtithe freagra pras agus iomlán ar aon iarraidh ón bpainéal ar an bhfaisnéis sin.
2. Arna iarraidh sin do Pháirtí nó ar a thionscnamh féin, féadfaidh an painéal aon fhaisnéis a lorg ó aon fhoinse a mheasann sé is iomchuí. Féadfaidh an painéal tuairim saineolaithe a lorg freisin, de réir mar is iomchuí leis, agus faoi réir aon téarma agus coinníoll arna gcomhaontú ag na Páirtithe, i gcás inarb infheidhme.
3. Féadfaidh daoine nádúrtha de chuid Páirtí nó daoine dlítheanacha a bhunaítear i bPáirtí aighneachtaí amicus curiae a chur isteach i gcomhréir leis na Rialacha Nós Imeachta a leagtar amach in Iarscríbhinn 14‑A.
4. Aon fhaisnéis a fhaigheann an painéal faoin Airteagal seo, nochtar do na Páirtithe í. Féadfaidh na Páirtithe barúlacha a sholáthar ar an bhfaisnéis sin.
AIRTEAGAL 230
Rialacha maidir le léirmhíniú
Déanfaidh an painéal na forálacha faoi chumhdach a léirmhíniú i gcomhréir le rialacha gnácha maidir le léirmhíniú ar dhlí poiblí idirnáisiúnta, lena n‑áirítear iad sin a chódaítear i gCoinbhinsiún Vín maidir le Dlí na gConarthaí. Ina theannta sin, cuirfidh an painéal san áireamh léirmhínithe ábhartha i dtuarascálacha phainéil EDT agus tuarascálacha an Chomhlachta Achomhairc arna nglacadh ag Comhlacht um Réiteach Díospóidí EDT faoin gComhaontú maidir le Rialacha agus Nósanna Imeachta a Rialaíonn Réiteach Díospóidí, atá in Iarscríbhinn 2 a ghabhann le Comhaontú EDT (dá ngairtear ‘Comhaontú EDT um Réiteach Díospóidí’ anseo feasta). Le tuarascálacha agus cinntí an phainéil, ní chuirfear le cearta ná oibleagáidí na bPáirtithe faoin gComhaontú seo, ná ní laghdófar na cearta ná na hoibleagáidí sin ach oiread.
AIRTEAGAL 231
Tuarascálacha agus cinntí an phainéil
1. Coimeádfar pléití an phainéil faoi rún. Déanfaidh an painéal gach iarracht chun tuarascálacha a dhréachtú agus cinntí a dhéanamh de chomhthoil. Mura mbeidh an méid sin indéanta, déanfaidh an painéal cinneadh maidir leis an ábhar le vóta tromlach. Ní nochtfar, i gcás ar bith, tuairimí leithleacha painéalaithe.
2. Glacfaidh na Páirtithe gan choinníoll le tuarascálacha agus cinntí an phainéil. Ní chruthóidh siad aon chearta ná oibleagáidí i ndáil le daoine nádúrtha nó dlítheanacha.
3. Cuirfidh gach Páirtí tuarascálacha agus cinntí an phainéil agus a aighneachtaí ar fáil go poiblí, faoi réir cosaint faisnéise rúnda.
4. Déileálfaidh an painéal agus na Páirtithe mar fhaisnéis rúnda le haon fhaisnéis arna cur isteach ag Páirtí i gcomhréir leis na Rialacha Nós Imeachta a leagtar amach in Iarscríbhinn 14‑A.
AIRTEAGAL 232
Rogha fóraim
1. I gcás ina dtiocfaidh díospóid chun cinn maidir le beart ar leith de shárú líomhnaithe ar oibleagáid faoin Teideal seo agus oibleagáid atá coibhéiseach go substaintiúil léi faoi chomhaontú idirnáisiúnta eile ar páirtí ann an dá Pháirtí, lena n‑áirítear Comhaontú EDT, roghnóidh an Páirtí a lorgaíonn sásamh an fóram chun an díospóid a réiteach ann.
2. A luaithe a bheidh an fóram roghnaithe ag an bPáirtí a lorgaíonn sásamh agus a bheidh nósanna imeachta um réiteach díospóidí tionscanta aige faoin Roinn seo nó faoi chomhaontú idirnáisiúnta eile, ní thionscnóidh an Páirtí nósanna imeachta um réiteach díospóidí faoin gcomhaontú idirnáisiúnta eile maidir leis an mbeart ar leith dá dtagraítear i mír 1, mura mainneoidh an fóram a roghnaítear ar dtús teacht ar thorthaí ar chúiseanna nós imeachta nó dlínsiúla.
3. Chun críocha an Airteagail seo:
(a) meastar go mbeidh nósanna imeachta um réiteach díospóidí faoin Roinn seo tionscanta le hiarraidh ó Pháirtí go mbunófar painéal faoi Airteagal 212;
(b) nósanna imeachta um réiteach díospóidí faoi Chomhaontú EDT, meastar gur tionscnaíodh iad le hiarraidh ó Pháirtí chun painéal a bhunú faoi Airteagal 6 de Chomhaontú EDT um Réiteach Díospóidí;
(c) nósanna imeachta um réiteach díospóidí faoi aon chomhaontú idirnáisiúnta eile, meastar gur tionscnaíodh iad i gcomhréir le forálacha ábhartha an chomhaontaithe sin.
4. Gan dochar do mhír 2, ní chuirfear bac ar Pháirtí le haon ní sa Chomhaontú seo oibleagáidí a chur ar fionraí, ar oibleagáidí iad arna n‑údarú ag an gComhlacht um Réiteach Díospóidí nó arna n‑údarú faoi nósanna imeachta um réiteach díospóidí de chuid comhaontú idirnáisiúnta eile ar páirtí an dá Pháirtí dhíospóideacha ann. Ní dhéanfar Comhaontú EDT ná aon chomhaontú idirnáisiúnta eile idir na Páirtithe a agairt chun bac a chur ar Pháirtí oibleagáidí faoin Roinn seo a chur ar fionraí.
ROINN D
SÁSRA IDIRGHABHÁLA
AIRTEAGAL 233
Cuspóir
Is é is cuspóir don sásra idirghabhála cuidiú chun gur fusa a bheidh sé teacht ar réiteach a chomhaontófar ar bhonn frithpháirteach trí nós imeachta cuimsitheach gasta le cúnamh ó idirghabhálaí.
AIRTEAGAL 234
Iarraidh ar fhaisnéis
1. Tráth ar bith, roimh thionscnamh an nós imeachta idirghabhála, féadfaidh Páirtí iarraidh i scríbhinn a sholáthar don Pháirtí eile ar fhaisnéis maidir le beart lena ndéantar dochar do thrádáil nó infheistíocht idir na Páirtithe. Déanfaidh an Páirtí dá soláthraítear an iarraidh sin, laistigh de 20 lá tar éis dháta seachadta na hiarrata, freagra i scríbhinn a sholáthar ina bhfuil a bharúlacha ar an bhfaisnéis a iarrtar.
2. Má mheasann an Páirtí is freagróir nach mbeidh sé in ann freagra a sholáthar laistigh de 20 lá tar éis dháta seachadta na hiarrata, tabharfaidh sé fógra don Pháirtí iarrthach go pras faoi sin, lena luaitear na cúiseanna leis an moill agus lena soláthraítear meastachán ar an tréimhse is gairide ar lena linn a bheidh sé in ann a fhreagra a sholáthar.
3. Bíonn coinne leis de ghnáth go ndéanfaidh Páirtí iarraidh ar fhaisnéis i gcomhréir le mír 1 roimh thionscnamh an nós imeachta idirghabhála.
AIRTEAGAL 235
An nós imeachta idirghabhála a thionscnamh
1. Féadfaidh Páirtí tráth ar bith a iarraidh dul i mbun nós imeachta idirghabhála maidir le beart lena ndéantar dochar do thrádáil nó infheistíocht idir na Páirtithe.
2. Déanfar an iarraidh dá dtagraítear i mír 1 trí iarraidh i scríbhinn arna soláthar don Pháirtí eile. Leis an iarraidh déanfar ábhair imní an Pháirtí iarrthaigh a chur i láthair go soiléir agus iad mionsonraithe go leordhóthanach agus déanfar an méid seo a leanas leo freisin:
(a) sainaithneofar an beart sonrach atá i gceist;
(b) soláthrófar ráiteas maidir leis na héifeachtaí diúltacha a mheasann an Páirtí iarrthach atá, nó a bheidh, ag an mbeart ar thrádáil nó infheistíocht idir na Páirtithe; agus
(c) míneofar conas a mheasann an Páirtí iarrthach go bhfuil na héifeachtaí sin nasctha leis an mbeart.
3. Ní fhéadfar an nós imeachta idirghabhála a thionscnamh ach le comhaontú frithpháirteach na bPáirtithe chun réitigh arna gcomhaontú go frithpháirteach a fhiosrú agus aon chomhairle agus réiteach molta ón idirghabhálaí a mheas. An Páirtí a ndéantar an iarraidh chuige chun dul i mbun nós imeachta idirghabhála, déanfaidh sé breithniú tuisceanach ar an iarraidh agus déanfaidh sé fógra i scríbhinn á rá go nglacann sé léi nó go ndiúltaíonn sí di a sholáthar don Pháirtí iarrthach laistigh de 10 lá tar éis dháta a seachadta. Má mhainníonn an Páirtí a ndéantar an iarraidh chuige fógra a sholáthar á rá go nglacann sé leis an iarraidh nó go ndiúltaíonn sí di laistigh den tréimhse sin, measfar gur diúltaíodh don iarraidh.
AIRTEAGAL 236
Idirghabhálaí a roghnú
1. Féachfaidh na Páirtithe le teacht ar chomhaontú maidir le hidirghabhálaí laistigh de 10 lá tar éis thionscnamh an nós imeachta idirghabhála.
2. I gcás nach mbeidh na Páirtithe in ann teacht ar chomhaontú maidir leis an idirghabhálaí laistigh den tréimhse a leagtar amach i mír 1 den Airteagal seo, féadfaidh ceachtar Páirtí a iarraidh ar chomhchathaoirleach an Choiste Comhair ón bPáirtí iarrthach dul i mbun nós imeachta idirghabhála chun an t‑idirghabhálaí a roghnú trí chrannchur, laistigh de 5 lá tar éis na hiarrata, ó fholiosta na gcathaoirleach a bhunaítear i gcomhréir le hAirteagal 214. Féadfaidh comhchathaoirleach an Choiste Comhair ón bPáirtí a iarrann dul i mbun nós imeachta idirghabhála an roghnú sin a tharmligean trí chrannchur an idirghabhálaí.
3. Mura mbeidh foliosta na gcathaoirleach dá bhforáiltear in Airteagal 214 bunaithe tráth a dhéantar iarraidh de bhun Airteagal 235, déanfar an t‑idirghabhálaí a tharraingt trí chrannchur ó na daoine aonair a bheidh molta go foirmiúil ag Páirtí amháin nó ag an dá Pháirtí le haghaidh an fholiosta sin.
4. Ní bheidh idirghabhálaí ina náisiúnach de chuid ceachtar Páirtí ná ní bheidh sé fostaithe ag ceachtar Páirtí, mura gcomhaontóidh na Páirtithe a mhalairt.
5. Comhlíonfaidh idirghabhálaí an Cód Iompair maidir le Painéalaithe agus Idirghabhálaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn 14‑B.
AIRTEAGAL 237
Rialacha an nós imeachta idirghabhála
1. Laistigh de 10 lá tar éis an dáta a rinneadh comhaontú maidir leis an idirghabhálaí de bhun Airteagal 236(1) nó a roghnaíodh an t‑idirghabhálaí de bhun Airteagal 236(2) nó (3), déanfaidh an Páirtí a thionscain an nós imeachta idirghabhála tuairisc mhionsonraithe i scríbhinn ar a ábhair imní a sholáthar don idirghabhálaí agus don Pháirtí eile, go háirithe a mhéid a bhaineann le hoibriú an bhirt i gceist agus na héifeachtaí diúltacha a d’fhéadfadh a bheith aige ar thrádáil nó infheistíocht idir na Páirtithe. Féadfaidh an Páirtí eile barúlacha i scríbhinn a sholáthar ar an tuairisc sin laistigh de 20 lá tar éis dháta seachadta an mhéid sin. Féadfaidh ceachtar Páirtí aon fhaisnéis a áireamh ina thuairisc nó ina bharúlacha a mheasann sé is ábhartha.
2. Tabharfaidh an t‑idirghabhálaí cúnamh do na Páirtithe ar bhealach trédhearcach chun soiléireacht a thabhairt don bheart i gceist agus dá éifeachtaí diúltacha féideartha ar thrádáil agus infheistíocht idir na Páirtithe. Go sonrach, féadfaidh an t‑idirghabhálaí cruinnithe a eagrú idir na Páirtithe, dul i gcomhairle leis na Páirtithe go comhpháirteach nó go haonarach, cúnamh a lorg ó shaineolaithe agus páirtithe leasmhara ábhartha, nó dul i gcomhairle leo, agus aon tacaíocht bhreise arna hiarraidh ag na Páirtithe a sholáthar. Rachaidh an t‑idirghabhálaí i gcomhairle leis na Páirtithe roimh chúnamh a lorg ó shaineolaithe agus páirtithe leasmhara ábhartha, nó roimh dhul i gcomhairle leo.
3. Féadfaidh an t‑idirghabhálaí comhairle a thairiscint agus réiteach a mholadh lena meas ag na Páirtithe. Féadfaidh na Páirtithe glacadh leis an réiteach molta nó diúltú dó, nó teacht ar chomhaontú maidir le réiteach éagsúil. Ní thabharfaidh an t‑idirghabhálaí comhairle maidir le comhsheasmhacht an bhirt i gceist leis an Teideal seo ná ní thabharfaidh sé barúlacha air sin.
4. Seolfar an nós imeachta idirghabhála i gcríoch an Pháirtí a ndearnadh an iarraidh chuige, nó le comhaontú frithpháirteach in aon suíomh eile nó ar aon bhealach eile.
5. Féachfaidh na Páirtithe le teacht ar réiteach arna chomhaontú go frithpháirteach laistigh de 60 lá tar éis an dáta a thángthas ar chomhaontú maidir leis an idirghabhálaí de bhun Airteagal 236(1) nó a roghnaíodh é de bhun Airteagal 236(2) nó (3). Ar feitheamh comhaontú críochnaitheach, féadfaidh na Páirtithe réitigh eatramhacha fhéideartha a mheas, go háirithe má bhaineann an beart le hearraí meatacha nó earraí nó seirbhísí séasúracha.
6. Féadfar réiteach arna chomhaontú go frithpháirteach a ghlacadh le cinneadh ón gCoiste Comhair. Féadfaidh ceachtar Páirtí an réiteach arna chomhaontú go frithpháirteach a dhéanamh faoi réir aon nós imeachta inmheánach is gá a chur i gcrích. Cuirfear réitigh a chomhaontófar go frithpháirteach ar fáil go poiblí. Sa leagan a nochtar don phobal, ní bheidh aon fhaisnéis atá ainmnithe ag Páirtí mar fhaisnéis rúnda.
7. Arna iarraidh sin do cheachtar Páirtí, déanfaidh an t‑idirghabhálaí dréacht‑tuarascáil fhíorasach a sholáthar do na Páirtithe lena soláthraítear:
(a) achoimre ghairid ar an mbeart sonrach i gceist;
(b) na nósanna imeachta a leanadh; agus
(c) más infheidhme, aon réiteach arna chomhaontú go frithpháirteach, lena n‑áirítear réitigh eatramhacha fhéideartha.
Ceadóidh an t‑idirghabhálaí 15 lá do na Páirtithe chun barúil a thabhairt ar an dréacht‑tuarascáil fhíorasach. Tar éis bharúlacha na bPáirtithe a mheas, déanfaidh an t‑idirghabhálaí, laistigh de 15 lá eile, tuarascáil fhíorasach chríochnaitheach a sholáthar do na Páirtithe. Ní bheidh aon léirmhíniú ar an Teideal seo san áireamh sa tuarascáil fhíorasach chríochnaitheach.
8. Déanfar an nós imeachta a fhoirceannadh tríd an méid seo a leanas:
(a) glacadh réitigh arna chomhaontú go frithpháirteach ag na Páirtithe, dáta a ghlactha;
(b) comhaontú frithpháirteach na bPáirtithe ag aon chéim den nós imeachta, dáta an chomhaontaithe sin;
(c) dearbhú i scríbhinn ón idirghabhálaí, tar éis dul i gcomhairle leis na Páirtithe, nach mbeadh maith ar bith in iarrachtaí breise tráth na hidirghabhála, dáta an dearbhaithe sin; nó
(d) dearbhú i scríbhinn ó Pháirtí tar éis réitigh mholta a fhiosrú faoin nós imeachta idirghabhála agus tar éis aon chomhairle agus réiteach molta ón idirghabhálaí a mheas, dáta an dearbhaithe sin.
AIRTEAGAL 238
Rúndacht
Mura gcomhaontóidh na Páirtithe a mhalairt, beidh na céimeanna uile den nós imeachta idirghabhála, lena n‑áirítear aon chomhairle nó réiteach molta, rúnda. Féadfaidh gach Páirtí a nochtadh don phobal gurb amhlaidh atá idirghabháil ar bun.
AIRTEAGAL 239
Gaolmhaireacht le nósanna imeachta um réiteach díospóidí
1. Tá an nós imeachta idirghabhála gan dochar do chearta agus oibleagáidí na bPáirtithe faoi Ranna B agus C nó faoi nósanna imeachta um réiteach díospóidí faoi aon chomhaontú idirnáisiúnta eile.
2. Ní bhraithfidh Páirtí ar an méid seo a leanas, ná ní thabharfaidh sé an méid seo a leanas isteach mar fhianaise, i nósanna imeachta eile um réiteach díospóidí faoin Teideal seo ná in aon chomhaontú idirnáisiúnta eile, ná ní chuirfidh painéal an méid seo a leanas san áireamh:
(a) seasaimh arna nglacadh ag an bPáirtí eile le linn an nós imeachta idirghabhála nó faisnéis arna bailiú go heisiach i gcomhréir le hAirteagal 237(2);
(b) gurb amhlaidh a léirigh an Páirtí eile go bhfuil sé toilteanach glacadh le réiteach i ndáil leis an mbeart faoi réir idirghabhála; nó
(c) comhairle arna tabhairt nó tograí arna ndéanamh ag an idirghabhálaí.
3. Mura gcomhaontóidh na Páirtithe a mhalairt, ní fheidhmeoidh idirghabhálaí mar chomhalta de phainéal i nósanna imeachta um réiteach díospóidí faoin Teideal seo ná faoi aon chomhaontú idirnáisiúnta eile lena mbaineann an t‑ábhar céanna ar lena aghaidh a bhí sé nó sí ina idirghabhálaí.
ROINN E
FORÁLACHA COITEANNA
AIRTEAGAL 240
Réiteach a chomhaontú ar bhonn frithpháirteach
1. Féadfaidh na Páirtithe teacht ar réiteach arna chomhaontú go frithpháirteach tráth ar bith maidir le haon díospóid a chumhdaítear le hAirteagal 209.
2. Má thagtar ar réiteach arna chomhaontú go frithpháirteach le linn nós imeachta an phainéil nó an nós imeachta idirghabhála, tabharfaidh na Páirtithe fógra go comhpháirteach faoin réiteach sin do chathaoirleach an phainéil nó don idirghabhálaí, de réir mar is iomchuí. Ar an bhfógra sin a thabhairt, déanfar nós imeachta an phainéil nó an nós imeachta idirghabhála a fhoirceannadh.
3. Déanfaidh gach Páirtí aon bheart is gá chun an réiteach arna chomhaontú go frithpháirteach a chur chun feidhme laistigh den tréimhse chomhaontaithe.
4. Déanfaidh gach Páirtí, roimh dhul in éag na tréimhse comhaontaithe, an Páirtí eile a chur ar an eolas, i scríbhinn, faoi aon bheart atá déanta aige chun an réiteach arna chomhaontú go frithpháirteach a chur chun feidhme.
AIRTEAGAL 241
Tréimhsí ama
1. Déantar na tréimhsí uile a leagtar amach sa Chaibidil seo a chomhaireamh i laethanta féilire ón lá tar éis an ghnímh dá dtagraíonn siad.
2. Aon tréimhse dá dtagraítear sa Chaibidil seo, féadfar í a mhodhnú le comhaontú frithpháirteach na bPáirtithe.
3. Faoi Roinn C, féadfaidh an painéal tráth ar bith a mholadh do na Páirtithe aon tréimhse dá dtagraítear sa Chaibidil seo a mhodhnú, agus na cúiseanna leis an moladh á lua.
AIRTEAGAL 242
Costais
1. Seasfaidh gach Páirtí a chostais féin a dhíorthaíonn ón rannpháirtíocht i nós imeachta an phainéil nó sa nós imeachta idirghabhála.
2. Déanfaidh na Páirtithe na costais ar ábhair eagraíochtúla, lena n‑áirítear luach saothair agus costais na bpainéalaithe agus an idirghabhálaí, a chomhroinnt go comhpháirteach agus go cothrom. Beidh luach saothair na bpainéalaithe agus an idirghabhálaí i gcomhréir le cleachtas EDT agus cinnfear é i gcomhréir leis na Rialacha Nós Imeachta a leagtar amach in Iarscríbhinn 14‑A.
AIRTEAGAL 243
Iarscríbhinní
Féadfaidh an Chomhairle Comhair Iarscríbhinní 14‑A agus 14‑B a mhodhnú.
CAIBIDIL 15
EISCEACHTAÍ
AIRTEAGAL 244
Eisceachtaí ginearálta
1. Chun críocha Chaibidlí 2, 3, 6 agus 12, déantar Airteagal XX de GATT 1994, lena n‑áirítear a Nótaí agus a Fhorálacha Forlíontacha a ionchorprú sa Chomhaontú seo agus féachtar chuige go bhfuil an méid sin mar chuid den Chomhaontú seo, mutatis mutandis.
2. Faoi réir an cheanglais nach gcuirtear na bearta sin i bhfeidhm ar bhealach arb é a bheadh ann modh idirdhealaithe threallaigh nó gan údar idir na Páirtithe i gcás ina mbeidh forlámhas ag coinníollacha comhchosúla, nó srianadh faoi cheilt ar léirscaoileadh infheistíochta nó trádáil i seirbhísí, ní fhorléireofar aon ní i gCaibidil 6 ná i gCaibidil 12 mar ní lena gcoisctear ar cheachtar Páirtí bearta a ghlacadh nó a fhorfheidhmiú, ar bearta iad is gá chun an méid seo a leanas a dhéanamh:
(a) slándáil phoiblí nó moráltacht an phobail a chosaint nó an t‑ord poiblí a choinneáil ar bun 31 ;
(b) beatha nó sláinte an duine, ainmhithe nó plandaí a chosaint;
(c) comhlíontacht a ráthú le dlíthe nó rialacháin atá ar neamhréir le forálacha an Chomhaontaithe seo, lena n‑áirítear iad sin a bhaineann leis an méid seo a leanas:
(i) cleachtais mhealltacha agus chalaoiseacha a chosc;
(ii) éifeachtaí mainneachtana ar chonarthaí;
(iii) príobháideachas daoine aonair a chosaint i ndáil le próiseáil agus scaipeadh sonraí pearsanta agus rúndacht taifead agus cuntas aonair a chosaint; agus
(iv) sábháilteacht.
3. Ar mhaithe le cinnteacht níos fearr, tuigeann na Páirtithe an méid seo a leanas, a mhéid atá bearta a chumhdaítear le míreanna 1 agus 2 den Airteagal seo ar neamhréir ar bhealach eile le Caibidlí 6 agus 12:
(a) leis na bearta dá dtagraítear i bpointe (b) d’Airteagal XX de GATT 1994 agus i bpointe (b) de mhír 2 den Airteagal seo áirítear bearta comhshaoil is gá chun beatha nó sláinte an duine, ainmhithe nó plandaí a chosaint;
(b) go bhfuil feidhm ag pointe (g) d’Airteagal XX de GATT 1994 maidir le bearta chun acmhainní nádúrtha neamh‑inathnuaite, idir bheo agus neamhbheo, a chaomhnú; agus
(c) is féidir go dtagann bearta arna ndéanamh chun comhaontuithe comhshaoil iltaobhacha a chur chun feidhme faoi phointe (b) nó (g) d’Airteagal XX de GATT 1994 nó faoi phointe (b) de mhír 2 den Airteagal seo.
4. Sula ndéanfaidh Páirtí aon bheart dá bhforáiltear i bpointe (i) agus i bpointe (j) d’Airteagal XX de GATT 1994, cuirfidh an Páirtí sin an fhaisnéis ábhartha uile ar fáil don Pháirtí eile, d’fhonn réiteach is inghlactha ag na Páirtithe a lorg. Mura dtiocfar ar aon chomhaontú laistigh de 30 lá tar éis sholáthar na faisnéise sin, féadfaidh an Páirtí na bearta ábhartha a dhéanamh. I gcás ina bhfágfaidh imthosca eisceachtúla agus criticiúla ar gá gníomhaíocht láithreach a dhéanamh ina leith nach indéanta réamhfhaisnéis a sholáthar, féadfaidh an Páirtí a bheartaíonn na bearta a dhéanamh na bearta réamhchúraim a chur i bhfeidhm láithreach, ar gá iad chun déileáil leis an staid. Cuirfidh an Páirtí sin an Páirtí eile ar an eolas faoi sin láithreach.
AIRTEAGAL 245
Cánachas
1. Ní dhéanfar difear le haon ní sa Teideal seo do chearta agus d’oibleagáidí Phoblacht na Cirgise ná an Aontais ná a Bhallstát faoi aon choinbhinsiún cánach. I gcás ina mbeidh aon neamhréir ann idir an Comhaontú seo agus aon choinbhinsiún cánach, beidh forlámhas ag an gcoinbhinsiún cánach sin go feadh mhéid na neamhréire.
2. Ní bheidh feidhm ag Airteagail 33 agus 72 den Chomhaontú seo maidir le buntáiste arna thabhairt ag Páirtí de bhun coinbhinsiún cánach.
3. Faoi réir an cheanglais nach gcuirtear na bearta sin i bhfeidhm ar bhealach arb é a bheadh ann modh idirdhealaithe threallaigh nó gan údar idir na Páirtithe i gcás ina mbeidh forlámhas ag coinníollacha comhchosúla, nó srianadh faoi cheilt ar thrádáil agus infheistíocht, ní fhorléireofar aon ní sa Teideal seo mar ní lena gcoisctear ar aon Pháirtí aon bheart a ghlacadh, a choinneáil ar bun nó a fhorfheidhmiú, ar beart é arb é is aidhm dó forchur nó bailiú cothromasach nó éifeachtach cánach díreach a áirithiú:
(a) lena ndéantar idirdhealú idir cáiníocóirí, nach bhfuil sa staid chéanna, go háirithe maidir lena n‑áit chónaithe nó maidir leis an áit ina bhfuil a gcuid caipitil infheistithe; nó
(b) arb é is aidhm dó sin cosc a chur le seachaint nó imghabháil cánach de bhun fhorálacha aon choinbhinsiún cánach nó reachtaíochta fioscaí intíre.
4. Chun críocha an Airteagail seo:
(a) ciallaíonn ‘áit chónaithe’ áit chónaithe chun críocha cánach;
(b) ciallaíonn ‘coinbhinsiún cánach’ coinbhinsiún chun cánachas dúbailte a sheachaint nó aon chomhaontú nó socrú idirnáisiúnta eile a bhaineann go hiomlán nó go príomha le cánachas ar páirtí ann Poblacht na Cirgise nó an tAontas nó a Bhallstáit.
AIRTEAGAL 246
Nochtadh faisnéise
1. Ní fhorléireofar aon ní sa Teideal seo mar ní lena gceanglaítear ar Pháirtí faisnéis rúnda a chur ar fáil a d’fhágfadh nochtadh na faisnéise sin go gcuirfí bac ar fhorfheidhmiú an dlí, nó a bheadh contrártha ar bhealach eile do leas an phobail, nó lena ndéanfaí dochar do leasanna tráchtála dlisteanacha fiontar ar leith, poiblí nó príobháideach, seachas i gcás ina gceanglóidh painéal an fhaisnéis rúnda sin i nósanna imeachta um réiteach díospóidí faoi Chaibidil 14. Sna cásanna sin, déileálfar le faisnéis rúnda faoi rialú na bhforálacha ábhartha de Chaibidil 14.
2. Nuair a dhéanann Páirtí faisnéis a chur faoi bhráid an Pháirtí eile, lena n‑áirítear trí chomhlachtaí a bhunaítear faoin gComhaontú seo, ar faisnéis í a mheastar a bheith rúnda faoina dhlíthe agus faoina rialacháin, déileálfaidh an Páirtí eile leis an bhfaisnéis sin mar fhaisnéis rúnda, mura gcomhaontóidh an Páirtí a bhí á cur isteach a mhalairt.
AIRTEAGAL 247
Tarscaoiltí de chuid EDT
Má tá oibleagáid sa Teideal seo coibhéiseach go substaintiúil le hoibleagáid atá i gComhaontú EDT, aon bheart arna dhéanamh i gcomhréir le tarscaoileadh a ghlactar de bhun Airteagal IX de Chomhaontú EDT, meastar go bhfuil sé i gcomhréir leis an bhforáil den Chomhaontú seo atá coibhéiseach go substainteach.
TEIDEAL V
AN COMHAR I RÉIMSE NA FORBARTHA EACNAMAÍCHE AGUS INBHUANAITHE
AIRTEAGAL 248
Cuspóirí comhair ginearálta
1. Rachaidh na Páirtithe i gcomhar maidir le hathchóiriú eacnamaíoch trí fheabhas a chur ar an tuiscint chomhroinnte ar phrionsabail bhunúsacha a ngeilleagar faoi seach agus foirmliú agus cur chun feidhme beartas eacnamaíoch.
2. Déanfaidh Poblacht na Cirgise bearta breise chun geilleagar margaidh atá dea‑fheidhmiúil agus inbhuanaithe a fhorbairt, lena n‑áirítear feabhsú na timpeallachta infheistíochta agus cuimsiú méadaithe na hearnála príobháidí. Oibreoidh na Páirtithe le chéile chun beartais mhaicreacnamaíocha fhónta agus bainistíocht fhónta an airgeadais phoiblí a áirithiú atá comhoiriúnach do phrionsabail bhunúsacha na héifeachtachta, na trédhearcachta agus na cuntasachta.
AIRTEAGAL 249
Prionsabail chomhair ghinearálta
Déanfaidh na Páirtithe an méid seo a leanas:
(a) malartóidh siad taithí agus dea‑chleachtais a bhaineann le straitéisí le haghaidh forbairt inbhuanaithe, lena n‑áirítear cur chun cinn ceart eacnamaíoch, sóisialta agus cultúrtha;
(b) malartóidh siad faisnéis maidir le treochtaí agus beartais mhaicreacnamaíocha, agus maidir le hathchóirithe struchtúracha chomh maith leis sin;
(c) malartóidh siad saineolas agus dea‑chleachtais i réimsí amhail an t‑airgeadas poiblí, creataí beartais airgeadaíochta agus ráta malairte, beartas na hearnála airgeadais agus staidreamh eacnamaíoch;
(d) malartóidh siad faisnéis agus taithí maidir le comhtháthú eacnamaíoch réigiúnach, lena n‑áirítear feidhmiú an Aontais Eacnamaíoch agus Airgeadaíochta Eorpaigh;
(e) déanfaidh siad athbhreithniú ar stádas an chomhair dhéthaobhaigh sna réimsí eacnamaíocha, airgeadais agus staidrimh.
AIRTEAGAL 250
Bainistiú ar airgeadas poiblí, rialú airgeadais agus iniúchadh seachtrach
Rachaidh na Páirtithe i gcomhar maidir le forbairt bhreise ar chórais bainistíochta airgeadais poiblí láidre le haghaidh Phoblacht na Cirgise, rud atá fíor‑riachtanach le haghaidh chreat airgeadais na tíre ar laistigh de a dhéanann rialtas Phoblacht na Cirgise a chuspóirí beartais eacnamaíoch agus shóisialta a sholáthar chun tairbhe dá shaoránaigh, agus atá bunaithe ar na dea‑phrionsabail agus na dea‑chleachtais seo a leanas:
(a) foilsíonn an rialtas creat buiséadach meántéarmach ar bhonn rialtas ginearálta atá fothaithe ar réamhaisnéisí inchreidte agus lena gcumhdaítear íostréimhse 3 bliana, agus oibríonn na hinstitiúidí buiséid uile laistigh den chreat buiséadach sin;
(b) déantar an buiséad a fhoirmliú i gcomhréir leis an gcreat dlíthiúil náisiúnta, i dteannta leithreasuithe caiteachais cuimsitheacha atá comhsheasmhach leis an gcreat buiséadach meántéarma agus a urramaítear;
(c) déanann an t‑údarás buiséid lárnach, nó an t‑údarás státchiste údaraithe, rialú lárnach ar eisíocaíocht cistí ón gcuntas aonair státchiste agus áirithíonn sé leachtacht airgid;
(d) tá straitéis shoiléir um bainistíocht fiach i bhfeidhm agus curtha chun feidhme ionas go n‑urramófar sprioc fiachais fhoriomlán na tíre agus go gcoimeádfar costais seirbhísithe fiachais faoi smacht;
(e) áirithítear trédhearcacht agus grinnscrúdú buiséid;
(f) leis an gcreat oibríochtúil le haghaidh rialú inmheánach sainítear freagrachtaí agus cumhachtaí, agus déanann institiúidí buiséid é a chur chun feidhme i gcomhréir leis an mbeartas rialúcháin inmheánaigh foriomlán;
(g) leis an gcreat oibríochtúil le haghaidh iniúchadh inmheánach léirítear caighdeáin idirnáisiúnta agus cuireann institiúidí rialtais i bhfeidhm go comhsheasmhach é;
(h) tá rialacháin maidir le soláthar poiblí ailínithe le prionsabail a aithnítear go hidirnáisiúnta eadhon prionsabail na barainneachta, na héifeachtúlachta, na trédhearcachta, na hoscailteachta agus na cuntasachta, agus is ann d’acmhainneacht riaracháin agus institiúideach lárnach chun beartas soláthair a fhorbairt, a chur chun feidhme agus chun faireachán a dhéanamh air, agus sin ar bhealach éifeachtach agus éifeachtúil;
(i) tá an córas leigheasanna ailínithe le comhaontuithe is infheidhme agus rialacháin idirnáisiúnta, le dea‑chleachtas neamhspleáchais, ionracais agus trédhearcachta a aithnítear go hidirnáisiúnta, agus déantar foráil leis maidir le láimhseáil ghasta agus inniúil a dhéanamh ar ghearáin agus smachtbhannaí;
(j) le hoibríochtaí soláthair phoiblí comhlíontar bunphrionsabail na córa comhionainne, an neamh‑idirdhealaithe, na comhréireachta agus na trédhearcachta, agus áirithítear go mbainfear an úsáid is éifeachtúla as cistí poiblí, agus go mbeidh inniúlachtaí iomchuí ag údaráis chonarthacha agus go n‑úsáidfidh siad teicnící soláthair nua‑aimseartha;
(k) tá neamhspleáchas, sainordú agus eagrú na hinstitiúide iniúchóireachta uachtaraí bunaithe agus cosanta leis na creata bunreachtúla agus dlíthiúla agus urramaítear iad sa chleachtas;
(l) cuireann an institiúid iniúchóireachta uachtarach caighdeáin i bhfeidhm ar bhealach neodrach agus oibiachtúil chun iniúchtaí ardcháilíochta a áirithiú ag a bhfuil tionchar dearfach ar rialachas agus feidhmiú na hearnála poiblí.
AIRTEAGAL 251
An comhar i réimse an chánachais
Aithníonn na Páirtithe agus cuirfidh siad chun feidhme prionsabail an dea‑rialachais i réimse an chánachais, lena n‑áirítear na caighdeáin dhomhanda maidir le trédhearcacht agus malartú faisnéise, cánachas cothrom, agus na caighdeáin íosta in aghaidh chreimeadh an bhoinn agus aistriú brabúis (‘BEPS’). Cuirfidh na Páirtithe chun cinn an dea‑rialachas in ábhair chánach, cuirfidh siad feabhas ar an gcomhar idirnáisiúnta i réimse na cánach agus éascóidh siad bailiú ioncam cánach dlisteanach.
AIRTEAGAL 252
An comhar sa réimse staidrimh
1. Cuirfidh na Páirtithe chun cinn comhchuibhiú modhanna agus cleachtais staidrimh, lena n‑áirítear bailiú agus scaipeadh staidrimh le córas staidrimh náisiúnta atá inbhuanaithe, éifeachtúil agus neamhspleách go gairmiúil.
2. Le comhar i réimse an staidrimh díreofar ar mhalartú eolais, cothú dea‑chleachtas agus urraim do Bhunphrionsabail an Staidrimh Oifigiúil arna nglacadh le Rún 68/261 ó Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe an 29 Eanáir 2014 agus, nuair is ábhartha, Cód Cleachtais an Staidrimh Eorpaigh arna ghlacadh ag an gCoiste um an gClár Staidrimh an 24 Feabhra 2005.
3. Malartóidh na Páirtithe dea‑chleachtais i réimse na hoiliúna agus an fhothaithe acmhainneachta sna réimsí staidrimh uile.
AIRTEAGAL 253
Cuspóirí ginearálta maidir le comhar fuinnimh
1. Rachaidh na Páirtithe i gcomhar maidir le hábhair fuinnimh arb é is cuspóir dó sin úsáid foinsí inathnuaite fuinnimh, éifeachtúlacht fuinnimh agus slándáil fuinnimh a chur chun cinn.
2. Beidh an comhar sin bunaithe ar chomhpháirtíocht chuimsitheach agus beidh mar threoir aige leas coiteann, cómhalartacht, trédhearcacht agus intuarthacht de réir phrionsabail an gheilleagair margaidh agus an Chonartha um Chairt Fuinnimh, arna dhéanamh i Liospóin an 17 Nollaig 1994.
3. Is é is aidhm don chomhar sin freisin comhar fuinnimh réigiúnaigh a chur chun cinn, agus aird faoi leith á tabhairt do thíortha na hÁise Láir a chomhtháthú le chéile agus i margaí agus conairí idirnáisiúnta.
AIRTEAGAL 254
An comhar in earnáil an fhuinnimh
Leis an gcomhar in earnáil an fhuinnimh cumhdófar, inter alia, na réimsí seo a leanas:
(a) foinsí inathnuaite fuinnimh, éifeachtúlacht fuinnimh agus slándáil fuinnimh a fheabhsú, go háirithe iontaofacht, sábháilteacht agus inbhuanaitheacht an tsoláthair fuinnimh, trí chomhar fuinnimh réigiúnaigh a chur chun cinn, lena n‑áirítear bunú na margaí fuinnimh réigiúnaigh agus trádáil fuinnimh agus malartuithe inréigiúnacha agus idir‑réigiúnacha a éascú;
(b) cur chun feidhme straitéisí agus beartas fuinnimh, pléití ar thuartha agus cásanna, lena n‑áirítear dálaí margaidh domhanda le haghaidh táirgí fuinnimh, chomh maith le feabhsú an chórais staidrimh in earnáil an fhuinnimh;
(c) cruthú timpeallachta tarraingtí agus cobhsaí agus spreagadh infheistíochtaí frithpháirteacha i réimse an fhuinnimh ar bhonn neamh‑idirdhealaitheach agus trédhearcach;
(d) malartuithe leis an mBanc Eorpach Infheistíochta, leis an mBanc Eorpach Athfhoirgníochta agus Forbartha agus institiúidí agus ionstraimí airgeadais idirnáisiúnta ábhartha eile i réimse an fhuinnimh;
(e) malartuithe eolaíocha agus teicniúla le haghaidh forbairt teicneolaíochtaí fuinnimh agus aird ar leith á tabhairt ar theicneolaíochtaí atá tíosach ar fhuinneamh agus neamhdhíobhálach don chomhshaol;
(f) an comhar i bhfóraim, tionscnaimh agus institiúidí fuinnimh iltaobhacha;
(g) malartú eolais agus taithí chomh maith le haistriú teicneolaíochta sa nuálaíocht, lena n‑áirítear i réimsí na bainistíochta agus teicneolaíochtaí fuinnimh.
AIRTEAGAL 255
Foinsí in‑athnuaite fuinnimh
Saothrófar an comhar, inter alia, tríd an méid seo a leanas:
(a) forbairt foinsí inathnuaite fuinnimh ar bhealach atá eacnamaíoch agus fónta ó thaobh an chomhshaoil de, lena n‑áirítear an comhar maidir le saincheisteanna rialála, deimhniúchán agus caighdeánú agus maidir le forbairt theicneolaíoch chomh maith leis sin;
(b) malartuithe agus comhar taighde a éascú idir institiúidí, saotharlanna agus eintitis na hearnála príobháidí san Aontas agus i bPoblacht na Cirgise, lena n‑áirítear trí chláir chomhpháirteacha, arb é is aidhm dó sin dea‑chleachtais a chur chun feidhme i dtreo fuinneamh na todhchaí agus an geilleagar glas a chruthú;
(c) seimineáir chomhpháirteacha, comhdhálacha agus cláir oiliúna a sheoladh, agus faisnéis agus sonraí staidrimh oscailte a mhalartú, chomh maith le faisnéis maidir le forbairt foinsí inathnuaite fuinnimh.
AIRTEAGAL 256
Éifeachtúlacht fuinnimh agus coigilt fuinnimh
An comhar i gcur chun cinn éifeachtúlachta fuinnimh agus caomhnaithe fuinnimh, lena n‑áirítear in earnáil an ghuail, bladhmadh gáis (agus úsáid gáis ghaolmhair), foirgnimh, fearais agus iompar, saothrófar é, inter alia, tríd an méid seo a leanas:
(a) faisnéis a mhalartú maidir le beartais éifeachtúlachta fuinnimh agus creataí agus pleananna gníomhaíochta dlíthiúla agus rialála;
(b) éascaíocht a dhéanamh maidir le malartú taithí agus feasa gnó i réimse na héifeachtúlachta fuinnimh agus caomhnaithe fuinnimh;
(c) tionscadail a thionscnamh agus a chur chun feidhme, lena n‑áirítear tionscadail taispeántais, chun teicneolaíochtaí agus réitigh nuálacha a thabhairt isteach i réimse na héifeachtúlachta fuinnimh agus caomhnaithe fuinnimh;
(d) cláir oiliúna agus cúrsaí oiliúna i réimse na héifeachtúlachta fuinnimh chun cuspóirí an Chomhaontaithe seo a bhaint amach.
AIRTEAGAL 257
Cuspóirí ginearálta maidir leis an gcomhar iompair
Rachaidh na Páirtithe i gcomhar i réimse an iompair leis na cuspóirí seo a leanas:
(a) comhlántacht a chur chun cinn idir a n‑earnálacha iompair;
(b) nascacht réigiúnach agus idirnáisiúnta inbhuanaithe a líonraí iompair a fheabhsú;
(c) oibríochtaí agus córais iompair atá éifeachtúil, slán agus sábháilte a chur chun cinn;
(d) córais iompair inbhuanaithe a fhorbairt, lena n‑áirítear a ngnéithe sóisialta agus comhshaoil, go háirithe maidir leis an athrú aeráide.
AIRTEAGAL 258
An comhar i réimse an iompair
Leis an gcomhar i réimse an iompar cumhdófar, inter alia:
(a) malartú dea‑chleachtas maidir le beartais iompair;
(b) feabhsú ar ghluaiseacht paisinéirí agus earraí, méadú ar sho‑athraitheacht sreabhaidh iompair trí bhacainní riaracháin, teicniúla agus eile a bhaint, agus comhtháthú margaidh níos dlúithe a shaothrú;
(c) feabhsú ar bhonneagar iompair agus cur chun cinn idir‑inoibritheachta feadh conairí iompair;
(d) malartú faisnéise agus gníomhaíochtaí comhpháirteacha ar an leibhéal réigiúnach agus idirnáisiúnta agus cur chun feidhme comhaontuithe agus coinbhinsiún idirnáisiúnta is infheidhme;
(e) feabhsú sábháilteachta iompair agus cosanta comhshaoil;
(f) malartú taithí i dteicneolaíochtaí glasa le haghaidh córais iompair, lena n‑áirítear maidir le hiompar atá neamhdhíobhálach don chomhshaol a thabhairt isteach;
(g) idirghníomhaíocht i réimse an aeriompair.
AIRTEAGAL 259
Cuspóirí ginearálta maidir leis an gcomhar comhshaoil
Forbróidh agus neartóidh na Páirtithe an comhar maidir le saincheisteanna comhshaoil, lena rannchuidítear le forbairt inbhuanaithe agus dea‑rialachas i gcosaint an chomhshaoil agus laghdú rioscaí tubaiste.
AIRTEAGAL 260
An comhar i réimse an chomhshaoil
1. Is é is aidhm don chomhar i réimse an chomhshaoil cáilíocht an chomhshaoil a chaomhnú, a chosaint, a fheabhsú, agus a athshlánú, sláinte an duine a chosaint, acmhainní nádúrtha a úsáid go hinbhuanaithe agus bearta a chur chun cinn ar an leibhéal idirnáisiúnta chun déileáil le fadhbanna comhshaoil réigiúnacha nó domhanda, lena n‑áirítear sna réimsí seo a leanas:
(a) rialachas comhshaoil agus saincheisteanna cothrománacha, lena n‑áirítear pleanáil straitéiseach, measúnú ar an tionchar ar an gcomhshaol agus measúnú comhshaoil straitéiseach, oideachas agus oiliúint, faireachán agus córais faisnéise comhshaoil, iniúchadh agus forfheidhmiú, dliteanas comhshaoil, coireacht comhshaoil a chomhrac, rochtain phoiblí ar fhaisnéis chomhshaoil, próisis chinnteoireachta agus nósanna imeachta riaracháin agus athbhreithnithe bhreithiúnaigh éifeachtacha;
(b) cáilíocht an aeir;
(c) cáilíocht an uisce agus bainistíocht acmhainne uisce, lena n‑áirítear feabhsú ar chóras faireacháin ar thruailliú uisce;
(d) bainistíocht acmhainne agus dramhaíola, lena n‑áirítear dramhaíl ghuaiseach;
(e) éifeachtúlacht acmhainne, geilleagar glas agus ciorclach;
(f) cosaint nádúrtha, lena n‑áirítear foraoiseacht agus caomhnú na bithéagsúlachta;
(g) truailliú tionsclaíoch agus guaiseacha tionsclaíocha;
(h) bainistiú ceimiceán;
(i) laghdú rioscaí tubaiste.
2. Is é is aidhm don chomhar freisin an comhshaol a chomhtháthú i mbeartais earnála seachas beartas comhshaoil chun rannchuidiú le cur chun feidhme Chlár 2030.
AIRTEAGAL 261
Comhtháthú an chomhshaoil in earnálacha eile
Malartóidh na Páirtithe taithí chun comhtháthú an chomhshaoil a chur chun cinn in earnálacha eile, lena n‑áirítear malartú dea‑chleachtas, méadú a dhéanamh ar eolas agus inniúlacht, oideachas comhshaoil agus múscailt feasachta sna réimsí dá dtagraítear sa Chaibidil seo.
AIRTEAGAL 262
An comhar comhshaoil ar an leibhéal réigiúnach agus idirnáisiúnta
Malartóidh na Páirtithe faisnéis agus saineolas agus treiseoidh siad comhar comhshaoil ar an leibhéal réigiúnach agus idirnáisiúnta agus i gcur chun feidhme comhaontuithe comhshaoil iltaobhacha, arna ndaingniú ag na Páirtithe.
AIRTEAGAL 263
Cuspóirí comhair ginearálta maidir leis an athrú aeráide
Forbróidh agus neartóidh na Páirtithe a gcomhar chun an t‑athrú aeráide a chomhrac agus chun oiriúnú dó. Déanfar an comhar agus leasanna na bPáirtithe á gcur san áireamh ar bhonn an chomhionannais agus comhshochair, agus tríd an idirthuilleamaíocht atá ann idir a ngealltanais dhéthaobhacha agus iltaobhacha sa réimse sin a chur san áireamh chomh maith leis sin.
AIRTEAGAL 264
Bearta ar an leibhéal intíre, réigiúnach agus idirnáisiúnta
Leis an gcomhar cuirfear bearta ar an leibhéal intíre, réigiúnach agus idirnáisiúnta chun cinn, lena n‑áirítear maidir leis an méid seo a leanas:
(a) maolú an athraithe aeráide;
(b) oiriúnú don athrú aeráide;
(c) sásraí margaidh agus neamh‑mhargaidh chun aghaidh a thabhairt ar an athrú aeráide;
(d) teicneolaíochtaí ísealcharbóin agus oiriúnúcháin atá nua, nuálach, sábháilte agus inbhuanaithe a chur chun cinn;
(e) cur chun feidhme Chomhaontú Pháras maidir leis an Athrú Aeráide nuair atá sé daingnithe ag na Páirtithe;
(f) príomhshruthú breithnithe aeráide i mbeartais ghinearálta agus earnáilsonracha;
(g) múscailt feasachta, oideachas agus oiliúint.
AIRTEAGAL 265
An comhar maidir leis an athrú aeráide
1. Déanfaidh na Páirtithe an méid seo a leanas, inter alia:
(a) faisnéis agus saineolas a mhalartú;
(b) gníomhaíochtaí comhpháirteacha taighde agus malartuithe faisnéise a chur chun feidhme maidir le teicneolaíochtaí níos glaine agus teicneolaíochtaí atá fónta ó thaobh an chomhshaoil;
(c) gníomhaíochtaí comhpháirteacha a chur chun feidhme ar an leibhéal réigiúnach agus idirnáisiúnta, lena n‑áirítear maidir le comhaontuithe comhshaoil iltaobhacha arna ndaingniú ag na Páirtithe, amhail Creat‑Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar an Athrú Aeráide arna dhéanamh i Nua‑Eabhrac an 9 Bealtaine 1992 (dá ngairtear ‘UNFCCC’ anseo feasta) agus Comhaontú Pháras maidir leis an Athrú Aeráide.
2. Leis an gcomhar maidir leis an athrú aeráide cumhdófar an méid seo a leanas, inter alia:
(a) bearta chun go bhfeabhsófar an inniúlacht chun gníomhaíocht aeráide éifeachtach a dhéanamh;
(b) cur chun feidhme straitéise aeráide agus plean gníomhaíochta le haghaidh an mhaolaithe fhadtéarmaigh ar an athrú aeráide agus an oiriúnaithe fhadtéarmaigh dó, lena n‑áirítear laghdú astaíochtaí gás ceaptha teasa;
(c) forbairt measúnuithe leochaileachta agus oiriúnúcháin;
(d) bearta chun aistriú teicneolaíochta a chur chun cinn;
(e) bearta a bhaineann le substaintí ídithe ózóin agus gás ceaptha teasa fluairínithe.
3. Cuirfidh na Páirtithe an comhar réigiúnach chun cinn maidir leis an athrú aeráide.
AIRTEAGAL 266
Cuspóirí comhair ginearálta maidir le beartas tionsclaíoch agus fiontraíochta
Féachfaidh na Páirtithe lena gcomhar a fhorbairt agus a neartú maidir le beartas tionsclaíoch agus fiontraíochta, rud a chuirfidh feabhas ar an timpeallacht ghnó le haghaidh na n‑oibreoirí eacnamaíocha uile, agus béim ar leith ar fhiontair bheaga agus mheánmhéide (dá ngairtear ‘FBManna’ anseo feasta).
AIRTEAGAL 267
An comhar i réimse an bheartais thionsclaíoch agus fiontraíochta
Leis an gcomhar i réimse an bheartais thionsclaíoch agus fiontraíochta áireofar, inter alia:
(a) malartú faisnéise agus dea‑chleachtais chun tacú le beartais fiontraíochta agus forbartha FBManna;
(b) malartú faisnéise agus dea‑chleachtais maidir le táirgiúlacht agus éifeachtúlacht úsáide acmhainne, lena n‑áirítear laghdú ídithe fuinnimh agus táirgeacht níos glaine;
(c) malartú faisnéise agus dea‑chleachtais chun go bhfeabhsófar ról an ghnó agus na tionsclaíochta san fhorbairt inbhuanaithe agus urraim do chearta an duine;
(d) bearta tacaíochta poiblí le haghaidh earnálacha tionsclaíochta, bunaithe ar cheanglais EDT agus rialacha idirnáisiúnta eile is infheidhme maidir leis na Páirtithe;
(e) forbairt beartais nuálaíochta a spreagadh, trí mhalartú faisnéise agus dea‑chleachtas maidir le tráchtálú torthaí taighde agus forbartha (lena n‑áirítear ionstraimí tacaíochta le haghaidh gnólachtaí nuathionscanta atá bunaithe ar theicneolaíocht), forbairt braislí agus rochtain ar mhaoiniú;
(f) cur chun cinn tionscnamh gnó agus comhair thionsclaíoch idir fiontair an Aontais agus Phoblacht na Cirgise;
(g) cur chun cinn timpeallachta atá níos fabhraí do lucht gnó, d’fhonn acmhainneacht fáis, trádáil agus deiseanna infheistíochta a fheabhsú.
AIRTEAGAL 268
Cuspóirí comhair ginearálta i réimse dhlí na gcuideachtaí
Aithníonn na Páirtithe an tábhacht atá le sraith rialacha agus cleachtas éifeachtach i réimsí dhlí na gcuideachtaí agus an rialachais chorparáidigh, agus sa chuntasaíocht agus san iniúchóireacht chomh maith leis sin i ngeilleagar margaidh feidhmiúil ag a bhfuil timpeallacht ghnó intuartha agus thrédhearcach, agus cuireann siad i dtreis an tábhacht a bhaineann le cóineasú rialála a chur chun cinn sa réimse sin.
AIRTEAGAL 269
Comhar i réimse dhlí na gcuideachtaí
Rachaidh na Páirtithe i gcomhar maidir leis an méid seo a leanas:
(a) malartú dea‑chleachtais chun infhaighteacht faisnéise agus rochtain ar fhaisnéis a chur chun cinn maidir le heagrú agus ionadaíocht cuideachtaí cláraithe ar bhealach trédhearcach inrochtana;
(b) forbairt bhreise ar bheartas rialachais chorparáidigh i gcomhréir le caighdeáin idirnáisiúnta agus ECFE go háirithe;
(c) cur chun feidhme leanúnach agus cur i bhfeidhm comhsheasmhach na gCaighdeán Idirnáisiúnta um Thuairisciú Airgeadais arna bhforbairt ag an mBord um Chaighdeáin Idirnáisiúnta Chuntasaíochta le haghaidh na gcuntas comhdhlúite de chuid cuideachtaí liostaithe;
(d) comhfhogasú rialacha cuntasaíochta agus tuairisciúcháin airgeadais, lena n‑áirítear a mhéid a bhaineann le FBManna;
(e) malartú taithí agus dea‑chleachtas maidir le rialú agus formhaoirseacht a dhéanamh ar ghníomhaíochtaí iniúchóireachta agus cuntasaíochta;
(f) cur i bhfeidhm caighdeán iniúchóireachta idirnáisiúnta agus Chód Eitice Chónaidhm Idirnáisiúnta na gCuntasóirí (dá ngairtear ‘IFAC’ anseo feasta), arb é is aidhm dó sin feabhas a chur ar leibhéal gairmiúil iniúchóirí trí urramú caighdeán agus norm eiticiúil arna dhéanamh ag eagraíochtaí gairmiúla, eagraíochtaí iniúchóireachta agus iniúchóirí.
AIRTEAGAL 270
Cuspóirí comhair ginearálta i réimse seirbhísí agus margaí airgeadais
1. Comhaontaíonn na Páirtithe maidir lena thábhachtaí atá reachtaíocht agus cleachtais éifeachtacha agus rachaidh siad i gcomhar i réimse na seirbhísí agus na margaí airgeadais agus na cuspóirí seo a leanas acu:
(a) feabhas a chur ar rialú seirbhísí agus margaí airgeadais;
(b) cosaint éifeachtach agus leordhóthanach a áirithiú ar infheisteoirí agus tomhaltóirí seirbhísí airgeadais;
(c) rannchuidiú le cobhsaíocht agus sláine na margaí airgeadais;
(d) an comhar a chur chun cinn idir gníomhaithe éagsúla na margaí airgeadais, lena n‑áirítear rialtóirí agus maoirseoirí;
(e) maoirseacht neamhspleách agus éifeachtach a chur chun cinn.
2. Cuirfidh na Páirtithe chun cinn cóineasú rialála le caighdeáin idirnáisiúnta le haghaidh margaí airgeadais fónta.
AIRTEAGAL 271
Cuspóirí comhair ginearálta i réimse an gheilleagair agus na sochaí digití
Déanfaidh na Páirtithe an comhar a chur chun cinn maidir le forbairt an gheilleagair agus na sochaí digití, lena n‑áirítear maidir leis an mbonneagar agus an rialachas comhlachaithe chun tairbhiú de shaoránaigh agus gnólachtaí trí infhaighteacht fhorleathan teicneolaíochtaí faisnéise agus cumarsáide (dá ngairtear ‘TFC’ anseo feasta) agus trí sheirbhísí leictreonacha ar phraghsanna inacmhainne agus ar cháilíocht níos fearr, go háirithe i réimsí na trádála agus na tráchtála, na sláinte agus an oideachais agus an rialtais agus an riaracháin go ginearálta chomh maith leis sin. Is é is aidhm don chomhar sin forbairt iomaíochta a chur chun cinn i margaí TFC agus oscailteacht na margaí sin a chur chun cinn agus infheistíochtaí san earnáil sin a spreagadh chomh maith leis sin.
AIRTEAGAL 272
An comhar i réimse an gheilleagair agus na sochaí digití
Le comhar i réimse an gheilleagair agus na sochaí digití cumhdófar, inter alia:
(a) malartú faisnéise agus dea‑chleachtas maidir le cur chun feidhme straitéisí digiteacha náisiúnta lena n‑áirítear tionscnaimh arb é is aidhm dóibh rochtain ar leathanbhanda a chur chun cinn, feabhas a chur ar rialacha le haghaidh aistriú sonraí trasteorann agus slándáil líonra agus seirbhísí poiblí ar líne a fhorbairt (‑ríomhrialtas);
(b) malartú faisnéise, dea‑chleachtas agus taithí chun forbairt creata rialála chuimsithigh le haghaidh cumarsáid leictreonach a chur chun cinn lena n‑áirítear ról rialtóra náisiúnta, úsáid níos fearr ar acmhainní speictrim a chothú agus idir‑inoibritheacht bonneagair cumarsáide leictreonaí a chur chun cinn san Aontas agus i bPoblacht na Cirgise.
AIRTEAGAL 273
An comhar idir rialtóirí i réimse teicneolaíochtaí faisnéise agus cumarsáide
Cuirfidh na Páirtithe an comhar chun cinn idir rialtóirí ón Aontas agus ó chomhlacht stáit údaraithe Phoblacht na Cirgise i réimse teicneolaíochtaí faisnéise agus cumarsáide, lena n‑áirítear cumarsáid leictreonach, de réir mar is iomchuí.
AIRTEAGAL 274
Cuspóirí comhair ginearálta i réimse na turasóireachta
Rachaidh na Páirtithe i gcomhar i réimse na turasóireachta arb é is aidhm dó sin neartú a dhéanamh ar fhorbairt tionscail turasóireachta iomaíoch agus inbhuanaithe mar ghineadóir fáis eacnamaíoch, cumhachtúcháin, fostaíochta agus malartuithe in earnáil na turasóireachta.
AIRTEAGAL 275
Prionsabail an chomhair i réimse na turasóireachta inbhuanaithe
Beidh an comhar i réimse na turasóireachta inbhuanaithe bunaithe ar na prionsabail seo a leanas:
(a) urraim do shláine agus leasanna pobal áitiúil, go háirithe i limistéir tuaithe;
(b) an tábhacht a bhaineann le hoidhreacht chultúrtha, stairiúil agus nádúrtha a chaomhnú; agus
(c) idirghníomhaíocht dhearfach idir caomhnú na turasóireachta agus an chomhshaoil.
AIRTEAGAL 276
An comhar i réimse na turasóireachta
Leis an gcomhar i réimse na turasóireachta áireofar, inter alia:
(a) malartú faisnéise maidir le staidreamh sa turasóireacht, i dteicneolaíochtaí nuálacha, cleachtais ghnó agus éilimh mhargaidh nua;
(b) cur chun cinn samhlacha forbartha turasóireachta inbhuanaithe agus freagracha agus malartú dea‑chleachtas, taithí agus feasa gnó;
(c) malartú faisnéise agus dea‑chleachtas i bhforbairt oiliúna agus scileanna sa turasóireacht;
(d) teagmhálacha níos mó a spreagadh idir páirtithe leasmhara príobháideacha, poiblí agus pobail Bhallstáit an Aontais agus Phoblacht na Cirgise.
AIRTEAGAL 277
Cuspóirí comhair ginearálta maidir leis an talmhaíocht agus forbairt tuaithe
Le comhar idir na Páirtithe i réimse na talmhaíochta agus na forbartha tuaithe cumhdófar, inter alia:
(a) éascaíocht a dhéanamh do chomhthuiscint ar bheartais talmhaíochta agus forbartha tuaithe;
(b) malartú dea‑chleachtas maidir le feabhsú inniúlachtaí riaracháin ar an leibhéal lárnach agus áitiúil ó thaobh pleanáil, meastóireacht agus cur chun feidhme a dhéanamh ar bheartais talmhaíochta agus forbartha tuaithe;
(c) cur chun cinn nuachóiriú agus fhorbairt inbhuanaithe na táirgeachta talmhaíochta;
(d) comhroinnt eolais agus dea‑chleachtas maidir le beartais forbartha tuaithe chun dea‑bhail eacnamaíoch a chur chun cinn le haghaidh pobail tuaithe;
(e) feabhsú iomaíochas earnáil na talmhaíochtata, lena n‑áirítear forbairt comharchumann talmhaíochta, agus éifeachtúlacht agus trédhearcacht na margaí;
(f) malartú taithí i gcur chun feidhme beartas cáilíochta, lena n‑áirítear tásca geografacha, agus sásraí um rialú, sábháilteacht bia, agus forbairt feirmeoireachta orgánaí;
(g) cur chun cinn scaipthe eolais agus soláthar seirbhísí comhairleacha d’ábhair earnáil na talmhaíochta;
(h) malartú taithí i mbeartais a bhaineann le forbairt inbhuanaithe gnó talmhaíochta agus próiseáil agus dáileadh táirgí talmhaíochta;
(i) cur chun cinn comhair i dtionscadail infheistíochtaí agus nuálaíochtaí agraithionscail, go háirithe i réimse na forbartha beostoic agus barr.
AIRTEAGAL 278
An comhar i réimse na talmhaíochta agus na forbartha tuaithe
Rachaidh na Páirtithe i gcomhar chun forbairt talmhaíochta agus tuaithe a chur chun cinn, go háirithe trí mhalartú eolais agus dea‑chleachtas agus cóineasú céimnitheach ar bheartais agus reachtaíocht, sna réimsí a bhfuil leas ag na Páirtithe iontu.
AIRTEAGAL 279
Cuspóirí comhair ginearálta i réimsí na mianadóireachta agus amhábhar
Déanfaidh na Páirtithe a gcomhar a fhorbairt agus a neartú i réimsí na mianadóireachta agus táirgeachta amhábhar, agus é mar chuspóirí leis sin comhthuiscint a chur chun cinn, feabhas a chur ar an timpeallacht ghnó, faisnéis a mhalartú agus dul i gcomhar maidir le saincheisteanna neamhfhuinnimh a bhaineann go háirithe le mianadóireacht a dhéanamh ar mhianta miotalacha agus mianraí tionsclaíocha.
AIRTEAGAL 280
An comhar i réimsí na mianadóireachta agus amhábhar
Leis an gcomhar i réimsí na mianadóireachta agus amhábhar cumhdófar, inter alia:
(a) malartú faisnéise maidir le forbairtí ina n‑earnálacha mianadóireachta agus amhábhair faoi seach;
(b) malartú faisnéise maidir le hábhair a bhaineann le trádáil in amhábhair arb é is aidhm dó sin malartuithe déthaobhacha a chur chun cinn;
(c) malartú faisnéise agus dea‑chleachtas i ndáil le forbairt inbhuanaithe na dtionscal mianadóireachta, lena n‑áirítear i gcur i bhfeidhm teicneolaíochtaí glana sna próisis mhianadóireachta;
(d) malartú faisnéise agus dea‑chleachtas i ndáil le sláinte agus sábháilteacht sna tionscail mhianadóireachta;
(e) malartú faisnéise agus dea‑chleachtas i ndáil le fothú acmhainneachta agus oiliúint san earnáil mianadóireachta;
(f) forbairt tionscnamh eolaíoch agus teicneolaíoch comhpháirteach.
AIRTEAGAL 281
Réimsí comhair taighde agus nuálaíochta agus cuspóirí ginearálta
Cuirfidh na Páirtithe an comhar chun cinn:
(a) sna réimsí uile a bhaineann le taighde eolaíoch sibhialta agus forbairt theicneolaíoch, ar bhonn comhshochair agus faoi réir cosaint iomchuí agus éifeachtach ar chearta maoine intleachtúla; agus
(b) chun an nuálaíocht a spreagadh.
AIRTEAGAL 282
An comhar i réimse an taighde agus na nuálaíochta
Leis an gcomhar i réimse an taighde agus na nuálaíochta cumhdófar, inter alia:
(a) idirphlé beartais agus malartú faisnéise eolaíche agus teicneolaíche;
(b) malartú faisnéise agus dea‑chleachtas maidir le nuálaíocht agus tráchtálú taighde agus forbartha, lena n‑áirítear ionstraimí tacaíochta le haghaidh gnólachtaí nuathionscanta bunaithe ar an teicneolaíocht, forbairt braislí agus rochtain ar mhaoiniú;
(c) éascaíocht a dhéanamh do rochtain ar chláir thaighde agus nuálaíochta faoi seach na bPáirtithe;
(d) inniúlacht taighde in eintitis taighde Phoblacht na Cirgise a mhéadú agus éascaíocht a dhéanamh dá rannpháirtíocht i gClár Réime um Thaighde agus um Nuálaíocht an Aontais agus i dtionscnaimh fhéideartha eile arna maoiniú ag an Aontas;
(e) forbairt agus cur chun cinn tionscadal comhpháirteach le haghaidh taighde agus nuálaíochta;
(f) cur chun cinn tráchtálaithe torthaí tionscadal taighde agus nuálaíochta comhpháirteach;
(g) éascaíocht a dhéanamh do rochtain teicneolaíochta nua ar mhargaí intíre na bPáirtithe;
(h) socrú gníomhaíochtaí oiliúna agus clár soghluaisteachta le haghaidh eolaithe, taighdeoirí agus foireann eile atá ag gabháil do ghníomhaíochtaí taighde agus nuálaíochta sna Páirtithe;
(i) éascaíocht a dhéanamh, faoi chuimsiú na reachtaíochta is infheidhme, do shaorghluaiseacht oibrithe taighde atá rannpháirteach i ngníomhaíochtaí a chumhdaítear leis an gComhaontú seo agus do ghluaiseacht trasteorann earraí a bheartaítear lena n‑úsáid sna gníomhaíochtaí sin;
(j) foirmeacha eile comhair i réimse an taighde agus na nuálaíochta, lena n‑áirítear trí chuir chuige agus tionscnaimh réigiúnacha, ar bhonn comhaontú frithpháirteach.
AIRTEAGAL 283
Sineirgí le gníomhaíochtaí eile
Agus na gníomhaíochtaí comhair a leagtar amach in Airteagal 282 á ndéanamh, ba cheart sineirgí a lorg le gníomhaíochtaí arna gcistiú ag an Lárionad Idirnáisiúnta um Eolaíocht agus Teicneolaíocht (dá ngairtear ‘ISTC’ anseo feasta) agus gníomhaíochtaí eile arna ndéanamh faoi chuimsiú an chomhair airgeadais idir an tAontas agus Poblacht na Cirgise mar a leagtar amach in Airteagal 304.
TEIDEAL VI
RÉIMSÍ COMHAIR EILE
AIRTEAGAL 284
An comhar i réimse na cosanta tomhaltóirí
Aithníonn na Páirtithe an tábhacht a bhaineann le hardleibhéal cosanta tomhaltóirí a áirithiú agus, chuige sin, féachfaidh siad le dul i gcomhar sa réimse a bhaineann le beartas tomhaltóirí. Comhaontaíonn na Páirtithe gurb é a bheidh i gceist leis an gcomhar sin sa réimse seo, a mhéid is féidir:
(a) malartú faisnéise maidir lena gcreataí cosanta tomhaltóirí faoi seach, lena n‑áirítear maidir le dlíthe tomhaltóirí, sábháilteacht táirgí tomhaltais, sásamh tomhaltóirí, forfheidhmiú agus cur chun feidhme reachtaíochta tomhaltóirí agus feasacht tomhaltóirí;
(b) spreagadh forbartha comhlachas tomhaltóirí neamhspleách agus teagmhálacha idir ionadaithe tomhaltóirí.
AIRTEAGAL 285
Cuspóirí comhair ginearálta i réimse na fostaíochta, na slándála sóisialta agus comhionannais deiseanna
1. Maidir leis na Páirtithe, agus Clár 2030 agus a SDG Uimh. 8 á gcur san áireamh: chun go gcuirfear chun cinn fás eacnamaíoch marthanach, cuimsitheach agus inbhuanaithe, fostaíocht iomlán agus tháirgiúil obair chuibhiúil do chách, aithníonn siad go bhfuil fostaíocht iomlán agus tháirgiúil agus obair chuibhiúil do chách ina bpríomheilimintí den fhorbairt inbhuanaithe.
2. Neartóidh na Páirtithe a n‑idirphlé agus a gcomhar maidir leis an gClár Oibre um Obair Chuibhiúil de chuid EIS a chur chun cinn chomh maith le beartas fostaíochta, dálaí maireachtála agus oibre, sláinte agus sábháilteacht ag an obair, idirphlé sóisialta, cosaint shóisialta, cuimsiú sóisialta, comhionannas inscne agus frith‑idirdhealú, agus ar an mbealach sin rannchuideoidh siad le cur chun cinn post breise agus níos fearr chomh maith le laghdú bochtaineachta, comhtháthú sóisialta feabhsaithe, forbairt inbhuanaithe agus cáilíocht saoil fheabhsaithe.
3. Is é is aidhm do na Páirtithe comhar a fheabhsú maidir le hobair chuibhiúil, fostaíocht agus ábhair beartais shóisialta sna fóraim agus sna heagraíochtaí ábhartha uile.
AIRTEAGAL 286
Coinbhinsiún EIS agus rannpháirtíocht páirtithe leasmhara
1. Athdhearbhaíonn na Páirtithe a ngealltanas chun coinbhinsiúin EIS is infheidhme agus atá daingnithe acu a chur chun feidhme agus daingniú breise a chur chun cinn.
2. Spreagfaidh na Páirtithe, i gcomhréir le Dearbhú EIS maidir le Prionsabail Bhunúsacha agus Cearta Bunúsacha san Obair 1998 agus Dearbhú EIS maidir le Ceartas Sóisialta don Domhandú Cothrom 2008, rannpháirtíocht na bpáirtithe leasmhara ábhartha uile, go háirithe comhpháirtithe sóisialta, i ndáil lena bhforbairt beartais shóisialta faoi seach agus leis an gcomhar idir an tAontas agus Poblacht na Cirgise faoin gComhaontú seo.
AIRTEAGAL 287
An comhar i réimse na fostaíochta, na slándála sóisialta agus comhionannais deiseanna
Leis an gcomhar i réimse na fostaíochta, na slándála sóisialta agus comhionannais deiseanna, bunaithe ar mhalartú faisnéise agus dea‑chleachtais, cumhdófar inter alia:
(a) laghdú na bochtaineachta agus feabhsú an chomhtháthaithe shóisialta; margaí saothair uilechuimsitheacha agus lánpháirtiú daoine leochaileacha;
(b) cur chun cinn post breise agus níos fearr lena ngabhann dálaí oibre cuibhiúla, go háirithe d’fhonn an geilleagar neamhfhoirmiúil agus fostaíocht neamhfhoirmiúil a laghdú agus feabhas a chur ar dhálaí maireachtála;
(c) feabhas a chur ar dhálaí oibre, go háirithe cosaint agus forfheidhmiú ceart saothair agus leibhéal cosanta na sláinte agus sábháilteachta ag an obair;
(d) feabhsú an chomhionannais inscne trí rannpháirtíocht na mban a chur chun cinn sa saol sóisialta agus eacnamaíoch agus trí chomhionannas deiseanna a áirithiú idir fir agus mná san fhostaíocht, san oideachas, san oiliúint, sa gheilleagar, sa tsochaí agus sa chinnteoireacht;
(e) deireadh a chur leis na foirmeacha idirdhealaithe uile i ngnóthaí fostaíochta agus sóisialta i gcomhréir le hoibleagáidí gach Páirtí faoi chaighdeáin agus coinbhinsiúin idirnáisiúnta;
(f) feabhsú an leibhéil cosanta sóisialta do chách agus córais cosanta sóisialta a nuachóiriú, ó thaobh cáilíochta, leordhóthanachta, inrochtaineachta agus inbhuaine airgeadais;
(g) feabhsú rannpháirtíochta comhpháirtithe sóisialta agus cur chun cinn idirphlé shóisialta, lena n‑áirítear trí inniúlacht comhpháirtithe sóisialta a neartú.
AIRTEAGAL 288
An comhar maidir le bainistíocht fhreagrach slabhraí soláthair
1. Aithníonn na Páirtithe an tábhacht a bhaineann le bainistíocht fhreagrach a dhéanamh ar shlabhraí soláthair trí chleachtais iompair gnó fhreagraigh agus cleachtais freagrachta sóisialta corparáidí agus trí thimpeallacht chumasúcháin a sholáthar. Tacóidh siad le scaipeadh agus úsáid ionstraimí idirnáisiúnta ábhartha, amhail Treoirlínte ECFE maidir le Fiontair Ilnáisiúnta a glacadh an 21 Meitheamh 1976 mar chuid den Dearbhú maidir le hInfheistíocht Idirnáisiúnta agus Fiontair Ilnáisiúnta, Dearbhú Trípháirteach Prionsabal EIS maidir le Fiontair Ilnáisiúnta agus Beartas Sóisialta a glacadh sa Ghinéiv an 16 Samhain 1977, Comhshocrú Domhanda NA a seoladh i Nua‑Eabhrac an 26 Iúil 2000, agus Prionsabail Threoracha maidir le Gnó agus Cearta an Duine arna bhformhuiniú ag Comhairle NA um Chearta an Duine le Rún 17/4 an 16 Meitheamh 2011.
2. Malartóidh na Páirtithe faisnéis chomh maith le dea‑chleachtas agus, de réir mar is iomchuí, rachaidh siad i gcomhar le chéile, go réigiúnach agus i bhfóraim idirnáisiúnta, maidir le saincheisteanna a chumhdaítear leis an Airteagal seo.
AIRTEAGAL 289
Cuspóirí comhair ginearálta i réimse na sláinte
Forbróidh na Páirtithe a gcomhar i réimse na sláinte poiblí d’fhonn leibhéal cosanta shláinte an duine a ardú agus neamhionannais sláinte a laghdú, i gcomhréir le luachanna agus prionsabail choiteanna maidir leis an tsláinte, agus mar réamhchoinníoll le haghaidh forbairt inbhuanaithe agus fás eacnamaíoch.
AIRTEAGAL 290
An comhar i réimse na sláinte
Leis an gcomhar i réimse na sláinte tabharfar aghaidh ar chosc agus rialú galar teagmhálach agus neamhtheagmhálach, lena n‑áirítear trí mhalartú faisnéise sláinte, cur chun cinn cur chuige uile‑bheartas sláinte, comhar le heagraíochtaí idirnáisiúnta, go háirithe an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte (dá ngairtear ‘EDS’ anseo feasta), agus cur chun cinn cur chun feidhme comhaontuithe sláinte idirnáisiúnta amhail Creat‑Choinbhinsiún EDS maidir le Rialú Tobac a rinneadh sa Ghinéiv an 21 Bealtaine 2003 agus na Rialacháin Sláinte Idirnáisiúnta arna nglacadh ag Comhthionól Domhanda Sláinte EDS an 23 Bealtaine 2005.
AIRTEAGAL 291
Cuspóirí comhair ginearálta i réimse an oideachais agus na hoiliúna
1. Rachaidh na Páirtithe i gcomhar i réimse an oideachais agus na hoiliúna d’fhonn comhfhogasú a dhéanamh ar na córais oideachais agus oiliúna i bPoblacht na Cirgise leo sin san Aontas. Rachaidh na Páirtithe i gcomhar chun foghlaim ar feadh an tsaoil a chur chun cinn agus comhar agus trédhearcacht a spreagadh sna leibhéil oideachais agus oiliúna uile.
2. Is é is aidhm don chomhar idir na Páirtithe i réimse an oideachais agus na hoiliúna tacú le beartas oideachais bunaithe ar Chlár 2030 agus SDG Uimh. 4 arb é is aidhm dó ‘oideachas cuimsitheach agus ar ardchaighdeán a áirithiú do chách agus foghlaim ar feadh an tsaoil a chur chun cinn.
AIRTEAGAL 292
An comhar i réimse an oideachais agus na hoiliúna
Leis an gcomhar i réimse an oideachais agus na hoiliúna díreofar ar an méid seo a leanas:
(a) cur chun cinn na foghlama ar feadh an tsaoil, rud atá ríthábhachtach maidir le fás agus poist agus lenar féidir le saoránaigh a bheith rannpháirteach go hiomlán sa tsochaí;
(b) nuachóiriú córas oideachais agus oiliúna, lena n‑áirítear córais oiliúna le haghaidh seirbhísigh phoiblí/shibhialta, agus feabhsú cáilíochta, ábharthachta agus rochtana ar fud dhréimire an oideachais, ó oideachas agus cúram na luath‑óige go dtí an t‑oideachas treasach;
(c) cur chun cinn an chóineasaithe agus athchóirithe comhordaithe san ardoideachas;
(d) treisiú an chomhair acadúil idirnáisiúnta, méadú na rannpháirtíochta i gcláir chomhair an Aontais, agus feabhas a chur ar shoghluaisteacht mac léinn, foirne agus taighdeoirí;
(e) forbairt bhreise a dhéanamh ar an gcreat náisiúnta um cháilíochtaí chun feabhas a chur ar thrédhearcacht agus aithint cáilíochtaí agus inniúlachtaí;
(f) forbairt bhreise a dhéanamh ar an ngairmoideachas agus ar an ngairmoiliúint, agus dea‑chleachtas san Aontas á chur san áireamh.
AIRTEAGAL 293
An comhar i réimse an bheartais óige
Leis an gcomhar i réimse an bheartais óige tacófar le Clár 2030 agus cur chun feidhme SDGanna.
AIRTEAGAL 294
Cuspóirí comhair i réimse an bheartais óige
Déanfaidh na Páirtithe an méid seo a leanas:
(a) treiseoidh siad comhar agus malartuithe i réimsí an bheartais óige agus oideachais neamhfhoirmiúil le haghaidh na hóige agus oibrithe óige;
(b) éascóidh siad rannpháirtíocht ghníomhach na ndaoine óga uile sa tsochaí;
(c) tacóidh siad leis an tsoghluaisteacht le haghaidh na hóige agus oibrithe óige mar mhodh chun an t‑idirphlé idirchultúrtha a chur chun cinn chomh maith le héadáil eolais, scileanna agus inniúlachtaí lasmuigh de na córais oideachais fhoirmiúla, lena n‑áirítear trí oibriú go deonach; agus
(d) cuirfidh siad an comhar chun cinn idir eagraíochtaí óige chun tacú leis an tsochaí shibhialta.
AIRTEAGAL 295
Comhar i réimse an chultúir
1. Cuirfidh na Páirtithe an comhar cultúrtha chun cinn i gcomhréir leis na prionsabail a chumhdaítear sa Choinbhinsiún ar Éagsúlacht Léirithe Cultúir a Chosaint agus a Chur Chun Cinn arna ghlacadh ag Comhdháil Ghinearálta Eagraíocht Oideachais, Eolaíochta agus Chultúir na Náisiún Aontaithe (dá ngairtear ‘UNESCO’ anseo feasta) an 20 Deireadh Fómhair 2005, chun idirphlé idirchultúrtha a chothú, éagsúlacht chultúrtha, comhthuiscint agus eolas ar a gcultúir faoi seach a chur chun cinn.
2. Déanfaidh na Páirtithe bearta iomchuí chun malartuithe cultúrtha a chur chun cinn agus tionscnaimh chomhpháirteacha a spreagadh i roinnt réimsí cultúrtha agus malartóidh siad dea‑chleachtas i réimse na hoiliúna agus fothaithe acmhainneachta le haghaidh ealaíontóirí agus gairmithe agus eagraíochtaí cultúrtha.
3. Rachaidh na Páirtithe i gcomhar faoi chuimsiú conarthaí idirnáisiúnta iltaobhacha agus eagraíochtaí idirnáisiúnta lena n‑áirítear, ach gan bheith teoranta do UNESCO chun tacú le héagsúlacht chultúrtha agus oidhreacht chultúrtha agus stairiúil a chaomhnú agus luach a thabhairt uirthi.
AIRTEAGAL 296
An comhar i réimsí beartais na meán agus an chlosamhairc
1. Rachaidh na Páirtithe i gcomhar i réimsí beartais na meán agus an chlosamhairc, go háirithe trí mhalartú faisnéise agus dea‑chleachtas maidir le beartais meán agus chlosamhairc agus oiliúint le haghaidh iriseoirí agus gairmithe meán, pictiúrlainne agus closamhairc eile.
2. Rachaidh na Páirtithe i gcomhar chun neamhspleáchas agus gairmiúlacht na meán a threisiú, bunaithe ar na caighdeáin a leagtar síos sna coinbhinsiúin idirnáisiúnta is infheidhme, lena n‑áirítear caighdeáin UNESCO agus Chomhairle na hEorpa, i gcás inarb iomchuí.
3. Rachaidh na Páirtithe i gcomhar i réimsí beartais na meán agus an chlosamhairc i bhfóraim idirnáisiúnta, amhail UNESCO agus EDT.
AIRTEAGAL 297
An comhar i réimse an spóirt agus na gníomhaíochta coirp
Rachaidh na Páirtithe i gcomhar i réimse an spóirt agus na gníomhaíochta coirp chun stíl mhaireachtála shláintiúil a chur chun cinn, chun dea‑rialachas a chur chun cinn faoi chuimsiú luachanna sóisialta agus oideachais araon, agus chun bagairtí ar spórt amhail dópáil, cúbláil cluichí, ciníochas agus foréigean a chomhrac. Leis an gcomhar i réimse an spóirt agus na gníomhaíochta coirp áireofar malartú faisnéise agus dea‑chleachtas, fios gnó spórt, bainistíocht agus margaíocht spórt.
AIRTEAGAL 298
An comhar i réimse na forbartha réigiúnaí
Cuirfidh na Páirtithe chun cinn comhthuiscint agus comhar déthaobhach i réimse an bheartais forbartha réigiúnaí, lena n‑áirítear modhanna chun beartais réigiúnacha, rialachas il‑leibhéil agus comhpháirtíocht a fhoirmliú agus a chur chun cinn, agus béim ar leith ar fhorbairt limistéar faoi mhíbhuntáiste agus an chomhair críche, arb é is cuspóir dó sin feabhas a chur ar dhálaí maireachtála, an comhtháthú críochach, sóisialta agus eacnamaíoch a chur chun cinn, agus malartú faisnéise agus taithí idir údaráis náisiúnta, réigiúnacha agus áitiúla a fheabhsú, chomh maith le rannpháirtíocht gníomhartha socheacnamaíocha agus na sochaí sibhialta.
AIRTEAGAL 299
Beartas réigiúnach agus an comhar trasteorann
Tacóidh na Páirtithe le rannpháirtíocht údarás ar an leibhéal áitiúil agus réigiúnach maidir leis an gcomhar beartais réigiúnaigh agus an comhar trasteorann agus neartóidh siad an méid sin chun comhthuiscint agus malartú faisnéise a chur chun cinn, bearta fothaithe acmhainneachta a chur chun cinn, bunú struchtúr agus creat reachtach ábhartha a chur chun cinn agus líonraí gnó agus eacnamaíocha trasteorann a neartú.
AIRTEAGAL 300
An comhar trasteorann i réimsí eile
Neartóidh na Páirtithe agus forbróidh siad an comhar trasteorann i réimsí eile a chumhdaítear leis an gComhaontú seo amhail trádáil, iompar, fuinneamh, uisce, comhshaol, athrú aeráide, líonraí cumarsáide, cultúr, oideachas, taighde, turasóireacht agus slándáil teorann.
AIRTEAGAL 301
An nascacht inbhuanaithe
Cuirfidh na Páirtithe an nascacht inbhuanaithe chun cinn i réigiún na hÁise Láir agus lastall de. Chuige sin, rachaidh na Páirtithe i gcomhar maidir le saincheisteanna leasa choitinn, chun go gcuirfear chun cinn straitéisí agus tionscnaimh nascachta atá inbhuanaithe go heacnamaíoch, go fioscach, ó thaobh an chomhshaoil de agus go sóisialta san fhadtéarma agus atá ailínithe le rialacha agus rialacháin a aithnítear go hidirnáisiúnta.
AIRTEAGAL 302
An comhar i réimse an chomhfhogasaithe reachtaigh
1. Measann na Páirtithe, maidir le neartú na nasc idir Poblacht na Cirgise agus an tAontas, gur gné thábhachtach de sin is ea an reachtaíocht atá ann cheana agus an reachtaíocht a bheidh ann de chuid Phoblacht na Cirgise agus an Aontais a chóineasú go céimnitheach le chéile. Díreoidh Poblacht na Cirgise ar a reachtaíocht a chur i gcomhréir go céimnitheach le reachtaíocht an Aontais, i réimsí arna gcomhaontú agus a chumhdaítear leis an gComhaontú seo.
2. Is é is aidhm don chomhar sin, inter alia, inniúlacht riaracháin agus institiúideach Phoblacht na Cirgise a fhorbairt, a mhéid is gá chun an Comhaontú seo a chur chun feidhme agus chun na hathchóirithe struchtúracha agus an comhfhogasú reachtach is gá a dhéanamh, de réir mar is infheidhme.
AIRTEAGAL 303
Cúnamh teicniúil
Féachfaidh an tAontas le cúnamh teicniúil a sholáthar do Phoblacht na Cirgise chun na bearta dá dtagraítear in Airteagal 302 a chur chun feidhme, tríd an méid seo a leanas inter alia:
(a) malartú saineolaithe;
(b) soláthar faisnéise luaithe go háirithe maidir le reachtaíocht ábhartha;
(c) eagrú seimineár;
(d) gníomhaíochtaí oiliúna, lena n‑áirítear ar líne.
AIRTEAGAL 304
Cúnamh teicniúil agus airgeadais
1. D’fhonn cuspóirí an Chomhaontaithe seo a bhaint amach, féadfaidh Poblacht na Cirgise cúnamh airgeadais a fháil ón Aontas i bhfoirm deontas agus iasachtaí, i gcomhpháirtíocht, b’fhéidir, leis an mBanc Eorpach Infheistíochta agus institiúidí airgeadais idirnáisiúnta eile. Féadfaidh Poblacht na Cirgise cúnamh teicniúil a fháil freisin.
2. Féadfar cúnamh airgeadais a sholáthar i gcomhréir le hionstraimí cistiúcháin ábhartha an Aontais maidir leis an ngníomhaíocht sheachtrach. Rialachán (AE, Euratom) 2018/1046 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 32 , beidh feidhm aige maidir le maoiniú ón Aontas.
3. Beidh cúnamh airgeadais bunaithe ar chláir ghníomhaíochta bhliantúla arna mbunú ag an Aontas, tar éis comhairliúcháin le Poblacht na Cirgise.
4. Féadfaidh an tAontas agus Poblacht na Cirgise cláir agus tionscadail a chómhaoiniú. Comhordóidh na Páirtithe cláir agus tionscadail maidir le comhar airgeadais agus teicniúil agus malartóidh siad faisnéis maidir leis na foinsí cúnaimh uile.
5. Beidh mar threoir ag soláthar chúnamh airgeadais an Aontais do Phoblacht na Cirgise prionsabail na héifeachtachta cabhrach, mar a leagtar síos i nDearbhú Pháras maidir le hÉifeachtacht na Cabhrach de chuid ECFE arna ghlacadh an 2 Márta 2005, an Comhdhearcadh Eorpach Nua maidir le Forbairt arna shíniú ag an Aontas agus a Bhallstáit an 7 Meitheamh 2017, na tuarascálacha ó Chúirt Iniúchóirí na hEorpa, agus na ceachtanna a foghlaimíodh ó chláir chomhair churtha chun feidhme agus leanúnacha an Aontais i bPoblacht na Cirgise.
AIRTEAGAL 305
Prionsabail ghinearálta
1. Cuirfidh na Páirtithe cúnamh airgeadais chun feidhme i gcomhréir le prionsabail na bainistíochta fónta airgeadais agus rachaidh siad i gcomhar chun cosaint leasanna airgeadais an Aontais agus Phoblacht na Cirgise a áirithiú. Déanfaidh na Páirtithe bearta éifeachtacha chun calaois, éilliú agus aon ghníomhaíocht neamhdhleathach eile a chosc agus a chomhrac chun dochair do leasanna airgeadais an Aontais agus Phoblacht na Cirgise.
2. Gan dochar do chur i bhfeidhm díreach Airteagal 308, le haon chomhaontú nó ionstraim airgeadais bhreise atá le tabhairt i gcrích idir na Páirtithe le linn chur chun feidhme an Chomhaontaithe seo, déanfar foráil maidir le clásail shonracha maidir le comhar airgeadais lena gcumhdaítear seiceálacha ar an láthair, cigireachtaí, rialuithe agus bearta frith‑chalaoise, lena n‑áirítear inter alia iad sin arna ndéanamh ag Cúirt Iniúchóirí na hEorpa agus ag an Oifig Eorpach Frith‑Chalaoise (dá ngairtear ‘OLAF’ anseo feasta).
AIRTEAGAL 306
Comhordú deontóra
Chun úsáid éifeachtúil a bhaint as na hacmhainní atá ar fáil, tugann na Páirtithe gealltanas go n‑áiritheoidh siad go ndéanfar ranníocaíochtaí an Aontais i ndlúthchomhar le ranníocaíochtaí ó fhoinsí eile, tríú tíortha agus institiúidí airgeadais idirnáisiúnta. Chuige sin, déanfar faisnéis maidir leis na foinsí cúnaimh uile a mhalartú go tráthrialta idir na Páirtithe. Féadfaidh Poblacht na Cirgise an cúnamh arna sholáthar ag an Aontas a chómhaoiniú.
AIRTEAGAL 307
Cosc agus cumarsáid
1. Nuair a chuirtear ar iontaoibh Phoblacht na Cirgise cistí an Aontais a chur chun feidhme (dá ngairtear ‘cistí an Aontais’ anseo feasta) nó nuair is tairbhí de chistí an Aontais í faoi bhainistíocht dhíreach an Aontais, déanfaidh údaráis Phoblacht na Cirgise na bearta iomchuí uile chun cosc a chur le neamhrialtachtaí, calaois, éilliú, agus aon ghníomhaíocht neamhdhleathach eile chun dochair do chistí an Aontais agus, i gcás inarb infheidhme, cistí cómhaoiniúcháin Phoblacht na Cirgise. Chuige sin, déanfaidh an Coimisiún Eorpach agus údaráis Phoblacht na Cirgise, arna iarraidh sin, faisnéis ábhartha a mhalartú.
2. Tarchuirfidh údaráis Phoblacht na Cirgise faisnéis chuig an Aontas atá tagtha ar iúl dóibh maidir le cásanna amhrasta nó iarbhír calaoise, éillitheachta, coinbhleachta leasa nó neamhrialtachta i dtaca le cistí an Aontais. Ar an mbealach céanna, déanfaidh an tAontas an fhaisnéis sin a tharchur chuig Poblacht na Cirgise i dtaca le cistí cómhaoiniúcháin Phoblacht na Cirgise.
AIRTEAGAL 308
Comhar le OLAF
1. Faoi chuimsiú an Chomhaontaithe seo, údarófar do OLAF seiceálacha agus cigireachtaí ar an láthair a dhéanamh chun a shuí cibé acu a rinneadh nó nach ndearnadh calaois, éilliú nó aon ghníomhaíocht neamhdhleathach eile lena ndéantar difear do leasanna airgeadais an Aontais i gcomhréir le Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 883/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 33 Rialacháin (Euratom, CE) Uimh. 2185/96 34 agus Uimh. 2988/95 (CE, Euratom) 35 ón gComhairle.
2. Ullmhóidh agus déanfaidh OLAF seiceálacha agus cigireachtaí ar an láthair i ndlúthchomhar le húdaráis inniúla Phoblacht na Cirgise. Féadfaidh oifigigh údaráis inniúla Phoblacht na Cirgise páirt a ghlacadh sna seiceálacha agus sna cigireachtaí ar an láthair.
3. I gcás ina gcuirfidh oibreoir eacnamaíoch in aghaidh seiceáil nó cigireacht ar an láthair, tabharfaidh údaráis inniúla Phoblacht na Cirgise an cúnamh is gá do OLAF chun go bhféadfaidh sé a dhualgas a urscaoileadh chun seiceálacha nó cigireachtaí ar an láthair a dhéanamh.
4. Déanfaidh údaráis inniúla Phoblacht na Cirgise, arna iarraidh sin dóibh, faisnéis a mhalartú le OLAF a d’fhéadfadh a bheith ábhartha chun leasanna airgeadais an Aontais a chosaint.
5. Le haghaidh aistriú agus próiseáil sonraí pearsanta, tá feidhm ag rialacha cosanta sonraí an pháirtí aistrithigh.
6. Féadfaidh OLAF teacht ar chomhaontú le húdaráis inniúla Phoblacht na Cirgise maidir le comhar breise i réimse na frith‑chalaoise, lena n‑áirítear tabhairt i gcrích socruithe riaracháin.
AIRTEAGAL 309
Imscrúdú agus ionchúiseamh
Áiritheoidh údaráis inniúla Phoblacht na Cirgise go ndéanfar cásanna amhrasta agus iarbhír calaoise, éillitheachta agus aon ghníomhaíocht neamhdhleathach eile atá chun dochair do chistí an Aontais a imscrúdú agus a ionchúiseamh. I gcás inarb iomchuí, féadfaidh OLAF cúnamh a thabhairt d’údaráis inniúla Phoblacht na Cirgise leis an gcúram sin.
TEIDEAL VII
FORÁLACHA INSTITIÚIDEACHA, GINEARÁLTA AGUS CRÍOCHNAITHEACHA
AIRTEAGAL 310
An Chomhairle Comhair
1. Bunaítear leis seo Comhairle Comhair chun formhaoirseacht a dhéanamh ar chomhlíonadh chuspóirí an Chomhaontaithe seo agus maoirseacht a dhéanamh ar a chur chun feidhme. Déanfaidh sí scrúdú ar aon saincheist mhór a thiocfaidh chun cinn faoi chuimsiú an Chomhaontaithe seo agus aon saincheist dhéthaobhach nó idirnáisiúnta eile ar chun an leasa choitinn iad.
2. Tiocfaidh an Chomhairle Comhair le chéile go tráthrialta, ar bhonn bliantúil de ghnáth.
3. Beidh an Chomhairle Comhair comhdhéanta d’ionadaithe na bPáirtithe ar an leibhéal aireachta. Comhlíonfaidh an Chomhairle Comhair na cumraíochtaí uile is gá, trí chomhaontú frithpháirteach.
4. Bunóidh an Chomhairle Comhair a rialacha nós imeachta féin, agus rialacha nós imeachta an Choiste Comhair.
5. Déanfaidh ionadaí ón Aontas agus ionadaí ó Phoblacht na Cirgise cathaoirleacht gach re seal ar an gComhairle Comhair.
6. Beidh an chumhacht ag an gComhairle Comhair cinntí agus moltaí iomchuí a dhéanamh dá bhforáiltear sa Chomhaontú seo. Faoi chuimsiú Theidil I, II, III, V agus VI den Chomhaontú seo, beidh an chumhacht ag an gComhairle Comhair freisin cinntí a dhéanamh agus moltaí a dhéanamh arna gcomhaontú go frithpháirteach ag na Páirtithe. Beidh cinntí ceangailteach ar na Páirtithe. Déanfaidh an Chomhairle Comhair cinntí agus moltaí tar éis na nósanna imeachta inmheánacha faoi seach de chuid na bPáirtithe a chur i gcrích, dá bhforáiltear ina reachtaíocht.
7. Féadfaidh an Chomhairle Comhair aon cheann dá feidhmeanna a tharmligean chuig an gCoiste Comhair.
AIRTEAGAL 311
An Coiste Comhair
1. Bunaítear leis seo Coiste Comhair chun cúnamh a thabhairt don Chomhairle Comhair le feidhmiú a dualgas.
2. Déanfaidh ionadaí ón Aontas agus ionadaí ó Phoblacht na Cirgise cathaoirleacht gach re seal ar an gComhairle Comhair.
3. Beidh an Coiste Comhair comhdhéanta d’ionadaithe na bPáirtithe ar leibhéal na n‑oifigeach sinsearach.
4. Tiocfaidh an Coiste Comhair le chéile uair sa bhliain, nó mar a comhaontaíodh go frithpháirteach, ar dháta agus le clár oibre arna gcomhaontú roimh ré ag na Páirtithe, sa Bhruiséil agus in Bishkek gach re seal. Féadfar cruinnithe speisialta a thionól, trí chomhaontú frithpháirteach, arna iarraidh sin do cheachtar de na Páirtithe.
5. Féadfaidh an Coiste Comhair teacht le chéile i gcumraíocht shonrach chun aghaidh a thabhairt ar na saincheisteanna uile a bhaineann le Teideal IV. Nuair a thugann an Coiste Comhair aghaidh ar shaincheisteanna a bhaineann le Teideal IV, beidh sé comhdhéanta d’ionadaithe ó gach ceann de na Páirtithe atá freagrach as ábhair a bhaineann le trádáil.
6. Beidh an chumhacht ag an gCoiste Comhair cinntí a dhéanamh dá bhforáiltear sa Chomhaontú seo nó i gcás ina mbeidh an chumhacht sin tarmligthe chuige ag an gComhairle Comhair. Beidh cinntí ceangailteach ar na Páirtithe. Déanfaidh an Coiste Comhair cinntí agus moltaí tar éis na nósanna imeachta inmheánacha faoi seach de chuid na bPáirtithe a chur i gcrích, dá bhforáiltear ina reachtaíocht. Le linn cumhachtaí tarmligthe a fheidhmiú, déanfaidh an Coiste Comhair a chinntí i gcomhréir le Rialacha Nós Imeachta na Comhairle Comhair.
AIRTEAGAL 312
Fochoistí agus comhlachtaí eile
1. Féadfaidh an Chomhairle Comhair fochoistí nó comhlachtaí eile a bhunú chun cúnamh a thabhairt le feidhmiú a dualgas agus chun aghaidh a thabhairt ar chúraimí nó ábhair shonracha. Féadfaidh sí na cúraimí a shanntar di a athrú nó aon fhochoiste nó comhlacht eile a dhíscaoileadh.
2. Tiocfaidh an Chomhairle Comhair ar chomhaontú maidir le téarmaí tagartha na bhfochoistí.
3. Tuairisceoidh fochoistí agus comhlachtaí eile ar a ngníomhaíochtaí go tráthrialta don Choiste Comhair nó arna iarraidh sin dóibh.
4. Tiocfaidh fochoistí nó comhlachtaí eile le chéile arna iarraidh sin do cheachtar Páirtí nó don Choiste Comhair, seachas má chomhaontaítear a mhalairt idir na Páirtithe.
5. Má bhunaítear aon cheann de na fochoistí agus de na comhlachtaí eile nó más ann dóibh cheana, ní chuirfear cosc ar cheachtar Páirtí aon ábhar a thabhairt go díreach os comhair an Choiste Comhair.
AIRTEAGAL 313
An Coiste um Chomhar Parlaiminteach
1. Bunaítear leis seo Coiste um Chomhar Parlaiminteach. Fóram le haghaidh cruinnithe agus malartú tuairimí a bheidh ann arb é is cuspóir dó sin caidreamh na bPáirtithe a dhoimhniú agus a neartú.
2. Is é a bheidh ar an gCoiste um Chomhar Parlaiminteach Feisirí Pharlaimint na hEorpa agus Comhaltaí de Zhogorku Kenesh Phoblacht na Cirgise.
3. Tiocfaidh an Coiste um Chomhar Parlaiminteach le chéile ar eatraimh a chinnfidh sé féin.
4. Bunóidh an Coiste um Chomhar Parlaiminteach a rialacha nós imeachta féin.
5. Déanfaidh ionadaí ó Pharlaimint na hEorpa agus ionadaí ó Zhogorku Kenesh Phoblacht na Cirgise cathaoirleacht gach re seal ar an gCoiste um Chomhar Parlaiminteach i gcomhréir lena rialacha nós imeachta.
6. Cuirfear an Coiste um Chomhar Parlaiminteach ar an eolas faoi chinntí agus moltaí na Comhairle Comhair.
7. Féadfaidh an Coiste um Chomhar Parlaiminteach moltaí a dhéanamh don Chomhairle Comhair.
AIRTEAGAL 314
Rannpháirtíocht na sochaí sibhialta
D’fhonn an tsochaí shibhialta a chur ar an eolas faoi chur chun feidhme an Chomhaontaithe seo mar a leagtar síos in Airteagal 6 agus d’fhonn dul i gcomhairle léi maidir leis sin, féadfaidh na Páirtithe comhlacht sonrach a bhunú chun na críche sin, i gcomhréir leis an nós imeachta a shainmhínítear in Airteagal 312.
AIRTEAGAL 315
Cur i bhfeidhm críochach
1. Beidh feidhm ag an gComhaontú seo:
(a) maidir leis na críocha ina gcuirtear an Conradh ar an Aontas Eorpach agus an Conradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh i bhfeidhm agus faoi na coinníollacha a leagtar síos sna Conarthaí sin; agus
(b) maidir le críoch Phoblacht na Cirgise.
Tuigfear tagairtí do ‘críoch’ sa Chomhaontú seo sa chiall sin, ach amháin mar a bhforáiltear a mhalairt go sainráite.
Le tagairtí do ‘críoch’ sa Chomhaontú seo áireofar aerspás agus farraige theorann dá bhforáiltear i gCoinbhinsiún na Náisiún Aontaithe maidir le Dlí na Farraige arna dhéanamh in Montego Bay an 10 Nollaig 1982.
2. A mhéid a bhaineann le forálacha an Chomhaontaithe seo maidir leis an gcomhar custaim, beidh feidhm ag an gComhaontú seo freisin i leith an Aontais maidir leis na limistéir sin de chríoch chustaim an Aontais dá dtagraítear in Airteagal 4 de Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 36 nach gcumhdaítear le pointe (a) den chéad fhomhír de mhír 1 den Airteagal seo.
AIRTEAGAL 316
Oibleagáidí a chomhlíonadh
1. Déanfaidh na Páirtithe aon bheart ginearálta nó sonrach a cheanglaítear chun a n‑oibleagáidí a chomhlíonadh faoin gComhaontú seo.
2. Má mheasann ceachtar Páirtí gur mhainnigh an Páirtí eile aon cheann dá oibleagáidí a chomhlíonadh faoi Theideal IV, beidh feidhm ag na sásraí sonracha dá bhforáiltear sa Teideal sin.
3. Má mheasann ceachtar Páirtí gur mhainnigh an Páirtí eile aon cheann de na hoibleagáidí a chomhlíonadh, ar oibleagáidí iad ar a dtugtar tuairisc mar eilimintí riachtanacha den Chomhaontú seo in Airteagail 2 agus 11, féadfaidh sé bearta iomchuí a dhéanamh. Chun críocha na míre seo, le ‘bearta iomchuí’ féadfar cur ar fionraí, go páirteach nó go hiomlán, an Chomhaontaithe seo a áireamh.
4. Má mheasann ceachtar Páirtí gur mhainnigh an Páirtí eile aon cheann de na hoibleagáidí sa Chomhaontú seo a chomhlíonadh, seachas iad sin a thagann faoi raon feidhme mhíreanna 2 agus 3, tabharfaidh sé fógra don Pháirtí eile faoi sin. Cuirfidh na Páirtithe comhairliúcháin ar siúl faoi choimirce na Comhairle Comhair d’fhonn teacht ar réiteach atá inghlactha go frithpháirteach. I gcás nach féidir leis an gComhairle Comhair teacht ar réiteach atá inghlactha go frithpháirteach, féadfaidh an Páirtí a thugann fógra bearta iomchuí a dhéanamh. Chun críocha na míre seo, le ‘bearta iomchuí’ féadfar cur ar fionraí Theidil I, II, III, V, VI, VII a áireamh, agus an méid sin amháin.
5. Déanfar bearta iomchuí dá dtagraítear i míreanna 3 agus 4 agus lánurraim á tabhairt don dlí idirnáisiúnta agus beidh siad comhréireach leis an mainneachtain oibleagáidí a chomhlíonadh faoin gComhaontú seo. Ní mór tosaíocht a thabhairt do na bearta sin is lú a chuirfidh isteach ar fheidhmiú an Chomhaontaithe seo.
AIRTEAGAL 317
Eisceacht slándála
Ní fhorléireofar aon ní sa Chomhaontú seo:
(a) chun ceangal a chur ar Pháirtí aon fhaisnéis a thabhairt, nó rochtain ar aon fhaisnéis a cheadú, ar faisnéis í a mheasann sé go mbeadh a nochtadh in aghaidh a leasanna bunúsacha slándála; nó
(b) mar ní chun Páirtí a chosc ar ghníomh a dhéanamh a mheasann sé a bhfuil gá leis chun a leasanna bunúsacha slándála a chosaint:
(i) atá nasctha le hairm, armlón agus ábhair chogaidh a tháirgeadh nó a gháinneáil agus leis an ngáinneáil agus na hidirbhearta sin in earraí agus ábhair, seirbhísí agus teicneolaíocht eile, agus le gníomhaíochtaí eacnamaíocha, arna ndéanamh go díreach nó go hindíreach chun bunaíocht mhíleata a sholáthar;
(ii) a bhaineann le hábhair ineamhnaithe agus in‑chomhleáite nó na hábhair óna bhfaightear iad; nó
(iii) arna dhéanamh le linn cogaidh nó le linn éigeandáil eile sa chaidreamh idirnáisiúnta; nó
(c) mar ní lena gcoisctear ar Pháirtí aon ghníomhaíocht a dhéanamh chun a oibleagáidí idirnáisiúnta a dhéanamh faoi Chairt na Náisiún Aontaithe chun an tsíocháin agus an tslándáil idirnáisiúnta a choinneáil ar bun.
AIRTEAGAL 318
Teacht i bhfeidhm agus cur i bhfeidhm sealadach
1. Tiocfaidh an Comhaontú seo i bhfeidhm an chéad lá den dara mí tar éis an dáta a bheidh fógra tugtha ag na Páirtithe dá chéile faoi chur i gcrích a nósanna imeachta inmheánacha faoi seach chun na críche sin.
2. D’ainneoin mhír 1, féadfaidh na Páirtithe an Comhaontú seo a chur i bhfeidhm, go hiomlán nó go páirteach, ar bhonn sealadach, i gcomhréir lena nósanna imeachta inmheánacha faoi seach. Tosóidh cur i bhfeidhm sealadach an chéad lá den dara mí tar éis an dáta a thabharfaidh an tAontas agus Poblacht na Cirgise fógra dá chéile faoin méid seo a leanas:
(a) maidir leis an Aontas Eorpach: cur i gcrích na nósanna imeachta inmheánacha is gá chun na críche sin, lena léirítear na codanna den Chomhaontú seo a chuirfear i bhfeidhm go sealadach; agus
(b) maidir le Poblacht na Cirgise: cur i gcrích na nósanna imeachta is gá chun na críche sin, lena ndeimhnítear go gcomhaontaíonn sí le codanna den Chomhaontú seo a chuirfear i bhfeidhm go sealadach.
3. Féadfaidh ceachtar Páirtí fógra a thabhairt i scríbhinn don Pháirtí eile á rá go bhfuil sé beartaithe aige cur i bhfeidhm sealadach an Chomhaontaithe seo a fhoirceannadh. Gabhfaidh éifeacht leis an bhfoirceannadh an chéad lá den dara mí tar éis an fhógra sin.
4. Chun críche an chur i bhfeidhm shealadaigh, ciallaíonn an téarma ‘teacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo’ dáta an chur i bhfeidhm shealadaigh. Féadfaidh an Chomhairle Comhair agus comhlachtaí eile a bhunaítear faoin gComhaontú seo a bhfeidhmeanna a fheidhmiú le linn chur i bhfeidhm sealadach an Chomhaontaithe seo a mhéid is gá na feidhmeanna sin chun cur i bhfeidhm sealadach an Chomhaontaithe seo a áirithiú. Aon chinneadh a ghlactar i bhfeidhmiú a bhfeidhmeanna, scoirfidh siad de bheith éifeachtach má fhoirceanntar cur i bhfeidhm sealadach an Chomhaontaithe seo i gcomhréir le mír 3.
5. Más rud é, i gcomhréir le mír 2, go gcuirfidh na Páirtithe foráil den Chomhaontú seo i bhfeidhm fad a bheidh teacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe ar feitheamh, le haon tagairt san fhoráil sin do dháta theacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo, tuigfear go dtagraítear don dáta óna gcomhaontaíonn na Páirtithe an fhoráil sin a chur i bhfeidhm ar bhonn sealadach i gcomhréir le mír 2.
6. Fógraí a thugtar i gcomhréir leis an Airteagal seo, seolfar iad, le haghaidh an Aontais, chuig Ardrúnaíocht Chomhairle an Aontais Eorpaigh agus, le haghaidh Phoblacht na Cirgise, chuig an Aireacht Gnóthaí Eachtracha.
AIRTEAGAL 319
Comhaontuithe eile
1. An Comhaontú Comhpháirtíochta agus Comhair lena mbunaítear comhpháirtíocht idir na Comhphobail Eorpacha agus a mBallstáit, de pháirt, agus Poblacht na Cirgise, den pháirt eile, aisghairtear leis an gComhaontú é agus cuirtear an Comhaontú seo ina ionad.
2. Tagairtí don Chomhaontú seo dá dtagraítear i mír 1 sna comhaontuithe uile eile idir na Páirtithe, forléireofar go dtagraítear don Chomhaontú seo leo.
3. Féadfaidh na Páirtithe an Comhaontú seo a chomhlánú trí chomhaontuithe sonracha a thabhairt i gcrích in aon réimse comhair a thagann faoi raon feidhme an Chomhaontaithe seo. Beidh na comhaontuithe sonracha sin ina gcuid dhílis den chaidreamh déthaobhach foriomlán arna rialú leis an gComhaontú seo agus beidh siad faoi réir creat institiúideach coiteann a bhunaítear leis an gComhaontú seo.
AIRTEAGAL 320
Iarscríbhinní agus prótacail
Beidh na hIarscríbhinní, na Prótacail agus na fonótaí a ghabhann leis an gComhaontú seo ina gcuid dhílis de.
AIRTEAGAL 321
Aontachas Ballstát nua den Aontas Eorpach
1. Cuirfidh an tAontas Poblacht na Cirgise ar an eolas faoi aon iarraidh ar aontachas tríú tír leis an Aontas.
2. Tabharfaidh an tAontas fógra do Phoblacht na Cirgise faoi theacht i bhfeidhm aon Chonartha maidir le haontachas tríú tír leis an Aontas (dá ngairtear an ‘Conradh Aontachais’ anseo feasta).
3. Aontóidh Ballstát nua den Aontas don Chomhaontú seo i gcomhréir leis na téarmaí arna gcinneadh ag an gComhairle Comhair. Mura bhforáiltear a mhalairt i mír 4, gabhfaidh éifeacht leis an aontachas ó dháta aontachais an Bhallstáit nua leis an Aontas agus leasófar an Comhaontú seo ar an mbealach sin le cinneadh ón gComhairle Comhair lena mbunaítear na téarmaí aontachais.
4. Beidh feidhm ag Teideal IV idir an Ballstát nua den Aontas agus Poblacht na Cirgise ó dháta aontachais an Bhallstáit nua sin leis an Aontas.
5. Chun cur chun feidhme mhír 4 den Airteagal seo a éascú, amhail ó dháta sínithe an Chonartha Aontachais, déanfaidh an Coiste Comhair ag gníomhú dó ina chumraíocht trádála scrúdú ar aon éifeacht atá ag an aontachas ar an gComhaontú seo. Déanfaidh an Coiste Comhair cinneadh maidir leis na leasuithe teicniúla is gá a dhéanamh ar Iarscríbhinní 8‑A, 8‑C agus 9 a ghabhann leis an gComhaontú seo, agus maidir le coigeartuithe nó bearta idirthréimhseacha eile is gá. Gabhfaidh éifeacht le haon chinneadh ón gCoiste Comhair dáta aontachais an Bhallstáit nua leis an Aontas.
AIRTEAGAL 322
Cearta príobháideacha
Ní fhorléireofar aon ní sa Chomhaontú seo mar ní a thugann cearta do dhaoine nó a fhorchuireann oibleagáidí ar dhaoine seachas iad siúd arna gcruthú idir na Páirtithe faoi dhlí idirnáisiúnta poiblí, ná mar ní a cheadaíonn an Comhaontú seo a agairt go díreach i gcórais dlí intíre na bPáirtithe.
AIRTEAGAL 323
Rochtain phoiblí ar dhoiciméid oifigiúla
Beidh forálacha an Chomhaontaithe seo gan dochar do chur i bhfeidhm reachtaíocht ábhartha na bPáirtithe maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid.
AIRTEAGAL 324
Fad
Beidh an Comhaontú seo bailí ar feadh tréimhse éiginnte.
AIRTEAGAL 325
Foirceannadh
Féadfaidh ceachtar Páirtí fógra a thabhairt don Pháirtí eile trí fhógra i scríbhinn arna thabhairt trí bhealaí taidhleoireachta á rá go bhfuil sé beartaithe aige an Comhaontú seo a fhoirceannadh. Gabhfaidh éifeacht leis an bhfoirceannadh 6 mhí tar éis an dáta a fhaightear an fógra.
AIRTEAGAL 326
Téacsanna barántúla
Dréachtaíodh an Comhaontú seo i ndúblach sa Bhéarla, sa Bhulgáiris, sa Chirgisis, sa Chróitis, sa Danmhairgis, san Eastóinis, san Fhionlainnis, sa Fhraincis, sa Ghaeilge, sa Ghearmáinis, sa Ghréigis, san Iodáilis, sa Laitvis, sa Liotuáinis, sa Mháltais, san Ollainnis, sa Pholainnis, sa Phortaingéilis, sa Rómáinis, sa Rúisis, sa tSeicis, sa tSlóivéinis, sa tSlóvaicis, sa Spáinnis, sa tSualainnis agus san Ungáiris, agus comhúdarás ag gach téacs acu sin.
IARSCRÍBHINN 2
IARSCRÍBHINN MAIDIR LE DLEACHTANNA AR ONNMHAIRÍ, CÁNACHA NÓ MUIRIR EILE
|
Cód CC |
Tuairisc |
Ráta dleachta |
|
1206 00 100 0 |
- le cur |
10 % ach nach lú ná EUR 15 / 1 000 kg |
|
1206 00 910 0 |
- -iad scilligthe; i mblaosc stríocach liath agus bán |
10 % ach nach lú ná EUR 15 / 1 000 kg |
|
1206 00 990 0 |
- - eile |
10 % ach nach lú ná EUR 15 / 1 000 kg |
|
2505 10 000 0 |
gaineamh silice agus gaineamh grianchloiche |
50 % ach nach lú ná EUR 100 / 1 000 kg |
|
2505 90 000 0 |
eile |
50 % ach nach lú ná EUR 100 / 1 000 kg |
|
2506 10 000 0 |
- - grianchloch |
50 % ach nach lú ná EUR 100 / 1 000 kg |
|
2514 00 000 0 |
Slinn, bíodh sí bearrtha go garbh nó go díreach gearrtha, trína sábhadh nó trína gearradh ar bhealach eile, ina bloic nó ina leaca i bhfoirm dhronuilleogach (lena n‑áirítear i bhfoirm chearnógach) |
50 % ach nach lú ná EUR 100 / 1 000 kg |
|
2515 11 000 0 |
- - amh nó bearrtha go garbh |
100 % ach nach lú ná EUR 50 / 1 000 kg |
|
2515 12 000 0 |
- - go díreach gearrtha, trína sábhadh nó trína ngearradh ar bhealach eile, ina mbloic nó ina leaca i bhfoirm dhronuilleogach (lena n‑áirítear i bhfoirm chearnógach) |
100 % ach nach lú ná EUR 50 / 1 000 kg |
|
2515 20 000 0 |
- ecaussine agus cloch chailcreach eile i gcomhair leacht cuimhne nó tógála eile; albastar |
30 % ach nach lú ná EUR 70 / 1 000 kg |
|
2516 11 000 0 |
- eibhear: - - amh nó bearrtha go garbh |
30 % ach nach lú ná EUR 70 / 1 000 kg |
|
2516 12 000 0 |
- eibhear: - - go díreach gearrtha, trína sábhadh nó trína ngearradh ar bhealach eile, ina mbloic nó ina leaca i bhfoirm dhronuilleogach (lena n‑áirítear i bhfoirm chearnógach) |
30 % ach nach lú ná EUR 70 / 1 000 kg |
|
2516 90 000 0 |
- cloch eile i gcomhair leacht cuimhne nó tógála |
30 % ach nach lú ná EUR 70 / 1 000 kg |
|
2518 10 000 0 |
- dolaimít, nach bhfuil cailcínithe ná sintéaraithe |
30 % ach nach lú ná EUR 70 / 1 000 kg |
|
2521 00 000 0 |
Flosc aolchloiche; aolchloch agus cloch chailcreach eile, de chineál a úsáidtear chun aol nó stroighin a mhonarú |
30 % ach nach lú ná EUR 70 / 1 000 kg |
|
2601 11 000 0 |
- - neamh‑cheirtleánaithe |
30 % ach nach lú ná EUR 70 / 1 000 kg |
|
2601 12 000 0 |
- - ceirtleánaithe |
30 % ach nach lú ná EUR 70 / 1 000 kg |
|
2603 00 000 0 |
Mianta copair agus tiúcháin díobh |
30 % ach nach lú ná EUR 100 / 1 000 kg |
|
2604 00 000 0 |
Mianta agus tiúcháin nicile |
25 % ach nach lú ná EUR 60 / 1 000 kg |
|
2605 00 000 0 |
Mianta cóbailt agus tiúcháin díobh |
25 % ach nach lú ná EUR 60 / 1 000 kg |
|
2606 00 000 0 |
Mianta alúmanaim agus tiúcháin díobh |
25 % ach nach lú ná EUR 60 / 1 000 kg |
|
2607 00 000 1 |
‑ ina bhfuil de réir meáchain méid nach lú ná 45 % de luaidhe |
25 % ach nach lú ná EUR 60 / 1 000 kg |
|
2607 00 000 9 |
- eile |
25 % ach nach lú ná EUR 60 / 1 000 kg |
|
2608 00 000 0 |
Mianta since agus tiúcháin díobh |
25 % ach nach lú ná EUR 60 / 1 000 kg |
|
2609 00 000 0 |
Mianta stáin agus tiúcháin díobh |
25 % ach nach lú ná EUR 60 / 1 000 kg |
|
2610 00 000 0 |
Mianta cróimiam agus tiúcháin díobh |
25 % ach nach lú ná EUR 60 / 1 000 kg |
|
2611 00 000 0 |
Mianta tungstain agus tiúcháin díobh |
25 % ach nach lú ná EUR 60 / 1 000 kg |
|
2613 10 000 0 |
- iad rósta |
25 % ach nach lú ná EUR 60 / 1 000 kg |
|
2613 90 000 0 |
- eile |
25 % ach nach lú ná EUR 60 / 1 000 kg |
|
2616 90 000 0 |
- eile |
30 % ach nach lú ná EUR 100 / 1 000 kg |
|
2617 10 000 0 |
- mianta antamóin agus tiúcháin díobh |
25 % ach nach lú ná EUR 60 / 1 000 kg |
|
2617 90 000 0 |
- eile |
50 % ach nach lú ná EUR 100 / 1 000 kg |
|
2709 00 100 9 |
- - eile |
5 % |
|
2709 00 900 1 |
- - is mó an dlús amhola ag 20° C ná 887.6 kg/m³ ach ní mó ná 994 kg/m³ é ina bhfuil sulfar nach lú ná 0,015 % de réir meáchain ach nach mó ná 3.47 % de réir meáchain |
féach fonóta (*****) le haghaidh na foirmle |
|
2709 00 900 2 |
- - ní lú an dlús amhola ag 20° C ná 694.7 kg/m³ ach ní mó ná 980 kg/m³ é ina bhfuil sulfar nach lú ná 0.04 % de réir meáchain ach nach mó ná 5 % de réir meáchain |
féach fonóta (*****) le haghaidh na foirmle |
|
2709 00 900 3 |
- - ní lú an dlús amhola ag 20° C ná 694,7 kg/m³ ach ní mó ná 887,6 kg/m³ é ina bhfuil sulfar nach lú ná 0,04 % de réir meáchain ach nach mó ná 1,5 % de réir meáchain |
féach fonóta (*****) le haghaidh na foirmle |
|
2709 00 900 4 |
- - - ní lú an dlús amhola ag 20° C ná 750 kg/m³ ach ní mó ná 900 kg/m³ é ina bhfuil sulfar nach lú ná 4 % de réir meáchain |
féach fonóta (*****) le haghaidh na foirmle |
|
2709 00 900 9 |
– – – eile |
féach fonóta (*****) le haghaidh na foirmle |
|
2710 12 411 0 |
- - - - - - - - - - ag a bhfuil uimhir ochtáin (RON) ar lú ná 80 í |
féach fonóta (*****) le haghaidh na foirmle |
|
2710 12 412 0 |
- - - - - - - - - - ag a bhfuil uimhir ochtáin (RON) 80 nó níos mó, ach ar lú ná 92 í |
féach fonóta (*****) le haghaidh na foirmle |
|
2710 12 413 0 |
- - - - - - - - - - ag a bhfuil uimhir ochtáin (RON) 92 nó níos mó |
féach fonóta (*****) le haghaidh na foirmle |
|
2710 12 419 0 |
- - - - - - - - - - eile |
féach fonóta (*****) le haghaidh na foirmle |
|
2710 12 450 0 |
- - - - - - - - - - ag a bhfuil uimhir ochtáin (RON) 95 nó níos mó, ach ar lú ná 98 í |
féach fonóta (*****) le haghaidh na foirmle |
|
2710 12 490 0 |
- - - - - - - - - - ag a bhfuil uimhir ochtáin (RON) 98 nó níos mó |
féach fonóta (*****) le haghaidh na foirmle |
|
2710 12 510 0 |
- - - - - - - - - - ag a bhfuil uimhir ochtáin (RON) ar lú ná 98 í |
féach fonóta (*****) le haghaidh na foirmle |
|
2710 12 590 0 |
- - - - - - - - - - ag a bhfuil uimhir ochtáin (RON) 98 nó níos mó |
féach fonóta (*****) le haghaidh na foirmle |
|
2710 19 421 0 |
- - - - - - - - samhradh |
féach fonóta (*****) le haghaidh na foirmle |
|
2710 19 422 0 |
- - - - - - - - geimhreadh |
féach fonóta (*****) le haghaidh na foirmle |
|
2710 19 460 0 |
- - - - - - ina bhfuil sulfar ar mó ná 0,05 % de réir meáchain é ach nach mó ná 0,2 % de réir meáchain é |
féach fonóta (*****) le haghaidh na foirmle |
|
2710 19 510 9 |
- - - - - - eile |
féach fonóta (*****) le haghaidh na foirmle |
|
2710 19 550 9 |
- - - - - - eile |
féach fonóta (*****) le haghaidh na foirmle |
|
2710 19 620 9 |
- - - - - - -eile |
féach fonóta (*****) le haghaidh na foirmle |
|
2710 19 710 0 |
- - - - - chun dul faoi phróiseas sonrach |
féach fonóta (*****) le haghaidh na foirmle |
|
2710 19 980 0 |
- - - - - - olaí bealaithe eile agus olaí eile |
féach fonóta (*****) le haghaidh na foirmle |
|
2710 99 000 0 |
- - eile |
féach fonóta (*****) le haghaidh na foirmle |
|
4101 20 100 0 |
- - seithí agus craicne úra |
20 % ach nach lú ná EUR 200 / 1 000 kg |
|
4101 20 300 0 |
- - seithí agus craicne fliuchshaillte |
20 % ach nach lú ná EUR 200 / 1 000 kg |
|
4101 20 500 0 |
- - triomaithe nó tirimshaillte |
20 % ach nach lú ná EUR 200 / 1 000 kg |
|
4101 20 800 0 |
- - eile |
20 % ach nach lú ná EUR 200 / 1 000 kg |
|
4101 50 100 0 |
- - úr |
20 % ach nach lú ná EUR 200 / 1 000 kg |
|
4101 50 300 0 |
- - fliuchshaillte |
20 % ach nach lú ná EUR 200 / 1 000 kg |
|
4101 50 500 0 |
- - triomaithe nó tirimshaillte |
20 % ach nach lú ná EUR 200 / 1 000 kg |
|
4101 50 900 0 |
- - eile |
20 % ach nach lú ná EUR 200 / 1 000 kg |
|
4101 90 000 0 |
- eile, lena n‑áirítear bunanna, lúba agus boilg |
20 % ach nach lú ná EUR 200 / 1 000 kg |
|
4102 10 100 0 |
- - ó uain |
20 % ach nach lú ná EUR 200 / 1 000 kg |
|
4102 10 900 0 |
- - eile |
20 % ach nach lú ná EUR 200 / 1 000 kg |
|
4102 21 000 0 |
- - picilte |
20 % ach nach lú ná EUR 200 / 1 000 kg |
|
4102 29 000 0 |
- - eile |
20 % ach nach lú ná EUR 200 / 1 000 kg |
|
4104 11 100 0 |
- - - seithí agus craicne iomlána ó bhó‑ainmhithe (lena n‑áirítear buabhaill), ag a bhfuil achar dromchla nach mó ná 28 dtroithe cearnacha (2,6 m²) |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4104 11 510 0 |
- - - - - seithí agus craicne iomlána, ag a bhfuil achar dromchla is mó ná 28 dtroithe cearnacha (2,6 m2) |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4104 11 590 0 |
- - - - - eile |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4104 11 900 0 |
- - - - eile |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4104 19 100 0 |
- - - seithí agus craicne iomlána ó bhó‑ainmhithe (lena n‑áirítear buabhaill), ag a bhfuil achar dromchla nach mó ná 28 dtroithe cearnacha (2,6 m2) |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4104 19 510 0 |
- - - - - seithí agus craicne iomlána, ag a bhfuil achar dromchla is mó ná 28 dtroithe cearnacha (2,6 m2) |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4104 19 590 0 |
- - - - - eile |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4104 19 900 0 |
- - - - eile |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4104 41 190 0 |
- - - - eile |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4104 41 510 0 |
- - - - - seithí agus craicne iomlána, ag a bhfuil achar dromchla is mó ná 28 dtroithe cearnacha (2,6 m2) |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4104 41 590 0 |
- - - - - eile |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4104 41 900 0 |
- - - - eile |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4104 49 190 0 |
- - - - eile |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4104 49 510 0 |
- - - - - seithí agus craicne iomlána, ag a bhfuil achar dromchla is mó ná 28 dtroithe cearnacha (2,6 m2) |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4104 49 590 0 |
- - - - - eile |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4104 49 900 0 |
- - - - eile |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4105 10 000 0 |
- ina riocht fliuch (lena n‑áirítear gorm‑is‑fliuch)‑ |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4105 30 900 0 |
- - eile |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4106 21 000 0 |
- ina riocht fliuch (lena n‑áirítear gorm‑is‑fliuch)‑ |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4106 22 900 0 |
– – – eile |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4106 40 900 0 |
- - eile |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4107 11 110 0 |
- - - - laochraiceann box |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4107 11 190 0 |
- - - - eile |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4107 11 900 0 |
– – – eile |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4107 12 110 0 |
- - - - laochraiceann box |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4107 12 190 0 |
- - - - eile |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4107 12 910 0 |
- - - - leathar ó bhó‑ainmhithe (lena n‑áirítear buabhaill) |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4107 12 990 0 |
- - - - leathar ó eachainmhithe |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4107 19 100 0 |
- - - leathar ó bhó‑ainmhithe (lena n‑áirítear buabhaill), ag a bhfuil achar dromchla nach mó ná 28 dtroithe cearnacha (2,6 m2) |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4107 19 900 0 |
– – – eile |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4107 91 100 0 |
- - - leathar boinn |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4107 91 900 0 |
– – – eile |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4107 92 100 0 |
- - - leathar ó bhó‑ainmhithe (lena n‑áirítear buabhaill) |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4107 92 900 0 |
- - - leathar ó eachainmhithe |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4107 99 100 0 |
- - - leathar ó bhó‑ainmhithe (lena n‑áirítear buabhaill) |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4107 99 900 0 |
- - - leathar ó eachainmhithe |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4112 00 000 0 |
Leathar a ndearnadh ullmhú breise air tar éis a shúdaraithe nó a chrústaithe, lena n‑áirítear leathar párchóirithe, ó chaoirigh nó ó uain, é gan olann, bíodh sé scairghearrtha nó ná bíodh, seachas leathar faoi cheannteideal 41.14 |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4113 10 000 0 |
- ó ghabhair nó ó mheannáin |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4113 90 000 0 |
- eile |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4114 10 100 0 |
- - leathar seamaí ó chaoirigh nó ó uain |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4114 10 900 0 |
- - leathar seamaí ó ainmhithe eile |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4114 20 000 0 |
- snasleathar agus snasleathar lannaithe; leathar miotalaithe |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4115 10 000 0 |
- leathar comhdhéanta de bhunús leathair nó snáithíní leathair, i leaca, i leatháin nó i stiallacha, bíodh sé i rollaí nó ná bíodh |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4115 20 000 0 |
- dramh bearrtha agus dramhaíl eile ó leathar nó ó leathar comhdhéanta, nach bhfuil oiriúnach chun earraí leathair a mhonarú; deannach, púdar agus plúr leathair |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
4707 10 000 0 |
- craftpháipéar neamhthuartha nó craft‑chairtchlár neamhthuartha nó páipéar roctha neamhthuartha nó cairtchlár roctha neamhthuartha |
10 % ach nach lú ná EUR 70 / 1 000 kg |
|
4707 20 000 0 |
- páipéar nó cairtchlár eile atá déanta as laíon ceimiceach tuartha go príomha, gan bheith daite sa mhais |
10 % ach nach lú ná EUR 70 / 1 000 kg |
|
4707 30 100 0 |
- - sean‑nuachtáin nó seanirisí nár díoladh, seaneolairí teileafóin, seanbhróisiúir agus seanábhar clóite fógraíochta nár díoladh |
10 % ach nach lú ná EUR 70 / 1 000 kg |
|
4707 30 900 0 |
- - eile |
10 % ach nach lú ná EUR 70 / 1 000 kg |
|
4707 90 100 0 |
- - eile, lena n‑áirítear dramhaíl neamhshórtáilte |
10 % ach nach lú ná EUR 70 / 1 000 kg |
|
4707 90 900 0 |
- - eile, lena n‑áirítear dramhaíl shórtáilte |
10 % ach nach lú ná EUR 70 / 1 000 kg |
|
5101 11 000 0 |
- - olann lomtha |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
5101 19 000 0 |
- - eile |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
5101 21 000 0 |
- - olann lomtha |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
5101 29 000 0 |
- - eile |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
5101 30 000 0 |
- é carbónaithe |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
5102 20 000 0 |
- fionnadh ainmhíoch garbh |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
5103 10 100 0 |
- - gan carbónú |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
5103 10 900 0 |
- - é carbónaithe |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
5103 20 000 0 |
- dramhaíl eile olla nó fionnaidh ainmhíoch mhín |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
5103 30 000 0 |
- dramhaíl fionnaidh ainmhíoch ghairbh |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
5104 00 000 0 |
Stoc gairnéadaithe olla nó fionnaidh ainmhíoch mhín nó ghairbh |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
5105 10 000 0 |
- olann chardáilte |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
5105 21 000 0 |
- - olann chíortha ina bloghanna |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
5105 29 000 0 |
- - eile |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
5105 39 000 0 |
- - eile |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
5105 40 000 0 |
- fionnadh ainmhíoch garbh, cardáilte nó cíortha |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
5106 10 100 0 |
– – neamhthuartha |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
5106 10 900 0 |
– – eile |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
5106 20 100 0 |
– – ina bhfuil olann agus fionnadh ainmhíoch mhín 85 % nó níos mó de réir meáchain |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
5106 20 910 0 |
– – – neamhthuartha |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
5106 20 990 0 |
– – – eile |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
5107 10 100 0 |
– – neamhthuartha |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
5107 10 900 0 |
– – eile |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
5107 20 100 0 |
– – – neamhthuartha |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
5107 20 300 0 |
– – – eile |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
5107 20 510 0 |
– – – – neamhthuartha |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
5107 20 590 0 |
– – – – eile |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
5107 20 910 0 |
– – – – neamhthuartha |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
5107 20 990 0 |
– – – – eile |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
5108 10 100 0 |
– – neamhthuartha |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
5108 10 900 0 |
– – eile |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
5108 20 100 0 |
– – neamhthuartha |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
5108 20 900 0 |
– – eile |
10 % ach nach lú ná EUR 90 / 1 000 kg |
|
7106 91 000 9 |
– – – eile |
25 % |
|
7106 92 000 0 |
– – leathmhonaraithe |
25 % |
|
7108 12 000 9 |
– – – eile |
25 % |
|
7108 13 800 0 |
– – – eile |
15 % |
|
7108 20 000 9 |
– – eile |
15 % |
|
7118 90 000 0 |
- eile |
25 % |
|
7204 10 000 0 |
- fuíoll iarainn agus dramhaíl iarainn theilgthe |
15 % ach nach lú ná USD 150 / 1 000 kg |
|
7204 21 100 0 |
- - - ina bhfuil 8 % nicil de réir meáchain nó rud is mó ná sin |
15 % ach nach lú ná USD 150 / 1 000 kg |
|
7204 21 900 0 |
– – – eile |
15 % ach nach lú ná USD 150 / 1 000 kg |
|
7204 29 000 0 |
- - eile |
15 % ach nach lú ná USD 150 / 1 000 kg |
|
7204 30 000 0 |
- fuíoll agus dramhaíl d’iarann stánaithe nó de chruach stánaithe |
15 % ach nach lú ná USD 150 / 1 000 kg |
|
7204 41 100 0 |
- - - fuíoll deile, scamhacháin, sliseoga, dramhaíl mhuilleála, min sáibh agus mionrabh |
15 % ach nach lú ná USD 150 / 1 000 kg |
|
7204 41 910 0 |
- - - - ina mbearta |
15 % ach nach lú ná USD 150 / 1 000 kg |
|
7204 41 990 0 |
- - - - eile |
15 % ach nach lú ná USD 150 / 1 000 kg |
|
7204 49 100 0 |
- - - iad mionaithe (stiallta go mion) |
15 % ach nach lú ná USD 150 / 1 000 kg |
|
7204 49 300 0 |
- - - - ina mbearta |
15 % ach nach lú ná USD 150 / 1 000 kg |
|
7204 49 900 0 |
- - - - eile |
15 % ach nach lú ná USD 150 / 1 000 kg |
|
7204 50 000 0 |
- athleá na n‑uingí dramhaíola |
15 % ach nach lú ná USD 150 / 1 000 kg |
|
7404 00 100 0 |
- as copar mínghlanta |
15 % ach nach lú ná USD 150 / 1 000 kg |
|
7404 00 910 0 |
- - as bun‑chóimhiotail chopair/since (prás) |
15 % ach nach lú ná USD 150 / 1 000 kg |
|
7404 00 990 0 |
- - eile |
15 % ach nach lú ná USD 150 / 1 000 kg |
|
7503 00 100 0 |
- as nicil, nach bhfuil ina cóimhiotal |
15 % ach nach lú ná USD 150 / 1 000 kg |
|
7503 00 900 0 |
- as cóimhiotail nicile |
15 % ach nach lú ná USD 150 / 1 000 kg |
|
7602 00 110 0 |
- - fuíoll deile, scamhacháin, sliseoga, dramhaíl mhuilleála, min sáibh agus mionrabh, dramhaíl scragaill nó leathán daite, brataithe nó nasctha, ar tiús (gan aon ábhar taca a áireamh) nach mó ná 0,2 mm |
15 % ach nach lú ná USD 150 / 1 000 kg |
|
7602 00 190 0 |
- - eile (lena n‑áirítear ábhar arna dhiúltú ag an monarcha) |
15 % ach nach lú ná USD 150 / 1 000 kg |
|
7602 00 900 0 |
- fuíoll |
15 % ach nach lú ná USD 150 / 1 000 kg |
|
7802 00 000 0 |
Fuíoll agus dramhaíl luaidhe |
15 % ach nach lú ná USD 150 / 1 000 kg |
|
7902 00 000 0 |
Fuíoll agus dramhaíl since |
15 % ach nach lú ná USD 150 / 1 000 kg |
|
8101 97 000 0 |
- - fuíoll agus dramhaíl |
15 % ach nach lú ná USD 150 / 1 000 kg |
|
8102 97 000 0 |
- - fuíoll agus dramhaíl |
15 % ach nach lú ná USD 150 / 1 000 kg |
|
8103 30 000 0 |
- fuíoll agus dramhaíl |
15 % ach nach lú ná USD 150 / 1 000 kg |
|
8104 20 000 0 |
- fuíoll agus dramhaíl |
15 % ach nach lú ná USD 150 / 1 000 kg |
|
8105 30 000 0 |
- fuíoll agus dramhaíl |
15 % ach nach lú ná USD 150 / 1 000 kg |
|
8106 00 100 0 |
- Biosmat neamhshaoirsithe; fuíoll agus dramhaíl; púdair |
15 % ach nach lú ná USD 150 / 1 000 kg |
|
8107 30 000 0 |
- fuíoll agus dramhaíl |
15 % ach nach lú ná USD 150 / 1 000 kg |
|
8108 30 000 0 |
- fuíoll agus dramhaíl |
15 % ach nach lú ná USD 150 / 1 000 kg |
|
8109 30 000 0 |
- fuíoll agus dramhaíl |
15 % ach nach lú ná USD 150 / 1 000 kg |
|
***** Foirmle le haghaidh dleachtanna onnmhairiúcháin ar amhola |
|
|
má tá na praghsanna domhanda (P.d.) ar amhola cothrom le: |
Ráta dleachta |
|
<= USD 109,5 in aghaidh an tona |
0 |
|
> USD 109,5 ach <= USD 146 in aghaidh an tona |
<= USD 0,35 (P.d. - USD 109,5) in aghaidh an tona |
|
> USD 146 ach <= USD 182,5 in aghaidh an tona |
<= USD 12,78 in aghaidh an tona + USD 0,45 (P.d. - USD 146) in aghaidh an tona |
|
> USD 182,5 in aghaidh an tona |
<= USD 29,2 in aghaidh an tona + USD 0,65 (P.d. - USD 182,5) in aghaidh an tona |
________________
IARSCRÍBHINN 8-A
TÁSCA GEOGRAFACHA – REACHTAÍOCHT NA Bpáirtithe AGUS EILIMINTÍ LE hAGHAIDH CLÁRÚ AGUS RIALÚ
ROINN A
REACHTAÍOCHT NA bPÁIRTITHE
Reachtaíocht Phoblacht na Cirgise
– Cód Sibhialta Phoblacht na Cirgise (Cuid II, Roinn V, agus a Ghníomhartha cur chun feidhme 37 );
– Dlí Phoblacht na Cirgise maidir le Trádmharcanna, Marc Seirbhíse agus Ainmniúcháin Tionscnaimh Earraí agus a Ghníomhartha cur chun feidhme 38 .
Reachtaíocht an Aontais Eorpaigh
– Rialachán (AE) Uimh. 1151/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 21 Samhain 2012 maidir le scéimeanna cáilíochta do tháirgí talmhaíochta agus do bhia‑earraí agus a Ghníomhartha cur chun feidhme 39 ;
– Rialachán (AE) Uimh. 1308/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 17 Nollaig 2013 lena mbunaítear comheagraíocht na margaí i dtáirgí talmhaíochta agus lena n‑aisghairtear Rialacháin (CEE) Uimh. 922/72, (CEE) Uimh. 234/79, (CE) Uimh. 1037/2001, agus (CE) Uimh. 1234/2007 ón gComhairle 40 , go háirithe Airteagail 92 go 111 maidir le sonrúcháin tionscnaimh agus tásca geografacha, agus a ghníomhartha cur chun feidhme;
– Rialachán (CE) Uimh. 110/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 15 Eanáir 2008 maidir le sainmhíniú, tuairisc, cur i láthair, lipéadú agus cosaint sonraí geografacha deochanna biotáilleacha agus lena n‑aisghairtear Rialachán (CEE) Uimh. 1576/89 ón gComhairle 41 , agus a Ghníomhartha cur chun feidhme;
– Rialachán (AE) 2019/787 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 17 Aibreán 2019 maidir le sainmhíniú, tuairisc, cur i láthair agus lipéadú deochanna biotáilleacha, úsáid ainmneacha deochanna biotáilleacha i gcur i láthair agus lipéadú earraí bia eile, agus cosaint tásc geografach le haghaidh deochanna biotáilleacha, úsáid alcól eitile agus driogáití de thionscnamh talmhaíochta i ndeochanna alcólacha, agus lena n‑aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 110/2008 42 ;
– Rialachán (AE) Uimh. 251/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Feabhra 2014 maidir le sainmhíniú, tuairisc, cur i láthair, lipéadú agus cosaint tásc geografach ar tháirgí fíona cumhraithe agus lena n‑aisghairtear Rialachán (CEE) Uimh. 1601/91 ón gComhairle 43 , agus a Ghníomhartha cur chun feidhme.
ROINN B
EILIMINTÍ LE hAGHAIDH CLÁRÚ AGUS RIALÚ
– clár ina liostaítear tásca geografacha atá faoi chosaint sa chríoch;
– próiseas riaracháin lena bhfíoraítear go sainaithnítear le tásc geografach earra mar earra de thionscnamh críche nó ceantair i gceann de na Páirtithe, i gcás ina mbeidh cáilíocht, cáil nó tréith eile den earra inchurtha i leith a thionscnaimh gheografaigh;
– ceanglas go gcomhfhreagraíonn ainm cláraithe do tháirge sonrach amháin nó níos mó ar lena aghaidh nó lena n‑aghaidh atá sonraíocht táirge leagtha síos agus nach féidir a leasú ach le próiseas riaracháin cuí;
– forálacha rialaithe is infheidhme maidir le táirgeadh;
– forfheidhmiú cosanta ainmneacha cláraithe trí ghníomhaíocht riaracháin iomchuí ó na húdaráis phoiblí;
– forálacha dlíthiúla lena leagtar síos go bhféadfaidh aon duine nádúrtha nó dlítheanach a chuireann táirgí ar an margadh atá i gcomhréir leis an tsonraíocht chomhfhreagrach ainm cláraithe a úsáid;
– forálacha maidir le clárú, a bhféadfadh diúltú do chlárú a bheith mar chuid díobh, a bhaineann le téarmaí atá comhainmneach nó comhainmneach go páirteach le téarmaí cláraithe, téarmaí is gnách a úsáid sa teanga choiteann mar an t‑ainm comónta d’earraí, agus téarmaí arb é a bheidh iontu ainmneacha cineálacha plandaí agus pórtha ainmhithe nó lena n‑áirítear ainmneacha na bpórtha sin; cuirfear san áireamh sna forálacha sin leasanna dlisteanacha na bpáirtithe uile lena mbaineann;
– rialacha a bhaineann leis an ngaol idir tásca geografacha agus trádmharcanna lena ndéantar foráil maidir le heisceacht theoranta ar na cearta a thugtar faoin dlí maidir le trádmharcanna sa mhéid nach bhfuil láithreacht réamh‑thrádmhairc ina chúis le cosc a chur le clárú agus úsáid ainm mar thásc geografach cláraithe ach amháin i gcás, mar gheall ar cháil an trádmhairc agus an tréimhse a úsáideadh é, ina gcuirfí tomhaltóirí ar míthreoir de dheasca an chláraithe agus úsáid an táisc gheografaigh ar tháirgí nach gcumhdaítear leis an trádmharc;
– ceart a bheith ag aon táirgeoir atá bunaithe sa limistéar geografach agus a ghéilleann don chóras rialuithe, an táirge a tháirgeadh agus lipéad air ar a bhfuil an t‑ainm atá faoi chosaint, ar choinníoll go gcomhlíonfaidh sé na sonraíochtaí táirge;
– nós imeachta freasúra lena mbeifear in ann leasanna dlisteanacha úsáideoirí ainmneacha a bhí ann roimhe sin a chur san áireamh, bíodh na hainmneacha sin faoi chosaint mar chineál maoine intleachtúla nó ná bíodh.
________________
IARSCRÍBHINN 8-B
CRITÉIR MAIDIR LEIS AN NÓS IMEACHTA FREASÚRA
1. Áireofar na heilimintí seo a leanas sa nós imeachta freasúra:
(a) liosta ainmneacha leis an tras‑scríobh comhfhreagrach i litreacha Laidineacha nó Cirgeasacha;
(b) an cineál táirge;
(c) cuireadh:
(i) i gcás an Aontais, chuig aon duine nádúrtha nó dlítheanach seachas iad sin atá bunaithe nó ina gcónaí i bPoblacht na Cirgise, nó
(ii) i gcás Phoblacht na Cirgise, chuig aon duine nádúrtha nó dlítheanach seachas iad sin atá bunaithe nó ina gcónaí i mBallstát den Aontas,
ag a bhfuil leas dlisteanach, chun agóidí in aghaidh cosaint táisc gheografaigh a chur isteach trí ráiteas cuí‑réasúnaithe a thaisceadh;
2. Ráitis freasúra dá dtagraítear i mír 3 sroichfidh siad an Coimisiún Eorpach nó Poblacht na Cirgise laistigh de 2 mhí ó dháta foilsithe an fhógra faisnéise.
3. Ní bheidh ráitis freasúra inghlactha ach amháin má fhaightear iad laistigh den teorainn ama a leagtar amach i mír 2 agus:
(a) má léirítear leo go mbeadh an méid seo a leanas amhlaidh le cosaint an ainm mholta:
(i) thiocfaí salach ar ainm cineáil planda leis sin, lena n‑áirítear cineál fíonchaoire nó póir ainmnithe, agus dá dheasca sin ba dhóigh go gcuirfí an tomhaltóir ar míthreoir maidir le fíorthionscnamh an táirge;
(ii) b’ainm comhainmneach é lena gcuirtear an tomhaltóir ar míthreoir lena chreidiúint go dtagann na táirgí ó chríoch eile;
(iii) i bhfianaise clú agus cáil trádmhairc agus na tréimhse a úsáideadh é, d’fhéadfaí an tomhaltóir a chur ar míthreoir leis sin maidir le fíorchéannacht an táirge; nó
(iv) chuirfí i gcontúirt leis sin láithreacht ainm nó trádmhairc atá comhionann ina iomláine nó i bpáirt nó láithreacht táirgí a bhí ar an margadh go dleathach ar feadh 5 bliana ar a laghad roimh dháta foilsithe an fhógra freasúra; nó
(b) má thugtar mionsonraí leo lena léirítear an t‑ainm ar lena aghaidh a mheastar go bhfuil cosaint agus clárú cineálach.
4. Na critéir a liostaítear i mír 3, déanfaidh na húdaráis inniúla meastóireacht orthu agus i ndáil leis na críocha faoi seach de chuid an Pháirtí lena mbaineann, nach dtagraíonn i gcás cearta maoine intleachtúla ach don chríoch nó do na críocha ina gcosnaítear na cearta sin.
________________
IARSCRÍBHINN 8-C
TÁSCA GEOGRAFACHA LE hAGHAIDH TÁIRGÍ ATÁ LE COSAINT
ROINN A
TÁSCA GEOGRAFACHA LE hAGHAIDH THÁIRGÍ AN AONTAIS ATÁ LE COSAINT I bPOBLACHT NA CIRGISE
1. Liosta de tháirgí talmhaíochta agus bia‑earraí seachas fíonta, deochanna biotáilleacha agus fíonta cumhraithe
|
Ballstát |
An t‑ainm atá le cosaint |
Catagóir táirgí |
Tras‑scríbhinn Laidineach |
Tras‑scríbhinn i litreacha Cirgeasacha |
|
AT |
Steirisches Kürbiskernöl |
Olaí agus saillte (im, margairín, ola, etc.) |
Штайришес Кюрбискернөл |
|
|
AT |
Tiroler Speck |
Táirgí feola (cócaráilte, saillte, deataithe, etc.) |
Тиролер Шпек |
|
|
AT |
Vorarlberger Bergkäse |
Cáis |
Форарльбергер Бергезе |
|
|
BE |
Jambon d'Ardenne |
Táirgí feola (cócaráilte, saillte, deataithe, etc.) |
Жамбоӊ Д'Арден |
|
|
BG |
Българско розово масло |
Blátholaí |
Bulgarsko rozovo maslo |
Булгарско розово масло |
|
CZ |
Budějovické pivo |
Beoracha |
Будейовицке пиво |
|
|
CZ |
Budějovický měšťanský var |
Beoracha |
Будейовицки мештански вар |
|
|
CZ |
České pivo |
Beoracha |
Ческе пиво |
|
|
CZ |
Českobudějovické pivo |
Beoracha |
Ческобудейовицке пиво |
|
|
CZ |
Žatecký chmel |
Táirgí eile d’Iarscríbhinn I a ghabhann leis an gConradh (spíosraí etc.) |
Жатецки хмел |
|
|
DE |
Bayerisches Bier |
Beoracha |
Байеришес Бир |
|
|
DE |
Münchener Bier |
Beoracha |
Мюнхенер Бир |
|
|
DE |
Nürnberger Bratwürste / Nürnberger Rostbratwürste |
Táirgí feola (cócaráilte, saillte, deataithe, etc.) |
Нюрнбергер Братвюрсте / Нюрнбергер Ростбратвюрсте |
|
|
DK |
Danablu |
Cáis |
Данаблю |
|
|
EL |
Ακτινίδιο Πιερίας |
Torthaí, glasraí agus gránaigh, úr nó próiseáilte |
Aktinidio Pierias |
Актинидио Пиериас |
|
EL |
Ελιά Καλαμάτας |
Torthaí, glasraí agus gránaigh, úr nó próiseáilte |
Elia Kalamatas |
Элиа Каламатас |
|
EL |
Καλαμάτα |
Olaí agus saillte (im, margairín, ola, etc.) |
Kalamata |
Каламата |
|
EL |
Κεφαλογραβιέρα |
Cáis |
Kefalograviera |
Кефалогравиера |
|
EL |
Κολυμβάρι Χανίων Κρήτης |
Olaí agus saillte (im, margairín, ola, etc.) |
Kolymvari Chanion Kritis |
Колимвари Ханьон Критис |
|
EL |
Κρόκος Κοζάνης |
Táirgí eile d’Iarscríbhinn I a ghabhann leis an gConradh (spíosraí etc.) |
Krokos Kozanis |
Крокос Козанис |
|
EL |
Μαστίχα Χίου |
Gumaí agus roisíní nádúrtha |
Masticha Chiou |
Мастиха Хиу |
|
EL |
Πράσινες Ελιές Χαλκιδικής |
Torthaí, glasraí agus gránaigh, úr nó próiseáilte |
Prasines Elies Chalkidikis |
Прасинес Элиес Халькидикис |
|
EL |
Σητεία Λασιθίου Κρήτης |
Olaí agus saillte (im, margairín, ola, etc.) |
Sitia Lasithiou Kritis |
Сития Ласитхиу Критис |
|
EL |
Φέτα |
Cáis |
Feta |
Фета |
|
ES |
Azafrán de la Mancha |
Táirgí eile d’Iarscríbhinn I a ghabhann leis an gConradh (spíosraí etc.) |
Азафран де ла Манча |
|
|
ES |
Baena |
Olaí agus saillte (im, margairín, ola, etc.) |
Баэна |
|
|
ES |
Cítricos Valencianos / Cítrics Valencians |
Torthaí, glasraí agus gránaigh, úr nó próiseáilte |
Ситрикос Валенсианос/Ситрикс Валенсианс |
|
|
ES |
Jabugo (ex Jamón de Huelva) |
Táirgí feola (cócaráilte, saillte, deataithe, etc.) |
Хабуго (экс Хамон де Уельва) |
|
|
ES |
Jamón de Teruel |
Táirgí feola (cócaráilte, saillte, deataithe, etc.) |
Хамон де Теруэль |
|
|
ES |
Jijona |
Arán, císte milis, cácaí, milseogra, brioscaí agus earraí eile báicéara |
Хихона |
|
|
ES |
Priego de Córdoba |
Olaí agus saillte (im, margairín, ola, etc.) |
Приего де Кордоба |
|
|
ES |
Queso Manchego |
Cáis |
Кесо Манчего |
|
|
ES |
Sierra de Segura |
Olaí agus saillte (im, margairín, ola, etc.) |
Сьерра де Сегура |
|
|
ES |
Sierra Mágina |
Olaí agus saillte (im, margairín, ola, etc.) |
Сьерра Махина |
|
|
ES |
Turrón de Alicante |
Arán, císte milis, cácaí, milseogra, brioscaí agus earraí eile báicéara |
Туррон де Аликанте |
|
|
FR |
Beurre Charentes‑Poitou |
Olaí agus saillte (im, margairín, ola, etc.) |
Бөр Шарант‑Пуату |
|
|
FR |
Brie de Meaux |
Cáis |
Бри де Мо |
|
|
FR |
Camembert de Normandie |
Cáis |
Камамбер де Норманди |
|
|
FR |
Canard à foie gras du Sud‑Ouest (Chalosse, Gascogne, Gers, Landes, Périgord, Quercy) |
Táirgí feola (cócaráilte, saillte, deataithe, etc.) |
Канар а фуа гра дю Сюд-Уэст (Шалос, Гасконь, Жер, Ланд, Перигор, Куэрси) |
|
|
FR |
Charolais de Bourgogne |
Feoil úr (agus scairteach) |
Шароле де Бургонь |
|
|
FR |
Comté |
Cáis |
Конте |
|
|
FR |
Crème d'Isigny |
Táirgí eile de thionscnamh ainmhíoch (uibheacha, mil, táirgí déiríochta éagsúla seachas im etc.) |
Крем д'Исиньи |
|
|
FR |
Emmental de Savoie |
Cáis |
Эмменталь де Савуа |
|
|
FR |
Gruyère |
Cáis |
Груйер |
|
|
FR |
Huile essentielle de lavande de Haute‑Provence |
Blátholaí |
Үл эссенсель де лаванд де От‑Прованс |
|
|
FR |
Jambon de Bayonne |
Táirgí feola (cócaráilte, saillte, deataithe etc.) |
Жамбо де Байонн |
|
|
FR |
Pruneaux d'Agen; Pruneaux d'Agen mi‑cuits |
Torthaí, glasraí agus gránaigh, úr nó próiseáilte |
Прюно д'Ажен; Прюно д'Ажен ми-кюи |
|
|
FR |
Reblochon / Reblochon de Savoie |
Cáis |
Реблошон/Реблошон де Савуа |
|
|
FR |
Roquefort |
Cáis |
Рокфор |
|
|
HU |
Szegedi szalámi / Szegedi téliszalámi |
Táirgí feola (cócaráilte, saillte, deataithe, etc.) |
Сегеди салами / Сегеди телисалами |
|
|
IT |
Aceto Balsamico di Modena |
Táirgí eile d’Iarscríbhinn I a ghabhann leis an gConradh (spíosraí etc.) |
Ачето Бальсамико ди Модена |
|
|
IT |
Aceto balsamico tradizionale di Modena |
Táirgí eile d’Iarscríbhinn I a ghabhann leis an gConradh (spíosraí etc.) |
Ачето бальсамико традисионале ди Модена |
|
|
IT |
Asiago |
Cáis |
Азиаго |
|
|
IT |
Bresaola della Valtellina |
Táirgí feola (cócaráilte, saillte, deataithe, etc.) |
Брезаола делла Вальтеллина |
|
|
IT |
Fontina |
Cáis |
Фонтина |
|
|
IT |
Gorgonzola |
Cáis |
Горгонзола |
|
|
IT |
Grana Padano |
Cáis |
Грана Падано |
|
|
IT |
Mortadella Bologna |
Táirgí feola (cócaráilte, saillte, deataithe, etc.) |
Мортаделла Болонья |
|
|
IT |
Mozzarella di Bufala Campana |
Cáis |
Моцарелла ди Буфала Кампана |
|
|
IT |
Parmigiano Reggiano |
Cáis |
Пармиджано Реджано |
|
|
IT |
Pecorino Romano |
Cáis |
Пекорино Романо |
|
|
IT |
Prosciutto di Parma |
Táirgí feola (cócaráilte, saillte, deataithe, etc.) |
Прошутто ди Парма |
|
|
IT |
Prosciutto di San Daniele |
Táirgí feola (cócaráilte, saillte, deataithe, etc.) |
Прошутто ди Сан Даньеле |
|
|
IT |
Prosciutto Toscano |
Táirgí feola (cócaráilte, saillte, deataithe, etc.) |
Прошутто Тоскано |
|
|
IT |
Provolone Valpadana |
Cáis |
Проволоне Вальпадана |
|
|
IT |
Taleggio |
Cáis |
Таледжо |
|
|
NL |
Edam Holland |
Cáis |
Эдам Холланд |
|
|
NL |
Gouda Holland |
Cáis |
Гауда Холланд |
|
|
PT |
Queijo S. Jorge |
Cáis |
Кеихо Сан Хорхе |
|
|
SI |
Kranjska Klobasa |
Táirgí feola (cócaráilte, saillte, deataithe, etc.) |
Краньска Клобаса |
|
|
SI |
Kraški pršut |
Táirgí feola (cócaráilte, saillte, deataithe, etc.) |
Крашки пршут |
2. Liosta de dheochanna biotáilleacha
|
Ballstát |
An t‑ainm atá le cosaint |
Catagóir táirgí |
Tras‑scríbhinn Laidineach |
Tras‑scríbhinn i litreacha Cirgeasacha |
|
AT |
Inländerrum |
Deoch bhiotáilleach |
Инлендеррум |
|
|
AT |
Jägertee / Jagertee / Jagatee |
Deoch bhiotáilleach |
Ягерте |
|
|
CY |
Ζιβανία / Τζιβανία / Ζιβάνα |
Deoch bhiotáilleach |
Zivania |
Зивания |
|
DE/AT/BE |
Korn / Kornbrand |
Deoch bhiotáilleach |
Корн/Корнбранд |
|
|
EL/CY |
Ούζο |
Deoch bhiotáilleach |
Ouzo |
Узо |
|
ES |
Brandy de Jerez |
Deoch bhiotáilleach |
||
|
ES |
Pacharán navarro |
Deoch bhiotáilleach |
Пачаран Наварро |
|
|
FI |
Suomalainen Marjalikööri / Suomalainen Hedelmälikööri / Finsk Bärlikör / Finsk Fruktlikör / Finnish berry liqueur / Finnish fruit liqueur |
Deoch bhiotáilleach |
Суомалайнен Марьяликөри/ Суомалайнен Хедельмяликөри/Финск Бярликөр/Финск Фруктиликөр/Финиш берри ликөр/Финниш фрут ликёр |
|
|
FI |
Suomalainen Vodka/Finsk Vodka/Vodka of Finland |
Deoch bhiotáilleach |
Суомалайнен Водка/Финск Водка/Водка оф Финленд |
|
|
FR |
Armagnac |
Deoch bhiotáilleach |
Арманьяк |
|
|
FR |
Calvados |
Deoch bhiotáilleach |
Кальвадос |
|
|
FR |
Cognac/Eau de vie de Cognac/Eau de vie des Charentes |
Deoch bhiotáilleach |
Коньяк/ О де ви де коньяк/ О де ви де Шарант |
|
|
HU |
Pálinka |
Deoch bhiotáilleach |
Палинка |
|
|
HU |
Törkölypálinka |
Deoch bhiotáilleach |
Төркөлипалинка |
|
|
IE |
Irish Cream |
Deoch bhiotáilleach |
Айриш Крем |
|
|
IE |
Irish Whiskey / Uisce Beatha Éireannach / Irish Whisky |
Deoch bhiotáilleach |
Айриш Виски/Ишке баха Эреннах/Айриш Виски |
|
|
IT |
Grappa |
Deoch bhiotáilleach |
Граппа |
|
|
LT |
Originali lietuviška degtinė / Original Lithuanian vodka |
Deoch bhiotáilleach |
Оригинали лиетувишка дегтине/Ориджинал литуаниан водка |
|
|
NL/BE/ DE/FR |
Genièvre / Jenever / Genever |
Deoch bhiotáilleach |
Женьевре/Женевер/ Женевер |
|
|
PL |
Vodca luibhe ó Ísealchríoch Podlasie Thuaidh cumhraithe le heastóscáin féir bhíosúin / Wódka ziołowa z Niziny Północnopodlaskiej aromatyzowana ekstraktem z trawy żubrowej |
Deoch bhiotáilleach |
Хербал водка фром зе норз Подласи Лоулэнд ароматайзд виз эн экстракт оф бизон грас/Вудка зөлова з Низины Пулноцноподляскей ароматызована экстрактем з травы |
|
|
PL |
Polish Cherry |
Deoch bhiotáilleach |
Полиш Черри |
|
|
PL |
Polska Wódka/Polish Vodka |
Deoch bhiotáilleach |
Польска Водка/Полиш Водка |
|
|
SE |
Svensk Vodca/Swedish Vodka |
Deoch bhiotáilleach |
Свенск Водка/Свидиш Водка |
3. Liosta d’fhíonta
|
Ballstát |
An t‑ainm atá le cosaint |
Catagóir táirgí |
Tras‑scríbhinn Laidineach |
Tras‑scríbhinn i litreacha Cirgeasacha |
|
BG |
Дунавска равнина |
Fíon |
Danube Plain |
Дунавска равнина |
|
BG |
Тракийска низина |
Fíon |
Thracian Lowlands |
Тракийска низина |
|
CY |
Κουμανδαρία |
Fíon |
Commandaria |
Коммандария |
|
DE |
Mosel |
Fíon |
Мозель |
|
|
DE |
Rheingau |
Fíon |
Рейнгау |
|
|
DE |
Rheinhessen |
Fíon |
Райнхессен |
|
|
EL |
Σάμος |
Fíon |
Samos |
Самос |
|
ES |
Cariñena |
Fíon |
Кариньена |
|
|
ES |
Cataluña/ Catalunya |
Fíon |
Каталунья |
|
|
ES |
Cava |
Fíon |
Кава |
|
|
ES |
Empordà |
Fíon |
Эмпорда |
|
|
ES |
Jerez‑Xérès‑Sherry / Jerez / Xérès / Sherry |
Fíon |
Херес‑Шерри |
|
|
ES |
La Mancha |
Fíon |
Ла Манча |
|
|
ES |
Málaga |
Fíon |
Малага |
|
|
ES |
Navarra |
Fíon |
Наварра |
|
|
ES |
Priorat |
Fíon |
Приорат |
|
|
ES |
Rías Baixas |
Fíon |
Риас Байшас |
|
|
ES |
Ribera del Duero |
Fíon |
Рибера дель Дуэро |
|
|
ES |
Rioja |
Fíon |
Рьоха |
|
|
ES |
Rueda |
Fíon |
Руэда |
|
|
ES |
Somontano |
Fíon |
Сомонтано |
|
|
ES |
Toro |
Fíon |
Торо |
|
|
ES |
Valdepeñas |
Fíon |
Вальдепеньяс |
|
|
ES |
Valencia |
Fíon |
Валенсия |
|
|
FR |
Alsace / Vin d'Alsace |
Fíon |
Эльзас/Ваң д'Эльзас |
|
|
FR |
Anjou |
Fíon |
Анжу |
|
|
FR |
Beaujolais |
Fíon |
Божоле |
|
|
FR |
Bordeaux |
Fíon |
Бордо |
|
|
FR |
Bourgogne |
Fíon |
Бургонь |
|
|
FR |
Chablis |
Fíon |
Шабли |
|
|
FR |
Champagne |
Fíon |
Шампань |
|
|
FR |
Châteauneuf‑du‑Pape |
Fíon |
Шато нөф‑дю‑Пап |
|
|
FR |
Coteaux du Languedoc / Languedoc |
Fíon |
Кото дю Лангедок/Лангедок |
|
|
FR |
Côtes de Provence |
Fíon |
Кот де Прованс |
|
|
FR |
Côtes du Rhône |
Fíon |
Кот дю Рон |
|
|
FR |
Côtes du Roussillon |
Fíon |
Кот дю Руссийон |
|
|
FR |
Graves |
Fíon |
Грав |
|
|
FR |
Haut‑Médoc |
Fíon |
О‑Медок |
|
|
FR |
Margaux |
Fíon |
Марго |
|
|
FR |
Médoc |
Fíon |
Медок |
|
|
FR |
Saint‑Émilion |
Fíon |
Сэн‑Эмильон |
|
|
FR |
Sauternes |
Fíon |
Сотерн |
|
|
FR |
Touraine |
Fíon |
Турен |
|
|
FR |
Val de Loire |
Fíon |
Валь де Луар |
|
|
HR |
Dingač |
Fíon |
Дингач |
|
|
HU |
Tokaj / Tokaji |
Fíon |
Токай / Токайи |
|
|
IT |
Asti |
Fíon |
Асти |
|
|
IT |
Brunello di Montalcino |
Fíon |
Брунелло ди Монтальчино |
|
|
IT |
Chianti |
Fíon |
Кьянти |
|
|
IT |
Conegliano Valdobbiadene – Prosecco / Conegliano – Prosecco / Valdobbiadene – Prosecco |
Fíon |
Конельяно Вальдобьядене‑Просекко/Конельяно‑Просекко/Вальдобьядене‑Просекко |
|
|
IT |
Franciacorta |
Fíon |
Франчакорта |
|
|
IT |
Lambrusco di Sorbara |
Fíon |
Ламбруско ди Сорбара |
|
|
IT |
Lambrusco Grasparossa di Castelvetro |
Fíon |
Ламбруско Граспаросса ди Кастельветро |
|
|
IT |
Montepulciano d’Abruzzo |
Fíon |
Абруццо |
|
|
IT |
Prosecco |
Fíon |
Просекко |
|
|
IT |
Soave |
Fíon |
Соаве |
|
|
IT |
Toscano / Toscana |
Fíon |
Тоскано/Тоскана |
|
|
IT |
Vino Nobile di Montepulciano |
Fíon |
Вино Нобиле ди Монтепульчано |
|
|
PT |
Alentejo |
Fíon |
Алентехо |
|
|
PT |
Bairrada |
Fíon |
Байрадда |
|
|
PT |
Dão |
Fíon |
Дао |
|
|
PT |
Douro |
Fíon |
Дуро |
|
|
PT |
Madeira / Madera / Vinho da Madeira / Madeira Wein / Madeira Wine / Vin de Madère / Vino di Madera / Madeira Wijn |
Fíon |
Мадейра/Мадера/Винью да Мадейра/Мадейра Вайн/Мадейра Вайн/Ваң де Мадер/Вино ди Мадера/Мадейра Вейн |
|
|
PT |
Lisboa |
Fíon |
Лисбоа |
|
|
PT |
Porto / Oporto / Vinho do Porto / Vin de Porto / Port / Port Wine / Portwein / Portvin / Portwijn |
Fíon |
Порто/Опорто/Виньо до Порто/Ваң де Порто/Порт/Порт Вайн/ Портвейн/Портвин/Портвейн |
|
|
PT |
Setúbal/Península de Setúbal |
Fíon |
Сетубал/Пенинсула де Сетубал |
|
|
PT |
Tejo |
Fíon |
Техо |
|
|
PT |
Vinho Verde |
Fíon |
Винью Верде |
|
|
RO |
Cotnari |
Fíon |
Котнари |
|
|
RO |
Dealu Mare |
Fíon |
Дялу Маре |
|
|
RO |
Murfatlar |
Fíon |
Мурфатлар |
|
|
SK |
Vinohradnícka oblasť Tokaj |
Fíon |
Виноградницка область Токай |
ROINN B
TÁSCA GEOGRAFACHA LE hAGHAIDH THÁIRGÍ PHOBLACHT NA CIRGISE ATÁ LE COSAINT SAN AONTAS EORPACH
– XXX
– XXX
________________
IARSCRÍBHINN 9
SOLÁTHAR RIALTAIS
ROINN 1
EINTITIS RIALTAIS LÁIR
Tairseacha:
Mura bhforáiltear a mhalairt san Iarscríbhinn seo agus faoi réir na Nótaí a ghabhann leis an Roinn seo agus na Nótaí Ginearálta i Roinn 5, tá feidhm ag Caibidil 9 maidir le heintitis soláthair na bPáirtithe a liostaítear i bhForanna A agus B den Roinn seo má tá luach an tsoláthair cothrom leis na tairseacha seo a leanas nó má sháraíonn sé iad:
(a) 130 000 ceart tarraingthe speisialta (CTS) le haghaidh na n‑earraí uile;
(b) 130 000 CTS le haghaidh na seirbhísí a shonraítear i Roinn 4;
(c) 5 000 000 CTS le haghaidh na seirbhísí tógála uile a liostaítear i Rannán 51 de CPC NA
FOROINN A
AN tAONTAS EORPACH
1. Eintitis faoi chumhdach:
(a) EINTITIS DE CHUID AN AONTAIS EORPAIGH
Comhairle an Aontais Eorpaigh
An Coimisiún Eorpach
An tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí (SEGS)
(b) ÚDARÁIS CHONARTHACHA BHALLSTÁIT AN AONTAIS EORPAIGH
AN BHEILG
(i) Federale Overheidsdiensten (Services publics fédéraux):
FOD Kanselarij van de Eerste Minister (SPF Chancellerie du Premier Ministre)
FOD Kanselarij Personeel en Organisatie (SPF Personnel et Organisation)
FOD Budget en Beheerscontrole (SPF Budget et Contrôle de la Gestion)
FOD Informatie- en Communicatietechnologie (Fedict) (SPF Technologie de l'Information et de la Communication (Fedict))
FOD Buitenlandse Zaken, Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (SPF Affaires étrangères, Commerce extérieur et Coopération au Développement)
FOD Financiën (SPF Finances)
FOD Mobiliteit en Vervoer (SPF Mobilité et Transports)
FOD Werkgelegenheid, Arbeid en sociaal overleg (SPF Emploi, Travail et Concertation sociale)
FOD Sociale Zekerheid en Openbare Instellingen van sociale Zekerheid (SPF Sécurité Sociale et Institutions publiques de Sécurité Sociale)
FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu (SPF Santé publique, Sécurité de la Chaîne alimentaire et Environnement)
FOD Justitie (SPF Justice)
FOD Economie, KMO, Middenstand en Energie (SPF Economie, PME, Classes moyennes et Energie)
Programmatorische Overheidsdienst Maatschappelijke Integratie, Armoedsbestrijding en sociale Economie (Service public de Programmation Intégration sociale, Lutte contre la pauvreté et Economie sociale)
Programmatorische federale Overheidsdienst Duurzame Ontwikkeling (Service public fédéral de Programmation Développement durable)
Programmatorische federale Overheidsdienst Wetenschapsbeleid (Service public fédéral de Programmation Politique scientifique)
(ii) Regie der Gebouwen (Régie des Bâtiments):
Rijksinstituut voor de sociale Verzekeringen der Zelfstandigen (Institut national d'Assurance sociales pour travailleurs indépendants)
Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering (Institut national d'Assurance Maladie-Invalidité)
Rijksdienst voor Pensioenen (Office national des Pensions)
Hulpkas voor Ziekte-en Invaliditeitsverzekering (Caisse auxiliaire d'Assurance Maladie-Invalidité)
Fonds voor Beroepsziekten (Fond des Maladies professionnelles)
Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (Office national de l'Emploi)
De Post (La Poste) 44
AN BHULGÁIR
Администрация на Народното събрание (Údarás an Chomhthionóil Náisiúnta)
Администрация на Президента (Údarás an Uachtaráin)
Администрация на Министерския съвет (Údarás Chomhairle na nAirí)
Конституционен съд (An Chúirt Bhunreachtúil)
Министерство на външните работи (An Aireacht Gnóthaí Eachtracha)
Министерство на извънредните ситуации (An Aireacht Cásanna Éigeandála)
Министерство на държавната администрация и административната реформа (An Aireacht um Riarachán Stáit agus um Athchóiriú Riaracháin)
Министерство на земеделието и храните (An Aireacht Talmhaíochta agus Bhia)
Министерство на здравеопазването (An Aireacht Sláinte)
Министерство на икономиката и енергетиката (An Aireacht Geilleagair agus Fuinnimh)
Министерство на културата (An Aireacht Cultúir)
Министерство на образованието и науката (An Aireacht Oideachais agus Eolaíochta)
Министерство на околната среда и водите (An Aireacht Comhshaoil agus Uisce)
Министерство на правосъдието (An Aireacht Dlí agus Cirt)
Министерство на регионалното развитие и благоустройството (An Aireacht Forbartha Réigiúnaí agus Oibreacha Poiblí)
Министерство на транспорта (An Aireacht Iompair)
Министерство на труда и социалната политика (An Aireacht Saothair agus Beartais Shóisialta)
Министерство на финансите (An Aireacht Airgeadais)
държавни агенции, държавни комисии, изпълнителни агенции и други държавни институции, създадени със закон или с постановление на Министерския съвет, които имат функции във връзка с осъществяването на изпълнителната власт (gníomhaireachtaí stáit, coimisiúin stáit, gníomhaireachtaí feidhmiúcháin agus údaráis stáit eile a bhunaítear le dlí nó le foraithne ó Chomhairle na nAirí a bhfuil feidhm aige a bhaineann le cumhacht feidhmiúcháin a fheidhmiú)
Агенция за ядрено регулиране (An Ghníomhaireacht Rialála Núicléiche)
Държавна комисия за енергийно и водно регулиране (An Coimisiún Stáit um Rialú Fuinnimh agus Uisce)
Държавна комисия по сигурността на информацията (An Coimisiún Stáit um Shlándáil Faisnéise)
Комисия за защита на конкуренцията (An Coimisiún um Chosaint na hIomaíochta)
Комисия за защита на личните данни (An Coimisiún um Chosaint Sonraí Pearsanta)
Комисия за защита от дискриминация (An Coimisiún um Chosaint ar an Idirdhealú)
Комисия за регулиране на съобщенията (An Coimisiún um Rialáil Cumarsáide)
Комисия за финансов надзор (An Coimisiún um Maoirseacht Airgeadais)
Патентно ведомство на Република България (Oifig Paitinní Phoblacht na Bulgáire)
Сметна палата на Република България (Oifig Iniúchóireachta Náisiúnta Phoblacht na Bulgáire)
Агенция за приватизация (An Ghníomhaireacht um Príobháidiú)
Агенция за следприватизационен контрол (An Ghníomhaireacht um Rialú Iar‑Phríobháidithe)
Български институт по метрология (Institiúid Méadreolaíochta na Bulgáire)
Държавна агенция “Архиви” (Gníomhaireacht Stáit na gCartlann)
Държавна агенция “Държавен резерв и военновременни запаси” (An Ghníomhaireacht Stáit um an gCúlchiste Stáit agus Stoic Chogaidh)
Държавна агенция за бежанците (An Ghníomhaireacht Stáit um Dhídeanaithe)
Държавна агенция за българите в чужбина (An Ghníomhaireacht Stáit um Bulgáraigh ar an gCoigríoch)
Държавна агенция за закрила на детето (An Ghníomhaireacht Stáit Cosanta Leanaí)
Държавна агенция за информационни технологии и съобщения (An Ghníomhaireacht Stáit um Theicneolaíocht Faisnéise agus Cumarsáide)
Държавна агенция за метрологичен и технически надзор (An Ghníomhaireacht Stáit um Fhaireachas Méadreolaíoch agus Teicniúil)
Държавна агенция за младежта и спорта (An Ghníomhaireacht Stáit um an Óige agus Spóirt)
Държавна агенция по туризма (An Ghníomhaireacht Stáit Turasóireachta)
Държавна комисия по стоковите борси и тържища (An Coimisiún Stáit um Malartú Tráchtearraí agus Margaí)
Институт по публична администрация и европейска интеграция (An Institiúid um Riarachán Poiblí agus Lánpháirtíocht Eorpach)
Национален статистически институт (An Oifig Staidrimh Náisiúnta)
Агенция “Митници” (An Ghníomhaireacht Custaim)
Агенция за държавна и финансова инспекция (An Ghníomhaireacht um Chigireacht ar an Airgeadas Poiblí)
Агенция за държавни вземания (An Ghníomhaireacht Stáit um Bailiú Infháltas)
Агенция за социално подпомагане (An Ghníomhaireacht Cúnaimh Shóisialta)
Агенция за хората с увреждания (An Ghníomhaireacht um Dhaoine faoi Mhíchumas)
Агенция по вписванията (Gníomhaireacht na Clárlainne)
Агенция по енергийна ефективност (An Ghníomhaireacht um Éifeachtúlacht Fuinnimh)
Агенция по заетостта (An Ghníomhaireacht Fostaíochta)
Агенция по геодезия, картография и кадастър (Gníomhaireacht na Geodasaíochta, na Cartagrafaíochta agus an Chadastair)
Агенция по обществени поръчки (An Ghníomhaireacht Soláthair Phoiblí)
Българска агенция за инвестиции (Gníomhaireacht Infheistíochta na Bulgáire)
Главна дирекция “Гражданска въздухоплавателна администрация” (Ard‑Stiúrthóireacht ‘Údarás na hEitlíochta Sibhialta’)
Дирекция за национален строителен контрол (An Stiúrthóireacht um Maoirseacht Náisiúnta ar an bhFoirgníocht)
Държавна комисия по хазарта (An Coimisiún Stáit um Chearrbhachas)
Изпълнителна агенция “Автомобилна администрация” (Gníomhaireacht Feidhmiúcháin an Údaráis Gluaisteán)
Изпълнителна агенция “Борба с градушките” (An Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin um ‘Chloichshneachta a Chosc’)
Изпълнителна агенция “Българска служба за акредитация” (An Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin um ‘Sheirbhís Creidiúnaithe na Bulgáire’)
Изпълнителна агенция “Главна инспекция по труда” (An Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin um ‘Chigireacht Ghinearálta Saothair’)
Изпълнителна агенция “Железопътна администрация” (Gníomhaireacht Feidhmiúcháin ‘an Údarás Iarnród’)
Изпълнителна агенция “Морска администрация” (Gníomhaireacht Feidhmiúcháin ‘an Údaráis Muirí’)
Изпълнителна агенция “Национален филмов център” (An Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin um ‘an Lárionad Náisiúnta Scannán’)
Изпълнителна агенция “Пристанищна администрация” (An Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin um Riarachán Calafort)
Изпълнителна агенция “Проучване и поддържане на река Дунав” (An Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin um an Danóib a Thaiscéaladh agus a Chothabháil)
Фонд “Републиканска пътна инфраструктура” (An Ciste Náisiúnta Bonneagair)
Изпълнителна агенция за икономически анализи и прогнози (An Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin um Anailís agus Réamhaisnéis Eacnamaíoch)
Изпълнителна агенция за насърчаване на малките и средни предприятия (An Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin um Fhiontair Bheaga agus Mheánmhéide a Chur Chun Cinn)
Изпълнителна агенця по лекарствата (An Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin um Chógais)
Изпълнителна агенция по лозата и виното (An Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin um Fhíniúnacha agus Fíon)
Изпълнителна агенция по околна среда (An Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin um an gComhshaol)
Изпълнителна агенция по почвените ресурси (An Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin um Acmhainní Ithreach)
Изпълнителна агенция по рибарство и аквакултури (An Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin um Iascach agus an Dobharshaothrú)
Изпълнителна агенция по селекция и репродукция в животновъдството (An Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin um Roghnú agus Atáirgeadh san Fheirmeoireacht Ainmhithe)
Изпълнителна агенция по сортоизпитване, апробация и семеконтрол (An Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin um Thástáil ar Chineálacha Plandaí, Iniúchadh Allamuigh agus Rialú Síolta)
Изпълнителна агенция по трансплантация (An Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin um Thrasphlandú)
Изпълнителна агенция по хидромелиорации (An Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin um Uisciú)
Комисията за защита на потребителите (An Coimisiún um Chosaint Tomhaltóirí)
Контролно-техническата инспекция (An Chigireacht um Rialú Teicniúil)
Национална агенция за приходите (An Ghníomhaireacht Ioncaim Náisiúnta)
Национална ветеринарномедицинска служба (An tSeirbhís Náisiúnta Tréidliachta)
Национална служба за растителна защита (An tSeirbhís Náisiúnta um Chosaint Plandaí)
Национална служба по зърното и фуражите (An tSeirbhís Náisiúnta Gráin agus Beatha)
Държавна агенция по горите (An Ghníomhaireacht Stáit um Fhoraoiseacht)
Висшата атестационна комисия (An Coimisiún Ardcháilíochtaí)
Национална агенция за оценяване и акредитация (An Ghníomhaireacht Náisiúnta Meastóireachta agus Creidiúnaithe)
Националната агенция за професионално образование и обучение (An Ghníomhaireacht Náisiúnta Gairmoideachais agus Gairmoiliúna)
Национална комисия за борба с трафика на хора (An Coimisiún Náisiúnta Frithgháinneála)
Дирекция “Материално-техническо осигуряване и социално обслужване” на Министерство на вътрешните работи (An Stiúrthóireacht Lóistíochta agus Seirbhísí Sóisialta de chuid na hAireachta Gnóthaí Baile)
Дирекция “Оперативно издирване” на Министерство на вътрешните работи (An Stiúrthóireacht um Imscrúduithe Oibríochtúla de chuid na hAireachta Gnóthaí Baile)
Дирекция “Финансово-ресурсно осигуряване” на Министерство на вътрешните работи (An Stiúrthóireacht um Áirithiú Airgeadais agus Acmhainní de chuid na hAireachta Gnóthaí Baile)
Изпълнителна агенция “Военни клубове и информация” (An Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin um Chumainn Mhíleata agus um Fhaisnéis)
Изпълнителна агенция “Държавна собственост на Министерството на отбраната” (An Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin um Maoin Stáit de chuid na hAireachta Cosanta)
Изпълнителна агенция "Изпитвания и контролни измервания на въоръжение, техника и имущества" (An Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin um Thástáil agus Rialú Airm, Trealaimh agus Maoine)
Изпълнителна агенция “Социални дейности на Министерството на отбраната” (An Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin um Ghníomhaíochtaí Sóisialta de chuid na hAireachta Cosanta)
Национален център за информация и документация (An Lárionad Náisiúnta um Fhaisnéis agus um Dhoiciméadacht)
Национален център по радиобиология и радиационна защита (An Lárionad Náisiúnta um Radaibhitheolaíocht agus Cosaint ar Radaíocht)
Национална служба “Полиция” (Oifig Náisiúnta na bPóilíní)
Национална служба "Пожарна безопасност и защита на населението" (An Oifig Náisiúnta um Shábháilteacht ó Dhóiteáin agus um Chosaint an Phobail)
Национална служба за съвети в земеделието (An tSeirbhís Náisiúnta Chomhairleach Talmhaíochta)
Служба “Военна информация” (An tSeirbhís Faisnéise Míleata)
Служба “Военна полиция” (Na Póilíní Airm)
Авиоотряд 28 (Aerscuad 28)
AN tSEICIA
Ministerstvo dopravy (An Aireacht Iompair)
Ministerstvo financí (An Aireacht Airgeadais)
Ministerstvo kultury (An Aireacht Cultúir)
Ministerstvo pro místní rozvoj (An Aireacht Forbartha Réigiúnaí)
Ministerstvo práce a sociálních věcí (An Aireacht Saothair agus Gnóthaí Sóisialta)
Ministerstvo průmyslu a obchodu (An Aireacht Tionscail agus Trádála)
Ministerstvo spravedlnosti (An Aireacht Dlí agus Cirt)
Ministerstvo školství, mládeže a tělovýchovy (An Aireacht Oideachais, Óige agus Spóirt)
Ministerstvo zahraničních věcí (An Aireacht Gnóthaí Eachtracha)
Ministerstvo zdravotnictví (An Aireacht Sláinte)
Ministerstvo zemědělství (An Aireacht Talmhaíochta)
Ministerstvo životního prostředí (An Aireacht Comhshaoil)
Poslanecká sněmovna PČR (Teach na dTeachtaí de chuid Pharlaimint Phoblacht na Seice)
Senát PČR (Seanad Pharlaimint Phoblacht na Seice)
Kancelář prezidenta (Oifig an Uachtaráin)
Český statistický úřad (Oifig Staidrimh na Seice)
Český úřad zeměměřičský a katastrální (Oifig na Seice um Shuirbhéireacht, um Léarscáilíocht agus um an gCadastar)
Úřad průmyslového vlastnictví (An Oifig Maoine Tionsclaíche)
Úřad pro ochranu osobních údajů (An Oifig um Chosaint Sonraí Pearsanta)
Česká akademie věd (Acadamh Eolaíochtaí Phoblacht na Seice)
Český báňský úřad (Údarás Mianadóireachta na Seice)
Úřad pro ochranu hospodářské soutěže (An Oifig um Chosaint na hIomaíochta)
Správa státních hmotných rezerv (An tÚdarás um Chúltaca Bunábhar an Stáit)
Státní úřad pro jadernou bezpečnost (Oifig an Stáit um Shábháilteacht Núicléach)
Energetický regulační úřad (An Oifig um Rialáil Fuinnimh)
Úřad vlády České republiky (Oifig Rialtas Phoblacht na Seice)
Ústavní soud (An Chúirt Bhunreachtúil)
Nejvyšší soud (An Chúirt Uachtarach)
Nejvyšší správní soud (An Chúirt Riaracháin Uachtarach)
Nejvyšší státní zastupitelství (Oifig an Ard‑Ionchúisitheora Phoiblí)
Nejvyšší kontrolní úřad (An Ard‑Oifig Iniúchóireachta)
Kancelář Veřejného ochránce práv (Oifig Chosantóir Poiblí na gCeart)
Grantová agentura České republiky (Gníomhaireacht Deontas Phoblacht na Seice)
Státní úřad inspekce práce (An Oifig Stáit um Chigireacht Saothair)
Český telekomunikační úřad (Oifig Teileachumarsáide na Seice)
Ředitelství silnic a dálnic ČR (ŘSD) (Stiúrthóireacht Bóithre agus Mótarbhealaí Phoblacht na Seice)
AN DANMHAIRG
Folketinget (Parlaimint na Danmhairge)
Rigsrevisionen (An Oifig Iniúchóireachta Náisiúnta)
Statsministeriet (Oifig an Phríomh‑Aire)
Udenrigsministeriet (An Aireacht Gnóthaí Eachtracha)
Beskæftigelsesministeriet - 5 styrelser og institutioner (An Aireacht Fostaíochta – 5 ghníomhaireacht agus institiúid)
Domstolsstyrelsen (Riarachán na Cúirte)
Finansministeriet - 5 styrelser og institutioner (An Aireacht Airgeadais – 5 ghníomhaireacht agus institiúid)
Ministeriet for Sundhed og Forebyggelse - Adskillige styrelser og institutioner, herunder Statens Serum Institut (An Aireacht Gnóthaí Baile agus Sláinte – Roinnt gníomhaireachtaí agus institiúidí, lena n‑áirítear Statens Serum Institut)
Justitsministeriet - Rigspolitichefen, anklagemyndigheden samt 1 direktorat og et antal styrelser (An Aireacht Dlí agus Cirt – Coimisinéir na bPóilíní, 1 stiúrthóireacht agus roinnt gníomhaireachtaí)
Kirkeministeriet - 10 stiftsøvrigheder (An Aireacht Gnóthaí Eaglasta – 10 n‑údarás deoise)
Kulturministeriet - 4 styrelser samt et antal statsinstitutioner (An Aireacht Cultúir – 4 roinn agus roinnt institiúidí)
Miljøministeriet - 5 styrelser (An Aireacht Comhshaoil – 5 ghníomhaireacht)
Ministeriet for Fødevarer, Landbrug og Fiskeri - 4 direktorater og institutioner (An Aireacht Bia, Talmhaíochta agus Iascaigh – 4 stiúrthóireacht agus institiúid)
Ministeriet for Videnskab, Teknologi og Udvikling – Adskillige styrelser og institutioner, Forskningscenter Risø og Statens uddannelsesbygninger (An Aireacht Eolaíochta, Teicneolaíochta agus Nuálaíochta – Roinnt gníomhaireachtaí agus institiúidí, lena n‑áirítear Saotharlann Náisiúnta Risø agus Foirgnimh Thaighde agus Oideachais Náisiúnta na Danmhairge)
Skatteministeriet - 1 styrelse og institutioner (An Aireacht Cánachais – 1 ghníomhaireacht agus roinnt gníomhaireachtaí)
Velfærdsministeriet - 3 styrelser og institutioner (An Aireacht Leasa – 3 ghníomhaireacht agus roinnt institiúidí)
Transportministeriet - 7 styrelser og institutioner, herunder Øresundsbrokonsortiet (An Aireacht Iompair – 7 ngníomhaireacht agus n‑institiúid, lena n‑áirítear Øresundsbrokonsortiet)
Undervisningsministeriet - 3 styrelser, 4 undervisningsinstitutioner og 5 andre institutioner (An Aireacht Oideachais – 3 ghníomhaireacht, 4 institiúid oideachais, 5 institiúid eile)
Økonomi- og Erhvervsministeriet - Adskillige styrelser og institutioner (An Aireacht Gnóthaí Eacnamaíocha agus Gnó – Roinnt gníomhaireachtaí agus institiúidí eile)
Klima- og Energiministeriet - 3 styrelser og institutioner (An Aireacht Aeráide agus Fuinnimh – 3 ghníomhaireacht agus institiúid)
AN GHEARMÁIN
Auswärtiges Amt (An Oifig Cónaidhme Gnóthaí Eachtracha)
Bundeskanzleramt (An tSeansailéireacht Chónaidhme)
Bundesministerium für Arbeit und Soziales (An Aireacht Cónaidhme Saothair agus Gnóthaí Sóisialta)
Bundesministerium für Bildung und Forschung (An Aireacht Cónaidhme Oideachais agus Taighde)
Bundesministerium für Ernährung, Landwirtschaft und Verbraucherschutz (An Aireacht Cónaidhme um Bia, Talmhaíocht agus Cosaint Tomhaltóirí)
Bundesministerium der Finanzen (An Aireacht Cónaidhme Airgeadais)
Bundesministerium für Gesundheit (An Aireacht Cónaidhme Sláinte)
Bundesministerium für Familie, Senioren, Frauen und Jugend (An Aireacht Cónaidhme um Ghnóthaí Teaghlaigh, Seanóirí, Mná agus an Óige)
Bundesministerium für Justiz (An Aireacht Cónaidhme Dlí agus Cirt)
Bundesministerium für Verkehr, Bau und Stadtentwicklung (An Aireacht Cónaidhme Iompair, Tógála agus Gnóthaí Uirbeacha)
Bundesministerium für Wirtschaft und Technologie (An Aireacht Cónaidhme um Ghnóthaí Eacnamaíocha agus an Teicneolaíocht)
Bundesministerium für wirtschaftliche Zusammenarbeit und Entwicklung (An Aireacht Cónaidhme um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta)
Bundesministerium der Verteidigung (An Aireacht Cónaidhme Cosanta)
Bundesministerium für Umwelt, Naturschutz und Reaktorsicherheit (An Aireacht Cónaidhme um an gComhshaol, Caomhnú an Dúlra agus Sábháilteacht Imoibreoirí)
AN EASTÓIN
Vabariigi Presidendi Kantselei (Oifig Uachtarán Phoblacht na hEastóine)
Eesti Vabariigi Riigikogu (Parlaimint Phoblacht na hEastóine)
Eesti Vabariigi Riigikohus (Cúirt Uachtarach Phoblacht na hEastóine)
Riigikontroll (Oifig Iniúchóireachta Stáit Phoblacht na hEastóine)
Õiguskantsler (An Seansailéir Dlí)
Riigikantselei (An tSeansailéireacht Stáit)
Rahvusarhiiv (Cartlann Náisiúnta na hEastóine)
Haridus‑ ja Teadusministeerium (An Aireacht Oideachais agus Taighde)
Justiitsministeerium (An Aireacht Dlí agus Cirt)
Keskkonnaministeerium (An Aireacht Comhshaoil)
Kultuuriministeerium (An Aireacht Cultúir)
Majandus‑ ja Kommunikatsiooniministeerium (An Aireacht Gnóthaí Eacnamaíocha agus Chumarsáide)
Põllumajandusministeerium (An Aireacht Talmhaíochta)
Rahandusministeerium (An Aireacht Airgeadais)
Sotsiaalministeerium (An Aireacht Gnóthaí Sóisialta)
Välisministeerium (An Aireacht Gnóthaí Eachtracha)
Keeleinspektsioon (An Chigireacht Teanga)
Riigiprokuratuur (Oifig an Ionchúisitheora)
Teabeamet (An Bord Faisnéise)
Maa-amet (Bord Talún na hEastóine)
Keskkonnainspektsioon (An Chigireacht Chomhshaoil)
Metsakaitse- ja Metsauuenduskeskus (An Lárionad um Chosaint Foraoisí agus Foraoiseolaíocht)
Muinsuskaitseamet (An Bord Oidhreachta)
Patendiamet (Oifig na bPaitinní)
Tehnilise Järelevalve Amet (Údarás na hEastóine um Fhaireachas Teicniúil)
Tarbijakaitseamet (An Bord um Chosaint Tomhaltóirí)
Riigihangete Amet (An Oifig Soláthair Phoiblí)
Taimetoodangu Inspektsioon (An Chigireacht um Tháirgeadh Plandaí)
Põllumajanduse Registrite ja Informatsiooni Amet (An Bord um Chláir agus Faisnéis Talmhaíochta)
Veterinaar- ja Toiduamet (An Bord Tréidliachta agus Bia)
Konkurentsiamet (Údarás Iomaíochta na hEastóine)
Maksu –ja Tolliamet (An Bord Cánach agus Custaim)
Statistikaamet (Oifig Staidrimh na hEastóine)
Kodakondsus‑ ja Migratsiooniamet (An Bord Saoránachta agus Imirce)
Piirivalveamet (Bord Náisiúnta an Gharda Teorann)
Politseiamet (An Bord Náisiúnta Póilíní)
Eesti Kohtuekspertiisi ja Instituut (An Lárionad Seirbhíse Fóiréinsí)
Keskkriminaalpolitsei (Na Póilíní Coiriúla Láir)
Päästeamet (An Bord Tarrthála)
Andmekaitse Inspektsioon (Cigireacht na hEastóine um Chosaint Sonraí)
Ravimiamet (An Ghníomhaireacht Stáit um Chógais)
Sotsiaalkindlustusamet (An Bord Árachais Shóisialta)
Tööturuamet (An Bord um Margadh an tSaothair)
Tervishoiuamet (An Bord Cúraim Sláinte)
Tervisekaitseinspektsioon (An Chigireacht um Chosaint Sláinte)
Tööinspektsioon (An Chigireacht Saothair)
Lennuamet (Údarás Eitlíochta Sibhialta na hEastóine)
Maanteeamet (Údarás Bóithre na hEastóine)
Veeteede Amet (An tÚdarás Muirí)
Julgestuspolitsei (Na Póilíní Láir um Fhorfheidhmiú an Dlí)
ÉIRE
Teaghlachas an Uachtaráin
Tithe an Oireachtais
Roinn an Taoisigh
An Phríomh‑Oifig Staidrimh
An Roinn Airgeadais
Oifig an Ard‑Reachtaire Cuntas agus Ciste
Oifig na gCoimisinéirí Ioncaim
Oifig na nOibreacha Poiblí
An tSaotharlann Stáit
Oifig an Ard‑Aighne
Oifig an Stiúrthóra Ionchúiseamh Poiblí
An Oifig Luachála
An Coimisiún um Cheapacháin Seirbhíse Poiblí
Oifig an Ombudsman
Oifig an Phríomh‑Aturnae Stáit
An Roinn Dlí agus Cirt, Comhionannais agus Athchóirithe Dlí
An tSeirbhís Cúirteanna
Oifig Choimisinéirí na dTabhartas agus na dTiomnachtaí Carthanacha
An Roinn Comhshaoil, Oidhreachta agus Rialtais Áitiúil
An Roinn Oideachais agus Eolaíochta
An Roinn Cumarsáide, Fuinnimh agus Acmhainní Nádúrtha
An Roinn Talmhaíochta, Iascaigh agus Bia
An Roinn Iompair
An Roinn Sláinte agus Leanaí
An Roinn Fiontar, Trádála agus Fostaíochta
An Roinn Ealaíon, Spóirt agus Turasóireachta
An Roinn Gnóthaí Eachtracha
An Roinn Gnóthaí Sóisialacha agus Teaghlaigh
An Roinn Gnóthaí Pobail, Tuaithe agus Gaeltachta (réigiúin Ghaeltachta)
An Chomhairle Ealaíon
An Dánlann Náisiúnta
AN GHRÉIG
Υπουργείο Εξωτερικών (An Aireacht Gnóthaí Eachtracha)
Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών (An Aireacht Geilleagair agus Airgeadais)
Υπουργείο Ανάπτυξης (An Aireacht Forbartha)
Υπουργείο Δικαιοσύνης (An Aireacht Dlí agus Cirt)
Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων (An Aireacht Oideachais agus Reiligiúin)
Υπουργείο Πολιτισμού (An Aireacht Cultúir)
Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (An Aireacht Sláinte agus Dlúthpháirtíochta Sóisialta)
Υπουργείο Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων (An Aireacht Comhshaoil, Pleanála Fisicí agus Oibreacha Poiblí)
Υπουργείο Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας (An Aireacht Fostaíochta agus Coimirce Sóisialta)
Υπουργείο Μεταφορών και Επικοινωνιών (An Aireacht Iompair agus Chumarsáide)
Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (An Aireacht Forbartha Tuaithe agus Bhia)
Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας, Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής (An Aireacht um an Loingeas Tráchtála, an Muir Aeigéach agus Beartas na nOileán)
Υπουργείο Μακεδονίας- Θράκης (An Aireacht um an Macadóin agus an Tráicia)
Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας (An Ardrúnaíocht Chumarsáide)
Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης (An Ardrúnaíocht Faisnéise)
Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς (An Ardrúnaíocht Óige)
Γενική Γραμματεία Ισότητας (An Ardrúnaíocht Comhionannais)
Γενική Γραμματεία Κοινωνικών Ασφαλίσεων (An Ardrúnaíocht Slándála Sóisialta)
Γενική Γραμματεία Απόδημου Ελληνισμού (An Ardrúnaíocht um Ghréagaigh a bhfuil Cónaí Orthu ar an gCoigríoch)
Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας (An Ardrúnaíocht Tionsclaíochta)
Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας (An Ardrúnaíocht Taighde agus Teicneolaíochta)
Γενική Γραμματεία Αθλητισμού (An Ardrúnaíocht Spóirt)
Γενική Γραμματεία Δημοσίων Έργων (Ardrúnaíocht na nOibreacha Poiblí)
Γενική Γραμματεία Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας Ελλάδος (An tSeirbhís Náisiúnta Staidrimh)
Εθνικό Συμβούλιο Κοινωνικής Φροντίδας (An Chomhairle Náisiúnta Leasa)
Οργανισμός Εργατικής Κατοικίας (An Eagraíocht um Thithíocht na nOibrithe)
Εθνικό Τυπογραφείο (An Oifig Náisiúnta Clódóireachta)
Γενικό Χημείο του Κράτους (An Ard‑Saotharlann Stáit)
Ταμείο Εθνικής Οδοποιίας (Ciste Mórbhealaí na Gréige)
Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (Ollscoil na hAithne)
Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (Ollscoil Thessaloniki)
Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης (Ollscoil na Tráicia)
Πανεπιστήμιο Αιγαίου (Ollscoil na Mara Aeigéiche)
Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων (Ollscoil Ioannina)
Πανεπιστήμιο Πατρών (Ollscoil Patras)
Πανεπιστήμιο Μακεδονίας (Ollscoil na Macadóine)
Πολυτεχνείο Κρήτης (Scoil Pholaiteicnice na Créite)
Σιβιτανίδειος Δημόσια Σχολή Τεχνών και Επαγγελμάτων (Ceardscoil Sivitanidios)
Αιγινήτειο Νοσοκομείο (Ospidéal Eginitio)
Αρεταίειο Νοσοκομείο (Ospidéal Areteio)
Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης (An Lárionad Náisiúnta um Riarachán Poiblí)
Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Υλικού ( An Eagraíocht AE um Bainistíocht Ábhar Poiblí)
Οργανισμός Γεωργικών Ασφαλίσεων (An Eagraíocht um Árachas Feirmeoirí)
Οργανισμός Σχολικών Κτιρίων (An Eagraíocht um Thógáil Scoileanna)
Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας (Coimisiún Fuinnimh Adamhaigh na Gréige)
Γενική Γραμματεία Εκπαίδευσης Ενηλίκων (An Ardrúnaíocht Breisoideachais)
Γενική Γραμματεία Εμπορίου (An Ardrúnaíocht Tráchtála)
Ελληνικά Ταχυδρομεία (An Post Heilléanach‑ EL. TA)
AN SPÁINN
Presidencia de Gobierno
Ministerio de Asuntos Exteriores y de Cooperación
Ministerio de Justicia
Ministerio de Economía y Hacienda
Ministerio de Fomento
Ministerio de Educación y Ciencia
Ministerio de Industria, Turismo y Comercio
Ministerio de Trabajo y Asuntos Sociales
Ministerio de Agricultura, Pesca y Alimentación
Ministerio de la Presidencia
Ministerio de Administraciones Públicas
Ministerio de Cultura
Ministerio de Sanidad y Consumo
Ministerio de Medio Ambiente
Ministerio de Vivienda
AN FHRAINC
(i) Ministères:
Services du Premier ministre
Ministère chargé de la santé, de la jeunesse et des sports
Ministère chargé de la justice
Ministère chargé des affaires étrangères et européennes
Ministère chargé de l'éducation nationale
Ministère chargé de l'économie, des finances et de l'emploi
Secrétariat d'Etat aux transports
Secrétariat d'État aux entreprises et au commerce extérieur
Ministère chargé du travail, des relations sociales et de la solidarité
Ministère chargé de la culture et de la communication
Ministère chargé du budget, des comptes publics et de la fonction publique
Ministère chargé de l'agriculture et de la pêche
Ministère chargé de l'enseignement supérieur et de la recherche
Ministère chargé de l'écologie, du développement et de l'aménagement durables
Secrétariat d'État à la fonction publique
Ministère chargé du logement et de la ville
Secrétariat d'État à la coopération et à la francophonie
Secrétariat d'Etat à l'outre-mer
Secrétariat d'État à la jeunesse et aux sports et de la vie associative
Secrétariat d'Etat aux anciens combattants
Ministère chargé de l'immigration, de l'intégration, de l'identité nationale et du co‑développement
Secrétariat d'État en charge de la prospective et de l'évaluation des politiques publiques
Secrétariat d'Etat aux affaires européennes
Secrétariat d'État aux affaires étrangères et aux droits de l'homme
Secrétariat d'État à la consommation et au tourisme
Secrétariat d'État à la politique de la ville
Secrétariat d'Etat à la solidarité
Secrétariat d'État en charge de l'emploi
Secrétariat d'État en charge du commerce, de l'artisanat, des PME, du tourisme et des services
Secrétariat d'État en charge du développement de la région‑capitale
Secrétariat d'État en charge de l'aménagement du territoire
(ii) Établissements publics nationaux:
Académie de France à Rome
Académie de marine
Académie des sciences d'outre-mer
Agence Centrale des Organismes de Sécurité Sociale - A.C.O.S.S.
Agences de l'eau
Agence de biomédecine
Agence pour l'enseignement du français à l'étranger
Agence française de sécurité sanitaire des aliments
Agence française de sécurité sanitaire de l'environnement et du travail
Agence nationale de l'accueil des étrangers et des migrations
Agence Nationale pour l'Amélioration des Conditions de Travail - ANACT
Agence Nationale pour l'Amélioration de l'Habitat - ANAH
Agence nationale pour la cohésion sociale et l'égalité des chances
Agence nationale pour la garantie des droits des mineurs
Agence Nationale pour l'Indemnisation des Français d'Outre-Mer - ANIFOM
Assemblée Permanente des Chambres d'Agriculture - APCA
Bibliothèque nationale de France
Bibliothèque nationale et universitaire de Strasbourg
Caisse des Dépôts et Consignations
Caisse Nationale des Autoroutes - CNA
Caisse Nationale Militaire de Sécurité Sociale - CNMSS
Caisse de garantie du logement locatif social
Casa de Velasquez
Centre d'enseignement zootechnique
Centre d'études de l'emploi
Centre hospitalier national des Quinze-Vingts
Centre international d'études supérieures en sciences agronomiques (Montpellier Sup Agro)
Centre des liaisons européennes et internationales de sécurité sociale
Centre des Monuments Nationaux
Centre national d'art et de culture Georges Pompidou
Centre national des arts plastiques
Centre national de la cinématographie
Institut national supérieur de formation et de recherche pour l'éducation des jeunes handicapés et les enseignements adaptés
Centre national d'Études et d'expérimentation du Machinisme Agricole, du Génie Rural, des Eaux et des Forêts - CEMAGREF
École nationale supérieure de Sécurité Sociale
Centre national du livre
Centre national de documentation pédagogique
Centre National des Oeuvres Universitaires et Scolaires - CNOUS
Centre national professionnel de la propriété forestière
Centre National de la Recherche Scientifique (C.N.R.S)
Centres d'éducation populaire et de sport (CREPS)
Centres Régionaux des Oeuvres Universitaires - CROUS
Collège de France
Conservatoire de l'espace littoral et des rivages lacustres
Conservatoire National des Arts et Métiers
Conservatoire national supérieur de musique et de danse de Paris
Conservatoire national supérieur de musique et de danse de Lyon
Conservatoire national supérieur d'art dramatique
École centrale de Lille
École centrale de Lyon
École centrale des arts et manufactures
École française d'archéologie d'Athènes
École française d'Extrême-Orient
École française de Rome
École des hautes études en sciences sociales
École du Louvre
École nationale d'administration
École nationale de l'aviation civile (ENAC)
École nationale des Chartes
École nationale d'équitation
École nationale du génie de l'eau et de l'environnement de Strasbourg
Écoles nationales d'ingénieurs
École nationale d'ingénieurs des industries des techniques agricoles et alimentaires de Nantes
Écoles nationales d'ingénieurs des travaux agricoles
École nationale de la magistrature
Écoles nationales de la marine marchande
École nationale de la santé publique (ENSP)
École nationale de ski et d'alpinisme
École nationale supérieure des arts décoratifs
École nationale supérieure des arts et industries textiles Roubaix
École nationale supérieure des arts et techniques du théâtre
Écoles nationales supérieures d'arts et métiers
École nationale supérieure des beaux-arts
École nationale supérieure de céramique industrielle
École nationale supérieure de l'électronique et de ses applications (ENSEA)
École nationale supérieure des sciences de l'information et des bibliothécaires
Écoles nationales vétérinaires
École nationale de voile
Écoles normales supérieures
École polytechnique
École de viticulture — Avize (Marne)
Établissement national d'enseignement agronomique de Dijon
Établissement national des invalides de la marine (ENIM)
Établissement national de bienfaisance Koenigswarter
Fondation Carnegie
Fondation Singer-Polignac
Haras nationaux
Hôpital national de Saint‑Maurice
Institut français d'archéologie orientale du Caire
Institut géographique national
Institut National des Appellations d'origine
Institut national des hautes études de sécurité
Institut de veille sanitaire
Institut National d'enseignement supérieur et de recherche agronomique et agroalimentaire de Rennes
Institut National d'Études Démographiques - I.N.E.D
Institut National d'Horticulture
Institut National de la jeunesse et de l'éducation populaire
Institut national des jeunes aveugles — Paris
Institut national des jeunes sourds — Bordeaux
Institut national des jeunes sourds — Chambéry
Institut national des jeunes sourds — Metz
Institut national des jeunes sourds — Paris
Institut national de physique nucléaire et de physique des particules (I.N.P.N.P.P)
Institut national de la propriété industrielle
Institut National de la Recherche Agronomique (I.N.R.A)
Institut National de la Recherche Pédagogique (I.N.R.P)
Institut National de la Santé et de la Recherche Médicale (I.N.S.E.R.M)
Institut national d'Histoire de l'Art - I.N.H.A.
Institut National des Sciences de l'Univers
Institut national des sports et de l'éducation physique
Instituts nationaux polytechniques
Instituts nationaux des sciences appliquées
Institut national de recherche en informatique et en automatique (INRIA)
Institut national de recherche sur les transports et leur sécurité (INRETS)
Institut de Recherche pour le Développement
Instituts régionaux d'administration
Institut des Sciences et des Industries du vivant et de l'environnement (Agro Paris Tech)
Institut supérieur de mécanique de Paris
Institut Universitaires de Formation des Maîtres
Musée de l'armée
Musée Gustave-Moreau
Musée du Quai Branly
Musée national de la marine
Musée national J.-J.-Henner
Musée national de la Légion d'honneur
Musée de la Poste
Muséum National d'Histoire Naturelle
Musée Auguste-Rodin
Observatoire de Paris
Office français de protection des réfugiés et apatrides
Office National des Anciens Combattants et des Victimes de Guerre (ONAC)
Office national de la chasse et de la faune sauvage
Office National de l'eau et des milieux aquatiques
Office national d'information sur les enseignements et les professions (ONISEP)
Office universitaire et culturel français pour l'Algérie
Palais de la découverte
Parcs nationaux
Universités
(iii) Institutions, autorités et juridictions indépendantes:
Autorité de contrôle des assurances et des mutuelles
Autorité de contrôle des nuisances sonores aéroportuaires
Autorité de régulation des communications électroniques et des postes
Comité national d'évaluation des établissements publics à caractère scientifique, culturel et professionnel
Défenseur des enfants
Haute autorité de lutte contre les discriminations et pour l'égalité
Haute autorité de santé
Médiateur de la République
(iv) Autres organismes publics nationaux:
Union des groupements d'achats publics (UGAP)
Agence Nationale pour l'emploi (A.N.P.E)
Autorité indépendante des marchés financiers
Caisse Nationale des Allocations Familiales (CNAF)
Caisse Nationale d'Assurance Maladie des Travailleurs Salariés (CNAMS)
Caisse Nationale d'Assurance-Vieillesse des Travailleurs Salariés (CNAVTS)
AN CHRÓIT
Hrvatski sabor (Parlaimint na Cróite)
Predsjednik Republike Hrvatske (Uachtarán Phoblacht na Cróite)
Ured predsjednika Republike Hrvatske (Oifig Uachtarán Phoblacht na Cróite)
Ured predsjednika Republike Hrvatske po prestanku obnašanja dužnosti (Oifig Uachtarán Phoblacht na Cróite tar éis don téarma oifige dul in éag)
Vlada Republike Hrvatske (Rialtas Phoblacht na Cróite)
Uredi Vlade Republike Hrvatske (Oifigí Rialtas Phoblacht na Cróite)
Ministarstvo gospodarstva (An Aireacht Geilleagair)
Ministarstvo regionalnoga razvoja i fondova Europske unije (An Aireacht Forbartha Réigiúnaí agus Chistí AE)
Ministarstvo financija (An Aireacht Airgeadais)
Ministarstvo vanjskih i europskih poslova (An Aireacht Gnóthaí Eachtracha agus Eorpacha)
Ministarstvo pravosuđa (An Aireacht Dlí agus Cirt)
Ministarstvo uprave (An Aireacht Riaracháin Phoiblí)
Ministarstvo poduzetništva i obrta (An Aireacht Fiontraíochta agus Cheardaíochta)
Ministarstvo rada i mirovinskog sustava (An Aireacht Saothair agus Córas Pinsin)
Ministarstvo pomorstva, prometa i infrastrukture (An Aireacht Gnóthaí Muirí, Iompair agus Bhonneagair)
Ministarstvo poljoprivrede (An Aireacht Talmhaíochta)
Ministarstvo turizma (An Aireacht Turasóireachta)
Ministarstvo zaštite okoliša i prirode (An Aireacht um Chosaint an Chomhshaoil agus an Nádúir)
Ministarstvo graditeljstva i prostornoga uređenja (An Aireacht Foirgníochta agus Pleanála Fisicí)
Ministarstvo branitelja (An Aireacht um Ghnóthaí Iarbhaill na bhFórsaí Armtha)
Ministarstvo socijalne politike i mladih (An Aireacht Beartais Shóisialta agus Óige)
Ministarstvo zdravlja (An Aireacht Sláinte)
Ministarstvo znanosti, obrazovanja i sporta (An Aireacht Eolaíochta, Oideachais agus Spóirt)
Ministarstvo kulture (An Aireacht Cultúir)
Državne upravne organizacije (Eagraíochtaí riaracháin Stáit)
Uredi državne uprave u županijama (Oifigí riaracháin stáit sna dúichí)
Ustavni sud Republike Hrvatske (Cúirt Bhunreachtúil Phoblacht na Cróite)
Vrhovni sud Republike Hrvatske (Cúirt Uachtarach Phoblacht na Cróite)
Sudovi (Na Cúirteanna)
Državno sudbeno vijeće (Comhairle Breithiúna an Stáit)
Državna odvjetništva (Oifigí an Ard‑Aighne)
Državnoodvjetničko vijeće (Comhairle an Ionchúisitheora Stáit)
Pravobraniteljstva (Oifigí an Ombudsman)
Državna komisija za kontrolu postupaka javne nabave (An Coimisiún Stáit um Maoirseacht ar Nósanna Imeachta Soláthair Phoiblí)
Državne agencije i uredi (Gníomhaireachtaí agus oifigí Stáit)
Državni ured za reviziju (An Oifig Iniúchóireachta Stáit)
AN IODÁIL
(i) Comhlachtaí ceannaigh:
Presidenza del Consiglio dei Ministri (Uachtaránacht Chomhairle na nAirí)
Ministero degli Affari Esteri (An Aireacht Gnóthaí Eachtracha)
Ministero della Giustizia e Uffici giudiziari (esclusi i giudici di pace) (An Aireacht Dlí agus Cirt agus na hOifigí Breithiúnacha (seachas na giudici di pace)
Ministero dell'Economia e delle Finanze (An Aireacht Geilleagair agus Airgeadais)
Ministero dello Sviluppo Economico (An Aireacht Forbartha Eacnamaíche)
Ministero del Commercio internazionale (An Aireacht um an Trádáil Idirnáisiúnta)
Ministero delle Comunicazioni (An Aireacht Cumarsáide)
Ministero delle Politiche Agricole e Forestali (An Aireacht Talmhaíochta agus Beartas Foraoise)
Ministero dell'Ambiente e Tutela del Territorio e del Mare (An Aireacht um an gComhshaol agus um Chaomhnú an Tírdhreacha agus na Mara)
Ministero delle Infrastrutture (An Aireacht Bhonneagair)
Ministero dei Trasporti (An Aireacht Iompair)
Ministero del Lavoro e delle politiche sociali e della Previdenza sociale (An Aireacht Saothair, Beartais Shóisialta agus Slándála Sóisialta)
Ministero della Solidarietà sociale (An Aireacht Dlúthpháirtíochta Sóisialta)
Ministero della Salute (An Aireacht Sláinte)
Ministero dell' Istruzione dell' università e della ricerca (An Aireacht Oideachais, Ollscoileanna agus Taighde)
Ministero per i Beni e le Attività culturali comprensivo delle sue articolazioni periferiche (An Aireacht Oidhreachta agus Chultúir, lena n‑áirítear a cuid fo-eintiteas)
(ii) Comhlachtaí poiblí náisiúnta eile:
CONSIP (Concessionaria Servizi Informatici Pubblici) 45
AN CHIPIR
Προεδρία και Προεδρικό Μέγαρο (An Uachtaránacht agus Pálás an Uachtaráin)
Γραφείο Συντονιστή Εναρμόνισης (Oifig an Chomhordaitheora um Chomhchuibhiú)
Υπουργικό Συμβούλιο (Comhairle na nAirí)
Βουλή των Αντιπροσώπων (Teach na nIonadaithe)
Δικαστική Υπηρεσία (An tSeirbhís Bhreithiúnach)
Νομική Υπηρεσία της Δημοκρατίας (Oifig Dlí na Poblachta)
Ελεγκτική Υπηρεσία της Δημοκρατίας (Oifig Iniúchóireachta na Poblachta)
Επιτροπή Δημόσιας Υπηρεσίας (Coimisiún na Seirbhíse Poiblí)
Επιτροπή Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας (Coimisiún na Seirbhíse Oideachais)
Γραφείο Επιτρόπου Διοικήσεως (Oifig an Choimisinéara Riaracháin (Ombudsman))
Επιτροπή Προστασίας Ανταγωνισμού (An Coimisiún um Chosaint na hIomaíochta)
Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου (An tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach)
Γραφείο Προγραμματισμού (An Biúró Pleanála)
Γενικό Λογιστήριο της Δημοκρατίας (Státchiste na Poblachta)
Γραφείο Επιτρόπου Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (Oifig an Choimisinéara um Chosaint Sonraí Pearsanta)
Γραφείο Εφόρου Δημοσίων Ενισχύσεων (Oifig an Choimisinéara um Rialú Státchabhrach)
Αναθεωρητική Αρχή Προσφορών (An Comhlacht um Thairiscintí a Athbhreithniú)
Υπηρεσία Εποπτείας και Ανάπτυξης Συνεργατικών Εταιρειών (An tÚdarás um Maoirseacht ar Chomharchumainn agus Forbairt Comharchumann)
Αναθεωρητική Αρχή Προσφύγων (An Comhlacht Athbhreithnithe um Dhídeanaithe)
Υπουργείο Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος (An Aireacht Talmhaíochta, Acmhainní Nádúrtha agus Chomhshaoil):
Τμήμα Γεωργίας (An Roinn Talmhaíochta)
Κτηνιατρικές Υπηρεσίες (Seirbhísí Tréidliachta)
Τμήμα Δασών (Roinn na bhForaoisí)
Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων (An Roinn um Fhorbairt Uisce)
Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης (An Roinn um Shuirbhéireacht Gheolaíochta)
Μετεωρολογική Υπηρεσία (An tSeirbhís Mheitéareolaíoch)
Τμήμα Αναδασμού (An Roinn um Chomhdhlúthú Talún)
Υπηρεσία Μεταλλείων (An tSeirbhís Mianach)
Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών (An Institiúid um Thaighde Talmhaíochta)
Τμήμα Αλιείας και Θαλάσσιων Ερευνών (An Roinn Iascaigh agus Taighde Mara)
Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως (An Aireacht Dlí agus Cirt agus Oird Phoiblí):
Πυροσβεστική Υπηρεσία Κύπρου (Seirbhís Dóiteáin na Cipire)
Υπουργείο Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού (An Aireacht Tráchtála, Tionsclaíochta agus Turasóireachta)
Τμήμα Εφόρου Εταιρειών και Επίσημου Παραλήπτη (An Roinn um Chlárú na gCuideachtaí agus um an nGlacadóir Oifigiúil)
Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων (An Aireacht Saothair agus Árachais Shóisialta):
Τμήμα Εργασίας (An Roinn Saothair)
Τμήμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων (An Roinn Árachais Shóisialta)
Τμήμα Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας (An Roinn Seirbhísí Leasa Shóisialaigh)
Κέντρο Παραγωγικότητας Κύπρου (Lárionad Táirgiúlachta na Cipire)
Ανώτερο Ξενοδοχειακό Ινστιτούτο Κύπρου (Ard‑Institiúid Óstán na Cipire)
Ανώτερο Τεχνολογικό Ινστιτούτο (An Ard‑Institiúid Theicniúil)
Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας (An Roinn um Chigireacht Saothair)
Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων (An Roinn um Chaidreamh Oibreachais)
Υπουργείο Εξωτερικών (An Aireacht Gnóthaí Eachtracha)
Υπουργείο Οικονομικών (An Aireacht Airgeadais):
Τελωνεία (Custaim agus Mál)
Τμήμα Εσωτερικών Προσόδων (An Roinn Ioncaim Intíre)
Στατιστική Υπηρεσία (An tSeirbhís Staidrimh)
Τμήμα Κρατικών Αγορών και Προμηθειών (An Roinn um Cheannach agus Soláthar Rialtais)
Τμήμα Δημόσιας Διοίκησης και Προσωπικού (An Roinn um Riarachán Poiblí agus um Pearsanra)
Κυβερνητικό Τυπογραφείο (Oifig Clódóireachta an Rialtais)
Τμήμα Υπηρεσιών Πληροφορικής (An Roinn Seirbhísí Teicneolaíochta Faisnéise)
Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού (An Aireacht Oideachais agus Chultúir)
Υπουργείο Συγκοινωνιών και Έργων (An Aireacht Cumarsáide agus Oibreacha):
Τμήμα Δημοσίων Έργων (An Roinn Oibreacha Poiblí)
Τμήμα Αρχαιοτήτων (An Roinn Seaniarsmaí)
Τμήμα Πολιτικής Αεροπορίας (An Roinn Eitlíochta Sibhialta)
Τμήμα Εμπορικής Ναυτιλίας (An Roinn Loingis Tráchtála)
Τμήμα Ταχυδρομικών Υπηρεσιών (An Roinn Seirbhísí Poist)
Τμήμα Οδικών Μεταφορών (An Roinn um Iompar ar Bhóthar)
Τμήμα Ηλεκτρομηχανολογικών Υπηρεσιών (An Roinn Seirbhísí Leictreacha agus Meicniúla)
Τμήμα Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών (An Roinn Teileachumarsáide Leictreonaí)
Υπουργείο Υγείας (An Aireacht Sláinte):
Φαρμακευτικές Υπηρεσίες (Seirbhísí Cógaisíochta)
Γενικό Χημείο (An tArd‑Saotharlann)
Ιατρικές Υπηρεσίες και Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας (Seirbhísí Míochaine agus Sláinte Poiblí):
Οδοντιατρικές Υπηρεσίες (Seirbhísí Déidliachta)
Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας (Seirbhísí Meabhairshláinte)
AN LAITVIA
(i) Aireachtaí, rúnaíochtaí airí le haghaidh sannacháin speisialta, agus a bhfo‑institiúidí:
Ārlietu ministrija un tas padotībā esošās iestādes (An Aireacht Gnóthaí Eachtracha agus a cuid fo-institiúidí)
Ekonomikas ministrija un tās padotībā esošās iestādes (An Aireacht Eacnamaíochta agus a cuid fo-institiúidí)
Finanšu ministrija un tās padotībā esošās iestādes (An Aireacht Airgeadais agus a cuid fo-institiúidí)
Izglītības un zinātnes ministrija un tās padotībā esošās iestādes (An Aireacht Oideachais agus Eolaíochta agus a cuid fo-institiúidí)
Kultūras ministrija un tas padotībā esošās iestādes (An Aireacht Cultúir agus a cuid fo-institiúidí)
Labklājības ministrija un tās padotībā esošās iestādes (An Aireacht Leasa agus a cuid fo-institiúidí)
Satiksmes ministrija un tās padotībā esošās iestādes (An Aireacht Iompair agus a cuid fo-institiúidí)
Tieslietu ministrija un tās padotībā esošās iestādes (An Aireacht Dlí agus Cirt agus a cuid fo-institiúidí)
Veselības ministrija un tās padotībā esošās iestādes (An Aireacht Sláinte agus a cuid fo-institiúidí)
Vides aizsardzības un reģionālās attīstības ministrija un tās padotībā esošās iestādes (An Aireacht um Chaomhnú an Chomhshaoil agus um Fhorbairt Réigiúnach agus a cuid fo-institiúidí)
Zemkopības ministrija un tās padotībā esošās iestādes (An Aireacht Talmhaíochta agus a cuid fo-institiúidí)
Īpašu uzdevumu ministra sekretariāti un to padotībā esošās iestādes (Na hAireachtaí i gcomhair Sannacháin Speisialta, agus a gcuid fo-institiúidí)
(ii) Institiúidí stáit eile:
Augstākā tiesa (An Chúirt Uachtarach)
Centrālā vēlēšanu komisija (Lár-Choimisiún na dToghchán)
Finanšu un kapitāla tirgus komisija (An Coimisiún Airgeadais agus Margaí Caipitil)
Prokuratūra un tās pārraudzībā esošās iestādes (Oifig an Ionchúisitheora agus institiúidí faoina mhaoirseacht)
Saeimas un tās padotībā esošās iestādes (An Pharlaimint agus a cuid fo-institiúidí)
Satversmes tiesa (An Chúirt Bhunreachtúil)
Valsts kanceleja un tās pārraudzībā esošās iestādes (An tSeansailéireacht Stáit agus institiúidí faoina maoirseacht)
Valsts kontrole (An Oifig Iniúchóireachta Stáit)
Valsts prezidenta kanceleja (Seansailéireacht Uachtarán an Stáit)
(iii) Institiúidí eile stáit nach fo‑institiúidí aireachtaí iad:
Tiesībsarga birojs (Oifig an Ombudsman);
Nacionālā radio un televīzijas padome (An Chomhairle Náisiúnta Craolacháin)
AN LIOTUÁIN
(i) Prezidentūros kanceliarija (Oifig an Uachtaráin)
(ii) Seimo kanceliarija (Oifig an Seimas):
(Institiúidí atá cuntasach don Seimas):
Lietuvos mokslo taryba (An Chomhairle Eolaíochta)
Seimo kontrolierių įstaiga (Oifig Ombudsman an Seimas)
Valstybės kontrolė (An Oifig Iniúchóireachta Náisiúnta)
Specialiųjų tyrimų tarnyba (An tSeirbhís Imscrúdaithe Speisialta)
Valstybės saugumo departamentas (An Roinn Slándála Stáit)
Konkurencijos taryba (An Chomhairle Iomaíochta)
Lietuvos gyventojų genocido ir rezistencijos tyrimo centras (An Chomhairle Taighde um Chinedhíothú agus Frithbheartaíocht)
Vertybinių popierių komisija (Coimisiún Urrús na Liotuáine)
Ryšių reguliavimo tarnyba (An tÚdarás Rialála Cumarsáide)
Nacionalinė sveikatos taryba (An Bord Náisiúnta Sláinte)
Etninės kultūros globos taryba (An Chomhairle um Chosaint an Chultúir Eitnigh)
Lygių galimybių kontrolieriaus tarnyba (Oifig an Ombudsman um Chomhdheiseanna)
Valstybinė kultūros paveldo komisija (An Coimisiún Náisiúnta um an Oidhreacht Chultúrtha)
Vaiko teisių apsaugos kontrolieriaus įstaiga (Institiúid an Ombudsman um Chearta an Linbh)
Valstybinė kainų ir energetikos kontrolės komisija (An Coimisiún Stáit um Praghsanna Acmhainní Fuinnimh a Rialáil)
Valstybinė lietuvių kalbos komisija (An Coimisiún Stáit um an Liotuáinis)
Vyriausioji rinkimų komisija (Lárchoiste na dToghchán)
Vyriausioji tarnybinės etikos komisija (An Príomh‑Choimisiún um Eitic Institiúideach)
Žurnalistų etikos inspektoriaus tarnyba (Oifig an Chigire um Eitic Iriseoirí)
(iii) Vyriausybės kanceliarija (Oifig an Rialtais):
Institiúidí atá cuntasach don Rialtas:
Informacinės visuomenės plėtros komitetas (An Coiste um Fhorbairt Shochaí na Faisnéise)
Kūno kultūros ir sporto departamentas (An Roinn Corpoideachais agus Spóirt)
Lietuvos archyvų departamentas (An Roinn um Chartlann na Liotuáine)
Mokestinių ginčų komisija (An Coimisiún um Dhíospóidí Cánach)
Statistikos departamentas (An Roinn Staidrimh)
Tautinių mažumų ir išeivijos departamentas (An Roinn um Mionlaigh Náisiúnta agus um Liotuánaigh a bhfuil Cónaí Orthu ar an gCoigríoch)
Valstybinė tabako ir alkoholio kontrolės tarnyba (An tSeirbhís Stáit um Rialú Tobac agus Alcóil)
Viešųjų pirkimų tarnyba (An Oifig Soláthair Phoiblí)
Valstybinė atominės energetikos saugos inspekcija (An Chigireacht Stáit um Shábháilteacht Fuinnimh Núicléach)
Valstybinė duomenų apsaugos inspekcija (An Chigireacht Stáit um Chosaint Sonraí)
Valstybinė lošimų priežiūros komisija (An Coimisiún Stáit um Rialú Cearrbhachais)
Valstybinė maisto ir veterinarijos tarnyba (An tSeirbhís Stáit um Bia agus Tréidliacht)
Vyriausioji administracinių ginčų komisija (An Príomh‑Choimisiún um Dhíospóidí Riaracháin)
Draudimo priežiūros komisija (An Coimisiún um Maoirseacht Árachais)
Lietuvos valstybinis mokslo ir studijų fondas (Fondúireacht Stáit na Liotuáine um an Eolaíocht agus an Léann)
Konstitucinis Teismas (An Chúirt Bhunreachtúil)
(iv) Aplinkos ministerija (An Aireacht Comhshaoil):
Institiúidí faoin Aireacht Comhshaoil):
Generalinė miškų urėdija (An Ard‑Stiúrthóireacht um Fhoraoisí Stáit)
Lietuvos geologijos tarnyba (Suirbhéireacht Gheolaíochta na Liotuáine)
Lietuvos hidrometeorologijos tarnyba (Seirbhís Hidrimheitéareolaíoch na Liotuáine)
Lietuvos standartizacijos departamentas (Bord Caighdeán na Liotuáine)
Nacionalinis akreditacijos biuras (Biúró Náisiúnta Creidiúnaithe na Liotuáine)
Valstybinė metrologijos tarnyba (An tSeirbhís Stáit Méadreolaíochta)
Valstybinė saugomų teritorijų tarnyba (An tSeirbhís Stáit um Limistéir faoi Chosaint)
Valstybinė teritorijų planavimo ir statybos inspekcija (An Chigireacht Stáit um Pleanáil Limistéir agus um Fhoirgníocht)
(v) Finansų ministerija (An Aireacht Airgeadais):
Institiúidí faoin Aireacht Airgeadais:
Muitinės departamentas (Custaim na Liotuáine)
Valstybės dokumentų technologinės apsaugos tarnyba (An tSeirbhís um Shlándáil Teicneolaíochta Doiciméad Stáit)
Valstybinė mokesčių inspekcija (An Chigireacht Stáit um Chánachas)
Finansų ministerijos mokymo centras (Ionad Oiliúna na hAireachta Airgeadais)
(vi) Kultūros ministerija (An Aireacht Cultúir):
Institiúidí faoin Aireacht Cultúir:
Kultūros paveldo departamentas (An Roinn um Oidhreacht Chultúrtha na Liotuáine)
Valstybinė kalbos inspekcija (An Coimisiún Stáit um an Liotuáinis)
(vii) Socialinės apsaugos ir darbo ministerija (An Aireacht Slándála Sóisialta agus Saothair):
Institiúidí faoi choimirce na hAireachta Slándála Sóisialta agus Saothair:
Garantinio fondo administracija (An tÚdarás Riaracháin um an gCiste Ráthaíochta)
Valstybės vaiko teisių apsaugos ir įvaikinimo tarnyba (An tSeirbhís Stáit um Chosaint Chearta an Linbh agus um Uchtú)
Lietuvos darbo birža (Malartán Fostaíochta na Liotuáine)
Lietuvos darbo rinkos mokymo tarnyba (Údarás na Liotuáine um Oiliúint don Mhargadh Saothair)
Trišalės tarybos sekretoriatas (Rúnaíocht na Comhairle Tríthaobhaí
Socialinių paslaugų priežiūros departamentas (An Roinn um Fhaireachán ar Sheirbhísí Sóisialta)
Darbo inspekcija (An Chigireacht Saothair)
Valstybinio socialinio draudimo fondo valdyba (An Bord Stáit um an gCiste Árachais Shóisialta)
Neįgalumo ir darbingumo nustatymo tarnyba (An tSeirbhís um Dheimhniú Míchumais agus Cumais Oibre)
Ginčų komisija (Coimisiún na nDíospóidí)
Techninės pagalbos neįgaliesiems centras (An Lárionad Stáit um Theicnící Cúiteacha do Dhaoine faoi Mhíchumas)
Neįgaliųjų reikalų departamentas (An Roinn um Ghnóthaí Daoine faoi Mhíchumas)
(viii) Susisiekimo ministerija (An Aireacht Iompair agus Chumarsáide):
Institiúidí faoi choimirce na hAireachta Iompair agus Cumarsáide:
Lietuvos automobilių kelių direkcija (Údarás Bóithre na Liotuáine)
Valstybinė geležinkelio inspekcija (An Chigireacht Stáit um an Iarnród)
Valstybinė kelių transporto inspekcija (An Chigireacht Stáit um Iompar ar Bhóthar)
(ix) Sveikatos apsaugos ministerija (An Aireacht Sláinte):
Institiúidí faoin Aireacht Sláinte):
Valstybinė akreditavimo sveikatos priežiūros veiklai tarnyba (An Ghníomhaireacht Stáit um Chreidiúnú Cúraim Sláinte)
Valstybinė ligonių kasa (Ciste Stáit na nOthar)
Valstybinė medicininio audito inspekcija (An Chigireacht Stáit um Iniúchtaí Míochaine)
Valstybinė vaistų kontrolės tarnyba (An Ghníomhaireacht Stáit um Rialú Cógas)
Valstybinė teismo psichiatrijos ir narkologijos tarnyba (Seirbhís na Liotuáine um Shíciatracht Fhóiréinseach agus Nairceolaíocht)
Valstybinė visuomenės sveikatos priežiūros tarnyba (An tSeirbhís Stáit um an tSláinte Phoiblí)
Farmacijos departamentas (An Roinn Cógaisíochta)
Sveikatos apsaugos ministerijos Ekstremalių sveikatai situacijų centras (Ionad Éigeandála Sláinte na hAireachta Sláinte)
Lietuvos bioetikos komitetas (Coiste Bitheitice na Liotuáine)
Radiacinės saugos centras (An Lárionad um Chosaint ar Radaíocht)
(x) Švietimo ir mokslo ministerija (An Aireacht Oideachais agus Eolaíochta):
Institiúidí faoin Aireacht Oideachais agus Eolaíochta:
Nacionalinis egzaminų centras (An Lárionad Náisiúnta Scrúduithe)
Studijų kokybės vertinimo centras (An Lárionad um Measúnú Cáilíochta san Ardoideachas)
(xi) Teisingumo ministerija (An Aireacht Dlí agus Cirt):
Institiúidí faoin Aireacht Dlí agus Cirt:
Nacionalinė vartotojų teisių apsaugos taryba (An Bord Náisiúnta um Chosaint Ceart Tomhaltóirí)
Europos teisės departamentas (An Roinn um Dhlí na hEorpa)
(xii) Ūkio ministerija (An Aireacht Geilleagair):
Institiúidí faoin Aireacht Geilleagair:
Įmonių bankroto valdymo departamentas (An Roinn um Bainistíocht Féimheacht Fiontar)
Valstybinė energetikos inspekcija (An Chigireacht Stáit um Fhuinneamh)
Valstybinė ne maisto produktų inspekcija (An Chigireacht Stáit um Tháirgí nach Táirgí Bia iad)
Valstybinis turizmo departamentas (Roinn Turasóireachta na Liotuáine)
(xiii) Užsienio reikalų ministerija (An Aireacht Gnóthaí Eachtracha):
Misin Taidhleoireachta agus Oifigí Consalacha ar an gCoigríoch agus Ionadaíochtaí chuig Eagraíochtaí Idirnáisiúnta
(xiv) Žemės ūkio ministerija (An Aireacht Talmhaíochta):
Institiúidí faoin Aireacht Talmhaíochta:
Nacionalinė mokėjimo agentūra (An Ghníomhaireacht Náisiúnta Íocaíochta)
Nacionalinė žemės tarnyba (An tSeirbhís Náisiúnta Talún)
Valstybinė augalų apsaugos tarnyba (An tSeirbhís Stáit um Chosaint Plandaí)
Valstybinė gyvulių veislininkystės priežiūros tarnyba (An tSeirbhís Stáit um Maoirseacht ar Phórú Ainmhithe)
Valstybinė sėklų ir grūdų tarnyba (An tSeirbhís Stáit um Shíolta agus Grán)
Žuvininkystės departamentas (An Roinn Iascaigh)
(xv) Cúirteanna:
Lietuvos Aukščiausiasis Teismas (Cúirt Uachtarach na Liotuáine)
Lietuvos apeliacinis teismas (Cúirt Achomhairc na Liotuáine)
Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (Cúirt Riaracháin Uachtarach na Liotuáine)
Apygardų teismai (Na cúirteanna contae)
Apygardų administraciniai teismai (Na cúirteanna riaracháin contae)
Apylinkių teismai (Na cúirteanna dúiche)
Nacionalinė teismų administracija (Údarás Náisiúnta na gCúirteanna)
Generalinė prokuratūra (Oifig an Ionchúisitheora)
(xvi) Eintitis Riaracháin Phoiblí Láir eile ‑ institiúidí, bunaíochtaí, gníomhaireachtaí:
Muitinės kriminalinė tarnyba (An tSeirbhís Choiriúil um Chustaim)
Muitinės informacinių sistemų centras (Lárionad na gCóras Faisnéise Custaim)
Muitinės laboratorija (An tSaotharlann Chustaim)
Muitinės mokymo centras (An Lárionad Oiliúna Custaim)
LUCSAMBURG
Ministère d'État
Ministère des Affaires Étrangères et de l'Immigration
Ministère de l'Agriculture, de la Viticulture et du Développement Rural
Ministère de l'Agriculture, de la Viticulture et du Développement Rural: Administration des Services Techniques de l'Agriculture
Ministère des Classes moyennes, du Tourisme et du Logement
Ministère de la Culture, de l'Enseignement Supérieur et de la Recherche
Ministère de l'Economie et du Commerce extérieur
Ministère de l'Education nationale et de la Formation professionnelle;
Ministère de l'Education nationale et de la Formation professionnelle: Lycée d'Enseignement Secondaire et d'Enseignement Secondaire Technique
Ministère de l'Égalité des chances
Ministère de l'Environnement
Ministère de l'Environnement: Administration de l'Environnement
Ministère de la Famille et de l'Intégration
Ministère de la Famille et de l'Intégration: Maisons de retraite
Ministère des Finances
Ministère de la Fonction publique et de la Réforme administrative
Ministère de la Fonction publique et de la Réforme administrative: Service Central des Imprimés et des Fournitures de l'Etat — Centre des Technologies de l'informatique de l'Etat
Ministère de la Justice
Ministère de la Justice: Établissements Pénitentiaires
Ministère de la Santé
Ministère de la Santé: Centre hospitalier neuropsychiatrique
Ministère de la Sécurité sociale
Ministère des Transports
Ministère du Travail et de l'Emploi
Ministère des Travaux publics
Ministère des Travaux publics: Bâtiments Publics — Ponts et Chaussées
AN UNGÁIR
Nemzeti Erőforrás Minisztérium (An Aireacht Acmhainní Nádúrtha)
Vidékfejlesztési Minisztérium (An Aireacht um Fhorbairt Tuaithe)
Nemzeti Fejlesztési Minisztérium (An Aireacht um Fhorbairt Náisiúnta)
Közigazgatási és Igazságügyi Minisztérium (An Aireacht Riaracháin Phoiblí agus Dlí agus Cirt)
Nemzetgazdasági Minisztérium (An Aireacht um an nGeilleagar Náisiúnta)
Külügyminisztérium (An Aireacht Gnóthaí Eachtracha)
Miniszterelnöki Hivatal (Oifig an Phríomh‑Aire)
Központi Szolgáltatási Főigazgatóság (An Stiúrthóireacht um Sheirbhísí Lárnacha)
MÁLTA
Uffiċċju tal-Prim Ministru (Oifig an Phríomh‑Aire)
Ministeru għall-Familja u Solidarjeta' Soċjali (An Aireacht um an Teaghlach agus an Dlúthpháirtíocht Shóisialta)
Ministeru ta' l-Edukazzjoni Zghazagh u Impjieg (An Aireacht Oideachais, Óige agus Fostaíochta)
Ministeru tal-Finanzi (An Aireacht Airgeadais)
Ministeru tar-Riżorsi u l-Infrastruttura (An Aireacht Acmhainní agus Bhonneagair)
Ministeru tat‑Turiżmu u Kultura (An Aireacht Turasóireachta agus Chultúir)
Ministeru għall-Affarijiet Rurali u l-Ambjent (An Aireacht Gnóthaí Tuaithe agus Chomhshaoil)
Ministeru għal Għawdex (An Aireacht um Gozo)
Ministeru tas‑Saħħa, l-Anzjani u Kura fil-Kommunita' (An Aireacht um Shláinte, Daoine Scothaosta agus Cúram Pobail)
Ministeru ta' l-Affarijiet Barranin (An Aireacht Gnóthaí Eachtracha)
Ministeru għall-Investimenti, Industrija u Teknologija ta' Informazzjoni (An Aireacht Infheistíochta, Tionsclaíochta agus Teicneolaíochta Faisnéise)
Ministeru għall-Kompetittivà u Komunikazzjoni (An Aireacht Iomaíochais agus Chumarsáide)
Ministeru għall-Iżvilupp Urban u Toroq (An Aireacht um Fhorbairt Uirbeach agus Bóithre)
L-Uffiċċju tal-President (Oifig an Uachtaráin)
Uffiċċju ta' l-iskrivan tal-Kamra tad‑Deputati (Oifig Chléireach Theach na nIonadaithe)
AN ÍSILTÍR
Ministerie van Algemene Zaken — (An Aireacht Gnóthaí Ginearálta):
Bestuursdepartement (Ranna lárnacha beartais agus foirne)
Bureau van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid — (An Chomhairle Chomhairleach maidir le Beartas Rialtais)
Rijksvoorlichtingsdienst (Seirbhís Faisnéise Rialtas na hÍsiltíre)
Ministerie van Buitenlandse Zaken (An Aireacht Gnóthaí Eachtracha):
Directoraat‑generaal Regiobeleid en Consulaire Zaken ‑ DGRC (An Ard‑‑Stiúrthóireacht um Beartas Réigiúnach agus Gnóthaí Consalachta)
Directoraat‑generaal Politieke Zaken (DGPZ) — (An Ard‑Stiúrthóireacht um Ghnóthaí Polaitíochta)
Directoraat‑generaal Internationale Samenwerking (DGIS) — (An Ard‑Stiúrthóireacht um Chomhar Idirnáisiúnta)
Directoraat‑generaal Europese Samenwerking (DGES) — (An Ard‑Stiúrthóireacht um Chomhar Eorpach)
Centrum tot Bevordering van de Import uit Ontwikkelingslanden (CBI) — (An Lárionad um Chur Chun Cinn na nAllmhairí ó Thíortha i mBéal Forbartha)
Centrale diensten ressorterend onder S/PlvS — (Seirbhísí tacaíochta a thagann faoi réim an Ardrúnaí agus an Leas‑Ardrúnaí)
Buitenlandse Posten (ieder afzonderlijk) — (na hIonadaíochtaí Taidhleoireachta éagsúla)
Ministerie van Economische Zaken (An Aireacht Gnóthaí Eacnamaíocha):
Bestuursdepartement (Ranna lárnacha beartais agus foirne)
Centraal Planbureau (CPB) — (Biúró na hÍsiltíre um Anailísí ar Bheartas Eacnamaíoch)
Bureau voor de Industriële Eigendom (BIE) — (An Oifig um Maoin Thionsclaíoch)
SenterNovem — (SenterNovem — An Ghníomhaireacht um Nuálaíocht Inbhuanaithe)
Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) — (Maoirseacht Stáit ar Mhianaigh)
Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) — (Údarás Iomaíochta na hÍsiltíre)
Economische Voorlichtingsdienst (EVD) — (Gníomhaireacht na hÍsiltíre um Thrádáil Eachtrach)
Agentschap Telecom — (An Ghníomhaireacht Radachumarsáide)
Kenniscentrum Professioneel & Innovatief Aanbesteden, Netwerk voor Overheidsopdrachtgevers (PIANOo) — (Soláthar gairmiúil agus nuálach, líonra i gcomhair údaráis chonarthacha)
Regiebureau Inkoop Rijksoverheid — (Comhordú ar Cheannach an Rialtais Láir)
Octrooicentrum Nederland — (Oifig Paitinní na hÍsiltíre)
Consumentenautoriteit — (Údarás na dTomhaltóirí)
Ministerie van Financiën (An Aireacht Airgeadais):
Bestuursdepartement (Ranna lárnacha beartais agus foirne)
Belastingdienst Automatiseringscentrum — (An Lárionad Ríomhairí agus Bogearraí um Cháin agus Custam)
Belastingdienst (An Riarachán Cánach agus Custaim)
De afzonderlijke Directies der Rijksbelastingen — (Rannóga éagsúla an Riaracháin Cánach agus Custaim ar fud na hÍsiltíre)
Fiscale Inlichtingen‑ en Opsporingsdienst (incl. Economische Controle dienst - ECD(An tSeirbhís um Fhaisnéis agus Imscrúdú Fioscach - lena n‑áirítear an tSeirbhís Imscrúdaithe Eacnamaíoch)
Belastingdienst Opleidingen — (An Lárionad Oiliúna Cánach agus Custaim)
Dienst der Domeinen — (An tSeirbhís um Maoin Stáit)
Ministerie van Justitie (An Aireacht Dlí Agus Cirt):
Bestuursdepartement (Ranna lárnacha beartais agus foirne)
Raad voor de Kinderbescherming (An Ghníomhaireacht um Chúram Leanaí agus Cosaint Leanaí)
Centraal Justitie Incasso Bureau (An Ghníomhaireacht Lárnach um Bailiú Fíneálacha)
Openbaar Ministerie (An tSeirbhís Ionchúiseamh Poiblí)
Immigratie en Naturalisatiedienst (An tSeirbhís Inimirce agus Eadóirseachta)
Nederlands Forensisch Instituut (Institiúid Fóiréinsice na hÍsiltíre)
Dienst Terugkeer & Vertrek (An Ghníomhaireacht um Aisdúichiú agus Imeacht)
Ministerie van Landbouw, Natuur En Voedselkwaliteit (An Aireacht Um An Talmhaíocht, An Dúlra, Agus Cáilíocht Bia):
Bestuursdepartement (Ranna lárnacha beartais agus foirne)
Dienst Regelingen (DR) — (An tSeirbhís Náisiúnta um Rialacháin a Chur Chun Feidhme (Gníomhaireacht))
Agentschap Plantenziektenkundige Dienst (PD) — (An tSeirbhís um Chosaint Plandaí (Gníomhaireacht))
Algemene Inspectiedienst (AID) — (An tSeirbhís Cigireachta Ginearálta)
Dienst Landelijk Gebied (DLG) — (An tSeirbhís Rialtais um Fhorbairt Inbhuanaithe na Tuaithe)
Voedsel en Waren Autoriteit (VWA) — (An tÚdarás um Shábháilteacht Bia agus Earraí Tomhaltais)
Ministerie van Onderwijs, Cultuur En Wetenschappen (An Aireacht Oideachais, Chultúir Agus Eolaíochta):
Bestuursdepartement (Ranna lárnacha beartais agus foirne)
Inspectie van het Onderwijs (An Chigireacht Oideachais)
Erfgoedinspectie (An Chigireacht Oidhreachta)
Centrale Financiën Instellingen (An Ghníomhaireacht um Chistiú Lárnach Institiúidí)
Nationaal Archief (An Chartlann Náisiúnta)
Adviesraad voor Wetenschaps‑ en Technologiebeleid (An Chomhairle Chomhairleach Eolaíochta agus Teicneolaíochta)
Onderwijsraad (An Chomhairle Oideachais)
Raad voor Cultuur (An Chomhairle Cultúir)
Ministerie van Sociale Zaken En Werkgelegenheid (An Aireacht Gnóthaí Sóisialta Agus Fostaíochta):
Bestuursdepartement (Ranna lárnacha beartais agus foirne)
Inspectie Werk en Inkomen (An Chigireacht Oibre agus Ioncaim)
Agentschap SZW (Gníomhaireacht SZW)
Ministerie van Verkeer En Waterstaat (An Aireacht Iompair, Oibreacha Poiblí Agus Bainistíochta Uisce):
Bestuursdepartement (Ranna lárnacha beartais agus foirne)
Directoraat‑Generaal Transport en Luchtvaart (An Ard‑Stiúrthóireacht um Iompar agus Eitlíocht Shibhialta)
Directoraat‑generaal Personenvervoer (An Ard‑Stiúrthóireacht um Iompar Paisinéirí)
Directoraat‑generaal Water (An Ard‑Stiúrthóireacht um Ghnóthaí Uisce)
Centrale diensten (Seirbhísí Lárnacha)
Shared services Organisatie Verkeer en Watersaat (An Eagraíocht um Sheirbhísí Comhroinnte maidir le Bainistíocht Iompair agus Uisce)
Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut KNMI (Institiúid Ríoga Meitéareolaíochta na hÍsiltíre)
Rijkswaterstaat, Bestuur (An Bord um Oibreacha Poiblí agus Bainistíocht Uisce)
De afzonderlijke regionale Diensten van Rijkswaterstaat (Gach seirbhís réigiúnach aonair de chuid na hArd‑Stiúrthóireachta um Oibreacha Poiblí agus Bainistíocht Uisce)
De afzonderlijke specialistische diensten van Rijkswaterstaat (Gach sainseirbhís aonair de chuid na hArd‑Stiúrthóireachta um Oibreacha Poiblí agus Bainistíocht Uisce)
Adviesdienst Geo-Informatie en ICT (An Chomhairle Chomhairleach um Gheofhaisnéis agus TFC)
Adviesdienst Verkeer en Vervoer - AVV (An Chomhairle Chomhairleach um Thrácht agus Iompar)
Bouwdienst (An tSeirbhís Tógála)
Corporate Dienst (An tSeirbhís Chorparáideach)
Data ICT Dienst (An tSeirbhís Sonraí agus TF)
Dienst Verkeer en Scheepvaart (An tSeirbhís um Thrácht agus Iompar ar Long)
Dienst Weg- en Waterbouwkunde - DWW (An tSeirbhís um Innealtóireacht Bóithre agus Innealtóireacht Hiodrálach)
Rijksinstituut voor Kust en Zee - RIKZ (An Institiúid Náisiúnta um Bainistíocht Cóstaí agus Bainistíocht Mhuirí)
Rijksinstituut voor Integraal Zoetwaterbeheer en Afvalwaterbehandeling (RIZA) (An Institiúid Náisiúnta um Bainistíocht Fionnuisce agus um Chóireáil Uisce)
Waterdienst (An tSeirbhís Uisce)
Inspectie Verkeer en Waterstaat, Hoofddirectie (An Chigireacht Iompair agus Bainistithe Uisce, an Phríomh‑Stiúrthóireacht)
Havenstaatcontrole (Rialú Stát an Chalafoirt)
Directie Toezichtontwikkeling Communicatie en Onderzoek (TCO) (An Stiúrthóireacht um Fhorbairt na Maoirseachta ar Chumarsáid agus Taighde)
Toezichthouder Beheer Eenheid Lucht (An tAonad Maoirseachta um Bainistíocht Aeir)
Toezichthouder Beheer Eenheid Water (An tAonad Maoirseachta um Bainistíocht Uisce)
Toezichthouder Beheer Eenheid Land (An tAonad Maoirseachta um Bainistíocht Talún)
Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening En Milieubeheer (An Aireacht Tithíochta, Pleanála Spásúlachta Agus Chomhshaoil):
Bestuursdepartement (Ranna lárnacha beartais agus foirne)
Directoraat‑generaal Wonen, Wijken en Integratie (An Ard‑Stiúrthóireacht um Thithíocht, Pobail agus Comhtháthú)
Directoraat‑generaal Ruimte (An Ard‑Stiúrthóireacht um Beartas Spásúlachta)
Directoraat‑general Milieubeheer (An Ard‑Stiúrthóireacht um Chaomhnú an Chomhshaoil)
Rijksgebouwendienst (An Ghníomhaireacht um Fhoirgnimh an Rialtais)
VROM Inspectie (Cigireacht)
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn En Sport (An Aireacht Sláinte, Leasa Agus Spóirt):
Bestuursdepartement (Ranna lárnacha beartais agus foirne)
Inspectie Gezondheidsbescherming, Waren en Veterinaire Zaken (An Chigireacht um Chosaint Sláinte, Earraí agus Gnóthaí Tréidliachta)
Inspectie Gezondheidszorg (An Chigireacht Cúraim Sláinte)
Inspectie Jeugdhulpverlening en Jeugdbescherming (An Chigireacht um Sheirbhísí don Óige agus um Chosaint na hÓige)
Rijksinstituut voor de Volksgezondheid en Milieu (RIVM) (An Institiúid Náisiúnta um Shláinte Phoiblí agus um an gComhshaol)
Sociaal en Cultureel Planbureau (An Oifig um Pleanáil Shóisialta agus Chultúrtha)
Agentschap t.b.v. het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (An Ghníomhaireacht um an mBord Meastóireachta Cógas)
Tweede Kamer der Staten‑Generaal — (Dara Seomra na Stát Ginearálta)
Eerste Kamer der Staten‑Generaal — (Céad Seomra na Stát Ginearálta)
Raad van State (An Chomhairle Stáit)
Algemene Rekenkamer (Cúirt Iniúchóireachta na hÍsiltíre)
Nationale Ombudsman (An tOmbudsman Náisiúnta)
Kanselarij der Nederlandse Orden (Seansailéireacht Ord na hÍsiltíre)
Kabinet der Koningin (Comh‑Aireacht na Banríona)
Raad voor de Rechtspraak en de Rechtbanken (An Chomhairle Bhreithiúnach agus na Cúirteanna Dlí)
AN OSTAIR
Cumhdach na n‑eintiteas faoi láthair:
Bundeskanzleramt (An tSeansailéireacht Chónaidhme)
Bundesministerium für europäische und internationale Angelegenheiten (An Aireacht Cónaidhme Gnóthaí Eorpacha agus Idirnáisiúnta)
Bundesministerium für Finanzen (An Aireacht Cónaidhme Airgeadais)
Bundesministerium für Gesundheit (An Aireacht Cónaidhme Sláinte)
Bundesministerium für Justiz (An Aireacht Cónaidhme Dlí agus Cirt)
Bundesministerium für Land‑ und Forstwirtschaft, Umwelt und Wasserwirtschaft (An Aireacht Cónaidhme Talmhaíochta agus Foraoiseachta, Chomhshaoil agus Bainistithe Uisce)
Bundesministerium für Arbeit, Soziales und Konsumentenschutz (An Aireacht Cónaidhme Fostaíochta, Gnóthaí Sóisialta agus Cosanta Tomhaltóirí)
Bundesministerium für Unterricht, Kunst und Kultur (An Aireacht Cónaidhme Oideachais, Ealaíne agus Chultúir)
Bundesministerium für Verkehr, Innovation und Technologie (An Aireacht Cónaidhme Iompair, Nuálaíochta agus Teicneolaíochta)
Bundesministerium für Wirtschaft, Familie und Jugend (An Aireacht Cónaidhme um Ghnóthaí Eacnamaíocha, an Teaghlach agus an Óige)
Bundesministerium für Wissenschaft und Forschung (An Aireacht Cónaidhme Eolaíochta agus Taighde)
Bundesamt für Eich‑ und Vermessungswesen (An Oifig Cónaidhme um Chalabrú agus Tomhas)
Österreichische Forschungs‑ und Prüfzentrum Arsenal G.m.b.H (Lárionad Taighde agus Tástála na hOstaire Arsenal G.m.b.H)
Bundesanstalt für Verkehr (An Institiúid Cónaidhme Tráchta)
Bundesbeschaffung G.m.b.H (Soláthar Cónaidhme Ltd)
Bundesrechenzentrum G.m.b.H (An Lárionad Cónaidhme um Próiseáil Sonraí Ltd)
Gach údarás poiblí lárnach eile lena n‑áirítear a bhforannáin réigiúnacha agus áitiúla ar choinníoll nach de chineál tionsclaíoch ná tráchtála iad
AN PHOLAINN
Kancelaria Prezydenta RP (Seansailéireacht an Uachtaráin)
Kancelaria Sejmu RP (Seansailéireacht an Sejm)
Kancelaria Senatu RP (Seansailéireacht an tSeanaid)
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów (Seansailéireacht an Phríomh‑Aire)
Sąd Najwyższy (An Chúirt Uachtarach)
Naczelny Sąd Administracyjny (An Chúirt Riaracháin Uachtarach)
Sądy powszechne — rejonowe, okręgowe i apelacyjne (An Chúirt Choiteann Dlí — An Chúirt Dúiche, An Chúirt Réigiúnach, An Chúirt Achomhairc)
Trybunal Konstytucyjny (An Chúirt Bhunreachtúil)
Najwyższa Izba Kontroli (An Phríomh‑Oifig Iniúchóireachta)
Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich (Oifig Chosantóir Chearta an Duine)
Biuro Rzecznika Praw Dziecka (Oifig an Ombudsman um Chearta Leanaí)
Biuro Ochrony Rządu (An Biúró Cosanta Rialtais)
Centralne Biuro Antykorupcyjne (An Biúró Lárnach Frith‑Éillithe)
Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej (An Aireacht Saothair agus Beartais Shóisialta)
Ministerstwo Finansów (An Aireacht Airgeadais)
Ministerstwo Gospodarki (An Aireacht Geilleagair)
Ministerstwo Rozwoju Regionalnego (An Aireacht Forbartha Réigiúnaí)
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego (An Aireacht Cultúir agus Oidhreachta Náisiúnta)
Ministerstwo Edukacji Narodowej (An Aireacht Oideachais Náisiúnta)
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi (An Aireacht Talmhaíochta agus Forbartha Tuaithe)
Ministerstwo Skarbu Państwa (An Aireacht um an Státchiste)
Ministerstwo Sprawiedliwości (An Aireacht Dlí agus Cirt)
Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (An Aireacht Iompair, Foirgníochta agus Geilleagair Mhuirí)
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (An Aireacht Eolaíochta agus Ardoideachais)
Ministerstwo Środowiska (An Aireacht Comhshaoil)
Ministrestwo Administracji i Cyfryzacji (An Aireacht Riaracháin agus Digitithe)
Ministerstwo Spraw Zagranicznych (An Aireacht Gnóthaí Eachtracha)
Ministerstwo Zdrowia (An Aireacht Sláinte)
Ministerstwo Sportu i Turystyki (An Aireacht Spóirt agus Turasóireachta)
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (Oifig Paitinní Phoblacht na Polainne)
Urząd Regulacji Energetyki (Údarás Rialála Fuinnimh na Polainne)
Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (An Oifig um Iarbhaill na bhFórsaí Míleata agus Íospartaigh an Diansmachta)
Urząd Transportu Kolejowego (An Oifig um Iompar ar Iarnród)
Urząd Dozoru Technicznego (An Oifig um Chigireacht Theicniúil)
Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (An Oifig um Tháirgí Íocshláinte, Feistí Leighis agus Táirgí Bithicíde a Chlárú)
Urząd do Spraw Cudzoziemców (Oifig na nEachtrannach)
Urząd Zamówień Publicznych (An Oifig Soláthair Phoiblí)
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (An Oifig um Iomaíocht agus Cosaint Tomhaltóirí)
Urząd Lotnictwa Cywilnego (An Oifig um Eitlíocht Shibhialta)
Urząd Komunikacji Elektronicznej (An Oifig um Chumarsáid Leictreonach)
Wyższy Urząd Górniczy (An tÚdarás Mianadóireachta Stáit)
Główny Urząd Miar (Príomh‑Oifig na dTomhas)
Główny Urząd Geodezji i Kartografii (An Phríomhoifig Geodasaíochta agus Cartagrafaíochta)
Główny Urząd Nadzoru Budowlanego (An Oifig Ghinearálta um Rialú Tógála)
Główny Urząd Statystyczny (An Phríomhoifig Staidrimh)
Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji (An Chomhairle Náisiúnta Craolacháin)
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych (An tArd‑Chigire um Chosaint Sonraí Pearsanta)
Państwowa Komisja Wyborcza (Coimisiún na dToghchán Stáit)
Państwowa Inspekcja Pracy (An Chigireacht Náisiúnta Saothair)
Rządowe Centrum Legislacji (An Lárionad Rialtais um an Reachtaíocht)
Narodowy Fundusz Zdrowia (An Ciste Náisiúnta Sláinte)
Polska Akademia Nauk (Acadamh Eolaíochta na Polainne)
Polskie Centrum Akredytacji (Lárionad Creidiúnaithe na Polainne)
Polskie Centrum Badań i Certyfikacji (Lárionad na Polainne um Thástáil agus Deimhniú)
Polska Organizacja Turystyczna (Oifig Náisiúnta Turasóireachta na Polainne)
Polski Komitet Normalizacyjny (Coiste na Polainne um Chaighdeánú)
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (An Institiúid Árachais Shóisialta)
Komisja Nadzoru Finansowego (Údarás na Polainne um Maoirseacht Airgeadais)
Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych (Príomhoifig na gCartlann Stáit)
Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (An Ciste Árachais Shóisialta Talmhaíochta)
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (An Ard‑Stiúrthóireacht um Bóithre agus Mótarbhealaí Náisiúnta)
Główny Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa (An Phríomhchigireacht um Shláinte Plandaí agus Síolta)
Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej (Ceanncheathrú Náisiúnta Sheirbhís Dóiteáin an Stáit)
Główny Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (An Phríomhchigireacht um Cháilíocht Tráchtála Táirgí Agraibhia)
Główny Inspektorat Ochrony Środowiska (An Phríomhchigireacht um Chosaint an Chomhshaoil)
Główny Inspektorat Transportu Drogowego (An Phríomh‑Chigireacht um Iompar ar Bhóthar)
Główny Inspektorat Farmaceutyczny (An Phríomhchigireacht Chógaisíochta)
Główny Inspektorat Sanitarny (An Phríomhchigireacht Sláintíochta)
Główny Inspektorat Weterynarii (An Phríomhchigireacht Tréidliachta)
Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (An Ghníomhaireacht um Athstruchtúrú agus Nuachóiriú na Talmhaíochta)
Agencja Rynku Rolnego (An Ghníomhaireacht um an Margadh Talmhaíochta)
Agencja Nieruchomości Rolnych (An Ghníomhaireacht um Maoin Talmhaíochta)
Państwowa Agencja Atomistyki (An Ghníomhaireacht Náisiúnta Fuinnimh Adamhaigh)
Polska Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (An Ghníomhaireacht Stáit um Fhadhbanna Alcóil a Chosc)
Agencja Rezerw Materiałowych (An Ghníomhaireacht Cúltaca Bunábhar)
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (An Ciste Náisiúnta um Chaomhnú an Chomhshaoil agus Bainistiú Uisce)
Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (An Ciste Náisiúnta Athshlánúcháin do Dhaoine Faoi Mhíchumas)
Instytut Pamięci Narodowej — Komisja Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu (An Institiúid Náisiúnta Cuimhneacháin — An Coimisiún um Ionchúiseamh a Dhéanamh ar Choireanna i gcoinne Náisiún na Polainne)
Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa (An Coiste um Chomhrac agus Ciapadh a Choimeád i gCuimhne)
Służba Celna Rzeczypospolitej Polskiej (Seirbhís Custaim Phoblacht na Polainne)
Państwowe Gospodarstwo Leśne “Lasy Państwowe” (An Fiontar Foraoise Stáit “Lasy Państwowe”)
Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (Gníomhaireacht na Polainne um Fhorbairt Fiontar)
Samodzielne Publiczne Zakłady Opieki Zdrowotnej, jeśli ich organem założycielskim jest minister, centralny organ administracji rządowej lub wojewoda (Aonaid Uathrialacha um Bainistíocht Cúraim Sláinte Poiblí arna mbunú ag aire, comhlacht den rialtais lár nó vóvód)
AN PHORTAINGÉIL
Presidência do Conselho de Ministros (Uachtaránacht Chomhairle na nAirí)
Ministério das Finanças (An Aireacht Airgeadais)
Ministério dos Negócios Estrangeiros e das Comunidades Portuguesas (An Aireacht Gnóthaí Eachtracha agus Pobal Portaingéalach)
Ministério da Justiça (An Aireacht Dlí agus Cirt)
Ministério da Economia (An Aireacht Geilleagair)
Ministério da Agricultura, Desenvolvimento Rural e Pescas (An Aireacht Talmhaíochta, Forbartha Tuaithe agus Iascaireachta)
Ministério da Educação (An Aireacht Oideachais)
Ministério da Ciência e do Ensino Superior (An Aireacht Eolaíochta agus Oideachais Ollscoile)
Ministério da Cultura (An Aireacht Cultúir)
Ministério da Saúde (An Aireacht Sláinte)
Ministério do Trabalho e da Solidariedade Social (An Aireacht Saothair agus Dlúthpháirtíochta Sóisialta)
Ministério das Obras Públicas, Transportes e Habitação (An Aireacht Oibreacha Poiblí, Iompair agus Tithíochta)
Ministério das Cidades, Ordenamento do Território e Ambiente (An Aireacht Cathracha, Bhainistíochta Talún agus Chomhshaoil)
Ministério para a Qualificação e o Emprego (An Aireacht Cáilíochtaí agus Fostaíochta)
Presidência da Republica (Uachtaránacht na Poblachta)
Tribunal Constitucional (An Chúirt Bhunreachtúil)
Tribunal de Contas (An Chúirt Iniúchóirí)
Provedoria de Justiça (An tOmbudsman)
AN RÓMÁIN
Administrația Prezidențială (Riarachán an Uachtaráin)
Senatul României (Seanad na Rómáine)
Camera Deputaților (Teach na dTeachtaí)
Inalta Curte de Casaţie şi Justiţie (An Chúirt Uachtarach)
Curtea Constituţională (An Chúirt Bhunreachtúil)
Consiliul Legislativ (An Chomhairle Reachtaíochta)
Curtea de Conturi (Cúirt na gCuntas)
Consiliul Superior al Magistraturii (An Uaschomhairle Giúistíseachta)
Parchetul de pe lângă Inalta Curte de Casaţie şi Justiţie (Oifig an Ionchúisitheora a Ghabhann leis an gCúirt Uachtarach)
Secretariatul General al Guvernului (Ardrúnaíocht an Rialtais)
Cancelaria primului ministru (Seansailéireacht an Phríomh‑Aire)
Ministerul Afacerilor Externe (An Aireacht Gnóthaí Eachtracha)
Ministerul Economiei și Finanțelor (An Aireacht Geilleagair agus Airgeadais)
Ministerul Justiţiei (An Aireacht Dlí agus Cirt)
Ministerul Muncii, Familiei și Egalității de Sanse (An Aireacht Saothair agus Comhdheiseanna)
Ministerul pentru Intreprinderi Mici și Mijlocii, Comerț, Turism și Profesii Liberale (An Aireacht um Fhiontair Bheaga agus Mheánmhéide, Trádáil, Turasóireacht agus Gairmeacha Beatha Liobrálacha)
Ministerul Agriculturii și Dezvoltării Rurale (An Aireacht Forbartha Talmhaíochta agus Tuaithe)
Ministerul Transporturilor (An Aireacht Iompair)
Ministerul Dezvoltării, Lucrărilor Publice și Locuinței (An Aireacht Forbartha, Oibreacha Poiblí agus Tithíochta)
Ministerul Educației Cercetării și Tineretului (An Aireacht Oideachais, Taighde agus Óige)
Ministerul Sănătății Publice (An Aireacht Sláinte Poiblí)
Ministerul Culturii și Cultelor (An Aireacht Cultúir agus Gnóthaí Reiligiúnacha)
Ministerul Comunicațiilor și Tehnologiei Informației (An Aireacht Cumarsáide agus Teicneolaíochta Faisnéise)
Ministerul Mediului și Dezvoltării Durabile (An Aireacht Comhshaoil agus Forbartha Inbhuanaithe)
Serviciul de Telecomunicaţii Speciale (An tSeirbhís Speisialta Teileachumarsáide)
Consiliul Național al Audiovizualului (An Chomhairle Náisiúnta Closamhairc)
Consiliul Concurenței ‑ CC (An Chomhairle Iomaíochta)
Direcția Națională Anticorupție (An Roinn Náisiúnta Frith‑Éillithe)
Autoritatea Națională pentru Reglementarea și Monitorizarea Achizițiilor Publice (An tÚdarás Náisiúnta um Rialáil agus Faireachán ar an Soláthar Poiblí)
Consiliul Național de Soluționare a Contestațiilor (An Chomhairle Náisiúnta um Réiteach Díospóidí)
Autoritatea Națională de Reglementare pentru Serviciile Comunitare de Utilități Publice ‑ ANRSC (An tÚdarás Náisiúnta um Rialáil Fóntas Poiblí Seirbhísí Pobail)
Autoritatea Naţională Sanitară Veterinară şi pentru Siguranţa Alimentelor (An tÚdarás Náisiúnta Sláintíochta, Tréidliachta agus Sábháilteachta Bia)
Autoritatea Națională pentru Protecția Consumatorilor (An tÚdarás Náisiúnta um Chosaint Tomhaltóirí)
Autoritatea Navală Română (Údarás Cabhlaigh na Rómáine)
Autoritatea Feroviară Română (Údarás Iarnród na Rómáine)
Autoritatea Rutieră Română (Údarás Bóithre na Rómáine)
Autoritatea Națională truipe Protecția Drepturilor Copilului‑și Adopție (An tÚdarás Náisiúnta um Chearta Leanaí a Chosaint agus um Uchtú)
Autoritatea Națională pentru Persoanele cu Handicap (An tÚdarás Náisiúnta um Dhaoine faoi Mhíchumas)
Autoritatea Națională pentru Tineret (An tÚdarás Náisiúnta um an Óige)
Autoritatea Națională pentru Cercetare Stiințifica (An tÚdarás Náisiúnta um Thaighde Eolaíoch)
Autoritatea Națională pentru Tineret (An tÚdarás Náisiúnta Cumarsáide)
Autoritatea Națională pentru Serviciile Societății Informaționale (An tÚdarás Náisiúnta um Sheirbhísí na Sochaí Faisnéise)
Autoritatea Electorală Permanente (Buan‑Údarás na dToghchán)
Agenția pentru Strategii Guvernamentale (An Ghníomhaireacht um Straitéisí Rialtais)
Agenția Națională a Medicamentului (An Ghníomhaireacht Náisiúnta Leigheasra)
Agenția Națională pentru Sport (An Ghníomhaireacht Náisiúnta Spórt)
Agenția Națională pentru Ocuparea Forței de Muncă (An Ghníomhaireacht Náisiúnta Fostaíochta)
Agenția Națională de Reglementare în Domeniul Energiei (An tÚdarás Náisiúnta um Fhuinneamh Leictreach a Rialáil)
Agenţia Română pentru Conservarea Energiei (Gníomhaireacht na Rómáine um Chaomhnú Fuinnimh)
Agenția Națională pentru Resurse Minerale (An Ghníomhaireacht Náisiúnta um Acmhainní Mianraí)
Agenția Română pentru Investiții Străine (Gníomhaireacht na Rómáine um Infheistíocht Eachtrach)
Agenția Națională a Funcționarilor Publici (An Ghníomhaireacht Náisiúnta um Státseirbhísigh Phoiblí)
Agenția Națională de Administrare Fiscală (An Ghníomhaireacht Náisiúnta um Riarachán Fioscach)
Agenția de Compensare pentru Achiziții de Tehnică Specială (An Ghníomhaireacht um Sholáthar Teicnící Speisialta a Fhritháireamh)
Agenția Națională Anti‑doping (An Ghníomhaireacht Náisiúnta Frithdhópála)
Agenția Nucleară (An Ghníomhaireacht Núicléach)
Agenția Națională pentru Protecția Familiei (An Ghníomhaireacht Náisiúnta um Chosaint an Teaghlaigh)
Agenţia Naţională pentru Egalitatea de Sanse între Bărbaţi şi Femei (An tÚdarás Náisiúnta um Chomhionannas Deiseanna idir Fir agus Mná)
Agenţia Naţională pentru Protecţia Mediului (An Ghníomhaireacht Náisiúnta um Chaomhnú an Chomhshaoil)
Agenția Națională Antidrog (An Ghníomhaireacht Náisiúnta Frithdhrugaí)
AN tSLÓIVÉIN
Predsednik Republike Slovenije (Uachtarán Phoblacht na Slóivéine)
Državni zbor (An Comhthionól Náisiúnta)
Državni svet (An Chomhairle Náisiúnta)
Varuh človekovih pravic (An tOmbudsman)
Ustavno sodišče (An Chúirt Bhunreachtúil)
Računsko sodišče (An Chúirt Iniúchóireachta)
Državna revizijska komisja (An Coimisiún Náisiúnta Athbhreithniúcháin)
Slovenska akademija znanosti in umetnosti (Acadamh Eolaíochta agus Ealaíon na Slóivéine)
Vladne službe (Seirbhísí an Rialtais)
Ministrstvo za finance (An Aireacht Airgeadais)
Ministrstvo za zunanje zadeve (An Aireacht Gnóthaí Eachtracha)
Ministrstvo za pravosodje (An Aireacht Dlí agus Cirt)
Ministrstvo za gospodarstvo (An Aireacht Geilleagair)
Ministrstvo za kmetijstvo, gozdarstvo in prehrano (An Aireacht Talmhaíochta, Foraoiseachta agus Bhia)
Ministrstvo za promet (An Aireacht Iompair)
Ministrstvo za okolje, prostor in energijo (An Aireacht Comhshaoil, Pleanála Spásúlachta agus Fuinnimh)
Ministrstvo za delo, družino in socialne zadeve (An Aireacht Saothair, Teaghlaigh agus Gnóthaí Sóisialta)
Ministrstvo za zdravje (An Aireacht Sláinte)
Ministrstvo za visoko šolstvo, znanost in tehnologijo (An Aireacht Ardoideachais, Eolaíochta agus Teicneolaíochta)
Ministrstvo za kulturo (An Aireacht Cultúir)
Ministerstvo za javno upravo (An Aireacht Riaracháin Phoiblí)
Vrhovno sodišče Republike Slovenije (Cúirt Uachtarach Phoblacht na Slóivéine)
Višja sodišča (Na hArd‑Chúirteanna)
Okrožna sodišča (Na Cúirteanna Dúiche)
Okrajna sodišča (Na Cúirteanna Contae)
Vrhovno tožilstvo Republike Slovenije (Ard‑Ionchúisitheoir Phoblacht na Slóivéine)
Okrožna državna tožilstva (Ionchúisitheoirí Stáit na nDúichí)
Družbeni pravobranilec Republike Slovenije (Aturnae Phoblacht na Slóivéine um Ghnóthaí Sóisialta)
Državno pravobranilstvo Republike Slovenije (Ard‑Aighne Phoblacht na Slóivéine)
Upravno sodišče Republike Slovenije (Cúirt Riaracháin Phoblacht na Slóivéine)
Senat za prekrške Republike Slovenije (Seanad Phoblacht na Slóivéine um Mionchionta)
Višje delovno in socialno sodišče v Ljubljani (An Ard‑Chúirt Oibreachais agus Shóisialta i Liúibleána)
Delovna sodišča (Na Cúirteanna Oibreachais)
Upravne note (Aonaid Riaracháin Áitiúla)
AN tSLÓVAIC
Aireachtaí agus údaráis eile den rialtas láir dá dtagraítear in Acht Uimh. 575/2001 Coll. maidir le struchtúr ghníomhaíochtaí an rialtais agus údaráis riaracháin an stáit láir:
Ministerstvo hospodárstva Slovenskej republiky (Aireacht Geilleagair Phoblacht na Slóvaice)
Ministerstvo financií Slovenskej republiky (Aireacht Airgeadais Phoblacht na Slóvaice)
Ministerstvo dopravy, výstavby a regionálneho rozvoja Slovenskej republiky (Aireacht Iompair, Foirgníochta agus Forbartha Réigiúnaí Phoblacht na Slóvaice)
Ministerstvo pôdohospodárstva a rozvoja vidieka Slovenskej republiky (Aireacht Talmhaíochta agus Forbartha Tuaithe Phoblacht na Slóvaice)
Ministerstvo spravodlivosti Slovenskej republiky (Aireacht Dlí agus Cirt Phoblacht na Slóvaice)
Ministerstvo zahraničných vecí Slovenskej republiky (Aireacht Gnóthaí Eachtracha Phoblacht na Slóvaice)
Ministerstvo práce, sociálnych vecí a rodiny Slovenskej republiky (Aireacht Saothair, Gnóthaí Sóisialta agus Teaghlaigh Phoblacht na Slóvaice)
Ministerstvo životného prostredia Slovenskej republiky (Aireacht Comhshaoil Phoblacht na Slóvaice)
Ministerstvo školstva, vedy, výskumu a športu Slovenskej republiky (Aireacht Oideachais, Eolaíochta, Taighde agus Spóirt Phoblacht na Slóvaice)
Ministerstvo kultúry Slovenskej republiky (Aireacht Cultúir Phoblacht na Slóvaice)
Ministerstvo zdravotníctva Slovenskej republiky (Aireacht Sláinte Phoblacht na Slóvaice)
Úrad vlády Slovenskej republiky (Oifig Rialtais Phoblacht na Slóvaice)
Protimonopolný úrad Slovenskej republiky (Oifig Frith‑Mhonaplachta Phoblacht na Slóvaice)
Štatistický úrad Slovenskej republiky (Oifig Staidrimh Phoblacht na Slóvaice)
Úrad geodézie, kartografie a katastra Slovenskej republiky (Oifig an tSuirbhéara Talún, na Cartagrafaíochta agus an Chadastair de chuid Phoblacht na Slóvaice)
Úrad pre normalizáciu, metrológiu a skúšobníctvo Slovenskej republiky (Oifig na Slóvaice um Chaighdeáin, Méadreolaíocht agus Tástáil)
Úrad pre verejné obstarávanie (An Oifig um Sholáthar Poiblí)
Úrad priemyselného vlastníctva Slovenskej republiky (Oifig Maoine Tionsclaíche Phoblacht na Slóvaice)
Správa štátnych hmotných rezerv Slovenskej republiky (Údarás an Chúltaca Bunábhar Stáit de chuid Phoblacht na Slóvaice)
Kancelária Prezidenta Slovenskej republiky (Oifig Uachtarán Phoblacht na Slóvaice)
Národná rada Slovenskej republiky (Comhairle Náisiúnta Phoblacht na Slóvaice)
Ústavný súd Slovenskej republiky (Cúirt Bhunreachtúil Phoblacht na Slóvaice)
Najvyšší súd Slovenskej republiky (Cúirt Uachtarach Phoblacht na Slóvaice)
Generálna prokuratúra Slovenskej republiky (Ionchúisitheoir Poiblí Phoblacht na Slóvaice)
Najvyšší kontrolný úrad Slovenskej republiky (Ard‑Oifig Iniúchóireachta Phoblacht na Slóvaice)
Telekomunikačný úrad Slovenskej republiky (Oifig Teileachumarsáide Phoblacht na Slóvaice)
Poštový úrad (An Oifig um Rialáil an Phoist)
Úrad na ochranu osobných údajov (An Oifig um Chosaint Sonraí Pearsanta)
Kancelária verejného ochrancu práv (Oifig an Ombudsman)
Úrad pre finančný trh (An Oifig um an Margadh Airgeadais)
AN FHIONLAINN
Oikeuskanslerinvirasto — Justitiekanslersämbetet (Oifig an tSeansailéara Dlí agus Cirt)
Liikenne- ja Viestintäministeriö — Kommunikationsministeriet (An Aireacht Iompair agus Cumarsáide):
Viestintävirasto — Kommunikationsverket (Údarás na Fionlainne um Rialáil Cumarsáide)
Ajoneuvohallintokeskus AKE — Fordonsförvaltningscentralen AKE (Údarás Feithiclí na Fionlainne)
Ilmailuhallinto — Luftfartsförvaltningen (Údarás Eitlíochta Sibhialta na Fionlainne)
Ilmatieteen laitos – Meteorologiska institutet (Institiúid Meitéareolaíochta na Fionlainne)
Merenkulkulaitos — Sjöfartsverket (Údarás Muirí na Fionlainne)
Merentutkimuslaitos — Havsforskningsinstitutet (Institiúid na Fionlainne um Thaighde Mara)
Ratahallintokeskus RHK — Banförvaltningscentralen RHK (An tÚdarás Iarnróid)
Rautatievirasto — Järnvägsverket (Gníomhaireacht Iarnróid na Fionlainne)
Tiehallinto — Vägförvaltningen (An tÚdarás Bóithre)
Maa- ja Metsätalousministeriö — Jord‑ Och Skogsbruksministeriet (An Aireacht Talmhaíochta agus Foraoiseachta):
Elintarviketurvallisuusvirasto — Livsmedelssäkerhetsverket (Údarás na Fionlainne um Shábháilteacht Bia)
Maanmittauslaitos — Lantmäteriverket (Suirbhéireacht Talún Náisiúnta na Fionlainne)
Maaseutuvirasto — Landsbygdsverket (Gníomhaireacht na Tuaithe)
Oikeusministeriö — Justitieministeriet (An Aireacht Dlí agus Cirt):
Tietosuojavaltuutetun toimisto — Dataombudsmannens byrå (Oifig an Ombudsman um Chosaint Sonraí)
Tuomioistuimet — domstolar (Na Cúirteanna Dlí)
Korkein oikeus — Högsta domstolen (An Chúirt Uachtarach)
Korkein hallinto-oikeus — Högsta förvaltningsdomstolen (An Chúirt Riaracháin Uachtarach)
Hovioikeudet — hovrätter (Na Cúirteanna Achomhairc)
Käräjäoikeudet — tingsrätter (Na Cúirteanna Dúiche)
Hallinto-oikeudet — förvaltningsdomstolar (Na Cúirteanna Riaracháin)
Markkinaoikeus — Marknadsdomstolen (An Chúirt Mhargaidh)
Työtuomioistuin — Arbetsdomstolen (An Chúirt Oibreachais)
Vakuutusoikeus — Försäkringsdomstolen (An Chúirt Árachais)
Kuluttajariitalautakunta — Konsumenttvistenämnden (An Bord um Ghearáin ó Thomhaltóirí)
HEUNI — Yhdistyneiden Kansakuntien yhteydessä toimiva Euroopan kriminaalipolitiikan instituutti — HEUNI — Europeiska institutet för kriminalpolitik, verksamt i anslutning till Förenta Nationerna (Institiúid na hEorpa um Chosc agus Rialú na Coireachta)
Konkurssiasiamiehen toimisto — Konkursombudsmannens byrå (Oifig an Ombudsman Féimheachta)
Oikeushallinnon palvelukeskus — Justitieförvaltningens servicecentral (An tSeirbhís Bainistíochta Dlíthiúla)
Oikeushallinnon tietotekniikkakeskus — Justitieförvaltningens datateknikcentral (An Lárionad Ríomhaireachta Riaracháin agus Dlí)
Oikeuspoliittinen tutkimuslaitos (Optula) — Rättspolitiska forskningsinstitutet (An Institiúid um Beartas Dlíthiúil)
Oikeusrekisterikeskus — Rättsregistercentralen (Ionad na Clárlainne Dlí)
Onnettomuustutkintakeskus — Centralen för undersökning av olyckor (An Bord um Imscrúdú ar Thimpistí)
Rikosseuraamusvirasto — Brottspåföljdsverket (An Ghníomhaireacht um Smachtbhannaí Coiriúla)
Rikosseuraamusalan koulutuskeskus — Brottspåföljdsområdets utbildningscentral (An Institiúid Traenála i gcomhair Seirbhísí Príosúin agus Promhaidh)
Rikoksentorjuntaneuvosto Rådet för brottsförebyggande (An Chomhairle Náisiúnta um Chosc ar an gCoireacht)
Saamelaiskäräjät — Sametinget (Parlaimint na Sámach)
Valtakunnansyyttäjänvirasto — Riksåklagarämbetet (Oifig an Phríomh‑Ionchúisitheora)
Opetusministeriö — Undervisningsministeriet (An Aireacht Oideachais):
Opetushallitus — Utbildningsstyrelsen (An Bord Náisiúnta Oideachais)
Valtion elokuvatarkastamo — Statens filmgranskningsbyrå (Bord na Fionlainne um Aicmiú Scannán)
Sosiaali- Ja Terveysministeriö — Social- Och Hälsovårdsministeriet (An Aireacht Gnóthaí Sóisialta agus Sláinte):
Työttömyysturvalautakunta — Besvärsnämnden för utkomstskyddsärenden (An Bord Achomhairc um an Dífhostaíocht)
Sosiaaliturvan muutoksenhakulautakunta — Besvärsnämnden för socialtrygghet (An Binse Achomhairc)
Lääkelaitos — Läkemedelsverket (An Ghníomhaireacht Náisiúnta Cógas)
Terveydenhuollon oikeusturvakeskus — Rättsskyddscentralen för hälsovården (An tÚdarás Náisiúnta Dlí‑Liachta)
Säteilyturvakeskus — Strålsäkerhetscentralen (Lárionad na Fionlainne um Radaíocht agus Sábháilteacht Núicléach)
Kansanterveyslaitos — Folkhälsoinstitutet (An Institiúid Náisiúnta Sláinte Poiblí)
Lääkehoidon kehittämiskeskus ROHTO — Utvecklingscentralen för läkemedelsbe-handling (An Lárionad um Fhorbairt na Teiripe Cógaisíochta (ROHTO))
Sosiaali- ja terveydenhuollon tuotevalvontakeskus — Social- och hälsovårdens produkttill-synscentral (An Ghníomhaireacht Náisiúnta um Rialú Táirgí ar mhaithe leis an Leas Sóisialta agus an tSláinte (SSTV))
Sosiaali- ja terveysalan tutkimus‑ ja kehittämiskeskus Stakes — Forsknings‑ och utvecklingscentralen för social- och hälsovården Stakes (An Lárionad Taighde agus Forbartha um Shláinte agus Cúram Sóisialta (STAKES))
Työ- Ja Elinkeinoministeriö — Arbets‑ Och Näringsministeriet (An Aireacht um Fhostaíocht agus um an nGeilleagar):
Kuluttajavirasto — Konsumentverket (Gníomhaireacht na Fionlainne um Chosaint Tomhaltóirí)
Kilpailuvirasto — Konkurrensverket (Údarás Iomaíochta na Fionlainne)
Patentti- ja rekisterihallitus — Patent‑ och registerstyrelsen (An Bord Náisiúnta um Paitinní agus Clárú)
Valtakunnansovittelijain toimisto — Riksförlikningsmännens byrå (An Oifig Náisiúnta Comhréiteoirí)
Työneuvosto — Arbetsrådet (An Chomhairle Saothair)
Energiamarkkinavirasto — Energimarknadsverket (An tÚdarás um an Margadh Fuinnimh)
Geologian tutkimuskeskus — Geologiska forskningscentralen (Suirbhéireacht Gheolaíochta na Fionlainne)
Huoltovarmuuskeskus — Försörjningsberedskapscentralen (An Ghníomhaireacht Náisiúnta Soláthair Éigeandála)
Kuluttajatutkimuskeskus — Konsumentforskningscentralen (An Lárionad Náisiúnta um Thaighde Tomhaltais)
Matkailun edistämiskeskus (MEK) — Centralen för turistfrämjande (Bord Turasóireachta na Fionlainne)
Mittatekniikan keskus ‑ MIKES — Mätteknikcentralen (An Lárionad Méadreolaíochta agus Creidiúnaithe)
Tekes — teknologian ja innovaatioiden kehittämiskeskus —Tekes — utvecklingscentralen för teknologi och innovationer (Gníomhaireacht Cistiúcháin na Fionlainne don Teicneolaíocht agus don Nuálaíocht)
Turvatekniikan keskus (TUKES) — Säkerhetsteknikcentralen (An tÚdarás um Theicneolaíocht Sábháilteachta)
Valtion teknillinen tutkimuskeskus (VTT) — Statens tekniska forskningscentral (Lárionad na Fionlainne um Thaighde Teicniúil (VTT))
Syrjintälautakunta — Nationella diskrimineringsnämnden (An Binse um Idirdhealú)
Vähemmistövaltuutetun toimisto — Minoritetsombudsmannens byrå (Oifig an Ombudsman do Mhionlaigh)
Ulkoasiainministeriö — utrikesministeriet (An Aireacht Gnóthaí Eachtracha)
Valtioneuvoston kanslia — statsrådets kansli (Oifig an Phríomh‑Aire)
Valtiovarainministeriö — finansministeriet (An Aireacht Airgeadais):
Valtiokonttori — Statskontoret (An Státchiste)
Verohallinto — Skatteförvaltningen (An tÚdarás Cánach)
Tullilaitos — Tullverket (Custaim)
Tilastokeskus — Statistikcentralen (Staidreamh na Fionlainne)
Valtiontaloudellinen tutkimuskeskus — Statens ekonomiska forskiningscentral (An Institiúid Rialtais um Thaighde Eacnamaíoch)
Väestörekisterikeskus — Befolkningsregistercentralen (An Lárionad um an gClár Daonra)
Ympäristöministeriö — Miljöministeriet (An Aireacht Comhshaoil):
Suomen ympäristökeskus — Finlands miljöcentral (Institiúid Comhshaoil na Fionlainne)
Asumisen rahoitus‑ ja kehityskeskus — Finansierings‑ och utvecklingscentralen för boendet (Lárionad na Fionlainne um Maoiniú agus Forbairt na Tithíochta)
Valtiontalouden Tarkastusvirasto — Statens Revisionsverk (An Oifig Iniúchóireachta Náisiúnta)
AN tSUALAINN
Akademien för de fria konsterna (Acadamh Ríoga na Mínealaíon)
Allmänna reklamationsnämnden (An Bord Náisiúnta um Ghearáin ó Thomhaltóirí)
Arbetsdomstolen (An Chúirt Oibreachais)
Arbetsförmedlingen (Seirbhísí Fostaíochta na Sualainne)
Arbetsgivarverk, statens (An Ghníomhaireacht Náisiúnta um Fhostóirí Rialtais)
Arbetslivsinstitutet (An Institiúid Náisiúnta um Shaol na hOibre)
Arbetsmiljöverket (Údarás na Sualainne um an Timpeallacht Oibre)
Arvsfondsdelegationen (Coimisiún na Sualainne um an gCiste Oidhreachta)
Arkitekturmuseet (An Músaem Ailtireachta)
Ljud och bildarkiv, statens (Cartlann Náisiúnta na Fuaime Taifeadta agus na nÍomhánna Gluaisteacha)
Barnombudsmannen (Oifig Ombudsman na Leanaí)
Beredning för utvärdering av medicinsk metodik, statens (Comhairle na Sualainne um Measúnú Teicneolaíochta sa Chúram Sláinte)
Kungliga Biblioteket (An Leabharlann Ríoga)
Biografbyrå, statens (Bord Náisiúnta na gCinsirí Scannán)
Biografiskt lexikon, svenskt (Ciclipéid Bheathaisnéise na Sualainne)
Bokföringsnämnden (Bord na Sualainne um Chaighdeáin Chuntasaíochta)
Bolagsverket (Oifig na Sualainne um Chlárú Cuideachtaí) Bostadskreditnämnd, statens (BKN) (An Bord Náisiúnta um Ráthú Creidmheasa Tithíochta)
Boverket (An Bord Náisiúnta Tithíochta)
Brottsförebyggande rådet (An Chomhairle Náisiúnta um Chosc na Coireachta)
Brottsoffermyndigheten (An tÚdarás um Íospartaigh a Chúiteamh agus um Thacaíocht d’Íospartaigh)
Centrala studiestödsnämnden (An Bord Náisiúnta um Chabhair do Mhic Léinn)
Datainspektionen (An Bord Cigireachta Sonraí)
Departementen (Aireachtaí (Ranna Rialtais))
Domstolsverket (Riarachán Náisiúnta na gCúirteanna)
Elsäkerhetsverket (An Bord Náisiúnta um Shábháilteacht Leictreach)
Energimarknadsinspektionen (Cigireacht na Sualainne um Margaí Fuinnimh)
Exportkreditnämnden (An Bord um Ráthú Creidmheasanna Onnmhairíochta)
Finanspolitiska rådet (Comhairle na Sualainne um Beartas Fioscach)
Finansinspektionen (An tÚdarás Maoirseachta Airgeadais)
Fiskeriverket (An Bord Náisiúnta Iascaigh)
Folkhälsoinstitut, statens (An Institiúid Náisiúnta um Shláinte Phoiblí)
Forskningsrådet för miljö, areella näringar och samhällsbyggande, Formas (Comhairle Taighde Comhshaoil na Sualainne)
Fortifikationsverket (An tÚdarás Náisiúnta um Dhaingniúcháin)
Medlingsinstitutet (An Oifig Náisiúnta Idirghabhála)
Försäkringskassan (An Oifig Árachais Shóisialta);
Geologiska undersökning, Sveriges (Suirbhéireacht Gheolaíochta na Sualainne)
Geotekniska institut, statens (An Institiúid Gheoiteicniúil)
Glesbygdsverket (An Ghníomhaireacht Náisiúnta um Fhorbairt Tuaithe)
Grafiska institutet och institutet för högre kommunikations‑ och reklamutbildning (An Institiúid Grafaice agus Scoil Iarchéime na Cumarsáide)
Granskningsnämnden för Radio och TV (Coimisiún Craolacháin na Sualainne)
Handelsflottans kultur‑ och fritidsråd (Seirbhís Rialtas na Sualainne do Mhairnéalaigh)
Handikappombudsmannen (An tOmbudsman do Dhaoine faoi Mhíchumas)
Haverikommission, statens (An Bord um Imscrúdú ar Thimpistí)
Hovrätterna (Na Cúirteanna Achomhairc) (6)
Hyres‑ och ärendenämnder (Binsí Réigiúnacha Cíosa agus Tionóntachtaí) (12)
Hälso‑ och sjukvårdens ansvarsnämnd (An Coiste um Fhreagracht Mhíochaine)
Högskoleverket (An Ghníomhaireacht Náisiúnta Ardoideachais)
Högsta domstolen (An Chúirt Uachtarach)
Institut för psykosocial miljömedicin, statens (An Institiúid Náisiúnta um Thosca Síceasóisialta agus Sláinte
Institut för tillväxtpolitiska studier (An Institiúid Náisiúnta um Staidéar Réigiúnach)
Institutet för rymdfysik (Institiúid na Sualainne um Fhisic an Spáis)
Internationella programkontoret för utbildningsområdet (Oifig an Chláir Idirnáisiúnta Oideachais agus Oiliúna)
Migrationsverket (Bord Imirce na Sualainne)
Jordbruksverk, statens (Bord Talmhaíochta na Sualainne)
Justitiekanslern (Oifig an tSeansailéara Dlí agus Cirt)
Jämställdhetsombudsmannen (Oifig an Ombudsman Comhdheiseanna)
Kammarkollegiet (An Bord Breithiúnach Náisiúnta um Thailte agus Cistí Poiblí)
Kammarrätterna (Na Cúirteanna Riaracháin Achomhairc) (4)
Kemikalieinspektionen (An Chigireacht Náisiúnta Ceimiceán)
Kommerskollegium (An Bord Náisiúnta Trádála)
Verket för innovationssystem ‑ VINNOVA Gníomhaireacht na Sualainne um Chórais Nuálaíochta)
Konjunkturinstitutet (An Institiúid Náisiúnta um Thaighde Eacnamaíoch)
Konkurrensverket (Údarás Iomaíochta na Sualainne)
Konstfack (An Coláiste Ealaíon, Ceardaíochta agus Dearthóireachta)
Konsthögskolan (An Coláiste Mínealaíon)
Nationalmuseum (An Músaem Náisiúnta Mínealaíon)
Konstnärsnämnden (An Coiste um Dheontais Ealaíon)
Konstråd, statens (An Chomhairle Náisiúnta Ealaíne)
Konsumentverket (An Bord Náisiúnta um Beartais Tomhaltóirí)
Kriminaltekniska laboratorium, statens (Saotharlann Náisiúnta na hEolaíochta Fóiréinsí)
Kriminalvården (An tSeirbhís Príosún agus Promhaidh)
Kriminalvårdsnämnden (An Bord Náisiúnta Parúl)
Kronofogdemyndigheten (Údarás Forfheidhmithe na Sualainne)
Kulturråd, statens (An Chomhairle Náisiúnta um Ghnóthaí Cultúrtha)
Kustbevakningen (Garda Cósta na Sualainne)
Lantmäteriverket (An tSuirbhéireacht Náisiúnta Talún)
Livrustkammaren/Skoklosters slott/ Hallwylska museet (An Armlann Ríoga)
Livsmedelsverk, statens (An Riarachán Náisiúnta Bia)
Lotteriinspektionen (An Bord Náisiúnta Cearrbhachais)
Läkemedelsverket (An Ghníomhaireacht um Tháirgí Míochaine)
Länsrätterna (Na Cúirteanna Riaracháin Contae) (24)
Länsstyrelserna (Na Boird Riaracháin Contae) (24)
Pensionsverk, statens (An Bord Náisiúnta Fostaithe agus Pinsean Rialtais)
Marknadsdomstolen (An Chúirt Mhargaidh)
Meteorologiska och hydrologiska institut, Sveriges (Institiúid Meitéareolaíocha agus Hidreolaíochta na Sualainne)
Moderna museet (An Nua‑Mhúsaem)
Musiksamlingar, statens (Bailiúcháin Náisiúnta Cheoil na Sualainne)
Myndigheten för handikappolitisk samordning (Gníomhaireacht na Sualainne um Chomhordú an Bheartais Míchumais)
Myndigheten för nätverk och samarbete inom högre utbildning (Gníomhaireacht na Sualainne um Líonraí agus Comhar san Ardoideachas)
Nämnden för statligt stöd till trossamfun (An Coimisiún um dheontais stáit do phobail reiligiúnacha)
Naturhistoriska riksmuseet (Músaem Stair an Dúlra)
Naturvårdsverket (An Ghníomhaireacht Náisiúnta um Chaomhnú Comhshaoil)
Nordiska Afrikainstitutet (Institiúid Lochlannach an Léinn Afracaigh)
Nordiska högskolan för folkhälsovetenskap (Scoil Nordach na Sláinte Poiblí)
Notarienämnden (Coiste na Nótairí)
Myndigheten för internationella adoptionsfrågor (Bord Náisiúnta na Sualainne um Uchtú Idirnáisiúnta)
Verket för näringslivsutveckling ‑ NUTEK (Gníomhaireacht na Sualainne um Fhás Eacnamaíoch agus Réigiúnach)
Ombudsmannen mot etnisk diskriminering (Oifig an Ombudsman um Idirdhealú Eitneach)
Patentbesvärsrätten (An Chúirt um Achomhairc i leith Paitinní)
Patent‑ och registreringsverket (An Oifig Paitinní agus Clárúcháin)
Personadressregisternämnd statens, SPAR‑nämnden (Bord na Sualainne um Chlár Sheoltaí an Daonra)
Polarforskningssekretariatet (Rúnaíocht na Sualainne um Thaighde Polach)
Presstödsnämnden (An Chomhairle um Fhóirdheontais Phreasa)
Rådet för Europeiska socialfonden i Sverige (Comhairle Chiste Sóisialta na hEorpa sa tSualainn)
Radio‑ och TV‑verket (Údarás Raidió agus Teilifíse na Sualainne)
Regeringskansliet (Oifigí an Rialtais)
Regeringsrätten (An Chúirt Riaracháin Uachtarach)
Riksantikvarieämbetet (An Bord Lárnach um Sheaniarsmaí Náisiúnta)
Nationaal Archief (Na Cartlanna Náisiúnta)
Riksdagsförvaltningen (Oifig Riaracháin na Parlaiminte)
Riksdagens ombudsmän, JO (Ombudsman na Parlaiminte)
Riksdagens revisorer (Iniúchóirí na Parlaiminte)
Riksgäldskontoret (An Oifig um an bhFiachas Náisiúnta)
Rikspolisstyrelsen (An Bord Náisiúnta Póilíní)
Riksrevisionen (An Biúró Náisiúnta Iniúchóireachta)
Riksutställningar, Stiftelsen (An tSeirbhís um Thaispeántais ar Camchuairt)
Rymdstyrelsen (An Bord Náisiúnta um an Spás)
Forskningsrådet för arbetsliv och socialvetenskap (Comhairle na Sualainne um an Saol Oibre agus Taighde Sóisialta)
Räddningsverk, statens (An Bord Náisiúnta Seirbhísí Tarrthála)
Rättshjälpsmyndigheten (An tÚdarás um Chúnamh Dlíthiúil)
Rättsmedicinalverket (An Bord Náisiúnta um Míochaine Fhóiréinseach)
Sameskolstyrelsen och sameskolor (Bord Scoile na Sámach (na Laplannach), Scoileanna na Sámach (na Laplannach)
Sjöfartsverket (An tÚdarás Náisiúnta Muirí)
Maritima museer, statens (Na Músaeim Náisiúnta Mhuirí)
Säkerhets‑ och intregritetsskyddsnämnden (Coimisiún na Sualainne um Shlándáil agus um Chosaint Sláine)
Skatteverket (Gníomhaireacht Cánach na Sualainne)
Skogsstyrelsen (An Bord Náisiúnta Foraoiseachta)
Skolverk, statens (An Ghníomhaireacht Náisiúnta Oideachais)
Smittskyddsinstitutet (Institiúid na Sualainne um Rialú Galar Tógálach)
Socialstyrelsen (An Bord Náisiúnta Sláinte agus Leasa)
Sprängämnesinspektionen (An Chigireacht Náisiúnta Pléascán agus Substaintí Inadhainte)
Statistiska centralbyrån (Oifig Staidrimh na Sualainne)
Statskontoret (An Ghníomhaireacht um Fhorbairt Riaracháin)
Strålsäkerhetsmyndigheten (Údarás na Sualainne um Shábháilteacht Radaíochta)
Styrelsen för internationellt utvecklingssamarbete, SIDA (Údarás na Sualainne um Chomhar Forbartha Idirnáisiúnta)
Styrelsen för psykologiskt försvar (An Bord Náisiúnta um Chosaint Shíceolaíoch agus Measúnú Comhréireachta)
Styrelsen för ackreditering och teknisk kontroll (Bord Creidiúnaithe na Sualainne)
Svenska Institutet, stiftelsen (Institiúid na Sualainne)
Talboks‑ och punktskriftsbiblioteket (An Leabharlann Leabhar Taifeadta agus Foilseachán Braille)
Tingsrätterna (Na Cúirteanna Dúiche agus Cathrach) (97)
Tjänsteförslagsnämnden för domstolsväsendet (An Coiste um Moltaí maidir le Breithiúna a Ainmniú)
Totalförsvarets pliktverk (An Bord um Liostú sna Fórsaí Armtha)
Tullverket (Bord Custaim na Sualainne)
Turistdelegationen (Údarás Turasóireachta na Sualainne)
Ungdomsstyrelsen (An Bord Náisiúnta um Ghnóthaí Óige)
Universitet och högskolor (Ollscoileanna agus Coláistí Ollscoile)
Utlänningsnämnden (An Bord um Achomhairc maidir le hEachtrannaigh)
Utsädeskontroll, statens (An Institiúid Náisiúnta um Thástáil agus Deimhniú Síolta)
Vatten‑ och avloppsnämnd, statens (An Binse Náisiúnta um Sholáthar Uisce agus um Múnlach)
Verket för högskoleservice (VHS) (An Ghníomhaireacht Náisiúnta Ardoideachais); Verket för näringslivsutveckling (NUTEK) (Gníomhaireacht na Sualainne um Fhorbairt Eacnamaíoch agus Réigiúnach)
Vetenskapsrådet (Comhairle Taighde na Sualainne)
Veterinärmedicinska anstalt, statens (An Institiúid Náisiúnta Tréidliachta)
Väg‑ och transportforskningsinstitut, statens (Institiúid Náisiúnta na Sualainne um Thaighde Bóithre agus Iompair)
Växtsortnämnd, statens (An Bord Náisiúnta um Chineálacha Plandaí)
Åklagarmyndigheten (Údarás Ionchúisimh na Sualainne)
Krisberedskapsmyndigheten (Gníomhaireacht na Sualainne um Bainistíocht Éigeandála)
Överklagandenämnden för nämndemannauppdrag (An Bord Achomharc um Misean Manna)
2. Nóta a ghabhann le Foroinn A
Le haon fho‑eintiteas a liostaítear faoi phointe (b) de cheannteideal 1, cumhdaítear freisin aon fho‑eintiteas de chuid údaráis chonarthacha de chuid Ballstáit den Aontas Eorpach ar choinníoll nach mbeidh pearsantacht dhlítheanach ar leithligh aige.
FOROINN B
POBLACHT NA CIRGISE
1. Eintitis faoi chumhdach:
Parlaimint Phoblacht na Cirgise (Jogorku Kenesh)
Oifig Riaracháin Oifig an Uachtaráin agus Rialtas Phoblacht na Cirgise
Aire Gnóthaí Eachtracha Phoblacht na Cirgise
Aireacht Dlí agus Cirt Phoblacht na Cirgise
Aireacht Airgeadais Phoblacht na Cirgise
Aireacht Geilleagair Phoblacht na Cirgise
Aireacht Talmhaíochta, Thionscal an Bhia agus Míntírithe Talún Phoblacht na Cirgise
Aireacht Iompair agus Bhóithre Phoblacht na Cirgise
Aireacht Oideachais agus Eolaíochta Phoblacht na Cirgise
Aireacht Sláinte Phoblacht na Cirgise
Aireacht Cultúir, Faisnéise agus Turasóireachta Phoblacht na Cirgise
Aireacht Saothair agus Forbartha Sóisialta Phoblacht na Cirgise
Coiste Stáit na dTeicneolaíochtaí Faisnéise agus Cumarsáide Phoblacht na Cirgise
Coiste an Stáit um Thionscal, Fuinneamh agus Fo‑Ithir Phoblacht na Cirgise
Seirbhís Cánach an Stáit faoi Rialtas Phoblacht na Cirgise
Seirbhís Chustaim an Stáit faoi Rialtas Phoblacht na Cirgise
Gníomhaireacht an Stáit um Chaomhnú an Chomhshaoil agus Foraoiseacht faoi Rialtas Phoblacht na Cirgise
Gníomhaireacht an Stáit um an Óige, Cultúr Fisiciúil agus Spórt faoi Rialtas Phoblacht na Cirgise
Gníomhaireacht an Stáit um Ailtireacht, Foirgníocht, Tithíocht agus Seirbhísí Comhchoitinne faoi Rialtas Phoblacht na Cirgise
Gníomhaireacht an Stáit um Rialáil Frith‑Mhonaplachta faoi Rialtas Phoblacht na Cirgise
Gníomhaireacht an Stáit um Féin‑Riail Áitiúil agus Caidreamh Idireitneach de chuid Rialtas Phoblacht na Cirgise
Gníomhaireacht an Stáit um Rialáil Breosla agus Coimpléacs Fuinnimh de chuid Rialtas Phoblacht na Cirgise
Seirbhís an Stáit um Rialáil an Mhargaidh Airgeadais agus Maoirseacht faoi Rialtas Phoblacht na Cirgise
Seirbhís an Stáit um Chomhrac in aghaidh Coireanna Eacnamaíocha faoi Rialtas Phoblacht na Cirgise
Seirbhís an Stáit um Maoin Intleachtúil agus Nuálaíocht faoi Rialtas Phoblacht na Cirgise
Seirbhís Faisnéise Airgeadais an Stáit faoi Rialtas Phoblacht na Cirgise
Seirbhís an Stáit um Rialú Drugaí de chuid Phoblacht na Cirgise
Seirbhís Chlárúcháin an Stáit faoi Rialtas Phoblacht na Cirgise
Seirbhís Imirce Stáit Phoblacht na Cirgise
Ciste Cúltaca Bunábhar an Stáit faoi Rialtas Phoblacht na Cirgise
Ciste Árachais Sláinte Sainordaithigh Phoblacht na Cirgise
Ciste Bainistíochta Maoine an Stáit faoi Rialtas Phoblacht na Cirgise
Cigireacht an Stáit um Shábháilteacht Tréidliachta agus Fíteashláintíochta faoi Rialtas Phoblacht na Cirgise
Cigireacht an Stáit um Shábháilteacht Éiceolaíoch agus Theicniúil faoi Rialtas Phoblacht na Cirgise
Ciste Sóisialta Phoblacht na Cirgise
Seirbhís Pearsanra Stáit Phoblacht na Cirgise
Coiste Náisiúnta Staidrimh Phoblacht na Cirgise
Roinn Bhreithiúna Chúirt Uachtarach Phoblacht na Cirgise
Coimisiún Ardfhianuithe Phoblacht na Cirgise
Gníomhaireacht Phoblacht na Cirgise um Atheagrú na mBanc
Coimisiún an Stáit um Ghnóthaí Reiligiúnacha faoi Uachtarán Phoblacht na Cirgise
Oifig Phríomh‑Ionchúisitheoir Phoblacht na Cirgise
Comhlachas cuntasóirí Phoblacht na Cirgise
2. Nóta a ghabhann le Foroinn B
Le heintitis Rialtas Láir Phoblacht na Cirgise mar a leagtar amach i liosta na n‑eintiteas cumhdaithe, cumhdaítear freisin aon fho‑eintiteas d’aon eintiteas a liostaítear faoi cheannteideal 1, ar choinníoll nach mbeidh pearsantacht dhlítheanach ar leithligh aige.
ROINN 2
EINTITIS RIALTAIS FO-LÁIR
Tairseacha:
Mura bhforáiltear a mhalairt san Iarscríbhinn seo agus faoi réir na Nótaí a ghabhann leis an Roinn seo agus na Nótaí Ginearálta i Roinn 5, tá feidhm ag Caibidil 9 maidir le heintitis soláthair na bPáirtithe a chumhdaítear i bhFo‑Ranna A agus B den Roinn seo má tá luach na soláthairtí cothrom leis na tairseacha seo a leanas nó má sháraíonn sé iad:
(a) 200 000 CTS le haghaidh na n‑earraí uile;
(b) 200 000 CTS le haghaidh na seirbhísí a shonraítear i Roinn 4;
(c) 5 000 000 CTS le haghaidh na seirbhísí foirgníochta uile a liostaítear i Rannán 51 de CPC NA.
FOROINN A
AN tAONTAS EORPACH
1. Eintitis faoi chumhdach:
Gach údarás conarthach áitiúil nó réigiúnach de na haonaid riaracháin mar a shainmhínítear le Rialachán (CE) Uimh. 1059/2003 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Bealtaine 2003 maidir le haicmiú comhchoiteann aonad críchei ndáil le staidreamh (dá ngairtear ‘Rialúchán NUTS’ anseo feasta) a bhunú 46 .
2. Nóta a ghabhann le Foroinn A
(a) Chun críocha na Roinne seo, tuigfear go gciallaíonn ‘údaráis chonarthacha réigiúnacha’ eintitis soláthair na n‑aonad riaracháin a thagann faoin aicmiú staitistiúil comhchoiteann aonad críche (dá ngairtear ‘NUTS’ anseo feasta) NUTS 1 agus NUTS 2, dá dtagraítear i Rialachán NUTS.
(b) Chun críocha na Roinne seo, tuigfear go gciallaíonn ‘údaráis chonarthacha áitiúla’ eintitis soláthair na n‑aonad riaracháin a thagann faoi NUTS 3 agus aonaid riaracháin níos lú, dá dtagraítear i Rialachán NUTS.
FOROINN B
POBLACHT NA CIRGISE
1. Eintitis faoi chumhdach:
(a) RIARACHÁIN RÉIGIÚNACHA STÁIT:
Chui
Talas
Issyk‑Kul
Jalal‑Abad
Naryn
Osh
Batken
(b) LÁRIONAID RÉIGIÚNACHA (OIFIGÍ AN MHÉARA AGUS CEANTAIR RIARACHÁIN):
Oifig Mhéara Bishkek
Oifig Mhéara Osh
Oifig Mhéara Talas
Oifig Mhéara Kara‑Kol
Oifig Mhéara Jalal‑Abad
Oifig Mhéara Naryn
Oifig Mhéara Batken
(c) CEANTAIR RIARACHÁIN BISHKEK
Ceantar Pervomaisky
Réigiún Sverdlovsk
Ceantar Oktyabrsky
Ceantar Leninsky
(d) BARDAIS UIRBEACHA (OIFIGÍ AN MHÉARA):
Tokmok
Kara‑Balta
Kaindy
Shopokov
Kant
Orlovka
Kemin
Kara‑Suu
Nookat
Uzgen
Naryn
Kara‑Kul
Tash Kumyr
Maylu‑Suu
Kerben
Kochkor‑Ata
Kok‑Jangak
Toktogul
Balykchy
Cholpon‑Ata
Isfana
Aydarken
Kadamzhay
Kyzyl‑Kiya
Sulukta
(e) CEANTAIR
(i) Bardais tuaithe i Réigiún Chui:
Gach bardas tuaithe i gCeantar Alamedin (17 mbardas tuaithe)
Gach bardas tuaithe i gCeantar Jayl (13 bhardas tuaithe)
Gach bardas tuaithe i gCeantar Kemin (10 mbardas tuaithe)
Gach bardas tuaithe i gCeantar Moskov (12 bhardas tuaithe)
Gach bardas tuaithe i gCeantar Panfilov (6 bhardas tuaithe)
Gach bardas tuaithe i gCeantar Sokuluk (19 mbardas tuaithe)
Gach bardas tuaithe i gCeantar Chui (10 mbardas tuaithe)
Gach bardas tuaithe i gCeantar Issyk‑ Ata (18 mbardas tuaithe).
(ii) Bardais tuaithe i Réigiún Issyk‑Kul:
Gach bardas tuaithe i gCeantar Ak‑Suu (13 bhardas tuaithe)
Gach bardas tuaithe i gCeantar Jeti‑Oguz (13 bhardas tuaithe)
Gach bardas tuaithe i gCeantar Ton (9 mbardas tuaithe)
Gach bardas tuaithe i gCeantar Typ (12 bhardas tuaithe)
Gach bardas tuaithe i gCeantar Issyk‑Kol (12 bhardas tuaithe)
(iii) Bardais tuaithe i Réigiún Talas:
Gach bardas tuaithe i gCeantar Bakai‑Ata (8 mbardas tuaithe)
Gach bardas tuaithe i gCeantar Kara‑Buura (9 mbardas tuaithe)
Gach bardas tuaithe i gCeantar Manas (6 bhardas tuaithe)
Gach bardas tuaithe i gCeantar Talas (13 bhardas tuaithe)
(iv) Bardais tuaithe i Réigiún Osh:
Gach bardas tuaithe i gCeantar Alay (12 bhardas tuaithe)
Gach bardas tuaithe i gCeantar Aravan (8 mbardas tuaithe)
Gach bardas tuaithe i gCeantar Kara‑Kulja (11 bhardas tuaithe)
Gach bardas tuaithe i gCeantar Kara‑Suu (16 bhardas tuaithe)
Gach bardas tuaithe i gCeantar Nookat (15 bhardas tuaithe)
Gach bardas tuaithe i gCeantar Uzgen (19 mbardas tuaithe)
Gach bardas tuaithe i gCeantar Chon‑Alay (3 bhardas tuaithe)
(v) Bardais tuaithe i Réigiún Naryn:
Gach bardas tuaithe i gCeantar Ak‑Talaa (13 bhardas tuaithe)
Gach bardas tuaithe i gCeantar At‑Bashi (11 bhardas tuaithe)
Gach bardas tuaithe i gCeantar Jumgal (12 bhardas tuaithe)
Gach bardas tuaithe i gCeantar Kochkor (11 bhardas tuaithe)
Gach bardas tuaithe i gCeantar Naryn (6 bhardas tuaithe)
(vi) Bardais tuaithe i Réigiún Jalal‑Abad:
Gach bardas tuaithe i gCeantar Aksy (12 bhardas tuaithe)
Gach bardas tuaithe i gCeantar Ala‑Buka (8 mbardas tuaithe)
Gach bardas tuaithe i gCeantar Bazar‑Korgon (9 mbardas tuaithe)
Gach bardas tuaithe i gCeantar Nooken (8 mbardas tuaithe)
Gach bardas tuaithe i gCeantar Suzak (13 bhardas tuaithe)
Gach bardas tuaithe i gCeantar Toguz‑ Toro (4 bhardas tuaithe)
Gach bardas tuaithe i gCeantar Toktogul (11 bhardas tuaithe)
Gach bardas tuaithe i gCeantar Chatkal (2 bhardas tuaithe)
(vii) Bardais tuaithe i Réigiún Batken:
Gach bardas tuaithe i gCeantar Batken (10 mbardas tuaithe)
Gach bardas tuaithe i gCeantar Kadamjai (11 bhardas tuaithe)
Gach bardas tuaithe i gCeantar Leylek (8 mbardas tuaithe)
2. Nóta a ghabhann le Foroinn B
Leis na heintitis rialtais fo‑láir a liostaítear san Fhoroinn seo agus mar a shainmhínítear leis an Dlí maidir le Féin‑Rialú Áitiúil de chuid Phoblacht na Cirgise an 3 Lúnasa 2012 Uimh. 149, áirítear aon fhochomhlacht agus aon fho‑eagraíocht atá faoi mhaoirseacht nó faoi rialú eintitis den sórt sin, ar choinníoll nach mbeidh pearsantacht dhlítheanach ar leithligh acu.
ROINN 3
EINTITÍS EILE A CHUMHDAÍTEAR
Tairseacha:
Mura bhforáiltear a mhalairt san Iarscríbhinn seo agus faoi réir na Nótaí a ghabhann leis an Roinn seo agus na Nótaí Ginearálta i Roinn 5, tá feidhm ag Caibidil 9 maidir le heintitis soláthair eile na bPáirtithe a chumhdaítear i bhFoRanna A agus B den Roinn seo má tá luach na soláthairtí cothrom leis na tairseacha seo a leanas nó má sháraíonn sé iad:
(a) 400 000 CTS le haghaidh na n‑earraí uile;
(b) 400 000 CTS le haghaidh na seirbhísí a shonraítear i Roinn 4;
(c) 5 000 000 CTS le haghaidh na seirbhísí foirgníochta uile a liostaítear i Rannán 51 de CPC NA.
FOROINN A
AN tAONTAS EORPACH
1. Eintitis faoi chumhdach:
(a) Le haghaidh an Aontais Eorpaigh, cumhdaítear leis an Roinn seo eintitis soláthair a chumhdaítear le Treoir 2014/25/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 47 ar údaráis chonarthacha iad de bhun na Treorach sin, lena n‑áirítear na húdaráis sin a chumhdaítear faoi Roinn 1 agus Roinn 2 den Iarscríbhinn seo nó gnóthais phoiblí, agus ar ceann dá gcuid gníomhaíochtaí aon ghníomhaíocht den mhéid seo a leanas nó aon mheascán de:
(i) líonraí fosaithe a sholáthar nó a oibriú a bheartaítear chun seirbhís a sholáthar don phobal i dtaca le huisce óil a tháirgeadh, a iompar nó a dháileadh nó le huisce óil a sholáthar do líonraí den sórt sin;
(ii) líonraí fosaithe a sholáthar nó a oibriú a bheartaítear chun seirbhís a sholáthar don phobal i dtaca le leictreachas a tháirgeadh, a iompar nó a dháileadh nó le leictreachas a sholáthar do líonraí den sórt sin;
(iii) saoráidí aerfoirt nó saoráidí eile críochfoirt a sholáthar d’aeriompróirí;
(iv) saoráidí calafoirt mhuirí nó intíre nó saoráidí eile críochfoirt a sholáthar d’iompróirí ar muir nó ar uiscebhealach intíre;
(v) líonraí a sholáthar nó a oibriú ar líonraí iad lena soláthraítear seirbhís don phobal i réimse an iompair d’iarnród uirbeach, de chórais uathoibrithe, bealaí tram, bus tralaí, bus nó cábla;
(vi) líonraí a sholáthar nó a oibriú ar líonraí iad lena soláthraítear seirbhís don phobal i réimse an iompair d’iarnród.
(b) Liostaí táscacha d’údaráis chonarthacha agus de ghnóthais phoiblí an Aontais Eorpaigh a chomhlíonann na critéir a leagtar amach i bpointe (a), soláthraítear iad in Iarscríbhinn 3 d’Fhoscríbhinn I ón Aontas a ghabhann leis an gComhaontú maidir le Soláthar Rialtais de chuid EDT.
2. Nótaí a ghabhann le Foroinn A
(a) Soláthar chun gníomhaíocht a shaothrú arna liostú i bpointí (a)(i) go (a)(vi) faoi cheannteideal 1, ní chumhdaítear le Caibidil 9 é más rud é go bhfuil an ghníomhaíocht neamhchosanta ar iomaíocht sa mhargadh lena mbaineann.
(b) Níl feidhm ag Caibidil 9 maidir le soláthar ag eintitis soláthair a chumhdaítear faoin Iarscríbhinn seo chun na gcríoch seo a leanas:
(i) uisce a cheannach agus chun fuinneamh nó breoslaí a sholáthar chun fuinneamh a tháirgeadh;
(ii) cuspóirí seachas a ngníomhaíochtaí a shaothrú mar a liostaítear i bpointí (a)(i) go (a)(vi) faoi cheannteideal 1 nó chun na gníomhaíochtaí sin a shaothrú i dtír lasmuigh den Limistéar Eorpach Eacnamaíoch; nó
(iii) athdhíol nó ligean ar fruiliú do thríú páirtithe, ar choinníoll nach mbeidh aon cheart speisialta ná eisiach ag an eintiteas soláthair chun ábhar na gconarthaí sin a dhíol nó a ligean ar fruiliú agus go mbeidh eintitis eile saor chun é a dhíol nó a ligean ar fruiliú faoi na coinníollacha céanna agus a bhíonn an t‑eintiteas soláthair.
(c) I dtaca le soláthar uisce óil nó leictreachais ag eintiteas soláthair seachas údarás conarthach do líonraí lena soláthraítear seirbhís don phobal, ní bhreithneofar é sin ina ghníomhaíocht de réir bhrí phointí (a)(i) nó (a)(ii) faoi cheannteideal 1 más rud é:
(i) go dtarlaíonn táirgeadh an uisce óil nó an leictreachais ag an eintitis lena mbaineann toisc gur gá ídiú an uisce nó an leictreachais sin chun gníomhaíocht a dhéanamh seachas na gníomhaíochtaí sin dá dtagraítear i bpointí (a)(i) go (a)(vi) faoi cheannteideal 1; agus
(ii) go mbraitheann an soláthar don líonra poiblí ar ídiú an ábhair sin ag an eintiteas féin agus air sin amháin, agus nár mhó ná 30 % é den mhéid iomlán uisce óil nó fuinnimh a tháirgeann an t‑eintiteas, ag féachaint don mhéid ar an meán le 3 bliana roimhe, lena n‑áirítear an bhliain atá ann faoi láthair.
(d) Ar choinníoll go gcomhlíonfar na coinníollacha a leagtar amach i bpointe (e), níl feidhm ag Caibidil 9 maidir le conarthaí arna ndámhachtain:
(i) ag eintiteas soláthair do ghnóthas cleamhnaithe 48 ; nó
(ii) ag comhfhiontar, arna dhéanamh go heisiach ag roinnt eintiteas soláthair chun gníomhaíochtaí a dhéanamh de réir bhrí phointí (a)(i) go (a)(vi) faoi cheannteideal 1, do ghnóthas atá cleamhnaithe le ceann de na heintitis soláthair sin.
(e) Tá feidhm ag pointe (d) maidir le seirbhísí nó le conarthaí soláthair ar choinníoll, i dtaca le 80 % ar a laghad de mheánláimhdeachas an ghnóthais chleamhnaithe i leith seirbhísí nó soláthairtí le haghaidh na 3 bliana roimhe, go dtagann an láimhdeachas sin as na seirbhísí nó na soláthairtí sin a sholáthar do ghnóthais lena bhfuil sé cleamhnaithe.
(f) Ar choinníoll go mbeidh an comhfhiontar curtha ar bun chun an ghníomhaíocht lena mbaineann a dhéanamh ar feadh tréimhse 3 bliana ar a laghad agus go sonrófar leis an ionstraim lenar cuireadh an comhfhiontar ar bun go mbeidh na heintitis soláthair lena ndéantar an comhfhiontar ina gcuid den chomhfhiontar sin ar feadh na tréimhse céanna, níl feidhm ag Caibidil 9 maidir le conarthaí arna ndámhachtain ag:
(i) comhfhiontar, arna dhéanamh go heisiach ag roinnt eintiteas soláthair chun gníomhaíochtaí a dhéanamh de réir bhrí phointí (a)(i) go (a)(vi) faoi cheannteideal 1, d’aon cheann de na heintitis soláthair sin; nó
(ii) eintiteas soláthair do chomhfhiontar den sórt sin ar cuid den chomhfhiontar sin an t‑eintiteas soláthair.
FOROINN B
POBLACHT NA CIRGISE
Eintitis faoi chumhdach:
Cuideachta Comhstoic Oscailte ‘Líonra Náisiúnta Leictreachais na Cirgeastáine’
Cuideachta Comhstoic Oscailte ‘Stáisiúin Leictreachais’
Cuideachta Comhstoic ‘Sever’ agus cuideachtaí dáileacháin eile
Cuideachta Comhstoic Oscailte ‘Bishkekteploset’
An Fiontar Stáit ‘Kyrgyzaeronavigatsiya’
An Fiontar Stáit ‘Cuideachta Náisiúnta Kyrgyz Temir Jolu’ faoi Aireacht Iompair agus Cumarsáide Phoblacht na Cirgise
Cuideachta Comhstoic Oscailte ‘Vostokelektro’
Cuideachta Comhstoic Oscailte ‘Jalalabatelectro’
Cuideachta Comhstoic Oscailte ‘Oshelectro’
Cuideachta Comhstoic Oscailte ‘Aerfort Idirnáisiúnta Manas’ 49
An tAonad Táirgeachta agus Bainistíochta Oibriúcháin ‘Bishkekvodokanal’ ag Oifige Mhéara Bishkek
Corparáid Chraolacháin Phoiblí Phoblacht na Cirgise
Saorchriosanna Eacnamaíocha Phoblacht na Cirgise
An Fiontar Stáit ‘Stáisiún bus Bishkek’
An Fiontar Stáit ‘Kyrgyz Avtobeketi’
An Fiontar Stáit ‘Kyrgyz Pochtasy’
ROINN 4
SEIRBHÍSÍ
Maidir le Poblacht na Cirgise agus an tAontas Eorpach:
Mura bhforáiltear a mhalairt san Iarscríbhinn seo agus faoi réir na Nótaí Ginearálta atá i Roinn 5, cumhdaítear na seirbhísí seo a leanas le Caibidil 9, a shainaithnítear i gcomhréir le CPC NA mar a leagtar amach i Liosta Aicmiúcháin Earnálach na Seirbhísí de chuid EDT (MTN.GNS/W/120) 50 , más rud é gur eintitis a chumhdaítear le Ranna 1 go 3 den Iarscríbhinn seo a sholáthraíonn na seirbhísí sin.
|
|
Uimh. thagartha CPC NA |
|
Seirbhísí cothabhála agus deisiúcháin |
6112, 6122, 633, 886 |
|
Seirbhísí iompair talún, lena n‑áirítear seirbhísí carr armúrtha, agus seirbhísí cúiréireachta, seachas post a iompar |
712 (seachas 71235), 7512, 87304 |
|
Seirbhísí aeriompair paisinéirí agus lastais, seachas post a iompar |
73 (seachas 7321) |
|
Post a iompar de thalamh, seachas d’iarnród, agus d’aer |
71235, 7321 |
|
Seirbhísí teileachumarsáide |
752 |
|
Seirbhísí airgeadais Seirbhísí árachais Seirbhísí baincéireachta agus infheistíochtaí 51 |
ex 81 812, 814 |
|
Seirbhísí ríomhaireachta agus seirbhísí gaolmhara |
84 |
|
Seirbhísí cuntasaíochta, iniúchóireachta agus leabharchoimeádta |
862 |
|
Seirbhísí taighde margaidh agus seirbhísí pobalbhreitheanna |
864 |
|
Seirbhísí comhairliúcháin bainistíochta agus seirbhísí gaolmhara |
865, 866 52 |
|
Seirbhísí ailtireachta; seirbhísí innealtóireachta agus seirbhísí innealtóireachta comhtháite, seirbhísí pleanála uirbí agus ailtireachta tírdhreacha; seirbhísí gaolmhara comhairliúcháin eolaíoch agus theicniúil; seirbhísí tástála agus anailíse teicniúla |
867 |
|
Seirbhísí fógraíochta |
871 |
|
Seirbhísí glantóireachta foirgneamh agus seirbhísí bainistíochta maoine |
874; 82201-82206 |
|
Seirbhísí foilsitheoireachta agus priontála ar bhonn táille nó conartha |
88442 |
|
Diúscairt séarachais agus bruscair; sláintíocht agus seirbhísí comhchosúla |
94 |
ROINN 5
NÓTAÍ GINEARÁLTA AGUS MAOLUITHE
FOROINN A
AN tAONTAS EORPACH
1. Níl feidhm ag Caibidil 9 maidir leis na cineálacha soláthair seo a leanas:
(a) táirgí talmhaíochta a sholáthar arna ndéanamh ar mhaithe le cláir tacaíochta talmhaíochta agus le cláir beathaithe daoine (e.g. cúnamh bia lena n‑áirítear cúnamh fóirithinte práinneach);
(b) soláthar ag craoltóirí agus conarthaí chun ábhar cláir a fháil, a fhorbairt, a léiriú nó a chomhléiriú le haghaidh am craolacháin; agus
(c) soláthar ag eintitis soláthair a chumhdaítear faoi Ranna 1 agus 2, i dtaca le gníomhaíochtaí i réimsí an uisce óil, fuinnimh, iompair agus na hearnála poist, mura gcumhdaítear faoi Roinn 3 é.
2. I leith Oileáin Åland (Ahvenanmaa), tá feidhm ag coinníollacha speisialta Phrótacal Uimh. 2 maidir le hOileáin Åland a ghabhann le Conradh Aontachais na Fionlainne leis an Aontas Eorpach.
FOROINN B
POBLACHT NA CIRGISE
Níl feidhm ag Caibidil 9 maidir leis na cineálacha soláthair seo a leanas:
(a) seirbhísí foirgníochta agus earraí a sholáthraíonn ionadaíochtaí taidhleoireachta ar an gcoigríoch;
(b) táirgí talmhaíochta arna ndéanamh ar mhaithe le cláir tacaíochta talmhaíochta agus cláir beathaithe daoine;
(c) soláthar rialtais a bhaineann leis an tslándáil náisiúnta;
(d) soláthar rialtais a bhaineann le soláthar cosanta don rialtas chun rúin stáit a chosaint nó chun tubaistí nádúrtha a chosc agus a bhainistiú;
(e) soláthar earraí, oibreacha agus seirbhísí ó ‘mhonaplachtaí nádúrtha’ mar a shainmhínítear le dlí ábhartha Phoblacht na Cirgise ar phraghsanna arna leagan síos ag údarás rialála ábhartha Phoblacht na Cirgise;
(f) soláthar oibreacha agus seirbhísí ar de réir reachtaíocht Phoblacht na Cirgise, gur féidir le comhlachtaí feidhmiúcháin rialtais sonracha iad a sholáthar go heisiach, lena n‑áirítear aon fhochomhlacht, eintiteas stáit nó duine dlítheanach ar leis an rialtas 100 % de na scaireanna;
(g) soláthar arna dhéanamh ag eintiteas soláthair a chumhdaítear faoi Ranna 1 go 3 thar ceann eintiteas neamhchumhdaithe;
(h) soláthar arna dhéanamh ag eintitis soláthair ar soláthar comhpháirteanna earraí nó seirbhísí nach gcumhdaítear leis an Iarscríbhinn seo iad féin.
(i) soláthar ag craoltóirí agus conarthaí chun ábhar cláir a fháil, a fhorbairt, a léiriú nó a chomhléiriú le haghaidh am craolacháin.
(j) soláthar ag eintitis soláthair a chumhdaítear faoi Ranna 1 agus 2, i dtaca le gníomhaíochtaí i réimsí an uisce óil, fuinnimh, iompair agus na hearnála poist, mura gcumhdaítear faoi Roinn 3 é.
ROINN 6
MEÁIN CHUN FAISNÉIS SOLÁTHAIR A FHOILSIÚ
FOROINN A
AN tAONTAS EORPACH
1. Foilsiú faisnéise soláthair ghinearálta
Is iad na meáin seo a leanas na meáin atá ainmnithe agus á n‑úsáid ag an Aontas Eorpach chun na ceanglais foilsiúcháin ghinearálta a chomhlíonadh de bhun Airteagal 159(1) den Chomhaontú seo agus dá dtagraítear i bpointe (a) de mhír 2 den Airteagal sin:
(a) LEIBHÉAL AN AONTAIS EORPAIGH
http://simap.ted.europa.eu
Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh
(b) BALLSTÁIT AN AONTAIS EORPAIGH
AN BHEILG
(i) Dlíthe, rialacháin ríoga, rialacháin airí, ciorcláin airí:
le Moniteur Belge
(ii) Dlí‑eolaíocht:
Pasicrisie
AN BHULGÁIR
(i) Dlíthe agus rialacháin:
Държавен вестник (Iris an Stáit)
(ii) Cinntí breithiúnacha:
http://www.sac.government.bg
(iii) Rialuithe riaracháin ag a bhfuil feidhm ghinearálta agus aon nós imeachta:
http://www.aop.bg
http://www.cpc.bg
AN tSEICIA
(i) Dlíthe agus rialacháin:
Sbírka zákonů České republiky (Bailiúchán Dlíthe Phoblacht na Seice)
(ii) Rialuithe ón Oifig um Chosaint na hIomaíochta:
Bailiúchán na Rialuithe ón Oifig um Chosaint na hIomaíochta
AN DANMHAIRG
(i) Dlíthe agus rialacháin:
Lovtidende
(ii) Cinntí breithiúnacha:
Ugeskrift for Retsvæsen
(iii) Rialuithe agus nósanna imeachta riaracháin:
Ministerialtidende
(iv) Rialuithe ó Bhord na Danmhairge um Ghearáin maidir le Soláthar Poiblí:
Kendelser fra Klagenævnet for Udbud
AN GHEARMÁIN
(i) Dlíthe agus rialacháin:
Bundesgesetzblatt
Bundesanzeiger
(ii) Cinntí breithiúnacha:
Entscheidungsammlungen des: Bundesverfassungsgerichts; Bundesgerichtshofs; Bundesverwaltungsgerichts; Bundesfinanzhofs sowie der Oberlandesgerichte
AN EASTÓIN
(i) Dlíthe, rialacháin agus rialuithe riaracháin ag a bhfuil feidhm ghinearálta:
Riigi Teataja — http://www.riigiteataja.ee
(ii) Nósanna imeachta maidir le soláthar rialtais:
https://riigihanked.riik.ee
ÉIRE
Dlíthe agus rialacháin:
Iris Oifigiúil (Official Gazette of the Irish Government)
AN GHRÉIG
Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της Ελληνικής Δημοκρατίας (Iris Rialtais na Gréige)
AN SPÁINN
(i) Dlíthe agus rialacháin:
Boletin Oficial del Estado
(ii) Cinntí breithiúnacha:
Níl aon fhoilseachán oifigiúil
AN FHRAINC
(i) Dlíthe agus rialacháin:
Journal Officiel de la République française
(ii) Dlí‑eolaíocht:
Recueil des arrêts du Conseil d'État
(iii) Revue des marchés publics
AN CHRÓIT
Narodne novine — http://www.nn.hr
AN IODÁIL
(i) Dlíthe agus rialacháin:
Gazzetta Ufficiale
(ii) Dlí‑eolaíocht:
Níl aon fhoilseachán oifigiúil
AN CHIPIR
(i) Dlíthe agus rialacháin:
Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας (Iris Oifigiúil na Poblachta)
(ii) Cinntí breithiúnacha:
Αποφάσεις Ανωτάτου Δικαστηρίου 1999 — Τυπογραφείο της Δημοκρατίας (Cinntí ón Ard‑Chúirt Uachtarach — Oifig Priontála)
AN LAITVIA
Dlíthe agus rialacháin:
Latvijas vēstnesis (Nuachtán Oifigiúil)
AN LIOTUÁIN
(i) Dlíthe, rialacháin agus forálacha riaracháin:
Teisės aktų registras (Clár na nGníomhartha Dlí)
(ii) Cinntí breithiúnacha, dlí‑eolaíocht:
Feasachán Chúirt Uachtarach na Liotuáine 'Teismų praktika'
Feasachán Chúirt Riaracháin Uachtarach na Liotuáine 'Administracinių teismų praktika'
LUCSAMBURG
(i) Dlíthe agus rialacháin:
Mémorial
(ii) Dlí‑eolaíocht:
Pasicrisie
AN UNGÁIR
(i) Dlíthe agus rialacháin:
Magyar Közlöny (Iris Oifigiúil Phoblacht na hUngáire)
(ii) Dlí‑eolaíocht:
Közbeszerzési Értesítő — a Közbeszerzések Tanácsa Hivatalos Lapja (Feasachán Soláthair Phoiblí — Iris Oifigiúil na Comhairle um Sholáthar Poiblí)
MÁLTA
Dlíthe agus rialacháin:
Iris an Rialtais
AN ÍSILTÍR
(i) Dlíthe agus rialacháin:
Nederlandse Staatscourant nó Staatsblad
(ii) Dlí‑eolaíocht:
Níl aon fhoilseachán oifigiúil
AN OSTAIR
(i) Dlíthe agus rialacháin:
Österreichisches Bundesgesetzblatt
Amtsblatt zur Wiener Zeitung
(ii) Cinntí breithiúnacha:
Entscheidungen des Verfassungsgerichtshofes, Verwaltungsgerichtshofes, Obersten Gerichtshofes, der Oberlandesgerichte, des Bundesverwaltungsgerichtes und der Landesverwaltungsgerichte — http://ris.bka.gv.at/Judikatur/
AN PHOLAINN
(i) Reachtaíocht:
Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej (Iris na nDlíthe — Poblacht na Polainne)
(ii) Cinntí breithiúnacha, dlí‑eolaíocht:
'Zamówienia publiczne w orzecznictwie. Wybrane orzeczenia zespołu arbitrów i Sądu Okręgowego w Warszawie' (Rogha breitheanna ó phainéil eadrána agus ón gCúirt Réigiúnach i Vársá)
AN PHORTAINGÉIL
(i) Dlíthe agus rialacháin:
Diário da República Portuguesa 1a Série A e 2a série
(ii) Foilseacháin Bhreithiúnacha:
Boletim do Ministério da Justiça
Colectânea de Acordos do Supremo Tribunal Administrativo
Colectânea de Jurisprudencia Das Relações
AN RÓMÁIN
(i) Dlíthe agus rialacháin:
Monitorul Oficial al României (Iris Oifigiúil na Rómáine)
(ii) Cinntí breithiúnacha, rialuithe riaracháin ag a bhfuil feidhm ghinearálta agus aon nós imeachta:
http://www.anrmap.ro
AN tSLÓIVÉIN
(i) Dlíthe agus rialacháin:
Predsednik Republike Slovenije (Iris Oifigiúil Phoblacht na Slóivéine)
(ii) Cinntí breithiúnacha:
Níl aon fhoilseachán oifigiúil
AN tSLÓVAIC
(i) Dlíthe agus rialacháin:
Zbierka zákonov (Bailiúchán Dlíthe)
(ii) Cinntí breithiúnacha:
Níl aon fhoilseachán oifigiúil
AN FHIONLAINN
Suomen Säädöskokoelma — Finlands Författningssamling (Bailiúchán Reachtanna na Fionlainne)
AN tSUALAINN
Svensk Författningssamling (Cód Reachtanna na Sualainne)
2. Foilsiú fógraí soláthair
I dtaca leis na meáin leictreonacha nó pháipéir atá ainmnithe agus á n‑úsáid ag an Aontas Eorpach agus ag Ballstáit an Aontais chun fógraí a fhoilsiú mar a cheanglaítear le hAirteagail 159, 161(7) agus 168(2) de Chaibidil 9 (Soláthar Poiblí) de bhun phointe (b) d’Airteagal 158(2) den Chaibidil sin, is iad na meáin seo a leanas iad:
(a) LEIBHÉAL AN AONTAIS EORPAIGH
Forlíonadh ar Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh, agus a leagan leictreonach:
TED (tenders electronically daily) [tairiscintí go leictreonach agus go laethúil] http://ted.europa.eu (fáil air ón tairseach http://simap.ted.europa.eu freisin)
(b) BALLSTÁIT AN AONTAIS EORPAIGH
AN BHEILG
Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh, leagan ar líne, Tenders Electronic Daily [Tairiscintí go Leictreonach agus go Laethúil] — http://ted.europa.eu
Le Bulletin des Adjudications
Foilseacháin eile sa phreas speisialaithe
AN BHULGÁIR
Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh, leagan ar líne, Tenders Electronic Daily [Tairiscintí go Leictreonach agus go Laethúil] — http://ted.europa.eu
Държавен вестник (Iris an Stáit) — http://dv.parliament.bg
Clár Soláthair Phoiblí — http://www.aop.bg
AN tSEICIA
Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh, leagan ar líne, Tenders Electronic Daily [Tairiscintí go Leictreonach agus go Laethúil] — http://ted.europa.eu
AN DANMHAIRG
Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh, leagan ar líne, Tenders Electronic Daily [Tairiscintí go Leictreonach agus go Laethúil] — http://ted.europa.eu
AN GHEARMÁIN
Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh, leagan ar líne, Tenders Electronic Daily [Tairiscintí go Leictreonach agus go Laethúil] — http://ted.europa.eu
AN EASTÓIN
Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh, leagan ar líne, Tenders Electronic Daily [Tairiscintí go Leictreonach agus go Laethúil] — http://ted.europa.eu
ÉIRE
Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh, leagan ar líne, Tenders Electronic Daily [Tairiscintí go Leictreonach agus go Laethúil] — http://ted.europa.eu
An preas laethúil: 'Irish Independent', 'Irish Times', 'Irish Press', 'Cork Examiner'
AN GHRÉIG
Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh, leagan ar líne, Tenders Electronic Daily [Tairiscintí go Leictreonach agus go Laethúil] — http://ted.europa.eu
Foilsítear sa phreas laethúil, airgeadais, réigiúnach agus speisialaithe
AN SPÁINN
Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh, leagan ar líne, Tenders Electronic Daily [Tairiscintí go Leictreonach agus go Laethúil] — http://ted.europa.eu
AN FHRAINC
Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh, leagan ar líne, Tenders Electronic Daily [Tairiscintí go Leictreonach agus go Laethúil] — http://ted.europa.eu
Bulletin officiel des annonces des marchés publics
AN CHRÓIT
Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh, leagan ar líne, Tenders Electronic Daily [Tairiscintí go Leictreonach agus go Laethúil] — http://ted.europa.eu
Elektronički oglasnik javne nabave Republike Hrvatske (Fógraí Soláthair Phoiblí Leictreonacha Phoblacht na Cróite)
AN IODÁIL
Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh, leagan ar líne, Tenders Electronic Daily [Tairiscintí go Leictreonach agus go Laethúil] — http://ted.europa.eu
AN CHIPIR
Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh, leagan ar líne, Tenders Electronic Daily [Tairiscintí go Leictreonach agus go Laethúil] — http://ted.europa.eu
Iris Oifigúil na Poblachta
An Preas Laethúil Áitiúil
AN LAITVIA
Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh, leagan ar líne, Tenders Electronic Daily [Tairiscintí go Leictreonach agus go Laethúil] — http://ted.europa.eu
Latvijas vēstnesis (Nuachtán oifigiúil)
AN LIOTUÁIN
Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh, leagan ar líne, Tenders Electronic Daily [Tairiscintí go Leictreonach agus go Laethúil] — http://ted.europa.eu
Centrinė viešųjų pirkimų informacinė sistema (Tairseach Lárnach an tSoláthair Phoiblí)
Forlíonadh faisnéise ‘Informaciniai pranešimai' le hIris Oifigiúil ('Valstybės žinios') Phoblacht na Liotuáine.
LUCSAMBURG
Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh, leagan ar líne, Tenders Electronic Daily [Tairiscintí go Leictreonach agus go Laethúil] — http://ted.europa.eu
An preas laethúil
AN UNGÁIR
Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh, leagan ar líne, Tenders Electronic Daily [Tairiscintí go Leictreonach agus go Laethúil] — http://ted.europa.eu
Közbeszerzési Értesítő — a Közbeszerzések Tanácsa Hivatalos Lapja (Feasachán Soláthair Phoiblí — Iris Oifigiúil na Comhairle um Sholáthar Poiblí)
MÁLTA
Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh, leagan ar líne, Tenders Electronic Daily [Tairiscintí go Leictreonach agus go Laethúil] — http://ted.europa.eu
Iris an Rialtais
AN ÍSILTÍR
Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh, leagan ar líne, Tenders Electronic Daily [Tairiscintí go Leictreonach agus go Laethúil] — http://ted.europa.eu
AN OSTAIR
Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh, leagan ar líne, Tenders Electronic Daily [Tairiscintí go Leictreonach agus go Laethúil] — http://ted.europa.eu
Amtsblatt zur Wiener Zeitung
AN PHOLAINN
Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh, leagan ar líne, Tenders Electronic Daily [Tairiscintí go Leictreonach agus go Laethúil] — http://ted.europa.eu
Biuletyn Zamówień Publicznych (Feasachán Soláthair Phoiblí)
AN PHORTAINGÉIL
Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh, leagan ar líne, Tenders Electronic Daily [Tairiscintí go Leictreonach agus go Laethúil] — http://ted.europa.eu.
AN RÓMÁIN
Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh, leagan ar líne, Tenders Electronic Daily [Tairiscintí go Leictreonach agus go Laethúil] — http://ted.europa.eu
Monitorul Oficial al României (Iris Oifigiúil na Rómáine)
Córas Leictreonach um Sholáthar Poiblí — http://www.e‑licitatie.ro
AN tSLÓIVÉIN
Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh, leagan ar líne, Tenders Electronic Daily [Tairiscintí go Leictreonach agus go Laethúil] — http://ted.europa.eu
Portal javnih naročil — http://www.enarocanje.si/?podrocje=portal
AN tSLÓVAIC
Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh, leagan ar líne, Tenders Electronic Daily [Tairiscintí go Leictreonach agus go Laethúil] — http://ted.europa.eu
Vestník verejného obstarávania (Iris Soláthair Phoiblí)
AN FHIONLAINN
Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh, leagan ar líne, Tenders Electronic Daily [Tairiscintí go Leictreonach agus go Laethúil] — http://ted.europa.eu
Julkiset hankinnat Suomessa ja ETA‑alueella, Virallisen lehden liite (Soláthar Poiblí san Fhionlainn agus i Limistéar LEE, Forlíonadh ar Iris Oifigiúil na Fionlainne)
AN tSUALAINN
Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh, leagan ar líne, Tenders Electronic Daily [Tairiscintí go Leictreonach agus go Laethúil] — http://ted.europa.eu
3. Foilseacháin a bhaineann le conarthaí a dhámhtar
Seoladh an tsuímh ghréasáin mar a bhfoilsíonn an tAontas Eorpach a fhógraí a bhaineann le conarthaí arna ndámhachtain ag eintitis a chumhdaítear le Ranna 1 go 3 den Iarscríbhinn seo, mar a cheanglaítear de bhun Airteagal 168(2) de Chaibidil 9 (Soláthar Poiblí) agus i gcomhréir le pointe (c) d’Airteagal 158(2) den Chaibidil sin, is é an seoladh seo a leanas an seoladh sin:
Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh, leagan ar líne, Tenders Electronic Daily [Tairiscintí go Leictreonach agus go Laethúil] — http://ted.europa.eu
FOROINN B
POBLACHT NA CIRGISE
1. Foilsiú faisnéise soláthair ghinearálta
Is iad na meáin seo a leanas na meáin atá ainmnithe agus á n‑úsáid ag Poblacht na Cirgise chun na ceanglais foilsiúcháin ghinearálta a chomhlíonadh de bhun Airteagal 159(1) de Chaibidil 9 agus dá dtagraítear i bpointe (a) d’Airteagal 159(2) den Chaibidil sin:
Nuachtán poblachtach an Stáit ‘Erkin Too’
2. Foilsiú fógraí soláthair agus fógraí a bhaineann le conarthaí arna ndámhachtain
Na meáin atá ainmnithe agus á n‑úsáid ag Poblacht na Cirgise chun aon fhógra a fhoilsiú ar fógra é a cheanglaítear le hAirteagal 160, Airteagal 162(7) agus Airteagal 169(2) de Chaibidil 9 agus de bhun phointí (b) agus (c) d’Airteagal 159(2) den Chaibidil sin, is iad na meáin seo a leanas na meáin sin:
Tairseach ghréasáin oifigiúil um sholáthar poiblí: zakupki.gov.kg
_________________
IARSCRÍBHINN 14-A
RIALACHA NÓS IMEACHTA
I. Fógraí
1. Maidir le haon iarraidh, fógra, aighneacht i scríbhinn nó doiciméad eile:
(a) ón bpainéal seolfar chuig na Páirtithe an tráth céanna í nó é;
(b) ó Pháirtí chuig an bpainéal, seolfar cóip di nó de chuig an bPáirtí eile an tráth céanna í nó é;
(c) ó Pháirtí chuig an bPáirtí eile, seolfar cóip di nó de chuig an bpainéal an tráth céanna í nó é, de réir mar is iomchuí.
2. Déanfar aon fhógra dá dtagraítear i riail 1 go leictreonach nó, i gcás inarb iomchuí, trí aon mhodh teileachumarsáide eile lena soláthraítear taifead gur seoladh an fógra sin. Mura gcruthófar a mhalairt, measfar gur seachadadh an fógra sin ar an dáta seolta. Seolfar leagan páipéir an doiciméid ar an bpost.
3. Seolfar gach fógra chuig Ard‑Stiúrthóireacht Trádála an Choimisiúin Eorpaigh agus chuig Aireacht Geilleagair Phoblacht na Cirgise. Más rud é go mbeidh a n‑ionadaithe ceaptha cheana ag na Páirtithe sa díospóid, seolfar gach fógra chuig na hionadaithe sin freisin.
4. Mionearráidí de chineál cléireachais in iarraidh, aighneacht i scríbhinn nó doiciméad eile a bhaineann le himeachtaí an phainéil, féadfar iad a cheartú trí dhoiciméad nua a sheachadadh, ar doiciméad é ina léireofar go soiléir na hathruithe.
5. Más rud é gur lá nach lá oibre ag institiúidí an Aontais Eorpaigh nó ag Poblacht na Cirgise an lá deireanach chun doiciméad a sheachadadh, tiocfaidh deireadh leis an tréimhse chun an doiciméad a sheachadadh an chéad lá oibre dá éis sin.
II. Painéalaithe a cheapadh
6. Más rud é, de bhun Airteagal 213, go bhfuil painéalaí le roghnú trí chrannchur, cuirfidh comhchathaoirleach an Choiste Comhair ón bPáirtí gearánach comhchathaoirleach Choiste Comhair an Pháirtí a ndearnadh an gearán ina aghaidh, ar an eolas faoi dháta, am agus ionad an chrannchuir. Féadfaidh an Páirtí a ndearnadh an gearán ina aghaidh, más áil leis, a bheith i láthair le linn an chrannchuir. In aon chás, déanfar an crannchur leis an bPáirtí nó leis na Páirtithe a bheidh i láthair.
7. Déanfaidh comhchathaoirleach an Choiste Comhair ón bPáirtí gearánach a chur in iúl do gach duine, i scríbhinn, a bheidh roghnaithe chun feidhmiú mar phainéalaí faoin gceapachán aige nó aici. Dearbhóidh gach duine do na Páirtithe go bhfuil sé nó sí ar fáil agus go nglacann sé nó sí leis an gceapachán laistigh de 5 lá ón dáta a cuireadh an ceapachán aige nó aici in iúl dó nó di. Dearbhóidh sé nó sí freisin go gcomhlíonann sé nó sí an Cód Iompair a leagtar amach in Iarscríbhinn 14‑B.
8. Roghnóidh comhchathaoirleach an Choiste Comhair ón bPáirtí gearánach an painéalaí nó an cathaoirleach trí chrannchur, laistigh de 5 lá tar éis dhul in éag na tréimhse dá dtagraítear in Airteagal 213(2), más rud é gurb amhlaidh maidir leis na foliostaí ábhartha dá dtagraítear in Airteagal 214(1):
(a) nár leagadh na foliostaí sin síos, ag na daoine sin a mhol Páirtí amháin nó an dá Pháirtí go foirmiúil le haghaidh leagan síos an fholiosta áirithe sin; nó
(b) nach bhfuil cúigear ar a laghad ann a thuilleadh, de na daoine aonair sin atá ar an bhfoliosta áirithe sin fós.
III. Cruinniú Eagrúcháin
9. Mura gcomhaontóidh na Páirtithe a mhalairt, buailfidh siad leis an bpainéal laistigh de 7 lá tar éis a bhunaithe chun na ceisteanna sin is iomchuí dar leis na Páirtithe nó an painéal a chinneadh, lena n‑áirítear:
(a) an luach saothair agus na speansais a íocfar leis na painéalaithe;
(b) an luach saothair a íocfar le cúntóirí; i dtaca le méid iomlán luach saothair cúntóra nó cúntóirí gach paineálaí, ní mó ná 50 % de luach saothair an phainéalaí sin a bheidh sa mhéid iomlán sin;
(c) an tráthchlár le haghaidh na n‑imeachtaí.
Féadfaidh painéalaithe agus ionadaithe na bPáirtithe páirt a ghlacadh sa chruinniú sin ar an bhfón nó i bhfíschomhdháil.
IV. Aighneachtaí i scríbhinn
10. Cuirfidh an Páirtí is déantóir gearáin a aighneacht i scríbhinn isteach 20 lá ar a dhéanaí tar éis dháta bunaithe an phainéil. Déanfaidh an Páirtí a ndéantar gearán ina aghaidh a aighneacht i scríbhinn a sheachadadh tráth nach déanaí ná 20 lá tar éis dháta seachadta na haighneachta scríofa ón bPáirtí gearánach.
V. Oibriú an phainéil
11. Beidh cathaoirleach an phainéil i gceannas ar chruinnithe uile an phainéil. Féadfaidh an painéal an t‑údarás maidir le cinntí riaracháin agus nós imeachta a dhéanamh a tharmligean chuig an gcathaoirleach.
12. Mura bhforáiltear a mhalairt i gCaibidil 14 nó sna Rialacha Nós Imeachta seo, féadfaidh an painéal a ghníomhaíochtaí a dhéanamh trí mhodh ar bith, lena n‑áirítear ar bhealaí leictreonacha nó ar an teileafón, nó, i gcás inarb iomchuí, trí mhodh teileachumarsáide ar bith eile.
13. Ní fhéadfaidh ach painéalaithe páirt a ghlacadh i bpléití an phainéil, ach féadfaidh an painéal a cheadú do chúntóirí painéalaithe a bheith i láthair le linn a phléití.
14. Maidir le tarraingt suas aon chinnidh nó tuarascála, is freagracht eisiach an phainéil agus an phainéil amháin i gcónaí a bheidh sé sin agus ní dhéanfar é a tharmligean.
15. I gcás ina dtiocfaidh ceist nós imeachta chun cinn nach gcumhdaítear le Caibidil 14 agus a hIarscríbhinní, féadfaidh an painéal, tar éis dó dul i gcomhairle leis na Páirtithe, nós imeachta iomchuí a ghlacadh a bheidh comhoiriúnach leis an gCaibidil sin agus lena hIarscríbhinní.
16. Más rud é go mbreithníonn an painéal gur gá aon cheann de na tréimhsí a mhodhnú le haghaidh na nósanna imeachta seachas na tréimhsí a leagtar amach i gCaibidil 14 nó aon choigeartú nós imeachta nó riaracháin eile a dhéanamh, cuirfidh sé, tar éis dó dul i gcomhairle leis na Páirtithe, iad ar an eolas, i scríbhinn, faoi na cúiseanna leis an modhnú ar an tréimhse nó leis an gcoigeartú nós imeachta nó riaracháin eile.
VI. Ionadú
17. Más rud é go mbreithníonn Páirtí nach gcomhlíonann painéalaí an Cód Iompair a leagtar amach in Iarscríbhinn 14‑B agus gur cheart an painéalaí sin a ionadú, ba cheart don Pháirtí sin an Páirtí eile a chur ar an eolas laistigh de 15 lá tar éis an dáta a bhfuair sé fianaise leordhóthanach faoi mhainneachtain líomhnaithe an phainéalaí an Cód Iompair a leagtar amach in Iarscríbhinn 14‑B a chomhlíonadh.
18. Rachaidh na Páirtithe i gcomhairle le chéile laistigh de 15 lá tar éis an fhógra dá dtagraítear i riail 17 de na Rialacha Nós Imeachta seo. Cuirfidh siad an painéalaí ar an eolas faoin mainneachtain líomhnaithe atá déanta aige nó aici agus féadfaidh siad iarraidh ar an bpainéalaí bearta a dhéanamh chun an mhainneachtain a leigheas. Féadfaidh siad, más rud é go gcomhaontaíonn siad amhlaidh, an painéalaí a bhaint amach agus painéalaí nua a roghnú i gcomhréir le hAirteagal 213 den Chomhaontú seo.
19. Más rud é go mainneoidh na Páirtithe a chomhaontú gur gá painéalaí seachas cathaoirleach an phainéil a ionadú, féadfaidh ceachtar Páirtí iarraidh go gcuirfear an cheist sin faoi bhráid chathaoirleach an phainéil, agus cinneadh críochnaitheach a bheidh sa chinneadh sin.
Más rud é go gcinnfidh cathaoirleach an phainéil nach gcomhlíonann painéalaí an Cód Iompair a leagtar amach in Iarscríbhinn 14‑B, roghnófar painéalaí nua i gcomhréir le hAirteagal 213 den Chomhaontú seo.
20. Más rud é go mainneoidh na Páirtithe a chomhaontú gur gá an cathaoirleach a ionadú, féadfaidh ceachtar Páirtí a iarraidh go gcuirfear an cheist sin faoi bhráid duine de na daoine atá fágtha ar fholiosta na gcathaoirleach a leagadh síos de bhun Airteagal 214. Is é comhchathaoirleach an Choiste Comhair ón bPáirtí iarrthach, nó toscaire an chomhchathaoirligh, a tharraingeoidh a ainm nó a hainm trí chrannchur. Is cinneadh críochnaitheach a bheidh sa chinneadh faoin duine roghnaithe maidir leis an ngá an cathaoirleach a ionadú.
Más rud é go gcinnfidh an duine roghnaithe nach gcomhlíonann an cathaoirleach an Cód Iompair a leagtar amach in Iarscríbhinn 14‑B, roghnófar cathaoirleach nua i gcomhréir le hAirteagal 213 den Chomhaontú seo.
VII. Éisteachtaí
21. I gcomhréir leis an tráthchlár a chinnfear de bhun riail 9 agus tar éis don chathaoirleach dul i gcomhairle leis na Páirtithe agus leis na painéalaithe eile, tabharfaidh cathaoirleach an phainéil fógra do na Páirtithe faoi dháta, am agus ionad na héisteachta. I dtaca leis an bhfaisnéis a chur ar fáil go poiblí, is é an Páirtí ar ar a chríoch féin a dtarlóidh an éisteacht a dhéanfaidh amhlaidh, mura rud é gur i seisiún dúnta a bheidh an éisteacht.
22. Mura gcomhaontaíonn na Páirtithe a mhalairt, is sa Bhruiséil a bheidh an éisteacht más é Poblacht na Cirgise an Páirtí gearánach agus in Bishkek más é an tAontas Eorpach an Páirtí gearánach. Seasfaidh an Páirtí a ndéantar an gearán ina aghaidh na costais a thagann as riar lóistíochta na héisteachta.
23. Féadfaidh an painéal éisteachtaí breise a thionól má chomhaontaíonn na Páirtithe amhlaidh.
24. Beidh gach painéalaí i láthair le linn na héisteachta ar fad.
25. Mura gcomhaontóidh na Páirtithe a mhalairt, féadfaidh na daoine seo a leanas freastal ar éisteacht, is cuma cé acu atá nó nach bhfuil an éisteacht ar oscailt don phobal:
(a) ionadaithe Páirtí;
(b) comhairleoirí;
(c) cúntóirí agus foireann riaracháin;
(d) ateangairí, aistritheoirí agus tuairisceoirí cúirte an phainéil; agus
(e) saineolaithe arna n‑iarraidh ag an bpainéal de bhun Airteagal 229(2).
26. Tráth nach déanaí ná 5 lá roimh dháta éisteachta, seolfaidh gach Páirtí chuig an bpainéal agus chuig an bPáirtí eile liosta ainmneacha na ndaoine a dhéanfaidh argóint nó cur i láthair ó bhéal ag an éisteacht thar ceann an Pháirtí sin agus ainmneacha ionadaithe agus comhairleoirí eile a bheidh ag freastal ar an éisteacht.
27. Stiúrfaidh an painéal an éisteacht ar an mbealach seo a leanas, á áirithiú go mbeidh an méid ama céanna ag an bPáirtí gearánach agus ag an bPáirtí a ndéantar gearán ina aghaidh ó thaobh na hargóinte agus na frisnéise de araon:
An argóint
(a) argóint an Pháirtí ghearánaigh;
(b) argóint an Pháirtí a ndéantar gearán ina aghaidh.
Frisnéis
(a) freagra an Pháirtí ghearánaigh;
(b) frithfhreagra an Pháirtí a ndéantar gearán ina aghaidh.
28. Féadfaidh an painéal ceisteanna a chur ar cheachtar den dá Pháirtí tráth ar bith le linn na héisteachta.
29. Déanfaidh an painéal socrú chun go ndéanfar tras‑scríbhinn nó taifeadadh fuaime ar an éisteacht a ullmhú agus a sheachadadh chuig na Páirtithe a luaithe is féidir tar éis na héisteachta. Féadfaidh na Páirtithe barúil a thabhairt faoin tras‑scríbhinn agus féadfaidh an painéal na barúlacha sin a bhreithniú.
30. Féadfaidh gach Páirtí aighneacht fhorlíontach i scríbhinn a sheachadadh maidir le haon ábhar a tháinig chun cinn le linn na héisteachta laistigh de 10 lá tar éis dháta na héisteachta.
VIII. Ceisteanna i scríbhinn
31. Féadfaidh an painéal, tráth ar bith le linn na n‑imeachtaí, ceisteanna i scríbhinn a chur faoi bhráid Páirtí amháin nó an dá Pháirtí. Déanfar aon cheist a chuirfear faoi bhráid Páirtí amháin a chóipeáil chuig an bPáirtí eile.
32. Soláthróidh gach Páirtí don Pháirtí eile cóip dá fhreagraí ar na ceisteanna a chuir an painéal isteach. Beidh deis ag an bPáirtí eile barúlacha i scríbhinn a sholáthar maidir le freagraí an Pháirtí laistigh de 5 lá tar éis dháta seachadta na cóipe.
IX. Rúndacht
33. Is mar fhaisnéis rúnda a dhéileálfaidh an Páirtí agus an painéal le haon fhaisnéis arna cur ag an bPáirtí eile faoi bhráid an Phainéil, ar faisnéis í atá ainmnithe mar fhaisnéis rúnda ag an bPáirtí eile. Agus aighneacht i scríbhinn á cur faoi bhráid an phainéil ag Páirtí ar aighneacht í ina bhfuil faisnéis rúnda, déanfaidh sé, laistigh de 15 lá, aighneacht a chur isteach freisin gan an fhaisnéis rúnda a bheith inti, ar faisnéis í is féidir a nochtadh don phobal.
34. Ní chuirfidh aon rud sna Rialacha Nós Imeachta sin bac ar Pháirtí ráiteas ar a sheasamh dílis a nochtadh don phobal ar choinníoll nach nochtfaidh sé aon fhaisnéis a fuair sé ón bPáirtí eile, ar ainmnigh an Páirtí sin gur faisnéis rúnda í, nuair a bheidh sé ag tagairt d’fhaisnéis a fuair sé ón bPáirtí sin.
35. Tiocfaidh an painéal le chéile i seisiún iata i gcás ina gcomhaontóidh na Páirtithe amhlaidh nó i gcás ina mbeidh faisnéis ghnó rúnda in aighneacht agus in argóintí ó Pháirtí.
36. Coinneoidh na páirtithe éisteachtaí an phainéil faoi rún nuair a reáchtáiltear na héisteachtaí i seisiún iata.
X. Teagmhálacha ex parte
37. Ní bhuailfidh an painéal le Páirtí ná ní bheidh cumarsáid aige le Páirtí gan an Páirtí eile a bheith i láthair.
38. Ní phléifidh painéalaí aon ghné d’ábhar na n‑imeachtaí le Páirtí amháin ná leis an dá Pháirtí gan na painéalaithe eile a bheith i láthair.
XI. Aighneachtaí amicus curiae
39. Mura gcomhaontóidh na Páirtithe a mhalairt laistigh de 5 lá tar éis dháta bunaíochta an phainéil, féadfaidh an painéal aighneachtaí i scríbhinn gan iarraidh a fháil ó dhaoine nádúrtha de chuid Páirtí nó ó dhaoine dlítheanacha atá bunaithe i gcríoch Pháirtí atá neamhspleách ar rialtais na bPáirtithe, ar choinníoll gurb amhlaidh an méid seo a leanas:
(a) go mbeidh na haighneachtaí faighte ag an bpainéal laistigh de 10 lá tar éis dháta bunaíochta an phainéil;
(b) go mbeidh na haighneachtaí achomair agus in aon chás nach faide ná 15 leathanach iad agus spásáil dhá líne idir gach líne iontu, lena n‑áirítear aon iarscríbhinn;
(c) go mbeidh na haighneachtaí ábhartha go díreach le saincheist fhíorasach nó dhlíthiúil atá á breithniú ag an bpainéal;
(d) go bhfuil tuairisc sna haighneachtaí ar an duine a dhéanfaidh an aighneacht, lena n‑áirítear i gcás duine nádúrtha a náisiúntacht agus i gcás duine dhlítheanaigh áit a bhunaithe, cineál a ghníomhaíochtaí, a stádas dlíthiúil, a chuspóirí ginearálta agus a fhoinse maoiniúcháin;
(e) go sonrófar sna haighneachtaí an cineál leasa atá ag an duine in imeachtaí an phainéil; agus
(f) go ndréachtófar na haighneachtaí sna teangacha arna roghnú ag na Páirtithe i gcomhréir le rialacha 43 agus 44.
40. Seolfar na haighneachtaí chuig na Páirtithe chun a mbarúlacha ina leith a fháil. Féadfaidh na Páirtithe barúlacha a chur faoi bhráid an phainéil laistigh de 10 lá tar éis sheachadadh na n‑aighneachtaí.
41. Liostóidh an painéal ina thuarascáil na haighneachtaí uile atá faighte aige de bhun riail 39. Ní bheidh sé d’oibleagáid ar an bpainéal dul i ngleic leis na hargóintí arna ndéanamh in aighneachtaí den sórt sin sa tuarascáil uaidh. Mar sin féin, más rud é go rachaidh an painéal i ngleic leis na hargóintí sin ina thuarascáil, cuirfidh sé aon bharúil a bheidh déanta ag na Páirtithe de bhun riail 40 san áireamh freisin.
XII. Cásanna práinne
42. I gcásanna práinne dá dtagraítear in Airteagal 218, déanfaidh an painéal, tar éis dó dul i gcomhairle leis na Páirtithe, na tréimhsí dá dtagraítear sna Rialacha Nós Imeachta seo a choigeartú, de réir mar is iomchuí. Cuirfidh an painéal na Páirtithe ar an eolas faoi choigeartuithe den sórt sin.
XIII. Aistriúchán agus ateangaireacht
43. Le linn na gcomhairliúchán dá dtagraítear in Airteagal 211, agus tráth nach déanaí ná dáta an chruinnithe dá dtagraítear i riail 9 de na Rialacha Nós Imeachta seo, féachfaidh na Páirtithe le teacht ar chomhaontú faoi theanga oibre choiteann le haghaidh na n‑imeachtaí os comhair an phainéil.
44. Más rud é nach féidir leis na Páirtithe teacht ar chomhaontú faoi theanga oibre choiteann, déanfaidh gach Páirtí a aighneachtaí i scríbhinn ina theanga roghnaithe. Soláthróidh gach Páirtí, an tráth céanna, aistriúchán sa teanga a bheidh roghnaithe ag an bPáirtí eile, ach amháin i gcás ina mbeidh a aighneachtaí scríofa i gceann de theangacha oibre EDT. Is é an páirtí a ndéantar gearán ina aghaidh a eagróidh ateangaireacht a dhéanamh ar na haighneachtaí ó bhéal go dtí na teangacha a roghnaigh na Páirtithe.
45. Eiseofar tuarascálacha agus cinntí an phainéil sa teanga nó sna teangacha a bheidh roghnaithe ag na Páirtithe. Murar tháinig na páirtithe ar chomhaontú faoi theanga oibre choiteann, is i gceann de theangacha oibre EDT a chuirfear tuarascáil eatramhach agus tuarascáil chríochnaitheach an phainéil ar fáil.
46. Féadfaidh aon Pháirtí barúlacha a sholáthar faoi chruinneas an aistriúcháin ar aon leagan aistrithe de dhoiciméad a chruthaítear i gcomhréir leis na Rialacha Nós Imeachta seo.
47. Iompróidh gach Páirtí costais an aistriúcháin ar na haighneachtaí i scríbhinn uaidh. Is iad na Páirtithe a iompróidh costais an aistriúcháin ar rialú le chéile go comhionann.
XIV. Nósanna imeachta eile
48. Déanfar na tréimhsí a leagtar síos sna Rialacha Nós Imeachta seo a choigeartú le comhaontú frithpháirteach na bPáirtithe i gcomhréir leis na tréimhsí speisialta a leagtar síos le haghaidh an phainéil maidir le tuarascáil nó cinneadh a ghlacadh sna himeachtaí faoi Airteagail 222 go 225.
________________
IARSCRÍBHINN 14-B
CÓD IOMPAIR LE hAGHAIDH PAINÉALAITHE AGUS IDIRGHABHÁLAITHE
I. Prionsabail rialaithe
1. Chun ionracas agus neamhchlaontacht an tsásra um réiteach díospóidí a chaomhnú, déanfaidh gach iarrthóir agus painéalaí an méid seo a leanas:
(a) eolas a chur ar an gCód Iompair seo;
(b) beidh sé neamhspleách neodrach;
(c) coinbhleachtaí leasa díreacha agus indíreacha a sheachaint;
(d) neamhdhílse agus dealramh mí‑iompair nó claonta a sheachaint;
(e) cloífidh sé le dianrialacha iompair; agus
(f) ní bheidh sé faoi thionchar an leasa phearsanta, brúnna seachtracha, cúiseanna polaitíochta, tuairim phoiblí, dílseacht do Pháirtí ná eagla a cháinte.
2. Ní rachaidh painéalaí faoi aon oibleagáid ná ní ghlacfaidh sé go díreach ná go hindíreach le sochar ar bith a chuirfeadh isteach ar aon bhealach ar chomhlíonadh cuí a dhualgais, nó a mbainfeadh an chosúlacht leis go gcuirfeadh sé isteach ar chomhlíonadh cuí na ndualgas sin.
3. Ní úsáidfidh painéalaí a phost nó a post ar an bpainéal chun aon leas pearsanta nó príobháideach a thabhairt chun cinn. Seachnóidh painéalaí aon ghníomhaíocht a spreagfadh barúil go bhfuil stádas speisialta ag daoine eile tionchar a imirt air.
4. Áiritheoidh painéalaí nach mbeidh tionchar ar a iompar ná a bhreithiúnas ag caidreamh ná dualgais atá nó a bhí aige, de chineál airgeadais, tráchtála, gairmiúil, pearsanta ná sóisialta.
5. Seachnóidh painéalaí aon chaidreamh a dhéanamh nó aon leas airgeadais a fháil ar dócha go ndéanfadh sé dochar dá neamhspleáchas nó dá neamhchlaontacht nó a fhéadfaidh dealramh a chruthú le réasún d’iompar míchuí nó de chlaonadh.
II. Oibleagáidí maidir le nochtadh
6. Sula nglacfaidh painéalaí lena cheapachán nó lena ceapachán mar phainéalaí de bhun Airteagal 213, déanfaidh iarrthóir ar a n‑iarrtar feidhmiú mar phainéalaí aon leas, caidreamh nó ábhar a nochtadh ar leas, caidreamh nó ábhar é is dócha a dhéanfaidh difear dá neamhspleáchas nó dá neamhchlaontacht, nó a fhéadfaidh dealramh a chruthú le réasún d’iompar míchuí nó de chlaonadh in imeachtaí an phainéil. Chuige sin, déanfaidh iarrthóir gach iarracht réasúnach chun teacht ar an eolas faoi aon leas, caidreamh agus ábhar den sórt sin, lena n‑áirítear leasanna airgeadais, gairme, fostaíochta nó teaghlaigh.
7. Is oibleagáid bhuan í an oibleagáid faoi mhír 6 maidir le nochtadh lena gceanglaítear ar gach painéalaí na leasanna sin, an caidreamh sin nó an gnó sin d’fhéadfadh teacht chun cinn aon tráth le linn na n‑imeachtaí a nochtadh.
8. Cuirfidh iarrthóir nó painéalaí in iúl don Choiste Comhair aon ábhar a bhaineann le sáruithe iarbhír nó féideartha ar an gCód Iompair seo a luaithe a thagann sé nó sí ar an eolas fúthu chun go mbreithneoidh na Páirtithe iad.
III. Dualgais na bpainéalaithe
9. Tar éis dó glacadh lena cheapachán, beidh painéalaí in ann tosú ar a dhualgais agus cuirfidh sé i gcrích iad go mion agus go héifeachtach ó cheann ceann na n‑imeachtaí agus é ag léiriú cothromais agus dúthrachta.
10. Is iad na saincheisteanna a tharraingeofar anuas le linn imeachtaí an phainéil agus is gá chun cinneadh a dhéanamh, agus na saincheisteanna sin amháin, a bhreithneoidh painéalaí, agus ní tharmligfidh sé nó sí an dualgas sin chuig aon duine eile.
11. Déanfaidh painéalaí gach beart iomchuí chun a áirithiú go mbeidh a chúntóirí agus a fhoireann riaracháin nó a cúntóirí agus a foireann riaracháin ar an eolas faoi oibleagáidí na bpainéalaithe faoi Chodanna II, III, IV agus VI den Chód Iompair seo agus go gcomhlíonfaidh siad na hoibleagáidí sin.
IV. Oibleagáidí iarphainéalaithe
12. Seachnóidh iarphainéalaí gníomhaíochtaí a fhéadfaidh dealramh a chruthú go raibh sé nó sí claonta agus a ndualgais á gcur i gcrích aige nó aici nó gur bhain sé nó sí buntáiste as cinneadh an phainéil.
13. Comhlíonfaidh iarphainéalaí na hoibleagáidí i gCuid VI den Chód Iompair seo.
V. Rúndacht
14. Ní dhéanfaidh painéalaí, tráth ar bith, aon fhaisnéis nach faisnéis phoiblí í a bhaineann leis na himeachtaí nó a fuarthas le linn na n‑imeachtaí ar ceapadh é nó í ina leith a nochtadh. Ní dhéanfaidh painéalaí, in aon chás, aon fhaisnéis den sórt sin a nochtadh ná a úsáid chun buntáiste pearsanta a fháil ná buntáiste a fháil le haghaidh daoine eile, ná chun dochar a dhéanamh do leas daoine eile.
15. Ní nochtfaidh painéalaí cinneadh ón bpainéal nó codanna de roimh fhoilsiú an chinnidh i gcomhréir le Caibidil 14.
16. Ní dhéanfaidh painéalaí, aon tráth, pléití an phainéil, ná tuairim aon phainéalaí, a nochtadh, ná aon ráiteas a dhéanamh maidir leis na himeachtaí ar ceapadh é nó í ina leith ná maidir leis na saincheisteanna faoi dhíospóid sna himeachtaí.
VI. Caiteachas
17. Déanfaidh painéalaí taifead ar an méid ama a chaith sé ar na himeachtaí, ar an gcaiteachas a rinne sé, chomh maith leis an méid ama a chaith a chúntóirí agus a fhoireann riaracháin orthu agus ar an gcaiteachas a rinne siad, agus cuirfidh sé isteach an ríomh deiridh.
VII. Idirghabhálaithe
18. Tá feidhm ag an gCód Iompair seo maidir le hidirghabhálaithe mutatis mutandis.
________________
PRÓTACAL I
MAIDIR LE CÚNAMH RIARACHÁIN FRITHPHÁIRTEACH IN ÁBHAIR CHUSTAIM
Airteagal 1
Sainmhínithe
Chun críocha an Phrótacail seo:
(a) is é is ‘údarás is iarratasóir’ ann údarás inniúil riaracháin atá ainmnithe ag Páirtí chun na críche seo agus a dhéanann iarraidh ar chúnamh ar bhonn an Phrótacail seo;
(b) ciallaíonn ‘reachtaíocht chustaim’ aon fhoráil dhlíthiúil nó rialála is infheidhme i gcríoch ceachtar Páirtí, a rialaíonn allmhairiú, onnmhairiú agus idirthuras earraí agus iad a chur faoi aon chóras nó nós imeachta custaim eile, lena n‑áirítear bearta toirmisc, sriantacha agus rialaithe;
(c) ciallaíonn ‘faisnéis’ aon sonraí, doiciméad, íomhá, tuarascáil, teachtaireacht nó cóip fhíordheimhnithe, i bhformáid ar bith, lena n‑áirítear formáid leictreonach, bíodh siad próiseáilte nó anailísithe nó ná bíodh;
(d) ciallaíonn ‘oibríocht a sháraíonn an reachtaíocht chustaim’ aon sárú nó aon iarracht ar an reachtaíocht chustaim a shárú;
(e) ciallaíonn ‘duine’ aon duine nádúrtha nó dlítheanach;
(f) ciallaíonn ‘sonraí pearsanta’ aon fhaisnéis a bhaineann le duine nádúrtha atá aitheanta nó inaitheanta;
(g) ciallaíonn ‘an t‑údarás is faighteoir iarrata’ ann údarás inniúil riaracháin atá ainmnithe ag Páirtí chun na críche seo agus a fhaigheann iarraidh ar chúnamh ar bhonn an Phrótacail seo.
Airteagal 2
Raon feidhme
1. Tabharfaidh na Páirtithe cúnamh dá chéile maidir le réimsí a thagann faoi réim a n‑inniúlachta, ar an modh atá leagtha síos sa Phrótacal seo agus faoi na coinníollacha sa Phrótacal seo, chun cur i bhfeidhm ceart na reachtaíochta custaim a áirithiú, go háirithe trí oibríochtaí a sháraíonn an reachtaíocht sin a chosc, a imscrúdú agus a chomhrac.
2. Tá feidhm ag cúnamh in ábhair chustaim, mar a fhoráiltear sa Phrótacal seo, maidir le haon údarás de chuid ceachtar Páirtí atá inniúil chun an Prótacal seo a chur i bhfeidhm. Ní dhéanfaidh cúnamh den sórt sin dochar do na forálacha lena rialaítear cúnamh frithpháirteach in ábhair choiriúla ná ní chumhdófar leis faisnéis a fhaightear faoi chumhachtaí a feidhmíodh ar iarraidh údaráis bhreithiúnaigh, ach amháin i gcás ina n‑údaraíonn an t‑údarás sin an fhaisnéis sin a chur in iúl.
3. Cúnamh chun dleachtanna, cánacha nó fíneálacha a aisghabháil, ní chumhdaítear leis an bPrótacal é.
Airteagal 3
Cúnamh ar é a iarraidh
1. Arna iarraidh sin ag an údarás is iarratasóir, soláthróidh an t‑údarás is faighteoir iarrata an fhaisnéis ábhartha ar fad dó lena bhféadfar cur ar a chumas a áirithiú go gcuirfear i bhfeidhm an reachtaíocht chustaim i gceart, lena n‑áirítear faisnéis a bhaineann le gníomhaíochtaí a tugadh faoi deara nó a bheartaítear agus ar oibríochtaí iad a sháraíonn an reachtaíocht chustaim nó a d’fhéadfadh an reachtaíocht chustaim a shárú.
2. Arna iarraidh sin ag an údarás is iarratasóir, cuirfidh an t‑údarás is faighteoir iarrata ar an eolas é cibé acu is amhlaidh nó nach amhlaidh an méid seo a leanas:
(a) earraí a onnmhairíodh go cuí ó chríoch ceann de na Páirtithe isteach i gcríoch an Pháirtí eile, lena sonraítear, i gcás inarb iomchuí, an nós imeachta custaim a cuireadh i bhfeidhm maidir leis na hearraí;
(b) earraí a allmhairíodh go cuí isteach i gcríoch ceann de na Páirtithe ó chríoch an Pháirtí eile, lena sonraítear, i gcás inarb iomchuí, an nós imeachta custaim a cuireadh i bhfeidhm maidir leis na hearraí.
3. Arna iarraidh sin ag an údarás is iarratasóir, déanfaidh an t‑údarás is faighteoir iarrata, faoi chuimsiú a fhorálacha dlí nó rialála, na bearta is gá chun a áirithiú go ndéanfar faireachas speisialta ar an méid seo a leanas:
(a) daoine a bhfuil forais réasúnacha ann ina leith le creidiúint go bhfuil nó go raibh siad bainteach le hoibríochtaí a sháraíonn an reachtaíocht chustaim;
(b) earraí atá á n‑iompar nó ar féidir iad a iompar ar bhealach ina bhfuil forais réasúnacha ann le creidiúint go bhfuil sé beartaithe úsáid a bhaint astu in oibríochtaí a sháraíonn an reachtaíocht chustaim;
(c) áiteanna inar cóimeáladh earraí nó ina bhféadfar na hearraí sin a chóimeáil ar bhealach lena bhfágtar go bhfuil forais réasúnacha ann chun a chreidiúint go bhfuil sé beartaithe úsáid a bhaint as na hearraí sin in oibríochtaí a sháraíonn an reachtaíocht chustaim; agus
(d) modh iompair a mbaintear úsáid as nó ar féidir úsáid a bhaint as ar bhealach ina bhfuil forais réasúnacha ann le creidiúint go bhfuil sé beartaithe úsáid a bhaint as an modh iompair sin in oibríochtaí a sháraíonn an reachtaíocht chustaim.
Airteagal 4
Cúnamh Spontáineach
Tabharfaidh na Páirtithe cúnamh dá chéile, ar a dtionscnamh féin agus i gcomhréir lena bhforálacha dlí nó rialála, más rud é go mbreithníonn siad gur gá sin chun reachtaíocht chustaim a chur i bhfeidhm i gceart, trí fhaisnéis a sholáthar a bheidh faighte maidir le gníomhaíochtaí atá tugtha i gcrích, beartaithe nó ar siúl fós ar gníomhaíochtaí iad atá ina n‑oibríochtaí a sháraíonn reachtaíocht chustaim nó más cosúil gur amhlaidh sin agus a bhféadfaidh a bheith ina n‑údar spéise don Pháirtí eile. Díreoidh an fhaisnéis go háirithe ar an méid seo a leanas:
(a) daoine, earraí agus cóir iompair; agus
(b) modhanna nua nó modhanna nua a úsáidfear chun oibríochtaí a sháraíonn an reachtaíocht chustaim a chur i gcrích.
Airteagal 5
Foirm agus substaint na n‑iarrataí ar chúnamh
1. Déanfar iarrataí de bhun an Phrótacail seo i scríbhinn i bhformáid phriontáilte nó leictreonach. Beidh na doiciméid is gá ag gabháil leo chun gur féidir an iarraidh a chomhlíonadh. I gcásanna práinne, is féidir leis an údarás is faighteoir iarrata iarrataí ó bhéal a ghlacadh, ach deimhneoidh an t‑údarás is iarratasóir na hiarrataí ó bhéal sin i scríbhinn láithreach bonn.
2. Áireofar an fhaisnéis seo a leanas in iarrataí dá dtagraítear i mír 1:
(a) an t‑údarás is iarratasóir agus an t‑oifigeach iarrthach;
(b) an fhaisnéis agus/nó an cineál cúnaimh a iarradh;
(c) cuspóir na hiarrata agus an chúis atá léi;
(d) na forálacha dlí nó rialála agus eilimintí eile dlí atá i gceist;
(e) sonraí chomh cruinn cuimsitheach agus is féidir ar na daoine is ábhar do na himscrúduithe;
(f) achoimre ar na fíorais agus ar na fiosrúcháin a rinneadh cheana féin; agus
(g) aon sonraí breise atá ar fáil chun go mbeidh an t‑údarás is faighteoir iarrata in ann cloí leis an iarraidh.
3. Cuirfear iarrataí isteach i dteanga oifigiúil de chuid údarás is faighteoir iarrata nó i dteanga atá inghlactha ag an údarás sin, is teanga inghlactha i gcónaí é an Béarla. Níl feidhm ag an gceanglas seo maidir le haon doiciméad a ghabhann leis an iarraidh faoi mhír 1.
4. Mura gcomhallann iarraidh na ceanglais fhoirmiúla a leagtar amach i míreanna 1 go 3, féadfaidh an t‑údarás is faighteoir iarrata ceartú nó comhlíonadh na hiarrata a éileamh; idir an dá linn, féadfar bearta réamhchúraim a ordú.
Airteagal 6
Forghníomhú iarrataí
1. Chun iarraidh ar chúnamh a chomhlíonadh, rachaidh an t‑údarás is faighteoir iarrata ar aghaidh, laistigh de theorainneacha a inniúlachta agus na n‑acmhainní atá ar fáil dó, amhail is dá mbeadh sé ag gníomhú ar a chuntas féin nó arna iarraidh sin d’údarás eile den Pháirtí céanna, trí fhaisnéis atá ina sheilbh cheana a sholáthar, trí fhiosrúcháin iomchuí a dhéanamh nó trí shocruithe a dhéanamh go ndéanfar fiosrúcháin iomchuí.
2. Beidh feidhm ag mír 1 freisin maidir le haon údarás eile ar chuir an t‑údarás is faighteoir iarrata an iarraidh chuige nuair nach féidir leis an údarás sin gníomhú as a stuaim féin.
3. Forghníomhófar iarrataí ar chúnamh i gcomhréir le forálacha dlí nó rialála an Pháirtí iarrtha.
Airteagal 7
An fhoirm ina bhfuil an fhaisnéis le cur in iúl
1. Cuirfidh an t‑údarás is faighteoir iarrata torthaí ar fhiosrúcháin in iúl don údarás is iarratasóir i scríbhinn, in éineacht le doiciméid ábhartha, fíorchóipeanna deimhnithe nó nithe eile. Féadfar an fhaisnéis sin a sholáthar i bhformáid leictreonach.
2. Tarchuirfear bundoiciméid de réir srianta dlíthiúla gach Páirtí, arna iarraidh sin don údarás is iarratasóir agus ar an gcúis sin amháin, i gcásanna nach leor fíorchóipeanna deimhnithe. Seolfaidh an t‑údarás is iarratasóir na bunchóipeanna sin ar ais a luaithe is féidir.
3. Tabharfaidh an t‑údarás is faighteoir iarrata, faoi na forálacha dá dtagraítear i mír 2, aon fhaisnéis a bhaineann le barántúlacht na ndoiciméad arna n‑eisiúint nó arna ndeimhniú ag gníomhaireachtaí oifigiúla don údarás is iarratasóir laistigh dá chríoch mar thacaíocht le dearbhú earraí.
Airteagal 8
Oifigigh de chuid páirtí amháin a bheith i láthair i gcríoch an pháirtí eile
1. Féadfaidh oifigigh chuí‑údaraithe de chuid Páirtí amháin, i gcomhaontú leis an bPáirtí eile agus faoi réir na gcoinníollacha a bheidh leagtha síos ag an bPáirtí eile, a bheith i láthair in oifigí an údaráis is faighteoir iarrata nó aon údarás eile lena mbaineann dá dtagraítear in Airteagal 6(1), chun faisnéis a bhaineann le gníomhaíochtaí ar oibríochtaí iad nó a d’fhéadfadh a bheith ina n‑oibríochtaí a sháraíonn an reachtaíocht chustaim a fháil, faisnéis a theastaíonn ón údarás is iarratasóir chun críocha an Phrótacail seo.
2. Féadfaidh oifigigh chuí‑údaraithe de chuid Páirtí amháin, i gcomhaontú leis an bPáirtí eile lena mbaineann agus faoi réir na gcoinníollacha a bheidh leagtha síos ag an bPáirtí sin, a bheith i láthair ag fiosrúcháin a dhéanfar ar chríoch an Pháirtí eile.
3. I dtaca le hoifigigh de chuid Páirtí a bheith láthair i gcríoch an Pháirtí eile, is i gcáil chomhairleach amháin a bheidh siad. Agus na hoifigigh sin i láthair i gcríoch an Pháirtí eile, déanfaidh siad an méid seo a leanas:
(a) beidh siad in ann cruthúnas dá gcáil oifigiúil a thabhairt ar aird i gcónaí;
(b) ní bheidh éide orthu ná ní iompróidh siad airm; agus
(c) beidh an chosaint chéanna acu agus a thugtar d’oifigigh an Pháirtí eile, i gcomhréir leis na forálacha dlí agus rialála is infheidhme i gcríoch an Pháirtí eile.
Airteagal 9
Seachadadh agus fógra
1. Arna iarraidh sin don údarás is iarratasóir, déanfaidh an t‑údarás is faighteoir iarrata, i gcomhréir le forálacha dlí agus rialála is infheidhme maidir leis an údarás sin, na bearta uile is gá chun aon doiciméad a sheachadadh nó chun fógra a thabhairt faoi aon chinneadh ón údarás is iarratasóir a thagann faoi raon feidhme an Phrótacail seo, chuig nó do sheolaí atá ina c(h)ónaí nó atá bunaithe i gcríoch an údaráis is faighteoir iarrata.
2. Is i scríbhinn i dteanga oifigiúil den údarás is faighteoir iarrata nó i dteanga is inghlactha ag an údarás sin a dhéanfar iarrataí ar dhoiciméid a sheachadadh nó ar fhógra a thabhairt faoi chinntí dá dtagraítear i mír 1.
Airteagal 10
Uathmhalartú faisnéise
1. Féadfaidh na Páirtithe, trí shocrú frithpháirteach de réir Airteagal 15 den Phrótacal seo:
(a) faisnéis a chumhdaítear leis an bPrótacal seo a mhalartú ar bhonn uathoibríoch;
(b) faisnéis sonrach a mhalartú sula dtiocfaidh coinsíneachtaí isteach i gcríoch an Pháirtí eile.
2. Chun na malartuithe dá dtagraítear i mír 1 a chur chun feidhme, bunóidh na Páirtithe socruithe maidir leis an gcineál faisnéise gur mhian leo a mhalartú agus maidir le formáid agus le minicíocht an tarchuir.
Airteagal 11
Eisceachtaí ón oibleagáid maidir le cúnamh a sholáthar
1. Féadfar cúnamh a dhiúltú nó féadfaidh sé a bheith faoi réir coinníollacha nó ceanglais áirithe a chomhlíonadh i gcásanna ina mbeidh Páirtí den tuairim maidir le cúnamh faoin bPrótacal seo:
(a) gur dócha go ndéanfaí dochar do cheannasacht Phoblacht na Cirgise nó do cheannasacht Ballstáit den Aontas Eorpach ar iarradh air cúnamh a thabhairt faoin bPrótacal seo;
(b) gur dócha go ndéanfaí dochar do bheartas poiblí, don tslándáil nó do leasanna fíor‑riachtanacha eile, go háirithe sna cásanna dá dtagraítear in Airteagal 12(5) den Phrótacal seo; nó
(c) go sárófar rún tionscail, tráchtála nó gairmiúil.
2. Féadfaidh an t‑údarás is faighteoir iarrata cúnamh a chur ar atráth ar an bhforas go gcuirfeadh an cúnamh sin isteach ar imscrúduithe, ionchúisimh nó imeachtaí atá fós ar siúl. I gcás den sórt sin, rachaidh an t‑údarás is faighteoir iarrata i gcomhairle leis an údarás is iarratasóir chun a chinneadh an féidir cúnamh a thabhairt faoi réir cibé téarmaí nó coinníollacha a éileoidh an t‑údarás is faighteoir iarrata.
3. I gcás ina lorgaíonn an t‑údarás is iarratasóir cúnamh nach mbeadh sé féin in ann a sholáthar má iarrtar sin air, tarraingeoidh sé aird ar an méid sin ina iarraidh. Is ar an údarás is faighteoir iarrata a bheidh sé ansin cinneadh a dhéanamh conas freagra a thabhairt ar iarraidh den sórt sin.
4. I gcásanna dá dtagraítear i mír 1 agus i mír 2, cuirfidh an t‑údarás is faighteoir iarrata a chinneadh agus na cúiseanna atá leis in iúl don údarás is iarratasóir gan mhoill.
Airteagal 12
Malartú faisnéise agus rúndacht
1. Bainfear úsáid as an bhfaisnéis a fhaightear faoin bPrótacal seo chun críocha an Phrótacail seo a leagtar síos ann agus chun na gcríoch sin amháin.
2. Meastar gur chun críocha an Phrótacail seo atá úsáid na faisnéise a fhaightear faoin bPrótacal seo in imeachtaí riaracháin nó breithiúnacha a thionscnófar i ndáil le hoibríochtaí a sháraíonn an reachtaíocht chustaim. Dá bhrí sin, féadfaidh na Páirtithe úsáid a bhaint as faisnéis a fhaightear agus as doiciméid a ndeachthas i gcomhairle leo i gcomhréir le forálacha an Phrótacail seo mar fhianaise ina dtaifid ar fhianaise, i dtuarascálacha agus i bhfianaise, agus in imeachtaí agus i gcúisí a thionscnaítear os comhair na gcúirteanna. Féadfaidh an t‑údarás is faighteoir iarrata soláthar faisnéise nó rochtain a thabhairt ar dhoiciméid a chur faoi réir an choinníll go dtabharfar fógra dó maidir leis an úsáid sin.
3. I gcás inar mian le ceann de na Páirtithe úsáid a bhaint as faisnéis a fhaightear faoin bPrótacal seo chun críocha eile, gheobhaidh sé toiliú i scríbhinn roimh ré ón údarás a sholáthair an fhaisnéis sin. Maidir le haon úsáid den chineál sin, beidh sé faoi réir aon srianta a leagann an t‑údarás sin síos.
4. Beidh aon fhaisnéis a chuirfear in iúl i bhfoirm ar bith de bhun an Phrótacail seo de chineál rúnda nó srianta, i gcomhréir leis na dlíthe agus na rialachán is infheidhme i gcríoch gach Páirtí. Cumhdófar an fhaisnéis sin le hoibleagáid na rúndachta gairmiúla agus beidh an chosaint ag an bhfaisnéis sin a dheonaítear d’fhaisnéis chomhchosúil faoi dhlíthe agus faoi fhorálacha ábhartha an Pháirtí is faighteoir. Cuirfidh na Páirtithe faisnéis maidir leis na dlíthe agus na rialacháin is infheidhme atá acu in iúl dá chéile.
5. Ní fhéadfar sonraí pearsanta a aistriú ach amháin i gcomhréir le rialacha um chosaint sonraí an Pháirtí a sholáthraíonn na sonraí. Cuirfidh gach Páirtí an Páirtí eile ar an eolas faoi na rialacha ábhartha um chosaint sonraí agus, más gá, déanfaidh siad a ndícheall le teacht ar chomhaontú maidir le cosaintí breise.
Airteagal 13
Saineolaithe agus finnéithe
Féadfaidh an t‑údarás is faighteoir iarrata a údarú dá oifigigh a bheith i láthair, laistigh de theorainneacha an údaraithe a tugadh, mar shaineolaithe nó mar fhinnéithe in‑imeachtaí, breithiúnacha nó riaracháin maidir leis na hábhair a thagann faoi réim an Phrótacail seo, agus pé nithe, doiciméid nó cóipeanna dílse deimhnithe de na doiciméid sin a bheadh ag teastáil le haghaidh na n‑imeachtaí, a chur i láthair. Ní mór a shonrú go sonrach leis an iarraidh ar theacht i láthair cé acu údarás breithiúnach nó riaracháin a mbeidh ar an oifigeach teacht i láthair os a chomhair, maidir le cibé ábhair agus de bhua an teidil nó na cáilíochta a cheisteofar an t‑oifigeach.
Airteagal 14
Speansais maidir le cúnamh
1. Faoi réir mhíreanna 2 agus 3 den Airteagal seo, tarscaoilfidh na Páirtithe aon éileamh ar a chéile ar aisíocaíochtaí costas arna dtabhú i bhforghníomhú an Phrótacail seo.
2. Is é an Páirtí iarrthach a thabhóidh speansais agus liúntais a íocfar le saineolaithe, finnéithe, ateangairí agus aistritheoirí, seachas fostaithe seirbhíse poiblí de réir mar is iomchuí.
3. Más gá speansais de chineál urghnách chun iarraidh a fhorghníomhú, cinnfidh na Páirtithe na téarmaí agus na coinníollacha a mbeidh an iarraidh le forghníomhú fúthu, mar aon leis an mbealach ar a mbeidh na costais sin le seasamh.
Airteagal 15
Cur chun feidhme
1. Fágfar cur chun feidhme an Phrótacail seo faoi chúram údaráis chustaim Phoblacht na Cirgise ar thaobh amháin agus ar an taobh eile faoi sheirbhísí inniúla an Choimisiúin Eorpaigh agus údaráis chustaim Bhallstáit an Aontais. Déanfaidh siad cinneadh maidir leis na bearta agus na socruithe praiticiúla go léir is gá chun an Prótacal seo a chur chun feidhme, agus aird á tabhairt acu ar na dlíthe agus na rialacháin is infheidhme faoi seach go háirithe chun sonraí pearsanta a chosaint.
2. Cuirfidh na Páirtithe a chéile ar an eolas, de réir mar is gá, agus rachaidh i gcomhairle le chéile faoi na bearta mionsonraithe cur chun feidhme a ghlacfaidh gach Páirtí i gcomhréir leis an bPrótacal seo, go háirithe i leith na seirbhísí cuí‑údaraithe agus na hoifigigh a ainmneofar mar oifigigh atá inniúil ar na teachtaireachtaí a leagtar amach sa Phrótacal seo a sheoladh agus a fháil.
3. San Aontas Eorpach, ní dhéanfaidh an Prótacal seo difear do chur in iúl aon fhaisnéise a fhaightear faoin bPrótacal seo idir seirbhísí inniúla an Choimisiúin Eorpaigh agus údaráis chustaim Bhallstáit an Aontais Eorpaigh.
Airteagal 16
Comhaontuithe eile
Beidh tosaíocht ag an bPrótacal seo ar aon chomhaontú déthaobhach maidir le cúnamh riaracháin frithpháirteach in ábhair chustaim idir Ballstáit aonair an Aontais Eorpaigh agus Poblacht na Cirgise a mhéid a bheidh ábhair chustaim neamh‑chomhoiriúnach leis an bPrótacal seo.
Airteagal 17
Comhairliúcháin
I leith léirmhíniú agus chur chun feidhme an Phrótacail seo, rachaidh na Páirtithe i gcomhairle le chéile de réir mar is gá faoi chuimsiú an Choiste Comhair a bunaíodh faoi Airteagal 311 den Chomhaontú seo.