AN COIMISIÚN EORPACH

An Bhruiséil,5.12.2018

COM(2018) 833 final

2018/0426(NLE)

Togra le haghaidh

CINNEADH ÓN gCOMHAIRLE

maidir le síniú, thar ceann an Aontais Eorpaigh agus an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach, an Chomhaontaithe maidir le Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann a bheith ag tarraingt siar as an Aontas Eorpach agus as an gComhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach

(Téacs atá ábhartha maidir le LEE)

MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.COMHTHÉACS AN TOGRA

•Forais agus cuspóirí an togra

•Comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais

•Cearta bunúsacha

2.BUNÚS DLÍ, COIMHDEACHT AGUS COMHRÉIREACHT

•Bunús dlí

•Comhréireacht

•An rogha ionstraime

3.IMPLEACHTAÍ BUISÉADACHA

4.EILIMINTÍ EILE

•Pleananna cur chun feidhme agus socruithe faireacháin, meastóireachta agus tuairiscithe

Faoi Theideal 2 de Chuid a Sé den Chomhaontú um Tharraingt Siar, bunaítear Comhchoiste a dhéanfaidh faireachán leanúnach ar chur chun feidhme, ar fheidhmiú agus ar thionchar an chomhaontaithe seo. Tá an Comhchoiste comhdhéanta d’ionadaithe an Aontais Eorpaigh agus d’ionadaithe na Ríochta Aontaithe a thiocfaidh le chéile ar a laghad uair sa bhliain agus déanfaidh sé cur chun feidhme agus cur i bhfeidhm an chomhaontaithe a mhaoirsiú agus a éascú, cinneadh maidir le cúraimí na gcoistí speisialaithe agus a gcuid oibre a mhaoirsiú agus leasú a dhéanamh ar an gComhaontú nuair a fhoráiltear dó sin go sonrach leis an gComhaontú féin. Ní fhéadfaidh an Comhchoiste a chinntí agus a mholtaí a dhéanamh ach amháin le comhaontú idir an tAontas agus an Ríocht Aontaithe. Ní féidir leis srian a chur ar aon slí ar chinnteoireacht ar leibhéal an Aontais. Ní fhéadfaidh an tAontas agus an Ríocht Aontaithe a chinneadh gnéithe áirithe den Chomhaontú a leasú ach amháin sna cásanna sin ina bhfuil foráil shonrach déanta ina leith sin. Nuair a fhormheasann na Páirtithe cinneadh dá leithéid, ní mór dó a bheith faoi réir ag a gceanglais agus ag a nósanna imeachta inmheánacha is infheidhme faoi seach.

Oibreoidh na coistí speisialaithe a leanas faoi rialú an Chomhchoiste, i.e. aon fhochoiste amháin le haghaidh gach ceann de na príomhchodanna den Chomhaontú um Tharraingt Siar:

(a)an Coiste um chearta na saoránach;

(b)an Coiste um fhorálacha idirscartha eile;

(c)an Coiste um shaincheisteanna a bhaineann le cur chun feidhme an Phrótacail maidir le hÉirinn/Tuaisceart Éireann;

(d)an Coiste um shaincheisteanna a bhaineann le cur chun feidhme an Phrótacail maidir leis na Limistéir Bhunáite Fhlaitheasacha sa Chipir;

(e)an Coiste um shaincheisteanna a bhaineann le cur chun feidhme an Phrótacail maidir le Giobráltar; agus

(f)an Coiste um fhorálacha airgeadais.

Tá foráil déanta sa togra freisin do ról an Chomhchoiste i réiteach díospóidí, a dtugtar aghaidh air i dTeideal 3 de Chuid a Sé den Chomhaontú um Tharraingt Siar.

•Míniúchán mionsonraithe ar fhorálacha sonracha an togra

Sa dréacht-togra ón gCoimisiún maidir leis an gComhaontú um Tharraingt Siar tá 185 Airteagal arna struchtúrú i sé Chuid (arna roinnt a thuilleadh i dTeidil agus i gCaibidlí), i dtrí Phrótacal agus i naoi nIarscríbhinn, mar seo a leanas:

I gCuid a hAon (Forálacha Coiteanna) cuimsítear forálacha coiteanna an Chomhaontaithe um Tharraingt Siar (“an Comhaontú”), lena náirítear sainmhínithe, raon feidhme críochach an Chomhaontaithe um Tharraingt Siar, na modhanna agus na prionsabail a bhaineann le héifeacht, le cur chun feidhme agus le cur i bhfeidhm an Chomhaontaithe.

I gCuid a Dó (Cearta na Saoránach) leagtar amach na forálacha arb é is aidhm leo cosaint a thabhairt don stádas agus do na cearta atá ag saoránaigh an Aontais agus na Ríochta Aontaithe agus ag a dteaghlaigh, faoi dhlí an Aontais, a ndéanann tarraingt siar na Ríochta Aontaithe difear dóibh. Tá ceithre theideal san áireamh i gCuid a Dó: Teideal I (Forálacha ginearálta), Teideal II (Cearta agus oibleagáidí), Teideal III (Comhordú na gCóras Slándála Sóisialta), agus Teideal IV (Forálacha eile).

I gCuid a Trí (Forálacha Idirscartha) leagtar amach na forálacha maidir le ceisteanna idirscartha eile imeacht na Ríochta Aontaithe as an Aontas. Tá 13 theideal san áireamh i gCuid a Trí: Teideal I (Earraí a chuirtear ar an margadh), Teideal II (Nósanna imeachta custaim leanúnacha), Teideal III (Cúrsaí cánach breisluacha agus dleachtanna máil leanúnacha), Teideal IV (Maoin intleachtúil), Teideal V (Comhar póilíní agus breithiúnach leanúnach i dtaobh cúrsaí cóiriúla), Teideal VI (Sonraí agus faisnéis a phróiseáiltear nó a fhaightear roimh an dáta teacht i bhfeidhm, nó ar bhonn an Chomhaontaithe seo), Teideal VIII (Nósanna imeachta soláthair phoiblí agus nósanna imeachta comhchosúla leanúnacha), Teideal IX (Saincheisteanna a bhaineann le Euratom), Teideal X (Nósanna imeachta breithiúnacha agus riaracháin an Aontais), Teideal XI (Nósanna imeachta um chomhar riaracháin idir na Ballstáit agus an Ríocht Aontaithe), Teideal XII (Pribhléidí agus díolúintí) agus Teideal XIII (Saincheisteanna eile a bhaineann le feidhmiú institiúidí, chomhlachtaí, oifigí agus ghníomhaireachtaí an Aontais).

I gCuid a Ceathair (idirthréimhse) leagtar amach idirthréimhse a mbeidh acquis iomlán an Aontais i bhfeidhm i leith na Ríochta Aontaithe, ach amháin i gcás roinnt eisceachtaí. Le linn na hidirthréimhse, ní bheidh ionadaíocht a thuilleadh ag an Ríocht Aontaithe in institiúidí an Aontais ná ní bheidh sí rannpháirteach i bpróiseas cinnteoireachta ná i bpróiseas déanta cinntí an Aontais. Ina theannta sin, i gCuid a Ceathair bunaítear na socruithe idirthréimhseacha is infheidhme maidir leis an Ríocht Aontaithe i dtaca leis na comhaontuithe idirnáisiúnta arna dtabhairt i gcrích ag an Aontas, nó ag Ballstáit ag gníomhú dóibh thar a cheann, nó ag an Aontas agus ag Ballstáit an Aontais i gcomhpháirt le chéile. I gcomhréir le hAirteagal 129, beidh an Ríocht Aontaithe faoi cheangal ag na hoibleagáidí a eascraíonn as na comhaontuithe sin. Foráiltear in Airteagal 130 do shásra comhairliúcháin chun deiseanna iascaireachta na Ríochta Aontaithe a shocrú don idirthréimhse. Áiritheofar le hAirteagal 131 go gcaomhnófar inniúlacht iomlán institiúidí uile an Aontais i dtaca leis an Ríocht Aontaithe, lena náireofar inniúlacht Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh. Foráiltear in Airteagal 132 gur féidir cinneadh aonair a ghlacadh lena gcuirfear síneadh leis an idirthréimhse go ceann tréimhse suas le 1 bhliain nó le 2 bhliain

I gCuid a Cúig (Forálacha Airgeadais) leagtar síos rialacha mionsonraithe maidir leis an socrú airgeadais, lena náirítear rialacha mionsonraithe maidir le comhpháirteanna na socraíochta airgeadais mar aon leis na rialacha maidir le luach na socraíochta airgeadais agus na módúlachtaí íocaíochta a ríomh. Tá rialacha socraithe freisin le haghaidh socrúcháin maidir le rannpháirtíocht leanúnach na Ríochta Aontaithe i gcláir an Chreata Airgeadais Ilbhliantúil reatha go dtí go dtabharfar chun críche iad.

I gCuid a Sé (Forálacha institiúideacha agus críochnaitheacha) leagtar amach rialacha maidir le léirmhíniú agus cur i bhfeidhm comhsheasmhach an Chomhaontaithe agus bunaítear Comhchoiste mar aon le sásra um réiteach díospóidí. Sa Chuid seo cuirtear oibleagáid díchill ar na Páirtithe iarracht a dhéanamh teacht ar chomhaontú maidir lena gcaidreamh sa todhchaí roimh dheireadh na hidirthréimhse, chomh maith leis na forálacha maidir le teacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe.

Áirítear sa phrótacal maidir le hÉirinn/Tuaisceart Éireann agus sna 10 nIarscríbhinn a ghabhann leis na forálacha is gá maidir leis an réiteach “cúlstop”, mar a thugtar air, chun teorainn chrua idir Éire agus Tuaisceart Éireann a sheachaint. Beidh feidhm aige mura dtiocfaidh nó go dtí go dtiocfaidh comhaontú a dhéanfar amach anseo i gcomharba air, ina iomlán nó i bpáirt. Leis an bPrótacal cruthaítear críoch chustaim aonair idir an tAontas agus an Ríocht Aontaithe. Leis sin, seachnófar an gá le taraifí, le cuótaí agus le seiceálacha ar rialacha tionscnaimh idir an tAontas agus an Ríocht Aontaithe. Foráiltear ann freisin do shraith beart chun a áirithiú go mbeidh cothrom iomaíochta ann idir an tAontas agus an Ríocht Aontaithe. Ina theannta sin, áirithítear leis an bPrótacal go leanfaidh Cód Custaim an Aontais (CCA), lena leagtar amach, inter alia, na forálacha maidir le táirgí a scaoileadh isteach i saorchúrsaíocht laistigh den Aontas, de bheith i bhfeidhm maidir le Tuaisceart Éireann. Cinnteoidh sé sin nach mbeidh srianta i ndán do ghnólachtaí i dTuaisceart Éireann agus táirgí á gcur ar Mhargadh Aonair an Aontais. Foráiltear sa Phrótacal freisin go leanfaidh an Ríocht Aontaithe, i leith Thuaisceart Éireann, de bheith ailínithe le tacar teoranta rialacha a bhaineann le Margadh Aonair an Aontais, rialacha atá fíor-riachtanach chun teorainn chrua a sheachaint: reachtaíocht maidir le hearraí, rialacha sláintíochta agus fíteashláintíochta (“rialacha SPS”), rialacha maidir le táirgeadh talmhaíochta, CBL agus mál, agus rialacha maidir le státchabhair. Tá forálacha ann freisin lena ndéanfar an Margadh Aonair Leictreachais a chothabháil ar oileán na hÉireann. De bhun an Phrótacail, leanfaidh an Comhlimistéar Taistil idir Éire agus an Ríocht Aontaithe mar aon leis na cearta agus na pribhléidí lena mbaineann de bheith infheidhme i gcomhréir le dlí an Aontais, go háirithe maidir le saorghluaiseacht shaoránaigh an Aontais. Ina theannta sin, leanfar ar aghaidh leis an gcomhar Thuaidh-Theas de réir mar atá leagtha amach sa Phrótacal, agus na réimsí a leanas san áireamh; réimse an chomhshaoil, na sláinte, na talmhaíochta, an iompair, an oideachais agus na turasóireachta, agus i réimse an fhuinnimh, na teileachumarsáide, na craoltóireachta, na niascach intíre, an cheartais agus na slándála, an ardoideachais agus an spóirt.

Áirítear sa Chomhaontú um Tharraingt Siar prótacal maidir le Limistéir Bhunáite Fhlaitheasacha na Ríochta Aontaithe sa Chipir (an prótacal maidir leis na Limistéir Bhunáite Fhlaitheasacha). Ós rud é go saineofear an caidreamh idir an tAontas agus na Limistéir Bhunáite Fhlaitheasacha sa Chipir i gcomhthéacs bhallraíocht Phoblacht na Cipire san Aontas, bunaítear sa phrótacal maidir leis na Limistéir Bhunáite Fhlaitheasacha na sásraí iomchuí chun go ngnóthófaí, tar éis don Ríocht Aontaithe tarraingt siar as an Aontas, cuspóirí na socruithe a leagtar amach i bPrótacal 3 d’Ionstraim Aontachais Phoblacht na Cipire leis an Aontas Eorpach. De réir mar a leagadh amach sa Ráiteas Comhpháirteach an 19 Meitheamh 2018, thug an tAontas agus an Ríocht Aontaithe gealltanas socruithe iomchuí a bhunú do na Limistéir Bhunáite Fhlaitheasacha, “arb é is aidhm leo go háirithe leasanna na gCipireach a bhfuil cónaí orthu agus a bhíonn ag obair sna Limistéir Bhunáite Fhlaitheasacha a chosaint tar éis don Ríocht Aontaithe tarraingt siar as an Aontas, agus lánurraim á tabhairt do na cearta agus do na hoibleagáidí a chuimsítear sa Chonradh Bunaíochta.” Rinne an tAontas agus an Ríocht Aontaithe téarmaí Prótacail a chomhaontú lena dtabharfar éifeacht don mhéid sin agus atá i gceangal leis an gComhaontú um Tharraingt Siar. Is é is aidhm leis an bPrótacal a áirithiú go leanfaidh dlí an Aontais, sna réimsí a leagtar síos i bPrótacal 3 d’Ionstraim Aontachais na Cipire, d’fheidhm a bheith acu sna Limistéir Bhunáite Fhlaitheasacha, gan aon chur isteach ná aon chaillteanas ar chearta, go háirithe do na 11,000 saoránach nó thart faoin méid sin ón gCipir a bhfuil cónaí orthu agus atá ag obair sna Limistéir Bhunáite Fhlaitheasacha. Baineann sé sin le roinnt réimsí beartais amhail cánachas, earraí, talmhaíocht, iascaigh agus rialacha tréidliachta agus fíteashláintíochta. Leis an bPrótacal tugtar freagracht do Phoblacht na Cipire dlí an Aontais a chur chun feidhme agus a fhorfheidhmiú maidir leis an gcuid is mó de na réimsí atá cumhdaithe, seachas i gcás cúrsaí slándála agus míleata.

Ar deireadh, tá prótacal maidir le Giobráltar san áireamh sa Chomhaontú um Tharraingt Siar lena dtugtar aghaidh ar na saincheisteanna sonracha a chruthaíonn tarraingt siar na Ríochta Aontaithe as an Aontas i ndáil le Giobráltar. Leagtar amach sa treoirlínte ón gComhairle Eorpach an 29 Aibreán 2017 “nach bhféadfaidh feidhm a bheith ag aon chomhaontú idir an tAontas agus an Ríocht Aontaithe maidir le críoch Ghiobráltar gan comhaontú a bheith ann idir Ríocht na Spáinne agus an Ríocht Aontaithe.” Meabhraíodh é sin sna treoracha caibidlíochta forlíontacha ón gComhairle an 29 Eanáir 2018 agus sna treoirlínte ón gComhairle Eorpach an 14 Márta 2018. I ráitis le miontuairiscí chruinniú na Comhairle Eorpaí an 25 Samhain 2018, tá an dearbhú seo a leanas ón gComhairle Eorpach agus ón gCoimisiún san áireamh: “Tar éis don Ríocht Aontaithe imeacht as an Aontas, ní chuirfear Giobráltar san áireamh i raon feidhme críochach na gcomhaontuithe a thabharfar i gcrích idir an tAontas agus an Ríocht Aontaithe. Mar sin féin, ní fhágfaidh sé sin nach bhféadfar comhaontuithe ar leith a bheith idir an tAontas agus an Ríocht Aontaithe i ndáil le Giobráltar. Gan dochar d’inniúlachtaí an Aontais agus urraim iomlán á tabhairt d’iomláine chríochach na mBallstát, mar a ráthaítear in Airteagal 4(2) den Chonradh ar an Aontas Eorpach, beidh na comhaontuithe sin faoi réir comhaontú roimh ré ó Ríocht na Spáinne”. Thairis sin, ag an ócáid chéanna, d’eisigh an Chomhairle Eorpach agus an Coimisiún dearbhú léiritheach maidir le hAirteagal 184 den Chomhaontú um Tharraingt Siar agus raon feidhme críochach comhaontuithe sa todhchaí.

Tá caibidlíochtaí déthaobhacha idir an Spáinn agus an Ríocht Aontaithe curtha i gcrích faoin am seo. Tá Prótacal ina bhfuil tagairt do na socruithe déthaobhacha sin i gceangal leis an gComhaontú um Tharraingt Siar. Is é atá sa Phrótacal pacáiste ina bhfuil meabhrán tuisceana déthaobhach idir an Spáinn agus an Ríocht Aontaithe i ndáil le Giobráltar. Baineann sé sin le comhar déthaobhach maidir le cearta na saoránach, tobac agus táirgí eile, cúrsaí comhshaoil, póilíní agus custaim, chomh maith le comhaontú déthaobhach i ndáil le cánachas agus leasanna airgeadais a chosaint. Maidir le cearta saoránach, bunaítear leis an bPrótacal an bonn le haghaidh comhar riaracháin idir na húdaráis inniúla chun an Tarraingt Siar a chur chun feidhme i ndáil le daoine a bhfuil cónaí orthu i limistéar Ghiobráltar, agus go háirithe i ndáil le hoibrithe teorann. I dtaca le dlí an aeriompair, bunaítear leis féidearthacht, i gcás go ndéanfar comhaontú idir an Spáinn agus an Ríocht Aontaithe maidir le húsáid aerfort Ghiobráltar, go mbeadh feidhm ag reachtaíocht an Aontais maidir le Giobráltar, nach raibh feidhme aici roimhe seo ina leith, le linn na hidirthréimhse. Maidir le gnóthaí fioscacha agus cosaint leasanna airgeadais, bunaítear leis an bPrótacal an bonn le haghaidh comhar riaracháin idir na húdaráis inniúla chun trédhearcacht iomlán a bhaint amach i dtaca le cúrsaí cánach, agus i dtaca le calaois, smuigleáil, agus sciúradh airgid a chomhrac. Tá gealltanas tugtha ag an Ríocht Aontaithe freisin go gcomhlíonfar caighdeáin idirnáisiúnta sa réimse sin i nGiobráltar. Maidir le tobac, geallann an Ríocht Aontaithe coinbhinsiúin áirithe a dhaingniú i leith Ghiobráltar agus córas beart inrianaitheachta agus slándála ar thoitíní a chur ar bun roimh an 30 Meitheamh 2020. I dtaca le halcól agus peitreal, geallann an Ríocht Aontaithe a áirithiú go mbeidh córas cánach chun calaois a chosc i bhfeidhm i nGiobráltar. Maidir le cosaint an chomhshaoil, leis an iascaireacht agus le comhar i gcúrsaí póilíneachta agus custaim, bunaítear leis an bPrótacal an bonn le haghaidh comhar riaracháin idir na húdaráis inniúla. Tá coiste speisialaithe bunaithe freisin chun maoirseacht a dhéanamh ar chur i bhfeidhm an Phrótacail seo.

Áirítear na hiarscríbhinní a leanas sa Chomhaontú freisin:

·Iarscríbhinn I maidir le comhordú slándála sóisialta

·Iarscríbhinn II maidir le forálacha dhlí an Aontais dá dtagraítear in Airteagal 41(4);

·Iarscríbhinn III maidir le teorainneacha ama le haghaidh na cásanna nó na nósanna imeachta custaim dá dtagraítear in Airteagal 49 (1)

·Iarscríbhinn IV maidir le liosta na líonraí, na gcóras faisnéise agus na mbunachar sonraí dá dtagraítear in Airteagal 50, 53, 99 agus 100;

·Iarscríbhinn V maidir le EURATOM;

·Iarscríbhinn VI maidir le forálacha um chomhar riaracháin dá dtagraítear in Airteagal 98;

·Iarscríbhinn VII maidir leis an liosta gníomhartha/forálacha dá dtagraítear in Airteagal 128(6)

·Iarscríbhinn VIII maidir le rialacha nós imeachta an Chomhchoiste agus na gcoistí speisialaithe

·Iarscríbhinn IX maidir le rialacha nós imeachta um réiteach díospóidí;

Tiocfaidh an Comhaontú i bhfeidhm an 30 Márta 2019.

2018/0426 (NLE)

Togra le haghaidh

CINNEADH ÓN gCOMHAIRLE

maidir le síniú, thar ceann an Aontais Eorpaigh agus an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach, an Chomhaontaithe maidir le Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann a bheith ag tarraingt siar as an Aontas Eorpach agus as an gComhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach

(Téacs atá ábhartha maidir le LEE)

TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar an Aontas Eorpach, agus go háirithe Airteagal 50 de,

Ag féachaint don Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach, agus go háirithe Airteagal 106a de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

De bharr an méid seo a leanas:

(1)An 29 Márta 2017, thug an Ríocht Aontaithe fógra don Chomhairle Eorpach go raibh sé ar intinn aici tarraingt siar as an Aontas Eorpach agus as an gComhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach (“Euratom”) i gcomhréir le hAirteagal 50 den Chonradh ar an Aontas Eorpach, a bhfuil feidhm aige maidir le Euratom de bhua Airteagal 106a den Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach.

(2)An 22 Bealtaine 2017, d’údaraigh an Chomhairle don Choimisiún an chaibidlíocht a thosú leis an Ríocht Aontaithe le haghaidh comhaontú lena leagtar amach na socruithe don tarraingt siar, ag féachaint don chreat don chaidreamh a bheidh aici leis an Aontas amach anseo.

(3)Rinneadh an chaibidlíocht a sheoladh i bhfianaise na dtreoirlínte arna dtabhairt ag an gComhairle an 29 Aibreán agus an 15 Nollaig 2017 agus an 23 Márta 2018 agus é mar chuspóir foriomlán leo tarraingt siar ordúil na Ríochta Aontaithe as an Aontas agus as Euratom a áirithiú.

(4)An 25 Samhain 2018, d’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach an Comhaontú maidir le Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann a bheith ag tarraingt siar as an Aontas Eorpach agus as an gComhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach (“an Comhaontú”).

(5)Ós rud é gur tugadh an chaibidlíocht i gcrích, ba cheart an Comhaontú a shíniú thar ceann an Aontais, faoi réir chomhlíonadh na nósanna imeachta a cheanglaítear lena thabhairt i gcrích dáta dá éis sin.

(6)I gcomhréir le hAirteagal 106a den Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach, tá feidhm ag Airteagal 50 CAE maidir leis an gComhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach.

(7)Déantar foráil sa Chomhaontú maidir le hidirthréimhse ar lena linn – d’ainneoin na niarmhairtí go léir a bhaineann leis an Ríocht Aontaithe a bheith ag tarraingt siar as an Aontas maidir le rannpháirtíocht na Ríochta Aontaithe in institiúidí, i gcomhlachtaí, in oifigí agus i ngníomhaireachtaí an Aontais – a bheidh dlí an Aontais, lena náirítear comhaontuithe idirnáisiúnta, infheidhme maidir leis an Ríocht Aontaithe agus sa Ríocht Aontaithe. Ba cheart don Choimisiún, dá bhrí sin, fógra a thabhairt, thar ceann an Aontais agus Euratom, do na páirtithe eile sna comhaontuithe sin, go ndéileálfar leis an Ríocht Aontaithe, le linn na hidirthréimhse, mar Bhallstát chun críocha na gcomhaontuithe sin.

(8)I mír 2 d’Airteagal 185 den Chomhaontú, foráiltear maidir le haon Bhallstát a d’ardaigh cúiseanna a bhaineann le prionsabail bhunúsacha dhlí náisiúnta an Bhallstáit sin go bhféadfaidh sé, agus an fógra i scríbhinn á thabhairt faoi chur i gcrích na nósanna imeachta inmheánacha is gá, a dhearbhú, le linn na hidirthréimhse, i dteannta na bhforas i dtaca le neamhfhorghníomhú barántais gabhála Eorpaigh dá dtagraítear i gCinneadh Réime 2002/584/CGB, go bhféadfaidh údaráis bhreithiúnacha fhorghníomhaitheacha an Bhallstáit sin diúltú a náisiúnaigh a thabhairt suas don Ríocht Aontaithe de bhun barántas gabhála Eorpach. Dá bhrí sin, na Ballstáit ar mian leo leas a bhaint as an deis sin, is iomchuí teorainn ama a shocrú dóibh chun go bhféadfaidh siad an méid sin a chur in iúl don Choimisiún agus d’Ardrúnaíocht na Comhairle.

(9)Faoi mar a fhoráiltear in Airteagal 50(4) den Chonradh ar an Aontas Eorpach, níor ghlac an Ríocht Aontaithe páirt i bplé na Comhairle maidir leis an gcinneadh seo ná maidir lena ghlacadh,

TAR ÉIS AN CINNEADH SEO A GHLACADH:

Airteagal 1

Maidir le síniú, thar ceann an Aontais agus an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach, an Chomhaontaithe maidir le Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann a bheith ag tarraingt siar as an Aontas Eorpach agus as an gComhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach (“an Comhaontú”), údaraítear leis seo é, faoi réir a thabhairt i gcrích.

Tá téacs an Chomhaontaithe i gceangal leis an gCinneadh seo.

Airteagal 2

Údaraítear leis seo d’Uachtarán na Comhairle Eorpaí agus d’Uachtarán an Choimisiúin an Comhaontú a shíniú thar ceann an Aontais agus an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach.

Airteagal 3

Go díreach tar éis shíniú an Chomhaontaithe, tabharfaidh an Coimisiún fógra do na páirtithe eile sna comhaontuithe idirnáisiúnta dá dtagraítear in Airteagal 2(a)(iv) den Chomhaontú, go ndéileálfar, faoi réir theacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe, leis an Ríocht Aontaithe, le linn na hidirthréimhse, mar Bhallstát chun críocha na gcomhaontuithe idirnáisiúnta sin.

Airteagal 4

Na Ballstáit sin ar mian leo leas a bhaint as an deis dá bhforáiltear i mír 2 d’Airteagal 185 den Chomhaontú, cuirfidh siad an méid sin in iúl don Choimisiún agus d’Ardrúnaíocht na Comhairle roimh an 15 Feabhra 2019.

Airteagal 5

Tiocfaidh an Cinneadh seo i bhfeidhm an lá a ghlacfar é.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil,

RÁITEAS AIRGEADAIS REACHTACH

1.LEAGAN AMACH AN TOGRA/TIONSCNAIMH

1.1.Teideal an togra/tionscnaimh

1.2.Réimsí beartais lena mbaineann

1.3.Baineann an togra/tionscnamh le

1.4.Cuspóirí

1.4.1.Cuspóirí ginearálta

1.4.2.Cuspóirí sonracha

1.4.3.An toradh agus an tionchar a mheastar a bheidh ann

1.4.4.Táscairí feidhmíochta

1.5.Forais an togra/tionscnaimh

1.5.1.Na ceanglais is gá a chomhlíonadh sa ghearrthéarma nó san fhadtéarma, lena náirítear amlíne mhionsonraithe maidir le cur chun feidhme céimneach an tionscnaimh

1.5.2.Breisluach a bhaineann le rannpháirteachas AE (d’fhéadfadh an breisluach a bheith ann mar thoradh ar fhachtóirí éagsúla, e.g. deimhneacht dhlíthiúil, breis éifeachtachta, comhlántachtaí, nó gnóthachain de thoradh comhordú). Chun críocha an phointe seo, is é a chiallaíonn “breisluach a bhaineann le rannpháirteachas AE” an luach a thagann as idirghabháil an Aontais ar luach é atá sa bhreis ar an luach a bheadh ann dá mbeadh na Ballstáit ag feidhmiú leo féin.

1.5.3.Ceachtanna a foghlaimíodh ó thaithí eile den sórt sin san am a chuaigh thart

1.5.4.Comhoiriúnacht don Chreat Airgeadais Ilbhliantúil agus sineirgíochtaí a d’fhéadfadh a bheith ann le hionstraimí iomchuí eile

1.5.5.Measúnú ar na roghanna éagsúla maoinithe atá ar fáil, lena náirítear na féidearthachtaí athshannadh a dhéanamh

1.6.Fad an togra/tionscnaimh agus an tionchar airgeadais a mheastar a bheidh aige

1.7.Modhanna bainistíochta atá beartaithe

2.BEARTA BAINISTÍOCHTA

2.1.Rialacha faireacháin agus tuairiscithe

2.2.Córais bhainistíochta agus rialaithe

2.2.1.An bonn cirt atá leis na modhanna bainistíochta, na sásraí cur chun feidhme, na módúlachtaí íocaíochta agus an straitéis rialaithe atá beartaithe

2.2.2.Faisnéis maidir leis na rioscaí a aithníodh agus na córais rialaithe inmheánacha a cuireadh ar bun chun na rioscaí a mhaolú

2.2.3.Meastachán ar chost-éifeachtúlacht na rialuithe agus an bonn cirt atá leis sin (cóimheas “costais rialaithe ÷ luach na gcistí gaolmhara arna mbainistiú”), agus measúnú ar an leibhéal riosca earráide a bhfuiltear ag súil leis (ar an íocaíocht a dhéanamh agus ar dhúnadh an chláir)

2.3.Bearta chun calaois agus neamhrialtachtaí a chosc

3.AN TIONCHAR AIRGEADAIS A MHEASTAR A BHEIDH AG AN TOGRA/TIONSCNAMH

3.1.Ceannteidil an chreata airgeadais ilbhliantúil agus na línte buiséid ar a nimreofar tionchar

3.2.An tionchar airgeadais a mheastar a bheidh ag an togra ar leithreasuithe

3.2.1.Achoimre ar an tionchar a mheastar a bheidh aige ar leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí

3.2.2.An taschur a mheastar a mhaoineofar le leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí

3.2.3.Achoimre ar an tionchar a mheastar a bheidh aige ar leithreasuithe de chineál riaracháin

3.2.4.Comhoiriúnacht don chreat airgeadais ilbhliantúil reatha

3.2.5.Ranníocaíochtaí ó thríú páirtithe

3.3.An tionchar a mheastar a bheidh ar ioncam

RÁITEAS AIRGEADAIS REACHTACH

1.LEAGAN AMACH AN TOGRA/TIONSCNAIMH 

1.1.Teideal an togra/tionscnaimh

1.2.Réimsí beartais lena mbaineann 

1.3.Baineann an togra/tionscnamh le: 

☑ beart nua 

◻ beart nua a leanann treoirthionscadal/réamhbheart 3  

◻ síneadh ar bheart atá ann cheana 

◻ beart nó bearta a chumasc nó a atreorú i dtreo beart eile/beart nua 

1.4.Cuspóirí

1.4.1.Cuspóirí ginearálta

1.4.2.Cuspóirí sonracha

1.4.3.An toradh agus an tionchar a mheastar a bheidh ann

Sonraigh an tionchar a bheadh ag an togra/tionscnamh ar na tairbhithe/grúpaí ar a bhfuil sé dírithe.

1.4.4.Táscairí feidhmíochta

Sonraigh na táscairí chun faireachán a dhéanamh ar dhul chun cinn agus ar ghnóthachain.

1.5.Forais an togra/tionscnaimh 

1.5.1.Na ceanglais is gá a chomhlíonadh sa ghearrthéarma nó san fhadtéarma, lena náirítear amlíne mhionsonraithe maidir le cur chun feidhme céimneach an tionscnaimh

1.5.2.Breisluach a bhaineann le rannpháirteachas AE (d’fhéadfadh an breisluach a bheith ann mar thoradh ar fhachtóirí éagsúla, e.g. deimhneacht dhlíthiúil, breis éifeachtachta, comhlántachtaí, nó gnóthachain de thoradh comhordú). Chun críocha an phointe seo, is é a chiallaíonn “breisluach a bhaineann le rannpháirteachas AE” an luach a thagann as idirghabháil an Aontais ar luach é atá sa bhreis ar an luach a bheadh ann dá mbeadh na Ballstáit ag feidhmiú leo féin.

1.5.3.Ceachtanna a foghlaimíodh ó thaithí eile den sórt sin san am a chuaigh thart

1.5.4.Comhoiriúnacht don Chreat Airgeadais Ilbhliantúil agus sineirgíochtaí a d’fhéadfadh a bheith ann le hionstraimí iomchuí eile

1.5.5.Measúnú ar na roghanna éagsúla maoinithe atá ar fáil, lena náirítear na féidearthachtaí athshannadh a dhéanamh

1.6.Fad an togra/tionscnaimh agus an tionchar airgeadais a mheastar a bheidh aige

◻ tréimhse theoranta

–◻    i bhfeidhm ón [LL/MM]BBBB go dtí an [LL/MM]BBBB

–◻    Tionchar airgeadais ó BBBB go BBBB le haghaidh leithreasuithe faoi chomhair gealltanas agus ó BBBB go BBBB le haghaidh leithreasuithe faoi chomhair íocaíochtaí.

☑ tréimhse neamhtheoranta

–Cuirfear chun feidhme é le linn na tréimhse tosaigh BBBB go BBBB,

–agus cuirfear ag feidhmiú go hiomlán ina dhiaidh sin é.

1.7.Modhanna bainistíochta atá beartaithe 4  

☑ Bainistíocht dhíreach a dhéanann an Coimisiún

–☑ ina ranna, lena náirítear an chuid sin den fhoireann atá i dtoscaireachtaí an Aontais;

–◻    trí na gníomhaireachtaí feidhmiúcháin;

◻ Bainistíocht atá comhroinnte leis na Ballstáit

◻ Bainistíocht indíreach trí chúraimí a bhaineann le cur chun feidhme an bhuiséid a shannadh dóibh seo a leanas:

–◻ tríú tíortha nó na comhlachtaí a d’ainmnigh siad;

–◻ eagraíochtaí idirnáisiúnta agus a ngníomhaireachtaí (tabhair sonraí);

–◻ BEI agus an Ciste Eorpach Infheistíochta;

–◻ comhlachtaí dá dtagraítear in Airteagal 70 agus Airteagal 71 den Rialachán Airgeadais;

–◻ comhlachtaí dlí phoiblí;

–◻ comhlachtaí arna rialú ag an dlí príobháideach agus a bhfuil misean seirbhíse poiblí acu sa mhéid go gcuireann siad ráthaíochtaí leordhóthanacha airgeadais ar fáil;

–◻ comhlachtaí arna rialú ag dlí príobháideach Ballstáit, a gcuirtear de chúram orthu comhpháirtíochtaí príobháideacha poiblí a chur chun feidhme, agus a sholáthraíonn ráthaíochtaí leordhóthanacha airgeadais;

–◻ daoine a gcuirtear de chúram orthu bearta sonracha a chur chun feidhme in CBES de bhun Theideal V de CAE, ar daoine iad a aithnítear sa bhunghníomh ábhartha.

–I gcás ina sonraítear níos mó ná modh bainistíochta amháin, tabhair sonraí sa roinn “Nótaí” le do thoil.

Nótaí

2.BEARTA BAINISTÍOCHTA 

2.1.Rialacha faireacháin agus tuairiscithe 

Sonraigh minicíocht na mbeart agus na coinníollacha atá leo

2.2.Córais bhainistíochta agus rialaithe 

2.2.1.An bonn cirt atá leis na modhanna bainistíochta, na sásraí cur chun feidhme, na módúlachtaí íocaíochta agus an straitéis rialaithe atá beartaithe

2.2.2.Faisnéis maidir leis na rioscaí a aithníodh agus na córais rialaithe inmheánacha a cuireadh ar bun chun na rioscaí a mhaolú

2.2.3.Meastachán ar chost-éifeachtúlacht na rialuithe agus an bonn cirt atá leis sin (cóimheas “costais rialaithe ÷ luach na gcistí gaolmhara arna mbainistiú”), agus measúnú ar an leibhéal riosca earráide a bhfuiltear ag súil leis (ar an íocaíocht a dhéanamh agus ar dhúnadh an chláir) 

2.3.Bearta chun calaois agus neamhrialtachtaí a chosc 

Sonraigh na bearta coisctheacha agus cosanta atá ann cheana nó atá beartaithe, e.g. ón Straitéis Frithchalaoise.

3.AN TIONCHAR AIRGEADAIS A MHEASTAR A BHEIDH AG AN TOGRA/TIONSCNAMH 

3.1.Ceannteidil an chreata airgeadais ilbhliantúil agus na línte buiséid ar a nimreofar tionchar 

·Línte buiséid atá ann cheana

In ord cheannteidil agus línte buiséid an chreata airgeadais ilbhliantúil.

·Línte nua buiséid atá á niarraidh

In ord cheannteidil agus línte buiséid an chreata airgeadais ilbhliantúil.

3.2.An tionchar airgeadais a mheastar a bheidh ag an togra ar leithreasuithe 

3.2.1.Achoimre ar an tionchar a mheastar a bheidh aige ar leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí 

–◻    Ní éilíonn an togra/tionscnamh go núsáidfear leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí

–◻    Éilíonn an togra/tionscnamh go núsáidfear leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí mar a mhínítear thíos:

EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)

Ard-Stiúrthóireacht: <…….>				Bliain N 8	Bliain N+1	Bliain N+2	Bliain N+3	Iontráil na blianta ar fad a theastaíonn le fad an tionchair a thaispeáint (féach pointe 1.6)			IOMLÁN
• Leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí
Líne buiséid 9	Gealltanais	(1a)
	Íocaíochtaí	(2a)
Líne buiséid	Gealltanais	(1b)
	Íocaíochtaí	(2b)
Leithreasuithe de chineál riaracháin arna maoiniú as imchlúdach na gclár sonrach 10
Líne buiséid		(3)
IOMLÁN leithreasuithe i gcomhair Ard-Stiúrthóireacht <…….>	Gealltanais	=1a+1b +3
	Íocaíochtaí	=2a+2b +3

Má tá tionchar ag an togra/tionscnamh ar níos mó ná ceannteideal oibríochta amháin, líon isteach an chuid thuas arís i gcás gach ceann de na ceannteidil sin:

Chun an chuid seo a líonadh isteach, ba cheart na “sonraí buiséid de chineál riaracháin” a úsáid arna niontráil ar dtús san Iarscríbhinn a ghabhann leis an Ráiteas Airgeadais Reachtach (Iarscríbhinn V leis na rialacha inmheánacha), a uaslódáiltear chuig DECIDE chun críocha comhairliúcháin idirsheirbhíse.

EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)

IOMLÁN leithreasuithe faoi CHEANNTEIDEAL 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil

(Iomlán gealltanas = Iomlán íocaíochtaí)

288 000

288 000

288 000

288 000

EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)

3.2.2.An taschur a mheastar a mhaoineofar le leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí 

Leithreasuithe faoi chomhair gealltanas in EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)

3.2.3.Achoimre ar an tionchar a mheastar a bheidh aige ar leithreasuithe de chineál riaracháin 

–◻    Ní éilíonn an togra/tionscnamh go núsáidfear leithreasuithe de chineál riaracháin

–☑    Éilíonn an togra/tionscnamh go núsáidfear leithreasuithe de chineál riaracháin mar a mhínítear thíos:

EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)

CEANNTEIDEAL 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil
Acmhainní daonna	286 000	286 000	286 000	286 000
Caiteachas riaracháin eile	2 000	2 000	2 000	2 000
Fo-iomlán CHEANNTEIDEAL 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil	288 000	288 000	288 000	288 000

Lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 5 15 den chreat airgeadais ilbhliantúil
Acmhainní daonna
Caiteachas eile de chineál riaracháin
Fo-iomlán lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil

Na leithreasuithe is gá le haghaidh acmhainní daonna agus caiteachas eile de chineál riaracháin, cumhdófar iad leis na leithreasuithe sin san Ard-Stiúrthóireacht atá sannta cheana do bhainistíocht an bhirt agus/nó atá athshannta laistigh den Ard-Stiúrthóireacht, mar aon le haon leithdháileadh breise a d’fhéadfaí a thabhairt don Ard-Stiúrthóireacht atá i mbun bainistíochta faoi chuimsiú an nós imeachta maidir le leithdháileadh bliantúil i bhfianaise na srianta buiséadacha.

3.2.3.1.Na hacmhainní daonna a mheastar a bheidh riachtanach

–◻    Ní éilíonn an togra/tionscnamh go núsáidfear acmhainní daonna.

–◻    Éilíonn an togra/tionscnamh go núsáidfear acmhainní daonna mar a mhínítear thíos:

Sloinnfear an meastachán in aonaid de choibhéis lánaimseartha

Is é XX an réimse beartais nó an teideal buiséid lena mbaineann.

Soláthrófar na hacmhainní daonna is gá le baill foirne ón Ard-Stiúrthóireacht a bhfuil bainistíocht an bhirt faoina gcúram cheana agus/nó ar athshannadh a gcúraimí laistigh den Ard-Stiúrthóireacht, mar aon le haon leithdháileadh breise a d’fhéadfaí a thabhairt don Ard-Stiúrthóireacht atá i mbun bainistíochta faoi chuimsiú an nós imeachta maidir le leithdháileadh bliantúil i bhfianaise na srianta buiséadacha.

Cur síos ar na cúraimí a bheidh le déanamh:

3.2.4.Comhoiriúnacht don chreat airgeadais ilbhliantúil reatha 

Leis an togra/tionscnamh seo:

–☑    is féidir é a mhaoiniú ina iomláine trí athshannadh laistigh den cheannteideal ábhartha den Chreat Airgeadais Ilbhliantúil (CAI).

–◻    is gá an corrlach gan leithdháileadh faoin gceannteideal ábhartha de CAI a úsáid nó na hionstraimí speisialta a shainítear sa Rialachán maidir le CAI a úsáid.

–◻    is gá athbhreithniú a dhéanamh ar CAI.

3.2.5.Ranníocaíochtaí ó thríú páirtithe 

Leis an togra/tionscnamh seo:

–☑    ní fhoráiltear maidir le cómhaoiniú ó thríú páirtithe

–◻    déantar foráil maidir leis an gcómhaoiniú ó thríú páirtithe atá réamh-mheasta thíos:

Leithreasuithe in EUR milliúin (go dtí an 3ú deachúil)

3.3.An tionchar a mheastar a bheidh ar ioncam 

–☑    Ní bheidh tionchar airgeadais ar bith ag an togra ar ioncam.

–◻    Beidh an tionchar airgeadais seo a leanas ag an togra/tionscnamh:

ar acmhainní dílse

ar ioncam eile

má tá an t-ioncam sannta do línte caiteachais, sonraigh sin

EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)

I gcás ioncaim atá sannta, sonraigh na línte buiséid a nimrítear tionchar orthu.

Aon rud eile (e.g. an modh nó an fhoirmle a úsáideadh chun an tionchar ar ioncam a ríomh nó aon fhaisnéis eile).

(1)    Cuireadh téacs sin an Chomhaontaithe um Tharraingt Siar a ndearnadh athbhreithniú dlíthiúil air ar fáil don phobal an LL.MM.BBBB agus is féidir teacht air ag an nasc seo a leanas: https://ec.europa.eu/commission/publications/XXXX_ga .

(2)     https://www.consilium.europa.eu/media/37100/20181121-cover-political-declaration.pdf  

(3)    Mar a thagraítear dó in Airteagal 58(2)(a) nó (b) den Rialachán Airgeadais.

(4)    Is féidir mionsonraí ar na modhanna bainistíochta agus tagairtí don Rialachán Airgeadais a fheiceáil ar shuíomh gréasáin Ard-Stiúrthóireacht an Bhuiséid: https://myintracomm.ec.europa.eu/budgweb/EN/man/budgmanag/Pages/budgmanag.aspx  

(5)    LD = Leithreasuithe difreáilte / LN = Leithreasuithe neamhdhifreáilte.

(6)    CSTE: Comhlachas Saorthrádála na hEorpa.

(7)    Tíortha is iarrthóirí agus, nuair is iomchuí, tíortha ó na Balcáin Thiar a d’fhéadfadh a bheith ina niarrthóirí.

(8)    Is í bliain N an bhliain a chuirfear tús le cur chun feidhme an togra/tionscnaimh. Is gá an chéad bhliain cur chun feidhme a mheastar a bheidh ann a chur in ionad “N” (mar shampla: 2021). Is gá an rud céanna a dhéanamh i gcás na mblianta eile.

(9)    De réir ainmníocht oifigiúil an bhuiséid.

(10)    Cúnamh agus caiteachas teicniúil agus/nó riaracháin ar mhaithe le cláir agus/nó bearta de chuid AE (seanlínte “BA”) a chur chun feidhme, taighde indíreach, taighde díreach.

(11)    Is í bliain N an bhliain a chuirfear tús le cur chun feidhme an togra/tionscnaimh. Is gá an chéad bhliain cur chun feidhme a mheastar a bheidh ann a chur in ionad “N” (mar shampla: 2021). Is gá an rud céanna a dhéanamh i gcás na mblianta eile.

(12)    Is ionann aschuir agus táirgí agus seirbhísí le soláthar (e.g.: líon na malartuithe mac léinn a maoiníodh, iomlán km de bhóithre a rinneadh, etc.).

(13)    Mar a thuairiscítear i bpointe 1.4.2. ‘Cuspóirí sonracha...’

(14)    Is í bliain N an bhliain a chuirfear tús le cur chun feidhme an togra/tionscnaimh. Is gá an chéad bhliain cur chun feidhme a mheastar a bheidh ann a chur in ionad “N” (mar shampla: 2021). Is gá an rud céanna a dhéanamh i gcás na mblianta eile.

(15)    Cúnamh agus caiteachas teicniúil agus/nó riaracháin ar mhaithe le cláir agus/nó bearta de chuid AE (seanlínte “BA”) a chur chun feidhme, taighde indíreach, taighde díreach.

(16)    AC = Ball foirne ar conradh; AL = Ball foirne áitiúil; END = Saineolaí náisiúnta ar iasacht; INT= Ball foirne gníomhaireachta; JPD = Saineolaithe sóisearacha i dtoscaireachtaí.

(17)    Fo-uasteorainn d’fhoireann sheachtrach arna cumhdach ag leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí (na seanlínte “BA”).

(18)    Is í bliain N an bhliain a chuirfear tús le cur chun feidhme an togra/tionscnaimh. Is gá an chéad bhliain cur chun feidhme a mheastar a bheidh ann a chur in ionad “N” (mar shampla: 2021). Is gá an rud céanna a dhéanamh i gcás na mblianta eile.

(19)    A fhad a bhaineann le hacmhainní dílse traidisiúnta (dleachtanna talmhaíochta, tobhaigh siúcra), ní mór na méideanna a luaitear a bheith ina nglanmhéideanna, i.e. méideanna comhlána agus 20 % de na costais bhailiúcháin a bheith bainte astu.

AN COIMISIÚN EORPACH

An Bhruiséil,5.12.2018

COM(2018) 833 final

IARSCRÍBHINN

a ghabhann leis an

Togra le haghaidh Cinneadh ón gComhairle

maidir le síniú, thar ceann an Aontais Eorpaigh agus an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach, an Chomhaontuithe maidir le Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann a bheith ag tarraingt siar as an Aontas Eorpach agus as an gComhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach

BROLLACH

TÁ AN tAONTAS EORPACH AGUS AN COMHPHOBAL EORPACH DO FHUINNEAMH ADAMHACH

AGUS

RÍOCHT AONTAITHE NA BREATAINE MÓIRE AGUS THUAISCEART ÉIREANN,

ÓS RUD É go ndearna Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann (“an Ríocht Aontaithe”) an 29 Márta 2017, tar éis toradh reifrinn a reáchtáladh sa Ríocht Aontaithe agus tar éis di cinneadh ceannasach a dhéanamh an tAontas Eorpach a fhágáil, fógra a thabhairt go raibh rún aici tarraingt siar as an Aontas Eorpach (“an tAontas”) agus as an gComhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach (“Euratom”) i gcomhréir le hAirteagal 50 den Chonradh ar an Aontas Eorpach (“CAE”), a bhfuil feidhm aige maidir le Euratom de bhua Airteagal 106a den Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach (“Conradh Euratom”),

ÓS MIAN LEO socruithe a leagan amach maidir le tarraingt siar na Ríochta Aontaithe as an Aontas agus as Euratom, ag féachaint don chreat dá gcaidreamh amach anseo,

Á dTABHAIRT DÁ nAIRE na treoirlínte a d’eisigh an Chomhairle Eorpach an 29 Aibreán agus an 15 Nollaig 2017 agus an 23 Márta 2018 a bheidh mar bhonn ag an Aontas agus é ag tabhairt i gcrích an Chomhaontaithe lena leagfar amach na socruithe maidir le tarraingt siar na Ríochta Aontaithe as an Aontas agus as Euratom,

Á MHEABHRÚ DÓIBH, de bhun Airteagal 50 CAE, i gcomhar le hAirteagal 106a de Chonradh Euratom, agus faoi réir na socruithe a leagtar síos sa Chomhaontú seo, go scoirfidh dlí uile an Aontais agus dlí uile Euratom d’fheidhm a bheith aige maidir leis an Ríocht Aontaithe ón dáta a thiocfaidh an Comhaontú seo i bhfeidhm,

Á CHUR I bhFÁTH DÓIBH gurb é cuspóir an Chomhaontaithe seo a áirithiú gur féidir leis an Ríocht Aontaithe tarraingt siar as an Aontas agus as Euratom ar bhealach rianúil,

Á AITHINT DÓIBH gur gá cosaint chómhalartach a sholáthar do shaoránaigh den Aontas agus do náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe, agus dá mbaill teaghlaigh féin, i gcás ina mbeidh cearta saorghluaiseachta feidhmithe acu faoi dháta a leagtar síos sa Chomhaontú seo, agus chun a áirithiú go mbeidh a gcearta faoin gComhaontú seo in-fhorfheidhmithe agus bunaithe ar phrionsabal an neamh-idirdhealaithe; á aithint dóibh freisin gur cheart cearta a eascraíonn ó thréimhsí árachais slándála sóisialta a chosaint,

AR É A BHEITH BEARTAITHE ACU tarraingt siar rianúil a áirithiú trí fhorálacha idirscartha éagsúla arb é is aidhm dóibh bac a chur ar shuaitheadh agus deimhneacht dhlíthiúil a sholáthar do shaoránaigh agus d’oibreoirí eacnamaíocha, mar aon le húdaráis bhreithiúnacha agus riaracháin san Aontas agus sa Ríocht Aontaithe, agus, san am céanna, gan é a chur as an áireamh go bhféadfaí an comhaontú nó na comhaontuithe ar an gcaidreamh amach anseo a chur in ionad na bhforálacha idirscartha ábhartha,

ÓS RUD É go bhfuil sé ar leas an Aontais agus na Ríochta Aontaithe araon idirthréimhse nó tréimhse cur chun feidhme a chinneadh inar cheart – d’ainneoin gach iarmharta a bheidh ag tarraingt siar na Ríochta Aontaithe as an Aontas maidir le rannpháirtíocht na Ríochta Aontaithe in institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí de chuid an Aontais, agus go háirithe, ar an dáta a thiocfaidh an Comhaontú seo i bhfeidhm, scor shainorduithe bhaill uile na ninstitiúidí, na gcomhlachtaí agus na ngníomhaireachtaí de chuid an Aontais a ainmníodh, a ceapadh nó a toghadh i dtaca le ballraíocht na Ríochta Aontaithe san Aontas – feidhm a bheith ag dlí an Aontais, lena náirítear comhaontuithe idirnáisiúnta, maidir leis an Ríocht Aontaithe agus sa Ríocht Aontaithe, agus de riail ghinearálta chun na héifeachta céanna i gcás na mBallstát, chun go seachnófar suaitheadh sa tréimhse ina ndéanfar an comhaontú/na comhaontuithe maidir leis an gcaidreamh amach anseo a chaibidliú,

Á AITHINT DÓIBH, fiú má bhíonn feidhm ag dlí an Aontais maidir leis an Ríocht Aontaithe agus sa Ríocht Aontaithe le linn na hidirthréimhse, go gciallaíonn na sonraíochtaí a bhaineann leis an Ríocht Aontaithe mar Stát atá tarraingthe siar as an Aontas go mbeidh sé tábhachtach don Ríocht Aontaithe a bheith in ann bearta a dhéanamh chun socruithe idirnáisiúnta nua dá cuid féin a ullmhú agus a bhunú, lena náirítear i réimsí ina dtugtar inniúlacht eisiach don Aontas, ar choinníoll nach dtiocfaidh comhaontuithe den sórt sin i bhfeidhm ná nach gcuirfear i bhfeidhm iad le linn na tréimhse sin, mura rud é gur údaraigh an tAontas amhlaidh,

Á MHEABHRÚ DÓIBH go bhfuil sé comhaontaithe ag an Aontas agus ag an Ríocht Aontaithe go nurramóidh siad na gealltanais fhrithpháirteacha a tugadh le socrú airgeadais aonair le linn don Ríocht Aontaithe a bheith ina ball den Aontas,

ÓS RUD É gur den bhunriachtanas forálacha a bhunú a áiritheoidh rialachas foriomlán chun léirmhíniú agus cur i bhfeidhm ceart an Chomhaontaithe agus comhlíonadh na gceanglas atá ann faoin gComhaontú a ráthú, go mór mór réiteach ceangailteach ar dhíospóidí agus rialacha forfheidhmiúcháin a dhéanann lán-urramú ar neamhspleáchas orduithe dlíthiúla an Aontais agus na Ríochta Aontaithe faoi seach, mar aon le stádas tríú tír na Ríochta Aontaithe,

Á ADMHÁIL DÓIBH, chun gur féidir leis an Ríocht Aontaithe tarraingt siar as an Aontas ar bhealach rianúil, gur gá freisin socruithe marthanacha a bhunú, i bprótacail ar leith a ghabhann leis an gComhaontú seo, lena dtabharfar aghaidh ar chásanna an-sonrach a bhaineann le hÉirinn/Tuaisceart Éireann agus leis na Limistéir Bhunáite Fhlaitheasacha sa Chipir,

Á ADMHÁIL DÓIBH fós, i gcomhair tharraingt siar rianúil na Ríochta Aontaithe as an Aontas, gur den riachtanas freisin, i bprótacal ar leith a ghabhann leis an gComhaontú seo, na socruithe sonracha i ndáil le Giobráltar a bhunú, socruithe a bheidh infheidhme le linn na hidirthréimhse go háirithe,

Á CHUR i dTREIS DÓIBH gur ar chothromaíocht fhoriomlán idir na sochair, na cearta agus na hoibleagáidí atá ann don Aontas agus don Ríocht Aontaithe atá an Comhaontú seo bunaithe,

Á dTABHAIRT DÁ nAIRE go bhfuil Dearbhú Polaitiúil lena leagtar amach an creat le haghaidh an chaidrimh a bheidh ann amach anseo idir an tAontas Eorpach agus Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann,

ÓS RUD É gur gá don Ríocht Aontaithe agus don Aontas araon na céimeanna riachtanacha ar fad a thógáil chun tús a chur, a luaithe agus is féidir tar éis 29 Márta 2019, le caibidlíocht fhoirmiúil maidir le comhaontú amháin nó le comhaontuithe éagsúla faoina rialófar a gcaidreamh lena chéile sa todhchaí, d’fhonn a áirithiú, a mhéid is féidir, go mbeidh na comhaontuithe sin i bhfeidhm ó dheireadh na hidirthréimhse,

TAR ÉIS AN COMHAONTÚ SEO A GHLACADH:

CUID A hAON

FORÁLACHA COMHCHOITEANNA

AIRTEAGAL 1

Cuspóir

Leagtar amach leis an gComhaontú seo na socruithe maidir le Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann (“an Ríocht Aontaithe”) a bheith ag tarraingt siar as an Aontas Eorpach (“an tAontas”) agus as an gComhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach (“Euratom”).

AIRTEAGAL 2

Sainmhínithe

Chun críocha an Chomhaontaithe seo, beidh feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:

(a)    ciallaíonn “dlí an Aontais”:

(i)    an Conradh ar an Aontas Eorpach (“CAE”), an Conradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (“CFAE”) agus an Conradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach (“Conradh Euratom”), mar atá arna leasú nó arna bhforlíonadh, chomh maith leis na Conarthaí Aontachais agus leis an gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, dá ngairtear le chéile “na Conarthaí” anseo feasta;

(ii)    prionsabail ghinearálta dhlí an Aontais;

(iii)    na gníomhartha arna nglacadh ag institiúidí, comhlachtaí, oifigí nó gníomhaireachtaí an Aontais;

(iv)    na comhaontuithe idirnáisiúnta ar páirtí iontu an tAontas agus na comhaontuithe idirnáisiúnta arna dtabhairt i gcrích ag na Ballstáit ag gníomhú dóibh thar ceann an Aontais;

(v)    na comhaontuithe idir na Ballstáit a rinne siad ina gcáil mar Bhallstáit de chuid an Aontais;

(vi)    gníomhartha de chuid Ionadaithe Rialtais na mBallstát ag teacht le chéile dóibh sa Chomhairle Eorpach nó i gComhairle an Aontais Eorpaigh (“an Chomhairle”);

(vii)    na dearbhuithe arna ndéanamh i gcomhthéacs na gcomhdhálacha idir-rialtasacha a ghlac na Conarthaí;

(b)    ciallaíonn na “Ballstáit” Ríocht na Beilge, Poblacht na Bulgáire, Poblacht na Seice, Ríocht na Danmhairge, Poblacht Chónaidhme na Gearmáine, Poblacht na hEastóine, Éire, an Phoblacht Heilléanach, Ríocht na Spáinne, Poblacht na Fraince, Poblacht na Cróite, Poblacht na hIodáile, Poblacht na Cipire, Poblacht na Laitvia, Poblacht na Liotuáine, Ard-Diúcacht Lucsamburg, an Ungáir, Poblacht Mhálta, Ríocht na hÍsiltíre, Poblacht na hOstaire, Poblacht na Polainne, Poblacht na Portaingéile, an Rómáin, Poblacht na Slóivéine, Poblacht na Slóvaice, Poblacht na Fionlainne agus Ríocht na Sualainne;

(c)    ciallaíonn “Saoránach den Aontas Eorpach” aon duine ag a bhfuil náisiúntacht Bhallstáit;

(d)    ciallaíonn “náisiúnach den Ríocht Aontaithe” náisiúnach den Ríocht Aontaithe, mar a shainmhínítear sa Dearbhú Nua ó Rialtas Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann an 31 Nollaig 1982 maidir leis an sainmhíniú ar an téarma “náisiúnaigh” 1 , agus i nDearbhú Uimh. 63 atá i gceangal le hIonstraim Chríochnaitheach na comhdhála idir-rialtasaí a ghlac Conradh Liospóin 2 ;

(e)    ciallaíonn “idirthréimhse” an tréimhse dá bhforáiltear in Airteagal 126;

(f)    ciallaíonn “lá” lá féilire, mura bhfuil a mhalairt d’fhoráil ann sa Chomhaontú seo, nó i bhforálacha i ndlí an Aontais a dtugtar feidhm dóibh leis an gComhaontú seo.

AIRTEAGAL 3

Raon feidhme críochach

1.    Mura bhforáiltear dá mhalairt sa Chomhaontú seo nó i ndlí an Aontais a dtugtar feidhm dó leis an gComhaontú seo, tuigfear gur tagairtí don mhéid seo a leanas iad na tagairtí a dhéantar sa Chomhaontú seo don Ríocht Aontaithe nó dá críoch:

(a)    an Ríocht Aontaithe;

(b)    Giobráltar, a mhéid a bhí feidhm ag dlí an Aontais maidir leis roimh dháta theacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo;

(c)    Oileáin Mhuir nIocht agus Oileán Mhanann, a mhéid a bhí feidhm ag dlí an Aontais maidir leo roimh dháta theacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo;

(d)    Limistéir Bhunáite Fhlaitheasacha Akrotiri agus Dhekelia sa Chipir, a mhéid is gá chun a áirithiú go gcuirfear chun feidhme na socruithe a leagtar amach sa Phrótacal maidir le Limistéir Bhunáite Fhlaitheasacha Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann sa Chipir atá i gceangal leis an nGníomh i dtaobh choinníollacha aontachais Phoblacht na Seice, Phoblacht na hEastóine, Phoblacht na Cipire, Phoblacht na Laitvia, Phoblacht na Liotuáine, Phoblacht na hUngáire, Phoblacht Mhálta, Phoblacht na Polainne, Phoblacht na Slóivéine agus Phoblacht na Slóvaice leis an Aontas Eorpach;

(e)    na tíortha agus na críocha thar lear atá liostaithe in Iarscríbhinn II CFAE a bhfuil caidreamh speisialta acu leis an Ríocht Aontaithe 3 , i gcás ina mbaineann forálacha an Chomhaontuithe seo leis na socruithe speisialta le haghaidh chomhlachas na dtíortha agus na gcríoch thar lear leis an Aontas.

2.    Mura bhforáiltear dá mhalairt sa Chomhaontú seo nó i ndlí an Aontais a dtugtar feidhm dó leis an gComhaontú seo, na tagairtí a dhéantar sa Chomhaontú seo do na Ballstáit, nó dá gcríoch, tuigfear go gcumhdaítear leis na tagairtí sin críocha na mBallstát a bhfuil feidhm ag na Conarthaí maidir leo, de réir mar a fhoráiltear in Airteagal 355 CFAE.

AIRTEAGAL 4

Modhanna agus prionsabail a bhaineann
le héifeacht, le cur chun feidhme agus le cur i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo

1.    Maidir leis na forálacha atá sa Chomhaontú seo, agus forálacha i ndlí an Aontais a dtugtar feidhm dóibh leis an gComhaontú seo, is ionann na héifeachtaí dlíthiúla a bheidh acu i ndáil leis an Ríocht Aontaithe agus sa Ríocht Aontaithe agus na héifeachtaí a bheidh acu san Aontas agus sna Ballstáit.

Dá réir sin, thar aon duine eile, beidh daoine nádúrtha nó dlítheanacha ábalta brath go díreach ar na forálacha atá sa Chomhaontú seo nó forálacha dá dtagraítear sa Chomhaontú seo a chomhlíonann na coinníollacha um éifeacht dhíreach faoi dhlí an Aontais.

2.    Áiritheoidh an Ríocht Aontaithe go gcomhlíonfar mír 1, lena náirítear na cumhachtaí atá ag teastáil ó na húdaráis bhreithiúnacha agus riaracháin chun forálacha intíre neamh-chomhsheasmhacha atá ar neamhréir a chur ó fheidhm trí bhíthin reachtaíocht phríomha náisiúnta.

3.    Forálacha an Chomhaontaithe seo a thagraíonn do dhlí an Aontais nó d’fhorálacha dá chuid, léirmhíneofar agus cuirfear i bhfeidhm iad i gcomhréir leis na modhanna agus na prionsabail ghinearálta atá i ndlí an Aontais.

4.    Forálacha an Chomhaontaithe seo a thagraíonn do dhlí an Aontais nó do choincheapa nó d’fhorálacha i ndlí an Aontais, léirmhíneofar iad, agus iad á gcur chun feidhme agus á gcur i bhfeidhm, i gcomhréir le cásdlí ábhartha Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh a leagfar síos roimh dheireadh na hidirthréimhse.

5.    I léirmhíniú agus i gcur i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo, tabharfaidh údaráis bhreithiúnacha agus riaracháin na Ríochta Aontaithe an aird chuí ar chásdlí ábhartha Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh a leagfar síos tar éis dheireadh na hidirthréimhse.

AIRTEAGAL 5

Meon macánta

Tabharfaidh an tAontas agus an Ríocht Aontaithe cúnamh dá chéile, de mheon macánta agus lánurraim fhrithpháirteach á tabhairt acu dá chéile, chun na cúraimí a eascraíonn ón gComhaontú seo a dhéanamh.

Déanfaidh siad gach beart iomchuí, bíodh sé ginearálta nó sonrach, chun a áirithiú go gcomhlíonfar na hoibleagáidí a eascraíonn ón gComhaontú seo agus staonfaidh siad ó aon bheart a d’fhéadfadh gnóthú chuspóirí an Chomhaontaithe seo a chur i mbaol.

Tá an tAirteagal seo gan dochar do chur i bhfeidhm dhlí an Aontais de bhun an Chomhaontaithe seo, go háirithe prionsabal an chomhair dhílis.

AIRTEAGAL 6

Tagairtí do dhlí an Aontais

1.    Cé is moite de Chuid a Ceathair agus Cuid a Cúig, mura bhforáiltear dá mhalairt sa Chomhaontú seo, tuigfear go bhfuil gach tagairt a dhéantar sa Chomhaontú seo do dhlí an Aontais ina tagairt do dhlí an Aontais, lena náirítear dlí an Aontais arna leasú nó arna ionadú, de réir mar is infheidhme ar lá deiridh na hidirthréimhse.

2.    I gcás ina ndéantar tagairt sa Chomhaontú seo do ghníomhartha an Aontais nó d’fhorálacha de ghníomhartha an Aontais, tuigfear, i gcás inarb ábhartha, go náirítear sna tagairtí sin tagairt do dhlí an Aontais nó d’fhorálacha de dhlí an Aontais a bhfuil feidhm acu fós i gcomhréir leis an ngníomh sin, fiú má tá siad ionadaithe nó dímholta ag an ngníomh dá dtagraítear.

3.    Chun críocha an Chomhaontaithe seo, na tagairtí d’fhorálacha i ndlí an Aontais a dtugtar feidhm dóibh leis an gComhaontú seo, tuigfear go náirítear iontu tagairtí do na gníomhartha ábhartha de chuid an Aontais lena bhforlíontar na forálacha sin nó lena gcuirtear chun feidhme iad.

AIRTEAGAL 7

Tagairtí don Aontas agus do na Ballstáit

1.    Chun críocha an Chomhaontaithe seo, gach tagairt do na Ballstáit agus d’údaráis inniúla na mBallstát sna forálacha sin i ndlí an Aontais a dtugtar feidhm dóibh leis an gComhaontú seo, tuigfear go náirítear iontu an Ríocht Aontaithe agus a húdaráis inniúla, cé is moite de na nithe seo a leanas:

(a)    ainmniú, ceapadh nó toghadh na gcomhaltaí d’institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais, chomh maith leis an rannpháirtíocht sa chinnteoireacht agus leis an bhfreastal ar chruinnithe de chuid na ninstitiúidí;

(b)    rannpháirtíocht i gcinnteoireacht agus rialachas chomhlachtaí, oifigí agus ghníomhaireachtaí an Aontais;

(c)    an freastal ar chruinnithe na gcoistí dá dtagraítear in Airteagal 3(2) de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 4 , ar chruinnithe grúpaí saineolaithe nó eintiteas comhchosúil de chuid an Choimisiúin nó ar chruinnithe grúpaí saineolaithe nó eintiteas comhchosúil de chuid chomhlachtaí, oifigí agus ghníomhaireachtaí an Aontais, mura bhforáiltear dá mhalairt sa Chomhaontú seo.

2.    Mura bhforáiltear dá mhalairt sa Chomhaontú seo, aon tagairt a dhéantar don Aontas, tuigfear go náirítear inti Euratom.

AIRTEAGAL 8

Rochtain ar líonraí, córais faisnéise agus bunachair sonraí

Mura bhforáiltear dá mhalairt sa Chomhaontú seo, ag deireadh na hidirthréimhse, ní bheidh an Ríocht Aontaithe i dteideal rochtain a thuilleadh ar aon líonra, córas faisnéise ná bunachar sonraí arna mbunú ar bhonn dhlí an Aontais. Déanfaidh an Ríocht Aontaithe bearta iomchuí chun a áirithiú nach mbeidh teacht aici ar aon líonra, córas faisnéise ná bunachar sonraí nach bhfuil sí i dteideal a rochtain a thuilleadh.

CUID A DÓ

CEARTA NA SAORÁNACH

TEIDEAL I

FORÁLACHA GINEARÁLTA

AIRTEAGAL 9

Sainmhínithe

Chun críocha na Coda seo, agus gan dochar do Theideal III, beidh feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:

(a)    ciallaíonn “baill teaghlaigh” na daoine seo a leanas, gan beann ar a náisiúntacht, a thagann faoin raon feidhme pearsanta dá bhforáiltear in Airteagal 10 den Chomhaontú seo:

(i)    baill teaghlaigh saoránach den Aontas nó baill teaghlaigh náisiúnach den Ríocht Aontaithe mar atá sainmhínithe i bpointe (2) d’Airteagal 2 de Threoir 2004/38/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 5 ;

(ii)    daoine seachas iad siúd a shainmhínítear in Airteagal 3(2) de Threoir 2004/38/CE a bhfuil gá ag saoránaigh den Aontas nó ag náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe leo chun nach mbainfear de shaoránaigh sin an Aontais nó de náisiúnaigh sin na Ríochta Aontaithe ceart chun cónaí a tugadh leis an gCuid seo;

(b)    ciallaíonn “oibrithe trasteorann” saoránaigh den Aontas nó náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe a dhéanann gníomhaíocht eacnamaíoch i gcomhréir le hAirteagal 45 nó Airteagal 49 CFAE i Stát amháin nó níos mó nach bhfuil siad ina gcónaí ann;

(c)    ciallaíonn “Stát óstach”:

(i)    maidir le saoránaigh den Aontas agus a mbaill teaghlaigh, an Ríocht Aontaithe, má d’fheidhmigh siad a gceart chun cónaí sa Ríocht Aontaithe i gcomhréir le dlí an Aontais roimh dheireadh na hidirthréimhse agus má leanann siad de bheith ina gcónaí inti dá éis sin;

(ii)    maidir le náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe agus a mbaill teaghlaigh, an Ballstát inar fheidhmigh siad a gceart chun cónaí i gcomhréir le dlí an Aontais roimh dheireadh na hidirthréimhse agus ina leanfaidh siad de bheith ina gcónaí ann dá éis sin;

(d)    ciallaíonn “Stát oibre”:

(i)    maidir le saoránaigh den Aontas, an Ríocht Aontaithe, má shaothraigh siad gníomhaíocht eacnamaíoch mar oibrithe trasteorann inti roimh dheireadh na hidirthréimhse agus má leanann siad de sin dá éis sin;

(ii)    maidir le náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe, Ballstát ina ndearna siad gníomhaíocht eacnamaíoch mar oibrithe trasteorann roimh dheireadh na hidirthréimhse agus ina leanfaidh siad de sin dá éis sin;

(e)    ciallaíonn “cearta coimeádta” cearta coimeádta de réir bhrí phointe (9) d’Airteagal 2 de Rialachán (CE) Uimh. 2201/2003 ón gComhairle 6 , lena náirítear cearta coimeádta a fhaightear trí bhreithiúnas, trí oibriú an dlí nó trí chomhaontú a bhfuil éifeacht dhlíthiúil aige.

AIRTEAGAL 10

Raon feidhme pearsanta

1.    Gan dochar do Theideal III, beidh feidhm ag an gCuid seo maidir leis na daoine a leanas:

(a)    saoránaigh den Aontas a d’fheidhmigh a gceart chun cónaí sa Ríocht Aontaithe i gcomhréir le dlí an Aontais roimh dheireadh na hidirthréimhse agus atá ag leanúint de bheith ina gcónaí ansin dá éis sin;

(b)    náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe a d’fheidhmigh a gceart chun cónaí i mBallstát i gcomhréir le dlí an Aontais roimh dheireadh na hidirthréimhse agus atá ag leanúint de bheith ina gcónaí ann dá éis sin

(c)    saoránaigh den Aontas a d’fheidhmigh a gceart mar oibrithe trasteorann sa Ríocht Aontaithe i gcomhréir le dlí an Aontais roimh dheireadh na hidirthréimhse agus atá ag leanúint dá gcónaí ann dá éis sin;

(d)    náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe a d’fheidhmigh a gceart mar oibrithe trasteorann i mBallstát amháin nó níos mó i gcomhréir le dlí an Aontais roimh dheireadh na hidirthréimhse agus atá ag leanúint de sin dá éis sin;

(e)    baill teaghlaigh na ndaoine dá dtagraítear i bpointe (a) go pointe (d), ar choinníoll go gcomhlíonann siad ceann de na coinníollacha a leanas:

(i)    go raibh cónaí orthu sa Stát óstach i gcomhréir le dlí an Aontais roimh dheireadh na hidirthréimhse agus go bhfuil siad ag leanúint de bheith ina gcónaí ann dá éis sin;

(ii)    go raibh baint dhíreach acu le duine dá dtagraítear i bpointe (a) go pointe (d) agus go raibh siad ina gcónaí lasmuigh den Stát óstach roimh dheireadh na hidirthréimhse, ar choinníoll go gcomhlíonann siad na coinníollacha a leagtar amach i bpointe (2) d’Airteagal 2 de Threoir 2004/38/CE tráth a iarrfaidh siad cead cónaithe faoin gCuid seo d’fhonn a bheith in éineacht leis an duine dá dtagraítear i bpointe (a) go pointe (d) den mhír seo;

(iii)    gur rugadh iad do dhaoine, nó gur uchtaíodh go dlíthiúil iad ag daoine dá dtagraítear i bpointe (a) go pointe (d) tar éis dheireadh na hidirthréimhse, cibé acu laistigh nó lasmuigh den Stát óstach é, agus go gcomhlíonann siad na coinníollacha a leagtar amach i bpointe (2) (c) d’Airteagal 2 de Threoir 2004/38/CE tráth a iarrfaidh siad cead cónaithe faoin gCuid seo d’fhonn a bheith in éineacht leis an duine dá dtagraítear i bpointe (a) go (d) den mhír seo agus go gcomhlíonann siad ceann amháin de na coinníollacha a leanas:

–    gur daoine iad an dá thuismitheoir dá dtagraítear i bpointe (a) go pointe (d);

–    gur duine é tuismitheoir amháin dá dtagraítear i bpointe (a) go pointe (d) agus gur náisiúnach den Stát óstach é an tuismitheoir eile; nó

–    gur duine é tuismitheoir amháin dá dtagraítear i bpointe (a) go pointe (d) agus go bhfuil cearta coimeádta aonair nó comhchearta coimeádta an linbh ag an duine sin, i gcomhréir leis na rialacha dlí teaghlaigh is infheidhme de chuid Ballstáit nó de chuid na Ríochta Aontaithe, lena náirítear rialacha dlí idirnáisiúnta príobháideacha is infheidhme faoina naithnítear cearta coimeádta a bunaíodh faoi dhlí tríú Stáit sa Bhallstát nó sa Ríocht Aontaithe, go háirithe maidir le leas an linbh, agus gan dochar do ghnáthfheidhmiú an chineáil sin rialacha dlí idirnáisiúnta príobháideacha is infheidhme 7 ;

(f)    baill teaghlaigh a chónaigh sa Stát óstach i gcomhréir le hAirteagal 12 agus Airteagal 13, Airteagal 16(2) agus Airteagal 17 agus Airteagal 18 de Threoir 2004/38/CE roimh dheireadh na hidirthréimhse agus atá ag leanúint de bheith ina gcónaí ann ina dhiaidh sin.

2.    Daoine a thagann faoi phointe (a) agus pointe (b) d’Airteagal 3(2) de Threoir 2004/38/CE ar éascaigh an Stát óstach a gcead cónaithe i gcomhréir lena reachtaíocht náisiúnta roimh dheireadh na hidirthréimhse i gcomhréir le hAirteagal 3(2) den Treoir sin, coimeádfaidh na daoine sin a gceart chun cónaí sa Stát óstach i gcomhréir leis an gCuid seo, ar choinníoll go leanfaidh siad de bheith ina gcónaí sa Stát óstach dá éis sin.

3.    Beidh feidhm ag mír 2 freisin maidir le daoine a thagann faoi phointe (a) agus pointe (b) d’Airteagal 3(2) de Threoir 2004/38/CE a rinne iarratas ar theacht isteach agus ar chónaí a éascú roimh dheireadh na hidirthréimhse, agus a mbeidh a gcead cónaithe á éascú ag an Stát óstach i gcomhréir lena reachtaíocht náisiúnta dá éis sin.

4.    Gan dochar d’aon cheart chun cónaí a d’fhéadfadh a bheith ag na daoine lena mbaineann ina gcáil féin, déanfaidh an Stát óstach, i gcomhréir lena reachtaíocht náisiúnta agus i gcomhréir le pointe (b) d’Airteagal 3(2) de Threoir 2004/38/CE, teacht isteach agus cead cónaithe a éascú don chomhpháirtí lena bhfuil caidreamh marthanach ag an duine dá dtagraítear i bpointe (a) go pointe (d) de mhír 1 den Airteagal seo, a bhfuil fianaise iomchuí leis, ina ndearna an comhpháirtí sin cónaí lasmuigh den Stát óstach roimh dheireadh na hidirthréimhse, ar choinníoll go raibh an caidreamh marthanach roimh dheireadh na hidirthréimhse agus go mbeidh sé marthanach tráth a iarrfaidh an comhpháirtí cead cónaithe faoin gCuid seo.

5.    Sna cásanna dá dtagraítear i mír 3 agus mír 4, tabharfaidh an Stát óstach faoi scrúdú forleathan ar chúinsí pearsanta na ndaoine lena mbaineann agus cuirfidh siad údar le haon diúltú teacht isteach nó ceada cónaithe do na daoine sin.

AIRTEAGAL 11

Leanúnachas cónaithe

Ní dhéanfaidh neamhláithreachtaí dá dtagraítear in Airteagal 15(2) difear do leanúnachas cónaithe chun críocha Airteagal 9 agus Airteagal 10.

Ní mheasfar go bhfuil ceart buanchónaithe a fuarthas faoi Threoir 2004/38/CE roimh dheireadh na hidirthréimhse mar cheart caillte de dheasca neamhláithreacht ón Stát óstach ar feadh tréimhse a shonraítear in Airteagal 15(3).

AIRTEAGAL 12

Neamh-idirdhealú

Laistigh de raon feidhme na Coda seo, agus gan dochar d’aon fhorálacha speisialta atá ann, toirmiscfear aon idirdhealú ar fhorais náisiúntachta de réir bhrí na chéad fhomhíre d’Airteagal 18 CFAE sa Stát óstach agus sa Stát oibre i leith na ndaoine dá dtagraítear in Airteagal 10 den Chomhaontú seo.

TEIDEAL II

CEARTA AGUS OIBLEAGÁIDÍ

CAIBIDIL 1

CEARTA A BHAINEANN LE hÁIT CHÓNAITHE, DOICIMÉID CHÓNAITHE

AIRTEAGAL 13

Cearta cónaithe

1.    Beidh sé de cheart ag saoránaigh den Aontas agus ag náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe cónaí sa Stát óstach faoi na teorainneacha agus na coinníollacha a leagtar amach in Airteagal 21, Airteagal 45 nó Airteagal 49 CFAE agus in Airteagal 6(1), pointe (a), pointe (b) agus pointe (c) d’Airteagal7(1), Airteagal 7(3), Airteagal 14, Airteagal 16(1) nó Airteagal 17(1) de Threoir 2004/38/CE.

2.    Beidh sé de cheart ag baill teaghlaigh ar saoránaigh den Aontas iad nó ar náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe iad cónaí sa Stát óstach mar a leagtar amach in Airteagal 21 CFAE agus in Airteagal 6(1), pointe (d) d’Airteagal 7(1), Airteagal 12(1) nó (3), Airteagal 13(1), Airteagal 14, Airteagal 16(1) nó Airteagal 17(3) agus (4) de Threoir 2004/38/CE, faoi réir na dteorainneacha agus na gcoinníollacha a leagtar amach sna forálacha sin.

3.    Beidh sé de cheart ag baill teaghlaigh nach saoránaigh den Aontas ná náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe iad cónaí sa Stát óstach faoi Airteagal 21 CFAE agus mar a leagtar amach in Airteagal 6(2), Airteagal 7(2), Airteagal 12(2) nó (3), Airteagal 13(2), Airteagal 14, Airteagal 16(2), Airteagal 17(3) nó (4) nó Airteagal 18 de Threoir 2004/38/CE, faoi réir na dteorainneacha agus na gcoinníollacha a leagtar amach sna forálacha sin.

4.    Ní fhéadfaidh an Stát óstach aon teorainn nó coinníoll maidir le cearta cónaithe a fháil, a choimeád nó a chailliúint a fhorchur ar na daoine dá dtagraítear i mír 1, mír 2 agus mír 3, cé is moite dóibh sin dá bhforáiltear sa Teideal seo. Ní bheidh aon rogha ann maidir leis na teorainneacha agus na coinníollacha dá bhforáiltear sa Teideal seo a chur i bhfeidhm, ach amháin i bhfabhar an duine lena mbaineann.

AIRTEAGAL 14

Ceart imeachta agus teacht isteach

1.    Beidh sé de cheart ag saoránaigh den Aontas agus ag náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe, a mbaill teaghlaigh féin, agus daoine eile, atá ina gcónaí i gcríoch an Stáit óstaigh i gcomhréir leis na coinníollacha a leagtar amach sa Teideal seo an Stát óstach a fhágáil agus teacht isteach sa Stát óstach, mar a leagtar amach in Airteagal 4(1) agus sa chéad fhomhír d’Airteagal 5(1) de Threoir 2004/38/CE, le pas bailí nó cárta aitheantais náisiúnta i gcás saoránaigh den Aontas agus i gcás náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe, agus le pas bailí i gcás a mbaill teaghlaigh féin agus daoine eile nach saoránaigh den Aontas ná náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe iad.

Cúig bliana tar éis dheireadh na hidirthréimhse, féadfaidh an Stát óstach cinneadh a dhéanamh gan glacadh le cártaí aitheantais náisiúnta chun críocha teacht isteach i gcríoch nó imeacht aisti mura mbeidh slis ar na cártaí sin a chomhlíonann na caighdeáin is infheidhme de chuid na hEagraíochta Eitlíochta Sibhialta Idirnáisiúnta a bhaineann le sainaithint bhithmhéadrach.

2.    Ní cheanglófar ar shealbhóirí doiciméid bhailí arna eisiúint i gcomhréir le hAirteagal 18 nó Airteagal 26 aon víosa imeachta, víosa iontrála nó foirmiúlacht choibhéiseach a bheith acu.

3.    I gcás ina mbeidh sé leagtha síos ag an Stát óstach nach mór víosa iontrála a bheith ag ball teaghlaigh a rachaidh isteach le bheith in éineacht le saoránach den Aontas nó le náisiúnach den Ríocht Aontaithe tar éis dheireadh na hidirthréimhse, tabharfaidh an Stát óstach gach deis do na daoine sin ar na víosaí is gá a fháil. Eiseofar na víosaí sin saor in aisce a luaithe is féidir, agus ar bhonn nós imeachta luathaithe.

AIRTEAGAL 15

Ceart buanchónaithe

1.    Beidh sé de cheart ag saoránaigh den Aontas agus náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe, agus a mbaill teaghlaigh féin, a chónaigh go dlíthiúil sa Stát óstach i gcomhréir le dlí an Aontais ar feadh tréimhse leanúnach cúig bliana nó ar feadh na tréimhse a shonraítear in Airteagal 17 de Threoir 2004/38/CE, maireachtáil go buan sa Stát óstach faoi na coinníollacha a leagtar amach in Airteagal 16, Airteagal 17 agus Airteagal 18 de Threoir 2004/38/CE. Áireofar tréimhsí cónaithe dlíthiúla nó oibre i gcomhréir le dlí an Aontais roimh agus tar éis dheireadh na hidirthréimhse i ríomh na tréimhse cáilithí is gá chun an ceart buanchónaithe a fháil.

2.    Cinnfear leanúnachas cónaithe chun críocha an ceart buanchónaithe a fháil i gcomhréir le hAirteagal 16(3) agus le hAirteagal 21 de Threoir 2004/38/CE.

3.    Nuair a gheofar é, ní chaillfear an ceart buanchónaithe ach amháin trí neamhláithreacht sa Stát óstach ar feadh tréimhse níos faide ná cúig bliana as a chéile.

AIRTEAGAL 16

Tréimhsí carntha

Beidh sé de cheart ag saoránaigh den Aontas agus náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe, agus a mbaill teaghlaigh féin, a raibh cónaí orthu go dlíthiúil sa Stát óstach roimh dheireadh na hidirthréimhse i gcomhréir le coinníollacha Airteagal 7 de Threoir 2004/38/CE ar feadh tréimhse níos giorra ná cúig bliana, buanchónaí a dhéanamh faoi na coinníollacha a leagtar amach in Airteagal 15 den Chomhaontú seo nuair a bheidh na tréimhsí cónaithe riachtanacha curtha i gcrích acu. Áireofar tréimhsí cónaithe dlíthiúla nó oibre i gcomhréir le dlí an Aontais roimh agus tar éis dheireadh na hidirthréimhse i ríomh na tréimhse cáilithí is gá chun an ceart buanchónaithe a fháil.

AIRTEAGAL 17

Stádas agus athruithe

1.    Ní dhéanfar difear do cheart saoránach den Aontas ná náisiúnach den Ríocht Aontaithe, agus a mball teaghlaigh féin, a bheith ag brath go díreach ar an gCuid seo nuair a athróidh siad stádas, mar shampla idir mac léinn, oibrí, duine féinfhostaithe agus duine neamhghníomhach eacnamaíoch. Ní fhéadfaidh daoine a bhfuil ceart chun cónaí acu, ag deireadh na hidirthréimhse, ina gcáil mar bhaill teaghlaigh saoránach den Aontas nó baill teaghlaigh náisiúnach den Ríocht Aontaithe, teacht chun bheith ina ndaoine dá dtagraítear i bpointe (a) go pointe (d) d’Airteagal 10(1).

2.    Coimeádfar na cearta dá bhforáiltear sa Teideal seo do bhaill dá dteaghlaigh ar cleithiúnaithe de chuid saoránaigh den Aontas nó náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe iad roimh dheireadh na hidirthréimhse, fiú i gcás nach cleithiúnaithe iad a thuilleadh.

AIRTEAGAL 18

Eisiúint doiciméad cónaithe

1.    Féadfaidh an Stát óstach a cheangal ar shaoránaigh den Aontas nó ar náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe, ar a mbaill teaghlaigh agus ar dhaoine eile, a bheidh ina gcónaí ina chríoch i gcomhréir leis na coinníollacha a leagtar amach sa Teideal seo, iarratas a dhéanamh ar stádas cónaitheora nua a thugann na cearta faoin Teideal seo agus doiciméad a léiríonn an stádas sin a d’fhéadfadh a bheith i bhfoirm dhigiteach.

Beidh iarratas ar an stádas cónaitheora sin faoi réir na gcoinníollacha seo a leanas:

(a)    is é cuspóir don nós imeachta iarratais a fhíorú an bhfuil an tiarratasóir i dteideal na gceart chun cónaí a leagtar amach sa Teideal seo. Sa chás sin, beidh sé de cheart ag an iarratasóir an stádas cónaitheora, agus an doiciméad a léiríonn an stádas sin, a bheith deonaithe dó;

(b)    ní bheidh an spriocdháta chun iarratas a dhéanamh níos lú ná sé mhí ó dheireadh na hidirthréimhse, do dhaoine atá ina gcónaí sa Stát óstach roimh dheireadh na hidirthréimhse.

Is é trí mhí tar éis teacht dóibh nó tar éis dul in éag don tréimhse dá dtagraítear sa chéad fhomhír, cibé acu is déanaí, a bheidh mar spriocdháta leis an iarratas a dhéanamh do dhaoine a bhfuil an ceart acu dul ag cónaí tar éis dheireadh na hidirthréimhse sa Stát óstach i gcomhréir leis an Teideal seo.

Eiseofar deimhniú ar an iarratas ar an stádas cónaitheora láithreach;

(c)    déanfar an spriocdháta chun iarratas a dhéanamh dá dtagraítear i bpointe (b) a chur siar go huathoibríoch aon bhliain i gcás inar chuir an tAontas in iúl don Ríocht Aontaithe, nó inar chuir an Ríocht Aontaithe in iúl don Aontas, gur chuir fadhbanna teicniúla cosc ar an Stát óstach an tiarratas a chlárú nó an deimhniú ar iarratas dá dtagraítear i bpointe (b) a eisiúint. Foilseoidh an Stát óstach an fógra sin agus cuirfidh sé faisnéis phoiblí iomchuí ar fáil do na daoine lena mbaineann in am trátha;

(d)    i gcás nach gcomhlíonann na daoine lena mbaineann an spriocdháta leis an iarratas a dhéanamh dá dtagraítear i bpointe (b) déanfaidh na húdaráis inniúla na himthosca agus na cúiseanna uile nár comhlíonadh an spriocdháta a mheas agus ligfidh siad do na daoine sin iarratas a dhéanamh laistigh de thréimhse ama breise réasúnach má bhíonn forais réasúnach ann nár comhlíonadh an spriocdháta;

(e)    áiritheoidh an Stát óstach go bhfuil aon nós imeachta riaracháin maidir le hiarratas réidh trédhearcach simplí, agus go seachnófar aon ualach riaracháin nach bhfuil gá leis;

(f)    beidh foirmeacha iarratais gearr, simplí, agus éasca le húsáid agus oiriúnófar iad do chomhthéacs an Chomhaontaithe seo; má dhéanann baill teaghlaigh iarratais san aon am amháin, measúnófar le chéile iad;

(g)    déanfar an doiciméad a léiríonn an stádas a eisiúint saor in aisce nó ar mhuirear nach mó ná an méid a fhorchuirtear ar shaoránaigh nó ar náisiúnaigh den Stát óstach maidir le doiciméid den chineál sin a eisiúint;

(h)    daoine a bhfuil doiciméad buanchónaithe bailí ina seilbh acu a eisíodh faoi Airteagal 19 nó Airteagal 20 de Threoir 2004/38/CE nó doiciméad inimirce intíre bailí a thugann ceart buanchónaithe sa Stát óstach roimh dheireadh na hidirthréimhse, beidh sé de cheart acu an doiciméad sin a mhalartú laistigh den tréimhse dá dtagraítear i bpointe (b) den mhír seo ar dhoiciméid chónaithe nua nuair a bheidh iarratas déanta tar éis fhíorú a gcéannachta, seiceáil coiriúlachta agus slándála i gcomhréir le pointe (p) den mhír seo agus dearbhú ar a gcónaí leanúnach; ní ghearrfar táille ar eisiúint na ndoiciméad cónaithe nua sin;

(i)    déanfar céannacht na niarratasóirí a fhíorú trí phas bailí nó cárta aitheantais náisiúnta a thíolacadh i gcás saoránaigh den Aontas agus náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe, agus trí phas bailí a thíolacadh dá mbaill teaghlaigh féin agus daoine eile nach saoránaigh den Aontas ná náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe iad; ní dhéanfar glacadh leis na doiciméid aitheantais sin a chur faoi réir aon chritéir seachas bailíocht an doiciméid. I gcás ina gcoimeádfaidh údaráis inniúla an Stáit óstaigh an doiciméad aitheantais le linn an tiarratas a bheith ar feitheamh, cuirfidh an Stát óstach an doiciméad sin ar ais ar iarratas gan mhoill, sula ndéanfar an cinneadh ar an iarratas;

(j)    féadfar cóip de dhoiciméid tacaíochta seachas doiciméid aitheantais, amhail doiciméid stádais shibhialta, a thíolacadh. Is i gcásanna sonracha amháin ina bhfuil amhras réasúnach ann maidir le barántúlacht na ndoiciméad tacaíochta a tíolacadh, agus sna cásanna sin amháin a fhéadfar bunchóipeanna de na doiciméid tacaíochta a éileamh;

(k)    is ar shaoránaigh den Aontas agus ar náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe, agus ar na daoine sin amháin, a fhéadfaidh an Stát óstach a cheangal na doiciméid tacaíochta a leanas dá dtagraítear in Airteagal 8(3) de Threoir 2004/38/CE a thíolacadh chomh maith leis na doiciméid tacaíochta dá dtagraítear i bpointe (i) den mhír seo:

(i)    i gcás ina mbeidh siad ina gcónaí sa Stát óstach i gcomhréir le pointe (a) d’Airteagal 7(1) de Threoir 2004/38/CE mar oibrithe nó féinfhostaithe, dearbhú ar fhostú ón bhfostóir nó deimhniú fostaíochta, nó cruthúnas go bhfuil siad féinfhostaithe;

(ii)    i gcás ina mbeidh siad ina gcónaí sa Stát óstach i gcomhréir le pointe (b) d’Airteagal 7(1) de Threoir 2004/38/CE mar dhaoine neamhghníomhacha ó thaobh na heacnamaíochta de, fianaise go bhfuil acmhainní leordhóthanacha acu dóibh féin agus dá mbaill teaghlaigh gan a bheith ina nualach ar chóras cúnaimh shóisialta an Stáit óstaigh le linn a dtréimhse cónaithe agus go bhfuil clúdach cuimsitheach árachais breoiteachta acu sa Stát óstach; nó

(iii)    i gcás ina mbeidh siad ina gcónaí sa Stát óstach i gcomhréir le pointe (c) d’Airteagal 7(1) de Threoir 2004/38/CE mar mhic léinn, cruthúnas ar chlárú le hinstitiúid atá creidiúnaithe nó maoinithe ag an Stát óstach ar bhonn a reachtaíochta nó a chleachtais riaracháin, cruthúnas ar chlúdach cuimsitheach árachais breoiteachta, agus dearbhú nó modh coibhéiseach cruthúnais, go bhfuil a ndóthain acmhainní acu dóibh féin agus dá mbaill teaghlaigh gan a bheith ina nualach ar chóras cúnaimh shóisialta an Stáit óstaigh le linn a dtréimhse cónaithe. Féadfar nach gceanglóidh an Stát óstach na dearbhuithe sin tagairt a dhéanamh d’aon mhéid sonrach acmhainní.

Maidir le coinníoll acmhainní leordhóthanacha, beidh feidhm ag Airteagal 8(4) de Threoir 2004/38/CE;

(l)    is ar bhaill teaghlaigh a thagann faoi phointe (e)(i) d’Airteagal 10(1) nó Airteagal 10(2) nó (3) den Chomhaontú seo, ar baill teaghlaigh iad atá ina gcónaí sa Stát óstach i gcomhréir le pointe (d) d’Airteagal 7(1) nó Airteagal 7(2) de Threoir 2004/38/CE, agus ar na daoine sin amháin, a fhéadfaidh an Stát óstach a cheangal na doiciméid tacaíochta seo a leanas dá dtagraítear in Airteagal 8(5) nó in Airteagal 10(2) de Threoir 2004/38/CE a thíolacadh i dteannta na ndoiciméad aitheantais dá dtagraítear i bpointe (i) den mhír seo:

(i)    doiciméad a fhianaíonn go bhfuil gaol teaghlaigh nó comhpháirtíocht chláraithe ann;

(ii)    an deimhniú clárúcháin nó, in éagmais córas clárúcháin, aon chruthúnas eile go bhfuil saoránach den Aontas nó an náisiúnach den Ríocht Aontaithe lena bhfuil siad ina gcónaí, go bhfuil sé ina chónaí dáiríre sa Stát óstach;

(iii)    maidir le sliochtaigh dhíreacha atá faoi bhun 21 bhliain d’aois nó atá ina gcleithiúnaithe agus ina ngaolta díreacha cleithiúnacha sa líne shinsearach, agus sliochtaigh de chuid an chéile nó an pháirtí chláraithe, fianaise dhoiciméadach go gcomhlíontar na coinníollacha a leagtar amach i bpointe (c) nó i bpointe (d) d’Airteagal 2(2) de Threoir 2004/38/CE;

(iv)    maidir leis na daoine dá dtagraítear in Airteagal 10(2) nó (3) den Chomhaontú seo, doiciméad arna eisiúint ag an údarás ábhartha sa Stát óstach i gcomhréir le hAirteagal 3(2) de Threoir 2004/38/CE.

Maidir leis an gcoinníoll acmhainní leordhóthanacha maidir le baill teaghlaigh ar saoránaigh den Aontas nó náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe iad féin, beidh feidhm ag Airteagal 8(4) de Threoir 2004/38/CE;

(m)    is ar bhaill teaghlaigh a thagann faoi phointe (e)(ii) d’Airteagal 10(1) nó Airteagal 10(4) den Chomhaontú seo, agus ar na daoine sin amháin, a fhéadfaidh an Stát óstach a cheangal na doiciméid tacaíochta seo a leanas dá dtagraítear in Airteagal 8(5) agus Airteagal 10(2) de Threoir 2004/38/CE a thíolacadh i dteannta na ndoiciméad aitheantais dá dtagraítear i bpointe (i) den mhír seo:

(i)    doiciméad a fhianaíonn go bhfuil gaol teaghlaigh nó comhpháirtíocht chláraithe ann;

(ii)    an deimhniú clárúcháin nó, in éagmais córas clárúcháin, aon chruthúnas eile go bhfuil saoránach den Aontas nó náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe ina gcónaí sa Stát óstach a bhfuil siad ag teacht isteach sa Stát óstach i dteannta leo;

(iii)    do chéilí nó do pháirtithe cláraithe, doiciméad a fhianaíonn go raibh gaol teaghlaigh nó páirtíocht cláraithe ann roimh dheireadh na hidirthréimhse;

(iv)    maidir le sliochtaigh dhíreacha atá faoi bhun 21 bhliain d’aois nó atá ina gcleithiúnaithe agus ina ngaolta díreacha cleithiúnacha sa líne shinsearach, agus sliochtaigh de chuid an chéile nó an pháirtí chláraithe, fianaise dhoiciméadach go raibh siad gaolta le saoránaigh den Aontas nó le náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe roimh dheireadh na hidirthréimhse agus go gcomhlíonann siad na coinníollacha a leagtar amach i bpointe (c) nó i bpointe (d) d’Airteagal 2(2) de Threoir 2004/38/CE maidir le haois nó spleáchas;

(v)    maidir leis na daoine dá dtagraítear in Airteagal 10(4) den Chomhaontú seo, cruthúnas go raibh caidreamh marthanach le saoránaigh den Aontas nó le náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe ann roimh dheireadh na hidirthréimhse agus go bhfuil an caidreamh fós ann ó shin.

(n)    i gcásanna seachas iad siúd a leagtar amach i bpointe (k), pointe (l) agus pointe (m), ní cheanglóidh an Stát óstach ar iarrthóirí doiciméid tacaíochta a sholáthar a théann thar a bhfuil riachtanach agus comhréireach chun fianaise a sholáthar go bhfuil na coinníollacha a bhaineann leis an gceart chun cónaí faoin Teideal seo comhlíonta;

(o)    cabhróidh údaráis inniúla an Stáit óstaigh leis na hiarratasóirí a nincháilitheacht a chruthú agus aon earráidí nó easnaimh a sheachaint ina niarratas; tabharfaidh siad deis do na hiarratasóirí fianaise fhorlíontach a sholáthar agus aon easnaimh, earráidí nó dearmaid a cheartú;

(p)    féadfar seiceálacha coiriúlachta agus slándála a dhéanamh go córasach ar iarratasóirí, agus é mar aidhm eisiach leo a fhíorú an bhféadfaidh na srianta a leagtar amach in Airteagal 20 den Chomhaontú seo a bheith infheidhme. Chun na críche sin, féadfar go gceanglófar ar iarrthóirí ciontuithe coiriúla a rinneadh orthu roimhe sin agus atá sonraithe ina dtaifead coiriúil i gcomhréir le dlí an Stáit a chiontaigh iad, na ciontuithe sin a dhearbhú tráth an iarratais. Féadfaidh an Stát óstach, má mheasann sé gur gá sin, an nós imeachta a leagtar amach in Airteagal 27(3) de Threoir 2004/38/CE a chur i bhfeidhm maidir le ceisteanna a cuireadh ar Stáit eile faoi thaifid choiriúla roimhe sin;

(q)    áireofar sa doiciméad cónaithe nua ráiteas gur eisíodh i gcomhréir leis an gComhaontú seo;

(r)    beidh rochtain ag an iarratasóir ar nósanna imeachta um shásamh breithiúnach agus, i gcás inarb iomchuí, nósanna imeachta um shásamh riaracháin sa Stát óstach in aghaidh aon chinneadh lenar diúltaíodh an stádas cónaitheora a dheonú. Ceadóidh na nósanna imeachta sásaimh scrúdú ar dhlíthiúlacht an chinnidh, chomh maith leis na fíricí agus na himthosca ar a bhfuil an cinneadh atá beartaithe bunaithe. Áiritheofar leis na nósanna imeachta sásaimh nach rud neamhréireach atá sa chinneadh.

2.    Le linn na tréimhse dá dtagraítear i bpointe (b) de mhír 1 den Airteagal seo agus an síneadh bliana amháin is féidir a chur léi faoi phointe (c) den mhír sin, measfar go bhfuil feidhm ag gach ceart dá bhforáiltear sa Chuid seo maidir le saoránaigh den Aontas nó náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe, a mbaill teaghlaigh féin, agus daoine eile atá ina gcónaí sa Stát óstach, i gcomhréir leis na coinníollacha agus faoi réir na srianta a leagtar amach in Airteagal 20.

3.    Go dtí go ndéanfaidh na húdaráis inniúla cinneadh críochnaitheach maidir le haon iarratas dá dtagraítear i mír 1, agus go dtí go dtabharfar breithiúnas críochnaitheach i gcás sásamh breithiúnach a lorgaíodh i gcoinne aon diúltú iarratais den sórt sin ó na húdaráis inniúla riaracháin, measfar gur infheidhme cearta uile dá bhforáiltear sa Chuid seo maidir leis an iarratasóir, lena náirítear Airteagal 21 maidir le coimircí agus ceart achomhairc, faoi réir na gcoinníollacha a leagtar amach in Airteagal 20(4).

4.    I gcás inar roghnaigh Stát óstach gan a cheangal ar shaoránaigh den Aontas nó ar náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe, a mbaill teaghlaigh agus daoine eile atá ina gcónaí ina chríoch i gcomhréir leis na coinníollacha a leagtar amach sa Teideal seo, iarratas a dhéanamh ar an stádas nua cónaithe dá dtagraítear i mír 1 mar choinníoll le haghaidh cónaí dlíthiúil, beidh sé de cheart ag na daoine atá incháilithe do cheart chun cónaí faoin Teideal seo, doiciméad cónaithe a fháil, i gcomhréir leis na coinníollacha a leagtar amach i dTreoir 2004/38/CE, a d’fhéadfadh a bheith i bhfoirm dhigiteach, lena náirítear ráiteas gur eisíodh é i gcomhréir leis an gComhaontú seo.

AIRTEAGAL 19

Eisiúint doiciméad cónaithe le linn na hidirthréimhse

1.    Le linn na hidirthréimhse, féadfaidh Stát óstach cead a thabhairt iarratais ar stádas cónaitheora nó ar dhoiciméad cónaithe dá dtagraítear in Airteagal 18(1) agus (4) a dhéanamh go deonach ó dháta theacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo.

2.    Déanfar cinntí glacadh leis na hiarratais sin nó iad a dhiúltú i gcomhréir le hAirteagal 18(1) agus (4). Ní bheidh éifeacht ag cinntí faoi Airteagal 18(1) go dtí deireadh na hidirthréimhse.

3.    Má ghlactar le hiarratas faoi Airteagal 18(1) roimh dheireadh na hidirthréimhse, ní fhéadfaidh an Stát óstach an cinneadh lenar tugadh an stádas cónaitheora a tharraingt siar roimh dheireadh na hidirthréimhse ar aon fhoras seachas na forais a leagtar amach i gCaibidil VI agus Airteagal 35 de Threoir 2004/38/CE.

4.    Má dhiúltaítear iarratas roimh dheireadh na hidirthréimhse, féadfaidh an tiarratasóir iarratas a dhéanamh athuair tráth ar bith roimh dhul in éag don tréimhse a leagtar amach i bpointe (b) d’Airteagal 18(1).

5.    Gan dochar do mhír 4, beidh na nósanna imeachta sásaimh faoi phointe (r) d’Airteagal 18(1) ar fáil ó dháta diúltaithe iarratais dá dtagraítear i mír 2 den Airteagal seo.

AIRTEAGAL 20

Srianta ar na cearta cónaithe agus teacht isteach

1.    Déanfar iompar saoránach den Aontas nó náisiúnach den Ríocht Aontaithe, a mbaill teaghlaigh, agus daoine eile, a fheidhmíonn cearta faoin Teideal seo, i gcás inar tharla an tiompar sin roimh dheireadh na hidirthréimhse, a mheas i gcomhréir le Caibidil VI de Threoir 2004/38/CE.

2.    Féadfaidh iompar saoránach den Aontas nó náisiúnach den Ríocht Aontaithe, a mbaill teaghlaigh, agus daoine eile, a fheidhmíonn cearta faoin Teideal seo, i gcás inar tharla an tiompar sin tar éis dheireadh na hidirthréimhse, a bheith ina bhforais ag an Stát óstach leis an gceart chun cónaí a shrianadh nó leis an gceart teacht isteach sa Stát oibre a shrianadh i gcomhréir leis an reachtaíocht náisiúnta.

3.    Féadfaidh an Stát óstach nó an Stát oibre na bearta is gá a ghlacadh chun aon cheart a thugtar leis an Teideal seo a dhiúltú, a fhoirceannadh nó a tharraingt siar i gcás mhíúsáid na gceart sin nó i gcás calaoise, mar a leagtar amach in Airteagal 35 de Threoir 2004/38/CE. Beidh na bearta sin faoi réir na gcoimircí nós imeachta dá bhforáiltear in Airteagal 21 den Chomhaontú seo.

4.    Féadfaidh an Stát óstach nó an Stát oibre iarrthóirí a rinne iarratais chalaoiseacha nó mhíúsáideacha a chur as a chríoch faoi na coinníollacha a leagtar amach i dTreoir 2004/38/CE, go háirithe Airteagal 31 agus Airteagal 35 de, fiú sula dtabharfar breithiúnas críochnaitheach i gcás sásamh breithiúnach a lorgaíodh i gcoinne diúltú aon iarratais den sórt sin.

AIRTEAGAL 21

Coimircí agus ceart achomhairc

Beidh feidhm ag na coimircí a leagtar amach in Airteagal 15 agus i gCaibidil VI de Threoir 2004/38/CE maidir le haon chinneadh ón Stát óstach a chuireann srian ar chearta cónaithe na ndaoine dá dtagraítear in Airteagal 10 den Chomhaontú seo.

AIRTEAGAL 22

Cearta gaolmhara

I gcomhréir le hAirteagal 23 de Threoir 2004/38/CE, gan beann ar náisiúntacht, beidh sé de cheart ag baill teaghlaigh saoránach den Aontas nó náisiúnach den Ríocht Aontaithe a bhfuil ceart chun cónaí nó ceart buanchónaithe aige sa Stát óstach nó sa Stát oibre a bheith i dteideal dul i mbun fostaíochta nó féinfhostaíochta ann.

AIRTEAGAL 23

An chóir chomhionann

1.    I gcomhréir le hAirteagal 24 de Threoir 2004/38/CE, faoi réir na bhforálacha sonracha dá bhforáiltear sa Teideal seo agus i dTeideal I agus Teideal IV den Chuid seo, beidh an chóir chomhionann ag saoránaigh uile an Aontais nó ag náisiúnaigh uile na Ríochta Aontaithe atá ina gcónaí ar bhonn an Chomhaontaithe seo i gcríoch an Stáit óstaigh le náisiúnaigh den Stát sin faoi chuimsiú na Coda seo. Déanfar leas an chirt seo a leathnú chuig baill teaghlaigh saoránach den Aontas nó náisiúnach den Ríocht Aontaithe a bhfuil an ceart chun cónaí nó an ceart buanchónaithe acu.

2.    De mhaolú ar mhír 1, ní bheidh aon oibleagáid ar an Stát óstach teidlíocht a thabhairt ar chúnamh sóisialta le linn tréimhsí cónaithe ar bhonn Airteagal 6 nó phointe (b) d’Airteagal 14(4) de Threoir 2004/38/CE, agus ní bheidh aon oibleagáid air, sula bhfaighidh duine an ceart buanchónaithe i gcomhréir le hAirteagal 15 den Chomhaontú seo, cúnamh cothabhála a thabhairt le haghaidh staidéir, lena náirítear gairmoiliúint, i bhfoirm deontas mac léinn nó iasachtaí mac léinn do dhaoine seachas oibrithe, daoine féinfhostaithe, daoine a bhfuil an stádas sin coimeádta acu nó baill dá dteaghlaigh.

CAIBIDIL 2

CEARTA OIBRITHE AGUS DAOINE FÉINFHOSTAITHE

AIRTEAGAL 24

Cearta oibrithe

1.    Faoi réir na dteorainneacha a leagtar amach in Airteagal 45(3) agus (4) CFAE, beidh na cearta a ráthaítear le hAirteagal 45 CFAE agus na cearta a thugtar le Rialachán (AE) Uimh. 492/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, beidh na cearta sin ag oibrithe sa Stát óstach agus ag oibrithe trasteorann sa Stát nó sna Stáit oibre 8 . Áirítear ar na cearta sin:

(a)    an ceart nach ndéanfar idirdhealú ina naghaidh ar bhonn náisiúntachta maidir le fostaíocht, luach saothair agus coinníollacha eile oibre agus fostaíochta;

(b)    an ceart chun dul i mbun gníomhaíochta agus leanúint di i gcomhréir leis na rialacha is infheidhme maidir le náisiúnaigh den Stát óstach nó den Stát oibre;

(c)    an ceart chun cúnaimh a thugann oifigí fostaíochta an Stáit óstaigh nó an Stáit oibre mar a thairgtear dá náisiúnaigh féin;

(d)    an ceart chun cóir chomhionann maidir le coinníollacha fostaíochta agus oibre, go háirithe maidir le luach saothair, dífhostú agus, i gcás dífhostaíochta, athchur sa phost nó athfhostú;

(e)    an ceart ar bhuntáistí cánach agus ar bhuntáistí sóisialta;

(f)    cearta comhchoiteanna;

(g)    na cearta agus na sochair a thugtar d’oibrithe náisiúnta i gcúrsaí tithíochta;

(h)    an ceart go ligfear a leanaí isteach sna cúrsaí ginearálta oideachais, printíseachta agus gairmoiliúna faoi na coinníollacha céanna a bhaineann le náisiúnaigh den Stát óstach nó den Stát oibre, má tá leanaí sin ina gcónaí sa chríoch ina bhfuil an toibrí ag obair.

2.    I gcás ina mbeidh sliochtach díreach oibrí a scoir ó bheith ina chónaí sa Stát óstach san oideachas sa Stát sin, beidh sé de cheart ag cúramóir príomhúil an tsliochtaigh sin cónaí sa Stát sin go dtí go sroichfidh an sliochtach lán-aois, agus tar éis na lán-aoise má theastaíonn cúram an chúramóra phríomha fós ón sliochtach sin chun leanúint dá oideachas agus é a chur i gcrích.

3.    Beidh sé de cheart ag oibrithe trasteorann atá fostaithe teacht isteach sa Stát oibre agus é a fhágáil i gcomhréir le hAirteagal 14 den Chomhaontú seo, agus fágfar acu na cearta a bhí acu le linn dóibh a bheith ina noibrithe ann, ar choinníoll go bhfuil siad le háireamh faoi cheann de na cúinsí a leagtar amach i bpointí (a), (b), (c) agus (d) d’Airteagal 7(3) de Threoir 2004/38/CE, fiú mura naistríonn siad a náit chónaithe chuig an Stát oibre.

AIRTEAGAL 25

Cearta daoine féinfhostaithe

1.    Faoi réir na dteorainneacha a leagtar amach in Airteagal 51 agus Airteagal 52 CFAE, beidh na cearta a ráthaítear le hAirteagal 49 agus Airteagal 55 CFAE ag daoine féinfhostaithe sa Stát óstach agus ag oibrithe trasteorann féinfhostaithe sa Stát nó sna Stáit oibre. Áirítear ar na cearta sin:

(a)    an ceart chun dul i mbun gníomhaíochtaí agus leanúint díobh mar dhaoine féinfhostaithe agus gnóthais a bhunú agus a bhainistiú faoi na coinníollacha a leagtar síos ag an Stát óstach dá náisiúnaigh féin, mar a leagtar amach in Airteagal 49 CFAE;

(b)    na cearta mar a leagtar amach i bpointe (c) go pointe (h) d’Airteagal 24(1) den Chomhaontú seo.

2.    Beidh feidhm ag Airteagal 24(2) maidir le sliochtaigh dhíreacha oibrithe féinfhostaithe.

3.    Beidh feidhm ag Airteagal 24(3) maidir le hoibrithe trasteorann féinfhostaithe.

AIRTEAGAL 26

Doiciméad a aithníonn cearta oibrithe trasteorann a eisiúint

Féadfaidh an Stát oibre a cheangal ar shaoránaigh den Aontas agus ar náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe a bhfuil cearta acu mar oibrithe trasteorann faoin Teideal seo iarratas a dhéanamh ar dhoiciméad lena ndeimhneofar go bhfuil na cearta sin acu faoin Teideal seo. Beidh sé de cheart ag na saoránaigh sin den Aontas agus ag na náisiúnaigh sin den Ríocht Aontaithe go neiseofar an doiciméad sin dóibh.

CAIBIDIL 3

CÁILÍOCHTAÍ GAIRMIÚLA

AIRTEAGAL 27

Cáilíochtaí gairmiúla aitheanta

1.    An taitheantas a thug Stát óstach nó Stát oibre do cháilíochtaí gairmiúla, mar atá sainmhínithe i bpointe (b) d’Airteagal 3(1) de Threoir 2005/36/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 9 , saoránach den Aontas nó náisiúnach den Ríocht Aontaithe agus a mball teaghlaigh roimh dheireadh na hidirthréimhse, leanfar dá éifeachtaí sa Stát i gceist, lena náirítear an ceart leanúint dá ngairm faoi na coinníollacha céanna a bhaineann le náisiúnaigh den Stát, ar choinníoll gur tugadh an taitheantas sin i gcomhréir le haon cheann de na forálacha a leanas:

(a)    Teideal III de Threoir 2005/36/CE maidir le cáilíochtaí gairmiúla a aithint i gcomhthéacs fheidhmiú na saoirse bunaíochta, cibé acu faoin gcóras ginearálta chun fianaise ar oiliúint a aithint, faoin gcóras chun aitheantas a thabhairt ar thaithí ghairmiúil nó faoin gcóras chun aitheantas a fháil ar bhonn chomhordú na gcoinníollacha oiliúna íosta a tháinig an taitheantas sin;

(b)    Airteagal 10(1) agus (3) de Threoir 98/5/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 10 maidir le cead isteach a fháil chuig gairm an dlíodóra sa Bhallstát óstach nó sa Stát oibre;

(c)    Airteagal 14 de Threoir 2006/43/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 11 i leith iniúchóirí reachtúla ó Bhallstát eile a cheadú;

(d)    Treoir 74/556/CEE ón gComhairle 12 maidir le fianaise a ghlacadh ar an eolas agus ar an gcumas is gá chun dul i mbun gníomhaíochtaí daoine féinfhostaithe agus idirghabhálaithe i mbun trádála agus dáileadh táirgí nó gníomhaíochtaí a bhaineann le húsáid ghairmiúil táirgí tocsaineacha agus chun leanúint de na gníomhaíochtaí sin.

2.    Áireofar ar aitheantas na gcáilíochtaí gairmiúla chun críocha phointe (a) de mhír 1 den Airteagal seo:

(a)    aitheantas ar cháilíochtaí gairmiúla a bhain tairbhe as Airteagal 3(3) de Threoir 2005/36/CE;

(b)    cinntí a thugann rochtain pháirteach ar ghníomhaíocht ghairmiúil i gcomhréir le hAirteagal 4f de Threoir 2005/36/CE;

(c)    aitheantais ar cháilíochtaí gairmiúla chun críocha bunaíochta arna ndéanamh faoi Airteagal 4d de Threoir 2005/36/CE.

AIRTEAGAL 28

Nósanna imeachta leanúnacha maidir le cáilíochtaí gairmiúla a aithint

Airteagal 4, Airteagal 4d i leith aitheantas ar cháilíochtaí gairmiúla chun críocha bunaíochta, Airteagal 4f agus Teideal III de Threoir 2005/36/CE, Airteagal 10(1), (3) agus (4) de Threoir 98/5/CE, Airteagal 14 de Threoir 2006/43/CE agus Treoir 74/556/CEE, beidh feidhm acu maidir le húdarás inniúil an Stáit óstaigh nó an Stáit oibre scrúdú a dhéanamh ar aon iarratas ar aitheantas a thabhairt do cháilíochtaí gairmiúla a tugadh isteach roimh dheireadh na hidirthréimhse ag saoránaigh den Aontas nó náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe agus maidir leis an gcinneadh ar aon iarratas den sórt sin.

Beidh feidhm ag Airteagal 4a, Airteagal 4b agus Airteagal 4e de Threoir 2005/36/CE freisin a mhéid is ábhartha chun na nósanna imeachta maidir le haitheantais cáilíochtaí gairmiúla a chur i gcrích chun críocha a mbunaíochta faoi Airteagal 4d den Treoir sin.

AIRTEAGAL 29

Comhar riaracháin maidir le haitheantas a thabhairt do cháilíochtaí gairmiúla

1.    Maidir leis na hiarratais atá ar feitheamh dá dtagraítear in Airteagal 28, comhoibreoidh an Ríocht Aontaithe agus na Ballstáit chun cur i bhfeidhm Airteagal 28 a éascú. D’fhéadfadh sé go náireofaí ar an gcomhoibriú sin malartú faisnéise, lena náirítear faisnéis faoi ghníomhaíocht araíonachta nó smachtbhannaí coiriúla a fhorchuirfear nó aon imthoisc thromchúiseach agus shonrach eile a bhféadfadh iarmhairtí a bheith acu i leith leanúint de na gníomhaíochtaí a thagann faoi na Treoracha dá dtagraítear in Airteagal 28.

2.    De mhaolú ar Airteagal 8, ar feadh tréimhse nach faide ná naoi mí ó dheireadh na hidirthréimhse, beidh an Ríocht Aontaithe i dteideal córas faisnéise inmheánach an mhargaidh a úsáid i leith iarratais dá dtagraítear in Airteagal 28 a mhéid a bhaineann siad le nósanna imeachta maidir le cáilíochtaí gairmiúla a aithint chun críocha a mbunaíochta faoi Airteagal 4d de Threoir 2005/36/CE.

TEIDEAL III

CÓRAS SLÁNDÁLA SÓISIALTA A CHOMHORDÚ

AIRTEAGAL 30

Daoine atá cumhdaithe

1.    Beidh feidhm ag an Teideal seo maidir leis na daoine a leanas:

(a)    saoránaigh den Aontas atá faoi réir reachtaíocht na Ríochta Aontaithe ag deireadh na hidirthréimhse, chomh maith lena mbaill teaghlaigh agus a marthanóirí;

(b)    náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe atá faoi réir reachtaíocht Ballstáit ag deireadh na hidirthréimhse, chomh maith lena mbaill teaghlaigh agus a marthanóirí;

(c)    saoránaigh den Aontas atá ina gcónaí sa Ríocht Aontaithe agus atá faoi réir reachtaíocht Ballstáit ag deireadh na hidirthréimhse, chomh maith lena mbaill teaghlaigh agus a marthanóirí;

(d)    náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe atá ina gcónaí i mBallstát, agus atá faoi réir reachtaíocht na Ríochta Aontaithe ag deireadh na hidirthréimhse, chomh maith lena mbaill teaghlaigh agus a marthanóirí;

(e)    daoine nach dtagann faoi phointe (a) go pointe (d) ach a mbaineann an méid a leanas leo:

(i)    saoránaigh den Aontas a leanann de ghníomhaíocht mar dhuine fostaithe nó féinfhostaithe sa Ríocht Aontaithe ag deireadh na hidirthréimhse, agus atá, ar bhonn Theideal II de Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 13 , faoi réir reachtaíocht Ballstáit, chomh maith lena mbaill teaghlaigh agus a marthanóirí; nó

(ii)    náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe a shaothraíonn gníomhaíocht mar dhuine fostaithe nó féinfhostaithe i mBallstát amháin nó níos mó ag deireadh na hidirthréimhse, agus atá, bunaithe ar Theideal II de Rialachán (CE) Uimh. 883/2004, faoi réir reachtaíocht na Ríochta Aontaithe, chomh maith lena mbaill teaghlaigh agus a marthanóirí;

(f)    daoine gan stát agus dídeanaithe, atá ina gcónaí i mBallstát nó sa Ríocht Aontaithe, atá i gceann de na cásanna a thuairiscítear i bpointe (a) go pointe (e), chomh maith lena mbaill teaghlaigh agus a marthanóirí;

(g)    náisiúnaigh tríú tíortha, chomh maith lena mbaill teaghlaigh agus a marthanóirí, atá i gceann de na cásanna a thuairiscítear i bpointe (a) go pointe (e), ar choinníoll go gcomhlíonann siad coinníollacha Rialachán (CE) Uimh. 859/2003 ón gComhairle 14 .

2.    Déanfar na daoine dá dtagraítear i mír 1 a chumhdach chomh fada agus a leanfaidh siad gan bhriseadh de bheith i gceann de na cásanna a leagtar amach sa mhír sin a bhaineann le Ballstát agus leis an Ríocht Aontaithe araon ag an am céanna.

3.    Beidh an Teideal seo infheidhme chomh maith i gcás daoine nach bhfuil le háireamh faoi phointe (a) go pointe (e) de mhír 1 den Airteagal seo, nó daoine nach bhfuil le háireamh feasta faoi na pointí sin, ar daoine iad atá le háireamh, áfach, faoi Airteagal 10 den Chomhaontú seo, mar aon leis na baill teaghlaigh atá acu agus marthanóirí.

4.    Maidir leis na daoine dá dtagraítear i mír 3, beidh siad faoi chumhdach fad agus nach mbainfear díobh an ceart chun cónaí sa Stát óstach faoi Airteagal 13 den Chomhaontú seo, nó an ceart chun obair a dhéanamh sa Stát oibre faoi Airteagal 24 nó Airteagal 25 den Chomhaontú seo.

5.    Más rud é gur do bhaill teaghlaigh agus do mharthanóirí a thagraíonn an tAirteagal seo, ní chumhdófar na daoine sin leis an Teideal seo ach amháin a mhéid atá cearta ag dul dóibh, agus oibleagáidí sa cháil sin, faoi Rialachán (CE) Uimh. 883/2004.

AIRTEAGAL 31

Rialacha maidir le slándáil shóisialta a chomhordú

1.    Beidh feidhm ag na rialacha agus na cuspóirí a leagtar amach in Airteagal 48 CFAE, Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 agus Rialachán (CE) Uimh. 987/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 15 , maidir leis na daoine a chumhdaítear leis an Teideal seo.

Tabharfaidh an tAontas agus an Ríocht Aontaithe aird iomchuí ar Chinntí agus ar Mholtaí an Choimisiúin Riaracháin maidir le Comhordú na gCóras Slándála Sóisialta a ghabhann leis an gCoimisiún Eorpach, arna mbunú faoi Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 (“an Coimisiún Riaracháin”) a liostaítear i gCuid I d’Iarscríbhinn I a ghabhann leis an gComhaontú seo.

2.    De mhaolú ar Airteagal 9 den Chomhaontú seo, chun críocha an Teidil seo, beidh feidhm ag na sainmhínithe in Airteagal 1 de Rialachán (CE) Uimh. 883/2004.

3.    Maidir le náisiúnaigh tríú tír a chomhlíonann coinníollacha Rialachán (CE) Uimh. 859/2003, chomh maith lena mbaill teaghlaigh nó a marthanóirí faoi chuimsiú an Teidil seo, tuigfear go bhfuil na tagairtí do Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 agus Rialachán (CE) Uimh. 987/2009 sa Teideal seo ina dtagairtí do Rialachán (CEE) Uimh. 1408/71 ón gComhairle 16 agus Rialachán (CEE) Uimh. 574/72 ón gComhairle 17 faoi seach. Tuigfear go bhfuil tagairtí d’fhorálacha sonracha Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 agus Rialachán (CE) Uimh. 987/2009 ina dtagairtí do na forálacha comhfhreagracha de Rialachán (CEE) Uimh. 1408/71 agus Rialachán (CEE) Uimh. 574/72.

AIRTEAGAL 32

Cásanna speisialta atá cumhdaithe

1.    Beidh feidhm ag na rialacha seo a leanas sna cásanna a seo leanas chomh fada agus a leagtar amach san Airteagal seo, a mhéid a bhaineann siad le daoine nach gcumhdaítear le hAirteagal 30 nó nach gcumhdaítear a thuilleadh le hAirteagal 30:

(a)    cumhdófar na daoine seo a leanas leis an Teideal seo chun críocha spleáchas ar thréimhsí árachais, fostaíochta, féinfhostaíochta nó cónaithe, agus chun críocha a gcomhiomlánaithe, lena náirítear cearta agus oibleagáidí a eascraíonn as na tréimhsí sin i gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 883/2004:

(i)    saoránaigh den Aontas, chomh maith le daoine gan stát agus dídeanaithe atá ina gcónaí i mBallstát agus náisiúnaigh tríú tír a chomhlíonann coinníollacha Rialachán (CE) Uimh. 859/2003, a bhí faoi réir reachtaíocht na Ríochta Aontaithe roimh dheireadh na hidirthréimhse, chomh maith le baill teaghlaigh agus marthanóirí;

(ii)    náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe, chomh maith le daoine gan stát agus dídeanaithe atá ina gcónaí sa Ríocht Aontaithe agus náisiúnaigh tríú tír a chomhlíonann coinníollacha Rialachán (CE) Uimh. 859/2003, a bhí faoi réir reachtaíocht Ballstáit roimh dheireadh na hidirthréimhse, chomh maith lena mbaill teaghlaigh agus a marthanóirí;

chun críocha comhiomlánaithe tréimhsí, cuirfear san áireamh tréimhsí ar tháinig deireadh leo roimh agus tar éis dheireadh na hidirthréimhse i gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 883/2004;

(b)    beidh na rialacha a leagtar amach in Airteagal 20 agus in Airteagal 27 de Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 fós i bhfeidhm maidir le daoine a d’iarr údarú roimh dheireadh na hidirthréimhse do chúrsa réamhbheartaithe i gcóireáil cúraim sláinte de bhun Rialachán (CE) Uimh. 883/2004, go dtí deireadh na cóireála. Beidh feidhm ag na nósanna imeachta aisíocaíochta comhfhreagracha fiú tar éis dheireadh na cóireála. Beidh sé de cheart ag na daoine sin agus ag na daoine tionlacain teacht isteach i Stát na cóireála agus é a fhágáil i gcomhréir le hAirteagal 14, mutatis mutandis;

(c)    beidh na rialacha a leagtar amach in Airteagal 19 agus in Airteagal 27 de Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 fós i bhfeidhm maidir le daoine a chumhdaítear le Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 agus atá ar thréimhse fanachta ag deireadh na hidirthréimhse i mBallstát nó sa Ríocht Aontaithe, go dtí deireadh a dtréimhse fanachta. Beidh feidhm ag na nósanna imeachta aisíocaíochta comhfhreagracha fiú tar éis na tréimhse fanachta nó tar éis dheireadh na cóireála;

(d)    beidh na rialacha a leagtar amach in Airteagal 67, in Airteagal 68 agus in Airteagal 69 de Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 fós i bhfeidhm, fad a chomhlíonfar na coinníollacha, maidir le dámhachtainí sochar teaghlaigh a bhfuil teidlíocht ag na daoine a leanas orthu ag deireadh na hidirthréimhse:

(i)    saoránaigh den Aontas, daoine gan stát agus dídeanaithe atá ina gcónaí i mBallstát chomh maith le náisiúnaigh tríú tíortha a chomhlíonann coinníollacha Rialachán (CE) Uimh. 859/2003 agus atá ina gcónaí i mBallstát, atá faoi réir reachtaíocht Ballstáit agus baill teaghlaigh acu atá ina gcónaí sa Ríocht Aontaithe ag deireadh na hidirthréimhse;

(ii)    náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe, chomh maith le daoine gan stát agus dídeanaithe atá ina gcónaí sa Ríocht Aontaithe agus náisiúnaigh tríú tír a chomhlíonann coinníollacha Rialachán (CE) Uimh. 859/2003 agus atá ina gcónaí sa Ríocht Aontaithe, atá faoi réir reachtaíocht na Ríochta Aontaithe agus a bhfuil baill teaghlaigh acu ina gcónaí i mBallstát ag deireadh na hidirthréimhse.

(e)    sna cásanna a leagtar amach i bpointe (d)(i) agus (ii) den mhír seo, maidir le haon duine a bhfuil cearta aige mar bhall teaghlaigh ag deireadh na hidirthréimhse faoi Rialachán (CE) Uimh. 883/2004, amhail cearta díorthaithe ar shochair bhreoiteachta chomhchineáil, beidh an Rialachán sin agus na forálacha comhfhreagracha de Rialachán (CE) Uimh. 987/2009 fós i bhfeidhm fad a chomhlíonfar na coinníollacha dá bhforáiltear ann.

2.    Beidh feidhm ag forálacha Chaibidil 1 de Theideal III de Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 maidir le sochair bhreoiteachta maidir le daoine a fhaigheann sochair faoi phointe (a) de mhír 1 den Airteagal seo.

Beidh feidhm ag an mír seo mutatis mutandis maidir le sochair theaghlaigh atá bunaithe ar Airteagal 67, Airteagal 68 agus Airteagal 69 de Rialachán (CE) Uimh. 883/2004.

AIRTEAGAL 33

Náisiúnaigh de chuid na hÍoslainne, Lichtinstéin, na hIorua agus na hEilvéise

1.    Maidir leis na forálacha sa Teideal seo a bhfuil feidhm leo maidir le saoránaigh an Aontais, beidh feidhm leo maidir le náisiúnaigh de chuid na hÍoslainne, Phrionsacht Lichtinstéin, Ríocht na hIorua, agus Chónaidhm na hEilvéise ar choinníoll:

(a)    go bhfuil comhaontuithe comhfhreagracha tugtha i gcrích agus curtha i bhfeidhm leis an Ríocht Aontaithe ag an Íoslainn, ag Prionsacht Lichtinstéin, ag Ríocht na hIorua, agus ag Cónaidhm na hEilvéise, de réir mar is infheidhme, comhaontuithe a bhfuil feidhm acu maidir le saoránaigh an Aontais; agus

(b)    go bhfuil comhaontuithe comhfhreagracha tugtha i gcrích agus curtha i bhfeidhm leis an Aontas ag an Íoslainn, ag Prionsacht Lichtinstéin, ag Ríocht na hIorua, agus ag Cónaidhm na hEilvéise, de réir mar is infheidhme, comhaontuithe a bhfuil feidhm acu maidir le náisiúnaigh de chuid na Ríochta Aontaithe.

2.    Ar fhógra a fháil ón Ríocht Aontaithe agus ón Aontas maidir leis an dáta a thiocfaidh na comhaontuithe seo dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal seo i bhfeidhm, déanfaidh an Comhchoiste a bunaíodh le hAirteagal 164 (“an Comhchoiste”) an dáta a shocrú óna mbeidh feidhm ag forálacha an Teidil seo maidir le náisiúnaigh na hÍoslainne, Phrionsacht Lichtinstéin, Ríocht na hIorua, agus Chónaidhm na hEilvéise, de réir mar is infheidhme.

AIRTEAGAL 34

Comhar riaracháin

1.    De mhaolú ar Airteagal 7 agus Airteagal 128(1), ó dháta theacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo, beidh stádas breathnóra sa Choimisiún Riaracháin ag an Ríocht Aontaithe. Féadfaidh sí, i gcás ina mbainfidh na míreanna ar an gclár oibre a bhaineann leis an Teideal seo leis an Ríocht Aontaithe, ionadaí a chur, le bheith i láthair i gcáil chomhairleach, chuig cruinnithe an Choimisiúin Riaracháin agus chuig cruinnithe na gcomhlachtaí dá dtagraítear in Airteagal 73 agus Airteagal 74 de Rialachán (CE) Uimh. 883/2004, áit a ndéantar plé ar na míreanna sin.

2.    De mhaolú ar Airteagal 8, beidh an Ríocht Aontaithe rannpháirteach i Malartú Leictreonach Faisnéise Slándála Sóisialta (EESSI) agus beidh sí freagrach as na costais a bhaineann leis sin.

AIRTEAGAL 35

Aisíocaíocht, aisghabháil agus fritháireamh

Maidir leis na forálacha atá i Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 agus Rialachán (CE) Uimh. 987/2009 maidir le haisíocaíocht, aisghabháil agus fritháireamh, is forálacha iad a leanfar dóibh de réir na dteagmhas, a mhéid a bhaineann siad le daoine nach gcumhdaítear le hAirteagal 30, ar teagmhais iad:

(a)    a tharla roimh dheireadh na hidirthréimhse; nó

(b)    a tharlaíonn tar éis dheireadh na hidirthréimhse agus a bhfuil baint acu le daoine a bhí cumhdaithe le hAirteagal 30 nó Airteagal 32 nuair a tharla an teagmhas.

AIRTEAGAL 36

Forbairt dlí agus oiriúnuithe ar ghníomhartha de chuid an Aontais

1.    I gcás ina ndéanfar Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 agus Rialachán (CE) Uimh. 987/2009 a leasú nó a ionadú tar éis dheireadh na hidirthréimhse, tuigfear tagairtí do na Rialacháin sin sa Chomhaontú seo mar thagairtí do na Rialacháin sin arna leasú nó arna nionadú, i gcomhréir leis na gníomhartha a liostaítear i gCuid II d’Iarscríbhinn I a ghabhann leis an gComhaontú seo.

Déanfaidh an Comhchoiste athbhreithniú ar Chuid II d’Iarscríbhinn I a ghabhann leis an gComhaontú seo agus ailíneoidh sé é le haon ghníomh lena leasófar nó lena nionadófar Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 agus Rialachán (CE ) Uimh. 987/2009 a luaithe a ghlacfaidh an tAontas an gníomh sin. Chun na críche sin, déanfaidh an tAontas, a luaithe is féidir tar éis a ghlactha, an Ríocht Aontaithe a chur ar an eolas laistigh den Chomhchoiste faoi aon ghníomh lena leasófar nó lena nionadófar na Rialacháin sin.

2.    De mhaolú ar an dara fomhír de mhír 1, déanfaidh an Comhchoiste measúnú ar éifeachtaí gnímh lena leasófar nó lena nionadófar Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 agus Rialachán (CE) Uimh. 987/2009 i gcás ina ndéanfaidh an gníomh sin:

(a)    na nithe a chumhdaítear le hAirteagal 3 de Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 a leasú nó a ionadú; nó

(b)    sochair airgid do-onnmhairithe i gcás ina raibh an sochar airgid sin in-onnmhairithe faoi Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 ag deireadh na hidirthréimhse, nó sochair airgid neamh-in-onnmhairithe, i gcás ina raibh an sochar airgid sin in-onnmhairithe ag deireadh na hidirthréimhse; nó

(c)    sochair airgid in-onnmhairithe ar feadh tréimhse ama neamhtheoranta, i gcás nach raibh an sochar airgid sin in-onnmhairithe ach ar feadh tréimhse ama theoranta faoi Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 ag deireadh na hidirthréimhse, nó sochair airgid nach féidir a onnmhairiú ach ar feadh tréimhse ama theoranta, i gcás ina raibh an sochar airgid sin in-onnmhairithe ar feadh tréimhse ama neamhtheoranta faoin Rialachán sin ag deireadh na hidirthréimhse.

Agus an measúnú á dhéanamh aige, measfaidh an Comhchoiste de mheon macánta scála na nathruithe dá dtagraítear sa chéad fhomhír den mhír seo, chomh maith leis an tábhacht a bhaineann le feidhmiú maith leanúnach Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 agus Rialachán (CE ) Uimh. 987/2009 idir an tAontas agus an Ríocht Aontaithe agus an tábhacht a bhaineann le Stát inniúil a bheith ann maidir le daoine aonair faoi raon feidhme Rialachán (CE) Uimh. 883/2004.

Má chinneann an Comhchoiste sin a dhéanamh laistigh de shé mhí ón uair a fhaigheann sé an fhaisnéis a thugann an tAontas de bhun mhír 1, ní dhéanfar Cuid II d’Iarscríbhinn I a ghabhann leis an gComhaontú seo a ailíniú leis an ngníomh dá dtagraítear sa chéad fhomhír den mhír seo.

Chun críocha na míre seo:

(a)    ciallaíonn “in-onnmhairithe” iníoctha faoi Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 le duine nó maidir le duine atá ina chónaí i mBallstát seachas an ceann ina bhfuil an institiúid atá freagrach as an sochar a sholáthar suite; déanfar “do-onnmhairithe” a léirmhíniú dá réir sin; agus

(b)    ciallaíonn “in-onnmhairithe ar feadh tréimhse ama neamhtheoranta” in-onnmhairithe fad a chomhlíonfar na coinníollacha óna neascraíonn na teidlíochtaí.

3.    Chun críocha an Chomhaontaithe seo, tuigfear gurb iad Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 agus Rialachán (CE) Uimh. 987/2009 na hoiriúnuithe a liostaítear i gCuid III d’Iarscríbhinn I a ghabhann leis an gComhaontú seo. Déanfaidh an Ríocht Aontaithe, a luaithe is féidir tar éis a ghlactha, aon athrú ar fhorálacha intíre is ábhartha maidir le Cuid III d’Iarscríbhinn I a ghabhann leis an gComhaontú seo a chur in iúl don Aontas.

4.    Chun críocha an Chomhaontaithe seo, is éard a thuigfear le Cinntí agus Moltaí an Choimisiúin Riaracháin gurb iad na cinntí agus na moltaí atá liostaithe i gCuid I d’Iarscríbhinn I a chuimsítear iontu. Leasóidh an Comhchoiste Cuid I d’Iarscríbhinn I chun aon Chinneadh nó Moladh nua a ghlacann an Coimisiún Riaracháin a léiriú. Chun na críche sin, a luaithe agus is féidir tar éis ghlacadh chinntí agus mholtaí an Choimisiúin Riaracháin, cuirfidh an tAontas an Ríocht Aontaithe ar an eolas faoi sin laistigh den Chomhchoiste. Déanfaidh an Comhchoiste leasuithe na leasuithe sin ar mholadh ón Aontas nó ón Ríocht Aontaithe.

TEIDEAL IV

FORÁLACHA EILE

AIRTEAGAL 37

Poiblíocht

Scaipfidh na Ballstáit agus an Ríocht Aontaithe faisnéis faoi chearta agus oibleagáidí daoine a chumhdaítear leis an gCuid seo, go háirithe trí fheachtais ardaithe feasachta, de réir mar is iomchuí, trí na meáin náisiúnta agus áitiúla agus modhanna cumarsáide eile.

AIRTEAGAL 38

Forálacha níos fabhraí

1.    Ní dhéanfaidh an Chuid seo difear d’aon dlí, rialachán ná foráil riaracháin is infheidhme i Stát óstach nó i Stát oibre a bheadh níos fabhraí do na daoine lena mbaineann. Ní bheidh feidhm ag an mír seo maidir le Teideal III.

2.    Beidh Airteagal 12 agus Airteagal 23(1) gan dochar do shocruithe an Chomhlimistéir Taistil idir an Ríocht Aontaithe agus Éire maidir le cóir níos fabhraí a d’fhéadfadh éirí as na socruithe sin do na daoine lena mbaineann.

AIRTEAGAL 39

Cosaint ar feadh an tsaoil

Beidh na daoine a chumhdaítear leis an gCuid seo ag teachtadh na gceart dá bhforáiltear i dTeidil ábhartha na Coda seo ar feadh a saoil, mura scoirfidh siad de na coinníollacha a leagtar amach sna Teidil sin a chomhlíonadh.

CUID A TRÍ

FORÁLACHA IDIRSCARTHA

TEIDEAL I

MAIDIR LE hEARRAÍ A CHUIRTEAR AR AN MARGADH

AIRTEAGAL 40

Sainmhínithe

Chun críocha an Teidil seo, beidh feidhm ag na sainmhínithe a leanas:

(a)    ciallaíonn “a chur ar fáil ar an margadh” aon earra a sholáthar lena dháileadh, lena thomhailt nó lena úsáid ar an margadh le linn gníomhaíocht tráchtála, cibé acu ar íocaíocht nó saor in aisce;

(b)    ciallaíonn “a chur ar an margadh” an chéad uair a chuirfear earra ar fáil ar an margadh san Aontas nó sa Ríocht Aontaithe;

(c)    ciallaíonn “earra a sholáthar lena dháileadh, lena thomhailt nó lena úsáid” go bhfuil earra atá ann cheana agus atá inaitheanta go leithleach, tar éis na céime monaróireachta, ina ábhar comhaontaithe i scríbhinn nó ó bhéal idir beirt daoine dhlítheanacha nó nádúrtha nó níos mó le haghaidh aistriú úinéireachta, aon cheart maoine eile, nó seilbh a bhaineann leis an earra atá i gceist, nó go bhfuil sé ina ábhar tairisceana do dhuine dlítheanach nó nádúrtha amháin nó níos mó chun an comhaontú sin a thabhairt i gcrích;

(d)    ciallaíonn “a chur i seirbhís” an chéad úsáid a bhaineann úsáideoir deiridh as earra laistigh den Aontas nó den Ríocht Aontaithe chun na gcríoch dá raibh sé beartaithe nó, i gcás trealamh muirí, a chur ar bord;

(e)    ciallaíonn “faireachas margaidh” na gníomhaíochtaí agus na bearta a dhéanann údaráis um fhaireachas margaidh lena áirithiú go gcomhlíonfaidh earraí na ceanglais is infheidhme agus nach gcuirfidh siad sláinte, sábháilteacht nó aon ghné eile de chosaint leas an phobail i mbaol;

(f)    ciallaíonn “údarás um fhaireachas margaidh” údarás de chuid Ballstáit nó de chuid na Ríochta Aontaithe atá freagrach as faireachas margaidh a dhéanamh ina chríoch;

(g)    ciallaíonn “coinníollacha maidir le hearraí a mhargú” ceanglais maidir le saintréithe earraí amhail leibhéil cháilíochta, feidhmíocht, sábháilteacht nó toisí, lena náirítear comhdhéanamh na nearraí sin nó an téarmaíocht, na siombailí, an tástáil agus na modhanna tástála, an pacáistiú, an mharcáil, an lipéadú agus na nósanna imeachta measúnaithe comhréireachta a úsáidtear maidir leis na hearraí sin; cuimsíonn an téarma ceanglais modhanna agus próisis táirgthe freisin, i gcás ina mbeidh tionchar acu sin ar shaintréithe táirge;

(h)    ciallaíonn “comhlacht um measúnú comhréireachta” comhlacht a dhéanann gníomhaíochtaí measúnaithe comhréireachta lena náirítear calabrú, tástáil, deimhniú agus cigireacht;

(i)    ciallaíonn “comhlacht dá dtugtar fógra” comhlacht um measúnú comhréireachta a dhéanann gníomhaíochtaí measúnaithe comhréireachta lena náirítear calabrú, tástáil, deimhniú agus cigireacht;

(j)    ciallaíonn “táirgí ainmhithe” táirgí de thionscnamh ainmhíoch, fotháirgí ainmhithe agus táirgí díorthaithe dá dtagraítear i bpointe (29), pointe (30) agus pointe (31) d’Airteagal 4 de Rialachán (AE) 2016/429 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 18 faoi seach, beatha de thionscnamh ainmhíoch, agus bia agus beatha ina bhfuil táirgí de thionscnamh ainmhíoch.

AIRTEAGAL 41

Saorchúrsaíocht leanúnach earraí a chuirtear ar an margadh

1.    Féadfar aon earra a chuirtear ar an margadh go dlíthiúil san Aontas nó sa Ríocht Aontaithe roimh dheireadh na hidirthréimhse:

(a)    a chur ar fáil a thuilleadh ar mhargadh an Aontais nó ar mhargadh na Ríochta Aontaithe agus a chur i saorchúrsaíocht idir an dá mhargadh sin go dtí go sroichfidh sé a úsáideoir deiridh;

(b)    i gcás ina bhforáiltear sna forálacha is infheidhme i ndlí an Aontais, a chur i seirbhís san Aontas nó sa Ríocht Aontaithe.

2.    Beidh feidhm ag na ceanglais a leagtar amach in Airteagal 34 agus in Airteagal 35 CFAE agus i ndlí ábhartha an Aontais lena rialaítear margaíocht ar earraí, lena náirítear na coinníollacha maidir le margaíocht ar earraí, is infheidhme maidir leis na hearraí lena mbaineann, maidir leis na hearraí dá dtagraítear i mír 1.

3.    Beidh feidhm ag mír 1 maidir leis na hearraí atá ann cheana féin agus atá inaitheanta go leithleach de réir bhrí Theideal II de Chuid a Trí CFAE, ach amháin i gcás shaorchúrsaíocht na nearraí seo a leanas idir margadh an Aontais agus margadh na Ríochta Aontaithe nó vice versa:

(a)    ainmhithe beo agus táirgí geirmeacha;

(b)    táirgí ainmhithe.

4.    Maidir le gluaiseacht ainmhithe beo nó táirgí geirmeacha idir Ballstát agus an Ríocht Aontaithe, nó vice versa, beidh feidhm ag na forálacha sin i ndlí an Aontais a liostaítear in Iarscríbhinn II, ar choinníoll gur imigh siad ar dháta roimh dheireadh na hidirthréimhse.

5.    Beidh an tAirteagal seo gan dochar don deis don Ríocht Aontaithe, do Bhallstát nó don Aontas ar bhearta a dhéanamh chun cur ar fáil earra dá dtagraítear i mír 1 ar a mhargadh a thoirmeasc nó a shrianadh, nó catagóir earraí den sórt sin a chuirtear ar fáil ar a margadh, i gcás inar ceadmhach de réir dhlí an Aontais agus a mhéid is ceadmhach.

6.    Beidh forálacha an Teidil seo gan dochar d’aon riail is infheidhme maidir le módúlachtaí a bhaineann le díol, maoin intleachtúil, nósanna imeachta custaim, taraifí agus cánacha.

AIRTEAGAL 42

Cruthúnas ar chur ar an margadh

I gcás ina mbeidh oibreoir eacnamaíoch ag brath ar Airteagal 41(1) maidir le hearra ar leith, beidh an dualgas cruthúnais ar an oibreoir sin a léiriú, ar bhonn aon doiciméad ábhartha, gur cuireadh an tearra sin ar an margadh san Aontas nó sa Ríocht Aontaithe roimh dheireadh na hidirthréimhse.

AIRTEAGAL 43

Faireachas margaidh

1.    Malartóidh údaráis um fhaireachas margaidh na mBallstát agus údaráis um fhaireachas margaidh na Ríochta Aontaithe gan mhoill aon fhaisnéis ábhartha arna bailiú faoi na hearraí dá dtagraítear in Airteagal 41(1) i gcomhthéacs a ngníomhaíochtaí faireachais margaidh féin. Déanfaidh siad, go háirithe, aon fhaisnéis a bhaineann leis na hearraí sin lena mbaineann riosca tromchúiseach, chomh maith le haon bheart a dhéanfar maidir le hearraí neamhchomhlíontacha a chur in iúl dá chéile, lena náirítear faisnéis ábhartha arna tarraingt as líonraí, córais faisnéise agus bunachair sonraí arna mbunú faoi dhlí an Aontais nó na Ríochta Aontaithe faoi na hearraí sin.

2.    Tarchuirfidh na Ballstáit agus an Ríocht Aontaithe aon iarraidh ó údaráis um fhaireachas margaidh na Ríochta Aontaithe nó Ballstáit, faoi seach, chuig comhlacht um measúnú comhréireachta atá bunaithe ina gcríoch, i gcás ina mbaineann an iarraidh sin le measúnú comhréireachta arna dhéanamh ag an gcomhlacht sin ina cháil mar chomhlacht dá dtugtar fógra roimh dheireadh na hidirthréimhse. Áiritheoidh na Ballstáit agus an Ríocht Aontaithe go dtabharfaidh an comhlacht um measúnú comhréireachta aghaidh ar aon iarraidh den sórt sin go pras.

AIRTEAGAL 44

Comhaid agus doiciméid a bhaineann le nósanna imeachta leanúnacha a aistriú

Déanfaidh an Ríocht Aontaithe na comhaid nó na doiciméid ábhartha go léir maidir le measúnuithe, formheasanna agus údaruithe leanúnacha a aistriú gan mhoill chuig údarás inniúil Ballstáit arna ainmniú i gcomhréir leis na nósanna imeachta dá bhforáiltear i ndlí an Aontais is infheidhme an lá roimh dháta theacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo agus faoi stiúir údarás inniúil na Ríochta Aontaithe i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 528/2012 19 , Rialachán (CE) Uimh. 1107/2009 20 , Treoir 2001/83/CE 21 agus Treoir 2001/82/CE 22 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle.

AIRTEAGAL 45

Faisnéis a chur ar fáil faoi nósanna imeachta údaraithe arna núsáid
maidir le táirgí íocshláinte

1.    Déanfaidh an Ríocht Aontaithe, ar iarraidh réasúnaithe ó Bhallstát nó ón nGníomhaireacht Leigheasra Eorpach, an sainchomhad údaraithe margaíochta ar tháirge íocshláinte a bheidh údaraithe ag údarás inniúil na Ríochta Aontaithe a chur ar fáil gan mhoill roimh dheireadh na hidirthréimhse, nuair is gá an sainchomhad sin chun measúnú a dhéanamh ar iarratas ar údarú margaíochta i gcomhréir le hAirteagal 10 agus Airteagal 10a de Threoir 2001/83/CE nó Airteagal 13 agus Airteagal 13a de Threoir 2001/82/CE.

2.    Déanfaidh Ballstát, ar iarratas réasúnaithe ón Ríocht Aontaithe, an sainchomhad údaraithe margaíochta ar tháirge íocshláinte arna údarú ag údarás inniúil an Bhallstáit sin roimh dheireadh na hidirthréimhse a chur ar fáil gan mhoill, más gá an sainchomhad sin chun measúnú a dhéanamh ar iarratas údaraithe margaíochta sa Ríocht Aontaithe i gcomhréir le ceanglais reachtacha na Ríochta Aontaithe, a mhéid a léiríonn na ceanglais reachtacha sin imthosca Airteagal 10 agus Airteagal 10a de Threoir 2001/83/CE nó Airteagal 13 agus Airteagal 13a de Threoir 2001/82/CE.

AIRTEAGAL 46

Faisnéis a chur ar fáil atá ina seilbh ag comhlachtaí dá dtugtar fógra
atá bunaithe sa Ríocht Aontaithe nó i mBallstát

1.    Áiritheoidh an Ríocht Aontaithe go ndéanfar faisnéis a shealbhaíonn comhlacht um measúnú comhréireachta atá bunaithe sa Ríocht Aontaithe faoina ghníomhaíochtaí mar chomhlacht dá dtugtar fógra faoi dhlí an Aontais roimh dheireadh na hidirthréimhse a chur ar fáil arna iarraidh sin ag sealbhóir an deimhnithe do chomhlacht dá dtugtar fógra atá bunaithe i mBallstát mar atá léirithe ag sealbhóir an deimhnithe.

2.    Áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfar faisnéis a shealbhaíonn comhlacht dá dtugtar fógra, atá bunaithe sa Bhallstát lena mbaineann, faoina ghníomhaíochtaí roimh dheireadh na hidirthréimhse a chur ar fáil arna iarraidh sin ag sealbhóir an deimhnithe, do chomhlacht um measúnú comhréireachta atá bunaithe sa Ríocht Aontaithe mar atá léirithe ag sealbhóir an deimhnithe.

TEIDEAL II

NÓSANNA IMEACHTA LEANÚNACHA CUSTAIM

AIRTEAGAL 47

Stádas earraí an Aontais

1.    Beidh feidhm ag Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 23 maidir le hearraí de chuid an Aontais dá dtagraítear i bpointe (23) d’Airteagal 5 den Rialachán sin, nuair a aistreofar na hearraí sin ó chríoch chustaim na Ríochta Aontaithe go críoch chustaim an Aontais, nó vice versa, ar choinníoll gur thosaigh an ghluaiseacht roimh dheireadh na hidirthréimhse agus gur tháinig deireadh léi dá éis sin. Déileálfar le gluaiseacht earraí a thosaigh roimh dheireadh na hidirthréimhse agus ar tháinig deireadh léi dá éis sin mar ghluaiseacht laistigh den Aontas ó thaobh ceanglais cheadúnúcháin maidir le hallmhairiú agus onnmhairiú i ndlí an Aontais.

2.    Chun críocha mhír 1, ní bheidh feidhm ag an toimhde maidir le stádas custaim earraí de chuid an Aontais dá dtagraítear in Airteagal 153(1) de Rialachán (AE) Uimh. 952/2013. Ní mór stádas custaim na nearraí sin mar earraí de chuid an Aontais, chomh maith leis an bhfíoras gur tosaíodh an ghluaiseacht dá dtagraítear i mír 1 roimh dheireadh na hidirthréimhse, a chruthú i leith gach gluaiseachta a dhéanfaidh an duine lena mbaineann ar aon cheann de na modhanna dá dtagraítear in Airteagal 199 de Rialachán cur chun feidhme (AE) 2015/2447 ón gCoimisiúin 24 . Cuirfear cruthúnas thús na gluaiseachta ar fáil le doiciméad iompair a bhaineann leis na hearraí.

3.    Ní bheidh feidhm ag mír 2 maidir le hearraí de chuid an Aontais a iomprófar d’aer agus a luchtaíodh nó a trasloingsíodh in aerfort i gcríoch chustaim na Ríochta Aontaithe lena gcoinsíniú go críoch chustaim an Aontais nó a luchtaíodh nó a trasloingsíodh in aerfort i gcríoch chustaim an Aontais lena gcoinsíniú go críoch chustaim na Ríochta Aontaithe, i gcás ina ndéanfar na hearraí sin a iompar faoi chumhdach doiciméad aonair iompair arna eisiúint i gceachtar de na críocha custaim lena mbaineann, ar choinníoll gur thosaigh an taeriompar roimh dheireadh na hidirthréimhse agus gur tháinig deireadh leis dá éis sin.

4.    Ní bheidh feidhm ag mír 2 maidir le hearraí de chuid an Aontais a iomprófar ar muir agus a sheolfar idir calafoirt i gcríoch chustaim na Ríochta Aontaithe agus calafoirt i gcríoch chustaim an Aontais trí sheirbhís rialta loingseoireachta, dá dtagraítear in Airteagal 120 de Rialachán Tarmligthe (AE) 2015/2446 ón gCoimisiún 25 , ar choinníoll:

(a)    gur thosaigh an turas a chuimsíonn na calafoirt i gcríoch chustaim na Ríochta Aontaithe agus na calafoirt i gcríoch chustaim an Aontais roimh dheireadh na hidirthréimhse agus gur tháinig deireadh leis dá éis sin; agus

(b)    go ndeachaigh an tárthach seirbhíse rialta loingseoireachta i dtír i gcalafort amháin nó roinnt calafort i gcríoch chustaim na Ríochta Aontaithe nó i gcríoch chustaim an Aontais roimh dheireadh na hidirthréimhse.

5.    Nuair a thiocfaidh an tárthach seirbhíse rialta loingseoireachta i dtír i gcalafort amháin nó roinnt calafort i gcríoch chustaim na Ríochta Aontaithe le linn an turais dá dtagraítear i bpointe (a) de mhír 4 tar éis dheireadh na hidirthréimhse:

(a)    maidir le hearraí a luchtófar roimh dheireadh na hidirthréimhse agus a dhíluchtófar sna calafoirt sin, ní athrófar stádas custaim earraí de chuid an Aontais;

(b)    maidir le hearraí a luchtófar i gcalafoirt tar éis dheireadh na hidirthréimhse, ní athrófar stádas custaim earraí de chuid an Aontais ar choinníoll go mbeidh sé cruthaithe i gcomhréir le mír 2.

AIRTEAGAL 48

Dearbhú iontrála achomair agus dearbhú réamh-imeachta

1.    Beidh feidhm ag Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 maidir le dearbhuithe iontrála achoimre a taisceadh in oifig chustaim an chéad teacht isteach i gcomhréir le Caibidil I de Theideal IV den Rialachán sin roimh dheireadh na hidirthréimhse, agus beidh na héifeachtaí dlíthiúla céanna ag na dearbhuithe sin i gcríoch chustaim an Aontais agus i gcríoch chustaim na Ríochta Aontaithe tar éis dheireadh na hidirthréimhse.

2.    Beidh feidhm ag Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 maidir le dearbhuithe réamh-imeachta a taisceadh i gcomhréir le Caibidil I de Theideal VIII den Rialachán sin roimh dheireadh na hidirthréimhse agus, i gcás inarb infheidhme, i gcás earraí a scaoileadh i gcomhréir le hAirteagal 194 den Rialachán sin roimh dheireadh na hidirthréimhse. Beidh na héifeachtaí dlíthiúla céanna ag na dearbhuithe sin i gcríoch chustaim an Aontais agus i gcríoch chustaim na Ríochta Aontaithe tar éis dheireadh na hidirthréimhse.

AIRTEAGAL 49

Nósanna imeachta stórála sealadaí nó custaim a chríochnú

1.    Beidh feidhm ag Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 maidir le hearraí neamh-Aontais a bhí i stóráil shealadach dá dtagraítear i bpointe (17) d’Airteagal 5 den Rialachán sin ag deireadh na hidirthréimhse, agus maidir le hearraí a bhí faoi aon cheann de na nósanna imeachta custaim dá dtagraítear i bpointe (16) d’Airteagal 5 den Rialachán sin i gcríoch chustaim na Ríochta Aontaithe ag deireadh na hidirthréimhse go dtí go mbeidh deireadh leis an stóráil shealadach sin, go dtí go mbeidh ceann de na nósanna imeachta speisialta custaim críochnaithe, go dtí go scaoilfear na hearraí le haghaidh saorchúrsaíochta, nó go dtí go nglacfar na hearraí as an gcríoch, ar choinníoll go dtarlóidh an teagmhas sin tar éis dheireadh na hidirthréimhse ach tráth nach déanaí ná deireadh na teorann comhfhreagraí ama dá dtagraítear in Iarscríbhinn III.

Ní bheidh feidhm, áfach, ag pointe (b) agus pointe (c) d’Airteagal 148(5) ná ag Airteagal 219 de Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 maidir le gluaiseachtaí earraí idir críoch chustaim na Ríochta Aontaithe agus críoch chustaim an Aontais a chríochnóidh tar éis dheireadh na hidirthréimhse.

2.    Beidh feidhm ag Rialachán (AE) Uimh. 952/2013, Cinneadh 2014/335/AE, Euratom, ón gComhairle 26 , Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 608/2014 ón gComhairle 27 agus Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 609/2014 ón gComhairle 28 maidir le haon fhiacha custaim a thiocfaidh chun cinn tar éis dheireadh na hidirthréimhse ó dheireadh na stórála sealadaí nó an scaoilte chun saorchúrsaíochta dá dtagraítear i mír 1.

3.    Beidh feidhm ag Roinn 1 de Chaibidil 1 de Theideal II de Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2015/2447 maidir le hiarrataí ar thairbhe a bhaint as cuótaí taraifí ar ghlac na húdaráis chustaim leo i gcríoch chustaim na Ríochta Aontaithe agus i gcás inar chuir na húdaráis chustaim i gcríoch chustaim na Ríochta Aontaithe na doiciméid tacaíochta riachtanacha ar fáil i gcomhréir le hAirteagal 50 den Rialachán sin roimh dheireadh na hidirthréimhse, agus beidh feidhm acu maidir le cealú iarrataí agus tuairisceán cainníochtaí na niarrataí sin a leithdháileadh nár úsáideadh.

AIRTEAGAL 50

Rochtain ar líonraí ábhartha, córais faisnéise agus bunachair sonraí ábhartha

De mhaolú ar Airteagal 8, beidh rochtain ag an Ríocht Aontaithe, a mhéid is fíorghá d’fhonn a cuid oibleagáidí a chomhlíonadh faoin Teideal seo, ar na líonraí, na córais faisnéise agus na bunachair sonraí a liostaítear in Iarscríbhinn IV. Déanfaidh an Ríocht Aontaithe an tAontas a aisíoc i leith na gcostas iarbhír arna dtabhú ag an Aontas de thoradh an rochtain sin a éascú. Faoin 31 Márta gach bliain go dtí deireadh na tréimhse dá dtagraítear in Iarscríbhinn IV, cuirfidh an tAontas méid na gcostas sin in iúl don Ríocht Aontaithe. I gcás ina mbeidh difríocht mhór ann idir an méid a chuirtear in iúl de na costais iarbhír arna dtabhú agus na meastacháin ba chruinne a chuir an tAontas in iúl don Ríocht Aontaithe roimh shíniú an Chomhaontaithe seo, íocfaidh an Ríocht Aontaithe méid na meastachán ba chruinne leis an Aontas gan moill a dhéanamh, agus cinnfidh an Comhchoiste an chaoi a láimhseálfar an difríocht idir na costais iarbhír arna dtabhú agus méid na meastachán ba chruinne.

TEIDEAL III

CÚRSAÍ LEANÚNACHA MAIDIR LE CÁIN BHREISLUACHA AGUS DLEACHT MHÁIL

AIRTEAGAL 51

Cáin bhreisluacha (CBL)

1.    Beidh feidhm ag Treoir 2006/112/CE ón gComhairle 29 maidir le hearraí a sheoladh nó a iompar ó chríoch na Ríochta Aontaithe go críoch Bhallstáit, agus vice versa, ar choinníoll gur thosaigh an seoladh nó an tiompar roimh dheireadh na hidirthréimhse agus gur tháinig deireadh leis dá éis sin.

2.    Beidh Treoir 2006/112/CE fós i bhfeidhm go dtí cúig bliana tar éis dheireadh na hidirthréimhse maidir le cearta agus oibleagáidí an duine inchánach maidir le hidirbhearta ag a bhfuil gné thrasteorann idir an Ríocht Aontaithe agus Ballstát a bhí ar bun roimh dheireadh na hidirthréimhse agus maidir le hidirbhearta a chumhdaítear le mír 1.

3.    De mhaolú ar mhír 2 agus ar Airteagal 15 de Threoir 2008/9/CE ón gComhairle 30 , déanfar iarratais aisíocaíochta a bhaineann le CBL a rinne duine inchánach bunaithe sa Ríocht Aontaithe a íoc i mBallstát nó a rinne duine inchánach bunaithe i mBallstát a íoc sa Ríocht Aontaithe, faoi choinníollacha na Treorach sin an 31 Márta 2021 ar a dhéanaí.

4.    De mhaolú ar mhír 2 agus ar Airteagal 61(2) de Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) Uimh. 282/2011 ón gComhairle 31 , leasuithe ar thuairisceáin CBL a tíolacadh i gcomhréir le hAirteagal 364 nó le hAirteagal 369f de Threoir 2006/112/CE sa Ríocht Aontaithe maidir le seirbhísí a soláthraíodh i mBallstáit tomhaltais roimh dheireadh na hidirthréimhse, nó i mBallstát maidir le seirbhísí a soláthraíodh sa Ríocht Aontaithe roimh dheireadh na hidirthréimhse, tíolacfar iad an 31 Nollaig 2021 ar a dhéanaí.

AIRTEAGAL 52

Earraí faoi réir dleacht mháil

Beidh feidhm ag Treoir 2008/118/CE ón gComhairle 32 maidir le gluaiseachtaí earraí faoi réir dleacht mháil faoi shocrú cur ar fionraí dleachtanna agus maidir le gluaiseachtaí táirgí faoi réir dleacht mháil tar éis iad a scaoileadh lena dtomhailt ó chríoch na Ríochta Aontaithe go críoch Bhallstáit, nó vice versa, ar choinníoll gur tosaíodh an ghluaiseacht roimh dheireadh na hidirthréimhse agus gur tháinig deireadh léi dá éis sin.

AIRTEAGAL 53

Rochtain ar líonraí ábhartha, córais faisnéise agus bunachair sonraí ábhartha

De mhaolú ar Airteagal 8, beidh rochtain ag an Ríocht Aontaithe, a mhéid is fíorghá d’fhonn a cuid oibleagáidí a chomhlíonadh faoin Teideal seo, ar na líonraí, na córais faisnéise agus na bunachair sonraí a liostaítear in Iarscríbhinn IV. Déanfaidh an Ríocht Aontaithe an tAontas a aisíoc i leith na gcostas iarbhír arna dtabhú ag an Aontas de thoradh an rochtain sin a éascú. Faoin 31 Márta gach bliain go dtí deireadh na tréimhse dá dtagraítear in Iarscríbhinn IV, cuirfidh an tAontas méid na gcostas sin in iúl don Ríocht Aontaithe. I gcás ina mbeidh difríocht mhór ann idir an méid a chuirtear in iúl de na costais iarbhír arna dtabhú agus na meastacháin ba chruinne a chuir an tAontas in iúl don Ríocht Aontaithe roimh shíniú an Chomhaontaithe seo, íocfaidh an Ríocht Aontaithe méid na meastachán ba chruinne leis an Aontas gan moill a dhéanamh, agus cinnfidh an Comhchoiste an chaoi a láimhseálfar an difríocht idir na costais iarbhír arna dtabhú agus méid na meastachán ba chruinne.

TEIDEAL IV

MAOIN INTLEACHTÚIL

AIRTEAGAL 54

Cosaint leanúnach sa Ríocht Aontaithe ar chearta cláraithe nó deonaithe

1.    Beidh sealbhóir aon cheann de na cearta maoine intleachtúla seo a leanas a cláraíodh nó a tugadh roimh dheireadh na hidirthréimhse ina shealbhóir cirt maoine intleachtúla cláraithe in-fhorfheidhmithe inchomparáide sa Ríocht Aontaithe faoi dhlí na Ríochta Aontaithe, gan aon athscrúdú:

(a)    beidh sealbhóir trádmhairc de chuid an Aontais Eorpaigh atá cláraithe i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 2017/1001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 33 ina shealbhóir trádmhairc sa Ríocht Aontaithe, déanta den chomhartha céanna, i gcás na nearraí nó na seirbhísí céanna;

(b)    beidh sealbhóir dearaidh Comhphobail atá cláraithe agus, i gcás inarb infheidhme, a foilsíodh tar éis chur siar an fhoilsithe i gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 6/2002 ón gComhairle 34 ina shealbhóir cirt dearaidh chláraithe sa Ríocht Aontaithe don dearadh céanna;

(c)    beidh sealbhóir cirt Comhphobail maidir le cineálacha plandaí a tugadh de bhun Rialachán (CE) Uimh. 2100/94 ón gComhairle 35 ina shealbhóir cirt maidir le cineálacha plandaí sa Ríocht Aontaithe don chineál céanna planda.

2.    I gcás ina mbeidh cosaint san Aontas ar lá deiridh na hidirthréimhse ar thásc geografach, ar shonrúchán tionscnaimh, nó ar shainearra traidisiúnta faoi ráthaíocht de réir bhrí Rialachán (AE) Uimh. 1151/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 36 , nó ar thásc geografach, ar shonrúchán tionscnaimh, nó ar théarma traidisiúnta ar fhíon de réir bhrí Rialachán (AE) Uimh. 1308/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 37 , nó ar thásc geografach de réir bhrí Rialachán (AE) Uimh. 110/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 38 , nó tásc geografach de réir bhrí Rialachán (CE) Uimh. 251/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 39 , agus an chosaint sin ann de bhua na Rialachán sin, na daoine sin atá i dteideal tásc geografach a úsáid, nó an sonrúchán tionscnaimh, nó an sainearra traidisiúnta atá faoi ráthaíocht, nó an téarma traidisiúnta ar fhíon, is daoine iad a bheidh i dteideal, ó dheireadh na hidirthréimhse amach, gan aon athscrúdú, an tásc geografach a úsáid, nó an sonrúchán tionscnaimh, nó an sainearra traidisiúnta atá faoi ráthaíocht, nó an téarma traidisiúnta ar fhíon lena mbaineann sa Ríocht Aontaithe, rud a ndeonófar dó ar a laghad an leibhéal cosanta céanna faoi dhlí na Ríochta Aontaithe agus atá aige faoi na forálacha seo a leanas i ndlí an Aontais:

(a)    Pointe (i), pointe (j) agus pointe (k) d’Airteagal 4(1) de Threoir (AE) 2015/2436 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 40 ; agus

(b)    i dtaca leis an tásc geografach, an sonrúchán tionscnaimh, an sainearra traidisiúnta faoi ráthaíocht, nó an téarma traidisiúnta ar fhíon lena mbaineann, Airteagail 13, 14(1), 24, 36(3), 38 agus 44, agus pointe (b) d’Airteagal 45(1) de Rialachán (CE) Uimh. 1151/2012; Airteagal 90(1) de Rialachán (AE) Uimh. 1306/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 41 ; Airteagal 100(3), Airteagal 102(1), Airteagal 103 agus 113, agus pointe (c)(x) d’Airteagal 157(1) de Rialachán (AE) Uimh. 1308/2013; Airteagal 62(3) agus (4) de Rialachán (CE) Uimh. 607/2009 ón gCoimisiún 42 ; an chéad fhomhír d’Airteagal 15(3), Airteagal 16 agus Airteagal 23(1) de Rialachán (CE) Uimh. 110/2008 agus, sa mhéid go dtagann comhlíonadh fhorálacha an Rialacháin sin i gceist, Airteagal 24(1) den Rialachán sin; nó Airteagal 19(1) agus Airteagal (20) de Rialachán (AE) Uimh. 251/2014.

I gcás nach mbeidh cosaint ann san Aontas tar éis dheireadh na hidirthréimhse do thásc geografach, do shonrúchán tionscnaimh, do shainearra traidisiúnta faoi ráthaíocht ná do théarma traidisiúnta ar fhíon dá dtagraítear sa chéad fhomhír, ní bheidh feidhm feasta ag an gcéad fhomhír maidir leis an tásc geografach, an sonrúchán tionscnaimh, an sainearra traidisiúnta faoi ráthaíocht, ná an téarma traidisiúnta ar fhíon sin.

Ní bheidh feidhm leis an gcéad fhomhír i gcás ina neascraíonn cosaint san Aontas ó chomhaontuithe idirnáisiúnta a bhfuil páirt ag an Aontas iontu.

Beidh feidhm ag an mír seo ach amháin má thagann agus go dtí go dtagann comhaontú i bhfeidhm nó má bhíonn comhaontú infheidhme ann de réir mar a thagraítear dó in Airteagal 184, comhaontú a mbeidh tús áite aige thar an mír seo.

3.    D’ainneoin mhír 1, i gcás ina ndearbhófar go bhfuil ceart maoine intleachtúla dá dtagraítear sna míreanna sin neamhbhailí nó cúlghairthe, nó, i gcás ina ndearbhófar go bhfuil ceart Comhphobail maidir le cineálacha plandaí ar neamhní go hiomlán nó i gcás ina gcuirfear ar ceal é san Aontas de bharr nós imeachta riaracháin nó breithiúnach a bheidh fós ar siúl ar lá deiridh na hidirthréimhse, dearbhófar go bhfuil an ceart comhfhreagrach sin sa Ríocht Aontaithe neamhbhailí nó cúlghairthe, nó ar neamhní go hiomlán, nó ar ceal chomh maith. An dáta a ngabhfaidh éifeacht leis an dearbhú nó leis an gcúlghairm nó leis an gcealú sa Ríocht Aontaithe, sin dáta na héifeachta sin san Aontas.

De mhaolú ar an gcéad fhomhír, ní bheidh sé d’oibleagáid ar an Ríocht Aontaithe a dhearbhú go bhfuil an ceart comhfhreagrach sa Ríocht Aontaithe neamhbhailí ná ní bheidh sé d’oibleagáid uirthi é a chúlghairm, i gcás nach mbeidh feidhm sa Ríocht Aontaithe ag an bhforas le neamhbhailíocht nó le cúlghairm an trádmhairc de chuid an Aontais Eorpaigh nó an dearaidh Comhphobail chláraithe.

4.    Ceart trádmhairc nó ceart dearaidh cláraithe a thiocfaidh chun cinn sa Ríocht Aontaithe i gcomhréir le pointe (a) agus pointe (b) de mhír 1, beidh mar chéad dáta athnuachana aige an dáta a nathnuafar an ceart maoine intleachtúla comhfhreagrach arna chlárú i gcomhréir le dlí an Aontais.

5.    Beidh feidhm ag an méid seo a leanas maidir leis na trádmharcanna sa Ríocht Aontaithe dá dtagraítear i bpointe (a) de mhír 1 den Airteagal seo:

(a)    beidh an dáta comhdúcháin céanna agus an dáta tosaíochta céanna ag an trádmharc agus atá ag trádmharc an Aontais Eorpaigh agus, i gcás inarb iomchuí, beidh an tsinsearacht trádmhairc de chuid na Ríochta Aontaithe aige a éilítear faoi Airteagal 39 nó Airteagal 40 de Rialachán (AE) 2017/1001;

(b)    ní dhlífear an trádmharc a chúlghairm ar an bhforas nach raibh fíorúsáid bainte as an trádmharc comhfhreagrach de chuid an Aontais Eorpaigh i gcríoch na Ríochta Aontaithe roimh dheireadh na hidirthréimhse;

(c)    úinéir trádmhairc de chuid an Aontais Eorpaigh a bhfuil cáil faighte aige san Aontas, beidh sé i dteideal cearta atá comhionann leo sin dá bhforáiltear i bpointe (c) d’Airteagal 9(2) de Rialachán (AE) 2017/1001 agus i bpointe (a) d’Airteagal 5(3) de Threoir 2015/2436 maidir leis an trádmharc comhfhreagrach, beidh sé i dteideal na cearta sin a fheidhmiú sa Ríocht Aontaithe ar bhonn na cáile atá faighte aige san Aontas faoi dheireadh na hidirthréimhse agus, as sin amach, beidh cáil leanúnach an trádmhairc sin bunaithe ar úsáid an mhairc sa Ríocht Aontaithe.

6.    Beidh feidhm ag an méid seo a leanas maidir le cearta dearaidh cláraithe agus cearta maidir le cineálacha plandaí sa Ríocht Aontaithe dá dtagraítear i bpointe (b) agus i bpointe (c) de mhír 1:

(a)    beidh an téarma cosanta faoi dhlí na Ríochta Aontaithe comhionann ar a laghad leis an méid den tréimhse chosanta atá fágtha faoi dhlí an Aontais ag an dearadh Comhphobail cláraithe comhfhreagrach nó ag an gceart Comhphobail comhfhreagrach maidir le cineálacha plandaí;

(b)    beidh an dáta comhdúcháin céanna agus an dáta tosaíochta céanna ag na cearta agus atá ag an dearadh Comhphobail cláraithe comhfhreagrach nó ag an gceart Comhphobail comhfhreagrach maidir le cineálacha plandaí.

AIRTEAGAL 55

An nós imeachta clárúcháin

1.    Déanfaidh na heintitis ábhartha sa Ríocht Aontaithe an clárú, an deonú, nó an chosaint atá ann de bhun Airteagal 54(1) agus (2) den Chomhaontú seo a chur i gcrích saor in aisce, trí úsáid a bhaint as na sonraí atá ar fáil i gclárlanna Oifig Maoine Intleachtúla an Aontais Eorpaigh, na hOifige Comhphobail um Chineálacha Plandaí agus an Choimisiúin Eorpaigh. Measfar gur clárlann chun críche an Airteagail seo í Iarscríbhinn III a ghabhann le Rialachán (CE) Uimh. 110/2008.

2.    Chun críocha mhír 1, sealbhóirí na gceart maoine intleachtúla dá dtagraítear in Airteagal 54(1) agus iad sin atá i dteideal úsáid a bhaint as tásc geografach, sonrúchán tionscnaimh, sainearra traidisiúnta faoi ráthaíocht, nó téarma traidisiúnta ar fhíon dá dtagraítear in Airteagal 54(2), ní cheanglófar orthu iarratas a chur isteach ná tabhairt faoi aon nós imeachta riaracháin ar leith. Sealbhóirí na gceart maoine intleachtúla dá dtagraítear in Airteagal 54(1), ní bheidh de cheangal orthu seoladh comhfhreagrais a bheith acu sa Ríocht Aontaithe sna trí bliana a chaithfear tar éis dheireadh na hidirthréimhse.

3.    An teolas atá ag teastáil i gcomhair an chláraithe, an deonaithe nó na cosanta sa Ríocht Aontaithe, is eolas é a chuirfidh Oifig Maoine Intleachtúla an Aontais Eorpaigh, an Oifig Chomhphobail um Chineálacha Plandaí, agus an Coimisiún Eorpach ar fáil do na heintitis ábhartha sa Ríocht Aontaithe de bhun Airteagal 54(1) nó (2).

4.    Beidh an tAirteagal seo gan dochar do tháillí athnuachana a bhféadfaidh feidhm a bheith acu tráth a dhéanfar na cearta a athnuachan, nó don fhéidearthacht atá ag na sealbhóirí lena mbaineann a gcearta maoine intleachtúla a thabhairt suas sa Ríocht Aontaithe i gcomhréir leis an nós imeachta ábhartha i ndlí na Ríochta Aontaithe.

AIRTEAGAL 56

Cosaint leanúnach sa Ríocht Aontaithe
do chláruithe idirnáisiúnta lena nainmnítear an tAontas

Daoine nádúrtha nó dlítheanacha a mbeidh cosaint faighte acu roimh dheireadh na hidirthréimhse do thrádmharcanna atá cláraithe go hidirnáisiúnta nó do dhearaí lena nainmnítear an tAontas de bhun chóras Mhaidrid maidir le clárú idirnáisiúnta marcanna, nó de bhun chóras na Háige maidir le taisceadh idirnáisiúnta dearaí tionscail, déanfaidh an Ríocht Aontaithe bearta chun a áirithiú go mbeidh cosaint ag na daoine sin sa Ríocht Aontaithe dá dtrádmharcanna nó dá ndearaí tionscail i dtaca leis na cláruithe idirnáisiúnta sin.

AIRTEAGAL 57

Cosaint leanúnach sa Ríocht Aontaithe do dhearaí Comhphobail neamhchláraithe

Sealbhóir cirt i dtaca le dearadh Comhphobail neamhchláraithe a thiocfaidh chun cinn roimh dheireadh na hidirthréimhse i gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 6/2002, beidh sé, ipso iure, i dtaca leis an dearadh Comhphobail neamhchláraithe sin, ina shealbhóir cirt maoine intleachtúla in-fhorfheidhmithe sa Ríocht Aontaithe, faoi dhlí na Ríochta Aontaithe, ar ceart é a thugann an leibhéal céanna cosanta dá bhforáiltear i Rialachán (CE) Uimh. 6/2002. Beidh téarma cosanta an chirt sin faoi dhlí na Ríochta Aontaithe comhionann ar a laghad leis an méid den tréimhse chosanta atá fágtha ag an dearadh Comhphobail neamhchláraithe comhfhreagrach faoi Airteagal 11(1) den Rialachán sin.

AIRTEAGAL 58

Cosaint leanúnach do bhunachair sonraí

1.    Sealbhóir cirt i dtaca le bunachar sonraí maidir leis an Ríocht Aontaithe i gcomhréir le hAirteagal 7 de Threoir 96/9/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 43 a thiocfaidh chun cinn roimh dheireadh na hidirthréimhse, coinneoidh sé, i dtaca leis an mbunachar sonraí sin, ceart maoine intleachtúla in-fhorfheidhmithe sa Ríocht Aontaithe, faoi dhlí na Ríochta Aontaithe, ar ceart é a thugann an leibhéal céanna cosanta agus an méid dá bhforáiltear i dTreoir 96/9/CE, ar choinníoll go leanfaidh sealbhóir an chirt sin de cheanglais Airteagal 11 den Treoir sin a chomhlíonadh. Beidh téarma cosanta an chirt sin faoi dhlí na Ríochta Aontaithe comhionann ar a laghad leis an méid den tréimhse chosanta atá fágtha faoi Airteagal 10 de Threoir 96/9/CE.

2.    Measfar go bhfuil ceanglais Airteagal 11 de Threoir 96/9/CE á gcomhlíonadh ag na daoine agus na gnóthais seo a leanas:

(a)    náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe;

(b)    daoine nádúrtha ar a bhfuil gnáthchónaí sa Ríocht Aontaithe;

(c)    gnóthais atá bunaithe sa Ríocht Aontaithe, ar choinníoll, i gcás nach gurb í a oifig chláraithe amháin atá ag an ngnóthas sa Ríocht Aontaithe, a bhfuil fíornasc ag a oibríochtaí ar bhonn leanúnach le geilleagar na Ríochta Aontaithe nó le geilleagar Ballstáit.

AIRTEAGAL 59

An ceart tosaíochta i dtaca le hiarratais ar feitheamh
ar thrádmharcanna an Aontais Eorpaigh agus cearta Comhphobail maidir le cineálacha plandaí

1.    I gcás ina mbeidh iarratas curtha isteach ag duine ar thrádmharc de chuid an Aontais Eorpaigh nó ar dhearadh Comhphobail i gcomhréir le dlí an Aontais roimh dheireadh na hidirthréimhse agus i gcás ina mbeidh dáta comhdúcháin tugtha don iarratas sin, beidh an ceart ag an duine sin iarratas a chur isteach sa Ríocht Aontaithe, laistigh de naoi mí ó dheireadh na hidirthréimhse, ar an trádmharc céanna i dtaca le hearraí nó seirbhísí atá comhionann leo sin nó a áirítear orthu sin ar cuireadh an tiarratas isteach ina leith, nó beidh an ceart aige iarratas a dhéanamh ar an dearadh céanna. Measfar go bhfuil an dáta comhdúcháin céanna agus an dáta tosaíochta céanna ag aon iarratas a rinneadh de bhun an Airteagail seo agus atá ag an iarratas comhfhreagrach a rinneadh san Aontas, agus, i gcás inarb iomchuí, beidh aige sinsearacht trádmhairc de chuid na Ríochta Aontaithe a éilítear faoi Airteagal 39 nó Airteagal 40 de Rialachán (AE) 2017/1001.

2.    I gcás ina mbeidh iarratas curtha isteach ag duine ar cheart Comhphobail maidir le cineálacha plandaí i gcomhréir le dlí an Aontais roimh dheireadh na hidirthréimhse, beidh ceart tosaíochta ad hoc ag an duine sin sa Ríocht Aontaithe, chun críocha iarratas a chur isteach ar an gceart céanna maidir le cineálacha plandaí sa Ríocht Aontaithe, ar feadh sé mhí ó dheireadh na hidirthréimhse. Leis an gceart tosaíochta, measfar gurb é dáta tosaíochta an iarratais ar an gceart Comhphobail maidir le cineálacha plandaí dáta an iarratais ar cheart maidir le cineálacha plandaí sa Ríocht Aontaithe, chun sainiúlacht, úrnuacht agus teidlíocht ar an gceart a dhéanamh amach.

AIRTEAGAL 60

Iarratais atá ar feitheamh i gcomhair deimhnithe forlíontacha cosanta
sa Ríocht Aontaithe

1.    Beidh feidhm ag Rialachán (CE) Uimh. 1610/96 44 agus ag Rialachán Uimh. 469/2009 45 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le hiarratais ar dheimhnithe forlíontacha cosanta le haghaidh táirgí cosanta plandaí agus táirgí íocshláinte faoi seach, agus maidir le hiarratais ar shíneadh a chur le tréimhse bhailíochta na ndeimhnithe sin, i gcás ina dtíolacfar na hiarratais sin chuig údarás sa Ríocht Aontaithe roimh dheireadh na hidirthréimhse agus ina mbeidh an nós imeachta riaracháin maidir le deonú an deimhnithe lena mbaineann, nó le deonú an tsínidh le tréimhse bhailíochta an deimhnithe, fós ar siúl ag deireadh na hidirthréimhse.

2.    Le haon deimhniú a dheonófar de bhun mhír 1, forálfar maidir leis an leibhéal céanna cosanta agus an méid dá bhforáiltear i Rialachán (CE) Uimh. 1610/96 nó Rialachán (CE) Uimh. 469/2009.

AIRTEAGAL 61

Cearta a ídiú

Cearta maoine intleachtúla a bheidh ídithe san Aontas agus sa Ríocht Aontaithe araon roimh dheireadh na hidirthréimhse faoi na coinníollacha dá bhforáiltear le dlí an Aontais, leanfaidh siad de bheith ídithe san Aontas agus sa Ríocht Aontaithe araon.

TEIDEAL V

COMHAR PÓILÍNEACHTA AGUS BREITHIÚNACH ATÁ AR SIÚL IN ÁBHAIR CHOIRIÚLA

AIRTEAGAL 62

Imeachtaí comhair bhreithiúnaigh atá ar siúl in ábhair choiriúla

1.    Sa Ríocht Aontaithe agus sna Ballstáit i gcásanna a bhaineann leis an Ríocht Aontaithe, beidh feidhm mar a leanas ag na gníomhartha seo a leanas:

(a)    an Coinbhinsiún ar Chúnamh Frithpháirteach in Ábhair Choiriúla idir Ballstáit an Aontais Eorpaigh, a bhunaigh an Chomhairle i gcomhréir le hAirteagal 34 den Chonradh ar an Aontas Eorpach 46 , agus an Prótacal a ghabhann leis an gCoinbhinsiún ar Chúnamh Frithpháirteach in Ábhair Choiriúla idir Ballstáit an Aontais Eorpaigh, a bhunaigh an Chomhairle i gcomhréir le hAirteagal 34 den Chonradh ar an Aontas Eorpach 47 , beidh feidhm acu maidir le hiarrataí ar chúnamh dlíthiúil frithpháirteach a gheobhaidh an túdarás lárnach nó an túdarás breithiúnach faoin ionstraim lena mbaineann roimh dheireadh na hidirthréimhse;

(b)    beidh feidhm ag Cinneadh Réime 2002/584/CGB ón gComhairle 48 maidir le barántais ghabhála Eorpacha i gcás inar gabhadh an duine iarrtha roimh dheireadh na hidirthréimhse chun críocha barántas gabhála Eorpach a fhorghníomhú, gan beann ar an gcinneadh ón údarás forghníomhaitheach breithiúnach maidir lena gcoimeádfar an duine iarrtha faoi choinneáil nó maidir lena scaoilfear saor é go sealadach;

(c)    beidh feidhm ag Cinneadh Réime 2003/577/CGB ón gComhairle 49 maidir le horduithe calctha a bheidh faighte roimh dheireadh na hidirthréimhse ag an údarás lárnach nó ag an údarás breithiúnach inniúil lena bhforghníomhú, nó ag an údarás breithiúnach sa Stát forghníomhaitheach nach bhfuil dlínse aige ordú calctha a aithint nó a fhorghníomhú ach a tharchuireann an tordú calctha ex officio chuig an údarás breithiúnach inniúil lena fhorghníomhú;

(d)    beidh feidhm ag Cinneadh Réime 2005/214/CGB ón gComhairle 50 maidir le cinntí a bheidh faighte roimh dheireadh na hidirthréimhse ag an údarás lárnach nó ag an údarás inniúil sa Stát forghníomhaitheach nó ag údarás de chuid an Stáit fhorghníomhaithigh nach bhfuil dlínse aige cinneadh a aithint nó a fhorghníomhú agus a tharchuireann an cinneadh ex officio chuig an údarás inniúil lena fhorghníomhú;

(e)    beidh feidhm ag Cinneadh Réime 2006/783/CGB ón gComhairle 51 maidir le horduithe coigistíochta a bheidh faighte roimh dheireadh na hidirthréimhse ag an údarás lárnach nó ag an údarás inniúil de chuid an Stáit fhorghníomhaithigh nó ag údarás sa Stát forghníomhaitheach nach bhfuil dlínse aige ordú coigistíochta a aithint nó a fhorghníomhú agus a tharchuireann an tordú coigistíochta ex officio chuig an údarás inniúil lena fhorghníomhú;

(f)    beidh feidhm ag Cinneadh Réime 2008/909/CGB ón gComhairle 52 :

(i)    maidir le breithiúnais a bheidh faighte roimh dheireadh na hidirthréimhse ag údarás inniúil an Stáit fhorghníomhaithigh nó ag údarás de chuid an Stáit fhorghníomhaithigh nach bhfuil inniúlacht aige breithiúnas a aithint ná a fhorfheidhmiú agus a tharchuireann an breithiúnas ex officio chuig an údarás inniúil lena fhorghníomhú;

(ii)    chun críocha Airteagal 4(6) nó Airteagal 5(3) de Chinneadh Réime 2002/584/CGB, i gcás ina bhfuil feidhm ag an gCinneadh Réime sin de bhua phointe (b) den mhír seo.

(g)    beidh feidhm ag Cinneadh Réime 2008/675/CGB ón gComhairle 53 maidir le himeachtaí coiriúla nua de réir bhrí Airteagal 3 den Chinneadh Réime sin a thionscnaítear roimh dheireadh na hidirthréimhse;

(h)    beidh feidhm ag Cinneadh Réime 2009/315/CGB ón gComhairle 54 maidir le hiarrataí ar fhaisnéis faoi chiontú a bheidh faighte roimh dheireadh na hidirthréimhse ag an údarás lárnach; mar sin féin, tar éis dheireadh na hidirthréimhse, ní tharchuirfear freagraí ar iarrataí den sórt sin tríd an gCóras Faisnéise Eorpach um Thaifid Choiriúla a bunaíodh de bhun Chinneadh 2009/316/CGB ón gComhairle 55 ;

(i)    beidh feidhm ag Cinneadh Réime 2009/829/CGB ón gComhairle 56 maidir le bearta maoirseachta a bheidh faighte roimh dheireadh na hidirthréimhse ag an údarás lárnach nó ag an údarás inniúil sa Stát forghníomhaitheach nó ag údarás de cuid an Stáit fhorghníomhaithigh nach bhfuil inniúlacht aige cinneadh a aithint ach a chuireann ar aghaidh é ex officio chuig an údarás inniúil lena fhorghníomhú;

(j)    beidh feidhm ag Airteagal 10(3) de Threoir 2011/93/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 57 maidir le hiarrataí ar fhaisnéis a fuair an túdarás lárnach roimh dheireadh na hidirthréimhse; mar sin féin, tar éis dheireadh na hidirthréimhse, ní tharchuirfear freagraí ar iarrataí den sórt sin tríd an gCóras Faisnéise Eorpach um Thaifid Choiriúla a bunaíodh de bhun Chinneadh 2009/316/CGB;

(k)    beidh feidhm ag Treoir 2011/99/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 58 maidir le horduithe cosanta Eorpacha a bheidh faighte roimh dheireadh na hidirthréimhse ag údarás lárnach nó ag údarás inniúil an Stáit fhorghníomhaithigh nó ag údarás de cuid an Stáit fhorghníomhaithigh nach bhfuil inniúlacht aige ordú cosanta Eorpach a aithint ach a chuireann ar aghaidh é ex officio chuig an údarás inniúil lena fhorghníomhú;

(l)    beidh feidhm ag Treoir 2014/41/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 59 maidir le hOrduithe Imscrúdaithe Eorpacha a bheidh faighte roimh dheireadh na hidirthréimhse ag an údarás lárnach nó ag an údarás forghníomhaitheach nó ag údarás sa Stát forghníomhaitheach nach bhfuil inniúlacht aige Ordú Imscrúdaithe Eorpach a aithint nó a fhorghníomhú agus a chuireann ar aghaidh é ex officio chuig an údarás inniúil lena fhorghníomhú;

2.    Féadfaidh údaráis inniúla na Ríochta Aontaithe leanúint de bheith rannpháirteach sna foirne comhpháirteacha um imscrúdú ina raibh siad rannpháirteach roimh dheireadh na hidirthréimhse, i gcás inar bunaíodh na foirne um imscrúdú sin roimh dheireadh na hidirthréimhse i gcomhréir le hAirteagal 13 den Choinbhinsiún ar Chúnamh Frithpháirteach in Ábhair Choiriúla idir Ballstáit an Aontais Eorpaigh, a bhunaigh an Chomhairle i gcomhréir le hAirteagal 34 den Chonradh ar an Aontas Eorpach, nó i gcomhréir Cinneadh Réime 2002/465/CGB 60 .

De mhaolú ar Airteagal 8 den Chomhaontú seo, beidh an Ríocht Aontaithe i dteideal an Feidhmchlár Líonra um Malartú Slán Faisnéise (SIENA) a úsáid, ar feadh tréimhse nach faide ná bliain amháin tar éis dheireadh na hidirthréimhse, a mhéid is gá chun faisnéis a mhalartú laistigh de na foirne comhpháirteacha dá dtagraítear sa chéad fhomhír den mhír seo. Na costais iarbhír arna dtabhú ag an Aontas de thoradh úsáid SIENA a éascú don Ríocht Aontaithe, is costais iad a dhéanfaidh an Ríocht Aontaithe a chúiteamh leis an Aontas. Cuirfidh an tAontas méid na gcostas sin in iúl don Ríocht Aontaithe faoin 31 Márta 2021. I gcás ina mbeidh difríocht mhór ann idir an méid a chuirtear in iúl de na costais iarbhír arna dtabhú agus na meastacháin ba chruinne a chuir an tAontas in iúl don Ríocht Aontaithe roimh shíniú an Chomhaontaithe seo, íocfaidh an Ríocht Aontaithe méid na meastachán ba chruinne leis an Aontas gan moill a dhéanamh, agus cinnfidh an Comhchoiste an chaoi a láimhseálfar an difríocht idir na costais iarbhír arna dtabhú agus méid na meastachán ba chruinne.

3.    Arna iarraidh sin don Ríocht Aontaithe, agus sin faoi réir phointe (a) d’Airteagal 26a(7) agus Airteagal 27 de Chinneadh 2002/187/CGB ón gComhairle 61 a bheith á gcomhlíonadh, féadfaidh Eurojust faisnéis a sholáthar, lena náirítear faisnéis phearsanta, óna chóras Bainistithe Cásanna, más gá chun na nósanna imeachta a bheidh ar siúl dá dtagraítear i bpointí (a), (b), (c), (e) agus (l) de mhír 1 den Airteagal seo nó gníomhaíochtaí na bhfoirne comhpháirteacha dá dtagraítear i mír 2 den Airteagal seo a thabhairt i gcrích. Féadfaidh údaráis inniúla na Ríochta Aontaithe, arna iarraidh sin orthu, faisnéis atá acu a sholáthar do Eurojust más gá chun na nósanna imeachta a bheidh ar siúl dá dtagraítear i bpointí (a), (b), (c), (e) agus (l) de mhír 1 den Airteagal seo nó gníomhaíochtaí na bhfoirne comhpháirteacha dá dtagraítear i mír 2 den Airteagal seo a thabhairt i gcrích. I gcás ina mbeidh costais de chineál urghnách ann mar gheall ar chur i bhfeidhm na míre seo, cinnfidh an Comhchoiste an chaoi a dtabharfar aghaidh ar chostais den sórt sin.

AIRTEAGAL 63

Imeachtaí comhair i bhforfheidhmiú an dlí,
comhar póilíneachta agus malartú faisnéise atá ar siúl

1.    Sa Ríocht Aontaithe agus sna Ballstáit i gcásanna a bhaineann leis an Ríocht Aontaithe, beidh feidhm mar a leanas ag na gníomhartha seo a leanas:

(a)    Airteagal 39 agus Airteagal 40 den Choinbhinsiún lena ndéantar Comhaontú Schengen an 14 Meitheamh 1985 a chur chun feidhme (“Coinbhinsiún Cur Chun Feidhme Schengen”) 62 , i gcomhar le hAirteagal 42 agus le hAirteagal 43 de, beidh feidhm acu maidir leis an méid seo a leanas:

(i)    iarrataí i gcomhréir le hAirteagal 39 de Choinbhinsiún Cur Chun Feidhme Schengen a bheidh faighte roimh dheireadh na hidirthréimhse ag an gcomhlacht lárnach sa Pháirtí Conarthach atá freagrach as comhar idirnáisiúnta póilíneachta nó ag na húdaráis inniúla de chuid an Pháirtí iarrtha nó ag na húdaráis phóilíneachta iarrtha nach bhfuil an chumhacht acu déileáil leis an iarraidh agus a chuireann an iarraidh ar aghaidh chuig na húdaráis inniúla;

(ii)    iarrataí ar chúnamh i gcomhréir le hAirteagal 40(1) de Choinbhinsiún Cur Chun Feidhme Schengen a bheidh faighte roimh dheireadh na hidirthréimhse ag údarás atá ainmnithe ag Páirtí Conarthach;

(iii)    faireachas trasteorann a dhéantar gan réamhúdarú, i gcomhréir le hAirteagal 40(2) de Choinbhinsiún Cur Chun Feidhme Schengen i gcás inar thosaigh an faireachas sin roimh dheireadh na hidirthréimhse;

(b)    an Coinbhinsiún um chúnamh agus comhar frithpháirteach idir riaracháin chustaim 63 , a tarraingíodh suas ar bhonn Airteagal K.3 den Chonradh ar an Aontas Eorpach, beidh feidhm aige maidir leis an méid seo a leanas:

(i)    iarrataí ar fhaisnéis a bheidh faighte ag an údarás iarrtha roimh dheireadh na hidirthréimhse;

(ii)    iarrataí ar fhaireachas a bheidh faighte ag an údarás iarrtha roimh dheireadh na hidirthréimhse;

(iii)    iarrataí ar fhiosrúcháin a bheidh faighte ag an údarás iarrtha roimh dheireadh na hidirthréimhse;

(iv)    iarrataí ar fhógra a bheidh faighte ag an údarás iarrtha roimh dheireadh na hidirthréimhse;

(v)    iarrataí ar fhaireachas trasteorann a údarú nó ar bhreathnóireacht a chur de chúram ar oifigigh an Bhallstáit ar ar a chríoch a dhéantar an bhreathnóireacht, a bheidh faighte roimh dheireadh na hidirthréimhse ag údarás atá ainmnithe ag Ballstát iarrtha a bhfuil an chumhacht aige an túdarú iarrtha a dheonú nó an iarraidh a chur ar aghaidh;

(vi)    faireachas trasteorann a dhéantar gan réamhúdarú, i gcomhréir le hAirteagal 40(2) de Choinbhinsiún Cur Chun Feidhme Schengen i gcás inar thosaigh an faireachas sin roimh dheireadh na hidirthréimhse;

(vii)    iarrataí ar sheachadadh rialaithe a bheidh faighte ag an údarás iarrtha roimh dheireadh na hidirthréimhse;

(viii)    iarrataí ar imscrúduithe folaitheacha a údarú a bheidh faighte ag an údarás iarrtha roimh dheireadh na hidirthréimhse;

(ix)    foirne comhpháirteacha um imscrúdú a bhunaítear de bhun Airteagal 24 den Choinbhinsiún sin, roimh dheireadh na hidirthréimhse;

(c)    Cinneadh 2000/642/CGB ón gComhairle 64 , beidh feidhm aige maidir le hiarrataí a bheidh faighte roimh dheireadh na hidirthréimhse ag an Aonad um Fhaisnéis Airgeadais iarrtha;

(d)    Cinneadh Réime 2006/960/CGB ón gComhairle 65 , beidh feidhm aige maidir le hiarrataí a bheidh faighte roimh dheireadh na hidirthréimhse ag an údarás forfheidhmithe dlí inniúil iarrtha;

(e)    Cinneadh 2007/533/CGB ón gComhairle 66 , beidh feidhm aige maidir leis an malartú faisnéise forlíontaí i gcás ina mbeidh, roimh dheireadh na hidirthréimhse, amas ar fholáireamh arna eisiúint i gCóras Faisnéise Schengen, ar choinníoll go mbeidh feidhm ag a chuid forálacha maidir leis an Ríocht Aontaithe ar an lá deireanach den idirthréimhse. De mhaolú ar Airteagal 8 den Chomhaontú seo, beidh an Ríocht Aontaithe i dteideal an Bonneagar Cumarsáide dá dtagraítear in Airteagal 8(1) de Chinneadh 2007/533/CGB a úsáid, ar feadh tréimhse nach faide ná 3 mhí ag deireadh na hidirthréimhse agus a mhéid is gá sin chun críocha faisnéis fhorlíontach den sórt sin a mhalartú. Maidir leis na costais iarbhír arna dtabhú ag an Aontas de thoradh úsáid an Bhonneagair Cumarsáide a éascú don Ríocht Aontaithe, is costais iad a dhéanfaidh an Ríocht Aontaithe a chúiteamh leis an Aontas. Cuirfidh an tAontas méid na gcostas sin in iúl don Ríocht Aontaithe faoin 31 Márta 2021. I gcás ina mbeidh difríocht mhór ann idir an méid a chuirtear in iúl de na costais iarbhír arna dtabhú agus na meastacháin ba chruinne a chuir an tAontas in iúl don Ríocht Aontaithe roimh shíniú an Chomhaontaithe seo, íocfaidh an Ríocht Aontaithe méid na meastachán ba chruinne leis an Aontas gan moill a dhéanamh, agus cinnfidh an Comhchoiste an chaoi a láimhseálfar an difríocht idir na costais iarbhír arna dtabhú agus méid na meastachán ba chruinne.

(f)    Cinneadh 2007/845/CGB ón gComhairle 67 , beidh feidhm aige maidir le hiarrataí a bheidh faighte roimh dheireadh na hidirthréimhse ag Oifig um Aisghabháil Sócmhainní;

(g)    Treoir (AE) 2016/681 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 68 , beidh feidhm aici maidir le hiarrataí a bheidh faighte roimh dheireadh na hidirthréimhse ag an aonad faisnéise faoi phaisinéirí i gcomhréir le hAirteagal 9 agus Airteagal 10 den Treoir sin.

2.    De mhaolú ar Airteagal 8, beidh an Ríocht Aontaithe i dteideal an Feidhmchlár Líonra um Malartú Slán Faisnéise (SIENA) a úsáid, ar feadh tréimhse nach faide ná bliain amháin tar éis dheireadh na hidirthréimhse a mhéid is gá sin chun na nósanna imeachta a bheidh ar siúl dá dtagraítear i bpointí (c), (d), (f) agus (g) de mhír 1 den Airteagal seo a thabhairt i gcrích. Na costais iarbhír arna dtabhú ag an Aontas de thoradh úsáid SIENA a éascú don Ríocht Aontaithe, is costais iad a dhéanfaidh an Ríocht Aontaithe a chúiteamh leis an Aontas. Cuirfidh an tAontas méid na gcostas sin in iúl don Ríocht Aontaithe faoin 31 Márta 2021. I gcás ina mbeidh difríocht mhór ann idir an méid a chuirtear in iúl de na costais iarbhír arna dtabhú agus na meastacháin ba chruinne a chuir an tAontas in iúl don Ríocht Aontaithe roimh shíniú an Chomhaontaithe seo, íocfaidh an Ríocht Aontaithe méid na meastachán ba chruinne leis an Aontas gan moill a dhéanamh, agus cinnfidh an Comhchoiste an chaoi a láimhseálfar an difríocht idir na costais iarbhír arna dtabhú agus méid na meastachán ba chruinne.

AIRTEAGAL 64

Dearbhú fála nó gabhála

1.    Féadfaidh an túdarás inniúil eisiúna nó iarrthach a iarraidh go nadmhófar go bhfuarthas cinneadh nó iarraidh bhreithiúnach dá dtagraítear i bpointí (a), (c) go (e), (f)(i) agus (h) go (l) d’Airteagal 62(1) agus pointí (a)(i) agus (ii), pointí (b)(i) go (v) agus (vii), (viii) agus (ix), agus pointí (c), (d), (f) agus (g) d’Airteagal 63(1) laistigh de 10 lá tar éis dheireadh na hidirthréimhse i gcás ina mbeidh amhras air an bhfuair an túdarás forghníomhaitheach nó iarrtha an cinneadh nó an iarraidh bhreithiúnach sin roimh dheireadh na hidirthréimhse.

2.    Sna cásanna dá dtagraítear i bpointe (b) d’Airteagal 62(1), i gcás ina mbeidh amhras ar an údarás inniúil eisiúna ar gabhadh an duine iarrtha de bhun Airteagal 11 de Chinneadh Réime 2002/584/CGB roimh dheireadh na hidirthréimhse, féadfaidh sé dearbhú na gabhála a iarraidh ar an údarás inniúil forghníomhaitheach breithiúnach laistigh de 10 lá tar éis dheireadh na hidirthréimhse.

3.    Mura soláthrófar dearbhú de bhun na bhforálacha is infheidhme de dhlí an Aontais, tabharfaidh an túdarás forghníomhaitheach nó iarrtha dá dtagraítear i mír 1 agus mír 2 freagra ar iarraidh ar an dearbhú fála nó gabhála laistigh de 10 lá tar éis dó an iarraidh a fháil.

AIRTEAGAL 65

Gníomhartha eile de chuid an Aontais is infheidhme

Beidh feidhm ag Treoir 2010/64/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 69 agus ag Treoir 2012/13/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 70 maidir leis na himeachtaí dá dtagraítear i bpointe (b) d’Airteagal 62(1) den Chomhaontú seo.

TEIDEAL VI

COMHAR BREITHIÚNACH ATÁ AR SIÚL IN ÁBHAIR SHIBHIALTA AGUS THRÁCHTÁLA

AIRTEAGAL 66

An dlí is infheidhme maidir le hoibleagáidí conarthacha agus neamhchonarthacha

Sa Ríocht Aontaithe, beidh feidhm mar a leanas ag na gníomhartha seo a leanas:

(a)    Rialachán (CE) Uimh. 593/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 71 , beidh feidhm aige maidir le conarthaí a tugadh i gcrích roimh dheireadh na hidirthréimhse;

(b)    Rialachán (CE) Uimh. 864/2007 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 72 , beidh feidhm aige maidir le teagmhais as a néireoidh damáiste, i gcás inar tharla na teagmhais sin roimh dheireadh na hidirthréimhse.

AIRTEAGAL 67

Dlínse, aithint agus forfheidhmiú cinntí breithiúnacha,
agus comhar ábhartha idir údaráis lárnacha

1.    Sa Ríocht Aontaithe agus sna Ballstáit i gcásanna a bhaineann leis an Ríocht Aontaithe, beidh feidhm ag na gníomhartha nó na forálacha seo a leanas maidir le himeachtaí dlíthiúla a tionscnaíodh roimh dheireadh na hidirthréimhse agus maidir le himeachtaí agus gníomhaíochtaí a bhaineann leis na himeachtaí dlíthiúla sin de bhun Airteagal 29, Airteagal 30 agus Airteagal 31 de Rialachán (AE) Uimh. 1215/2012 ó Parlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 73 , Airteagal 19 de Rialachán (CE) Uimh. 2201/2003 nó Airteagal 12 agus Airteagal 13 de Rialachán (CE) Uimh. 4/2009 ón gComhairle 74 :

(a)    na forálacha maidir le dlínse i Rialachán (AE) Uimh. 1215/2012;

(b)    na forálacha maidir le dlínse i Rialachán (AE) 2017/1001, Rialachán (CE) Uimh. 6/2002, Rialachán (CE) Uimh. 2100/94, Rialachán (AE) 2016/679 ó Parlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 75 agus Treoir 96/71/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 76 ;

(c)    na forálacha maidir le dlínse i Rialachán (CE) Uimh. 2201/2003;

(d)    na forálacha maidir le dlínse i Rialachán (CE) Uimh. 4/2009.

2.    Sa Ríocht Aontaithe agus sna Ballstáit i gcásanna a bhaineann leis an Ríocht Aontaithe, beidh feidhm mar a leanas ag na gníomhartha agus na forálacha seo a leanas maidir le haithint agus forfheidhmiú breithiúnas, cinntí, ionstraimí barántúla, socraíochtaí cúirte agus comhaontuithe:

(a)    Rialachán (AE) Uimh. 1215/2012, beidh feidhm aige maidir le haithint agus forfheidhmiú breithiúnas a tugadh in imeachtaí dlíthiúla a tionscnaíodh roimh dheireadh na hidirthréimhse, agus maidir le hionstraimí barántúla a dréachtaíodh nó a cláraíodh go foirmiúil agus maidir le socraíochtaí cúirte a fhormheasfar nó a thabharfar i gcrích roimh dheireadh na hidirthréimhse;

(b)    na forálacha maidir le haithint agus forfheidhmiú i Rialachán (AE) Uimh. 2201/2003, beidh feidhm acu maidir le breithiúnais a tugadh in imeachtaí dlíthiúla a tionscnaíodh roimh dheireadh na hidirthréimhse, agus maidir le doiciméid a dréachtaíodh nó a cláraíodh go foirmiúil mar ionstraimí barántúla, agus maidir le comhaontuithe a thabharfar i gcrích roimh dheireadh na hidirthréimhse;

(c)    na forálacha maidir le haithint agus forfheidhmiú i Rialachán (AE) Uimh. 4/2009, beidh feidhm acu maidir le cinntí a thabharfar in imeachtaí dlíthiúla a tionscnaíodh roimh dheireadh na hidirthréimhse, agus maidir le socraíochtaí cúirte a formheasadh nó a tugadh i gcrích, agus maidir le hionstraimí barántúla a bunaíodh roimh dheireadh na hidirthréimhse;

(d)    Rialachán (CE) Uimh. 805/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 77 , beidh feidhm aige maidir le breithiúnais a tabharfar in imeachtaí dlíthiúla a tionscnaíodh roimh dheireadh na hidirthréimhse, agus maidir le socraíochtaí cúirte a formheasadh nó a tugadh i gcrích, agus maidir le hionstraimí barántúla a dhréachtófar roimh dheireadh na hidirthréimhse, ar choinníoll go mbeidh an tiarratas ar dheimhniúchán mar Ordú Forfheidhmiúcháin Eorpach curtha isteach roimh dheireadh na hidirthréimhse.

3.    Sa Ríocht Aontaithe agus sna Ballstáit i gcásanna a bhaineann leis an Ríocht Aontaithe, beidh feidhm mar a leanas ag na forálacha seo a leanas:

(a)    Caibidil IV de Rialachán (CE) Uimh. 2201/2003, beidh feidhm aici maidir le hiarrataí agus iarratais a fuair an túdarás lárnach nó údarás inniúil eile de chuid an Stáit iarrtha roimh dheireadh na hidirthréimhse;

(b)    Caibidil VII de Rialachán (CE) Uimh. 4/2009, beidh feidhm aici maidir le hiarratais ar aithint nó ar fhorfheidhmiú dá dtagraítear i bpointe (c) de mhír 2 den Airteagal seo agus maidir le hiarrataí a fuair an túdarás lárnach an Stáit iarrtha roimh dheireadh na hidirthréimhse;

(c)    Rialachán (AE) 2015/848 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 78 , beidh feidhm aige maidir le himeachtaí dócmhainneachta, agus maidir leis na gníomhaíochtaí dá dtagraítear in Airteagal 6(1) den Rialachán sin, ar choinníoll gur tionscnaíodh na príomhimeachtaí roimh dheireadh na hidirthréimhse;

(d)    Rialachán (CE) Uimh. 1896/2006 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 79 , beidh feidhm aige maidir le horduithe íocaíochta Eorpacha a ndearnadh iarratais ina leith roimh dheireadh na hidirthréimhse; i gcás, tar éis iarratas den chineál sin, ina naistreofar imeachtaí de réir Airteagal 17(1) den Rialachán sin, measfar gur tionscnaíodh na himeachtaí roimh dheireadh na hidirthréimhse;

(e)    Rialachán (CE) Uimh. 861/2007 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 80 , beidh feidhm aige maidir le nósanna imeachta um éilimh bheaga a mbeidh na hiarratais ina leith déanta roimh dheireadh na hidirthréimhse;

(f)    Rialachán (AE) Uimh. 606/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 81 , beidh feidhm aige maidir le deimhnithe a eisíodh roimh dheireadh na hidirthréimhse.

AIRTEAGAL 68

Nósanna imeachta maidir le comhar breithiúnach a bheidh ar siúl

Sa Ríocht Aontaithe agus sna Ballstáit i gcásanna a bhaineann leis an Ríocht Aontaithe, beidh feidhm mar a leanas ag na gníomhartha seo a leanas:

(a)    Rialachán (CE) Uimh. 1393/2007 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 82 , beidh feidhm aige maidir le doiciméid bhreithiúnacha agus sheachbhreithiúnacha a fuair ceann acu seo a leanas chun críocha seirbheála roimh dheireadh na hidirthréimhse:

(i)    gníomhaireacht fála;

(ii)    comhlacht lárnach de chuid an Stáit ina ndéanfar an tseirbheáil; nó

(iii)    gníomhairí taidhleoireachta nó consalacha, seirbhísí postála nó oifigigh bhreithiúnacha, oifigigh nó daoine inniúla eile de chuid an Stáit a ndírítear air, dá dtagraítear in Airteagal 13, Airteagal 14 agus Airteagal 15 den Rialachán sin;

(b)    Rialachán (CE) Uimh. 1206/2001 ón gComhairle 83 , beidh feidhm aige maidir le hiarrataí a fuair ceann acu seo a leanas roimh dheireadh na hidirthréimhse:

(i)    cúirt iarrtha;

(ii)    comhlacht lárnach de chuid an Stáit inar iarradh fianaise a ghlacadh; nó

(iii)    comhlacht lárnach nó údarás inniúil dá dtagraítear in Airteagal 17(1) den Rialachán sin;

(c)    Cinneadh 2001/470/CE ón gComhairle 84 , beidh feidhm aige maidir le hiarrataí a fuarthas roimh dheireadh na hidirthréimhse; féadfaidh an pointe teagmhála iarrthach admháil fála a iarraidh laistigh de sheacht lá ó dheireadh na hidirthréimhse i gcás ina mbeidh amhras air an bhfuarthas an iarraidh roimh dheireadh na hidirthréimhse.

AIRTEAGAL 69

Forálacha eile is infheidhme

1.    Sa Ríocht Aontaithe agus sna Ballstáit i gcásanna a bhaineann leis an Ríocht Aontaithe, beidh feidhm mar a leanas ag na gníomhartha seo a leanas:

(a)    Treoir 2003/8/CE ón gComhairle 85 , beidh feidhm aici maidir le hiarratais ar chúnamh dlí a fuair an túdarás fála roimh dheireadh na hidirthréimhse. Féadfaidh an túdarás iarrthach admháil fála a iarraidh laistigh de sheacht lá ó dheireadh na hidirthréimhse i gcás ina mbeidh amhras air an bhfuarthas an iarraidh roimh an dáta sin;

(b)    Treoir 2008/52/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 86 , beidh feidhm aici sna cásanna seo a leanas, más rud é go dtarlaíonn siad roimh dheireadh na hidirthréimhse:

(i)    i gcás ina gcomhaontóidh na páirtithe ar leas a bhaint as idirghabháil tar éis don díospóid teacht chun cinn;

(ii)    i gcás ina mbeidh idirghabháil ordaithe ag an gcúirt; nó

(iii)    i gcás ina mbeidh cuireadh tugtha ag an gcúirt do na páirtithe leas a bhaint as idirghabháil;

(c)    Treoir 2004/80/CE ón gComhairle 87 , beidh feidhm aici maidir le hiarratais a fuair an túdarás breithiúnach roimh dheireadh na hidirthréimhse.

2.    Pointe (a) de mhír 1, pointe (a) de mhír 2 agus pointe (a) de mhír 3 d’Airteagal 67 den Chomhaontú seo, beidh feidhm acu sin freisin maidir le forálacha Rialachán (AE) Uimh. 1215/2012 de réir mar is infheidhme de bhua an chomhaontaithe idir an Comhphobal Eorpach agus Ríocht na Danmhairge maidir le dlínse agus aithint agus forghníomhú breithiúnas in ábhair shibhialta agus thráchtála 88 .

3.    Pointe (a) d’Airteagal 68 den Chomhaontú seo, beidh feidhm aige freisin maidir le forálacha Rialachán (CE) Uimh. 1393/2007 de réir mar is infheidhme de bhua an chomhaontaithe idir an Comhphobal Eorpach agus Ríocht na Danmhairge maidir le doiciméid bhreithiúnacha agus sheachbhreithiúnacha a sheirbheáil in ábhair shibhialta agus thráchtála 89 .

TEIDEAL VII

SONRAÍ AGUS FAISNÉIS A PRÓISEÁLADH NÓ A FUARTHAS
ROIMH DHEIREADH NA hIDIRTHRÉIMHSE,
NÓ AR BHONN AN CHOMHAONTAITHE SEO

AIRTEAGAL 70

Sainmhíniú

Chun críocha an Teidil seo, ciallaíonn “dlí an Aontais maidir le cosaint sonraí pearsanta”:

(a)    Rialachán (AE) 2016/679, cé is moite de Chaibidil VII de;

(b)    Treoir (AE) 2016/680 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 90 ;

(c)    Treoir 2002/58/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 91 ;

(d)    agus aon fhorálacha eile de dhlí an Aontais lena rialaítear cosaint sonraí pearsanta.

AIRTEAGAL 71

Sonraí pearsanta a chosaint

1.    Beidh feidhm ag dlí an Aontais maidir le cosaint sonraí pearsanta sa Ríocht Aontaithe i dtaca le sonraí pearsanta ábhar sonraí lasmuigh den Ríocht Aontaithe a phróiseáil, ar choinníoll:

(a)    gur próiseáladh na sonraí pearsanta faoi dhlí an Aontais sa Ríocht Aontaithe roimh dheireadh na hidirthréimhse; nó

(b)    go bpróiseálfar na sonraí pearsanta sa Ríocht Aontaithe tar éis dheireadh na hidirthréimhse ar bhonn an Chomhaontaithe seo.

2.    Ní bheidh feidhm ag mír 1 a mhéid atá próiseáil na sonraí pearsanta dá dtagraítear inti faoi réir leibhéal leordhóthanach cosanta mar a bhunaítear i gcinntí is infheidhme i gcomhréir le hAirteagal 45(3) de Rialachán (AE) 2016/679 nó Airteagal 36(3) de Threoir (AE) 2016/680.

3.    A mhéid nach mbeidh feidhm níos mó ag cinneadh dá dtagraítear i mír 2, áiritheoidh an Ríocht Aontaithe leibhéal cosanta do shonraí pearsanta arb ionann é go bunúsach agus an leibhéal cosanta do shonraí pearsanta atá ann faoi dhlí an Aontais i dtaca le sonraí pearsanta ábhar sonraí a phróiseáil dá dtagraítear i mír 1.

AIRTEAGAL 72

Cóireáil rúnda agus úsáid shrianta sonraí agus faisnéise 
sa Ríocht Aontaithe

Na forálacha i ndlí an Aontais i dtaca le cóireáil rúnda, srian ar úsáid, teorainn stórála agus an ceanglas sonraí a scriosadh, beidh feidhm acu, gan dochar d’Airteagal 71 agus sa bhreis ar dhlí an Aontais maidir le cosaint sonraí pearsanta, maidir le sonraí agus faisnéis a bheidh faighte ag údaráis nó ag comhlachtaí oifigiúla de chuid na Ríochta Aontaithe nó istigh inti nó eintitis chonarthacha, mar a shainmhínítear in Airteagal 4 de Threoir 2014/25/SE ó Parlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 92 , ar de chuid na Ríochta Aontaithe iad nó atá sa Ríocht Aontaithe:

(a)    roimh dheireadh na hidirthréimhse; nó

(b)    ar bhonn an Chomhaontaithe seo.

AIRTEAGAL 73

Cóireáil sonraí agus faisnéise a fhaightear ón Ríocht Aontaithe

Ní chaithfidh an tAontas le sonraí ná le faisnéis a fhaightear ón Ríocht Aontaithe roimh dheireadh na hidirthréimhse, nó a fhaightear tar éis dheireadh na hidirthréimhse ar bhonn an Chomhaontaithe seo, ar bhealach éagsúil leis na sonraí agus an fhaisnéis a fhaightear ó Bhallstát, gan d’fhoras leis acu gur tharraing an Ríocht Aontaithe siar as an Aontas.

AIRTEAGAL 74

Slándáil faisnéise

1.    Na forálacha i ndlí an Aontais i dtaca le faisnéis rúnaicmithe an Aontais agus faisnéis rúnaicmithe Euratom a chosaint, beidh feidhm acu maidir leis an bhfaisnéis rúnaicmithe a gheobhaidh an Ríocht Aontaithe nó a gheobhaidh an tAontas nó Ballstát ón Ríocht Aontaithe roimh dheireadh na hidirthréimhse nó ar bhonn an Chomhaontaithe seo nó a gheobhaidh an tAontas nó Ballstát ón Ríocht Aontaithe roimh dheireadh na hidirthréimhse nó ar bhonn an Chomhaontaithe seo.

2.    Na hoibleagáidí a eascraíonn ó dhlí an Aontais i dtaca le slándáil thionsclaíoch, beidh feidhm acu maidir leis an Ríocht Aontaithe i gcásanna inar seoladh an nós imeachta tairisceana, an nós imeachta conarthach nó an nós imeachta um dhámhachtain deontas le haghaidh an chonartha rúnaicmithe, an fhochonartha rúnaicmithe nó an chomhaontaithe deontas rúnaicmithe roimh dheireadh na hidirthréimhse.

3.    Áiritheoidh an Ríocht Aontaithe nach naistreofar chuig tríú tír táirgí cripteagrafacha a úsáideann algartaim chripteagrafacha rúnaicmithe a forbraíodh faoi rialú Údarás um Fhormheas Cripteagrafach de chuid Ballstáit nó de chuid na Ríochta Aontaithe, agus ar mheas agus ar fhormheas an tÚdarás um Fhormheas Cripteagrafach sin iad, atá formheasta ag an Aontas faoi dheireadh na hidirthréimhse agus atá sa Ríocht Aontaithe.

4.    Beidh feidhm maidir leis na táirgí sin ag aon cheanglas, aon teorainn agus aon choinníoll a leagtar amach i bhformheas an Aontais ar tháirgí cripteagrafacha.

TEIDEAL VIII

NÓSANNA IMEACHTA SOLÁTHAIR PHOIBLÍ AGUS NÓSANNA IMEACHTA COMHCHOSÚLA ATÁ AR SIÚL

AIRTEAGAL 75

Sainmhíniú

Chun críocha an Teidil seo, ciallaíonn “rialacha ábhartha” prionsabail ghinearálta dhlí an Aontais is infheidhme maidir le dámhachtain conarthaí poiblí, Treoracha 2009/81/CE 93 , 2014/23/AE 94 , 2014/24/AE 95 agus 2014/25/AE 96 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Rialachán (CE) Uimh. 2195/2002 97 agus Rialachán (CE) Uimh. 1370/2007 98 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Airteagal 4 de Rialachán (CEE) Uimh. 3577/92 ón gComhairle 99 , Airteagal 11 agus Airteagal 12 de Threoir 96/67/CE ón gComhairle 100 , Airteagal 16, Airteagal 17 agus Airteagal 18 de Rialachán (CE) 1008/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 101 , Airteagal 6 agus Airteagal 7 de Rialachán (AE) 2017/352 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 102 , agus aon fhorálacha sonracha eile i ndlí an Aontais lena rialaítear nósanna imeachta um sholáthar poiblí.

AIRTEAGAL 76

Rialacha is infheidhme maidir le nósanna imeachta leanúnacha

1.    Beidh feidhm ag na rialacha ábhartha:

(a)    gan dochar do phointe (b), maidir le nósanna imeachta arna seoladh ag údaráis chonarthacha nó eintitis chonarthacha ó na Ballstáit nó ón Ríocht Aontaithe faoi na rialacha sin roimh dheireadh na hidirthréimhse agus nach bhfuil críochnaithe fós ar lá deiridh na hidirthréimhse, lena náirítear nósanna imeachta a úsáideann córais dhinimiciúla ceannaigh chomh maith le nósanna imeachta a bhfuil an glao ar iomaíocht i bhfoirm fógra réamhfhaisnéise nó fógra táscach tréimhsiúil nó fógra maidir le córas cáilíochta; agus

(b)    maidir leis na nósanna imeachta dá dtagraítear in Airteagal 29(2), (3) agus (4) de Threoir 2009/81/CE, Airteagal 33(2) go (5) de Threoir 2014/24/CE agus Airteagal 51(2) de Threoir 2014/25/CE a bhaineann le feidhmiú na gcreat-chomhaontuithe a leanas arna dtabhairt i gcrích ag údaráis chonarthacha nó eintitis chonarthacha ó na Ballstáit nó ón Ríocht Aontaithe, lena náirítear dámhachtain conarthaí bunaithe ar na creat-chomhaontuithe sin:

(i)    creat-chomhaontuithe arna dtabhairt i gcrích roimh dheireadh na hidirthréimhse agus nach ndeachaigh in éag ná nár foirceannadh ar lá deiridh na hidirthréimhse; nó

(ii)    creat-chomhaontuithe arna dtabhairt i gcrích tar éis dheireadh na hidirthréimhse i gcomhréir le nós imeachta a thagann faoi phointe (a) den mhír seo.

2.    Gan dochar d’aon srian a chur i bhfeidhm i gcomhréir le dlí an Aontais, comhlíonfaidh údaráis chonarthacha agus eintitis chonarthacha prionsabal an neamh-idirdhealaithe maidir le tairgeoirí nó, de réir mar is infheidhme, daoine atá i dteideal, ar bhealach eile, iarratais a thíolacadh, ó na Ballstáit agus ón Ríocht Aontaithe maidir leis na nósanna imeachta dá dtagraítear i mír 1.

3.    Measfar go bhfuil nós imeachta dá dtagraítear i mír 1 seolta nuair a bheidh glao ar iomaíocht nó aon chuireadh eile iarratais a thíolacadh déanta i gcomhréir leis na rialacha ábhartha. I gcás ina gceadaíonn na rialacha ábhartha nósanna imeachta a úsáid nach gá, dá réir, glao ar iomaíocht nó cuirí eile a úsáid chun iarratais a thíolacadh, measfar gur seoladh an nós imeachta tar éis don údarás conarthach nó don eintiteas conarthach teagmháil a dhéanamh le hoibreoirí eacnamaíocha maidir leis an nós imeachta sonrach.

4.    Measfar go bhfuil nós imeachta dá dtagraítear i mír 1 curtha i gcrích:

(a)    tar éis fógra dámhachtana conartha a fhoilsiú i gcomhréir leis na rialacha ábhartha nó, i gcás nach néilíonn na rialacha sin fógra dámhachtana conartha a fhoilsiú, tar éis an conradh iomchuí a thabhairt i gcrích; nó

(b)    tar éis a chur in iúl do thairgeoirí nó do dhaoine eile atá i dteideal iarratais a thíolacadh, de réir mar a bheidh, maidir leis na fáthanna nach ndearnadh an conradh a dhámhachtain, má chinn an túdarás conarthach nó an teintiteas conarthach gan conradh a dhámhachtain.

5.    Ní dhéanfaidh an tAirteagal seo difear do rialacha an Aontais nó don Ríocht Aontaithe maidir le custam, gluaiseacht earraí, seirbhísí a sholáthar, cáilíochtaí gairmiúla nó maoin intleachtúil a aithint.

AIRTEAGAL 77

Nósanna imeachta athbhreithnithe

Beidh feidhm ag Treoir 89/665/CEE 103 agus Treoir 92/13/CEE 104 ón gComhairle maidir leis na nósanna imeachta um sholáthar poiblí dá dtagraítear in Airteagal 76 den Chomhaontú seo a thagann faoi raon feidhme na dTreoracha sin.

AIRTEAGAL 78

Comhar

De mhaolú ar Airteagal 8 den Chomhaontú seo, beidh feidhm ag Airteagal 61(2) de Threoir 2014/24/AE ar feadh tréimhse nach faide ná naoi mí ó dheireadh na hidirthréimhse i leith na nósanna imeachta faoin Treoir sin a sheol údaráis chonarthacha ón Ríocht Aontaithe roimh dheireadh na hidirthréimhse agus nár tugadh chun críche fós ar an lá deiridh den idirthréimhse.

TEIDEAL IX

SAINCHEISTEANNA A BHAINEANN LE EURATOM

AIRTEAGAL 79

Sainmhínithe

Chun críocha an Teidil seo, beidh feidhm ag na sainmhínithe a leanas:

(a)    ciallaíonn “an Comhphobal” an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach;

(b)    ciallaíonn “coimircí” gníomhaíochtaí chun a fhíorú nach ndéantar ábhar agus trealamh núicléach a atreorú ón úsáid atá beartaithe dóibh mar a dhearbhaigh na húsáideoirí agus na gníomhaíochtaí chun a fhíorú go ndéantar oibleagáidí idirnáisiúnta dlíthiúla chun ábhar agus trealamh núicléach a úsáid chun críocha síochánta a urramú;

(c)    ciallaíonn “ábhair inscoilte speisialta” ábhair inscoilte speisialta mar a shainmhínítear i bpointe (1) d’Airteagal 197 de Chonradh Euratom;

(d)    ciallaíonn “mianaigh” mianaigh mar a shainmhínítear i bpointe (4) d’Airteagal 197 de Chonradh Euratom;

(e)    ciallaíonn “bunábhair” bunábhair mar a shainmhínítear i bpointe (3) d’Airteagal 197 de Chonradh Euratom;

(f)    ciallaíonn “ábhar núicléach” mianaigh, bunábhair agus ábhair inscoilte speisialta;

(g)    ciallaíonn “breosla spíonta” agus “dramhaíl radaighníomhach” breosla spíonta agus dramhaíl radaighníomhach mar a shainmhínítear i bpointe (7) agus pointe (11) d’Airteagal 3 de Threoir 2011/70/Euratom ón gComhairle 105 .

AIRTEAGAL 80

Deireadh le freagracht an Chomhphobail maidir le hábhair a bhaineann leis an Ríocht Aontaithe

1.    Beidh an fhreagracht iomlán ar an Ríocht Aontaithe as a áirithiú go ndéanfar na mianaigh, na bunábhair agus na hábhair inscoilte speisialta ar fad atá cumhdaithe le Conradh Euratom agus atá i láthair ar chríoch na Ríochta Aontaithe ag deireadh na hidirthréimhse a láimhseáil i gcomhréir leis na conarthaí agus na coinbhinsiúin idirnáisiúnta ábhartha is infheidhme, lena náirítear, ach gan a bheith teoranta dóibh, conarthaí agus coinbhinsiúin idirnáisiúnta maidir le sábháilteacht núicléach, coimircí, neamhleathadh agus cosaint fhisiciúil ábhar núicléach, agus conarthaí agus coinbhinsiúin idirnáisiúnta maidir le sábháilteacht i mbainistiú breosla spíonta agus i mbainistiú dramhaíola radaighníomhaí.

2.    Beidh an Ríocht Aontaithe freagrach go hiomlán as a áirithiú go gcomhlíonfaidh sí na hoibleagáidí idirnáisiúnta a eascraíonn mar thoradh ar bheith ina comhalta den Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta do Fhuinneamh Adamhach nó de dhroim an Chonartha maidir le Neamhleathadh Arm Núicléach nó aon chonarthaí nó coinbhinsiúin idirnáisiúnta ábhartha eile ina bhfuil an Ríocht Aontaithe rannpháirteach.

AIRTEAGAL 81

Coimircí

Cuirfidh an Ríocht Aontaithe córas coimircí i bhfeidhm. Cuirfidh an réimeas coimircí sin córas i bhfeidhm a thairgeann éifeachtúlacht agus cumhdach comhionann mar a sholáthraíonn an Comhphobal i gcríoch na Ríochta Aontaithe i gcomhréir leis an gComhaontú idir Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann, an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach agus an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta do Fhuinneamh Adamhach maidir le cur chun feidhme coimircí i Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann maidir leis an gConradh ar Neamhleathadh Arm Núicléach [INFCIRC/263], arna leasú.

AIRTEAGAL 82

Oibleagáidí sonracha faoi chomhaontuithe idirnáisiúnta

Áiritheoidh an Ríocht Aontaithe go gcomhlíonfar aon oibleagáidí sonracha faoi chomhaontuithe arna dtabhairt i gcrích ag an gComhphobal le tríú tíortha nó le heagraíochtaí idirnáisiúnta maidir le haon trealamh núicléach, aon ábhar núicléach, nó aon mhíreanna núicléacha eile atá i láthair ar chríoch na Ríochta Aontaithe ag deireadh na hidirthréimhse, nó socruithe iomchuí a shainaithint ar shlí eile i gcomhaontú leis an tríú tír nó leis an eagraíocht idirnáisiúnta lena mbaineann.

AIRTEAGAL 83

Úinéireacht agus cearta úsáide agus tomhaltais
ábhar inscoilte speisialta sa Ríocht Aontaithe

1.    Maidir le hábhair inscoilte speisialta ar chríoch na Ríochta Aontaithe a mbeidh feidhm ag Airteagal 86 de Chonradh Euratom ina leith go deireadh na hidirthréimhse, scoirfidh siad de bheith i seilbh an Chomhphobail ag deireadh na hidirthréimhse.

2.    Beidh na hábhair inscoilte speisialta dá dtagraítear i mír 1 i seilbh na ndaoine nó na ngnóthas a raibh ceart úsáide agus tomhaltais neamhtheoranta na nábhar sin acu ag deireadh na hidirthréimhse i gcomhréir le hAirteagal 87 de Chonradh Euratom.

3.    I gcás ina mbeidh ceart úsáide agus tomhaltais ábhar inscoilte speisialta dá dtagraítear i mír 2 (“ábhair lena mbaineann”) ag Ballstát, nó ag daoine nó gnóthais atá bunaithe ar chríoch Bhallstáit, chun sláine an bheartais comhsholáthair a bunaíodh faoi Chaibidil 6 de Theideal II de Chonradh Euratom agus den chómhargadh núicléach a bunaíodh faoi Chaibidil 9 den Teideal sin a chosaint, lena náirítear maidir le leibhéal na gcoimircí is infheidhme maidir leis na hábhair lena mbaineann, beidh feidhm ag na nithe a leanas:

(a)    ag féachaint d’Airteagal 5 den Chomhaontú seo, beidh an ceart ag an gComhphobal a cheangal go dtaiscfear na hábhair lena mbaineann leis an nGníomhaireacht arna bunú faoi phointe (b) d’Airteagal 52(2) de Chonradh Euratom nó i stórais eile atá á maoirsiú ag an gCoimisiún Eorpach nó ar féidir leis an gCoimisiún Eorpach iad a mhaoirsiú;

(b)    beidh an ceart ag an gComhphobal conarthaí a thabhairt i gcrích a bhaineann le soláthar na nábhar lena mbaineann d’aon duine nó d’aon ghnóthas a bunaíodh i gcríoch na Ríochta Aontaithe nó i dtríú tír i gcomhréir le hAirteagal 52(2) de Chonradh Euratom;

(c)    beidh feidhm ag Airteagal 20 de Rialachán (Euratom) Uimh. 302/2005 ón gCoimisiún 106 , cé is moite de phointe (b) agus de phointe (c) de mhír 1, maidir leis na hábhair lena mbaineann;

(d)    is iad údaráis inniúla an Bhallstáit a bhfuil an duine nó an gnóthas a bhfuil an ceart aige na hábhair lena mbaineann a úsáid agus a thomhailt bunaithe ann a údaróidh onnmhairiú na nearraí lena mbaineann chuig tríú tír i gcomhréir le hAirteagal 9(2) de Rialachán (CE) Uimh. 428/2009 ón gComhairle 107 ;

(e)    maidir leis na hábhair lena mbaineann, beidh an ceart ag an gComhphobal aon chearta eile a fheidhmiú a eascraíonn, faoi Chonradh Euratom, ó úinéireacht de bhun Airteagal 86 den Chonradh sin.

4.    Na Ballstáit, na daoine nó na gnóthais a bhfuil ceart neamhtheoranta úsáide agus tomhaltais ábhar inscoilte speisialta atá i láthair ar chríoch na Ríochta Aontaithe acu ag deireadh na hidirthréimhse, coimeádfaidh siad an ceart sin.

AIRTEAGAL 84

Trealamh agus maoin eile a bhaineann le coimircí a sholáthar

1.    Beidh an Ríocht Aontaithe ina húinéir ar threalamh an Chomhphobail agus maoin eile a bhaineann le coimircí a sholáthar faoi Chonradh Euratom atá suite sa Ríocht Aontaithe ag deireadh na hidirthréimhse, mar a leagtar amach in Iarscríbhinn V. Déanfaidh an Ríocht Aontaithe luach an trealaimh sin agus na maoine eile a aisíoc leis an Aontas, agus beidh a ríomh bunaithe ar an luach a shanntar don trealamh sin agus do mhaoin eile sna cuntais chomhdhlúite don bhliain 2020.

2.    Glacfaidh an Ríocht Aontaithe gach ceann de chearta, dliteanais agus oibleagáidí an Chomhphobail a bhaineann leis an trealamh agus leis an maoin eile dá dtagraítear i mír 1.

AIRTEAGAL 85

Breosla spíonta agus dramhaíl radaighníomhach

Beidh feidhm ag Airteagal 4(1) agus (2) agus an chéad fhomhír d’Airteagal 4(4) de Threoir 2011/70/Euratom maidir le freagracht deiridh na Ríochta Aontaithe as breosla spíonta agus dramhaíl radaighníomhach a gineadh sa Ríocht Aontaithe agus atá i láthair ar chríoch Bhallstáit ag deireadh na hidirthréimhse.

TEIDEAL X

NÓSANNA IMEACHTA BREITHIÚNACHA AGUS RIARACHÁIN AN AONTAIS

CAIBIDIL 1

NÓSANNA IMEACHTA BREITHIÚNACHA

AIRTEAGAL 86

Cásanna os comhair Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh atá ar feitheamh

1.    Beidh dlínse fós ag Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh in aon imeachtaí arna dtionscnamh ag an Ríocht Aontaithe nó i gcoinne na Ríochta Aontaithe roimh dheireadh na hidirthréimhse. Beidh feidhm ag an dlínse sin maidir le gach céim de na himeachtaí, lena náirítear imeachtaí achomhairc os comhair na Cúirte Breithiúnais agus imeachtaí os comhair na Cúirte Ginearálta má tharchuirtear an cás ar ais go dtí an Chúirt Ghinearálta.

2.    Beidh dlínse fós ag Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh réamhrialuithe a thabhairt ar iarrataí ó chúirteanna agus ó bhinsí de chuid na Ríochta Aontaithe a rinneadh roimh dheireadh na hidirthréimhse.

3.    Chun críocha na Caibidle seo, measfar imeachtaí a bheith tugtha os comhair Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, agus iarrataí ar réamhrialuithe a bheith déanta, an tráth a bheidh an doiciméad lena dtionscnaítear na himeachtaí cláraithe ag clárlann na Cúirte Breithiúnais nó na Cúirte Ginearálta, de réir mar a bheidh.

AIRTEAGAL 87

Cásanna nua os comhair na Cúirte Breithiúnais

1.    Má mheasann an Coimisiún Eorpach gur mhainnigh an Ríocht Aontaithe oibleagáid a chomhlíonadh faoi na Conarthaí nó faoi Chuid a Ceathair den Chomhaontú seo roimh dheireadh na hidirthréimhse, féadfaidh an Coimisiún Eorpach, laistigh de 4 bliana tar éis dheireadh na hidirthréimhse, an tábhar a thabhairt os comhair Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh i gcomhréir leis na ceanglais a leagtar síos in Airteagal 258 CFAE nó leis an dara fomhír d’Airteagal 108(2) CFAE, de réir mar a bheidh. Beidh dlínse ag Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh i leith na gcásanna sin.

2.    I gcás nach gcomhlíonfaidh an Ríocht Aontaithe cinneadh dá dtagraítear in Airteagal 95(1) den Chomhaontú seo, nó ina mainneoidh sí éifeacht dhlíthiúil a thabhairt i ndlíchóras na Ríochta Aontaithe do chinneadh, dá dtagraítear san fhoráil sin, lenar díríodh ar dhuine nádúrtha nó dlítheanach atá ina chónaí nó atá bunaithe sa Ríocht Aontaithe, féadfaidh an Coimisiún Eorpach, laistigh de 4 bliana ó dháta an chinnidh lena mbaineann, an tábhar a chur faoi bhráid Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh i gcomhréir leis na ceanglais nós imeachta a leagtar síos in Airteagal 258 CFAE nó leis an dara fomhír d’Airteagal 108(2) CFAE, de réir mar a bheidh. Beidh dlínse ag Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh i leith na gcásanna sin.

3.    Trína chinneadh ábhair a thionscnamh faoin Airteagal seo, féadfaidh an Coimisiún Eorpach na prionsabail chéanna agus a chuirtear i bhfeidhm maidir le Ballstát a chur i bhfeidhm maidir leis an Ríocht Aontaithe.

AIRTEAGAL 88

Rialacha nós imeachta

Na forálacha i ndlí an Aontais lena rialaítear an nós imeachta os comhair Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, beidh feidhm acu maidir leis na himeachtaí agus na hiarrataí ar réamhrialuithe dá dtagraítear sa Teideal seo.

AIRTEAGAL 89

Brí cheangailteach agus in-fhorfheidhmitheacht breithiúnas agus orduithe

1.    Breithiúnais agus orduithe ó Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh a thugtar roimh dheireadh na hidirthréimhse, chomh maith leis na breithiúnais agus na horduithe sin a thugtar tar éis dheireadh na hidirthréimhse, sna himeachtaí dá dtagraítear in Airteagal 86 agus Airteagal 87, beidh brí cheangailteach acu ina niomláine maidir leis an Ríocht Aontaithe agus sa Ríocht Aontaithe.

2.    Más rud é, i mbreithiúnas dá dtagraítear i mír 1, go suífidh Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh gur mhainnigh an Ríocht Aontaithe oibleagáid faoi na Conarthaí nó faoin gComhaontú seo a chomhlíonadh, déanfaidh an Ríocht Aontaithe na bearta is gá chun an breithiúnas sin a chomhlíonadh.

3.    Beidh feidhm ag Airteagal 280 agus Airteagal 299 CFAE sa Ríocht Aontaithe maidir le forfheidhmiú na mbreithiúnas agus na norduithe ó Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal seo.

AIRTEAGAL 90

An ceart idirghabháil a dhéanamh agus páirt a ghlacadh sa nós imeachta

Go dtí gur breithiúnais chríochnaitheacha agus orduithe críochnaitheacha iad na breithiúnais agus na horduithe ó Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh i ngach imeacht agus i ngach iarraidh ar réamhrialú dá dtagraítear in Airteagal 86, féadfaidh an Ríocht Aontaithe idirghabháil a dhéanamh ar an gcaoi chéanna le Ballstát nó, i gcásanna a thionscnaítear os comhair Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh i gcomhréir le hAirteagal 267 CFAE, páirt a ghlacadh sa nós imeachta os comhair Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh ar an gcaoi chéanna agus a nglacann Ballstát páirt ann. Le linn na tréimhse sin, tabharfaidh Cláraitheoir Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh fógra don Ríocht Aontaithe, an tráth céanna agus ar an gcaoi chéanna a thabharfar fógra do na Ballstáit, faoi aon chás a bheidh tarchurtha ag cúirt nó binse de chuid Ballstáit chuig Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh le réamhrialú a fháil.

Féadfaidh an Ríocht Aontaithe idirghabháil a dhéanamh ar an gcaoi chéanna le Ballstát nó páirt a ghlacadh sa nós imeachta os comhair Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh ar an gcaoi chéanna agus a nglacann Ballstát páirt ann:

(a)    maidir le cásanna a bhaineann le mainneachtain oibleagáidí faoi na Conarthaí a chomhlíonadh, i gcás ina raibh an Ríocht Aontaithe faoi réir na noibleagáidí céanna roimh dheireadh na hidirthréimhse, agus i gcás inar tugadh na cásanna sin os comhair Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh i gcomhréir le hAirteagal 258 CFAE roimh dheireadh na tréimhse dá dtagraítear in Airteagal 87(1) nó, de réir mar a bheidh, go dtí an tráth, nó tar éis dheireadh na tréimhse sin, a ndearnadh breithiúnas nó ordú críochnaitheach ar bhonn Airteagal 87(1) den bhreithniúnas nó den ordú deiridh a thug Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh;

(b)    maidir le cásanna a bhaineann le gníomhartha nó forálacha de dhlí an Aontais is infheidhme roimh dheireadh na hidirthréimhse maidir leis an Ríocht Aontaithe agus sa Ríocht Aontaithe agus a tugadh os comhair Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh i gcomhréir le hAirteagal 267 CFAE roimh dheireadh na tréimhse dá dtagraítear in Airteagal 87(1) nó, de réir mar a bheidh, go dtí an tráth, nó tar éis dheireadh na tréimhse sin, a ndearnadh breithiúnas nó ordú críochnaitheach ar bhonn Airteagal 87(1) den bhreithiúnas nó den ordú deiridh a thug an Chúirt Bhreithiúnais; agus

(c)    maidir leis na cásanna dá dtagraítear in Airteagal 95(3).

AIRTEAGAL 91

Ionadaíocht os comhair na Cúirte

1.    Gan dochar d’Airteagal 88, más rud é, roimh dheireadh na hidirthréimhse, go ndearna dlíodóir atá údaraithe chun cleachtadh os comhair chúirteanna nó bhinsí na Ríochta Aontaithe ionadaíocht ar pháirtí, nó más rud é gur thug sé cúnamh do pháirtí, in imeachtaí os comhair Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh nó maidir le hiarrataí ar réamhrialuithe a rinneadh roimh dheireadh na hidirthréimhse, féadfaidh an dlíodóir sin leanúint de bheith ag déanamh ionadaíocht ar an bpáirtí sin, nó ag tabhairt cúnamh don pháirtí sin, sna himeachtaí sin nó maidir leis na hiarrataí sin. Beidh feidhm ag an gceart sin maidir le gach céim de na himeachtaí, lena náirítear imeachtaí achomhairc os comhair na Cúirte Breithiúnais agus imeachtaí os comhair na Cúirte Ginearálta má tharchuirtear an cás ar ais go dtí an Chúirt Ghinearálta.

2.    Gan dochar d’Airteagal 88, féadfaidh dlíodóirí atá údaraithe chun cleachtadh os comhair chúirteanna nó bhinsí na Ríochta Aontaithe ionadaíocht a dhéanamh ar pháirtí, nó cúnamh a thabhairt do pháirtí, os comhair Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh sna cásanna dá dtagraítear in Airteagal 87 agus Airteagal 95(3). Dlíodóirí atá údaraithe cleachtadh os comhair chúirteanna nó bhinsí na Ríochta Aontaithe, féadfaidh siad ionadaíocht a dhéanamh ar an Ríocht Aontaithe, nó cúnamh a thabhairt di, in imeachtaí a chumhdaítear faoi Airteagal 90 ina bhfuil cinneadh déanta ag an Ríocht Aontaithe idirghabháil a dhéanamh nó páirt a ghlacadh sa nós imeachta.

3.    Le linn do dhlíodóirí atá údaraithe cleachtadh os comhair chúirteanna agus bhinsí na Ríochta Aontaithe ionadaíocht a dhéanamh ar pháirtí, nó cúnamh a thabhairt do pháirtí, os comhair Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh sna cásanna dá dtagraítear i mír 1 agus mír 2, caithfear leo i ngach slí mar dhlíodóirí atá údaraithe cleachtadh os comhair chúirteanna nó bhinsí na mBallstát agus atá ag déanamh ionadaíocht ar pháirtí, nó atá ag tabhairt cúnamh do pháirtí, os comhair Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh.

CAIBIDIL 2

NÓSANNA IMEACHTA RIARACHÁIN

AIRTEAGAL 92

Nósanna imeachta riaracháin atá ar siúl

1.    Leanfaidh institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais de bheith inniúil maidir le nósanna imeachta riaracháin a tionscnaíodh roimh dheireadh na hidirthréimhse agus a bhaineann leis an méid seo a leanas:

(a)    dlí an Aontais a bheith á chomhlíonadh ag an Ríocht Aontaithe, nó ag daoine nádúrtha nó dlítheanacha atá ina gcónaí nó atá bunaithe sa Ríocht Aontaithe; nó

(b)    dlí an Aontais a bhaineann le hiomaíocht a bheith á chomhlíonadh sa Ríocht Aontaithe.

2.    Gan dochar do mhír 3, measfar, chun críocha na Caibidle seo, nós imeachta riaracháin a bheith tionscanta an tráth a bheidh sé cláraithe go foirmiúil le hinstitiúid, comhlacht, oifig nó gníomhaireacht de chuid an Aontais.

3.    Chun críocha na Caibidle seo:

(a)    measfar nós imeachta riaracháin maidir le státchabhair arna rialú le Rialachán (AE) 2015/1589 ón gComhairle 108 a bheith tionscanta an tráth a bheidh cásuimhir sannta don nós imeachta;

(b)    measfar imeachtaí maidir le cur i bhfeidhm Airteagal 101 nó Airteagal 102 CFAE arna seoladh ag an gCoimisiún Eorpach faoi Rialachán (CE) Uimh. 1/2003 ón gComhairle 109 a bheith tionscanta an tráth a bheidh cinneadh déanta ag an gCoimisiún Eorpach imeachtaí a thionscnamh i gcomhréir le hAirteagal 2(1) de Rialachán (CE) Uimh. 773/2004 ón gCoimisiún 110 ;

(c)    measfar imeachtaí maidir le rialú comhchruinnithe idir gnóthais arna rialú le Rialachán (CE) Uimh. 139/2004 ón gComhairle 111 a bheith tionscanta an tráth:

(i)    a bheidh fógra faoi chomhchruinniú a bhfuil gné Aontais ag baint leis tugtha don Choimisiún i gcomhréir le hAirteagal 1, Airteagal 3 agus Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 139/2004;

(ii)    a bheidh an teorainn ama 15 lá oibre dá dtagraítear in Airteagal 4(5) de Rialachán (CE) Uimh. 139/2004 ídithe gan easaontas maidir leis an iarraidh an cás a tharchur chuig an gCoimisiún Eorpach a bheith curtha in iúl ag aon cheann de na Ballstáit atá inniúil ar an gcomhchruinniú a scrúdú faoina ndlí náisiúnta iomaíochta; nó

(iii)    a bheidh cinneadh déanta ag an gCoimisiún Eorpach, nó a mheasfar cinneadh a bheith déanta aige, an comhchruinniú a scrúdú i gcomhréir le hAirteagal 22(3) de Rialachán (CE) Uimh. 139/2004;

(d)    a mheasfar imscrúdú de chuid an Údaráis Eorpaigh um Urrúis agus Margaí ar shárú líomhnaithe a liostaítear in Iarscríbhinn III a ghabhann le Rialachán (CE) Uimh. 1060/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 112 nó in Iarscríbhinn I a ghabhann le Rialachán (AE) Uimh. 648/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 113 a bheith tionscanta an tráth a bheidh oifigeach neamhspleách imscrúdúcháin ceaptha ag an Údarás sin i gcomhréir le hAirteagal 23e(1) de Rialachán (CE) Uimh. 1060/2009 nó Airteagal 64(1) de Rialachán (AE) Uimh. 648/2012.

4.    Déanfaidh an tAontas liosta de na nósanna imeachta riaracháin uile atá ar siúl agus a thagann faoi raon feidhme mhír 1 a chur ar fáil don Ríocht Aontaithe laistigh de 3 mhí tar éis dheireadh na hidirthréimhse. De mhaolú ar an gcéad abairt, i gcás nósanna imeachta riaracháin atá ar siúl ag an Údarás Baincéireachta Eorpach, ag an Údarás Eorpach um Urrúis agus Margaí agus ag an Údarás Eorpach um Árachas agus Pinsin Cheirde, déanfaidh an tAontas liosta de na nósanna imeachta riaracháin sin a chur ar fáil don Ríocht Aontaithe laistigh d’aon mhí amháin tar éis dheireadh na hidirthréimhse.

5.    I nós imeachta riaracháin maidir le státchabhair arna rialú le Rialachán (AE) 2015/1589, beidh an cásdlí agus na dea-chleachtais is infheidhme de cheangal ar an gCoimisiún Eorpach maidir leis an Ríocht Aontaithe, amhail is gur Ballstát fós í an Ríocht Aontaithe. Déanfaidh an Coimisiún Eorpach, go háirithe, laistigh de thréimhse ama réasúnach, ceann de na cinntí seo a leanas a ghlacadh:

(a)    cinneadh lena suitear nach cabhair de bhun Airteagal 4(2) de Rialachán (AE) 2015/1589 atá sa bheart;

(b)    cinneadh gan agóidí a dhéanamh de bhun Airteagal 4(3) de Rialachán (AE) 2015/1589;

(c)    cinneadh imeachtaí foirmiúla imscrúdúcháin a thionscnamh de bhun Airteagal 4(4) de Rialachán (AE) 2015/1589.

AIRTEAGAL 93

Nósanna imeachta nua maidir le státchabhair agus maidir leis an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise

1.    Maidir le cabhair a dheonaítear roimh dheireadh na hidirthréimhse, go ceann tréimhse ceithre bliana tar éis dheireadh na hidirthréimhse, beidh an Coimisiún Eorpach inniúil, a fhad a bhaineann leis an Ríocht Aontaithe, ar nósanna imeachta riaracháin nua a thionscnamh maidir le státchabhair arna rialú le Rialachán (AE) 2015/1589.

Leanfaidh an Coimisiún Eorpach de bheith inniúil tar dheireadh na tréimhse ceithre bliana maidir le nósanna imeachta a thionscnaítear roimh dheireadh na tréimhse sin.

Beidh feidhm mutatis mutandis ag Airteagal 92(5) den Chomhaontú seo.

Cuirfidh an Coimisiún Eorpach an Ríocht Aontaithe ar an eolas faoi aon imeachtaí nua riaracháin maidir le státchabhair a thionscnófar faoin gcéad fhomhír den mhír seo laistigh de 3 mhí ón imeacht sin a thionscnamh.

2.    Gan dochar d’Airteagal 136 agus d'Airteagal 138 den Chomhaontú seo, beidh an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF) inniúil, ar feadh tréimhse ceithre bliana tar éis dheireadh na hidirthréimhse, ar imscrúduithe nua arna rialú le Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 883/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 114 a thionscnamh maidir leis an méid seo a leanas:

(a)    fíorais a tharla roimh dheireadh na hidirthréimhse; nó

(b)    aon fhiachas custaim a tháinig chun cinn roimh dheireadh na hidirthréimhse de dhroim na nósanna imeachta maidir le hurscaoileadh dá dtagraítear in Airteagal 49(1) den Chomhaontú seo.

Leanfaidh OLAF de bheith inniúil tar éis dheireadh na tréimhse ceithre bliana ar nósanna imeachta a thionscnaítear roimh dheireadh na tréimhse sin.

Cuirfidh OLAF an Ríocht Aontaithe ar an eolas faoi aon imscrúdú nua a thionscnófar faoin gcéad fhomhír den mhír seo laistigh de 3 mhí ón imscrúdú sin a thionscnamh.

AIRTEAGAL 94

Rialacha nós imeachta

1.    Maidir leis na forálacha i ndlí an Aontais lena rialaítear na cineálacha éagsúla nósanna imeachta riaracháin a chumhdaítear sa Chaibidil seo, beidh feidhm acu maidir leis na nósanna imeachta dá dtagraítear in Airteagal 92, Airteagal 93 agus Airteagal 96.

2.    Le linn do dhlíodóirí atá údaraithe cleachtadh os comhair chúirteanna agus bhinsí na Ríochta Aontaithe ionadaíocht a dhéanamh ar pháirtí, nó cúnamh a thabhairt do pháirtí, maidir leis na nósanna imeachta riaracháin dá dtagraítear in Airteagal 92 agus Airteagal 93, caithfear leo i ngach slí mar dhlíodóirí atá údaraithe cleachtadh os comhair chúirteanna nó bhinsí na mBallstát agus atá ag déanamh ionadaíocht ar pháirtí, nó atá ag tabhairt cúnamh do pháirtí, maidir leis na nósanna imeachta riaracháin sin.

3.    Beidh feidhm ag Airteagal 128(5) a mhéid is gá, tar éis dheireadh na hidirthréimhse, maidir le nósanna imeachta dá dtagraítear in Airteagal 92 agus Airteagal 93.

AIRTEAGAL 95

Brí cheangailteach agus in-fhorfheidhmitheacht cinntí

1.    Maidir le cinntí a ghlacann institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais roimh dheireadh na hidirthréimhse, nó a ghlactar tar éis dheireadh na hidirthréimhse sna nósanna imeachta dá dtagraítear in Airteagal 92 agus Airteagal 93, agus ina ndírítear ar an Ríocht Aontaithe nó ar dhaoine nádúrtha agus dlítheanacha atá ina gcónaí nó atá bunaithe sa Ríocht Aontaithe, beidh siad ina gceangal ar an Ríocht Aontaithe agus sa Ríocht Aontaithe.

2.    Mura gcomhaontaítear a mhalairt idir an Coimisiún Eorpach agus an túdarás iomaíochta náisiúnta a d’ainmnigh an Ríocht Aontaithe, leanfaidh an Coimisiún Eorpach de bheith inniúil ar fhaireachán a dhéanamh ar ghealltanais a tugadh nó leigheasanna a forchuireadh sa Ríocht Aontaithe, nó maidir leis an Ríocht Aontaithe, agus ar na gealltanais nó na leigheasanna sin a fhorfheidhmiú, maidir le haon imeachtaí a bhaineann le cur i bhfeidhm Airteagal 101 nó Airteagal 102 CFAE arna seoladh ag an gCoimisiún Eorpach faoi Rialachán (CE) Uimh. 1/2003 nó le haon imeachtaí arna seoladh ag an gCoimisiún Eorpach faoi Rialachán (CE) Uimh. 139/2004 maidir le comhchruinnithe idir gnóthais a rialú. Más rud é go gcomhaontaíonn an Coimisiún Eorpach agus an túdarás iomaíochta náisiúnta a d’ainmnigh an Ríocht Aontaithe amhlaidh, déanfaidh an Coimisiún Eorpach faireachán agus forfheidhmiú na ngealltanas nó na leigheasanna sin sa Ríocht Aontaithe a aistriú chuig an údarás iomaíochta náisiúnta a d’ainmnigh an Ríocht Aontaithe.

3.    Is í Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh amháin a dhéanfaidh athbhreithniú i gcomhréir le hAirteagal 263 CFAE ar dhlíthiúlacht cinnidh dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal seo.

4.    Beidh feidhm ag Airteagal 299 CFAE sa Ríocht Aontaithe maidir le forfheidhmiú na gcinntí dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal seo lena bhforchuirtear oibleagáidí airgeadais ar dhaoine nádúrtha nó dlítheanacha atá ina gcónaí nó atá bunaithe sa Ríocht Aontaithe.

AIRTEAGAL 96

Nósanna imeachta agus oibleagáidí tuairiscithe eile atá ar siúl

1.    Scrúduithe teicniúla a rinne Oifig Scrúduithe na Ríochta Aontaithe i gcomhréir leis an Oifig Chomhphobail um Chineálacha Plandaí de bhun Rialachán (CE) Uimh. 2100/94 a bhí ar siúl ar an lá roimh dháta theacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo, leanfaidh na scrúduithe teicniúla sin ar aghaidh agus tabharfar i gcrích iad i gcomhréir leis an Rialachán sin.

2.    Airteagal 12(2a) agus (3) agus Airteagal 14, Airteagal 15 agus Airteagal 16 de Threoir 2003/87/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 115 , beidh feidhm acu maidir leis an Ríocht Aontaithe agus sa Ríocht Aontaithe i ndáil le gáis cheaptha teasa a astaítear le linn na bliana deiridh den idirthréimhse.

3.    Airteagal 19 de Rialachán (AE) Uimh. 517/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 116 agus Airteagal 26 agus Airteagal 27 de Rialachán (CE) Uimh. 1005/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 117 , beidh feidhm acu maidir leis an Ríocht Aontaithe agus sa Ríocht Aontaithe i ndáil le sonraí a thuairisciú maidir leis an mbliain deiridh den idirthréimhse.

4.    Airteagal 8(1), (2), (3) agus (7) de Rialachán (CE) 443/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 118 , agus arscríbhinn II a ghabhann leis an Rialachán sin, agus ag Airteagal 8(1), (2), (3), (8) agus (10) de Rialachán (AE) 510/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 119 , agus Iarscríbhinn II a ghabhann leis an Rialachán sin, agus ag Airteagal 2 go hAirteagal 5, Airteagal 7 agus Airteagal 8(2) agus (3) de Rialachán (AE) Uimh. 1014/2010 ón gCoimisiún agus Airteagal 3 go hAirteagal 6 agus Airteagal 8 agus Airteagal 9(2) agus (3) de Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) Uimh. 293/2012 ón gCoimisiún 120 , beidh feidhm acu maidir leis an Ríocht Aontaithe agus sa Ríocht Aontaithe i ndáil le faireachán agus tuairisciú astaíochtaí ábhartha de charbón déocsaíde feithicle le linn na bliana deiridh den idirthréimhse.

5.    Beidh feidhm maidir leis an Ríocht Aontaithe i ndáil le gáis cheaptha teasa a astófar in 2019 agus 2020 ag Airteagail 5, 7, 9 agus 10, Airteagal 11(3), pointe (a) agus pointe (d) d’Airteagal 17(1), agus Airteagal 19, Airteagal 22 agus Airteagal 23 de Rialachán (AE) Uimh. 525/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 121 agus ag Airteagal 3, Airteagal 7 agus Airteagal 11 de Chinneadh Uimh. 406/2009/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 122 , agus beidh feidhm maidir leis an Ríocht Aontaithe ag Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 389/2013 ón gCoimisiún 123 go dtí go dtiocfaidh deireadh leis an dara tréimhse gealltanais de chuid Phrótacal Kyoto.

6.    De mhaolú ar Airteagal 8 den Chomhaontú seo:

(a)    a mhéid is gá chun mír 2, mír 4 agus mír 5 den Airteagal seo a chomhlíonadh, beidh rochtain ag an Ríocht Aontaithe agus ag oibreoirí sa Ríocht Aontaithe orthu seo a leanas:

(i)    clárlann an Aontais agus Clárlann na Ríochta Aontaithe maidir le Prótacal Kyoto a bunaíodh le Rialachán (AE) Uimh. 389/2013; agus

(ii)    stór Sonraí Lárnach na Gníomhaireachta Eorpaí Comhshaoil dá bhforáiltear le Rialachán (AE) Uimh. 1014/2010, Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) Uimh. 293/2012 agus Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) Uimh. 749/2014 ón gCoimisiún 124 ;

(b)    a mhéid is gá chun mír 3 den Airteagal seo a chomhlíonadh, beidh rochtain ag gnóthais sa Ríocht Aontaithe orthu seo a leanas:

(i)    an uirlis tuairiscithe atá bunaithe ar an bhformáid a leagtar amach san Iarscríbhinn a ghabhann le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) Uimh. 1191/2014 ón gCoimisiún 125 chun críocha gáis cheaptha teasa fhluairínithe a bhainistiú agus a thuairisciú; agus

(ii)    an Stór Sonraí Gnó arna úsáid ag gnóthais chun tuairisciú a dhéanamh faoi Airteagal 27 de Rialachán (CE) Uimh. 1005/2009.

Ar iarratas na Ríochta Aontaithe, ar feadh tréimhse dar críoch bliain amháin tar éis dheireadh na hidirthréimhse, cuirfidh an tAontas an fhaisnéis is gá ar fáil don Ríocht Aontaithe le go bhféadfaidh sí:

(a)    a hoibleagáidí tuairiscithe a chomhlíonadh faoi Airteagal 7 de Phrótacal Montréal um Shubstaintí a Ídíonn an Ciseal Ózóin; agus

(b)    pionóis a chur i bhfeidhm i gcomhréir le hAirteagal 25 de Rialachán (AE) Uimh. 517/2014 agus Airteagal 29 de Rialachán (CE) Uimh. 1005/2009.

AIRTEAGAL 97

Ionadaíocht in imeachtaí atá ar siúl
os comhair Oifig Maoine Intleachtúla an Aontais Eorpaigh

Más rud é, roimh dheireadh na hidirthréimhse, i gcás duine atá údaraithe ionadaíocht a dhéanamh i gcomhréir le dlí an Aontais ar dhuine nádúrtha nó dlítheanach os comhair Oifig Maoine Intleachtúla an Aontais Eorpaigh, go raibh an duine sin ag déanamh ionadaíocht ar pháirtí i nós imeachta a tugadh os comhair na hOifige sin, féadfaidh an tionadaí sin leanúint de bheith ag déanamh ionadaíocht ar an bpáirtí sin sa nós imeachta sin. Beidh feidhm ag an gceart seo maidir le gach céim den nós imeachta os comhair na hOifige sin.

Agus ionadaíocht á déanamh ar pháirtí os comhair Oifig Maoine Intleachtúla an Aontais Eorpaigh sna himeachtaí dá dtagraítear sa chéad fhomhír, caithfear le hionadaí den sórt sin i ngach slí mar ionadaí gairmiúil atá údaraithe ionadaíocht a dhéanamh ar dhuine nádúrtha nó dlítheanach os comhair Oifige Maoine Intleachtúla an Aontais Eorpaigh i gcomhréir le dlí an Aontais.

TEIDEAL XI

NÓSANNA IMEACHTA UM CHOMHAR RIARACHÁIN
IDIR NA BALLSTÁIT AGUS AN RÍOCHT AONTAITHE

AIRTEAGAL 98

Comhar riaracháin maidir le custam

1.    Maidir le nósanna imeachta um chomhar riaracháin idir Ballstát agus an Ríocht Aontaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn VI agus a seoladh i gcomhréir le dlí an Aontais roimh dheireadh na hidirthréimhse, tabharfaidh an Ballstát sin agus an Ríocht Aontaithe i gcrích iad i gcomhréir leis na forálacha ábhartha i ndlí an Aontais.

2.    Maidir le nósanna imeachta um chomhar riaracháin idir Ballstát agus an Ríocht Aontaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn VI agus a seoladh laistigh de 3 bliana tar éis dheireadh na hidirthréimhse ach a bhaineann le fíorais a tharla roimh dheireadh na hidirthréimhse, tabharfaidh an Ballstát sin agus an Ríocht Aontaithe i gcrích iad i gcomhréir leis na forálacha ábhartha i ndlí an Aontais.

AIRTEAGAL 99

Comhar riaracháin maidir le hábhair a bhaineann le cáin indíreach

1.    Beidh feidhm ag Rialachán (AE) Uimh. 904/2010 ón gComhairle 126 go dtí ceithre bliana tar éis dheireadh na hidirthréimhse maidir leis an gcomhar idir na húdaráis inniúla atá freagrach as cur i bhfeidhm na reachtaíochta maidir le CBL sna Ballstáit agus sa Ríocht Aontaithe i ndáil le hidirbhearta a rinneadh roimh dheireadh na hidirthréimhse agus i ndáil leis na hidirbhearta a chumhdaítear le hAirteagal 51(1) den Chomhaontú seo.

2.    Beidh feidhm ag Rialachán (AE) Uimh. 389/2012 ón gComhairle 127 go dtí ceithre bliana tar éis dheireadh na hidirthréimhse maidir leis an gcomhar idir na húdaráis inniúla atá freagrach as cur i bhfeidhm na reachtaíochta maidir le dleachtanna máil sna Ballstáit agus sa Ríocht Aontaithe i ndáil le gluaiseachtaí earraí máil a rinneadh roimh dheireadh na hidirthréimhse agus i ndáil le gluaiseachtaí earraí máil a chumhdaítear le hAirteagal 52 den Chomhaontú seo.

3.    De mhaolú ar Airteagal 8, beidh rochtain ag an Ríocht Aontaithe, a mhéid is fíorghá d’fhonn a cearta a fheidhmiú agus a cuid oibleagáidí a chomhlíonadh faoin Airteagal seo, ar na líonraí, na córais faisnéise agus na bunachair sonraí atá liostaithe in Iarscríbhinn IV. Na costais iarbhír arna dtabhú ag an Aontas de thoradh an rochtain sin a éascú don Ríocht Aontaithe, is costais iad a dhéanfaidh an Ríocht Aontaithe a chúiteamh leis an Aontas. Faoin 31 Márta gach bliain go dtí deireadh na tréimhse dá dtagraítear in Iarscríbhinn IV, cuirfidh an tAontas méid na gcostas sin in iúl don Ríocht Aontaithe. I gcás ina mbeidh difríocht mhór ann idir an méid a chuirtear in iúl de na costais iarbhír arna dtabhú agus na meastacháin ba chruinne a chuir an tAontas in iúl don Ríocht Aontaithe roimh shíniú an Chomhaontaithe seo, íocfaidh an Ríocht Aontaithe méid na meastachán ba chruinne leis an Aontas gan moill a dhéanamh, agus cinnfidh an Comhchoiste an chaoi a láimhseálfar an difríocht idir na costais iarbhír arna dtabhú agus méid na meastachán ba chruinne.

AIRTEAGAL 100

Cúnamh frithpháirteach chun éilimh a bhaineann le
cánacha, dleachtanna agus bearta eile a aisghabháil

1.    Beidh feidhm ag Treoir 2010/24/AE 128 go dtí cúig bliana tar éis dheireadh na hidirthréimhse idir na Ballstáit agus an Ríocht Aontaithe maidir le héilimh a bhaineann le méideanna a bhí dlite roimh dheireadh na hidirthréimhse, éilimh a bhaineann le hidirbhearta a rinneadh roimh dheireadh na hidirthréimhse ach a bhí dlite tar éis na tréimhse sin, agus éilimh maidir le hidirbhearta a chumhdaítear le hAirteagal 51(1) den Chomhaontú seo nó gluaiseachtaí earraí máil a chumhdaítear le hAirteagal 52 den Chomhaontú seo.

2.    De mhaolú ar Airteagal 8, beidh rochtain ag an Ríocht Aontaithe, a mhéid is fíorghá d’fhonn a cearta a fheidhmiú agus a cuid oibleagáidí a chomhlíonadh faoin Airteagal seo, ar na líonraí, na córais faisnéise agus na bunachair sonraí atá liostaithe in Iarscríbhinn IV. Na costais iarbhír arna dtabhú ag an Aontas de thoradh an rochtain sin a éascú don Ríocht Aontaithe, is costais iad a dhéanfaidh an Ríocht Aontaithe a chúiteamh leis an Aontas. Faoin 31 Márta gach bliain go dtí deireadh na tréimhse dá dtagraítear in Iarscríbhinn IV, cuirfidh an tAontas méid na gcostas sin in iúl don Ríocht Aontaithe. I gcás ina mbeidh difríocht mhór ann idir an méid a chuirtear in iúl de na costais iarbhír arna dtabhú agus na meastacháin ba chruinne a chuir an tAontas in iúl don Ríocht Aontaithe roimh shíniú an Chomhaontaithe seo, íocfaidh an Ríocht Aontaithe méid na meastachán ba chruinne leis an Aontas gan moill a dhéanamh, agus cinnfidh an Comhchoiste an chaoi a láimhseálfar an difríocht idir na costais iarbhír arna dtabhú agus méid na meastachán ba chruinne.

TEIDEAL XII

PRIBHLÉIDÍ AGUS DÍOLÚINTÍ

AIRTEAGAL 101

Sainmhínithe

1.    Chun críocha an Teidil seo, ciallaíonn “comhaltaí na ninstitiúidí”, gan beann ar a náisiúntacht, Uachtarán na Comhairle Eorpaí, comhaltaí an Choimisiúin Eorpaigh, Breithiúna, Abhcóidí Ginearálta, Cláraitheoirí agus Rapóirtéirí Cúnta Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, comhaltaí na Cúirte Iniúchóirí, comhaltaí orgáin an Bhainc Ceannais Eorpaigh, comhaltaí orgáin an Bhainc Eorpaigh Infheistíochta, chomh maith le gach duine eile atá comhshamhlaithe le haon cheann de na catagóirí daoine sin faoi dhlí an Aontais chun críocha Phrótacal (Uimh. 7) ar Phribhléidí agus Díolúintí an Aontais Eorpaigh (“an Prótacal ar Phribhléidí agus Díolúintí”). Ní chuimsíonn an téarma “comhaltaí na ninstitiúidí” comhaltaí Pharlaimint na hEorpa.

2.    Beidh Rialachán (EURATOM, CEGC, CEE) Uimh. 549/69 ón gComhairle 129 infheidhme maidir le catagóirí oifigeach agus seirbhíseach eile a chumhdaítear le hAirteagal 110 go hAirteagal 113 den Chomhaontú seo a chinneadh.

CAIBIDIL 1

Maoin, cistí, sócmhainní agus oibríochtaí an Aontais

AIRTEAGAL 102

Dosháraitheacht

Beidh feidhm ag Airteagal 1 den Phrótacal ar Phribhléidí agus Díolúintí maidir le háitreabh, foirgnimh, maoin agus sócmhainní an Aontais sa Ríocht Aontaithe a úsáideann an tAontas roimh dheireadh na hidirthréimhse, go dtí nach mbeidh siad á núsáid go hoifigiúil a thuilleadh nó gur baineadh amach iad as an Ríocht Aontaithe. Tabharfaidh an tAontas fógra don Ríocht Aontaithe nuair nach mbeidh a háitreabh, a foirgnimh, a maoin nó a sócmhainní á núsáid a thuilleadh nó nuair a bhainfear amach as an Ríocht Aontaithe iad.

AIRTEAGAL 103

Cartlanna

Beidh feidhm ag Airteagal 2 den Phrótacal ar Phribhléidí agus Díolúintí maidir le gach cartlann de chuid an Aontais sa Ríocht Aontaithe ag deireadh na hidirthréimhse, go dtí go mbainfear amach as an Ríocht Aontaithe iad. Tabharfaidh an tAontas fógra don Ríocht Aontaithe faoi aon cheann dá cartlanna a bhaintear amach as an Ríocht Aontaithe.

AIRTEAGAL 104

Cánachas

Beidh feidhm ag Airteagal 3 den Phrótacal ar Phribhléidí agus Díolúintí i leith shócmhainní, ioncam agus maoin eile an Aontais sa Ríocht Aontaithe ag deireadh na hidirthréimhse, go dtí nach mbeidh siad á núsáid go hoifigiúil a thuilleadh nó go dtí go mbainfear amach as an Ríocht Aontaithe iad.

CAIBIDIL 2

CUMARSÁID

AIRTEAGAL 105

Cumarsáid

Beidh feidhm ag Airteagal 5 den Phrótacal ar Phribhléidí agus Díolúintí sa Ríocht Aontaithe maidir leis na cumarsáidí oifigiúla, an comhfhreagras oifigiúil, agus maidir le doiciméid a tharchur i ndáil le gníomhaíochtaí an Aontais de bhun an Chomhaontaithe seo.

CAIBIDIL 3

COMHALTAÍ PHARLAIMINT NA hEORPA

AIRTEAGAL 106

Díolúine do chomhaltaí Pharlaimint na hEorpa

Beidh feidhm ag Airteagal 8 den Phrótacal ar Phribhléidí agus Díolúintí sa Ríocht Aontaithe i leith na dtuairimí arna gcur in iúl nó na vótaí arna gcaitheamh roimh dheireadh na hidirthréimhse ag comhaltaí Pharlaimint na hEorpa, lena náirítear iarchomhaltaí, gan beann ar a náisiúntacht, i gcomhlíonadh a ndualgas.

AIRTEAGAL 107

Slándáil shóisialta

Beidh iarchomhaltaí Pharlaimint na hEorpa, gan beann ar a náisiúntacht, a tharraingíonn pinsean sa cháil sin, chomh maith le daoine atá i dteideal pinsean marthanóra mar mharthanóirí de chuid iarchomhaltaí, gan beann ar a náisiúntacht, díolmhaithe ó chleamhnacht éigeantach agus ó íocaíocht isteach sna córais náisiúnta slándála sóisialta sa Ríocht Aontaithe, faoi na coinníollacha céanna a bhí infheidhme ar an lá deiridh den idirthréimhse, ar choinníoll go raibh iarchomhaltaí Pharlaimint na hEorpa ina gcomhaltaí de Pharlaimint na hEorpa roimh dheireadh na hidirthréimhse.

AIRTEAGAL 108

Cánachas dúbailte a sheachaint ar phinsin agus ar liúntais idirthréimhseacha

Beidh feidhm ag Airteagal 12, Airteagal 13 agus Airteagal 14 de Chinneadh 2005/684/CE, Euratom ó Pharlaimint na hEorpa 130 sa Ríocht Aontaithe maidir le pinsin agus liúntais idirthréimhseacha a íoctar le hiarchomhaltaí Pharlaimint na hEorpa, gan beann ar a náisiúntacht, agus beidh feidhm ag Airteagal 17 den Chinneadh sin maidir le daoine atá i dteideal pinsean marthanóra mar mharthanóirí iarchomhaltaí, gan beann ar a náisiúntacht, a mhéid a tuilleadh an teidlíocht ar phinsean nó ar liúntas idirthréimhseach roimh dheireadh na hidirthréimhse.

CAIBIDIL 4

IONADAITHE AR NA BALLSTÁIT AGUS AR AN RÍOCHT AONTAITHE
A GHLACANN PÁIRT IN OBAIR INSTITIÚIDÍ AN AONTAIS

AIRTEAGAL 109

Pribhléidí, díolúintí agus saoráidí

1.    Beidh feidhm ag Airteagal 10 den Phrótacal ar Phribhléidí agus Díolúintí sa Ríocht Aontaithe maidir le hionadaithe ar na Ballstáit agus ar an Ríocht Aontaithe a ghlacann páirt in obair institiúidí, chomhlachtaí, oifigí agus ghníomhaireachtaí an Aontais, a gcuid comhairleoirí agus saineolaithe teicniúla, agus comhaltaí de chomhlachtaí comhairleacha an Aontais, gan beann ar a náisiúntacht, maidir lena rannpháirtíocht san obair sin:

(a)    a tharla roimh dheireadh na hidirthréimhse;

(b)    a tharlaíonn tar éis dheireadh na hidirthréimhse maidir le gníomhaíochtaí an Aontais de bhun an Chomhaontaithe seo.

2.    Beidh feidhm ag Airteagal 10 den Phrótacal ar Phribhléidí agus Díolúintí san Aontas maidir le hionadaithe ar an Ríocht Aontaithe a ghlacann páirt in obair institiúidí, chomhlachtaí, oifigí agus ghníomhaireachtaí an Aontais, agus a gcuid comhairleoirí agus saineolaithe teicniúla, maidir lena rannpháirtíocht san obair sin:

(a)    a tharla roimh dheireadh na hidirthréimhse;

(b)    a tharlaíonn tar éis dheireadh na hidirthréimhse maidir le gníomhaíochtaí an Aontais de bhun an Chomhaontaithe seo.

CAIBIDIL 5

COMHALTAÍ NA nINSTITIÚIDÍ, OIFIGIGH AGUS SEIRBHÍSIGH EILE

AIRTEAGAL 110

Pribhléidí agus Díolúintí

1.    Beidh feidhm ag Airteagal 11(a) den Phrótacal ar Phribhléidí agus Díolúintí sa Ríocht Aontaithe maidir le gníomhaíochtaí a dhéantar, lena náirítear i leith na bhfocal a deir nó a scríobhann comhaltaí na ninstitiúidí, oifigigh agus seirbhísigh eile an Aontais, lena náirítear iarchomhaltaí, iaroifigigh agus iarsheirbhísigh eile, d’aon náisiúntacht, ina gcáil oifigiúil:

(a)    roimh dheireadh na hidirthréimhse;

(b)    tar éis dheireadh na hidirthréimhse maidir le gníomhaíochtaí an Aontais de bhun an Chomhaontaithe seo.

2.    Beidh feidhm ag an gcéad mhír, an dara mír agus an tríú mír d’Airteagal 3 de Phrótacal (Uimh. 3) ar Reacht Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh sa Ríocht Aontaithe maidir le Breithiúna Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh agus na hAbhcóidí Ginearálta go dtí go mbeidh cinntí Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh i ngach imeacht agus iarratas ar réamhrialuithe dá dtagraítear in Airteagal 86 agus in Airteagal 87 den Chomhaontú seo ina gcinntí críochnaitheacha, agus beidh feidhm acu dá éis sin, lena náirítear maidir le hiarBhreithiúna agus iarAbhcóidí Ginearálta, maidir leis na gníomhaíochtaí go léir a dhéanann siad ina gcáil oifigiúil, lena náirítear focail labhartha nó scríofa, roimh dheireadh na hidirthréimhse nó i ndáil leis na himeachtaí dá dtagraítear in Airteagal 86 agus in Airteagal 87.

3.    Beidh feidhm ag Airteagal 11(b) go (e) den Phrótacal ar Phribhléidí agus Díolúintí sa Ríocht Aontaithe i leith oifigigh agus sheirbhísigh eile an Aontais d’aon náisiúntacht, chomh maith lena gcéile agus baill chleithiúnacha dá dteaghlaigh, gan beann ar a náisiúntacht, más rud é go ndeachaigh na hoifigigh sin nó seirbhísigh eile isteach i seirbhís an Aontais roimh dheireadh na hidirthréimhse, go dtí go mbeidh na daoine sin tar éis a nathlonnú chuig an Aontas a chur i gcrích.

AIRTEAGAL 111

Cánachas

Beidh feidhm ag Airteagal 12 den Phrótacal ar Phribhléidí agus Díolúintí sa Ríocht Aontaithe i leith chomhaltaí na ninstitiúidí, oifigigh agus sheirbhísigh eile an Aontais d’aon náisiúntacht, lena náirítear iarchomhaltaí, iaroifigigh agus iarsheirbhísigh eile, i gcás ina ndeachaigh na comhaltaí, na hoifigigh nó na seirbhísigh eile sin isteach i seirbhís an Aontais roimh dheireadh na hidirthréimhse, ar choinníoll go bhfuil na daoine lena mbaineann dlite cáin a íoc chun tairbhe an Aontais ar na tuarastail, an pá, na díolaíochtaí agus na pinsin a íocann an tAontas leo.

AIRTEAGAL 112

Sainchónaí chun críocha cánach

1.    Beidh feidhm ag Airteagal 13 den Phrótacal ar Phribhléidí agus Díolúintí maidir le comhaltaí na ninstitiúidí, oifigigh agus seirbhísigh eile an Aontais d’aon náisiúntacht, a chuaigh isteach i seirbhís an Aontais roimh dheireadh na hidirthréimhse, agus gan beann ar a náisiúntacht, maidir le céilí nach bhfuil ag gabháil go leithleach do phost sochrach agus leanaí atá cleithiúnach ar na comhaltaí, na hoifigigh nó na seirbhísigh eile sin agus faoina gcúram.

2.    Ní bheidh feidhm ag mír 1 ach amháin maidir le daoine a bhunaigh a náit chónaithe i mBallstát de bhíthin chomhlíonadh a gcuid dualgas i seirbhís an Aontais amháin agus a raibh a sainchónaí sa Ríocht Aontaithe chun críocha cánach le linn dóibh dul isteach i seirbhís an Aontais, agus maidir le daoine a bhunaigh a náit chónaithe sa Ríocht Aontaithe amháin de bhíthin chomhlíonadh a gcuid dualgas i seirbhís an Aontais amháin agus a raibh a sainchónaí i mBallstát chun críocha cánach le linn dóibh dul isteach i seirbhís an Aontais.

AIRTEAGAL 113

Ranníocaíochtaí slándála sóisialta

Beidh comhaltaí na ninstitiúidí, oifigigh agus seirbhísigh eile an Aontais d’aon náisiúntacht, lena náirítear iarchomhaltaí, iaroifigigh agus iarsheirbhísigh eile, a chuaigh isteach i seirbhís an Aontais roimh dheireadh na hidirthréimhse agus atá ina gcónaí sa Ríocht Aontaithe, agus, gan beann ar a náisiúntacht, céilí nach bhfuil ag gabháil go leithleach do phost shochrach agus leanaí atá cleithiúnach ar na comhaltaí, na hoifigigh nó na seirbhísigh eile sin agus faoina gcúram, beidh siad díolmhaithe ó chleamhnú éigeantach agus íocaíocht isteach i gcórais slándála sóisialta náisiúnta sa Ríocht Aontaithe, faoi na coinníollacha céanna ab infheidhme ar an lá deiridh den idirthréimhse, ar choinníoll go bhfuil na daoine lena mbaineann cleamhnaithe le scéim slándála sóisialta an Aontais.

AIRTEAGAL 114

Cearta pinsin a aistriú

Maidir le hoifigigh agus seirbhísigh eile an Aontais d’aon náisiúntacht, lena náirítear iaroifigigh agus iarsheirbhísigh eile, a tháinig isteach i seirbhís an Aontais roimh dheireadh na hidirthréimhse agus a iarrann cearta pinsin a aistriú as an Ríocht Aontaithe nó isteach sa Ríocht Aontaithe de bhun Airteagal 11(1), (2) nó (3) agus Airteagal 12 d’Iarscríbhinn VIII a ghabhann le Rialacháin Foirne Oifigigh an Aontais Eorpaigh 131 nó Airteagal 39, Airteagal 109 agus Airteagal 135 de Choinníollacha Fostaíochta Sheirbhísigh Eile an Aontais Eorpaigh, is ionann oibleagáidí na Ríochta Aontaithe agus na hoibleagáidí atá ann cheana roimh dheireadh na hidirthréimhse.

AIRTEAGAL 115

Árachas dífhostaíochta

Beidh feidhm ag Airteagal 28a, Airteagal 96, agus Airteagal 136 de Choinníollacha Fostaíochta Sheirbhísigh Eile an Aontais Eorpaigh maidir le seirbhísigh eile an Aontais d’aon náisiúntacht, lena náirítear iarsheirbhísigh eile, a rinne ranníocaíochtaí i scéim dífhostaíochta an Aontais roimh dheireadh na hidirthréimhse má tá siad ina gcónaí sa Ríocht Aontaithe agus má tá siad cláraithe le húdaráis dífhostaíochta na Ríochta Aontaithe tar éis dheireadh na hidirthréimhse.

CAIBIDIL 6

FORÁLACHA EILE

AIRTEAGAL 116

Tarscaoileadh díolúintí agus comhar

1.    Beidh feidhm ag Airteagal 17 agus Airteagal 18 den Phrótacal ar Phribhléidí agus Díolúintí i leith pribhléidí, díolúintí agus saoráidí a thabharfar leis an Teideal seo.

2.    Agus cinneadh á dhéanamh faoi Airteagal 17 den Phrótacal ar Phribhléidí agus Díolúintí maidir le díolúine a tharscaoileadh arna iarraidh sin d’údaráis na Ríochta Aontaithe, déanfaidh an tAontas an iarraidh sin a mheas ar an gcaoi chéanna agus a dhéanann sé iarrataí ó údaráis na mBallstát i gcásanna inchomparáide a mheas.

3.    Arna iarraidh sin d’údaráis na Ríochta Aontaithe, tabharfaidh an tAontas fógra do na húdaráis sin faoi stádas aon duine atá ábhartha maidir le teidlíocht an duine sin ar phribhléid nó díolúine faoin Teideal seo.

AIRTEAGAL 117

An Banc Ceannais Eorpach

1.    Beidh feidhm ag an Teideal seo maidir leis an mBanc Ceannais Eorpach (“BCE”), comhaltaí a orgán, foireann BCE, agus ionadaithe na mbanc ceannais náisiúnta sa Chóras Eorpach Banc Ceannais (“CEBC”) a ghlacann páirt i ngníomhaíochtaí BCE.

2.    Beidh feidhm ag an dara mír d’Airteagal 22 den Phrótacal ar Phribhléidí agus Díolúintí maidir le BCE, comhaltaí a orgán, foireann BCE, ionadaithe na mbanc ceannais náisiúnta in CEBC a ghlacann páirt i ngníomhaíochtaí BCE, agus aon mhaoin, sócmhainní agus oibríochtaí de chuid BCE sa Ríocht Aontaithe a bheidh á sealbhú, á mbainistiú nó á ndéanamh de bhun Phrótacal (Uimh. 4) ar Reacht an Chórais Eorpaigh Banc Ceannais agus an Bhainc Ceannais Eorpaigh.

3.    Beidh feidhm ag mír 2 freisin maidir leis an méid seo a leanas:

(a)    maoin agus sócmhainní de chuid BCE a shealbhófar sa Ríocht Aontaithe ag deireadh na hidirthréimhse; agus

(b)    oibríochtaí de chuid BCE sa Ríocht Aontaithe nó oibríochtaí a dhéantar le macasamhlacha BCE sa Ríocht Aontaithe, agus gníomhaíochtaí coimhdeacha a bhaineann leo, a bhí ar siúl ag deireadh na hidirthréimhse, nó a thionscnófar tar éis dheireadh na hidirthréimhse mar chuid dá ghníomhaíochtaí chun oibríochtaí a bhí ar siúl ag deireadh na hidirthréimhse a choinneáil ar bun go tráth a naibíochta deiridh, a ndiúscartha nó a gcríochnaithe.

AIRTEAGAL 118

An Banc Eorpach Infheistíochta

1.    Beidh feidhm ag an Teideal seo maidir leis an mBanc Eorpach Infheistíochta (“BEI”), comhaltaí a orgán, foireann BEI agus ionadaithe na mBallstát a ghlacann páirt ina chuid gníomhaíochtaí, chomh maith le haon fhochuideachtaí nó eintitis eile arna mbunú ag BEI roimh dheireadh na hidirthréimhse i gcomhréir le hAirteagal 28(1) de Phrótacal (Uimh. 5) ar Reacht an Bhainc Eorpaigh Infheistíochta, go háirithe an Ciste Eorpach Infheistíochta.

2.    Beidh feidhm ag an dara mír d’Airteagal 21 den Phrótacal ar Phribhléidí agus Díolúintí maidir le BEI, comhaltaí a orgán, foireann BEI agus ionadaithe na mBallstát a ghlacann páirt i ngníomhaíochtaí BEI, chomh maith le haon fhochuideachtaí nó aon eintiteas eile a bhunaigh BEI roimh dheireadh na hidirthréimhse i gcomhréir le hAirteagal 28(1) de Phrótacal (Uimh. 5) ar Reacht an Bhainc Eorpaigh Infheistíochta, go háirithe an Ciste Eorpach Infheistíochta.

3.    Beidh feidhm ag mír 2 freisin maidir leis an méid seo a leanas:

(a)    maoin agus sócmhainní de chuid BEI nó d’aon fhochuideachtaí agus eintitis eile a bhunaigh BEI roimh dheireadh na hidirthréimhse i gcomhréir le hAirteagal 28(1) de Phrótacal (Uimh. 5) ar Reacht an Bhainc Eorpaigh Infheistíochta, go háirithe an Ciste Eorpach Infheistíochta, a bheidh á sealbhú sa Ríocht Aontaithe ag deireadh na hidirthréimhse; agus

(b)    oibríochtaí iasachta, maoinithe, ráthaíochta, infheistíochta, cistíochta agus cúnaimh theicniúil BEI agus aon fhochuideachtaí agus eintitis eile a bhunaigh BEI roimh dheireadh na hidirthréimhse i gcomhréir le hAirteagal 28(1) de Phrótacal (Uimh. 5) ar Reacht an Bhainc Eorpaigh Infheistíochta, go háirithe an Ciste Eorpach Infheistíochta, sa Ríocht Aontaithe nó le macasamhlacha BEI sa Ríocht Aontaithe, agus gníomhaíochtaí coimhdeacha a bhaineann leo, a bhí ar siúl ag deireadh na hidirthréimhse nó a thionscnófar tar éis dheireadh na hidirthréimhse, mar chuid dá ngníomhaíochtaí chun oibríochtaí a bhí ar siúl ag deireadh na hidirthréimhse a choinneáil ar bun go tráth a naibíochta deiridh, a ndiúscartha nó a gcríochnaithe.

AIRTEAGAL 119

Comhaontuithe maidir le hóstú

Beidh feidhm maidir leis an Údarás Baincéireachta Eorpach, leis an nGníomhaireacht Leigheasra Eorpach agus le hIonad Faireacháin Slándála Galileo, faoi seach, ag an gComhaontú Ceanncheathrún idir an Ríocht Aontaithe agus an tÚdarás Baincéireachta Eorpach an 8 Bealtaine 2012, an Malartú Litreacha a bhaineann le cur i bhfeidhm an Phrótacail sa Ríocht Aontaithe ar Phribhléidí agus Díolúintí na gComhphobal Eorpach chuig an nGníomhaireacht Leigheasra Eorpach an 24 Meitheamh 1996, agus an Comhaontú maidir le hóstú Ionad Faireacháin Slándála Galileo an 17 Iúil 2013, go dtí go mbeidh athlonnú na neintiteas sin chuig Ballstát curtha i gcrích. Is ionann dáta an fhógra ón Aontas maidir le dáta críochnaithe an athlonnaithe agus dáta foirceanta na gcomhaontuithe sin maidir le hóstú.

TEIDEAL VIII

SAINCHEISTEANNA EILE A BHAINEANN LE FEIDHMIÚ
INSTITIÚIDÍ, CHOMHLACHTAÍ, OIFIGÍ AGUS GHNÍOMHAIREACHTAÍ AN AONTAIS

AIRTEAGAL 120

Oibleagáid maidir le rúndacht ghairmiúil

Beidh feidhm ag Airteagal 339 CFAE agus forálacha eile de dhlí an Aontais a fhorchuireann oibleagáid maidir le rúndacht ghairmiúil ar dhaoine aonair agus ar institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí áirithe de chuid an Aontais sa Ríocht Aontaithe i leith aon fhaisnéis den chineál a chumhdaítear faoi oibleagáidí maidir le rúndacht ghairmiúil a fuarthas roimh dheireadh na hidirthréimhse nó a fuarthas tar éis dheireadh na hidirthréimhse maidir le gníomhaíochtaí an Aontais de bhun an Chomhaontaithe seo. Urramóidh an Ríocht Aontaithe cibé oibleagáidí atá ar dhaoine aonair agus institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí agus áiritheoidh siad go gcomhlíonfar iad laistigh dá críoch.

AIRTEAGAL 121

Oibleagáid maidir le discréid ghairmiúil

Beidh feidhm ag Airteagal 19 de Rialacháin Foirne Oifigigh an Aontais Eorpaigh agus forálacha eile de dhlí an Aontais a fhorchuireann oibleagáid maidir le discréid ghairmiúil ar dhaoine áirithe sa Ríocht Aontaithe i leith aon fhaisnéis a fuarthas roimh dheireadh na hidirthréimhse nó tar éis dheireadh na hidirthréimhse i dtaca le gníomhaíochtaí an Aontais de bhun an Chomhaontaithe seo. Urramóidh an Ríocht Aontaithe cibé oibleagáidí atá ar dhaoine aonair agus áiritheoidh sí go gcomhlíonfar iad laistigh dá críoch.

AIRTEAGAL 122

Rochtain ar dhoiciméid

1.    Chun críocha na bhforálacha ábhartha i ndlí an Aontais maidir le rochtain ar dhoiciméid institiúidí, chomhlachtaí, oifigí agus ghníomhaireachtaí an Aontais, tuigfear faoi gach tagairt do na Ballstáit agus dá núdaráis go bhfuil an Ríocht Aontaithe agus a húdaráis san áireamh inti i leith doiciméid arna dtarraingt suas nó arna bhfáil ag institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais:

(a)    roimh dheireadh na hidirthréimhse; nó

(b)    tar éis dheireadh na hidirthréimhse maidir le gníomhaíochtaí an Aontais de bhun an Chomhaontaithe seo.

2.    Beidh feidhm ag Airteagal 5 agus Airteagal 9(5) de Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 132 agus Airteagal 5 de Chinneadh BCE/2004/3 ón mBanc Ceannais Eorpach 133 sa Ríocht Aontaithe maidir leis na doiciméid go léir a thagann faoi raon feidhme na bhforálacha sin agus a gheobhaidh an Ríocht Aontaithe:

(a)    roimh dheireadh na hidirthréimhse; nó

(b)    tar éis dheireadh na hidirthréimhse maidir le gníomhaíochtaí an Aontais de bhun an Chomhaontaithe seo.

AIRTEAGAL 123

An Banc Ceannais Eorpach

1.    Beidh feidhm ag Airteagail 9.1, 17, 35.1, 35.2, agus 35.4 de Phrótacal (Uimh. 4) ar Reacht an Chórais Eorpaigh Banc Ceannais agus an Bhainc Ceannais Eorpaigh maidir le BCE, comhaltaí a orgán, foireann BCE, ionadaithe na mbanc ceannais náisiúnta in CEBC a ghlacann páirt i ngníomhaíochtaí BCE, agus aon mhaoin, sócmhainní agus oibríochtaí de chuid BCE sa Ríocht Aontaithe arna sealbhú, arna mbainistiú nó arna seoladh de bhun an Phrótacail sin. Beidh BCE díolmhaithe ó cheanglais clárú sa Ríocht Aontaithe nó aon chineál ceadúnais, ceada nó údaraithe nó aon chineál ceada eile a fháil ón Ríocht Aontaithe chun a chuid oibríochtaí a dhéanamh.

2.    Beidh feidhm ag mír 1 freisin maidir leis an méid seo a leanas:

(a)    maoin agus sócmhainní de chuid BCE a shealbhófar sa Ríocht Aontaithe ag deireadh na hidirthréimhse; agus

(b)    oibríochtaí de chuid BCE sa Ríocht Aontaithe nó oibríochtaí a dhéantar le macasamhlacha BCE sa Ríocht Aontaithe, agus gníomhaíochtaí coimhdeacha a bhaineann leo, a bhí ar siúl ag deireadh na hidirthréimhse, nó a thionscnófar tar éis dheireadh na hidirthréimhse mar chuid dá ghníomhaíochtaí chun oibríochtaí a bhí ar siúl ag deireadh na hidirthréimhse a choinneáil ar bun go tráth a naibíochta deiridh, a ndiúscartha nó a gcríochnaithe.

AIRTEAGAL 124

An Banc Eorpach Infheistíochta