MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.           COMHTHÉACS AN TOGRA

Tosaíocht don Choimisiún faoi chuimsiú an Chreata Airgeadais Ilbhliantúil (an CAI), is ea an timpeallacht rialála a shimpliú agus infhaighteacht ar chúnamh an Aontais a éascú do thíortha comhpháirtíochta agus do réigiúin chomhpháirtíochta, d’eagraíochtaí na sochaí sibhialta, d’Fhiontair Bheaga agus Mheánmhéide, etc. sa mhéid go rannchuidíonn siad le cuspóirí an Rialacháin.

I gcur chun feidhme na nIonstraimí nua, éascóidh simpliú agus nósanna imeachta solúbtha i gcinnteoireacht glacadh níos tapa beartas cur chun feidhme agus, ar an gcaoi sin, soláthar chúnamh an AE, go háirithe i dtaobh tíortha ina bhfuil géarchéim, tíortha iar-ghéarchéime agus tíortha atá i gcásanna leochaileachta.

Ina theannta sin, trí athbhreithniú ar Rialacháin Airgeadais, atá substaintiúil go háirithe maidir leis an bhforáil speisialta ar ghníomhaíocht sheachtrach, éascófar rannpháirtíocht eagraíochtaí na sochaí sibhialta agus gnóthas beag i gcláir chistithe, mar shampla trí rialacha a shimpliú, trí chostais na rannpháirtíochta a laghdú agus trí nósanna imeachta deonaithe a luathú. Tá sé de rún ag an gCoimisiún an Rialachán seo a chur chun feidhme trí úsáid a bhaint as na nósanna imeachta solúbtha nua dá bhforáiltear sa Rialachán Airgeadais nua.

Sa chomhthéacs sin, tá sraith rialacha agus nósanna imeachta cur chun feidhme simplithe agus comhchuibhithe beartaithe ag an gCoimisiún a bheidh infheidhme maidir le ceithre ionstraim gheografacha i.e. an DCI, an ENI, an IPA agus an Ionstraim um Chomhpháirtíocht, agus leis na trí ionstraim théamacha, an Ionstraim le haghaidh Cobhsaíochta, an EIDHR, agus an INSC. I gcás an IPA agus an ENI, áfach, beidh gá le breis rialacha agus nósanna imeachta sonracha cur chun feidhme de bharr saintréithe speisialta an chomhair réamhaontachais agus thrasteorann a chomhlánóidh mar ‘lex specialis’ an comhthacar arna chur ar fáil ag an Rialachán Coiteann Cur Chun Feidhme.

Fanfaidh an CFE agus Cinneadh na Graonlainne araon lasmuigh de raon feidhme an Rialacháin sin agus aird ar shainiúlacht a gcuid meicníochtaí cistiúcháin.

2.           TORTHAÍ AN CHOMHAIRLIÚCHÁN LE PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS MEASÚNUITHE TIONCHAIR

Comhairliúchán Poiblí

Thionól an Coimisiún comhairliúchán poiblí maidir le cistiú amach anseo do ghníomhaíocht sheachtrach an AE idir an 26 Samhain 2010 agus an 31 Eanáir 2011. Bhí an próiseas sin bunaithe ar cheistneoir ar líne ag gabháil le páipéar cúlra What funding for EU external action after 2013? (Cén cistiú le haghaidh ghníomhaíocht sheachtrach an AE tar éis 2013?). Go ginearálta, níor léiríodh sna freagraí go bhfuil gá le hathrú suntasach ar na meicníochtaí reatha cur chun feidhme, cé gur thacaigh tromlach suntasach na bhfreagróirí le solúbthacht agus le simpliú méadaithe i gcur chun feidhme.

Saineolas a bhailiú agus a úsáid

Rinne an Coimisiún athbhreithniú inmheánach ar thuarascálacha éagsúla (meastóireachtaí, iniúchóireachtaí, staidéir, athbhreithnithe meántéarma). San athbhreithniú, féachadh ar an méid ar éirigh leis agus ar an méid nár éirigh leis, agus foghlaimíodh ceachtanna maidir le dréachtú na n‑ionstraimí airgeadais.

Léiríodh san athbhreithniú gur rannchuidigh na hIonstraimí reatha le dul chun cinn i dtreo Spriocanna Forbartha na Mílaoise i dtíortha i mbéal forbartha. Mar gheall ar na módúlachtaí cur chun feidhme, amhail tacaíocht bhuiséadach agus "cur chuige ar fud na hearnála", is ann do chomhar níos doimhne le tíortha comhpháirtíochta agus do roinnt níos éifeachtaí an tsaothair trí chómhaoiniú idir deontóirí anois.

Mar sin féin, aithníodh roinnt easnamh san athbhreithniú. De réir an mheasúnaithe a rinneadh ar an bpróiseas reatha cur chun feidhme, tá sé róchasta agus ní cheadaítear leis coigeartuithe tapa má theastaíonn sin. Caitear go díreach leis na heasnaimh sin sa Rialachán reatha.

3.           EILIMINTÍ DLÍTHIÚLA AN TOGRA

Soláthraítear i gCuid a Cúig, Teideal III, Caibidil 1 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh an creat dlí le haghaidh comhair le tíortha comhpháirtíochta agus le réigiúin chomhpháirtíochta. Dá réir sin, tá an Rialachán Coiteann Cur Chun Feidhme atá beartaithe bunaithe ar Airteagal 209(1) agus ar Airteagal 212(2) den Chonradh, agus tá sé á thíolacadh ag an gCoimisiún i gcomhréir leis an nós imeachta atá leagtha síos in Airteagal 294. Toisc go bhfuil Airteagal 310 go hAirteagal 320 den CFAE infheidhme maidir le Euratom (féach Airteagal 106a Euratom), féadfaidh an togra cur chun feidhme comhair airgeadais a chumhdach faoin INSC freisin.

4.           IMPLEACHT BHUISÉADACH

Neamhbhainteach

5.           PRÍOMHEILIMINTÍ

(1)        Teideal I: Cur chun feidhme – Airteagal 1 go hAirteagal 3

Leagtar amach in Airteagal 1 (Ábhar agus prionsabail) cuspóirí an Rialacháin, mar atá, sraith rialacha comhchuibhithe cur chun feidhme a chur ar fáil d’Ionstraimí Relex, leasanna airgeadais an Aontais a chosaint, agus simpliú agus solúbthacht a chur chun cinn agus na hIonstraimí seo á gcur chun feidhme.

Foráiltear le hAirteagal 2 (Cláir Ghníomhaíochta, Bearta Aonair agus Bearta Speisialta a ghlacadh) go mbeidh cinntí maoinithe a ghlacfaidh an Coimisiún i bhfoirm clár gníomhaíochta, bunaithe ar na doiciméid ilbhliantúla chlárúcháin. Ar bhonn eisceachtúil, ach mar sin féin, i gcomhréir leis na doiciméid ilbhliantúla chlárúcháin, féadfar bearta aonair a ghlacadh lasmuigh de chreat an chláir ghníomhaíochta. I gcás cásanna gan choinne agus a bhfuil údar cuí leo, féadfaidh an Coimisiún bearta speisialta a ghlacadh nach ndéantar foráil dóibh sna doiciméid ilbhliantúla chlárúcháin. Áirítear leis an Airteagal na rialacha nós imeachta coiste is gá a leanúint leis na cinntí atá luaite a ghlacadh, chomh maith leis na heisceachtaí féideartha leo.

Sainítear in Airteagal 3 (Bearta tacaíochta) na cineálacha caiteachais a léiríonn tacaíocht le cur chun feidhme an Rialacháin seo agus a fhéadfar a chumhdach trí bhíthin mhaoiniú an Aontais (e.g. ullmhúchán, bearta leantacha, faireachán, gníomhaíochtaí iniúchóireachta agus meastóireachta, soláthar faisnéise agus iarrachtaí cumarsáide). Féadfar na bearta seo a mhaoiniú lasmuigh de raon feidhme na ndoiciméad clárúcháin.

(2)        Teideal II: Forálacha maidir leis na modhanna maoinithe – Airteagal 4 go hAirteagal 6

Gan a bheith uileghabhálach agus ar bhonn cleachtas reatha agus riachtanas arna sainaithint, luaitear in Airteagal 4 go hAirteagal 6 na cineálacha maoinithe is féidir a úsáid faoin Rialachán seo. Cuirtear forálacha an Rialacháin Airgeadais is déanaí san áireamh leis na leasuithe a tugadh isteach. Go háirithe, déantar foráil in Airteagal 4 i leith ionstraimí nuálacha, amhail iasachtaí, ráthaíochtaí, ionstraimí cothromais agus ionstraimí roinnte riosca, agus tuairiscítear ann socruithe féideartha i ndáil le cánacha, le dleachtanna agus le muirir. Sonraítear ann gur féidir na bearta faoin Rialachán seo a chur chun feidhme ag an gCoimisiún go díreach nó go hindíreach trí bhíthin cúraimí cur chun feidhme buiséid a chur de chúram ar aon aonán nó ar aon duine ata liostaithe sa Rialachán Airgeadais. Ina theannta sin, sainítear san fhoráil sin an saghas cómhaoinithe (cómhaoiniú comhthreomhar nó comhpháirteach).

Leagtar síos in Airteagal 7 (Leasanna airgeadais an Aontais a chosaint) bearta le leasanna airgeadais an Aontais a chosaint, agus go háirithe lena chur ar a chumas (go háirithe an Coimisiún, an Chúirt Iniúchóirí agus OLAF) tabhairt faoin uile sheiceáil is gá ar na bearta arna gcur chun feidhme.

(3)        Teideal III: Rialacha maidir le náisiúntacht agus le bunús le haghaidh soláthair phoiblí, deontais agus nósanna imeachta dámhachtana eile – Airteagal 8 go hAirteagal 12

Leagtar síos in Airteagal 8 go hAirteagal 11 (Rialacha maidir le náisiúntacht agus le bunús le haghaidh soláthair phoiblí, deontais agus nósanna imeachta dámhachtana eile) na dálaí lena rialaítear rochtain ar sholáthar poiblí agus ar dhámhachtainí deontais d’fhonn an Rialachán a chur chun feidhme. Rinneadh na forálacha arna mbeartú a shimpliú go suntasach agus léirítear iontu an cuspóir le hoibriú i dtreo seachadta cúnaimh neamhcheangailte. Dá ainneoin sin, tugtar isteach go mionchruinn leis na hairteagail na dálaí le haghaidh incháilitheachta tríú tíortha (riachtanas cómhalartachta, rannpháirtíocht sa chlár arna chur chun feidhme, neamh‑incháilitheacht tíortha áirithe, etc.) agus eisceachtaí leo (do-úsáidteacht táirgí nó seirbhísí arna gcur ar fáil, práinn ollmhór, comhar triantánach, etc.).

Le hAirteagal 12 (Meastóireacht), ceanglaítear ar an gCoimisiún meastóireacht rialta a dhéanamh ar thorthaí na mbeartas agus na gclár arna gcur chun feidhme, ar bheartais earnála agus ar éifeacht an chlárúcháin féin. Bainfidh an uile pháirtí leasmhar iomchuí leis an meastóireacht agus roinnfear an tuarascáil leis an gComhairle agus le Parlaimint na hEorpa.

(4)        Teideal IV: Foráil dheireanach – Airteagal 13 go hAirteagal 17

Foráiltear le hAirteagal 13 (Tuarascáil bhliantúil) do thuarascáil bhliantúil den Choimisiún ar dhul chun cinn agus ar chur chun feidhme an Rialacháin seo. Cuirfear an tuarascáil faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle.

Foráiltear le hAirteagal 14 (Gníomhú ar son na haeráide agus caiteachas ar an mbithéagsúlacht) do chóras sonrach rianaithe bunaithe ar mhodheolaíocht na hEagraíochta um Chomhar agus Fhorbairt Eacnamaíochta (‘marcóirí Rio’).

Tuairiscítear in Airteagal 15 (Coistí) rannpháirtíocht na gcoistí ábhartha i gcur chun feidhme an Rialacháin seo, arna hoiriúnú leis an rialachán nua maidir le nós imeachta coiste[1].

Foráiltear le hAirteagal 16 (Athbhreithniú agus meastóireacht ar na hIonstraimí) go n‑ullmhóidh an Coimisiún tuarascáil ina ndéanfar meastóireacht ar chur chun feidhme an Rialacháin seo agus go gcuirfidh sé an tuarascáil sin faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle, agus, más cuí, togra reachtach a thíolacadh lena dtugtar isteach na leasuithe is gá. Ar an tslí chéanna, déanfar measúnú sa tuarascáil sin ar thionchar na mbeart arna nglacadh ar bhonn an Rialacháin seo.

Foráiltear le hAirteagal 17 (Teacht i bhfeidhm) do theacht i bhfeidhm an Rialacháin agus dá chur i bhfeidhm ón 1 Eanáir 2014, gan dáta éaga a shocrú.

2011/0415 (COD)

Togra le haghaidh

RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE

lena mbunaítear rialacha agus nósanna imeachta coiteanna chun ionstraimí an Aontais maidir le gníomhaíocht sheachtrach a chur chun feidhme

TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 209(1) agus Airteagal 212(2) de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún,

Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta,

Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach,

De bharr an méid seo a leanas:

(1) Ba cheart don Aontas Eorpach sraith chuimsitheach ionstraimí a ghlacadh ina gcuimsítear réimse beartas a bhaineann le gníomhaíocht sheachtrach, óna dteastaíonn rialacha agus nósanna imeachta coiteanna sonracha le haghaidh a gcur chun feidhme. Is iad seo a leanas atá i gceist: an Ionstraim maidir le Comhar um Fhorbairt (‘DCI’), an Ionstraim Eorpach i gcomhair Daonlathais agus Cearta an Duine (‘EIDHR’), an Ionstraim Eorpach um Chomharsanacht (‘ENI’), an Ionstraim le haghaidh Cobhsaíochta (‘IfS’), an Ionstraim um Chomhar maidir le Sábháilteacht Núicléach (‘INSC’), an Ionstraim um Chúnamh Réamhaontachais (‘IPA’) agus an Ionstraim um Chomhpháirtíocht.

(2) Foráiltear leis na hionstraimí sin, go ginearálta, gur cheart go mbeadh gníomhaíochtaí atá le cistiú ar a mbonn siúd, mar chuspóir de chlárúchán ilbhliantúil táscach, ina gcuirfear an creat ar fáil ar cheart cinntí maoinithe a ghlacadh laistigh de i gcomhréir leis an Rialachán Airgeadais[2], agus leis na nósanna imeachta dá bhforáiltear i Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Рharlaimint na hЕorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 lena leagtar síos na rialacha agus na prionsabail ghinearálta a bhaineann leis na sásraí maidir le rialú ag na Ballstáit ar fheidhmiú cumhachtaí cur chun feidhme ag an gCoimisiún[3].

(3) Ba cheart go mbeadh na cinntí maoinithe i bhfoirm clár Gníomhaíochta Bliantúil nó Ilbhliantúil agus Beart Aonair agus an phleanáil dá bhforáiltear ag an gclárúchán ilbhliantúil táscach á leanúint, i bhfoirm Beart Speisialta i gcás a mbíonn gá leo de bharr riachtanas gan choinne agus a bhfuil údar cuí leo, agus i bhfoirm Beart Tacaíochta.

(4) Agus aird á tabhairt ar chineál clárúchán beartas nó forghníomhaithe airgeadais na ngníomhartha cur chun feidhme sin, agus go háirithe ar a n‑impleachtaí buiséadacha, ba cheart, go ginearálta, an nós imeachta scrúdúcháin a úsáid le haghaidh a nglactha, ach amháin le haghaidh beart ar mhionscála airgeadais. Mar sin féin, ba cheart don Choimisiún gníomhartha cur chun feidhme a ghlacadh láithreach i gcásanna a bhfuil údar cuí leo a bhaineann leis an ngá le freagairt mhear ón Aontas, i gcás inar gá sin ar mhórchúiseanna práinne.

(5) Agus cinntí á maoiniú, ba cheart an tuairisc ar gach gníomhaíocht, ina sonraítear a cuspóirí, a príomhghníomhaíochtaí, na torthaí a bhfuiltear ag súil leo, a buiséad ionchasach agus a socruithe faireacháin ar thráthchlár agus ar fheidhmíocht, a fhormheas a thuilleadh i gcomhréir leis na nósanna imeachta dá bhforáiltear i Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.

(6) Maidir le hionstraimí airgeadais a chur chun feidhme, más rud é go gcuirtear bainistiú na hoibríochta de chúram ar idirghabhálaí airgeadais, ba cheart go gcuimseodh cinneadh an Choimisiúin go háirithe forálacha a bhaineann le roinnt riosca, luach saothair don idirghabhálaí atá freagrach as an gcur chun feidhme, úsáid agus athúsáid na gcistí agus an bhrabúis a d’fhéadfadh a bheith ann.

(7) Ba cheart go mbeadh an chomhshraith rialacha agus nósanna imeachta comhsheasmhach leis na rialacha airgeadais is infheidhme maidir le buiséad bliantúil an Aontais atá leagtha síos i Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, dá ngairtear “an Rialachán Airgeadais” anseo feasta[4], agus tagairt den sórt sin á déanamh san uile chás don leagan is déanaí den Rialachán sin atá i bhfeidhm, agus lena n‑áirítear na rialacha comhfhreagracha arna nglacadh ag an gCoimisiún[5] chun an Rialachán Airgeadais a chur chun feidhme.

(8) Cé go dteastaíonn níos mó maoinithe ó chúnamh seachtrach an Aontais, tá na hacmhainní atá ar fáil don chúnamh sin teoranta mar gheall ar chás eacnamaíoch agus buiséadach an Aontais. Ní mór don Choimisiún, dá bhrí sin, an úsáid is éifeachtúla is féidir a bhaint as na hacmhainní atá ar fáil, go háirithe trí ionstraimí airgeadais a úsáid a bhfuil éifeacht ghiarála acu. Méadaítear an éifeacht ghiarála sin trí úsáid agus athúsáid na gcistí arna n‑infheistiú agus arna nginiúint ag na hionstraimí airgeadais a cheadú.

(9) Ba cheart leasanna airgeadais an Aontais a chosaint trí bhíthin beart comhréireach ar feadh an timthrialla caiteachais, lena n‑áirítear neamhrialtachtaí a chosc, a bhrath agus a imscrúdú, cistí a cailleadh, a íocadh go mícheart nó a úsáideadh go mícheart a aisghabháil agus, nuair is iomchuí, pionóis. Ba cheart na bearta sin a chur i gcrích i gcomhréir leis na comhaontaithe is infheidhme arna dtabhairt i gcrích le heagraíochtaí idirnáisiúnta agus le tríú tíortha.

(10) Ba cheart breis forálacha a dhéanamh le haghaidh modhanna maoinithe, chosaint leasanna airgeadais an Aontais, rialacha maidir le náisiúntacht agus le bunús, agus meastóireacht na nIonstraimí,

TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:

TEIDEAL I

CUR CHUN FEIDHME

Airteagal 1

Ábhar agus prionsabail

1. Bunaítear leis an Rialachán seo na rialacha agus na dálaí chun cúnamh airgeadais an Aontais a chur ar fáil do ghníomhaíochtaí, lena n‑áirítear cláir ghníomhaíochta agus bearta eile, faoi na hIonstraimí seo a leanas: an Ionstraim maidir le Comhar um Fhorbairt (‘DCI’), an Ionstraim Eorpach i gcomhair Daonlathais agus Cearta an Duine (‘EIDHR’), an Ionstraim Eorpach um Chomharsanacht (‘ENI’), an Ionstraim le haghaidh Cobhsaíochta (‘IfS’), an Ionstraim um Chomhar maidir le Sábháilteacht Núicléach (‘INSC’), an Ionstraim um Chúnamh Réamhaontachais (‘IPA’) agus an Ionstraim um Chomhpháirtíocht, dá dtagraítear go comhpháirteach ‘na hIonstraimí’ agus ‘an Ionstraim is infheidhme’ ar bhonn aonair anseo feasta.

2. Déanfaidh an Coimisiún a áirithiú go gcuirtear gníomhaíochtaí chun feidhme i gcomhréir le cuspóirí na hIonstraime is infheidhme, agus i gcomhréir le cosaint éifeachtach leasanna airgeadais an Aontais. Beidh an cúnamh airgeadais arna chur ar fáil ar bhonn na nIonstraimí comhsheasmhach leis na rialacha agus leis na nósanna imeachta atá leagtha síos sa Rialachán Airgeadais, lena gcuirtear ar fáil an creat bunúsach airgeadais agus dlí le haghaidh a gcur chun feidhme.

3. Agus an Rialachán seo á chur i bhfeidhm, tabharfaidh an Coimisiún tús áite d’úsáid na nósanna imeachta is solúbtha, nuair is féidir agus is iomchuí i bhfianaise chineál na gníomhaíochta, d'fhonn cur chun feidhme éifeachtach agus éifeachtúil a áirithiú.

Airteagal 2

Cláir ghníomhaíochta, bearta aonair agus bearta speisialta a ghlacadh

1. Glacfaidh an Coimisiún cláir ghníomhaíochta bhliantúla nó ilbhliantúla, nuair is gá, bunaithe ar na doiciméid tháscacha chlárúcháin dá dtagraítear san Ionstraim is infheidhme.

Go heisceachtúil, agus go háirithe i gcás nár glacadh le clár gníomhaíochta go fóill, féadfaidh an Coimisiún, ar bhonn na ndoiciméad táscach clárúcháin, bearta aonair a ghlacadh faoi na rialacha agus na nósanna imeachta céanna leis na cláir ghníomhaíochta.

I gcás riachtanas, dálaí nó gealltanas gan choinne agus a bhfuil údar cuí leo, féadfaidh an Coimisiún bearta speisialta a ghlacadh nach ndéantar foráil dóibh sna doiciméid tháscacha chlárúcháin. Ina theannta sin, d’fhéadfaí leas a bhaint as bearta speisialta leis an aistriú ó chabhair éigeandála chuig oibríochtaí fadtéarmacha forbartha a éascú, lena n‑áirítear bearta chun daoine a ullmhú níos fearr le déileáil le géarchéimeanna athfhillteacha.

2. Glacfar, i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 15(3), cláir ghníomhaíochta agus bearta aonair dá bhforáiltear i mír 1 a sáraíonn cúnamh airgeadais an Aontais EUR 10 milliún ina leith mar aon le bearta speisialta a sáraíonn cúnamh airgeadais an Aontais EUR 30 milliún ina leith.

Ní bheidh gá leis an nós imeachta sin le haghaidh clár agus beart gníomhaíochta atá faoi bhun na dtairseach thuasluaite, agus le haghaidh leasuithe neamhshubstaintiúla a dhéanfar ina leith sin. Coigeartuithe teicniúla iad leasuithe neamhshubstaintiúla amhail síneadh a chur leis an tréimhse cur chun feidhme, cistí a athshannadh laistigh den bhuiséad tuartha, nó méid an bhuiséid a mhéadú nó a laghdú níos lú ná 20 % den bhuiséad tosaigh, ar an gcoinníoll nach gcuirfeadh na leasuithe seo isteach go mór ar chuspóirí an chláir nó an bhirt ghníomhaíochta tosaigh. Sa chás sin, cuirfear cláir ghníomhaíochta, bearta agus leasuithe neamhshubstaintiúla a dhéanfar ina leith sin in iúl do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle laistigh de mhí amháin ó thráth a nglactha.

3. Ar mhórchúiseanna práinne a bhfuil údar cuí leo, amhail géarchéimeanna, cásanna iar-ghéarchéime agus cásanna leochaileachta nó bagairtí don daonlathas, don smacht reachta, do chearta an duine nó do shaoirsí bunúsacha, féadfaidh an Coimisiún gníomhartha cur chun feidhme a ghlacadh lom láithreach, lena n‑áirítear leasuithe ar na cláir agus na bearta reatha gníomhaíochta, i gcomhréir leis an nós imeachta dá dtagraítear in Airteagal 15(4).

4. Tabharfar faoi scagadh iomchuí comhshaoil, lena n‑áirítear le haghaidh thionchair an athraithe aeráide agus na bithéagsúlachta, ar leibhéal an tionscadail, lena n‑áirítear, nuair is infheidhme é, measúnú ar an tionchar ar an gcomhshaol (MTC) le haghaidh tionscadal atá íogair ó thaobh an chomhshaoil de, go háirithe le haghaidh mórbhonneagar nua. Nuair is ábhartha, bainfear leas as measúnuithe straitéiseacha comhshaoil (MSC) i gcur chun feidhme clár earnála. Áiritheofar rannpháirtíocht páirtithe leasmhara i measúnuithe comhshaoil mar aon le rochtain phoiblí ar na torthaí.

Airteagal 3

Bearta tacaíochta

1. Féadfar a chumhdach le maoiniú an Aontais caiteachas le haghaidh chur chun feidhme na nIonstraimí agus le haghaidh bhaint amach a gcuid cuspóirí, lena n‑áirítear tacaíocht riaracháin a bhaineann le hullmhúchán, bearta leantacha, faireachán, gníomhaíochtaí iniúchóireachta agus meastóireachta is gá go díreach le haghaidh cur chun feidhme dá leithéid, mar aon le caiteachas ag toscaireachtaí an Aontais ar an tacaíocht riaracháin is gá leis na hoibríochtaí arna maoiniú faoi na hIonstraimí a bhainistiú.

2. Ar an gcoinníoll go mbaineann na gníomhaíochtaí atá liostaithe i bpointí (a), (b) agus (c) le cuspóirí ginearálta na hIonstraime is infheidhme arna cur chun feidhme trí bhíthin na gníomhaíochta, féadfar an méid seo a leanas a chumhdach faoi mhaoiniú an Aontais:

(a) staidéir, cruinnithe, faisnéis, múscailt faisnéise, oiliúint, gníomhaíochtaí foilsithe agus aon chaiteachas eile ar riarachán nó ar chúnamh teicniúil is gá le haghaidh bhainistíocht na ngníomhaíochtaí,

(b) gníomhaíochtaí taighde agus staidéir ar shaincheisteanna iomchuí agus scaipeadh na ngníomhaíochtaí agus na staidéar sin,

(c) caiteachas a bhaineann le soláthar faisnéise agus gníomhaíochtaí cumarsáide, lena n‑áirítear cumarsáid chorparáideach thosaíochtaí polaitiúla an Aontais.

3. Féadfar bearta tacaíochta a mhaoiniú lasmuigh de raon feidhme na ndoiciméad táscach clárúcháin. Nuair is infheidhme é, glacfaidh an Coimisiún bearta tacaíochta i gcomhréir leis an nós imeachta comhairleach dá dtagraítear in Airteagal 15(2).

TEIDEAL II

Forálacha maidir leis na modhanna maoinithe

Airteagal 4 Forálacha ginearálta maoinithe

1. Féadfar cúnamh airgeadais an Aontais a chur ar fáil, inter alia, trí bhíthin na gcineálacha maoinithe seo a leanas atá beartaithe sa Rialachán Airgeadais:

(a)     deontais;

(b)     conarthaí soláthair le haghaidh seirbhísí, soláthairtí nó oibreacha;

(c)     tacaíocht bhuiséadach;

(d)     ranníocaíochtaí le cistí iontaobhais arna mbunú ag an gCoimisiún;

(e)     ionstraimí airgeadais amhail iasachtaí, ráthaíochtaí, cothromas nó samhail chothromais, infheistíochtaí nó rannpháirteachais, agus ionstraimí roinnte riosca, a d’fhéadfadh bheith i dteannta deontas;

(f)      scairshealbha nó rannpháirteachais chothromais in institiúidí idirnáisiúnta airgeadais, lena n‑áirítear bainc forbartha réigiúnaí.

Ina theannta sin, d’fhéadfaí cúnamh airgeadais an Aontais a chur ar fáil, i gcomhréir leis an Rialachán Airgeadais, trí bhíthin ranníocaíochtaí le cistí idirnáisiúnta, réigiúnacha nó náisiúnta, amhail iad siúd arna mbunú nó arna mbainistiú ag an mBanc Eorpach Infheistíochta, ag eagraíochtaí idirnáisiúnta, ag Ballstáit nó ag tíortha comhpháirtíochta agus réigiúin chomhpháirtíochta, chun cómhaoiniú a mhealladh ó líon deontóirí, nó chuig cistí arna mbunú ag deontóir amháin nó níos mó ar mhaithe le cur chun feidhme comhpháirteach tionscadal.

2. Maidir le cur chun feidhme na n-ionstraimí airgeadais dá dtagraítear i bpointe (e) agus i gcomhréir le hAirteagal 18(4) den Rialachán Airgeadais, déanfar ioncam agus aisíocaíochtaí arna nginiúint le hionstraim airgeadais amháin a shannadh don ionstraim airgeadais chomhfhreagrach mar ioncam atá sannta go hinmheánach. I gcás ionstraimí airgeadais a bunaíodh sa Chreat Airgeadais Ilbhliantúil don tréimhse 2007-2013, déanfar ioncam agus aisíocaíochtaí a shannadh don ionstraim airgeadais nua choibhéiseach sa tréimhse 2014-2020.

3. Déanfaidh an Coimisiún cúnamh airgeadais an Aontais a chur chun feidhme faoi mar a fhorálann an Rialachán Airgeadais, go díreach ag ranna an Choimisiúin, toscaireachtaí an Aontais agus ag gníomhaireachtaí feidhmiúcháin, nó go hindíreach trí bhíthin cúraimí cur chun feidhme buiséid a chur de chúram ar na haonáin atá liostaithe sa Rialachán Airgeadais, lena n‑áirítear faoi bhainistíocht chomhpháirteach leis na Ballstáit.

4. Roghnófar na cineálacha maoinithe dá dtagraítear i mír 1 agus in Airteagal 6(1), agus na modhanna cur chun feidhme dá dtagraítear i mír 3, ar bhonn a gcumais cuspóirí sonracha na ngníomhaíochtaí a bhaint amach, agus costais na rialuithe, an t‑ualach riaracháin, agus an riosca neamhchomhlíonta lena bhfuil coinne a chur san áireamh inter alia. Maidir le deontais, áireofar leis seo breithniú ar úsáid cnapshuimeanna, rátaí comhréidh agus ar scálaí costas aonaid.

5. Féadfar gníomhaíochtaí arna maoiniú faoi na hIonstraimí a chur chun feidhme le cómhaoiniú comhthreomhar agus comhpháirteach.

I gcás cómhaoinithe chomhthreomhair, déantar gníomhaíocht a dheighilt ina líon eilimintí so-aitheanta agus déanann na comhpháirtithe éagsúla a chuireann cómhaoiniú ar fáil iad sin a mhaoiniú ar bhealach a fhágann gur féidir úsáid dheiridh an mhaoinithe a aithint i gcónaí.

I gcás cómhaoinithe chomhpháirtigh, déantar costas iomlán gníomhaíochta a roinnt idir na comhpháirtithe a chuireann an cómhaoiniú ar fáil agus comhthiomsaítear na hacmhainní ar bhealach a fhágann nach féidir an fhoinse maoinithe a aithint a thuilleadh le haghaidh aon ghníomhaíochta faoi leith arna gabháil de láimh mar chuid den ghníomhaíocht.

6. Cé go bhféadfaí dul in iontaoibh an chineáil maoinithe dá dtagraítear i mír 1 nó in Airteagal 6(1), d’fhéadfaí an comhar idir an tAontas agus a chuid comhpháirtithe a bheith sna foirmeacha seo a leanas inter alia:

(a) socruithe triantánacha trína ndéanann an tAontas a gcúnamh do thír chomhpháirtíochta nó do réigiún comhpháirtíochta a chomhordú le tríú tíortha,

(b) bearta comhair riaracháin amhail nascadh idir institiúidí poiblí, údaráis áitiúla, comhlachtaí náisiúnta poiblí nó aonáin phríobháideacha dlí ar a gcuirtear de chúram cúraimí seirbhíse poiblí Ballstáit agus cúraimí seirbhíse poiblí tíre comhpháirtíochta nó réigiúin chomhpháirtíochta, mar aon le bearta comhair lena mbaineann saineolaithe ón earnáil phoiblí a seoltar iad ó na Ballstáit agus óna n‑údaráis réigiúnacha agus áitiúla,

(c) ranníocaíochtaí leis na costais is gá chun comhpháirtíocht phríobháideach phoiblí a bhunú agus a riar, agus

(d) cláir tacaíochta um beartas earnála, trína gcuireann an tAontas tacaíocht ar fáil do chlár earnála tíre comhpháirtíochta

(e) i gcás an IPA agus an ENI, ranníocaíochtaí le rannpháirtíocht na dtíortha i gcláir agus i ngníomhaireachtaí an Aontais.

Airteagal 5

Cánacha, dleachtanna agus muirir

Ní ghinfidh cúnamh an Aontais bailiú cánacha sonracha, dleachtanna sonracha nó muirear sonrach ná ní chuirfidh sé i ngníomh iad.

Nuair is infheidhme é, déanfar forálacha iomchuí a chaibidliú le tíortha comhpháirtíochta d’fhonn na gníomhaíochtaí lena gcuirtear chun feidhme cúnamh airgeadais an Aontais a dhíolmhú ó chánacha, ó dhleachtanna custaim agus ó mhuirir fhioscacha eile. Dá uireasa sin, beidh na cánacha, na dleachtanna agus na muirir sin incháilithe faoi na dálaí atá leagtha síos sa Rialachán Airgeadais.

Airteagal 6

Forálacha sonracha maoinithe

1. De bhreis ar na cineálacha maoinithe dá dtagraítear in Airteagal 4(1), d’fhéadfaí cúnamh airgeadais an Aontais faoi na hIonstraimí seo a leanas a chur ar fáil i gcomhréir leis an Rialachán Airgeadais trí bhíthin na gcineálacha maoinithe seo a leanas freisin:

(a) faoin DCI agus faoin ENI, faoiseamh ó fhiachais, faoi chláir faoisimh ó fhiachais arna gcomhaontú go hidirnáisiúnta;

(b) faoin DCI agus faoin Ionstraim le haghaidh Cobhsaíochta, i gcásanna eisceachtúla, cláir earnála agus ghinearálta allmhairithe, a d’fhéadfadh a bheith sna foirmeacha seo a leanas:

(i)         cláir earnála allmhairithe chomhchineáil;

(ii)         cláir earnála allmhairithe trína gcuirtear malartú eachtrach ar fáil chun allmhairí a mhaoiniú don earnáil i dtrácht; nó

(iii)        cláir ghinearálta allmhairithe trína gcuirtear malartú eachtrach ar fáil chun allmhairí ginearálta réimse leathan táirgí a mhaoiniú;

(c) dámhachtain dhíreach faoin EIDHR den mhéid a leanas:

(i)         deontais luacha ísil do chosantóirí chearta an duine le gníomhaíochtaí práinneacha cosanta a mhaoiniú;

(ii)         deontais le gníomhaíochtaí a mhaoiniú sna dálaí nó sna cásanna is deacra dá dtagraítear in Airteagal 2(4) den EIDHR sa chás go mbeadh foilsiú glao ar thograí míchuí. Ní sháróidh na deontais sin EUR 2 000 000 agus beidh fad tréimhse suas le 18 mí acu, a fhéadfar a shíneadh le sé mhí sa bhreis i gcás bacainní oibiachtúla agus gan choinne ar a gcur chun feidhme.

(iii)        deontais

– d’Oifig Ard-Choimisinéir na Náisiún Aontaithe um Chearta an Duine;

– don Ionad Eorpach Idir-Ollscoile um Chearta an Duine agus um an Daonlathú (European Inter-University Centre for Human Rights and Democratisation), ina gcuirtear Céim Mháistir Eorpach ar fáil i gCearta an Duine agus sa Daonlathú agus Clár Comhaltachta AE‑NA, agus a líonra gaolmhar ollscoileanna ina gcuirtear dioplómaí i gcearta an duine ar fáil, atá go hiomlán inrochtana do náisiúnaigh de chuid tríú tíortha.

2. D’fhéadfaí cúnamh airgeadais an Aontais faoin IPA agus faoin ENI a chur chun feidhme i mbainistiú comhpháirteach i gcomhar leis na Ballstáit, agus i mbainistiú indíreach le haghaidh Comhair Trasteorann faoin ENI, ar an gcoinníoll go ndéantar na rialacha a bhaineann go sonrach le hearnáil mar aon leis na rialacha comhlántacha atá de dhíth faoin Rialachán Airgeadais agus faoi fhorálacha iomchuí eile a chur san áireamh i ngníomh tarmligthe arna ghlacadh ar bhonn na hIonstraime is infheidhme.

3. D’fhéadfaí gealltanais bhuiséadacha le haghaidh gníomhaíochtaí faoin IPA agus faoin ENI a shíneann thar bhreis agus aon bhliain airgeadais amháin a mhiondealú thar roinnt blianta i dtráthchodanna bliantúla.

Airteagal 7

Leasanna airgeadais an Aontais a chosaint

1. Déanfaidh an Coimisiún bearta iomchuí lena n-áiritheofar, nuair a chuirtear gníomhaíochtaí arna maoiniú faoin Rialachán seo chun feidhme, go gcosnófar leasanna airgeadais an Aontais trí bhearta coisctheacha a chur i bhfeidhm i gcoinne calaoise, éillithe agus aon ghníomhaíochtaí neamhdhleathacha eile, trí sheiceálacha éifeachtacha a dhéanamh agus, má bhraitear neamhrialtachtaí, trí mhéideanna a íocadh go mícheart a ghnóthú nó, i gcásanna iomchuí nuair is é an stát nó institiúid phoiblí tríú tír an tairbhí, trí na méideanna sin a fháil ar ais mar aisíocaíocht. I gcás inarb iomchuí, cuirfear pionóis éifeachtacha, chomhréireacha agus dhíspreagthacha i bhfeidhm freisin.

2. Beidh cumhacht ag an gCoimisiún agus ag an gCúirt Iniúchóirí, iniúchtaí a dhéanamh ar bhonn doiciméad agus ar an láthair, ar gach tairbhí deontais, ar gach conraitheoir agus ar gach fochonraitheoir agus ar thríú páirtithe eile a fuair cistí de chuid an Aontais.

Féadfaidh an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF) seiceálacha agus cigireachtaí ar an láthair a dhéanamh ar oibreoirí eacnamaíocha a mbaineann an cistiú sin go díreach nó go hindíreach leo i gcomhréir leis na nósanna imeachta atá leagtha síos i Rialachán (Euratom, CE) Uimh. 2185/96 ón gComhairle[6] d’fhonn a shuí ar tharla calaois, éilliú nó aon ghníomhaíocht neamhdhleathach eile a dhéanfadh difear do leasanna airgeadais an Aontais i ndáil le comhaontú deontais nó cinneadh deontais nó le conradh a bhaineann le cistiú an Aontais.

Gan dochar don chéad fhomhír agus don dara fomhír, trí chomhaontuithe le tríú tíortha agus le heagraíochtaí idirnáisiúnta, trí chomhaontuithe deontais, trí chinntí deontais agus trí chonarthaí a thig ón Rialachán seo a chur chun feidhme, cumhachtófar go sainráite don Choimisiún, don Chúirt Iniúchóirí agus do OLAF iniúchtaí, seiceálacha ar an láthair agus cigireachtaí den sórt sin a dhéanamh.

TEIDEAL III

Rialacha maidir le náisiúntacht agus le bunús le haghaidh soláthair phoiblí, deontais agus nósanna imeachta dámhachtana eile

Airteagal 8

Rialacha coiteanna

1. Beidh rannpháirtíocht i ndámhachtain conarthaí soláthair, agus i nósanna imeachta deontais agus dámhachtana eile le haghaidh gníomhaíochtaí arna maoiniú faoin Rialachán seo chun leasa tríú páirtithe ar oscailt do na daoine uile ar náisiúnaigh de thír incháilithe iad, agus do na daoine dlítheanacha uile atá bunaithe go héifeachtach i dtír incháilithe mar atá sainithe le haghaidh na hIonstraime is infheidhme sna hAirteagail a leanas den Teideal seo, agus d’Eagraíochtaí Idirnáisiúnta.

2. I gcás gníomhaíochtaí arna gcómhaoiniú go comhpháirteach le comhpháirtí, nó arna gcur chun feidhme trí cheann de na comhlachtaí ar ar cuireadh de chúram bainistiú indíreach a dhéanamh, nó arna gcur chun feidhme trí Chiste Iontaobhais arna bhunú leis an gCoimisiún i gcomhréir leis an Rialachán Airgeadais, beidh tíortha atá incháilithe faoi rialacha an chomhlachta sin, mar atá sainithe sna comhaontuithe arna ndéanamh leis an gcomhlacht cómhaoinithe nó cur chun feidhme, nó arna socrú i ngníomh bunaithe an chiste iontaobhais, incháilithe d’ainneoin na rialacha sonracha dá bhforáiltear sna hAirteagail a leanas. Ina theannta sin, comhaontóidh an comhlacht cómhaoinithe nó cur chun feidhme na rialacha incháilitheachta atá leagtha síos sa Rialachán seo a chur i bhfeidhm mar atá sonraithe sna comhaontuithe céanna.

3. I gcás gníomhaíochtaí arna maoiniú le ceann de na hIonstraimí agus, ina theannta sin, le hionstraim eile le haghaidh gníomhaíochta seachtraí, lena n‑áirítear an Ciste Eorpach Forbraíochta, nó i gcás gníomhaíochtaí de chineál domhanda, réigiúnach nó trasteorann lena ngabhann tíortha is tairbhithe freisin atá incháilithe faoi rialacha na n‑ionstraimí sin, d’fhéadfaí a mheas gurb incháilithe chun críocha na gníomhaíochta sin na tíortha a shainaithnítear faoi aon cheann de na hIonstraimí sin.

4. Is de thionscnamh tíre incháilithe a bheidh na soláthairtí agus na n-earraí uile arna gceannach faoi chonradh soláthair, nó i gcomhréir le comhaontú deontais, arna maoiniú faoin Rialachán seo. Mar sin féin, féadfaidh siad teacht ó aon tír i gcás ina gceadaítear an nós imeachta iomaíoch caibidlithe a úsáid. Chun críocha an Rialacháin seo, tá an téarma ‘tionscnamh’ sainmhínithe i reachtaíocht iomchuí an Aontais i ndáil le rialacha tionscnaimh chun críocha custaim.

5. Ní bhaineann na rialacha faoin Teideal seo le daoine nádúrtha atá fostaithe nó atá ar conradh go dleathach ar bhealach eile ag conraitheoir incháilithe nó, nuair is infheidhme é, ag fochonraitheoir, agus ní chruthaítear leis na rialacha srianta ar náisiúntacht le haghaidh na ndaoine nádúrtha sin.

6. Sa chás go ndéantar foráil sa Rialachán Airgeadais do dhiscréid i rogha an chonraitheora, tabharfar tosaíocht do sholáthar áitiúil agus réigiúnach nuair is iomchuí.

7. De mhaolú ar an uile riail eile, d’fhéadfaí incháilitheacht mar atá sainmhínithe sa Teideal seo a shrianadh agus aird ar náisiúntacht, ar logánú nó ar chineál na n‑iarratasóirí, sna cásanna ina gceanglaítear a leithéid le cineál agus le cuspóirí na gníomhaíochta agus de réir mar is gá le haghaidh chur chun feidhme éifeachtach na gníomhaíochta. D’fhéadfadh go mbeadh feidhm ag na srianta sin leis an rannpháirtíocht maidir le nósanna imeachta a dhámhachtain i gcás gníomhaíochtaí comhair trasteorann go háirithe.

8. Na tairgeoirí, na hiarratasóirí agus na hiarrthóirí a mbronnfar conarthaí orthu, urramóidh siad an reachtaíocht chomhshaoil is infheidhme, lena n-áirítear comhaontuithe comhshaoil iltaobhacha, agus croíchaighdeáin saothair a comhaontaíodh go hidirnáisiúnta[7].

Airteagal 9

An DCI, an ENI, an Ionstraim um Chomhpháirtíocht agus an INSC

1. Beidh tairgeoirí, iarratasóirí agus iarrthóirí ó na tíortha seo a leanas incháilithe le haghaidh cistiúcháin faoin DCI, faoin ENI, faoin Ionstraim um Chomhpháirtíocht agus faoin INSC:

(a) Ballstáit, tíortha is iarrthóirí agus iarrthóirí ionchasacha mar atá aitheanta ag an Aontas, agus baill an Limistéir Eorpaigh Eacnamaíoch;

(b) i ndáil leis an ENI, tíortha comhpháirtíochta atá cumhdaithe faoin ENI agus Cónaidhm na Rúise i gcás ina dtarlaíonn an nós imeachta iomchuí i gcomhthéacs na gclár comhair ilnáisiúnta agus trasteorann ina mbíonn siad rannpháirteach;

(c) tíortha agus críocha i mbéal forbartha, mar atá sainithe ag Coiste Cúnaimh Forbartha na hEagraíochta um Chomhar agus Fhorbairt Eacnamaíochta (‘OECD-DAC’), nach comhaltaí iad den ghrúpa G-20, agus tíortha agus críocha thar lear atá cumhdaithe i gCinneadh [2001/822/CE ón gComhairle an 27 Samhain 2001[8]];

(d) tíortha i mbéal forbartha mar atá sainithe ag an OECD-DAC, ar comhaltaí iad den ghrúpa G-20, agus tíortha agus críocha eile, i gcás gur tairbhithe iad den ghníomhaíocht arna maoiniú ag an Aontas faoi na hionstraimí atá cumhdaithe ag an Airteagal seo;

(e) tíortha a mbunaíonn an Coimisiún rochtain chómhalartach ar chúnamh seachtrach ina leith. D’fhéadfaí rochtain chómhalartach a dheonú, le haghaidh tréimhse teoranta d’aon bhliain amháin ar a laghad, nuair a dhéanann tír incháilitheacht a dheonú ar choinníollacha comhionanna le haonáin ón Aontas agus ó thíortha incháilithe faoi na hIonstraimí atá cumhdaithe san Airteagal seo. Déanfaidh an Coimisiún cinneadh maidir leis an rochtain chómhalartach agus lena fad tréimhse i gcomhréir leis an nós imeachta comhairleach dá dtagraítear in Airteagal 15(2), agus tar éis dul i gcomhairliúchán leis an tír thairbhíoch nó leis na tíortha tairbhíocha lena mbaineann; agus

(f) Ballstát den OECD-DAC, i gcás conarthaí arna gcur chun feidhme i dtír is lú forbairt, mar atá sainithe ag an OECD-DAC.

2. D’fhéadfadh an Coimisiún glacadh le tairgeoirí, le hiarratasóirí agus le hiarrthóirí ó thíortha neamh‑incháilithe nó le hearraí ó thíortha neamh‑incháilithe sna cásanna seo a leanas:

(a)     tíortha ag a bhfuil naisc thraidisiúnta eacnamaíocha, thrádála nó gheografacha le tíortha tairbhíocha comharsanachta, nó

(b)     cur chun feidhme socruithe triantánacha comhair le tríú tíortha; nó

(c)     práinn nó do-úsáideacht táirgí agus seirbhísí i margaí na dtíortha lena mbaineann, nó cásanna eile a bhfuil údar cuí leo ina ndéanfadh na rialacha incháilitheachta réadú tionscadail, cláir nó gníomhaíochta dodhéanta nó thar a bheith deacair.

3. Maidir le gníomhaíochtaí arna gcur chun feidhme i mbainistiú comhpháirteach, tá an Ballstát iomchuí ar tharmlig an Coimisiún cúraimí cur chun feidhme chuige i dteideal tairgeoirí, iarratasóirí agus iarrthóirí ó thíortha neamh‑incháilithe i gcomhréir le mír 2, nó earraí ó thíortha neamh‑incháilithe i gcomhréir le hAirteagal 8(4), a ghlacadh, thar ceann an Choimisiúin, amhail is go bhfuil sé incháilithe.

Airteagal 10

IPA

1. Beidh tairgeoirí, iarratasóirí agus iarrthóirí ó na tíortha seo a leanas incháilithe le haghaidh cistiúcháin faoin IPA:

(a) Ballstáit, tíortha tairbhíocha atá cumhdaithe faoin IPA, baill an Limistéir Eorpaigh Eacnamaíoch agus tíortha comhpháirtíochta atá cumhdaithe faoin ENI, agus

(b) tíortha deontóra a mbunaíonn an Coimisiún rochtain chómhalartach ar chúnamh seachtrach ina leith faoi na dálaí atá leagtha síos in Airteagal 9(1)(e).

2. D’fhéadfadh an Coimisiún glacadh le tairgeoirí, le hiarratasóirí agus le hiarrthóirí ó thíortha neamh‑incháilithe nó le hearraí ó thíortha neamh‑incháilithe i gcásanna a bhfuil údar cuí leo,

(a) dá ndéanfadh na rialacha incháilitheachta réadú gníomhaíochta dodhéanta nó thar a bheith deacair ar bhonn do-úsáideachta táirgí agus seirbhísí i margaí na dtíortha lena mbaineann, nó i gcás práinne ollmhóire, nó

(b) chun socruithe triantánacha comhair a chur chun feidhme le tríú tíortha.

3. Maidir le gníomhaíochtaí arna gcur chun feidhme i mbainistiú comhpháirteach, tá an Ballstát iomchuí ar tharmlig an Coimisiún cúraimí cur chun feidhme chuige i dteideal tairgeoirí, iarratasóirí agus iarrthóirí ó thíortha neamh‑incháilithe i gcomhréir le mír 2, nó earraí ó thíortha neamh‑incháilithe i gcomhréir le hAirteagal 8(4), a ghlacadh, thar ceann an Choimisiúin, amhail is go bhfuil sé incháilithe.

Airteagal 11

An Ionstraim le haghaidh Cobhsaíochta agus an EIDHR

1. Gan dochar do theorainneacha is gné dhílis de chineál agus de chuspóirí na gníomhaíochta dá bhforáiltear in Airteagal 8(7), beidh rannpháirtíocht i ndámhachtain conarthaí nó deontas soláthair, mar aon le hearcú saineolaithe, ar oscailt gan teorainneacha faoin Ionstraim le haghaidh Cobhsaíochta agus faoin EIDHR.

2. Beidh na comhlachtaí agus na gníomhaithe seo a leanas incháilithe faoin EIDHR le haghaidh cistiúcháin i gcomhréir le hAirteagal 4(1) agus le hAirteagal 6(1)(c):

(a) eagraíochtaí na sochaí sibhialta, lena n‑áirítear eagraíochtaí neamhrialtasacha agus neamhbhrabúsacha agus fondúireachtaí polaitiúla, eagraíochtaí pobalbhunaithe agus gníomhaireachtaí neamhbhrabúsacha den earnáil phríobháideach, institiúidí agus eagraíochtaí agus líonraí díobh ar an leibhéal áitiúil, náisiúnta, réigiúnach agus idirnáisiúnta;

(b) gníomhaireachtaí, institiúidí agus eagraíochtaí neamhbhrabúsacha den earnáil phoiblí, agus líonraí ar leibhéal áitiúil, náisiúnta, réigiúnach agus idirnáisiúnta;

(c) comhlachtaí parlaiminte náisiúnta, réigiúnacha agus idirnáisiúnta, nuair is gá seo d’fhonn cuspóirí na hionstraime a bhaint amach agus nach féidir an beart ata beartaithe a mhaoiniú faoi ionstraim eile um chúnamh seachtrach den Aontas;

(d) eagraíochtaí idir-rialtasacha idirnáisiúnta agus réigiúnacha;

(e) daoine nádúrtha, aonáin gan pearsantacht dhlítheanach agus, i gcásanna eisceachtúla a bhfuil údar cuí leo, comhlachtaí nó gníomhaithe eile nach bhfuil sainaitheanta sa mhír seo, nuair is gá seo d’fhonn cuspóirí na hionstraime a bhaint amach.

Airteagal 12

Meastóireachtaí ar ghníomhaíochtaí

1. Déanfaidh an Coimisiún faireachán agus athbhreithniú go tráthrialta ar a gcuid gníomhaíochtaí, agus meastóireacht ar thorthaí cur chun feidhme beartas agus gníomhaíochtaí earnála, agus ar éifeacht an chláraithe, nuair is iomchuí, trí bhíthin meastóireachtaí neamhspleácha seachtracha, d’fhonn a dheimhniú ar baineadh amach nó nár baineadh na cuspóirí agus lena chumasú moltaí a fhoirmiú d’fhonn oibríochtaí amach anseo a fheabhsú.

2. Seolfaidh an Coimisiún a chuid tuarascálacha meastóireachta chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle mar eolas. Féadfaidh na Ballstáit iarraidh ar mheastóireachtaí sonracha a phlé sna Coistí dá dtagraítear in Airteagal 15. Cuirfear torthaí na meastóireachtaí sin san áireamh nuair a bheidh cláir á gceapadh agus nuair a bheidh acmhainní á gcionroinnt.

3. Déanfaidh an Coimisiún na páirtithe leasmhara iomchuí uile a thabhairt le chéile a oiread is iomchuí sa chéim mheastóireachta de chúnamh an Aontais arna chur ar fáil faoin Rialachán seo.

TEIDEAL IV

FORÁLACHA COITEANNA EILE

Airteagal 13

Tuarascáil dhébhliantúil

1. Scrúdóidh an Coimisiún an dul chun cinn atá déanta maidir le cur chun feidhme na mbeart um chúnamh airgeadais arna ndéanamh i ngníomhaíocht sheachtrach agus cuirfidh sé tuarascáil ar an gcur chun feidhme agus ar na torthaí agus, a mhéid is féidir, ar aschuir agus ar thionchair phríomhúla chúnamh airgeadais an Aontais faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle gan dara bliain ó 2016 ar aghaidh. Déanfar an tuarascáil seo a chur faoi bhráid Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus Choiste na Réigiún chomh maith.

2. Cuimseofar sa tuarascáil dhébhliantúil faisnéis a bhaineann leis an mbliain roimhe faoi na bearta arna maoiniú, torthaí na gcleachtaí faireacháin agus meastóireachta, rannpháirtíocht na gcomhpháirtithe iomchuí, agus cur chun feidhme gealltanas buiséadach agus leithreasaí faoi chomhair íocaíochtaí. Déanfar measúnú sa tuarascáil ar thorthaí chúnamh airgeadais an Aontais agus, a mhéid is féidir, bainfear leas as táscairí sonracha agus intomhaiste dá fheidhm maidir le cuspóirí na nIonstraimí a bhaint amach.

Airteagal 14

Gníomhú ar son na haeráide agus caiteachas ar an mbithéagsúlacht

Beidh an cistiúchán arna leithdháileadh i gcomhthéacs na nIonstraimí faoi réir córais rianaithe bhliantúil bunaithe ar mhodheolaíocht an OECD (‘marcóirí Rio’), a bheidh comhtháite sa mhodheolaíocht reatha do bhainistíocht feidhmíochta chláir an AE, chun caiteachas a bhaineann le gníomhaíocht ar son na haeráide agus leis an mbithéagsúlacht a chainníochtú ar leibhéal na gclár gníomhaíochta, na mbeart aonair agus na mbeart speisialta dá dtagraítear in Airteagal 2(1), agus atá taifeadta laistigh de mheastóireachtaí agus de thuarascálacha débhliantúla. Déanfar meastachán bliantúil ar an gcaiteachas foriomlán a bhaineann le gníomhaíocht ar son na haeráide agus leis an mbithéagsúlacht ar bhonn na ndoiciméad táscach clárúcháin arna nglacadh.

FORÁLACHA CRÍOCHNAITHEACHA

Airteagal 15

Coistí

1. Tabharfaidh na coistí arna mbunú leis na hIonstraimí cúnamh don Choimisiún.

2. I gcás ina ndéanfar tagairt don mhír seo, beidh feidhm ag Airteagal 4 de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.

I gcás ina mbeidh tuairim an choiste le fáil trí nós imeachta i scríbhinn, cuirfear deireadh leis an nós imeachta sin gan toradh nuair a chinnfidh cathaoirleach an choiste amhlaidh, laistigh den teorainn ama chun tuairim a thabhairt, nó nuair a iarrfaidh tromlach simplí de chomhaltaí an choiste é.

3. I gcás ina ndéanfar tagairt don mhír seo, beidh feidhm ag Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.

I gcás ina mbeidh tuairim an choiste le fáil trí nós imeachta i scríbhinn, cuirfear deireadh leis an nós imeachta sin gan toradh nuair a chinnfidh cathaoirleach an choiste amhlaidh, laistigh den teorainn ama chun tuairim a thabhairt, nó nuair a iarrfaidh tromlach simplí de chomhaltaí an choiste é.

4. I gcás ina ndéanfar tagairt don mhír seo, beidh feidhm ag Airteagal 8 de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011, i gcomhar le hAirteagal 5 den Rialachán sin.

Fanfaidh an cinneadh a ghlacfar i bhfeidhm ar feadh fhad tréimhse an doiciméid, an chláir ghníomhaíochta nó an bhirt arna ghlacadh nó arna leasú.

Airteagal 16

Athbhreithniú agus meastóireacht ar na hIonstraimí

1. Bunóidh an Coimisiún tuarascáil, tráth nach déanaí ná an 31 Nollaig 2017, ar bhaint amach chuspóirí na nIonstraimí uile trí mheán táscairí torthaí agus tionchar trína ndéantar éifeachtúlacht úsáid na n‑acmhainní agus bhreisluach Eorpach na nIonstraimí a thomhas, d’fhonn cinneadh a dhéanamh maidir le hathnuachan, leasú nó fionraí na gcineálacha gníomhaíochta arna gcur chun feidhme faoi na hIonstraimí. Sa bhreis air sin, díreofar sa tuarascáil ar dheiseanna simpliúcháin, comhtháiteacht inmheánach agus sheachtrach na mbeart, ábharthacht leanúnach na gcuspóirí uile, chomh maith leis an gcaoi ina rannchuidíonn na bearta le tosaíochtaí an Aontais d'fhás cliste, inbhuanaithe agus uilechuimsitheach. Cuirfear aon torthaí agus aon chonclúidí maidir le tionchar fadtéarmach na nIonstraimí san áireamh sa tuarascáil.

2. Cuirfear an tuarascáil sin faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle, agus beidh tograí reachtacha in éineacht léi, más cuí, lena dtugtar isteach na leasuithe is gá ar na hIonstraimí.

3. Úsáidfear luachanna na dtáscairí an 1 Eanáir 2014 mar bhunús le measúnú a dhéanamh ar a mhéid a baineadh amach na cuspóirí.

4. Ceanglóidh an Coimisiún ar thíortha comhpháirtíochta na sonraí agus an fhaisnéis uile is gá, i gcomhréir leis na gealltanais idirnáisiúnta maidir le héifeachtacht cabhrach, le faireachán agus meastóireacht na mbeart lena mbaineann a cheadú.

5. Déanfar measúnú ar na tionchair níos fadtéarmaí agus ar inbhuanaitheacht éifeachtaí na nIonstraimí i gcomhréir leis na rialacha agus leis na nósanna imeachta a bheidh infheidhme an tráth sin.

Airteagal 17

Teacht i bhfeidhm

Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an tríú lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

Beidh an Rialachán seo ina cheangal go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach i ngach Ballstát.

Beidh feidhm aige ón 1 Eanáir 2014 ar aghaidh.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil, an

Thar ceann Pharlaimint na hEorpa              Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán                                               An tUachtarán

[1]               Rialachán (AE) Uimh. 182/2011. Féadfaidh breathnóir ón mBanc Eorpach Infheistíochta páirt a ghlacadh in imeachtaí na gCoistí maidir le ceisteanna a bhaineann leis an mBanc, i gcomhréir le rialacha nós imeachta an choiste (féach Rialacha Caighdeánacha Nós Imeachta le haghaidh Coistí, IO C 206, 12.7.2011, lch. 11).

[2]               Amhail dá dtagraítear in aithris 6.

[3]               IO L 55, 28.2.2011, lch. 13.

[4]               Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 1605/2002 ón gComhairle an 25 Meitheamh 2002 maidir leis an Rialachán Airgeadais is infheidhme maidir le buiséad ginearálta na gComhphobal Eorpach (IO L 248, 16.9.2002, lch. 1).

[5]               Rialachán (CE, EURATOM) Uimh. 2342/2002 ón gCoimisiún an 23 Nollaig 2002 lena leagtar síos rialacha mionsonraithe chun Rialachán (EC, Euratom) Uimh. 1605/2002 ón gComhairle maidir leis an Rialachán Airgeadais is infheidhme maidir le buiséad ginearálta na gComhphobal Eorpach a chur chun feidhme (IO L 357, 31.12.2002, lch. 1).

[6]               IO L 292, 15.11.1996, lch. 2.

[7]               Croíchaighdeáin saothair an ILO, Coinbhinsiúin maidir le saoirse comhlachais agus cómhargáil, díothú an tsaothair éigeantaigh, díothú an idirdhealaithe maidir le fostaíocht agus saothar agus díothú an tsaothair leanaí.

[8]               IO L 314, 30.11.2001, lch. 1.