(1)

Le Rialachán (CEE) Uimh. 2821/71, tugtar de chumhacht don Choimisiún Airteagal 101(3) den Chonradh a chur i bhfeidhm trí rialachán i leith aicmí áirithe de chomhaontuithe, cinntí agus cleachtais chomhbheartaithe a thagann faoi raon feidhme Airteagal 101(1) den Chonradh agus arb é is cuspóir dóibh an speisialtóireacht, lena n-áirítear na comhaontuithe is gá chun an speisialtóireacht sin a bhaint amach.

(2)

I Rialachán (CE) Uimh. 1218/2010 ón gCoimisiún (3) sainítear aicmí de chomhaontuithe speisialtóireachta ar mheas an Coimisiún go gcomhlíontar leo de ghnáth na coinníollacha a leagtar síos in Airteagal 101(3) den Chonradh. Is é an 30 Meitheamh 2023 is dáta éaga don Rialachán sin. I bhfianaise na taithí dearfaí ar an iomlán maidir le cur i bhfeidhm an Rialacháin sin agus torthaí na meastóireachta ar an Rialachán, is iomchuí rialachán blocdhíolúine nua a ghlacadh.

(3)

Is é is aidhm don Rialachán seo cosaint éifeachtach na hiomaíochta agus slándáil dhlíthiúil leordhóthanach do ghnóthais a áirithiú. Ba cheart go gcuirfear san áireamh le saothrú na gcuspóirí sin an gá atá leis an maoirseacht riaracháin agus an creat reachtach a shimpliú a mhéid is féidir.

(4)

Maidir le cur i bhfeidhm Airteagal 101(3) den Chonradh trí bhíthin rialacháin, ní gá na comhaontuithe sin a fhéadann teacht faoi Airteagal 101(1) den Chonradh a shainmhíniú. Sa mheasúnú aonair ar na comhaontuithe faoi Airteagal 101(1) den Chonradh, ní mór roinnt tosca a chur san áireamh, agus go háirithe struchtúr an mhargaidh ábhartha.

(5)

Ba cheart tairbhe na díolúine a bhunaítear leis an Rialachán seo a bheith teoranta do na comhaontuithe sin lenar féidir glacadh le deimhneacht leordhóthanach go gcomhlíonann siad coinníollacha Airteagal 101(3) den Chonradh. Faoi leibhéal áirithe cumhachta margaidh is féidir a thoimhdiú go ginearálta, chun Airteagal 101(3) den Chonradh a chur i bhfeidhm, go sáróidh éifeachtaí dearfacha na gcomhaontuithe speisialtóireachta aon iarmhairt dhiúltach ar an iomaíocht.

(6)

Ba cheart feidhm a bheith ag an Rialachán seo maidir le comhaontuithe a bhaineann le monarú earraí agus ullmhú seirbhísí. Tagraíonn ullmhú seirbhísí do ghníomhaíochtaí a dhéantar go réamhtheachtach ó sholáthar seirbhísí do chustaiméirí (mar shampla, comhar i gcruthú nó oibriú ardáin trína soláthrófar seirbhís). Ní thagann soláthar seirbhísí do chustaiméirí faoi raon feidhme an Rialacháin seo, ach amháin i gcás ina gcomhaontaíonn na páirtithe seirbhísí a ullmhaítear faoin gcomhaontú speisialtóireachta a sholáthar go comhpháirteach.

(7)

Is é is dóichí go gcuideoidh comhaontuithe speisialtóireachta le feabhas a chur ar mhonarú earraí nó ar ullmhú seirbhísí agus ar a ndáileadh sa chás go mbeadh scileanna, sócmhainní nó gníomhaíochtaí comhlántacha ag na páirtithe, toisc sa chás sin ceadaíonn an comhaontú dóibh díriú ar mhonarú earraí áirithe nó ar ullmhú seirbhísí áirithe agus ar an gcaoi sin oibriú ar bhealach níos éifeachtaí agus na táirgí a sholáthar ar bhealach níos saoire. I bhfianaise na hiomaíochta éifeachtaí, is dócha go bhfaighidh tomhaltóirí cion cothrom de na tairbhí a bheidh mar thoradh air.

(8)

D’fhéadfadh na tairbhí sin teacht as comhaontuithe trína n-éiríonn páirtí amháin nó níos mó as earraí áirithe a mhonarú nó as seirbhísí áirithe a ullmhú, go hiomlán nó go páirteach, i bhfabhar páirtí nó páirtithe eile (‘speisialtóireacht aontaobhach’); ar an dara dul síos, d’fhéadfadh na tairbhí sin teacht as comhaontuithe trína n-éiríonn dhá pháirtí nó níos mó as earraí áirithe ach éagsúla a mhonarú nó seirbhísí áirithe ach éagsúla a ullmhú go hiomlán nó go páirteach i bhfabhar páirtí nó páirtithe eile (‘speisialtóireacht chómhalartach’), agus ar an tríú dul síos, d’fhéadfadh na tairbhí sin teacht as comhaontuithe trína ngabhann dhá pháirtí nó níos mó orthu féin earraí áirithe a mhonarú nó seirbhísí áirithe a ullmhú go comhpháirteach (‘comhtháirgeadh’).

(9)

Ba cheart cur i bhfeidhm an Rialacháin seo maidir le comhaontuithe speisialtóireachta aontaobhacha agus cómhalartacha a theorannú do chásanna ina bhfuil na páirtithe gníomhach ar an margadh táirgí céanna. Mar sin féin, ní gá go mbeadh na páirtithe gníomhach ar an margadh geografach céanna. Ina theannta sin, níor cheart go gcuirfeadh coincheapa na speisialtóireachta aontaobhaí agus cómhalartaí de cheangal ar pháirtí acmhainneacht a laghdú, toisc gur leor é má laghdaíonn sé a mhéideanna táirgeachta.

(10)

Chun a áirithiú go dtiocfaidh tairbhí na speisialtóireachta i gcrích gan páirtí amháin an margadh a fhágáil iartheachtach ón táirgeadh go hiomlán, níor cheart comhaontuithe speisialtóireachta aontaobhacha agus cómhalartacha a chumhdach leis an Rialachán seo ach amháin i gcás ina bhforálann siad d’oibleagáidí soláthair agus ceannaigh. Féadfaidh oibleagáidí soláthair agus ceannaigh a bheith de chineál eisiach, cé nach gá sin.

(11)

Ba cheart feidhm a bheith ag an Rialachán seo maidir le comhaontuithe comhtháirgthe arna ndéanamh ag páirtithe atá gníomhach cheana féin ar an margadh táirgí céanna ach freisin ag páirtithe ar mian leo dul isteach i margadh táirgí trí bhíthin an chomhaontaithe comhtháirgthe. Níor cheart go gcuirfeadh coincheap an chomhaontaithe comhtháirgthe de cheangal ar na páirtithe a ngníomhaíochtaí aonair maidir le monarú earraí nó ullmhú seirbhísí a laghdú lasmuigh de raon feidhme an tsocraithe chomhpháirtigh atá beartaithe dóibh.

(12)

Is féidir a thoimhdiú, i gcás nach mó ná leibhéal áirithe é an sciar den mhargadh ábhartha atá ag na páirtithe maidir leis na táirgí is ábhar do chomhaontú speisialtóireachta, go n-eascróidh tairbhí eacnamaíocha as an gcomhaontú, de ghnáth, i bhfoirm barainneachtaí scála nó raon feidhme nó teicneolaíochtaí táirgthe níos fearr, agus ag an am céanna go bhféadann custaiméirí a gcion cothrom a fháil de na tairbhí a thiocfaidh as freisin.

(13)

I gcás inar táirgí idirmheánacha iad na táirgí a chumhdaítear le comhaontú speisialtóireachta a úsáideann ceann amháin nó níos mó de na páirtithe go hiomlán nó go páirteach faoi chuing mar ionchur dá dtáirgeadh féin de tháirgí iartheachtacha, ar táirgí iad a dhíolann siad ar an margadh ina dhiaidh sin, ba cheart an díolúine a thugtar leis an Rialachán seo a bheith coinníollach freisin ar an sciar den mhargadh atá ag na páirtithe ar an margadh ábhartha maidir leis na táirgí iartheachtacha sin nach sáraíonn leibhéal áirithe. Sa chás sin, dá gcuirfí an sciar den mhargadh atá ag na páirtithe san áireamh ar leibhéal an táirge idirmheánaigh amháin, dhéanfaí neamhaird den riosca ionchasach maidir le foriamh nó méadú ar phraghas na n-ionchur d’iomaitheoirí ar leibhéal na dtáirgí iartheachtacha.

(14)

Níl aon toimhde ann go dtagann na comhaontuithe speisialtóireachta faoi raon feidhme Airteagal 101(1) den Chonradh nó nach gcomhlíontar leo coinníollacha Airteagal 101(3) den Chonradh i gcás ina sáraítear an tairseach maidir leis an sciar den mhargadh a leagtar amach sa Rialachán seo nó i gcás nach gcomhlíontar coinníollacha eile an Rialacháin seo. Sna cásanna sin, is gá measúnú aonair a dhéanamh ar an gcomhaontú speisialtóireachta faoi Airteagal 101 den Chonradh.

(15)

Níor cheart feidhm a bheith ag an díolúine a bhunaítear leis an Rialachán seo maidir le comhaontuithe ina bhfuil srianta nach bhfuil fíor-riachtanach chun na héifeachtaí dearfacha a thagann mar thoradh ar chomhaontaithe speisialtóireachta a bhaint amach. I bprionsabal, na comhaontuithe ina bhfuil cineálacha áirithe srianta dochta ar an iomaíocht, amhail socrú na bpraghsanna a ghearrtar ar thríú páirtithe, teorannú ar aschur nó ar dhíolacháin, agus leithdháileadh margaí nó custaiméirí, ba cheart na comhaontuithe sin a eisiamh ó thairbhe na díolúine a bhunaítear leis an Rialachán seo gan beann ar an sciar den mhargadh atá ag na páirtithe.

(16)

Leis an tairseach maidir leis an sciar den mhargadh, le neamhdhíolúine comhaontuithe áirithe agus leis na coinníollacha dá bhforáiltear sa Rialachán seo, áirithítear de ghnáth nach gcuireann na comhaontuithe a bhfuil feidhm ag an mblocdhíolúine maidir leo ar a gcumas do na páirtithe iomaíocht a dhíchur i leith cuid mhór de na táirgí nó na seirbhísí i gceist.

(17)

Ba cheart a léiriú sa Rialachán seo cásanna tipiciúla ina bhféadfaí a mheas gurb iomchuí tairbhe na díolúine atá bunaithe aige a tharraingt siar, de bhun Airteagal 29 de Rialachán (CE) Uimh. 1/2003 ón gComhairle (4).

(18)

Chun tabhairt i gcrích comhaontuithe speisialtóireachta a éascú, ar féidir leo tionchar a bheith acu ar struchtúr na bpáirtithe, ba cheart tréimhse bhailíochta an Rialacháin seo a shocrú ag 12 bhliain,

(a)

ríomhfar sciartha den mhargadh ar bhonn luach na ndíolachán ar an margadh; mura bhfuil sonraí maidir le luach na ndíolachán ar an margadh ar fáil, féadfar meastacháin a úsáid atá bunaithe ar fhaisnéis margaidh iontaofa eile, lena n-airítear méideanna díolachán ar an margadh;

(b)

déanfar sciartha den mhargadh a ríomh ar bhonn na sonraí a bhaineann leis an mbliain féilire roimhe sin; nó i gcás nach bhfuil an bhliain féilire roimhe sin ionadaíoch do sheasamh na bpáirtithe sa mhargadh ábhartha nó sna margaí ábhartha; déanfar sciartha den mhargadh a ríomh mar mheán na sciartha den mhargadh a bhí ag na páirtithe sna 3 bliana féilire roimhe sin;

(c)

déanfar an sciar den mhargadh atá i seilbh na ngnóthas dá dtagraítear in Airteagal 1(2), pointe (5) a chionroinnt go cothrom ar na gnóthais uile a bhfuil ceann amháin nó níos mó de na cearta nó na cumhachtaí acu a liostaítear in Airteagal 1(2), pointe (1);

(d)

más rud é nach mó ná 20 % na sciartha den mhargadh dá dtagraítear in Airteagal 3 i dtús báire, ach má thagann ardú orthu os cionn an leibhéil sin i gceann amháin ar a laghad de na margaí ábhartha, leanfaidh an díolúine a bhunaítear in Airteagal 2 d’fheidhm a bheith aici go ceann tréimhse 2 bhliain féilire as a chéile tar éis na bliana inar sáraíodh an tairseach 20 % den chéad uair.

(a)

socrú na bpraghsanna agus na táirgí speisialtóireachta á ndíol le tríú páirtithe, cé is moite de shocrú na bpraghsanna a ghearrtar ar gharchustaiméirí i gcomhthéacs an chomhdháilte;

(b)

an teorainn ar aschur nó ar dhíolacháin, cé is moite de na nithe seo a leanas:

(c)

leithdháileadh margaí nó custaiméirí.