(1)

Rinneadh Rialachán (CE) Uimh. 1234/2007 ón gComhairle (2) a aisghairm agus a ionadú le Rialachán (AE) Uimh. 1308/2013. Le Cuid II, Teideal II, Caibidil I, Roinn 1 de Rialachán (AE) Uimh. 1308/2013 leagtar síos rialacha maidir le caighdeáin mhargaíochta le haghaidh ola olóige agus cumhachtaítear don Choimisiún gníomhartha tarmligthe agus cur chun feidhme a ghlacadh chuige sin. Chun feidhmiú rianúil an mhargaidh in ola olóige a áirithiú sa chreat dlíthiúil nua, ní mór rialacha áirithe a ghlacadh trí bhíthin na ngníomhartha sin. Ba cheart na gníomhartha sin a theacht in ionad Rialachán (CEE) Uimh. 2568/91 ón gCoimisiún (3) agus Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) Uimh. 29/2012 ón gCoimisiún (4), nach mór a aisghairm dá bharr sin.

(2)

De bhrí go bhfuil airíonna orgánaileipteacha agus cothaitheacha áirithe ag an ola olóige, tá rochtain aici, d’ainneoin na gcostas táirgthe atá uirthi, ar mhargadh praghais réasúnta ard i gcomparáid le formhór na saillte plandúla eile. I bhfianaise staid sin an mhargaidh, ba cheart caighdeáin mhargaíochta a leagan síos le haghaidh olaí olóige lena ráthaítear cáilíocht na dtáirgí agus lena ndéantar an chalaois a chomhrac go héifeachtach. Ba cheart feabhas a chur ar fhaireachán éifeachtach ar chaighdeáin mhargaíochta freisin. Chuige sin ba cheart forálacha sonracha a leagan síos dá bharr sin.

(3)

Leis an taithí a fuarthas le 10 mbliana anuas ó chur chun feidhme chaighdeáin mhargaíochta an Aontais le haghaidh ola olóige agus ó chur chun feidhme seiceálacha comhréireachta léirítear gur gá gnéithe áirithe den chreat rialála a shimpliú agus a shoiléiriú.

(4)

Chun idirdhealú a dhéanamh idir na cineálacha éagsúla ola olóige, ba cheart saintréithe fisiceacha agus ceimiceacha gach ceann de na catagóirí ola olóige agus saintréithe orgánaileipteacha olaí olóige íona a chinneadh, chun íonacht agus cáilíocht na dtáirgí lena mbaineann a ráthú.

(5)

Ionas nach gcuirfí tomhaltóirí amú agus ionas nach gcruthófaí iomaíocht éagórach i margadh na hola olóige, níor cheart go gceadófaí ach na catagóirí ola olóige, a cheadaítear a dhíol leis an tomhaltóir deiridh, a mheascadh le holaí plandúla eile nó a ionchorprú i mbia-ábhair. Chun na himthosca éagsúla sna Ballstáit a chur san áireamh, ba cheart go gceadófaí dóibh toirmeasc a chur ar tháirgeadh cumasc den sórt sin ar a gcríoch.

(6)

Chun barántúlacht na hola olóige a dhíoltar a ráthú ba cheart an pacáistiú le haghaidh na trádála miondíola a bheith beag agus ba cheart córas dúnta leormhaith a bheith ann. Mar sin féin, ba cheart cead a bheith ag na Ballstáit pacáistiú níos mó a údarú le haghaidh bunaíochtaí comhchoiteanna.

(7)

Chun cuidiú leis an tomhaltóir táirgí a roghnú, tá sé ríthábhachtach, maidir leis na sonraí sainordaitheacha a luaitear ar an lipéad, go mbeidh siad soléite. Ba cheart rialacha a leagan síos dá bharr sin maidir le hinléiteacht agus comhchruinniú na faisnéise sainordaithí sa phríomhréimse radhairc.

(8)

Ba cheart ainmneacha na gcatagóirí ola olóige a bheith i gcomhréir leis na tuairiscí ar an ola olóige a mhargaítear laistigh de gach Ballstát, sa trádáil laistigh den Aontas agus sa trádáil le tríú tíortha mar a leagtar amach i gCuid VIII d’Iarscríbhinn VII a ghabhann le Rialachán (AE) Uimh. 1308/2013.

(9)

Tá sé léirithe i roinnt mhaith staidéar eolaíoch go ndéanann solas agus teas dochar do cháilíocht ola olóige. Ba cheart, dá bharr sin, dálaí stórála sonracha a léiriú go soiléir ar an lipéad chun a áirithiú go bhfuil eolas maith ag an tomhaltóir faoi na dálaí stórála is fearr.

(10)

De thoradh traidisiúin talmhaíochta agus cleachtais eastósctha agus cumaisc áitiúla d’fhéadfadh blas agus cáilíocht atá an-éagsúil a bheith ar olaí olóige íona atá indíolta go díreach ag brath ar a n-áit tionscnaimh. D’fhéadfadh difríochtaí praghsanna a bheith ann dá dheasca sin laistigh den chatagóir chéanna, rud a chuirfeadh isteach ar an margadh. Níl aon nasc idir difríochtaí substaintiúla agus tionscnamh i gcatagóirí eile d’ola olóige inite agus, dá dheasca sin, má luaitear an áit tionscnaimh ar phacáistiú ola den sórt sin d’fhéadfadh sé go gcreidfeadh tomhaltóirí nach ann do dhifríochtaí cáilíochta. Ionas nach ndéanfar saobhadh ar an margadh in ola olóige inite, ba cheart córas éigeantach Aontais a bhunú dá bharr sin chun an áit tionscnaimh a lipéadú, ar cheart é a theorannú d’olaí olóige úríona agus d’olaí olóige íona a chomhlíonann coinníollacha beachta.

(11)

San Aontas, tá sciar nach beag de na holaí olóige úríon agus na holaí olóige íona comhdhéanta de chumaisc olaí de thionscnamh Ballstát éagsúil agus tríú tíortha. Ba cheart forálacha a leagan síos maidir le lipéadú thionscnamh na gcumasc sin.

(12)

Féadfar sonrúchán tionscnaimh réigiúnach a chumhdach le sonrúchán tionscnaimh faoi chosaint (STFC) nó le tásc geografach faoi chosaint (TGFC) i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 1151/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (5). Ba cheart sonrúcháin lena léirítear tionscnamh réigiúnach a fhorchoimeád le haghaidh STFCanna nó TGFCanna chun mearbhall ar thomhaltóirí a sheachaint, rud a d’fhéadfadh suaitheadh sa mhargadh a bheith mar thoradh air. I gcás ola olóige allmhairithe, ba cheart na rialacha maidir le tionscnamh neamhfhabhair dá bhforáiltear i Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (6) a chomhlíonadh.

(13)

Ba cheart go bhféadfaí leanúint d’úsáid a bhaint as trádmharcanna atá ann cheana a n-áirítear tagairtí geografacha iontu ar choinníoll gur cláraíodh go hoifigiúil iad roimhe sin i gcomhréir le Treoir 89/104/CEE ón gComhairle (7) nó Rialachán (CE) Uimh. 40/94 ón gComhairle (8).

(14)

Má thagraíonn áit tionscnaimh ola olóige úríne nó ola olóige íne don Aontas nó do Bhallstát, léirítear leis sin ní hamháin an áit inar buanadh na hológa ach na teicnící agus na cleachtais eastósctha a mbíonn tionchar acu ar cháilíocht agus ar bhlas na hola freisin. Ar an gcaoi sin, leis an áit tionscnaimh, ba cheart tagairt don limistéar geografach ina bhfuarthas an ola olóige, arb é atá ann go ginearálta an limistéar inar eastóscadh an ola as na hológa. Mar sin féin, i gcásanna áirithe déantar an ola a eastóscadh in áit nach ionann í agus an áit inar buanadh na hológa agus ba cheart an fhaisnéis sin a lua ar an bpacáistiú nó ar na lipéid atá ceangailte den phacáistíocht lena áirithiú nach gcuirfear tomhaltóirí amú agus nach ndéanfar an margadh in ola olóige a shuaitheadh.

(15)

Nuair a fhormheastar monarchana pacáistithe ar an leibhéal náisiúnta i gcomhréir le hAirteagal 6 de Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2022/2105 ón gCoimisiún lena leagtar síos rialacha maidir le seiceálacha comhréireachta ar chaighdeáin mhargaíochta le haghaidh ola olóige agus modhanna anailíse ar shaintréithe ola olóige (9), ba cheart an tsainaithint alfa-uimhriúil a shanntar don mhonarcha pacáistithe a áireamh ar lipéad na hola olóige, chun gurbh ann d’inrianaitheacht níos fearr agus gurbh fhearr a d’fhéadfaí tomhaltóirí a chosaint.

(16)

I gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 1169/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (10), níl na tásca a léirítear ar an lipéad ann chun an ceannaitheoir a chur amú, maidir le saintréithe na hola olóige lena mbaineann go háirithe, nó trí airíonna nach mbaineann léi a chur síos dí, nó trína thabhairt le tuiscint go mbaineann saintréithe ar leith léi nuair is é rud é i bhfírinne go baineann na hairíonna sin leis an gcuid is mó de na holaí. Maidir le tásca roghnacha áirithe a úsáidtear go coitianta a bhaineann go sonrach leis an ola olóige, tá rialacha comhchuibhithe de dhíth chun maíomh den chineál sin a shainmhíniú go beacht agus chun a áirithiú gur féidir a gcruinneas a fhíorú. I bhfianaise tásc áirithe atá á n-úsáid go forleathan agus a dtábhachta ó thaobh an gheilleagair de, ba cheart critéir oibiachtúla maidir lena n-úsáid a bhunú chun soiléireacht a thabhairt isteach i margadh na hola olóige.

(17)

Dá réir sin, ba cheart an coincheap “céadfháscadh fuar” agus an coincheap “eastóscadh fuar” a bheith ag freagairt do mhodh táirgthe traidisiúnta atá sainithe go teicniúil.

(18)

Rinneadh téarmaí áirithe lena dtugtar tuairisc ar na saintréithe orgánaileipteacha a thagraíonn do bhlas nó do bholadh olaí olóige úríona nó olaí olóige íona a shainmhíniú in Iarscríbhinn IX a ghabhann le Rialachán (AE) Uimh. 1308/2013. Ionas nach gcuirfí tomhaltóirí amú, níor cheart aon téarma eile lena dtugtar tuairisc ar shaintréithe orgánaileipteacha olaí olóige úríona nó olaí olóige íona a úsáid chun tuairisc a thabhairt ar na holaí sin. Ba cheart úsáid na dtéarmaí sin ar lipéad olaí olóige úríona agus olaí olóige íona a fhorchoimeád le haghaidh olaí a bhfuil sé fíoraithe ina leith, tríd mhodh anailíse comhfhreagrach Chomhairle Idirnáisiúnta na nOlóg, go dtéann na saintréithe sin leo.

(19)

Má dhéantar tagairt don aigéadacht aisti féin tugtar le fios go mícheart gurb ann do dhearbhscála cáilíochta rud a chuirfeadh tomhaltóirí amú toisc nach bhfuil sa toisc sin ach luach cainníochtúil a bhaineann le paraiméadair fhisiceimiceacha eile (luach sárocsaíde, cion céarach agus ionsú ultraivialait). Dá bharr sin, nuair a dhéantar tagairt d’aigéadacht ar lipéad, ba cheart na paraiméadair sin a lua freisin.

(20)

Ionas nach gcuirfí tomhaltóirí amú, nuair a léireofaí paraiméadair fhisiceimiceacha den sórt sin ar an lipéad, ba cheart gurbh é a bheadh iontu sin an luach uasta a d’fhéadfadh na paraiméadair sin a bhaint amach faoin dáta marthanachta íosta.

(21)

Chun faisnéis a chur ar fáil do thomhaltóirí maidir le haois an táirge ba cheart cead a bheith ag oibreoirí bliain a mbuainte a lua ar lipéad olaí olóige úríona agus olaí olóige íona ach níor cheart sin a dhéanamh ach amháin i gcás ina dtagann 100 % den ola sa choimeádán ó bhuain aon bhliana agus sa chás sin amháin. Ós rud é go gcuirtear tús leis an mbuain olóige de ghnáth i rith an fhómhair agus go gcuirtear críoch léi faoi earrach na bliana dár gcionn, is iomchuí an bealach leis an mbliain buainte a lipéadú.

(22)

Chun faisnéis maidir le haois olóige a chur ar fáil do thomhaltóirí, ba cheart cead a bheith ag na Ballstáit tásc na bliana buainte a dhéanamh éigeantach. Mar sin féin, d’fhonn suaitheadh ar fheidhmiú an mhargaidh a sheachaint, ba cheart an tásc éigeantach sin a theorannú dá dtáirgeadh intíre a fhaightear ó ológa a bhuaintear ar a gcríoch agus atá beartaithe iad a chur ar an margadh náisiúnta amháin. Chun é a chur ar a chumas don Choimisiún faireachán a dhéanamh ar chur i bhfeidhm cinnidh náisiúnta den sórt sin agus athbhreithniú a dhéanamh ar fhoráil fholuiteach an Aontais, i bhfianaise aon fhorbartha ábhartha ar fheidhmiú an mhargaidh aonair, ba cheart do na Ballstáit fógra a thabhairt faoina gcinneadh i gcomhréir le Rialachán Tarmligthe (AE) 2017/1183 (11).

(23)

Ba cheart beart a dhéanamh chun a áirithiú nach gcuirfidh bia-ábhair ina bhfuil ola olóige tomhaltóirí amú trí aird a tharraingt ar chlú ola olóige gan comhdhéanamh iarbhír an táirge a shonrú. Ba cheart dá bharr sin an céatadán ola olóige agus tásca áirithe a bhaineann go sonrach le táirgí nach bhfuil iontu ach cumasc d’olaí plandúla a thaispeáint go soiléir ar an lipéadú. Ina theannta sin, na forálacha speisialta maidir le bia-ábhair sholadacha a leasaítear go heisiach in ola olóige a leagtar síos i rialacháin shonracha, maidir le sairdíní, tuinníní agus tuinníní beaga go háirithe, ba cheart aird chuí a thabhairt orthu.

(24)

Ar mhaithe le simpliú, maidir le táirgí a leasaítear go heisiach in ola olóige, níor cheart ceanglas a bheith ann an céatadán ola a chuirtear isteach i gcoibhneas le meáchan iomlán an bhia-ábhair a lua ar an lipéad,

(a)

maidir le saintréithe na n-olaí olóige dá dtagraítear i gCuid VIII, pointí 1 go 6 d’Iarscríbhinn VII a ghabhann le Rialachán (AE) Uimh. 1308/2013;

(b)

maidir le caighdeáin mhargaíochta le haghaidh olaí olóige dá dtagraítear i gCuid VIII, pointí 1(a) agus (b) agus pointí 3 go 6, d’Iarscríbhinn VII a ghabhann le Rialachán (AE) Uimh. 1308/2013 nuair a dhíoltar iad leis an gcustaiméir deiridh agus iad curtha i láthair sa staid nádúrtha nó i mbia-ábhar.

(a)

féadfaidh an tásc “céadfháscadh fuar” a bheith ar olaí olóige úríona nó olaí olóige íona, agus orthu sin amháin, a fhaightear ag teocht faoi bhun 27 °C ón gcéadfháscadh meicniúil ar an taos olóige le córas eastósctha ina n-úsáidtear faisceáin hiodrálacha;

(b)

féadfaidh an tásc “eastóscadh fuar” a bheith ar olaí olóige úríona nó olaí olóige íona, agus orthu sin amháin, a fhaightear ag teocht faoi bhun 27 °C tríd an taos olóige a shíothlú nó a lártheifneoiriú;

(c)

ní bheidh tásca ar shaintréithe orgánaileipteacha ann a thagraíonn do bhlas nó do bholadh ach amháin i gcás olaí olóige úríona agus olaí olóige íona. Is iad na saintréithe orgánaileipteacha mar a shainítear in Iarscríbhinn IX a ghabhann le Rialachán (AE) Uimh. 1308/2013, agus iad sin amháin, a fhéadfaidh a bheith ar an lipéad agus má bhíonn siad bunaithe, agus sa chás sin amháin, ar mheasúnú a dhéantar de réir an mhodha dá dtagraítear in Iarscríbhinn I, pointe 5 a ghabhann le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2022/2105 ón gCoimisiún. Leagtar amach na sainmhínithe agus na raonta torthaí, lenar féidir na saintréithe orgánaileipteacha a chur in iúl, in Iarscríbhinn II a ghabhann leis an Rialachán seo;

(d)

ní fheadfaidh an tásc ar an aigéadacht uasta a bhfuil coinne léi faoin dáta íosmharthanachta dá dtagraítear in Airteagal 9(1), pointe(f), de Rialachán (AE) Uimh. 1169/2011 a bheith ann ach amháin má tá tásc ag gabháil leis, i bhfoirm marcála den toise céanna agus sa réimse radhairc céanna, ar na huasluachanna maidir leis an gcion céarach sárocsaíde agus le hionsú ultraivialait, atá le cinneadh i gcomhréir le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2022/2105ón gCoimisiún, a mbeidh coinne leo faoin dáta sin.