(1)

Le Moladh 2003/670/CE ón gCoimisiún an 19 Meán Fómhair 2003 maidir le sceideal Eorpach na ngalar ceirde (1), mhol an Coimisiún do na Ballstáit sraith beart a chur chun feidhme, arb é is cuspóir dóibh gnéithe éagsúla dá mbeartais a bhaineann le galair cheirde a nuashonrú agus a fheabhsú. Baineann na bearta sin le haithint, cúiteamh agus cosc na ngalar ceirde, socrú na gcuspóirí náisiúnta chun breoiteachtaí ceirde a laghdú, tuairisciú agus taifeadadh na ngalar ceirde, bailiú sonraí maidir le heipidéimeolaíocht galar, cur chun cinn an taighde i réimse na dtinneas a bhaineann le gníomhaíocht cheirde, feabhas a chur ar dhiagnóisiú na ngalar ceirde, scaipeadh na sonraí staidrimh agus eipidéimeolaíochta maidir le galair cheirde, agus ról gníomhach a chur chun cinn le haghaidh córais náisiúnta sláinte poiblí agus cúraim sláinte i dtaca le galair cheirde a chosc.

(2)

Rinne ráig COVID-19 difear do na Ballstáit uile ó bhí tús 2020 ann, rud a chuir isteach go mór ar na hearnálacha agus ar na seirbhísí uile, agus a rinne difear do shláinte agus do shábháilteacht oibrithe ar fud an Aontais Eorpaigh (AE). Sa lá atá inniu ann, tá feabhas tagtha ar an staid eipidéimeolaíoch san Aontas a bhaineann le COVID-19, a bhuí go príomha le vacsaíní a bheith ar fáil go forleathan, ach tá dúshlán fós ann, go háirithe i bhfianaise ráigeanna nua COVID-19 a d’fhéadfadh a bheith ann agus theacht chun cinn athraithigh víreas SARS-CoV-2, chomh maith le cásanna de COVID fadmharthanach.

(3)

Sa chomhthéacs sin, d’fhógair an Coimisiún, i measc bearta eile, sa Teachtaireacht uaidh dar teideal ‘EU strategic framework on health and safety at work 2021-2027 - Occupational safety and health in a changing world of work’  (2) (“Creat Straitéiseach an Aontais Eorpaigh maidir le sláinte agus sábháilteacht ag an obair 2021-2027 — Sábháilteacht agus sláinte ceirde i saol oibre atá ag athrú”] (“Creat Straitéiseach an Aontais Eorpaigh”), go ndéanfadh sé nuashonrú ar Mholadh 2003/670/CE ón gCoimisiún chun COVID-19 a chur san áireamh, d’fhonn aitheantas ó na Ballstáit do COVID-19 mar ghalar ceirde a chur chun cinn agus d’fhonn cóineasú a spreagadh.

(4)

Tar éis ghlacadh Chreat Straitéiseach an Aontais Eorpaigh, bhunaigh an Coiste Comhairleach um Shábháilteacht agus Sláinte ag an Obair (ACSH) Meitheal thiomnaithe ag a bhfuil an sainordú dréacht-tuairim a ullmhú lena glacadh ag ACSH maidir leis an nuashonrú ar Mholadh 2003/670/CE chun COVID-19 a chur san áireamh. An 18 Bealtaine 2022, ghlac ACSH an tuairim ghaolmhar, ina moltar COVID-19 a chur san áireamh in Iarscríbhinn I a ghabhann le Moladh 2003/670/CE trí bhíthin iontráil nua, Uimh. 408, a chur isteach, lena dtagraítear do COVID-19 arb í obair i ndáil le galair a chosc, obair i gcúram sláinte agus i gcúram sóisialta agus obair i gcúnamh baile, nó, i gcomhthéacs paindéime, obair in earnálacha ina bhfuil ráig i ngníomhaíochtaí ar cruthaíodh go bhfuil riosca ionfhabhtaithe ina leith is cúis léi.

(5)

Cuirtear san áireamh sa Mholadh seo tuairim ACSH agus cuirtear COVID-19 isteach in Iarscríbhinn I a ghabhann leis an Moladh. Ba cheart an téarma “cúram sláinte agus cúram sóisialta” a thuiscint mar thagairt do na gníomhaíochtaí eacnamaíocha faoi roinn Q d’aicmiú staidrimh NACE Ath. 2 (3). A mhéid a bhaineann leis na gníomhaíochtaí eacnamaíocha seachas na gníomhaíochtaí sin a thagann faoi roinn Q d’aicmiú staidrimh NACE Ath. 2, ba cheart na coinníollacha a leagtar síos, i.e. gurb ann do “chomhthéacs paindéime” agus gurb ann do “ráig i ngníomhaíochtaí ar cruthaíodh go bhfuil riosca ionfhabhtaithe ina leith”, a thuiscint mar choinníollacha a leagtar síos go carnach. Maidir leis sin, ba cheart a thuiscint go bhfuil “comhthéacs paindéime” ann nuair a dhearbhaíonn comhlachtaí idirnáisiúnta inniúla, amhail an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte (EDS), gur paindéim dhomhanda atá i ráigeanna galar áirithe. Ba cheart do na Ballstáit “ráig” de réir bhrí fhoráil nua an Mholta a shainiú i gcomhréir leis an dlí náisiúnta nó leis an gcleachtas náisiúnta. Is ann do riosca ionfhabhtaithe “ar tugadh cruthúnas ina leith” i ngníomhaíochtaí ar ina leith, i gcomhréir leis an dlí náisiúnta nó leis an gcleachtas náisiúnta, a bunaíodh nasc cúisíoch idir obair sna gníomhaíochtaí sin agus nochtadh méadaithe do SARS-CoV-2.

(6)

I gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta agus i bhfianaise inniúlachtaí an Aontais agus na mBallstát faoi seach i réimsí na sláinte poiblí agus an bheartais shóisialta faoi na Conarthaí, ba cheart gur faoi na Ballstáit a bheadh sé, ag gníomhú dóibh i gcomhréir iomlán le dlí an Aontais, lena n-áirítear reachtaíocht an Aontais maidir le sábháilteacht agus sláinte ceirde, cinneadh a dhéanamh maidir leis na bearta sláinte poiblí atá le glacadh i gcomhthéacs aon phaindéime, lena n-áirítear na bearta sin a bhfuil feidhm acu maidir le hionaid oibre agus cuideachtaí, chomh maith leis an toradh gurb ann do ráig i ngníomhaíochtaí ar cruthaíodh go bhfuil riosca ionfhabhtaithe ina leith. Sa chomhthéacs sin, ba cheart aird a thabhairt go háirithe ar Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le mórbhagairtí trasteorann ar an tsláinte agus lena n-aisghairtear Cinneadh Uimh. 1082/2013/AE (2020/0322(COD)) (4).

(7)

I dtuarascáil 2021 Eurostat dar teideal “An fhéidearthacht atá ann COVID-19 a aithint mar ghalar de thionscnamh ceirde ar an leibhéal náisiúnta i dtíortha an Aontais agus i dtíortha CSTE” (5) léirítear go n-aithníonn formhór na mBallstát COVID-19 mar ghalar ceirde nó mar thionóisc ag an obair, i gcomhréir leis na coinníollacha a shainítear ar an leibhéal náisiúnta.

(8)

Cé gur ábhar é aitheantas na ngalar ceirde a bhfuil dlúthbhaint aige le dearadh córas slándála sóisialta, ar inniúlacht Ballstáit é, cuireann an Coimisiún chun cinn aitheantas na ngalar ceirde atá liostaithe ag na Ballstáit i sceideal Eorpach na ngalar ceirde. Mar a luaitear i gCreat Straitéiseach an Aontais Eorpaigh, tá gá fós le béim níos mó a leagan ar ghalair cheirde. I gcomhréir leis na prionsabail ghinearálta atá ann maidir le cosc, prionsabail atá ina gcuid lárnach de Threoir Réime 1989 maidir le Sábháilteacht agus Sláinte ag an Obair (6) agus de na treoracha gaolmhara maidir le sláinte agus sábháilteacht ag an obair, ba cheart an Moladh seo a bheith ina phríomhionstraim chun galair cheirde a chosc ar leibhéal an Aontais. Thairis sin, tá sé tábhachtach freisin tacaíocht a thabhairt d’oibrithe atá ionfhabhtaithe, go háirithe le COVID-19, agus do theaghlaigh a chaill baill teaghlaigh mar gheall ar nochtadh oibre.

(9)

I gcomhréir le Creat Straitéiseach an Aontais Eorpaigh, ba cheart iarraidh ar na Ballstáit páirt ghníomhach a thabhairt do na gníomhaithe uile, go háirithe do na comhpháirtithe sóisialta, i dtaca le bearta a fhorbairt chun galair cheirde a chosc go héifeachtach.

(10)

I gCreat Straitéiseach an Aontais Eorpaigh, tagraítear don ghá atá le bonn fianaise neartaithe chun bonn taca a chur faoin reachtaíocht agus faoin mbeartas, agus le taighde agus le bailiú sonraí, ar leibhéal an Aontais Eorpaigh agus ar an leibhéal náisiúnta araon, mar réamhchoinníoll chun galair agus tionóiscí a bhaineann leis an obair a chosc. Tá comhar agus malartú faisnéise, taithí agus dea-chleachtais ríthábhachtach le haghaidh anailís agus cosc feabhsaithe ar fud an Aontais.

(11)

Is ábhartha fós an moladh do na Ballstáit sonraí staidrimh agus eipidéimeolaíocha maidir le galair cheirde a aithnítear ar an leibhéal náisiúnta a chur ar aghaidh chuig an gCoimisiún agus a chur ar fáil do pháirtithe leasmhara, agus Rialachán (CE) Uimh. 1338/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (7) á chur san áireamh, agus i bhfianaise forbairtí a bhaineann leis na hoibreacha píolótacha i leith Staidreamh Eorpach um Ghalair Cheirde (EODS).

(12)

Is é an ról atá ag an nGníomhaireacht Eorpach um Shábháilteacht agus Sláinte ag an Obair, arna bunú le Rialachán (AE) 2019/126 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (8), inter alia, an fhaisnéis oibiachtúil theicniúil, eolaíoch agus eacnamaíoch atá ar fáil a sholáthar d’institiúidí agus do chomhlachtaí an Aontais agus do na Ballstáit agus an saineolas cáilithe a theastaíonn uathu a sholáthar dóibh chun beartais bhreithiúnacha éifeachtacha a leagan amach agus a chur chun feidhme, ar beartais iad arna gceapadh chun sábháilteacht agus sláinte oibrithe a chosaint, agus chun faisnéis theicniúil, eolaíoch agus eacnamaíoch a bhailiú, a anailísiú agus a scaipeadh sna Ballstáit. Dá réir sin, ba cheart don Ghníomhaireacht ról tábhachtach a bheith aici freisin i malartú faisnéise, taithí agus dea-chleachtais maidir le galair cheirde a chosc.

(13)

Is féidir le córais náisiúnta sláinte poiblí agus cúraim sláinte ról tábhachtach a bheith acu i dtaca le feabhas a chur ar chosc na mbreoiteachtaí ceirde, mar shampla trí fheasacht a mhúscailt i measc foirne leighis d’fhonn feabhas a chur ar eolas agus ar dhiagnóisiú na mbreoiteachtaí sin.

(14)

I bhfianaise na mbreithnithe thuas, agus á chur san áireamh, ar thaobh amháin, go bhfuil cuimsiú COVID-19 in Iarscríbhinn I a ghabhann leis an Moladh seo íogair ó thaobh ama de, go háirithe i bhfianaise ráigeanna nua COVID-19 a d’fhéadfadh a bheith ann agus teacht chun cinn athraithigh víreas SARS-CoV-2, agus, ar an taobh eile, go bhfuil Moladh 2003/670/CE fós ábhartha den chuid is mó agus oiriúnach dá fheidhm, ba cheart COVID-19 a bheith san áireamh in Iarscríbhinn I a ghabhann leis an Moladh seo agus ábhar Mholadh 2003/670/CE a athdhearbhú, gan dochar do nuashonruithe breise ar an Moladh seo ag céim níos déanaí,

1.

an sceideal Eorpach in Iarscríbhinn I a thabhairt isteach a luaithe is féidir ina ndlíthe, ina rialacháin nó ina bhforálacha riaracháin náisiúnta maidir le galair cheirde a aithnítear go heolaíoch atá faoi dhliteanas cúitimh agus atá faoi réir bearta coisctheacha;

2.

bearta a dhéanamh chun an ceart atá ag oibrí chun cúiteamh a fháil i leith galair cheirde a thabhairt isteach ina ndlíthe, ina rialacháin nó ina bhforálacha riaracháin náisiúnta i gcás ina bhfuil tinneas ar an oibrí nach bhfuil liostaithe in Iarscríbhinn I ach ar féidir a chruthú gur tinneas de thionscnamh agus de chineál ceirde é, go háirithe má tá an tinneas liostaithe in Iarscríbhinn II;

3.

bearta coisctheacha éifeachtacha a fhorbairt agus a fheabhsú maidir leis na galair cheirde a luaitear sa sceideal Eorpach in Iarscríbhinn I, agus páirt ghníomhach a thabhairt do na gníomhaithe uile agus, i gcás inarb iomchuí, faisnéis, taithí agus dea-chleachtas a mhalartú tríd an nGníomhaireacht Eorpach um Shábháilteacht agus Sláinte ag an Obair;

4.

cuspóirí náisiúnta cainníochtaithe a tharraingt suas d’fhonn rátaí galar ceirde aitheanta a laghdú, go háirithe na galair sin a áirítear sa sceideal Eorpach in Iarscríbhinn I;

5.

a áirithiú go dtuairisceofar gach cás de ghalair cheirde agus go mbeidh a staidreamh maidir le galair cheirde ag luí go comhleanúnach leis an sceideal Eorpach in Iarscríbhinn I, i gcomhréir leis an obair atá á déanamh ar an gcóras chun staidreamh Eorpach maidir le galair cheirde a chomhchuibhiú, ionas go mbeidh faisnéis faoin oibreán nó faoin bhfachtóir is cúis leis, faoin diagnóis leighis agus faoi ghnéas an othair ar fáil do gach cás de ghalar ceirde;

6.

córas a thabhairt isteach chun faisnéis nó sonraí a bhailiú maidir le heipidéimeolaíocht na ngalar atá liostaithe in Iarscríbhinn II agus maidir le heipidéimeolaíocht aon ghalair eile de chineál ceirde;

7.

taighde a chur chun cinn i réimse na dtinneas atá nasctha le gníomhaíocht ghairme, go háirithe na tinnis atá liostaithe in Iarscríbhinn II agus na neamhoird de chineál síceasóisialta a bhaineann leis an obair;

8.

a áirithiú go scaipfear go forleathan doiciméid chun cuidiú le diagnóisiú galar ceirde a áirítear ina sceidil náisiúnta, agus na fógraí maidir le diagnóisiú galar ceirde arna bhfoilsiú ag an gCoimisiún á gcur san áireamh go háirithe;

9.

sonraí staidrimh agus eipidéimeolaíocha maidir le galair cheirde a aithnítear ar an leibhéal náisiúnta a chur ar aghaidh chuig an gCoimisiún agus a chur ar fáil do pháirtithe leasmhara, go háirithe tríd an líonra faisnéise a bhunaigh an Ghníomhaireacht Eorpach um Shábháilteacht agus Sláinte ag an Obair;

10.

ról gníomhach a chur chun cinn do chórais náisiúnta cúraim sláinte i dtaca le galair cheirde a chosc, go háirithe trí fheasacht a mhúscailt i measc foirne leighis d’fhonn feabhas a chur ar eolas agus ar dhiagnóisiú na mbreoiteachtaí sin.