(1)

Bíonn an tAontas ag rannchuidiú le hardleibhéal cosanta do thomhaltóirí a áirithiú, agus le tomhaltóirí a chur i gcroílár an mhargaidh inmheánaigh trí thacú le beartais na mBallstát agus trí na bearta sin a chomhlánú trí bhíthin deimhin a dhéanamh de gur féidir le saoránaigh lántairbhe a bhaint as an margadh inmheánach agus, ar an dóigh sin, go dtugtar aird ar a leasanna dlíthiúla agus eacnamaíocha agus go gcosnaítear na leasanna sin mar is ceart. Cuid thábhachtach den mhargadh inmheánach agus a chumais trasteorann is ea earnáil seirbhísí airgeadais a fheidhmíonn go maith agus atá iontaofa. Is gá, chuige sin, creat stóinseach rialála agus maoirseachta a áirithíonn cobhsaíocht airgeadais, thacaíonn le geilleagar inbhuanaithe san am céanna. Ina theannta sin, ba cheart d'earnáil seirbhísí airgeadais a fheidhmíonn go maith agus atá iontaofa ardleibhéal cosanta a sholáthar do thomhaltóirí agus d'úsáideoirí deiridh eile seirbhísí airgeadais, lena n-áirítear infheisteoirí miondíola, coigilteoirí, sealbhóirí polasaí árachais, comhaltaí agus tairbhithe cistí pinsin, scairshealbhóirí aonair, iasachtaithe agus FBManna.

(2)

Ó bhí 2007 ann, tá buille buailte ag an ngéarchéim airgeadais agus eacnamaíoch ar mhuinín úsáideoirí deiridh eile seirbhísí airgeadais, go háirithe muinín tomhaltóirí. Chun a gcuid muiníne i bhfóntacht na hearnála airgeadais a athbhunú agus chun rannchuidiú lena dea-chleachtais, tá sé tábhachtach, mar sin cur le leibhéal rannpháirteachas agus rannpháirtíocht ghníomhach tomhaltóirí agus úsáideoirí deiridh eile seirbhísí airgeadais, lena n-áirítear infheisteoirí miondíola, coigilteoirí, sealbhóirí polasaí árachais, comhaltaí agus tairbhithe ciste pinsin, scairshealbhóirí aonair, iasachtaithe agus FBManna chomh maith le geallsealbhóirí a ionadaíonn a leasanna, i gceapadh beartas an Aontais agus i gceapadh beartas iltaobhach ábhartha eile i réimse an airgeadais.

(3)

Chun na cuspóirí sin a bhaint amach, tar éis tionscnamh traspháirtí ó Pharlaimint na hEorpa, thionscain an Coimisiún treoirthionscadal ag deireadh 2011 a raibh sé mar aidhm leis deontais a sholáthar chun tacú le lárionad saineolais airgeadais a fhorbairt a rachadh chun sochair do thomhaltóirí, d'úsáideoirí deiridh eile agus do gheallsealbhóirí a dhéanann ionadaíocht ar a leasanna siúd, chun feabhas a chur ar a gcumas sin bheith rannpáirteach i bpróiseas ceaptha beartas an Aontais i réimse na seirbhísí airgeadais agus chun forbairt córas baincéireachta athléimneach a chothú. Ba iad na príomhchuspóirí beartais a bhí ann a áirithiú go bhfaigheadh lucht ceaptha beartas an Aontais, agus dlí nua an Aontais á thionscnamh acu, tuairimí seachas tuairimí gairmithe de chuid na hearnála airgeadais, a áirithiú go ndéanfaí leasanna tomhaltóirí agus úsáideoirí deiridh eile na seirbhísí airgeadais a léiriú i ndlí nua an Aontais, gurbh fhearr a dhéanfaí an pobal trí chéile a chur ar an eolas faoi na saincheisteanna a bhíonn i dtreis i rialáil airgeadais, as a leanann feabhsú ar litearthacht airgeadais, agus a áirithiú go bhfeabhsófaí rannpháirteachas gníomhach tomhaltóirí agus úsáideoirí deiridh seirbhísí airgeadais eile i bpróiseas ceaptha beartas an Aontais i réimse na seirbhísí airgeadais, as a leanann dlí Aontais dea-chothromaithe.

(4)

Dá bharr sin, idir 2012 agus 2015, agus tar éis glao oscailte ar thograí, dhámh an Coimisiún deontais oibriúcháin do dhá einiteas neamhbhrabúis, mar atá Finance Watch agus Better Finance. Dámhadh na deontais sin in 2012 agus 2013 faoi threoirthionscadal a mhair dhá bhliain, agus, ó 2014, i bhfoirm gníomhaíocht ullmhúcháin. Anuas air sin, in 2016, cinneadh deontais ghníomhaíochta a sholáthar in ionad deontas oibriúcháin, toisc go n-áirítear le deontais gníomhaíochta go ndéantar rialú níos fearr ar chaiteachas bhuiséad an Aontais. Ós rud é gur féidir gníomhaíocht ullmhúcháin a úsáid go ceann suas le trí bliana as a chéile faoi Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 966/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), tá gá le gníomh reachtach chun bunús dlí sholáthar do chistiú gníomhachtaí den sórt sin ó 2017 ar aghaidh.

(5)

Cuireadh Finance Watch ar bun le deontais ón Aontas in 2011 mar chomhlachas idirnáisiúnta neamhbhrabúis faoi dhlí na Beilge. Is é an misean atá aige leasanna na sochaí sibhialta a chosaint i réimse an airgeadais. Mar thoradh ar dheontais ón Aontas, d'éirigh le Finance Watch foireann de shaineolaithe cáilithe a chur le chéile laistigh de ghearrthréimhse, a bhí in ann staidéir, anailís ar bheartais agus gníomhaíochtaí cumarsáide a dhéanamh i réimse na seirbhísí airgeadais.

(6)

D'eascair Better Finance as cónaidhmeanna Eorpacha infheisteoirí agus scairshealbhóirí a bhí ann cheana agus a atheagraíodh agus a athbhrandáladh roinnt uaireanta ó bhí 2009 ann. A bhuí le deontais ón Aontas, rinne Better Finance lárionad saineolais airgeadais a chur ar bun arb é a phríomhfhócas leasanna tomhaltóirí, infheisteoirí aonair, scairshealbhóirí aonair, coigilteoirí agus úsáideoirí deiridh eile seirbhísí airgeadais, rud atá ag luí lena cineál a mball agus a acmhainní.

(7)

Ba é an chonclúid a baineadh as an meastóireacht a rinneadh in 2015 ar an treoirthionscadal agus ar an ngníomhaíocht ullmhúcháin ina dhiaidh sin gur gnóthaíodh na cuspóirí beartais, a bheag nó a mhór. Tá obair déanta ag Finance Watch agus Better Finance ar réimsí comhlántacha beartais agus tá siad tar éis díriú ar phobail éagsúla. Chlúdaigh a ngníomhaíochtaí,le chéile, an chuid is mó de chlár oibre polaitiúil airgeadais an Aontais ó 2012 agus, a mhéid a lamháil a n-acmhainní, rinne Finance Watch agus Better Finance iarrachtaí a ngníomhaíocht a leathnú chun go mbeadh clúdach geografach leathan acu laistigh den Aontas.

(8)

Chuir an dá eagraíocht luach breise ar fáil d'iomlán ghníomhaíochtaí a mball náisiúnta agus do thomhaltóirí an Aontais. Is minic nach mbíonn an saineolas teicniúil a bhaineann go sonrach le seirbhísí airgeadais agus próiseas ceaptha beartas gaolmhar an Aontais ag eagraíochtaí náisiúnta atá ag déileáil le raon leathan saincheisteanna tomhaltóirí. Ina theannta sin, níor sainaithníodh aon eagraíochtaí comhchosúla eile ar leibhéal an Aontais go dtí seo. Cé gur thaispeáin an mheastóireacht nár fhreagair aon iarratasóir eile do na glaonna bliantúla comhleanúnacha don togra ó 2012, ba cheart don Chlár a bheith ar oscailt do thairbhithe féideartha eile tar éis dheireadh na tréimhse 2017-2020 má chomhlíonann siad ceanglais an Chláir.

(9)

In ainneoin iarrachtaí rialta, níor éirigh le Finance Watch and Better Finance mórchistiú cobhsaí a mhealladh ó dheontóirí nach cuid den tionscal airgeadais iad, agus, dá bhrí sin, tá an dá eagraíocht fós ag brath go mór ar chistiú ón Aontas chun a bheith inbhuanaithe ó thaobh airgeadais. Dá bhrí sin, tá gá le comhchistiúchán ón Aontas faoi láthair chun a áirithiú go bhfaighidh siad na hacmhainní is gá chun na cuspóirí beartais inmhianaithe a bhaint amach sna blianta atá amach romhainn, trí chobhsaíocht airgeadais a sholáthar do na heagraíochtaí sin agus dá saineolaithe agus dá bhfoireann riaracháin ar éirigh leo go dtí seo a ngníomhaíochtaí ábhartha a thosú laistigh de ghearrthréimhse. Dá bhrí sin, is gá clár Aontais a bhunú don tréimhse 2017–2020 chun tacú le gníomhaíochta Finance Watch agus Better Finance (an “Clár”), rud a fhorlíonfaidh beartais dá samhail a shaothraíonn na Ballstáit ar an leibhéal náisiúnta. Tá an chobhsaíocht airgeadais ríthábhachtach i gcaomhnú an tsaineolais, agus i gcás pleanáil tionscadail don dá eagraíocht. Ba cheart go mbeadh sé d'aidhm ag na heagraíochtaí a fhaigheann tacaíocht faoin gClár, mar sin féin, ar chion an mhaoinithe ó fhoinsí eile a mhéadú.

(10)

Dá leanfaí de bheith ag cistiú Finance Watch agus Better Finance le linn na tréimhse 2017–2020, a bheag nó a mhór mar a rinneadh faoin ngníomhaíocht ullmhúcháin, d'áiritheofaí go mairfeadh an dea-thionchar a bhí ag an dá eagraíocht go dtí seo. Ba cheart an clúdach airgeadais do chur chun feidhme an Chláir a bheith bunaithe ar na meánchostais iarbhír arna dtabhú ag gach eagraíocht idir 2012 agus 2015. Níor cheart go n-athródh an ráta cómhaoinithe uasta 60 % de mhaoiniú Aontais. Má leathnaítear an Clár agus an maoiniú comhfhreagrach níos faide ná2020 agus má thagann tairbhithe féideartha eile chun cinn, ba cheart an glao ar iarratasóirí a oscailt do gach eagraíocht eile a chomhlíonann critéir chuspóirí an Chláir, agus a chuireann leo.

(11)

Leagtar síos leis an Rialachán seo imchlúdach airgeadais do thréimhse iomlán an Chláir, arb éard a bheidh ann an príomh-mhéid tagartha, de réir bhrí phointe 17 de Chomhaontú Idirinstitiúideach an 2 Nollaig 2013 idir Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún maidir leis an smacht buiséadach, le comhar in ábhair bhuiséadacha agus le bainistíocht fhónta airgeadais (4), do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle le linn an nóis imeachta bhuiséadaigh bhliantúil.

(12)

Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú maidir leis an Rialachán seo a chur chun feidhme, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún i leith na cláir oibre bhliantúla a bhunú.

(13)

Gach bliain, roimh an 30 Samhain, ba cheart do gach tairbhí tuairisc a thíolacadh ar na gníomhaíochtaí chun cuspóirí beartais an Chláir a bhaint amach atá beartaithe don bhliain dár gcionn. Ba cheart tuairisc mhionsonraithe a thabhairt ar na gníomhaíochtaí sin, lena n-áirítear na cuspóirí atá acu, na torthaí a bhfuil coinne leo, na costais agus an creat ama a mheastar a bheidh i gceist, agus táscairí ábhartha ar tríothu a dhéantar iad a mheasúnú.

(14)

Ba cheart tacaíocht airgeadais a dheonú i gcomhréir leis na coinníollacha a leagtar síos i Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 966/2012 agus i Rialachán Tarmligthe (AE) Uimh. 1268/2012 ón gCoimisiún (5).

(15)

Ba cheart don Choimisiún tuarascáil mheastóireachta ar na torthaí a fuarthas faoin gClár a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle tráth nach déanaí ná 12 mhí roimh dheireadh an Chláir. Ba cheart don tuarascáil mheastóireachta a mheasúnú an bhfuil nó nach bhfuil an Clár le saothrú i ndiaidh na tréimhse 2017-2020. Ba cheart aon síneadh, modhnú nó athnuachan a dhéantar ar an gClár tar éis na tréimhse 2017-2020 a bheith faoi réir nós imeachta glao oscailte chun na tairbhithe a roghnú.

(16)

Ba cheart leasanna airgeadais an Aontais a chosaint trí bhearta comhréireacha feadh an timthrialla caiteachais, lena n-áirítear neamhrialtachtaí a chosc, a bhrath agus a fhiosrú, cistí a cailleadh, a íocadh go mícheart nó a úsáideadh go mícheart a ghnóthú, agus, i gcás inarb iomchuí, pionóis riaracháin agus airgeadais a ghearradh.

(17)

Ba cheart go ndéanfadh tairbhithe gach iarracht chun go mbeidh a ngníomhaíochtaí infheicthe i ngach Ballstát. Chun an cuspóir sin a bhaint amach, ba cheart go ndéanfadh tairbhithe iarracht teagmhálacha le heagraíochtaí neamhbhrabúis tomhaltóirí ábhartha ar fud an Aontais a bhunú, agus, aon uair is féidir, faisnéis a bhaineann lena n-eagraíocht, lena mballraíocht agus lena ngníomhaíochtaí a aistriú, agus an fhaisnéis sin a thaispeáint ar a suíomhanna gréasáin.

(18)

Chun leanúnachas na ngníomhaíochtaí lena dtacaítear trí mhaoiniú an Aontais a dhéanann na tairbhithe, ba cheart go dtiocfadh an Rialachán seo i bhfeidhm lá a fhoilsithe agus ba cheart go mbeadh feidhm aige amhail ón 1 Bealtaine 2017.

(19)

Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóir an Rialacháin seo, eadhon clár Aontais a bhunú lena tacaítear le gníomhaíochta sonracha a chuireann feabhas ar rannpháirtíocht tomhaltóirí agus úsáideoirí deiridh eile seirbhísí airgeadais i bpróiseas ceaptha beartas an Aontais i réimse na seirbhísí airgeadais, a ghnóthú go leordhóthanach agus, de bharr a fhairsinge agus a éifeachtaí, gur fearr is féidir iad a ghnóthú ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir sin a bhaint amach,