(1)

Sa Teachtaireacht ón gCoimisiún an 3 Márta 2010 dar teideal “Eoraip 2020 – Straitéis maidir le fás cliste, inbhuanaithe agus uilechuimsitheach” (“Eoraip 2020”), iarrtar go ndéanfar saoránaigh a chumhachtú chun páirt iomlán a ghlacadh sa mhargadh inmheánach, rud a éilíonn go ndéanfar a gcumas earraí agus seirbhísí a cheannach ar bhonn trasteorann, go háirithe ar líne, agus a muinín i ndáil leis an méid sin, a neartú.

(2)

Rannchuidíonn an tAontas le hardleibhéal cosanta do thomhaltóirí a áirithiú agus le tomhaltóirí a chur i gcroílár an mhargaidh inmheánaigh trí thacaíocht a thabhairt do bheartas na mBallstát lena ndéantar iarracht a áirithiú gur féidir le saoránaigh tairbhe iomlán a bhaint as an margadh inmheánach agus trí na bearta sin a chomhlánú agus, le linn dó déanamh amhlaidh, go ndéantar a sábháilteacht agus a leasanna dlí agus eacnamaíocha a chosaint go cuí trí bhíthin gníomhaíochtaí nithiúla.

(3)

Leis an gClár ilbhliantúil Tomhaltóirí do na blianta 2014-20 (“an Clár”), ba cheart go gcuideofaí le hardleibhéal cosanta a áirithiú do thomhaltóirí agus ba cheart go dtabharfaí lántacaíocht leis d’uaillmhianta Eoraip 2020 maidir leis an bhfás agus leis an iomaíochas trí chomhtháthú a dhéanamh ar ábhair imní shonracha arna sainaithint in Eoraip 2020 maidir leis an gclár oibre digiteach don Eoraip d’fhonn a áirithiú go mbeidh leas méadaithe tomhaltóirí mar thoradh ar dhigitiú, maidir le fás inbhuanaithe trí bhogadh i dtreo patrúin níos inbhuanaithe tomhaltais, maidir le cuimsiú sóisialta tríd an gcás sonrach a bhaineann le tomhaltóirí leochaileacha a chur san áireamh mar aon le riachtanais daonra atá ag dul in aois, agus maidir le rialachán cliste inter alia trí fhaireachán a dhéanamh ar mhargadh na dtomhaltóirí chun cabhrú le rialacháin chliste agus spriocdhírithe a dhearadh.

(4)

Sa Teachtaireacht ón gCoimisiún an 22 Bealtaine 2012 dar teideal “Clár Eorpach do Thomhaltóirí – Muinín agus fás a chothú” (an “Clár do Thomhaltóirí”), leagtar amach creat straitéiseach do bheartas tomhaltóirí an Aontais sna blianta atá romhainn trí thacaíocht a thabhairt do leasanna tomhaltóirí i mbeartais uile an Aontais. Is é an aidhm atá leis an gClár do Thomhaltóirí go gcruthófar straitéis ina ndéanfar, le gníomhaíocht pholaitiúil, tacaíocht éifeachtúil, éifeachtach a thabhairt do thomhaltóirí ar feadh a saoil trína áirithiú gur sábháilte a bheidh na táirgí agus na seirbhísí a chuirtear ar fáil dóibh, trí fhaisnéis a chur ar fáil dóibh agus trína gcur ar an eolas, trí thacaíocht a thabhairt do chomhlachtaí a dhéanann ionadaíocht dóibh, trína gcearta a neartú, trí rochtain ar cheartas agus ar shásamh a thabhairt dóibh agus trína áirithiú go ndéantar reachtaíocht tomhaltóirí a fhorfheidhmiú.

(5)

Leis an gcor chun donais eacnamaíoch a tharla le déanaí, léiríodh easnaimh agus neamh-chomhsheasmhachtaí sa mhargadh inmheánach, a chuir isteach go díobhálach ar mhuinín na dtomhaltóirí agus na saoránach. Cé go bhfuil sé tábhachtach na bacainní buiséadacha faoina bhfeidhmíonn an tAontas faoi láthair a aithint, ba cheart don Aontas, dá ainneoin sin, acmhainní leordhóthanacha airgeadais a chur ar fáil ionas go bhféadfar spriocanna an Chláir a bhaint amach agus ba cheart tacaíocht a thabhairt, dá bhrí sin, d’Eoraip 2020.

(6)

Is ríthábhachtach é, chun an margadh inmheánach a thabhairt chun críche, go gcuirfear deireadh leis na bacainní ar dhea-oibriú an mhargaidh inmheánaigh agus go bhfeabhsófar iontaoibh agus muinín na saoránach sa chóras, go háirithe agus ceannach trasteorann á dhéanamh acu, ar bacainní neamhréireacha iad nach bhfuil bonn cirt leo. Ba cheart go mbeadh sé d’aidhm ag an Aontas na dálaí cearta a chruthú chun tomhaltóirí a chumhachtú trí uirlisí leordhóthanacha, eolas leordhóthanach agus inniúlacht leordhóthanach a chur ar fáil dóibh chun cinntí maithe agus eolasacha a dhéanamh agus trí fheasacht na dtomhaltóirí a mhúscailt.

(7)

Cuirtear san áireamh leis an Rialachán seo an timpeallacht eacnamaíoch, shóisialta agus theicniúil agus na dúshláin choimhdeachta atá ag teacht chun cinn. Go sonrach, leis na gníomhaíochtaí a mhaoineofar faoin gClár, déanfar iarracht aghaidh a thabhairt ar shaincheisteanna a bhaineann le domhandú, le digitiú, le leibhéal méadaitheach castachta na gcinntí sin is gá do thomhaltóirí a dhéanamh, leis an ngá dul i dtreo patrún níos inbhuanaithe tomhaltais, daonra atá ag dul in aois agus eisiamh sóisialta agus an tsaincheist maidir le tomhaltóirí leochaileacha. Is ardtosaíocht é go ndéanfar leasanna tomhaltóirí a chomhtháthú i mbeartais uile an Aontais, i gcomhréir le hAirteagal 12 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE). Is príomhchuid é comhordú le beartais agus le cláir eile an Aontais chun a áirithiú go gcuirtear leasanna tomhaltóirí go hiomlán san áireamh i mbeartais eile. D’fhonn sineirgí a chur chun cinn agus d’fhonn dúbailt a sheachaint, ba cheart go ndéanfadh cistí agus cláir eile de chuid an Aontais foráil do thacaíocht airgeadais i ndáil le leasanna tomhaltóirí a chomhtháthú ina réimsí faoi seach.

(8)

Leis an gClár ba cheart go n-áiritheofaí ardleibhéal cosanta do gach tomhaltóir, agus go dtabharfar aird ar leith ar thomhaltóirí leochaileacha, d’fhonn a gcuid riachtanas sonrach a chur san áireamh agus a gcumas a neartú, mar a iarradh sa Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 22 Bealtaine 2012 maidir le straitéis chun cearta tomhaltóirí leochaileacha a neartú (4). Go háirithe, ba cheart go n-áiritheofaí sa Chlár go mbeidh rochtain ag tomhaltóirí leochaileacha ar fhaisnéis maidir le hearraí agus maidir le seirbhísí, d’fhonn go mbeidh deiseanna comhionanna acu roghanna saora agus eolasacha a dhéanamh, go háirithe ós rud é go bhféadfadh deacrachtaí a bheith ag tomhaltóirí leochaileacha rochtain a fháil ar fhaisnéis do thomhaltóirí agus í a thuiscint agus go mbeadh an baol ann dá bharr go gcuirfí amú iad.

(9)

Ba cheart go gcuirfí leanaí san áireamh sa Chlár go háirithe, lena n-áirítear trí bheith ag obair le geallsealbhóirí chun go n-áiritheofar a dtiomantas d’fhógraíocht fhreagrach maidir le mionaoisigh, go háirithe fógraíocht mhíthreorach ar líne a chomhrac.

(10)

Ba cheart gníomhaíochtaí a leagan síos sa Chlár, lena gcuirfí creat Aontais ar fáil lena maoiniú. I gcomhréir le hAirteagal 54 de Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 966/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (5), soláthraítear leis an Rialachán seo an bunús dlí le haghaidh na ngníomhaíochtaí sin agus le haghaidh chur chun feidhme an Chláir. Leis an Rialachán seo cuirtear leis na gníomhaíochtaí a mhaoinítear faoi Chinneadh Uimh. 1926/2006/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (6) agus leantar leo.

(11)

Tá sé tábhachtach cosaint tomhaltóirí a fheabhsú. Chun an cuspóir ginearálta sin a bhaint amach, ba cheart cuspóirí sonracha a leagan síos maidir le sábháilteacht, maidir le faisnéis do thomhaltóirí agus oideachas do thomhaltóirí agus maidir le tacaíocht d’eagraíochtaí tomhaltóirí ar leibhéal an Aontais, maidir le cearta agus sásamh mar aon le forfheidhmiú i ndáil le cearta tomhaltóirí. Ba cheart faireachán agus meastóireacht a dhéanamh go tráthrialta ar luach agus ar thionchar na mbeart a dhéanfar faoin gClár chun gur fusa beartais níos cliste a cheapadh chun leasa na dtomhaltóirí. D’fhonn meastóireacht a dhéanamh ar an mbeartas tomhaltóirí agus go háirithe ar thionchar beacht na mbeart a rinneadh, ba cheart forbairt a dhéanamh ar tháscairí, ar cheart an luach atá acu a mheas, áfach, i gcomhthéacs níos leithne.

(12)

Tá sé tábhachtach muinín na dtomhaltóirí a fheabhsú. D’fhonn an cuspóir sin a bhaint amach, is gá an raon feidhme do ghníomhaíocht a neartú, go háirithe trí thacaíocht iomchuí airgeadais a thabhairt d’eagraíochtaí tomhaltóirí ar leibhéal an Aontais agus do lárionaid Eorpacha do thomhaltóirí, agus an príomhról atá acu faisnéis agus cúnamh a sholáthar do thomhaltóirí faoina gcearta á chur san áireamh, tacaíocht á tabhairt do thomhaltóirí le linn díospóidí tomhaltóirí, go háirithe i ndáil le rochtain ar shásraí iomchuí réitigh díospóidí, agus leasanna tomhaltóirí á gcur chun cinn i ndea-oibriú an mhargaidh inmheánaigh. Ba cheart go mbeadh sé de chumas ag na heagraíochtaí agus ag na lárionaid sin cosaint agus muinín na dtomhaltóirí a fheabhsú trí ghníomhaíocht a dhéanamh ar an láthair agus trí chabhair, faisnéis agus oideachas a chur in oiriúint don duine aonair.

(13)

Is gá foráil a dhéanamh do na gníomhaíochtaí incháilithe trína mbainfear na cuspóirí sin amach.

(14)

Is gá na catagóirí tairbhithe féideartha atá incháilithe le haghaidh deontas a shainiú.

(15)

Áirítear sa Rialachán seo méid tagartha airgeadais don Chlár, de réir bhrí phointe 17 de Chomhaontú Idirinstitiúideach an 2 Nollaig 2013 idir Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún maidir leis an smacht buiséadach, le comhar in ábhair bhuiséadacha agus le bainistíocht fhónta airgeadais (7), agus ní bheidh tionchar ag an méid sin ar chumhachtaí buiséadacha Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle, mar a leagtar amach iad in CFAE.

(16)

Agus spiorad phrionsabail na bainistíochta fónta airgeadais, na trédhearcachta agus na solúbthachta á gcur san áireamh i gcur chun feidhme an Chláir, ba cheart go gceadófaí don ghníomhaireacht feidhmiúcháin leanúint de bheith ar bun má chomhlíontar na ceanglais uile a leagtar síos i Rialachán (CE) Uimh. 58/2003 ón gComhairle (8).

(17)

Ba cheart comhordú níos fearr a dhéanamh ar chaiteachas na gcistí de chuid an Aontais agus de chuid na mBallstát i réimse na sábháilteachta tomhaltóirí, an oideachais do thomhaltóirí, na gceart tomhaltóirí agus an fhorfheidhmithe d’fhonn a áirithiú go mbeidh comhlántacht, éifeachtúlacht agus infheictheacht níos fearr ann, agus d’fhonn sineirgí buiséadacha níos fearr a bhaint amach freisin.

(18)

Leis an gComhaontú maidir leis an Limistéar Eorpach Eacnamaíoch déantar foráil do chomhar sa réimse maidir le cosaint tomhaltóirí idir an tAontas agus a Bhallstáit ar thaobh amháin, agus tíortha Chomhlachas Saorthrádála na hEorpa, ar an taobh eile. Ba cheart foráil a dhéanamh freisin chun an Clár a oscailt do rannpháirtíocht tíortha eile, go háirithe tíortha comharsanachta an Aontais agus tíortha atá ag déanamh iarratais ar bhallraíocht den Aontas, tíortha is iarrthóirí ar bhallraíocht den Aontas, nó tíortha atá ag aontú dó.

(19)

I gcomhthéacs chur chun feidhme an Chláir, agus i bhfianaise dhomhandú an tslabhra táirgeachta agus idirspleáchas méadaitheach na margaí, ba cheart comhar le tríú tíortha nach bhfuil rannpháirteach sa Chlár a spreagadh, ag cur san áireamh aon chomhaontuithe iomchuí idir na tíortha sin agus an tAontas.

(20)

Ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún maidir leis na táscairí a leagtar amach in Iarscríbhinn II a oiriúnú d’fhonn athruithe sa chreat reachtach i réimse na cosanta tomhaltóirí a chur san áireamh, agus maidir le hIarscríbhinn I a leasú trí ghníomhaíochtaí sonracha lena mbaineann a bhaint aisti, d’fhonn torthaí tuarascála meastóireachta ón gCoimisiún a chur san áireamh. Tá sé tábhachtach, go háirithe, go rachadh an Coimisiún i mbun comhairliúchán iomchuí le linn a chuid oibre ullmhúcháin, lena n-áirítear comhairliúchán le saineolaithe. Agus gníomhartha tarmligthe á n-ullmhú agus á dtarraingt suas aige, ba cheart don Choimisiún a áirithiú go ndéanfar na doiciméid ábhartha a tharchur go comhuaineach, go tráthúil agus go hiomchuí chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle.

(21)

Chun a áirithiú go mbeidh coinníollacha aonfhoirmeacha ann chun an Rialachán seo a chur chun feidhme, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún maidir le cláir oibre bhliantúla a ghlacadh. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (9). Ós rud é nach leagtar amach na critéir maidir le sábháilteacht táirgí sa Chlár ach go bhfuil sé d’aidhm aige tacaíocht airgeadais a chur ar fáil le haghaidh uirlisí chun beartas sábháilteachta táirgí a chur chun feidhme, agus ós rud é gur méid measartha beag atá i gceist, is iomchuí go mbeidh feidhm ag an nós imeachta comhairleach.

(22)

Ba cheart leasanna airgeadais an Aontais a chosaint le bearta comhréireacha feadh an timthrialla caiteachais, lena n-áirítear neamhrialtachtaí a chosc, a bhrath agus a imscrúdú, agus cistí a cailleadh, a íocadh go mícheart nó a úsáideadh go mícheart a ghnóthú agus, nuair is iomchuí, pionóis riaracháin agus airgeadais a ghearradh i gcomhréir le Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 966/2012.

(23)

Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóirí an Rialacháin seo a ghnóthú go leordhóthanach i ngeall ar chineál thrasteorann na saincheisteanna lena mbaineann, ach gur féidir, de bharr an phoitéinsil níos fearr atá ann i ngníomhaíocht an Aontais, iad a ghnóthú níos fearr ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta, a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a ghnóthú.

(24)

Ba cheart Cinneadh Uimh. 1926/2006/CE a aisghairm.

(25)

Is iomchuí trasdul gan briseadh a áirithiú idir clár na gníomhaíochta Comhphobail i réimse an bheartais tomhaltóirí (2007-2013) a bunaíodh le Cinneadh Uimh. 1926/2000/CE, agus an Clár seo, go háirithe maidir le leanúint le hidirbhearta ilbhliantúla agus leis an meastóireacht ar an rath a bhí ar an gclár roimhe sin agus ar na réimsí ar gá tuilleadh airde a thabhairt orthu. Ina theannta sin, is iomchuí ré an Chláir seo a ailíniú le ré an chreata airgeadais ilbhliantúil do na blianta 2014-20 a leagtar síos i Rialachán (AE Euratom) Uimh. 1311/2013 (10) ón gComhairle. Mar sin, ba cheart go mbeadh feidhm ag an gClár seo amhail ón 1 Eanáir 2014. Amhail ón 1 Eanáir 2021, ba cheart, más gá, an caiteachas a bhaineann le bainistiú na ngníomhaíochtaí nach bhfuil lánchríochnaithe faoi dheireadh 2020 a chumhdach le leithreasuithe cúnaimh theicniúil agus riaracháin,

(a)

faoi chuspóir I – Sábháilteacht:

(b)

faoi chuspóir II – Faisnéis agus oideachas do thomhaltóirí, agus tacaíocht d’eagraíochtaí tomhaltóirí:

(c)

faoi chuspóir III – Cearta agus sásamh:

(d)

faoi chuspóir IV – Forfheidhmiú:

(a)

tíortha Chomhlachas Saorthrádála na hEorpa atá rannpháirteach sa Limistéar Eorpach Eacnamaíoch, i gcomhréir leis na coinníollacha a bhunaítear leis an gComhaontú maidir leis an Limistéar Eorpach Eacnamaíoch;

(b)

tríú tíortha, go háirithe tíortha aontacha agus tíortha is iarrthóirí mar aon le hiarrthóirí féideartha, agus tíortha lena mbaineann Beartas Comharsanachta na hEorpa, i gcomhréir leis na prionsabail ghinearálta agus leis na téarmaí agus na coinníollacha ginearálta maidir lena rannpháirtíocht i gcláir an Aontais arna mbunú leis na Comhaontuithe Réime, leis na Cinntí ón gComhairle Chomhlachaithe nó le comhaontuithe comhchosúla faoi seach.

(a)

cur chun feidhme na ngníomhaíochtaí, i gcomhréir le hAirteagal 4 den Rialachán seo agus le hIarscríbhinn I a ghabhann leis, agus leithdháileadh táscach na n-acmhainní airgeadais;

(b)

sceideal ama na nglaonna a bheartófar ar thairiscintí agus na nglaonna ar thograí.