(1)

Déantar foráil, inter alia, le hAirteagal 3(3) den Chonradh ar an Aontas Eorpach go n-oibreoidh “an tAontas ar mhaithe le forbairt inbhuanaithe na hEorpa arna fothú ar an bhfás eacnamaíoch cothromúil agus ar chobhsaíocht praghsanna, ar gheilleagar sóisialta margaidh ina bhfuil iomaíocht ghéar agus arb é is aidhm dó an lánfhostaíocht agus an dul chun cinn sóisialta, agus ar ardleibhéal cosanta don chomhshaol agus ar ardleibhéal feabhsaithe ar a cháilíocht”.

(2)

Dearbhaíodh i gCinneadh Uimh. 1600/2002/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 22 Iúil 2002 lena leagtar síos an Séú Clár Gníomhaíochta Comhshaoil de chuid an Chomhphobail (2) go bhfuil faisnéis fhónta ar staid an chomhshaoil agus ar na príomhthreochtaí, ar na príomhbhrúnna agus ar na príomhghníomhaithe i ndáil le hathrú comhshaoil, sár-riachtanach chun beartas éifeachtach a fhorbairt agus an beartas sin a chur chun feidhme, agus chun saoránaigh a chumhachtú ar shlí níos ginearálta. Ba cheart ionstraimí a fhorbairt d’fhonn cur le feasacht an phobail maidir leis na hiarmhairtí comhshaoil a ghabhann le gníomhaíocht eacnamaíoch.

(3)

Beidh cur chuige fónta ó thaobh na heolaíochta de i leith ganntanas acmhainní a thomhas rí-thábhachtach sa todhchaí maidir le forbairt inbhuanaithe an Aontais.

(4)

I gCinneadh Uimh. 1578/2007/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Nollaig 2007 maidir leis an gClár Staidrimh Comhphobail 2008 go 2012 (3), déantar tagairt shoiléir don ghá atá ann le staidreamh ardchaighdeáin agus cuntais ardchaighdeáin i réimse an chomhshaoil. Thairis sin, faoi na príomhthionscnaimh i gcomhair 2008 go 2012, sonraítear gur cheart bunúis dlí a fhorbairt, i gcás inarb iomchuí, le haghaidh príomhréimsí um bailiú sonraí comhshaoil ar príomhréimsí iad nach gcumhdaítear faoi láthair faoi ghníomhartha dlí.

(5)

D’aithin an Coimisiún ina Theachtaireacht an 20 Lúnasa 2009, dar teideal: “OTI agus dul thairsti: an dul chun cinn a thomhas”, an gá atá ann maidir leis na táscairí atá ann cheana a fhorlíonadh le sonraí lena n-ionchorpraítear gnéithe comhshaoil agus sóisialta chun gur féidir ceapadh beartais a dhéanamh ar shlí níos comhtháite agus níos cuimsithí. Chuige sin, tugtar deis le cuntais eacnamaíocha chomhshaoil, faireachán a dhéanamh ar na brúnna a chuireann an geilleagar ar an gcomhshaol agus tá deis ann freisin féachaint ar conas arbh fhéidir na brúnna sin a mhaolú. Léirítear le cuntais eacnamaíocha chomhshaoil an idirghníomhaíocht idir fachtóirí eacnamaíocha, teaghlaigh agus comhshaoil, agus is mó faisnéis a thugtar leo, dá bhrí sin, ná mar a thugtar le cuntais náisiúnta amháin. Is foinse shuntasach sonraí iad le haghaidh cinntí comhshaoil agus ba cheart don Choimisiún breathnú orthu agus measúnuithe iarmharta á ndréachtú aige. I gcomhréir le dearbhphrionsabail na forbartha inbhuanaithe agus leis an gcuspóir geilleagar íseal-truaillithe atá éifeachtúil ó thaobh acmhainní de a ghnóthú, ar dearbhphrionsabail iad atá neadaithe sa Straitéis Eoraip 2020 agus i mórthionscnaimh éagsúla eile, is móide an ríthábhacht a bhaineann le creat sonraí a fhorbairt lena ndéantar saincheisteanna comhshaoil mar aon le saincheisteanna eacnamaíocha a áireamh go comhsheasmhach.

(6)

Is é Córas Eorpach na gCuntas (CEC), arna bhunú le Rialachán (CE) Uimh. 2223/96 ón gComhairle an 25 Meitheamh 1996 maidir leis an gCóras Eorpach um chuntais náisiúnta agus réigiúnacha sa Chomhphobal (4) (“CEC 95”), ar córas é atá ar comhréir le Córas na gCuntas Náisiúnta (CCN), arna ghlacadh ag Coimisiún Staidrimh na Náisiún Aontaithe i mí Feabhra 1993, an phríomhuirlis i leith staidreamh eacnamaíoch an Aontais mar aon le go leor táscairí eacnamaíocha eile (lena n-áirítear OTI). Féadtar creat CEC a úsáid chun anailís agus meastóireacht a dhéanamh ar ghnéithe éagsúla den gheilleagar (e.g. struchtúr an gheilleagair, codanna sonracha de, forbairt an gheilleagair le himeacht ama), ach i gcás roinnt riachtanas sonrach sonraí, amhail anailís ar an idirghníomhaíocht idir an comhshaol agus an geilleagar, is í an réiteach is fearr cuntais satailíte ar leithligh a tharraingt suas.

(7)

Ina conclúidí i mí an Mheithimh 2006, d’iarr an Chomhairle Eorpach ar an Aontas agus ar a Bhallstáit na cuntais náisiúnta a shíneadh chun príomhghnéithe na forbartha inbhuanaithe a áireamh. Ba cheart cuntais náisiúnta a fhorlíonadh, dá bhrí sin, le cuntais chomtháite eacnamaíocha chomhshaoil lena soláthrófar sonraí atá comhsheasmhach go hiomlán.

(8)

Tá sé an-tábhachtach, a luaithe is a bheidh an córas i bhfeidhm go hiomlán go ndéanfaí cuntais Eorpacha eacnamaíocha chomhshaoil a úsáid go gníomhach agus go cruinn i ngach Ballstát agus le linn beartais ábhartha uile an Aontais a cheapadh, mar ionchur lárnach i measúnuithe iarmharta, i bpleananna gníomhaíochta, i dtograí reachtacha agus i dtorthaí suntasacha eile an phróisis um beartais.

(9)

D’fhéadfaí sonraí ní ba thráthúla a tháirgeadh trí gar-réamhaisnéis a dhéanamh, ina mbaintear leas as teicnící staidrimh amhail na cinn a úsáidtear sa réamhaisnéis chun meastúcháin iontaofa a dhéanamh.

(10)

Tugtar le cuntais satailíte an deis, ar shlí sholúbtha, cumas anailíseach na cuntasaíochta náisiúnta a leathnú maidir le réimsí ar leithligh is cúis le hábhar imní sóisialta amhail brúnna ar an gcomhshaol de bharr gníomhaíochtaí daonna agus é sin gan ualach ró-mhór a chur ar an gcóras lárnach ná gan cur isteach air. Ba cheart cuntais satailíte a chur ar fáil don phobal go rialta agus i bhfoirm sothuigthe.

(11)

Is córas satailíte de chuid CCN é Córas na gCuntas Comhtháite Eacnamaíoch Comhshaoil (CCEC), arna fhorbairt ag na Náisiúin Aontaithe, an Coimisiún Eorpach, an Ciste Airgeadaíochta Idirnáisiúnta, an Eagraíocht um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta agus an Banc Domhanda i dteannta a chéile. Cruinnítear leis faisnéis eacnamaíoch agus chomhshaoil i gcreat coiteann chun rannchuidiú an chomhshaoil leis an ngeilleagar agus tionchar an gheilleagair ar an gcomhshaol a thomhas. Soláthraítear leis táscairí agus staidreamh tuairiscithe do lucht ceaptha beartas chun faireachán a dhéanamh ar na hidirghníomhaíochtaí sin, mar aon le bunachar sonraí le haghaidh pleanála straitéisí agus anailíse beartais chun bealaí forbartha níos inbhuanaithe a aimsiú.

(12)

Déantar le CCEC catagóirí éagsúla na gcuntas eacnamaíoch comhshaoil a shintéisiú agus a chomhtháthú a mhéid is féidir. Go ginearálta, déantar leis na catagóirí sin ar fad coincheapa CCN atá ann cheana maidir le costas, foirmiú caipitil agus stoc caipitil a leathnú tríd na coincheapa sin a fhorlíonadh le sonraí breise i dtéarmaí fisiciúla chun an costas comhshaoil agus úsáid sócmhainní nádúrtha i dtáirgeadh a chuimsiú, nó trí leasú a dhéanamh orthu tríd na hiarmhairtí sin a ionchorprú i dtéarmaí airgeadaíochta. Laistigh den treoshuíomh ginearálta sin, tá difríochtaí suntasacha idir na catagóirí éagsúla atá ann cheana ó thaobh na modheolaíochta de agus ó thaobh na n-ábhar imní comhshaoil a dtugtar fúthu.

(13)

Rinne an Coimisiún a chéad straitéis ar “cuntasaíocht ghlas” a thíolacadh i 1994. Ó shin i leith, tá modhanna cuntasaíochta forbartha agus tástáilte ag an gCoimisiún (Eurostat) agus ag na Ballstáit a mhéid sin go soláthraíonn roinnt Ballstát céad thacair cuntas eacnamaíoch comhshaoil go rialta. Is iad na cuntais ar shreabhadh fisiciúil i leith astaíochtaí aeir (lena n-áirítear gáis cheaptha teasa) agus ar thomhaltas ábhair, agus na cuntais airgeadaíochta maidir le caiteachas cosanta comhshaoil agus cánacha comhshaoil na cuntais is coitianta.

(14)

Mar cheann de na cuspóirí don tréimhse a chumhdaítear faoi Chlár Staidrimh an Chomhphobail 2008 go 2012, beartaítear tionscnaimh a ghlacadh chun reachtaíocht de chuid an Aontais a chur in ionad chomhaontuithe i réimsí áirithe ina ndéantar staidreamh Eorpach a tháirgeadh go rialta, ar staidreamh é a bhfuil aibíocht leordhóthanach bainte amach aige.

(15)

Le Rialachán (CE) Uimh. 223/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Márta 2009 maidir le Staidreamh Eorpach (5) déantar creat tagartha a sholáthar le haghaidh cuntas Eorpach eacnamaíoch comhshaoil. Ceanglaítear go háirithe go gcomhlíontar le staidreamh Eorpach, prionsabail um neamhspleáchas gairmiúil, neamhchlaontacht, oibiachtúlacht, iontaofacht, rúndacht staidrimh agus cost-éifeachtacht.

(16)

Ós rud é go bhfuil na tacair éagsúla de chuid na gcuntas eacnamaíoch comhshaoil á bhforbairt agus go bhfuil siad ag céimeanna éagsúla aibíochta, ba cheart struchtúr modúlach lena soláthrófar solúbthacht leordhóthanach, lena gcumasófar inter alia tuilleadh modúl a thabhairt isteach, a ghlacadh.

(17)

Ba cheart clár staidéar piolóta a bhunú chun cáilíocht an tuairiscithe agus cáilíocht na sonraí a fheabhsú, chun cur le modheolaíochtaí agus chun ullmhú do thuilleadh forbairtí.

(18)

Ba cheart measúnú indéantachta a dhéanamh sula dtabharfar isteach ceanglais bhreise maidir le tuairisciú.

(19)

Ba cheart go mbeadh an Coimisiún i dteideal maoluithe a dheonú ar Ballstáit i rith na n-idirthréimhsí sa mhéid go bhfuil gá le hoiriúnuithe móra ar a gcuid córas náisiúnta staidrimh.

(20)

Ba cheart go spreagfadh an tAontas tabhairt isteach cuntas eacnamaíoch comhshaoil i dtríú tíortha, go háirithe sna tíortha sin a roinneann acmhainní comhshaoil (uisce go príomha) le Ballstáit.

(21)

Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóir an Rialacháin seo a bhaint amach go leordhóthanach, eadhon creat coiteann a bhunú um bailiú, thiomsú, tharchur agus mheastóireacht na gcuntas Eorpach eacnamaíoch comhshaoil, agus gur fearr, dá bhrí sin, is féidir é a bhaint amach ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta, a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir sin a bhaint amach.

(22)

Ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh a tharmligean chuig an gCoimisiún chun na modúil a chur in oirúint d’fhorbairtí comhshaoil, eacnamaíocha agus teicniúla, mar aon le treoir mhodheolaíochta a sholáthar. Tá sé tábhachtach, go háirithe, go rachadh an Coimisiún i mbun comhairliúchán iomchuí le linn a chuid oibre ullmhúcháin, lena n-áirítear comhairliúcháin ar leibhéal saineolaithe. Ba cheart don Choimisiún, nuair a dhéanann sé gníomhartha tarmligthe a ullmhú agus a tharraingt suas, a áirithiú go ndéanfar na doiciméid ábhartha a tharchur go comhuaineach, go tráthúil agus go hiomchuí chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle.

(23)

Chun coinníollacha comhionanna a áirithiú maidir leis an Rialachán seo a chur chun feidhme, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 lena leagtar síos síos na rialacha agus na prionsabail ghinearálta a bhaineann leis na sásraí maidir le rialú ag na Ballstáit ar fheidhmiú cumhachtaí cur chun feidhme ag an gCoimisiún (6).

(24)

Chuathas i gcomhairle leis an gCoiste um an gCóras Staidrimh Eorpach,

(1)

ciallaíonn “astaíocht aeir” sreabh fisiciúil ábhar gásach nó cáithníneach ón ngeilleagar náisiúnta (próisis táirgthe nó tomhaltais) go dtí an t-atmaisféar, (mar chuid den chóras comhshaoil);

(2)

ciallaíonn “cáin a bhaineann leis an gcomhshaol” cáin ar aonad fisiciúil é a bhonn cánach (nó seachaonad d’aonad fisiciúil) agus is aonad é sin de ní éigin a bhfuil tionchar cruthaithe, sonrach, diúltach aige ar an gcomhshaol agus ar ní é a shainaithnítear in CEC 95 mar cháin;

(3)

ciallaíonn “cuntais ar shreabhadh ábhar uile-gheilleagair (EW-MFA)” ionchuir ábhar i ngeilleagair náisiúnta, athruithe ar an stoc ábhar laistigh den gheilleagar agus aschuir ábhar go dtí geilleagair eile nó go dtí an comhshaol a thiomsú go comhsheasmhach.

—

tograí chun modúil nua cuntas eacnamaíoch comhshaoil a thabhairt isteach, amhail Caiteachas agus Ioncam i leith Chosaint an Chomhshaoil (CICC)/Cuntais ar Chaiteachas i leith Chosaint an Chomhshaoil (CCCC), An Earnáil um Earraí agus um Sheirbhísí Comhshaoil (EESC), Cuntais Fuinnimh, Aistrithe a bhaineann leis an gComhshaol (fóirdheontais), Cuntais ar Chaiteachas i leith Úsáid agus Bainistiú Acmhainní (CCUBA), Cuntais Uisce (cainníochtúil agus cáilíochtúil), Cuntais Dramhaíle, Cuntais Fhoraoiseacha, Cuntais sheirbhísí Éiceachórais, Cuntais Stoc Ábhair Uile-Gheilleagair (EW-MSA) agus maidir le hábhair chré thochailte nár úsáideadh (lena n-áirítear ithir) a thomhas,

—

tograí atá ceaptha chun cáilíocht sonraí agus modhanna bailithe sonraí a fheabhsú tuilleadh, ionas go ndéantar ar an tslí sin cumhdach agus inchomparáideacht na sonraí a fheabhsú agus an t-ualach riaracháin atá ar ghnó agus ar riarachán a laghdú.