EUR-Lex Access to European Union law

Back to EUR-Lex homepage

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Conradh na Bruiséile (An Conradh Cumaisc)

Conradh na Bruiséile (An Conradh Cumaisc)

 

ACHOIMRE AR:

Conradh lena mbunaítear Comhairle aonair agus Coimisiún aonair de na Comhphobail Eorpacha

CAD B’AIDHM LEIS AN GCONRADH?

Síníodh Conradh na Bruiséile lena mbunaítear Comhairle aonair agus Coimisiún aonair de na Comhphobail Eorpacha (ar a dtugtar an “Conradh Cumaisc”) agus ba é an rún sainráite a bhí leis na 3 Chomhphobal Eorpacha (CE) a bhí ann an tráth sin a aontú — an Comhphobal Eorpach do Ghual agus Cruach (CEGC), Comhphobal Eacnamaíochta na hEorpa (CEE) agus an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach (CEFA nó “Euratom” mar a thugtar air go coitianta).

Agus na 3 chomhphobal á gcoinneáil neamhspleách ar an taobh dlíthiúil de, rinneadh a n–institiúidí a réasúnú leis an gConradh Cumaisc trína gcomhlachtaí feidhmiúcháin a bhí fós neamhspleách an tráth sin a chumasc — rud a fhágann go bhfuil 5 chomhinstitiúid Eorpacha ann — agus rinneadh na 3 chonradh comhphobail a leasú leis dár réir sin.

PRÍOMHPHOINTÍ

Comhairle aonair agus Coimisiún aonair

  • Rinneadh na comhlachtaí feidhmiúcháin a chumasc mar seo a leanas:
    • Cuireadh Comhairle na gComhphobal Eorpach — Comhairle an Aontais Eorpaigh sa lá inniu — in ionad Chomhairle Speisialta na nAirí de chuid CEGC, Chomhairle CEE agus Chomhairle Euratom mar chomhlacht amháin;
    • Cuireadh Coimisiún na gComhphobal Eorpach — an Coimisiún Eorpach sa lá inniu — in ionad Ard-Údarás CEGC, Choimisiún CEE agus Choimisiún Euratom mar chomhlacht amháin.
  • Mar sin féin, leanfadh na comhlachtaí feidhmiúcháin aonair nua ag gníomhú i gcomhréir leis na conarthaí lena rialaítear gach ceann de na 3 chomhphobal, agus i gcomhréir le hairteagail nua an chonartha seo.
  • Tugadh na rialacha lena rialaítear a gcomhdhéanamh agus a bhfeidhmiú le chéile i gcorp téacs amháin agus aisghaireadh na hairteagail chomhfhreagracha i gconarthaí CE.
  • Sa chás go raibh difríochtaí idir na 3 chonradh maidir leis an gComhairle:
    • rinneadh tréimhse na huachtaránachta a ailíniú leis an gceann níos faide a cuireadh ar fáil i gConarthaí Euratom agus CEE;
    • bhí na rialacha maidir le cinnteoireacht comhchuibhithe a mhéid ba ghá amháin le haghaidh gníomhartha a glacadh ar bhonn na 3 chonradh (i.e. maidir leis na comhinstitiúidí, maidir leis an mbuiséad agus maidir le riarachán);
    • bhí na coincheapa maidir le tromlach simplí, tromlach cáilithe agus aontacht comhchuibhithe ar nós Chonarthaí CEE agus Euratom;
    • Rinneadh Coreper ina chomhlacht ullmhúcháin foirmiúil den Chomhairle agus síneadh chuig Conradh CEGC é.
  • Sa chás go raibh difríochtaí idir na 3 chonradh maidir leis an gCoimisiún:
    • ba é 9 an líon comhaltaí a bhí socraithe;
    • rinneadh na rialacha maidir le hainmniú na gcomhaltaí agus a stádas, agus maidir le feidhmiú an Choimisiúin go ginearálta, a ailíniú le rialacha Chonradh CEE;
    • rinneadh an dáta a gceanglaítear ar an gCoimisiún a thuarascáil ghinearálta maidir le ghníomhaíochtaí na gComhphobal Eorpach a chomhchuibhiú, chomh maith leis an dáta ar cheart don Tionól Parlaiminteach teacht le chéile chun an tuarascáil sin a scrúdú;
    • rinneadh na rialacha maidir leis an dóigh a bhfuil an Coimisiún freagrach go polaitiúil don Tionól Parlaiminteach a ailíniú leis na cinn i gConarthaí CEE agus Euratom, agus d’fhéadfaí bainistíocht an Choimisiúin a cháineadh tráth ar bith (agus ní ar an scrúdú ar an tuarascáil ghinearálta bhliantúil amháin).

Buiséad riaracháin aonair do CE

  • Cumhdaítear faoin mbuiséad caiteachas institiúidí uile CE, lena n–áirítear caiteachas an Tionóil Pharlaimintigh agus na Cúirte Breithiúnais.
  • Bhí buiséid ar leith i gceist, áfach, leis an gcaiteachas i gcomhair idirghabhálacha faoi Chonradh CEGC agus leis an gcaiteachas Taighde agus Forbartha faoi Chonradh Euratom.

Riarachán aonair do CE

  • Tá na hoifigigh go léir agus gníomhairí eile de chuid institiúidí CE i riarachán amháin.
  • Tá na rialacha faoina rialaítear iad agus a gcearta agus a n–oibleagáidí aonfhoirmeach agus tagann siad as stádas aonair.
  • Tá na rialacha maidir le freagracht CE i gcás díobhála mar gheall ar locht pearsanta oifigigh nó gníomhaire as a ngníomh aontaithe.
  • Tá na pribhléidí agus na díolúintí a dheonaítear d’institiúidí CE agus dá n–oifigigh nó do ghníomhaire eile aontaithe chomh maith i bprótacal aonair leis an gconradh.

Suíocháin institiúidí CE

  • Chun freagairt a thabhairt ar agóidí dlíthiúla arna n–ardú ag Lucsamburg, tugadh an chumhacht do rialtais thíortha CE chun cinneadh a dhéanamh trí chomhaontú frithpháirteach maidir leis an réiteach is gá i dtaca le suíocháin chomhlachtaí feidhmiúcháin CE sa Bhruiséil a dhearbhú. Rinneadh an cinneadh an lá céanna ar síníodh an Conradh agus bhain sé leis an mBruiséil a ainmniú mar an suíochán sealadach.

CÉN UAIR ATÁ TOSACH FEIDHME AN CHONARTHA?

Síníodh an conradh an 8 Aibreán 1965 agus bhí feidhm leis ón 1 Iúil 1967.

CÚLRA

Roimh an gConradh Cumaisc, bhí roinnt comhinstitiúidí á gcomhroinnt ag na 3 Chomhphobal Eorpacha cheana de bhua an Choinbhinsiúin ar Institiúidí Áirithe is Coiteann do na Comhphobail Eorpacha 1957: an Tionól Parlaiminteach (ar tugadh Parlaimint na hEorpa air níos déanaí), an Chúirt Bhreithiúnais agus an Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta.

Céim aistir ba ea an Conradh Cumaisc i dtreo AE comhaimseartha. Aisghaireadh an conradh — cé is moite den Phrótacal an 8 Aibreán 1965 maidir le pribhléidí agus díolúintí na gComhphobal Eorpach — le Conradh Amstardam a síníodh an 2 Deireadh Fómhair 1997 agus a tháinig i bhfeidhm an 1 Bealtaine 1999.

Le haghaidh tuilleadh faisnéise, féach:

PRÍOMHDHOICIMÉID

Conradh lena mbunaítear Comhairle Aonair agus Coimisiún Aonair de na Comhphobail Eorpacha (IO 152, 13.7.1967, lgh. 2-17 (DE, FR, IT, NL))

Prótacal maidir le pribhléidí agus díolúintí na gComhphobal Eorpach (IO C 202, 7.6.2016, lgh. 266-272)

DOICIMÉID GHAOLMHARA

Conradh lena mbunaítear an Comhphobal Eorpach do Ghual agus Cruach

Conradh lena mbunaítear Comhphobal Eacnamaíochta na hEorpa

Rinneadh leasuithe comhleanúnacha ar an gconradh a chorprú isteach sa bhuntéacs. Is chun críche tagartha amháin atá an leagan comhdhlúite seo.

Conradh lena mbunaítear an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach

Coinbhinsiún maidir le hinstitiúidí áirithe is coiteann do na Comhphobail Eorpacha

Conradh Amstardam lena leasaítear an Conradh ar an Aontas Eorpach, na Conarthaí lena mbunaítear na Comhphobail Eorpacha agus gníomhartha gaolmhara áirithe (IO C 340, 10.11.1997, lgh. 1-144)

Féach an leagan comhdhlúite.

Nuashonraithe 21.03.2018

Top