EUR-Lex Access to European Union law

Back to EUR-Lex homepage

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Nósanna imeachta tearmainn an Aontais Eorpaigh

Nósanna imeachta tearmainn an Aontais Eorpaigh

 

ACHOIMRE AR:

Treoir 2013/32/AE — nósanna imeachta coiteanna chun stádas cosanta idirnáisiúnta a dheonú agus a tharraingt siar

CAD IS AIDHM LEIS AN TREOIR?

  • Aisghairtear leis Treoir 2005/85/CE maidir le caighdeáin íosta i ndáil le nósanna imeachta i dtíortha an Aontais Eorpaigh (AE) chun stádas dídeanaí a dheonú nó a aistarraingt.
  • Bunaítear léi nósanna imeachta comhchoiteanna maidir le cosaint idirnáisiúnta (stádas dídeanaí agus an chosaint a thugtar do dhaoine nach dídeanaithe iad a d’fhéadfaí díobháil thromchúiseach a dhéanamh dóibh dá bhfillfidís ar a dtír thionscnaimh) a dheonú nó a tharraingt siad.
  • Cinntítear léi nua go bhfuil nósanna imeachta cosanta idirnáisiúnta:
    • níos tapa agus níos éifeachtúla;
    • níos córa d’iarrthóirí;
    • ag teacht le caighdeáin a chuirtear i bhfeidhm ar fud AE maidir le cosaint idirnáisiúnta a bhronnadh agus a tharraingt siar.

PRÍOMHPHOINTÍ

Cé a mbíonn tionchar ag an treoir seo orthu?

Cuimsíonn an treoir na hiarratais uile a dhéantar ar chosaint idirnáisiúnta i dtíortha AE (ach amháin an Danmhairg, Éire agus an Ríocht Aontaithe (1)), lena n-áirítear ag teorainneacha, in uiscí críochacha nó i gcriosanna idirthurais.

Agus conas a dhéantar amhlaidh?

  • Leagtar amach sa treoir rialacha níos soiléire maidir leis an gcaoi a ndéantar iarratas ar an gcosaint idirnáisiúnta, ionas gur féidir cinntí a dhéanamh níos tapa agus níos éifeachtúla ná roimhe faoi na hiarratais. Ní mór socruithe sonracha a dhéanamh, ag teorainneacha ach go háirithe, chun cabhrú le daoine iarratas a chur isteach. De ghnáth, níor cheart don phróiseas iarratais tosaigh (gan achomhairc a chur san áireamh) maireachtáil ar feadh níos mó ná 6 mhí. Ní mór oiliúint speisialta faoin bpróiseas a chur ar chinnteoirí agus ní mór ráthaíochtaí nós imeachta a thabhairt d’iarrthóirí.
  • I gcúinsí dea-shainithe, nuair is dócha nach mbeidh bunús maith le hiarratas nó nuair a bhíonn cúraimí tromchúiseacha ann maidir le slándáil náisiúnta nó le hord poiblí, d’fhéadfaí nósanna imeachta speisialta a chur i bhfeidhm, próiseas níos tapa nó próiseáil iarratas ag an teorainn san áireamh

Ráthaíochtaí bunúsacha

  • Ní mór do thíortha AE a chinntiú:
    • go ndéantar scrúdú oibiachtúil neamhchlaonta ar leith ar gach iarratas;
    • go gcuirtear an próiseas atá á leanúint, mar aon lena gcearta agus leis an gcinneadh, in iúl do na hiarrthóirí i dteanga ar féidir leo a thuiscint. Ní mór teangeolaí a chur ar fáil dóibh chun cabhrú leo a gcásanna a chur in iúl más gá;
    • go mbíonn an ceart ag iarrthóirí dul i gcomhairle le comhairleoir dlí, rud a íocann siad féin as;
    • go mbíonn an ceart ag iarrthóirí achomharc éifeachtach a dhéanamh os comhair na cúirte nó an bhinse agus cúnamh dlíthiúil saor in aisce a fháil le linn an achomhairc.
  • Ní féidir le tíortha AE duine a choinneáil toisc gur iarrthóir tearmainn é/í, agus chuige sin amháin. Má choinnítear duine, caithfear rialacha AE a chur i bhfeidhm de réir mar a ndéantar cur síos air sa treoir athbhreithnithe maidir le caighdeáin chun glacadh le hiarratasóirí ar chosaint idirnáisiúnta (an treoir maidir le coinníollacha glactha)

Nós imeachta scrúdaithe

Sula ndéanann an t-údarás iomchuí cinneadh, bíonn an ceart an iarrthóirí agallamh pearsanta a dhéanamh agus bunús iomlán a n-iarratas a leagadh amach. Ní mór don duine a dhéanann an t-agallamh a stiúradh a bheith ábalta cúinsí pearsanta an iarrthóra, mar aon leis na cúinsí ginearálta, a chur san áireamh. Ní mór do thíortha AE a chinntiú go gcoimeádtar faoi rún an fhaisnéis a chuirtear ar fáil ar iarratais ar leith.

Ráthaíochtaí sonracha le haghaidh daoine leochaileacha:

  • Na daoine a bhfuil riachtanais shonracha nós imeachta acu, mar shampla, de bharr aoise, míchumais, galair nó claonta ghnéasaigh, nó de thoradh ar thráma, nó ar aon chúis eile, ní mór tacaíocht chuí a thabhairt dóibh, lena n-áirítear dóthain ama, chun cabhrú leo lena n-iarratais.
  • Tá riachtanais shonracha ann do mhionaoisigh neamhthionlactha, lena n-áirítear an oibleagáid chun ionadaí cáilithe a cheapadh. I gcoitinne, ba cheart smaoineamh ar leasanna an linbh nuair a chuirtear an treoir i bhfeidhm.

Athiarratais a chosc

Tá bealaí nua ag tíortha AE chun déileáil le hathiarratais ag an duine céanna. Mura bhfuil cosaint de dhíth ar dhuine, ní féidir leis an duine sin iarratais nua a dhéanamh i gcónaí ionas nach mbeidh air/uirthi filleadh ar a t(h)ír féin.

CÉN UAIR ATÁ TOSACH FEIDHME NA TREORACH?

  • Tháinig an treoir seo i bhfeidhm an 19 Iúil 2013, seachas Airteagal 47 (an fhéidearthacht go bhféadfadh údaráis phoiblí cinntí riaracháin agus/nó breithiúnacha dá bhforáiltear sa reachtaíocht náisiúnta a cheistiú) agus Airteagal 48 (rúndacht i ndáil le faisnéis ar bith a fhaigheann údaráis chur chun feidhme le linn a gcuid oibre). Tá siad sin i bhfeidhm ón 21 Iúil 2015 i leith.
  • Bhí an treoir le corprú ag tíortha AE sa dlí náisiúnta faoin 20 Iúil 2015, seachas gnéithe áirithe d’Airteagal 31, ina ndéileáiltear leis an nós imeachta scrúdúcháin, a thiocfaidh i bhfeidhm an 20 Iúil 2018.

CÚLRA

PRÍOMHDHOICIMÉAD

Treoir 2013/32/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Meitheamh 2013 maidir le nósanna imeachta comhchoiteanna chun cosaint idirnáisiúnta a bhronnadh agus a tharraingt siar (IO L 180, 29.6.2013, lgh. 60-95)

DOICIMÉID GHAOLMHARA

Treoir 2011/95/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Nollaig 2011 maidir le caighdeáin i ndáil le cáiliú náisiúnach tríú tír nó daoine gan stát mar thairbhithe cosanta idirnáisiúnta, le stádas aonfhoirmeach do dhídeanaithe nó do dhaoine atá i dteideal cosaint choimhdeach a fháil, agus le hábhar na cosanta a dheonaítear (IO L 337, 20.12.2011, lgh. 9-26)

Rialachán (AE) Uimh. 603/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Meitheamh 2013 maidir le bunú “Eurodac” chun méarloirg a chur i gcomparáid lena chéile ar mhaithe le cur i bhfeidhm éifeachtach Rialachán (AE) Uimh. 604/2013 lena mbunaítear na critéir agus na sásraí lena gcinntear cé acu tír AE atá freagrach as scrúdú a dhéanamh ar iarratas ar chosaint idirnáisiúnta arna thaisceadh i gceann de thíortha AE ag náisiúnach tríú tír nó ag duine gan stát agus maidir le hiarrataí ó údaráis forghníomhaithe dlí thíortha AE agus ó Europol ar chomparáidí le sonraí Eurodac chun críocha forghníomhaithe dlí, agus lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 1077/2011 lena mbunaítear gníomhaireacht Eorpach le haghaidh bainistiú oibríochtúil córas TF ar mhórscála sa réimse saoirse, slándála agus ceartais (IO L 180, 29.6.2013, lgh. 1-30)

Rialachán (AE) Uimh. 604/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Meitheamh 2013 lena mbunaítear na critéir agus na sásraí lena gcinntear cé acu tír AE atá freagrach as scrúdú a dhéanamh ar iarratas ar chosaint idirnáisiúnta arna thaisceadh i gceann de thíortha AE ag náisiúnach tríú tír nó ag duine gan stát (athmhúnlú) (IO L 180, 29.6.2013, lgh. 31-59)

Treoir 2013/33/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Meitheamh 2013 lena leagtar síos caighdeáin chun glacadh le hiarratasóirí cosanta idirnáisiúnta (IO L 180, 29.6.2013, lgh. 96-116)

Nuashonraithe 25.05.2020



(1) Tharraing an Ríocht Aontaithe siar as an Aontas Eorpach agus tá sí ina tríú tír (tír nach tír den Aontas Eorpach í) ó bhí an 1 Feabhra 2020 ann.

Top