AN COIMISIÚN EORPACH

An Bhruiséil,5.7.2023

COM(2023) 420 final

2023/0234(COD)

Togra le haghaidh

TREOIR Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE

lena leasaítear Treoir 2008/98/CE maidir le dramhaíl

(Téacs atá ábhartha maidir le LEE)

{SEC(2023) 420 final} - {SWD(2023) 420 final} - {SWD(2023) 421 final} - {SWD(2023) 422 final}

MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.COMHTHÉACS AN TOGRA

•Forais agus cuspóirí an togra

Sa Chomhaontú Glas don Eoraip 1 agus sa Phlean Gníomhaíochta don Gheilleagar Ciorclach 2 , éilítear gníomhaíocht threisithe bhrostaithe ón Aontas agus ó na Ballstáit chun inbhuaine comhshaoil na n‑earnálacha teicstílí agus bia a áirithiú mar tá siad i measc na n‑earnálacha is mó atá dian ó thaobh acmhainní de agus atá ina gcúis le seachtrachtaí comhshaoil diúltacha móra, ina gcuireann bearnaí maoinithe agus teicneolaíochta bac ar an dul chun cinn i dtreo an aistrithe chuig an ngeilleagar ciorclach agus an dícharbónú. Tá earnálacha an bhia agus na dteicstílí ar an gcéad agus ar an gceathrú earnáil faoi seach is mó atá dian ó thaobh acmhainní de 3 nach gcloíonn go hiomlán le prionsabail bhunúsacha an Aontais maidir le bainistiú dramhaíola a leagtar amach le hord na réiteach dramhaíola lena gceanglaítear tús áite a thabhairt do dhramhaíl a chosc agus d’ullmhú le haghaidh athúsáide agus athchúrsála ina dhiaidh sin. Ag cuimhneamh ar na gealltanais a tugadh, dírítear ar dhá earnáil atá dian ó thaobh acmhainní de sa togra seo chun an Treoir Réime maidir le Dramhaíl (WFD) 4 a leasú: teicstílí agus bia, agus na cuspóirí ginearálta seo a leanas ann: 

–Tionchair ar an gcomhshaol agus ar an aeráid a laghdú, cáilíocht an chomhshaoil a mhéadú agus an tsláinte phoiblí a bhaineann le bainistiú dramhaíola teicstílí a fheabhsú i gcomhréir le hord na réiteach dramhaíola,

–Tionchair córas bia a bhaineann le giniúint an chur amú bia ar an gcomhshaol agus ar an aeráid a laghdú. Chuirfí leis an tslándáil bia freisin ach cosc a chur ar an gcur amú bia.

Dramhaíl teicstíle

D’ainneoin dramhaíl a chosc a bheith ina phríomhchuspóir de WFD agus de na hiarrachtaí cur chun feidhme ar an leibhéal náisiúnta, lena n‑áirítear na hiarrachtaí a dhéanann gníomhaithe príobháideacha, leanann giniúint dramhaíola ginearálta de dhul i méid agus ní féidir ach ‘díchúpláil choibhneasta’ de ghiniúint dramhaíola ón bhfás eacnamaíoch a thabhairt faoi deara 5 . An treocht sin maidir le dramhaíl fhoriomlán, tá sí le tabhairt faoi deara freisin i gcás dramhaíl teicstíle. Mar sin féin, tá sé níos measa mar thoradh ar ‘mhearfhaisean’, mar a thugtar air, ar saintréith aige bailiúcháin faisin a bheith á gcur ar an margadh níos minice 6 le táirgí ar chostas íseal nach ndéantar seachtrachtaí comhshaoil a inmheánú iontu 7 , a spreagann custaiméirí chun earraí a cheannach go tallannach agus a spreagann líon níos mó éadaí a cheannach 8 . Tá an dramhaíl teicstíle ag dul i méid mar thoradh ar an tomhaltas teicstíle sin atá ag dul i méid. De réir staidéar leanúnach atá á dhéanamh ag an Airmheán Comhpháirteach Taighde (JRC) 9 12.6 milliún tona (10.9 Mt de dhramhaíl iarthomhaltais agus 1.7 Mt de dhramhaíl iarthionsclaíoch agus réamhthomhaltais) a bhí sa dramhaíl teicstíle iomlán in 2019, lena gcumhdaítear éadaí agus coisbhearta, teicstílí baile, teicstílí teicniúla, agus dramhaíl iarthionsclaíoch agus réamhthomhaltais. 5.2 Mt a bhí sa dramhaíl ó éadaí agus ó choisbhearta, méid atá coibhéiseach le 12 kg in aghaidh an duine in aghaidh na bliana san Aontas Eorpach.

De réir staidéar ón Airmheán Comhpháirteach Taighde (JRC) 10 , faoi láthair ní dhéantar bailiú ar leithligh ar thart ar 78 % de dhramhaíl teicstíle iarthomhaltais lena gcumhdaítear éadaí agus coisbhearta, teicstílí baile agus teicstílí teicniúla agus cuirtear an dramhaíl sin sa dramhaíl tí mheasctha, ar dramhaíl í a loisctear nó a chuirtear i líonadh talún. An bainistiú dramhaíola sin atá neamhéifeachtúil ó thaobh acmhainní de, níl sé i gcomhréir le hord na réiteach dramhaíola agus bíonn díobháil chomhshaoil san Aontas agus i dtríú tíortha ina toradh air mar gheall ar leibhéil iomarcacha astaíochtaí gás ceaptha teasa (GCT), úsáidte uisce, truaillithe agus úsáidte talún. Maidir leis an dramhaíl teicstíle a bhailítear ar leithligh, nach bhfuil i gceist léi ach 22 % den dramhaíl teicstíle iarthomhaltais a ghintear, déantar thart ar 32 % di a athchúrsáil laistigh den Aontas Eorpach (thart ar 20 % lasmuigh den Aontas Eorpach) agus déantar thart ar 8 % a athúsáid laistigh den Aontas Eorpach (thart ar 38 % lasmuigh den Aontas Eorpach), agus déantar an chuid eile a onnmhairiú. 

An ceanglas maidir le bailiú ar leithligh le haghaidh teicstílí in WFD, tiocfaidh sé i bhfeidhm an 1 Eanáir 2025. De réir faisnéis ó na Ballstáit, na córais bailithe ar leithligh agus na bonneagair shórtála agus athchúrsála, meastar nach dócha go mbeidh siad réidh chun na méideanna breise a bhfuil coinne lena mbailiú a láimhseáil. Tá coinne leis go ndéanfar sórtáil i bhformhór na mBallstát gar do na pointí bailithe dramhaíola agus ar scála níos airde sna Ballstáit sin inar fabhrach na dálaí margaidh (e.g. costais níos ísle ar bhainistiú dramhaíola, bonneagar agus scileanna atá ann cheana agus ar féidir cur leo, gaireacht do mhoil athchúrsála/táirgeachta agus do chalafoirt). Níl coinne leis go ndéanfar athchúrsáil i ngach tír agus is dócha go mbeidh an athchúrsáil lonnaithe i réigiúin atá i ngaireacht na lárionad táirgthe teicstílí agus na mbunáiteanna bonneagair atá ann cheana.

Tá earnáil na dteicstílí dian ó thaobh acmhainní de. Maidir le táirgeadh amhábhar agus teicstílí araon, formhór na mbrúnna agus na dtionchar a bhaineann le tomhaltas éadaí, coisbheart, agus teicstílí tí san Aontas, eascraíonn siad as réigiúin eile ar domhan. Mar sin féin, cé gur as tríú tíortha a d’eascair formhór na mbrúnna comhshaoil de thomhaltas teicstílí an Aontais 11 , déanann siad difear don Aontas freisin mar gheall ar an tionchar domhanda atá acu. Chun an méid éadaí, teicstílí agus coisbheart a tomhlaíodh san Aontas a tháirgeadh in 2020, measann EEA gur as lasmuigh den Aontas Eorpach a d’eascair 80 % de na príomh-amhábhair, 88 % den uisce agus 92 % den talamh a úsáideadh agus 73 % de na hastaíochtaí gás ceaptha teasa. Mar shampla, is feiniméan domhanda iad astaíochtaí gás ceaptha teasa agus níl siad teoranta do theorainneacha ná do réigiúin shonracha. Ina theannta sin, fostaíodh coibhéis beagnach 13 mhilliún oibrí lánaimseartha ar fud an domhain sa slabhra soláthair 12 . Dá bhrí sin, is féidir cuidiú le lorg comhshaoil na hearnála a laghdú ach dramhaíl teicstíle a chosc, a athúsáid agus a athchúrsáil. 

De bhreis air sin, maidir le costais bainistithe dramhaíola éadaí agus teicstílí tí úsáidte, ní dhéantar na costais sin a inmheánú i bpraghas táirgí nua. Ar an meán, is éard atá i gcostais an bhailithe agus na cóireála thart ar 12 cent in aghaidh an bhaill. Mar sin féin, bíonn éagsúlacht idir na costais sin ag brath ar an gcineál baill, agus bíonn costas níos airde ar bhainistiú na mball sin ina bhfuil meascán de chineálacha snáithín teicstíle agus ina bhfuil suaiteoirí (mar shampla cnaipí agus zipeanna) agus bíonn costas níos lú ar na baill sin ina bhfuil cineál snáithín teicstíle aonair gan aon suaiteoir amhail t‑léinte. I bhfianaise na méideanna móra dramhaíola teicstíle a dhiúscraítear sa dramhaíl iarmharach, ní dhéantar a inmheánú ach an oiread an costas diúscartha agus seachtrachtaí comhshaoil na diúscartha sin lena n‑áirítear astaíochtaí ó loscadh agus líonadh talún. Áirítear go háirithe ar sheachtrachtaí eile tionchair chomhshaoil agus shóisialta na dramhaíola teicstíle a onnmhairítear chuig tríú tíortha atá faoi cheilt chun críoch athúsáide, go háirithe i ndáil le teicstílí neamhshórtáilte a gcríochnaíonn cuid mhór díobh i láithreáin líonta talún (neamhdhleathacha). 

Bíonn ualach riaracháin ina thoradh ar shainmhínithe scoilte ar theicstílí agus ar dhramhaíl teicstíle agus cuireann siad bac ar loingsithe trasteorann. Comharthaí éagsúla maidir le beartas agus cúrsaí rialála i ngach Ballstát agus bearnaí faisnéise (e.g. maidir le cáilíocht bunábhar), cuireann siad isteach ar uas-scálú an tionscail athchúrsála agus na hathúsáide agus cuireann siad isteach freisin ar chothroime iomaíochta an mhargaidh aonair, de bhreis ar an gcastacht a bhaineann le teicstílí a athchúrsáil de bharr chomhdhéanamh éagsúil a bheith sa dramhaíl teicstíle. Ní hamháin go gcuireann sé sin bac ar an aistriú i dtreo geilleagar ciorclach i dteicstílí, ach cuireann sé cosc freisin ar phoist ardchaighdeáin agus breisluach a chruthú san Aontas. Is dócha go mbeidh mar thoradh ar an mbonneagar neamh‑leordhóthanach sórtála agus athchúrsála nach gcaithfear le teicstílí i gcomhréir le hord na réiteach dramhaíola fiú nuair a thiocfaidh an ceanglas maidir le bailiú ar leithligh i bhfeidhm. Déantar an mhonaraíocht ar bhreisluach íseal i dtríú tíortha den chuid is mó. Le táirgeadh agus diúscairt dramhaíola teicstíle onnmhairithe, cruthaítear tionchair dhiúltacha mhóra don tsochaí ar an leibhéal áitiúil, réigiúnach agus domhanda 13 . 

Dá bhrí sin, is iad cuspóirí sonracha le haghaidh an togra seo maidir le dramhaíl teicstíle feabhas a chur ar an mbainistiú dramhaíola teicstíle i gcomhréir le ‘hord na réiteach dramhaíola’ 14 a chumhdaítear in WFD, tús áite a thabhairt do dhramhaíl a chosc, ullmhú le haghaidh athúsáid agus athchúrsáil teicstílí de rogha ar roghanna athghabhála eile agus ar dhiúscairt, agus an prionsabal gurb é údar an truaillithe a íocfaidh as a chur i bhfeidhm. Sa Phlean Gníomhaíochta don Gheilleagar Ciorclach (CEAP) 15 agus i Straitéis an Aontais Eorpaigh um Theicstílí Inbhuanaithe agus Ciorclacha (‘Straitéis um Theicstílí’) 16 , éilítear gníomhaíocht threisithe bhrostaithe ón Aontas agus ó na Ballstáit chun dramhaíl teicstílí a chosc agus chun ciorclaíocht teicstílí a fheabhsú, mar is earnáil í atá dian ó thaobh acmhainní de agus atá ina cúis le seachtrachtaí comhshaoil diúltacha móra, ina gcuireann bearnaí maoinithe agus teicneolaíochta bac ar an dul chun cinn i dtreo an aistrithe chuig an ngeilleagar ciorclach.

An cur amú bia

Tá an cur amú bia ar cheann de na foinsí neamhéifeachtúlachta is mó sa slabhra agraibhia. Go háirithe, bíonn tionchair dhiúltacha chomhshaoil agus aeráide ina dtoradh air. Is é an tomhaltas bia is mó a rannchuidíonn le tionchair chomhshaoil 17 agus le lorg bithéagsúlachta 18 an tomhaltais san Aontas.

Nuair a dhéantar bia a dhiúscairt, is ann don fhuinneamh agus do na hacmhainní leabaithe uile agus a n‑iarmhairtí comhshaoil, amhail astaíochtaí gás ceaptha teasa – a charntar ar fud an bhiashlabhra – ach ní théann siad chun tairbhe chothú an duine. Maidir le bia a phróiseáiltear, a iompraítear agus a chócaráiltear agus a chuirtear amú ansin ag céim an chaithimh, bíonn tionchar comhshaoil níos mó ag an mbia sin ná mar a bhíonn ag táirgí bia neamhphróiseáilte a chailltear ag an bhfeirm. Gineadh 58.5 Mt de chur amú bia san Aontas in 2020 19 , rud a bhí ina chúis le hastaíochtaí 252 Mt de choibhéis CO2 20 . Comhfhreagraíonn sé sin do 16 % den tionchar iomlán ó gháis ceaptha teasa a eascraíonn ó chóras bia an Aontais. Cuireann an cur amú bia brú nach bhfuil gá leis ar acmhainní nádúrtha teoranta freisin. Mar shampla, an méid uisce a chaitear chun bia a tháirgeadh a chuirtear amú ar deireadh, is féidir é a chainníochtú mar 342 bhilliún m3 de choibhéis uisce 21 .,, rud a chomhfhreagraíonn do 12 % de thionchar iomlán an táirgthe agus an chaithimh bia san Aontas. Is é an cur amú bia atá ina chúis le 16 % de na tionchair ar ithir freisin mar thoradh ar ghníomhaíochtaí úsáidte talún 22 , agus tá na hiarmhairtí ar eotrófú na mara cothrom le 15 % den iomlán 23 , 24 .

Maidir le hiarmhairtí eacnamaíocha, tá margadhluach measta 132 bhilliún EUR 25 ag gabháil leis an 58.5 Mt de chur amú bia. Áirítear ar na costais sin acmhainní a chailleann oibreoirí gnó bia ag gach céim de shlabhra an tsoláthair bia, mar aon le caiteachas nach bhfuil gá leis ag teaghlaigh. Ina theannta sin, meastar gur fiú 9,3 billiún EUR sa bhreis é costas an bhailithe agus na cóireála le haghaidh an chur amú bia 26 . 

Tá iarmhairtí sóisialta mór ag baint le bia a chur amú. Fágann sé go gcaitear acmhainní gan ghá ar acmhainní iad a d’fhéadfaí a leithdháileadh ar bhealach eile. Thart ar 19 % atá i meánsciar an chaiteachais bia (agraibhia agus seirbhísí bia) i gcaiteachas iomlán na dteaghlach san Aontas 27 . Fáil réidh le bia atá oiriúnach lena chaitheamh ag an duine – seachas an bia sin a ath-leithdháileadh orthu siúd atá ina ghátar, é san áireamh trí dheonú bia – is deis é nach dtapaítear i bhfianaise na ndúshlán atá ag dul i méid ó thaobh na slándála bia de. Cé go n‑áirithítear an infhaighteacht bia san Eoraip, is ábhar imní atá san inacmhainneacht bia le haghaidh saoránaigh den Aontas, a bhfuil a líon ag méadú: ní hacmhainn do 32.6 milliún duine béile ina bhfuil feoil, iasc, sicín nó a gcoibhéis veigeatórach gach ré lá 28 . Ar deireadh, i gcás cuid mhór tomhaltóirí, tá gné eiticiúil thábhachtach ag baint le bia a chur amú 29 . 

Sa chomhthéacs sin, gheall an tAontas agus a Bhallstáit go mbainfear amach Sprioc 12.3 de na Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe (SDG) chun an cur amú bia ar an leibhéal domhanda per capita a laghdú faoina leath ar an leibhéal miondíola agus tomhaltais agus chun caillteanais bhia ar fud slabhraí táirgthe agus soláthair a laghdú, lena n‑áirítear caillteanais iarbhuainte, faoi 2030. 

Rinne an tAontas plean gníomhaíochta tiomnaithe a chur chun feidhme chun an caillteanas bia agus an cur amú bia a laghdú, lena n‑áirítear idir ghníomhaíochtaí rialála agus neamhrialála, mar chuid den Phlean Gníomhaíochtaí don Gheilleagar Ciorclach, 2015, i dtosach agus, ó bhí 2020 ann, faoin Straitéis ón bhFeirm go dtí an Forc den Aontas 30 . Ar an gcaoi sin, ní hamháin go bhfuil sé i gceist ag an gCoimisiún oibleagáidí soiléire a leagan síos le haghaidh na mBallstát maidir leis an gcur amú bia a laghdú, ach tá sé i gceist aige freisin timpeallacht bheartais a chruthú lena dtacaítear leis na Ballstáit gníomhaíocht éifeachtach a dhéanamh.

Ceanglaítear le WFD, mar a athbhreithníodh in 2018, ar na Ballstáit cláir shonracha a ullmhú chun an cur amú bia a chosc, i gcomhréir le hord na réiteach dramhaíola. Ceanglaítear leis ar na Ballstáit an cur amú bia a laghdú ag gach céim de shlabhra an tsoláthair bia, faireachán a dhéanamh ar leibhéil dramhaíola bia agus tuairisciú ar an dul chun cinn a dhéantar. Ghlac an Coimisiún modheolaíocht choiteann chun an cur amú bia a thomhas 31 in 2019 atá le húsáid mar bhonn den fhaireachán a dhéanamh ar an gcur amú bia ar fud an Aontais.

Chun tacú leis na Ballstáit gníomhaíocht a dhéanamh, ghlac an Coimisiún tionscnaimh ó bhí 2015 ann chun an reachtaíocht ábhartha a shoiléiriú agus a chomhchuibhiú (e.g. glacadh threoirlínte AE maidir le deonú bia 32 , agus leasuithe ina dhiaidh sin ar rialacha sláinteachais bia chun cleachtais shábháilte i ndáil le deonú bia a éascú, chomh maith le treoirlínte AE maidir le bia nach bhfuil oiriúnach lena chaitheamh ag an duine a thuilleadh a úsáid i mbeatha ainmhithe 33 Ina theannta sin, bhunaigh an Coimisiún, ó bhí 2016 ann, ardán ilpháirtithe leasmhara, Ardán an Aontais Eorpaigh maidir le Caillteanas Bia agus Cur Amú Bia 34 (FLW) chun tacú le gach gníomhaí bearta a shainiú chun an cur amú bia a chosc, an dea‑chleachtas a chomhroinnt, agus meastóireacht a dhéanamh ar an dul chun cinn. Ina theannta sin, ghlac sé a tháirgí insoláthartha dílse (e.g. moltaí maidir le gníomhaíocht chun an cur amú bia a chosc 35 ) agus thacaigh sé le hobair arna déanamh ar leibhéal an Aontais Eorpaigh chun feabhas a chur ar chleachtais marcála dáta. 36 Éascaítear comhroinnt an dea-chleachtais agus réiteach chun an cur amú bia a laghdú ar fud an Aontais freisin trí mhol digiteach, Mol an Aontais chun cosc a chur ar chaillteanas bia agus ar an gcur amú bia 37 .Faoin treoirthionscadal RESTwithEU 38 , déantar meastóireacht ar uirlisí digiteacha agus déantar moltaí maidir le moltaí digiteacha chun an cur amú bia a laghdú i dtionscal na mbialann.Tugtar aghaidh ar thacú le hathrú iompair tomhaltóirí le foghrúpa tiomnaithe den Ardán agus déanfar coimre dea-chleachtas, arna forbairt ag treoirthionscadal an Aontais, an Fóram Eorpach maidir leis an gCur Amú Bia ag Tomhaltóirí, a chur ar fáil faoi dheireadh mhían Mheithimh 2023.Chun an bonn fianaise a neartú le cosc a chur ar dhramhaíl bhia, déanann an tAirmheán Comhpháirteach Taighde measúnuithe ar a éifeachtaí atá idirghabhálacha chun cosc a chur ar an gcur amú bia 39 , le tacú ó chreat meastóireachta ar féidir leis na gníomhaithe uile é a úsáid. Le glaonna ar thograí faoi Chlár Réime an Aontais um Thaighde agus um Nuálaíocht Fís 2020 40 agus Fís Eorpach 41 , tá deiseanna nua á dtairiscint le haghaidh taighde agus nuálaíochta chun dul i ngleic le caillteanas bia agus cur amú bia. Áirítear ar ionstraimí cistiúcháin eile chun cosc a chur ar an gcur amú bia an clár LIFE agus InterReg na hEorpa .Faoi Chlár an Mhargaidh Aonair, déanann an Coimisiún deontais a chur ar fáil freisin chun tacú leis na Ballstáit agus le páirtithe leasmhara 42 chun feabhas a chur ar thomhas an chur amú bia agus chun gníomhaíochtaí a chur chun feidhme chun cur amú bia a laghdú, i gcomhar leis an nGníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an tSláinte agus an Digitiú (HADEA).

Ghlac roinnt mhaith oibreoirí gnó bia ar fud shlabhra an tsoláthair bia céimeanna tábhachtacha chun giniúint an chur amú bia a laghdú agus chun feabhas a chur ar an éifeachtúlacht acmhainní. Faoi Chód Iompraíochta an Aontais maidir le cleachtais fhreagracha i nGnó agus Margaíocht an Bhia 43 , thug próiseálaithe agus miondíoltóirí bia gealltanais choincréiteacha maidir leis an gcur amú bia a laghdú ina gcuid oibríochtaí agus ar fud an tslabhra soláthair.

D’ainneoin na ngníomhaíochtaí sin agus na feasachta níos mó ar thionchair dhiúltacha agus ar iarmhairtí dhiúltacha an chur amú bia, gealltanais pholaitiúla a tugadh ar leibhéal an Aontais agus na mBallstát, agus na mbeart a cuireadh chun feidhme san Aontas ó CEAP 2015, níl laghdú leordhóthanach ag teacht ar ghiniúint na dramhaíola bia chun dul chun cinn mór a dhéanamh i dtreo Sprioc 12.3 SDG. San Aontas, d’ainneoin na n‑oibleagáidí dlíthiúla atá ann cheana in WFD agus ghníomhaíochtaí tacaíochta an Choimisiúin, is éagsúil na bearta a rinneadh go dtí seo sna Ballstáit agus níor cumasaíodh laghdú mór ar leibhéil an chur amú bia.

Dá bhrí sin, ní mór spriocanna a shocrú mar an chéad chéim eile. Is iad seo a leanas cuspóirí sonracha an togra seo: ar an gcéad dul síos, freagracht shoiléir a shannadh do na Ballstáit as dlús a chur le laghdú an chur amú bia ar feadh shlabhra an tsoláthair bia agus i dteaghlaigh, ina gcríocha féin, agus ar an gcaoi sin rannchuidiú ar bhealach stuama le Sprioc 12.3 SDG a bhaint amach; agus ar an dara dul síos, freagairt leordhóthanach chomhsheasmhach ó na Ballstáit uile a áirithiú chun an cur amú bia a laghdú, i gcomhréir le freagairt na mBallstát atá chun tosaigh.

Ba cheart do gach Ballstát beart uaillmhianach a dhéanamh mar thoradh air sin – feidhm a bhaint as na bearta is éifeachtaí, curtha in oiriúint dá chás náisiúnta sonrach – agus é d’aidhm aige tacú le hathrú iompraíochta tomhaltóirí chomh maith le comhordú gníomhaíochtaí a neartú idir gníomhaithe ar feadh shlabhra luacha iomlán an bhia agus le gníomhaithe ábhartha eile freisin (e.g. an saol acadúil, eagraíochtaí neamhrialtasacha (ENRanna), institiúidí airgeadais, gníomhaithe sa gheilleagar sóisialta, etc).

Ina theannta sin, tar éis na Comhdhála ar Thodhchaí na hEorpa, roghnaíodh an cur amú bia mar an gcéad ábhar le haghaidh Painéil Saoránach Eorpach díospóireachta. Tacóidh moltaí an Phainéil Saoránach le hobair an Choimisiúin agus tacóidh siad leis na Ballstáit chun straitéisí náisiúnta agus pleananna gníomhaíochta a dhearadh chun cosc a chur ar an gcur amú bia.

•Comhsheasmhacht le forálacha beartais atá sa réimse beartais cheana

•Comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais

2.BUNÚS DLÍ, COIMHDEACHT AGUS COMHRÉIREACHT

•Bunús dlí

•Coimhdeacht (i gcás inniúlacht neamheisiach)

•Comhréireacht

•An rogha ionstraime

3.TORTHAÍ AR MHEASTÓIREACHTAÍ EX POST, AR CHOMHAIRLIÚCHÁIN LEIS NA PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS AR MHEASÚNUITHE TIONCHAIR

•Meastóireachtaí ex post

Ní dhearnadh aon mheastóireacht ex post ó tharla gur in 2018 a rinneadh an leasú deiridh ar WFD. Dá bhrí sin, bheadh sé róluath meastóireacht ex post a dhéanamh ar na leasuithe a rinneadh le déanaí nach bhfuil a n‑éifeacht iomlán le brath go fóill. Ina theannta sin, tá foráil in WFD maidir le clásail athbhreithniúcháin shonracha le haghaidh sruthanna dramhaíola sonracha a mbeadh ina dtoradh orthu anailísí ar thionchair na bhforálacha atá i bhfeidhm faoi láthair.

•Comhairliúcháin leis na páirtithe leasmhara

An Painéal Saoránach 

Mar bheart leantach ar an gComhdháil ar Thodhchaí na hEorpa, d’fhógair an Coimisiún ‘glúin nua’ de phainéil saoránach chun dul i gcomhairle le saoránaigh arna roghnú go randamach roimh phríomhthograí áirithe ar an leibhéal Eorpach. Roghnaíodh an cur amú bia mar cheann de na trí ábhar tosaigh a dtabharfaidh saoránaigh aghaidh orthu (mar aon le domhain fhíorúla agus an tsoghluaisteacht foghlama, agus tháinig an painéal le chéile le haghaidh trí sheisiún a reáchtáladh ó mhí na Nollag 2022 go mí Feabhra 2023. Cé nach raibh an painéal saoránach ina chuid de na gníomhaíochtaí comhairliúcháin a eagraíodh chun an togra dlíthiúil a ullmhú, leanfaidh moltaí na saoránach 60 de thacú le hobair an Choimisiúin a bhaineann leis an gcur amú bia a chosc agus cuireadh san áireamh iad agus an togra reachtach seo á ullmhú. Beidh moltaí na saoránach ina dtreoir freisin chun cuidiú leis na Ballstáit na spriocanna sa togra seo maidir leis an gcur amú bia a laghdú a bhaint amach. 

Cuirtear i dtábhacht sna 23 mholadh ó na saoránaigh an gá le cur chuige leathan maidir le córais bia a ghlacadh, ina dtabharfar rannpháirt do gach gníomhaí agus ina neartófar an comhar ar fud shlabhra an tsoláthair bia. Déantar an cur chuige cuimsitheach sin a chur chun cinn sna trí thopaic a dtugtar aghaidh orthu sna moltaí ón bpainéal: 1) Comhar sa slabhra luacha bia: ón bhfeirm go dtí an forc; 2) Tionscnaimh don ghnó bia; agus 3) Tacú le hathrú iompraíochta na dtomhaltóirí.

Léirítear sna moltaí ó na saoránaigh na trí phríomhlíne ghníomhaíochta ar gá do na Ballstáit iad a dhéanamh chun dlús a chur leis an laghdú ar an gcur amú bia ar leibhéal náisiúnta agus chun na spriocanna amach anseo a bhaint amach. Tarraingeofar freisin ar na moltaí i gcreat rialála an Aontais maidir le cur amú bia a chosc a leagtar síos in WFD chomh maith le bearta tacaíochta arna ndéanamh ar leibhéal an Aontais, agus tacófar leis na Ballstáit chun na spriocanna amach anseo a bhaint amach.

•Saineolas a bhailiú agus a úsáid

Fuair an Coimisiún staidéar seachtrach chun tacú leis an measúnú tionchair sin ar roghanna beartais le haghaidh athbhreithniú ar WFD in 2023 – Conradh sonrach Uimh. 090202/2021/861277/ENV.B.3. Thacaigh roinnt saineolaithe agus staidéir chúnaimh theicniúil a liostaítear san Iarscríbhinn a ghabhann leis an Measúnú Tionchair leis an gCoimisiún freisin.

–Sholáthair an tAirmheán Comhpháirteach Taighde ionchuir eolaíochta ríthábhachtacha trí dhá thuarascáil a ullmhú mar aon le hanailís lena dtacaítear le forbairt an mheasúnaithe tionchair ar an athbhreithniú ar WFD, go háirithe maidir lena indéanta atá sé spriocanna a shocrú le haghaidh cur amú bia a laghdú:

–An Coimisiún Eorpach, An tAirmheán Comhpháirteach Taighde: Setting the scene for an EU initiative on food waste reduction targets, 2023 [An bealach a réiteach le haghaidh tionscnamh ón Aontas maidir le spriocanna chun cur amú bia a laghdú] 62  

–An Coimisiún Eorpach, An tAirmheán Comhpháirteach Taighde: Assessing the economic, social and environmental impacts of food waste reduction targets. A model-based analysis, 2023 [Measúnú a dhéanamh ar thionchair eacnamaíocha, shóisialta agus chomhshaoil de spriocanna chun an cur amú bia a laghdú. Anailís bunaithe ar shamhail, 2023] 63

–An 25 Deireadh Fómhair 2022, d’fhoilsigh Eurostat an chéad fhaireachán staidrimh tiomnaithe ar mhéid na dramhaíola bia san Aontas Eorpach, arna dtacú le mínithe breise ar na sonraí maidir le méideanna dramhaíola bia san Aontas. Tá an tuairisc agus an léirmhíniú ar shonraí chomh maith leis an modheolaíocht le fáil ar leathanach gréasáin Eurostat ar a dtugtar míniú ar staitisticí atá tiomnaithe don chur amú bia 64 .Tugadh na sonraí cothrom le dáta den uair dheiridh i Márta 2023.

•Measúnú tionchair

–Rogha 1 – Tacaítear leis na Ballstáit chun forálacha atá i bhfeidhm faoi láthair a chur chun feidhme agus a fhorfheidhmiú trí chur i bhfeidhm níos comhchuibhithe ar shainmhínithe, cuir chuige maidir le bailiú ar leithligh agus sannadh freagrachta le haghaidh bainistiú dramhaíola trí threoraíocht neamhcheangailteach a ghlacadh, trí mholtaí agus trí shainorduithe an Choimisiúin atá ann cheana a fheidhmiú maidir le reachtaíocht thánaisteach, agus trí fheabhas a chur ar ardáin na bpáirtithe leasmhara atá ann faoi láthair maidir le treoraíocht agus malartú dea-chleachtas. Leis an rogha sin, téitear i ngleic le cúis gach faidhbe agus leis an dá chuspóir shonracha, cé gur dhócha go mbeadh tionchar laghdaithe ann i ngeall ar nádúr na mbeart a bheith teoranta d’ionstraimí neamhcheangailteacha 

–Rogha 2 – Socraítear ceanglais rialála cheangailteacha bhreise chun feabhas a chur ar fheidhmíocht an bhainistithe dramhaíola i gcomhréir le hord na réiteach dramhaíola trí leasú spriocdhírithe ar WFD. Is é cuspóir na leasuithe oibleagáidí oibríochtúla nua a chruthú le haghaidh na mBallstát, táirgeoirí teicstílí agus oibreoirí bainistithe dramhaíola. Leis na hoibleagáidí sin, dhéanfaí sainmhínithe ar leibhéal an Aontais a shoiléiriú agus a chomhchuibhiú, shoiléireofaí raon feidhme na n‑oibleagáidí tuairiscithe atá ann cheana chun feabhas a chur ar stóinseacht sonraí, shoiléireofaí raon feidhme na n‑oibleagáidí maidir le bailiú ar leithligh, agus thabharfaí isteach oibleagáidí oibríochtúla nua le haghaidh oibreoirí dramhaíola chun sórtáil le haghaidh athúsáide agus athchúrsála a áirithiú. Is é beart suaitheanta na rogha sin sainordú a thabhairt isteach le haghaidh na mBallstát chun scéimeanna náisiúnta EPR a bhunú le haghaidh teicstílí agus a raon feidhme, cuspóirí, agus príomhghnéithe eagraíochtúla agus oibríochtúla a chomhchuibhiú. Leis an rogha sin, téitear i ngleic le cúis gach faidhbe agus leis an dá chuspóir shonracha 

–Rogha 3 – Spriocanna feidhmíochta maidir le bainistiú dramhaíola a fhorordú ar leibhéal an Aontais. Cuimsítear leis an rogha sin leasú ar WFD lena mbunaítear spriocanna feidhmíochta ceangailteacha maidir le bainistiú dramhaíola lena gcuirtear i ngníomh ord na réiteach dramhaíola le haghaidh na mBallstát agus na n‑oibreoirí eacnamaíocha. Bheadh comhchuibhiú raonta feidhme agus sainmhínithe ina chuid lárnach den sainmhíniú ar an sprioc in WFD agus i ngníomhartha cur chun feidhme ina dhiaidh sin ina sainmhíneofaí rialacha níos mionsonraithe maidir leis an modheolaíocht ríofa le haghaidh gach sprice. Leis an rogha sin, téitear i ngleic leis an dá chuspóir shonracha agus cúis gach faidhbe, cé nach dtabharfaí leibhéal comhchuibhithe i gcrích léi faoi mar a fhoráiltear le Rogha 2 mar fágtar faoi na Ballstáit na cinntí maidir leis na meáin chun na leibhéil feidhmíochta a bhaint amach. Toisc nach bhfuil na sonraí atá ann faoi láthair maidir le giniúint dramhaíola teicstíle stóinsithe a ndóthain, i ngeall go pointe áirithe ar an tuiscint ilroinnte ar cé acu is dramhaíl atá i gceist le teicstílí bailithe nó nach ea agus ar raon na dteicstílí a chumhdaítear le cur chun feidhme na mBallstát, mínítear sa Mheasúnú Tionchair indéantacht an tsásra faoina bhféadfaí spriocanna a shocrú amach anseo agus tionchair an phróisis sin (seachas leibhéil iarbhír na spriocanna). Maidir le sprioc a shocrú le haghaidh an bhailithe, cuirtear i láthair measúnú níos mionsonraithe bunaithe ar sprioc eatramhach ar uaillmhian mheánach. Baineann Beart 3.6 go sonrach le sprioc bailithe 50 % a shocrú le haghaidh teicstílí: Ach an sprioc a bhaint amach, chuirfí feabhas ar ráta bailithe ar leithligh le haghaidh teicstílí, rud a chuirfeadh leis na rátaí athúsáide, rátaí athchúrsála agus rud a laghdódh rátaí diúscartha, ach bheadh ualach riaracháin i gceist leis freisin agus d’fhéadfadh sé go mbeadh ag an oibleagáid atá ann cheana maidir le bailiú ar leithligh in 2025 éifeacht chomhchosúil ar an ráta bailithe ar leithligh. Is ann d’ilchineálacht mhór freisin ar fud na rátaí tuartha ar fud na mBallstát, agus d’fhéadfadh sé go mbeadh sé dúshlánach sprioc a leagan síos ag an gcéim seo dá bhrí sin.

–Sprioc le haghaidh táirgeadh príomhúil – gan sprioc ar bith,

–Sprioc le haghaidh próiseála agus monaraíochta – 10 %,

–Sprioc le haghaidh na gcéimeanna miondíola agus tomhaltais – 15 % 

–Sprioc le haghaidh táirgeadh príomhúil – gan % sprice ar bith,

–Sprioc le haghaidh próiseála agus monaraíochta – 10 %,

–Sprioc le haghaidh na gcéimeanna miondíola agus tomhaltais – 30 % 

–Sprioc le haghaidh táirgeadh príomhúil – 10 %,

–Sprioc le haghaidh próiseála agus monaraíochta – 25 %,

–Sprioc le haghaidh na gcéimeanna miondíola agus tomhaltais – 50 % 

Tá naisc láidre idir thionchair shóisialta inchainníochtaithe agus tionchair eacnamaíocha agus léirítear leo patrún comhchosúil. Dá mhéad an laghdú ar an gcur amú bia, is ea is fearr a fheidhmeoidh na roghanna i dtéarmaí inacmhainneacht bia agus coigilteas tí. Ar an taobh eile, tagann ardú ar mhéid na dtionchar diúltach ar an bhfostaíocht san earnáil agraibhia ó Rogha 1 go Rogha 3, ach tá coinne leis go gcúiteofar iad sin trí phróifílí fostaíochta nua in earnáil an bhia agus gnóthachain in earnálacha eacnamaíocha eile.

Tá coinne leis go mbeidh tionchar teoranta ar FBManna. Dírítear faoin tionscnamh ar spriocanna le haghaidh na mBallstát a shocrú maidir le laghdú ar an gcur amú bia agus ní bheidh feidhm acu maidir le gnólachtaí aonair. Cé gur dócha go bpléifidh údaráis na mBallstát leis na gníomhaithe uile i slabhra an tsoláthair bia, maidir leis na gníomhaíochtaí a chonacthas go dtí seo i dtíortha inar tugadh faoi ghníomhaíochtaí comhordaithe chun cur amú bia a laghdú, dírítear sna gníomhaíochtaí sin ar ghnólachtaí móra agus ar bhearta deonacha lena spreagtar rannpháirtíocht sa chosc ar an gcur amú bia le tacaíocht ó mhaoiniú an rialtais. Sa phróiseas comhairliúcháin, ní raibh coinne ag FBManna le fadhbanna mar thoradh ar an tionscnamh seo go díreach, ach bhí siad faichilleach i gcónaí maidir leis an ngníomhaíocht cur chun feidhme a d’fhéadfadh na Ballstáit a ghlacadh amach anseo.

I réimse an chur amú bia, tar éis comparáid a dhéanamh idir na tionchair eacnamaíocha, chomhshaoil agus shóisialta, agus idir indéantacht theicniúil na roghanna arna mbeartú freisin, is í Rogha 2 an rogha beartais ab fhearr. Tá coinne leis go mbeidh an rogha sin éifeachtach chun spreagadh beartais láidir a thabhairt do na Ballstáit beart a dhéanamh chun an cur amú bia a laghdú ar an leibhéal náisiúnta agus gnóthachain mhóra chomhshaoil a bhaint amach agus a bheith comhréireach agus indéanta an tráth céanna. Ba cheart, dá bhrí sin, cur chuige céim ar chéim a ghlacadh chun spriocanna a bhunú atá ceangailteach ó thaobh dlí de maidir le cur amú bia a laghdú, ag tosú le leibhéal atá níos ísle ná an leibhéal a shocraítear faoi SDG, d’fhonn freagairt chomhsheasmhach ó na Ballstáit agus dul chun cinn follasach i dtreo Sprioc 12.3 a áirithiú. Le hathbhreithniú eatramhach ar an dul chun cinn arna dhéanamh ag na Ballstáit, bunaithe ar an bhfaireachán bliantúil ar leibhéil dramhaíola bia, d’fhéadfaí coigeartú a dhéanamh ar na spriocanna d’fhonn rannchuidiú an Aontais a neartú agus ailíniú níos mó le Sprioc 12.3 SDG chomh maith le treoir a sholáthar le haghaidh dul chun cinn níos mó tar éis 2030.

•Oiriúnacht rialála agus simpliú

•Cearta bunúsacha

4.IMPLEACHTAÍ BUISÉADACHA

5.EILIMINTÍ EILE

•Pleananna cur chun feidhme, agus socruithe faireacháin, meastóireachta agus tuairiscithe

•Míniúchán mionsonraithe ar fhorálacha sonracha an togra

2023/0234 (COD)

Togra le haghaidh

TREOIR Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE

lena leasaítear Treoir 2008/98/CE maidir le dramhaíl

(Téacs atá ábhartha maidir le LEE)

TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 192(1) de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa 67 ,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún 68 ,

Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach,

De bharr an mhéid seo a leanas:

(1)Sa Chomhaontú Glas don Eoraip agus sa Phlean Gníomhaíochta don Gheilleagar Ciorclach 69 , éilítear gníomhaíocht threisithe bhrostaithe ón Aontas agus ó na Ballstáit chun inbhuaine comhshaoil agus shóisialta na n‑earnálacha teicstílí agus bia a áirithiú mar tá siad i measc na n‑earnálacha is mó atá dian ó thaobh acmhainní de agus atá ina gcúis le seachtrachtaí comhshaoil diúltacha móra. Sna hearnálacha sin, cuireann bearnaí maoiniúcháin agus teicneolaíochta bac ar an dul chun cinn i dtreo an aistrithe chuig geilleagar ciorclach agus chuig an dícharbónú. Tá earnálacha an bhia agus na dteicstílí ar an gcéad agus ar an gceathrú earnáil faoi seach is mó atá dian ó thaobh acmhainní de 70 agus ní chloíonn siad go hiomlán le prionsabail bhunúsacha an Aontais maidir le bainistiú dramhaíola a leagtar amach le hord na réiteach dramhaíola lena gceanglaítear tús áite a thabhairt do dhramhaíl a chosc agus d’ullmhú le haghaidh athúsáide agus athchúrsála ina dhiaidh sin. Réitigh chórasacha lena ngabhann cur chuige saolré atá de dhíth ar na dúshláin sin.

(2)De réir Straitéis an Aontais Eorpaigh um Theicstílí Inbhuanaithe agus Ciorclacha 71 ,, tá gá le hathruithe móra chun imeacht ón mbealach líneach atá i réim faoi láthair ina ndéantar táirgí teicstíle a dhearadh, a tháirgeadh agus a úsáid agus a fhaightear réidh leo, agus tá gá ar leith ann le teorainn a chur leis an mearfhaisean. Meastar sa Straitéis gur tábhachtach an rud é freagracht a chur ar tháirgeoirí as an dramhaíl a chruthaítear lena dtáirgí agus tagraítear ann do bhunú rialacha comhchuibhithe an Aontais maidir le freagracht leathnaithe táirgeora le haghaidh teicstílí lena ngabhfaidh éiceamhodhnú táillí. Foráiltear ann gurb é is príomhchuspóir do na rialacha sin geilleagar a chruthú le haghaidh bailithe, sórtála, athúsáide, ullmhú le haghaidh athúsáide, agus athchúrsála, agus táirgeoirí a spreagadh lena áirithiú go ndeartar a dtáirgí i gcomhréir le prionsabail na ciorclaíochta. Chuige sin, maidir leis na ranníocaíochtaí arna ndéanamh ag táirgeoirí le scéimeanna freagrachta leathnaithe táirgeora, foráiltear ann gur gá cuid mhór de na ranníocaíochtaí sin a thiomnú do bhearta chun dramhaíl a chosc agus don ullmhú le haghaidh athúsáide. Tacaítear ann freisin leis an ngá le cuir chuige neartaithe agus níos nuálaí i leith bainistiú acmhainní bitheolaíochta chun cur le ciorclaíocht agus luachshocrú dramhaíola bia agus le hathúsáid teicstílí bithbhunaithe.

(3)Ag féachaint d’éifeachtaí diúltacha an chur amú bia, gheall na Ballstáit bearta a dhéanamh chun cosc agus laghdú ar an gcur amú bia a chur chun cinn i gcomhréir le Clár Oibre 2030 don Fhorbairt Inbhuanaithe, ar ghlac Comhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe leis an 25 Meán Fómhair 2015, agus go háirithe i gcomhréir lena sprioc chun an dramhaíl bhia dhomhanda per capita a laghdú faoina leath ar an leibhéal miondíola agus tomhaltais agus chun caillteanais bhia ar fud slabhraí táirgthe agus soláthair a laghdú, lena n‑áirítear caillteanais iarbhuainte, faoi 2030. Bhí sé d’aidhm ag na bearta sin dramhaíl bhia a chosc agus a laghdú i dtáirgeadh príomhúil, i bpróiseáil agus i monarú, i miondíol agus i ndáileadh eile ar bhia, i mbialanna agus i seirbhísí bia agus i dteaghlaigh.

(4)Mar bheart leantach ar an gComhdháil ar Thodhchaí na hEorpa, gheall an Coimisiún go gcuirfeadh sé ar a gcumas do phainéil saoránach plé agus moltaí a dhéanamh roimh phríomh‑thograí áirithe. Sa chomhthéacs sin, tionóladh Painéal Saoránach Eorpach ó mhí na Nollag 2022 go dtí mí Feabhra 2023 chun liosta moltaí 72 a ullmhú maidir le conas dlús a chur le gníomhaíochtaí chun an cur amú bia san Aontas a laghdú. Ós rud é gurb iad teaghlaigh a ghineann níos mó ná leath den dramhaíl bhia a ghintear san Aontas, is ábhartha go háirithe léargais na saoránach maidir le cosc a chur ar an gcur amú bia. Mhol saoránaigh trí phríomhlíne ghníomhaíochta ar a n‑áirítear comhar sa slabhra luacha bia a neartú, tionscnaimh gnó bia, agus tacú le hathrú iompraíochta tomhaltóirí. Leanfaidh moltaí an phainéil de thacú le clár oibre foriomlán an Choimisiúin a bhaineann leis an gcur amú bia a chosc agus d’fhéadfaidís a bheith ina dtreoir freisin chun cuidiú leis na Ballstáit na spriocanna a bhaint amach maidir leis an gcur amú bia a laghdú.

(5)Le Treoir 2009/31/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 73 , eisíodh ó raon feidhme Threoir 2006/12/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 74 dé‑ocsaíd charbóin a ghabhtar agus a iompraítear chun críoch stóráil gheolaíoch agus a stóráiltear go geolaíoch de bhun cheanglais Threoir 2006/12/CE. Maidir leis an bhforáil i dTreoir 2009/31/CE lena leasaítear Treoir 2006/12/CE, níor ionchorpraíodh í mar sin féin i dTreoir 2008/98/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 75 , lenar leasaíodh Treoir 2006/12/CE. Dá bhrí sin, chun deimhneacht dhlíthiúil a áirithiú, cuimsítear leis an Treoir seo leasuithe Threoir 2009/31/CE a bhaineann le heisiamh dé‑ocsaíde carbóin a ghabhtar agus a iompraítear chun críoch stóráil gheolaíoch agus a stóráiltear go geolaíoch ó raon feidhme Threoir 2008/98/CE.

(6)Sainmhínithe ar tháirgeoirí táirgí teicstíle, ardáin ar líne agus eagraíochtaí um fhreagracht táirgeoirí a bhaineann le cur chun feidhme na freagrachta leathnaithe táirgeora le haghaidh teicstílí, ní mór iad a chur san áireamh i dTreoir 2008/98/CE le go ndéanfar raon feidhme na gcoincheap sin agus na n‑oibleagáidí a bhaineann leo a shoiléiriú.

(7)Go pointe áirithe, rinne na Ballstáit ábhair a fhorbairt agus chuaigh siad i mbun feachtais ina ndírítear ar an gcur amú bia a chosc le haghaidh tomhaltóirí agus oibreoirí gnó bia; mar sin féin, díríonn siad sin ar fheasacht a mhúscailt seachas athrú ar iompraíocht a spreagadh. Chun an lánacmhainneacht a bhaint amach maidir leis an gcur amú bia a laghdú agus dul chun cinn a áirithiú le himeacht ama, ní mór idirghabhálacha athraithe iompraíochta a fhorbairt, atá curtha in oiriúint do na cásanna sonracha agus na riachtanais shonracha sna Ballstáit, agus ní mór iad a chomhtháthú i gcláir náisiúnta chun an cur amú bia a chosc. Ba cheart béim a leagan freisin ar réitigh chiorclacha réigiúnacha, ar a n‑áirítear comhpháirtíochtaí príobháideacha poiblí agus rannpháirtíocht saoránach chomh maith le hoiriúnú do riachtanais shonracha réigiúnacha amhail réigiúin is forimeallaí nó oileáin.

(8)D’ainneoin na feasachta níos mó ar thionchair dhiúltacha agus ar iarmhairtí diúltacha an chur amú bia, gealltanais pholaitiúla a tugadh ar leibhéal an Aontais agus na mBallstát, agus na mbeart a cuireadh chun feidhme san Aontas ó Phlean Gníomhaíochta don Gheilleagar Ciorclach 2015, níl laghdú leordhóthanach ag teacht ar an nginiúint dramhaíola bia chun dul chun cinn mór a dhéanamh i dtreo Sprioc 12.3 de Sprioc Forbartha Inbhuanaithe 12 (SDG) de na Náisiúin Aontaithe. Chun rannchuidiú nach beag i dtreo bhaint amach Sprioc 12.3 SDG a áirithiú, maidir leis na bearta atá le déanamh ag na Ballstáit, ba cheart iad a neartú chun dul chun cinn a dhéanamh i gcur chun feidhme na Treorach seo agus beart iomchuí eile chun giniúint dramhaíola bia a laghdú.

(9)Chun torthaí a bhaint amach sa ghearrthéarma, agus chun an pheirspictíocht is gá a thabhairt d’oibreoirí gnó bia, tomhaltóirí agus údaráis phoiblí san fhadtéarma, ba cheart spriocanna cainníochtaithe a shocrú le haghaidh laghdú ar ghiniúint dramhaíola bia atá le baint amach ag na Ballstáit faoi 2030.

(10)Ag féachaint do ghealltanas an Aontais i ndáil leis an uaillmhian a leagtar amach i Sprioc 12.3 SDG, maidir le socrú na spriocanna chun an cur amú bia a laghdú atá le baint amach ag na Ballstáit faoi 2030, ba cheart spreagadh beartais láidir a sholáthar leo chun beart a dhéanamh agus rannchuidiú mór le spriocanna domhanda a áirithiú. Mar sin féin, i bhfianaise cineál ceangailteach ó thaobh dlí na spriocanna sin, ba cheart dóibh a bheith comhréireach agus indéanta, agus ba cheart a chur san áireamh iontu ról gníomhaithe éagsúla i slabhra an tsoláthair bia chomh maith lena n‑acmhainneacht (go háirithe micrifhiontair agus fiontair bheaga). Ba cheart, dá bhrí sin, cur chuige céim ar chéim a ghlacadh chun spriocanna a bhunú atá ceangailteach ó thaobh dlí de, ag tosú le leibhéal atá níos ísle ná an leibhéal a shocraítear faoi SDG, d’fhonn freagairt chomhsheasmhach ó na Ballstáit agus dul chun cinn follasach i dtreo Sprioc 12.3 a áirithiú.

(11)Bíonn gá le cuir chuige agus bearta éagsúla chun an cur amú bia a laghdú ag céimeanna an táirgthe agus an tomhaltais agus bíonn grúpaí páirtithe leasmhara éagsúla i gceist. Dá bhrí sin, ba cheart aon sprioc amháin a mholadh le haghaidh na céime próiseála agus monaraíochta agus sprioc eile le haghaidh miondíol agus dáileadh eile bia, bialanna agus seirbhísí bia agus teaghlaigh.

(12)Ag cuimhneamh ar an idirspleáchas idir na céimeanna dáileacháin agus tomhaltais i slabhra an tsoláthair bia, go háirithe tionchar na gcleachtas bia ar an iompraíocht tomhaltóirí agus an caidreamh idir tomhaltas bia sa teaghlach féin agus lasmuigh de, is inmholta aon chomhsprioc amháin a bhunú le haghaidh na gcéimeanna sin de shlabhra an tsoláthair bia. Dá socrófaí spriocanna ar leithligh le haghaidh gach ceann de na céimeanna sin, chuirfí castacht gan ghá leis agus chuirfí teorainn le solúbthacht na mBallstát chun díriú isteach ar a réimsí sonracha ar ábhair imní iad. Chun a sheachaint go mbeidh ina thoradh ar chomhsprioc ualach iomarcach ar oibreoirí áirithe, cuirfear comhairle ar Bhallstáit prionsabal na comhréireachta a chur san áireamh agus bearta á mbunú chun an chomhsprioc a bhaint amach. 

(13)Bíonn tionchar mór ag athruithe déimeagrafacha ar an méid bia a itear agus ar an dramhaíl bhia a ghintear. Dá bhrí sin, ba cheart comhsprioc chun an cur amú bia a laghdú, a bhainfeadh le miondíol agus dáileadh eile bia, bialanna agus seirbhísí bia agus teaghlaigh, a shloinneadh mar athrú céatadáin ar leibhéil dramhaíola bia per capita chun athruithe ar an daonra a chur san áireamh.

(14)Ar bhonn na modheolaíochta comhchuibhithe a leagtar amach i gCinneadh Tarmligthe (AE) 2019/1597 ón gCoimisiún 76 , ba í 2020 an chéad bhliain ar bailíodh sonraí ar leibhéil dramhaíola bia ina leith. Dá bhrí sin, ba cheart 2020 a úsáid mar bhonnlíne chun spriocanna a shocrú chun an cur amú bia a laghdú. I gcás na mBallstát ar féidir leo a léiriú go ndearna siad bearta maidir leis an gcur amú bia roimh 2020, agus modhanna atá i gcomhréir le Cinneadh Tarmligthe (AE) 2019/1597 in úsáid acu, ba cheart úsáid bonnlíne níos luaithe a cheadú.

(15)D’fhonn a áirithiú go n‑éireoidh leis an gcur chuige céim ar chéim i dtreo bhaint amach na sprice domhanda i leith a chuspóirí, ba cheart athbhreithniú a dhéanamh ar na leibhéil a shocraítear le haghaidh na spriocanna atá ceangailteach ó thaobh dlí de chun an cur amú bia a laghdú agus ba cheart iad a leasú, dá mb’iomchuí, chun an dul chun cinn arna dhéanamh ag na Ballstáit le himeacht ama a chur san áireamh. Ar an gcaoi sin, d’fhéadfaí coigeartú a dhéanamh ar na spriocanna d’fhonn rannchuidiú an Aontais a neartú agus ailíniú níos mó le Sprioc 12.3 SDG, atá le baint amach faoi 2030, chomh maith le treoir a sholáthar le haghaidh dul chun cinn níos mó tar éis an dáta sin.

(16)Chun cur chun feidhme níos fearr, níos tráthúla agus níos aonfhoirmí na bhforálacha a bhaineann le cosc ar an gcur amú bia a áirithiú, chun aon laige sa chur chun feidhme a réamh-mheas, agus chun bheith in ann beart a dhéanamh roimh na sprioc-amanna chun na spriocanna a chomhlíonadh, ba cheart an córas tuarascálacha luathrabhaidh, a tugadh isteach in 2018, a leathnú chun spriocanna maidir le laghdú ar an gcur amú bia a chumhdach.

(17)I gcomhréir leis an bprionsabal gurb é údar an truaillithe a íocfaidh as, dá dtagraítear in Airteagal 191(2) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, tá sé fíor‑riachtanach go nglacfadh na táirgeoirí a chuireann táirgí áirithe teicstíle, táirgí áirithe a bhaineann le teicstílí agus táirgí áirithe coisbhirt ar mhargadh an Aontais freagracht as a mbainistíocht ag deireadh a saolré chomh maith le síneadh a chur lena saolré trí tháirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt a chur ar fáil ar an margadh le haghaidh athúsáide. Chun an prionsabal gurb é údar an truaillithe a íocfaidh as a chur chun feidhme, is iomchuí na hoibleagáidí maidir le bainistiú táirgeoirí táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstíle agus táirgí coisbhirt, lena n‑áirítear aon mhonaróir, allmhaireoir nó dáileoir, gan beann ar an teicníc dhíolta a úsáideann sé, é san áireamh trí bhíthin cianchonarthaí mar a shainmhínítear in Airteagal 2, pointe (7) de Threoir 2011/83/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 77 , a chuireann na táirgí sin ar an margadh den chéad uair, laistigh de chríoch Ballstáit, ar bhonn gairmiúil faoina ainm nó a thrádmharc féin. Ba cheart a eisiamh ó raon na dtáirgeoirí a chumhdaítear leis an bhfreagracht leathnaithe táirgeora micrifhiontair agus táilliúirí féinfhostaithe a tháirgeann táirgeoirí saincheaptha i bhfianaise a róil laghdaithe sa mhargadh teicstílí chomh maith leo siúd a chuireann ar an margadh táirgí teicstíle úsáidte, táirgí úsáidte a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt úsáidte nó táirgí den sórt sin a dhíorthaítear ó úsáid nó ó dhramhaíl na dtáirgí sin chun tacú leis an athúsáid, lena n‑áirítear trí dheisiú, athchóiriú agus uaschúrsáil trína n‑athraítear feidhmiúlachtaí áirithe den táirge bunaidh, laistigh den Aontas.

(18)Is ann d’éagothromaíochtaí móra sa chaoi a mbunaítear bailiú ar leithligh teicstílí nó sa chaoi a mbeartaítear a bhunú, cé acu trí scéimeanna freagrachta leathnaithe táirgeora nó trí chuir chuige eile. I gcás ina mbreithnítear scéimeanna freagrachta leathnaithe táirgeora, is ann d’éagothromaíochtaí móra freisin, mar shampla maidir leis na táirgí a thagann faoina raon feidhme agus maidir le freagracht táirgeoirí chomh maith le samhlacha rialachais. Ba cheart, dá bhrí sin, feidhm a bheith ag na rialacha maidir le freagracht leathnaithe táirgeora a leagtar síos i dTreoir 2008/98/CE, maidir le scéimeanna freagrachta leathnaithe táirgeora do tháirgeoirí táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt. Mar sin féin, ba cheart iad a chomhlánú le forálacha sonracha eile is ábhartha do shaintréithe na hearnála teicstílí, go háirithe, cion ard na bhfiontar beag agus meánmhéide (FBManna) i measc na dtáirgeoirí, ról fiontar sóisialta agus tábhacht na hathúsáide chun cur le hinbhuanaitheacht an tslabhra luacha teicstíle. Ba cheart dóibh a bheith níos mionsonraithe agus níos comhchuibhithe freisin chun cruthú margaidh ilroinnte a sheachaint a d’fhéadfadh tionchar diúltach a bheith aige ar an earnáil, go háirithe ar mhicrifhiontair agus ar FBManna, maidir le bailiú, cóireáil agus athchúrsáil, chomh maith le dreasachtaí soiléire a sholáthar le haghaidh dearadh táirgí teicstíle inbhuanaithe agus beartas agus chun margaí amhábhar tánaisteach a éascú. Sa chomhthéacs sin, spreagtar na Ballstáit chun cuimhneamh ar roinnt eagraíochtaí um fhreagracht táirgeoirí a údarú mar d’fhéadfadh iomaíocht i measc eagraíochtaí um fhreagracht táirgeoirí den sórt sin a bheith ina cúis le sochair níos mó do thomhaltóirí, cur leis an nuálaíocht, costais a ísliú, feabhas a chur ar rátaí bailithe, agus cur leis na roghanna do tháirgeoirí ar mian leo nascadh le heagraíochtaí den sórt sin.

(19)Teicstílí tí agus éadaí agus baill éadaigh atá sa chion is mó de thomhaltas teicstílí san Aontas agus is iad is mó a chuireann le patrúin neamh-inbhuaine rótháirgthe agus ró-thomhaltais. Is ar theicstílí tí agus ar bhaill éadaigh a dhírítear na córais bailithe ar leithligh uile atá ann cheana sna Ballstáit mar aon le baill éadaigh iarthomhaltais eile agus gabhálais agus coisbhearta nach iad teicstílí is mó atá iontu. Dá bhrí sin, ba cheart a chumhdach le raon feidhme na scéime freagrachta leathnaithe táirgeora a bhunaítear táirgí teicstíle tí agus baill éadaigh, gabhálais éadaigh agus coisbhearta eile. D’fhonn deimhneacht dhlíthiúil a áirithiú le haghaidh na dtáirgeoirí maidir leis na táirgí atá faoi réir na freagrachta leathnaithe táirgeora, ba cheart na táirgí a thagann faoin raon feidhme a shainaithint trí thagairt do na cóid Ainmníochta Comhcheangailte de bhun Iarscríbhinn I a ghabhann le Rialachán (CEE) Uimh. 2658/87 ón gComhairle 78 .

(20)Tá earnáil na dteicstílí dian ó thaobh acmhainní de. Maidir le táirgeadh amhábhar agus teicstílí araon, formhór na mbrúnna agus na dtionchar a bhaineann le tomhaltas éadaí, coisbheart, agus teicstílí tí san Aontas, is tríú tíortha atá thíos leo, ach déanann siad difear freisin don Aontas i ngeall ar a dtionchar domhanda ar an aeráid agus ar an gcomhshaol. Dá bhrí sin, is féidir cuidiú le lorg comhshaoil domhanda na hearnála a laghdú, é san áireamh san Aontas, ach dramhaíl teicstíle a chosc, ullmhú le haghaidh a hathúsáide agus í a athchúrsáil. Ina theannta sin, an bainistiú dramhaíola teicstíle atá ann faoi láthair agus atá neamhéifeachtúil ó thaobh acmhainní de, níl sé i gcomhréir le hord na réiteach dramhaíola agus bíonn mar thoradh air díobháil chomhshaoil san Aontas agus i dtríú tíortha araon, lena n‑áirítear trí astaíochtaí gás ceaptha teasa ó loscadh agus ó líonadh talún.

(21)Is é cuspóir na freagrachta leathnaithe táirgeora le haghaidh teicstílí, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt ardleibhéal cosanta comhshaoil agus sláinte san Aontas a áirithiú, geilleagar a chruthú le haghaidh bailithe, sórtála, athúsáide, ullmhú le haghaidh athúsáide, agus athchúrsála, go háirithe athchúrsáil snáithín go snáithín, chomh maith le dreasachtaí le haghaidh táirgeoirí lena áirithiú go ndeartar a dtáirgí i gcomhréir le prionsabal na ciorclaíochta. Ba cheart do na táirgeoirí teicstíle agus coisbheart maoiniú a dhéanamh ar na costais bhailithe, sórtála le haghaidh athúsáide, ullmhúcháin le haghaidh athúsáide agus athchúrsála, agus ar an athchúrsáil agus ar chóireáil eile de theicstílí agus de choisbhearta úsáidte agus dramhaíola a bhailítear, lena n‑áirítear táirgí tomhaltais neamhdhíolta a meastar mar dhramhaíl iad a soláthraíodh ar chríoch na mBallstát tar éis theacht i bhfeidhm na Treorach leasaithí sin lena áirithiú nach mbeidh feidhm ag na hoibleagáidí um fhreagracht leathnaithe táirgeoirí go cúlghabhálach agus go gcloíonn siad le prionsabal na deimhneachta dlíthiúla. Ba cheart do na táirgeoirí sin maoiniú a dhéanamh freisin ar na costais a bhaineann le suirbhéanna comhdhéanaimh a dhéanamh ar dhramhaíl chathrach mheasctha a bhailítear, tacaíocht le haghaidh taighde agus forbairt i dteicneolaíochtaí sórtála agus athchúrsála, tuairisciú maidir le bailiú ar leithligh, athúsáid agus cóireáil eile, agus faisnéis a sholáthar d’úsáideoirí deiridh maidir le tionchar agus bainistíocht inbhuanaithe teicstílí.

(22)Ba cheart do tháirgeoirí a bheith freagrach as córais bhailithe a bhunú le haghaidh bhailiú na dtáirgí teicstíle, na dtáirgí a bhaineann le teicstílí agus na dtáirgí coisbhirt ar táirgí úsáidte agus dramhaíola iad agus as a áirithiú go ndéanfar iad a shórtáil ina dhiaidh sin le haghaidh athúsáide, ullmhú le haghaidh athúsáide agus athchúrsála chun infhaighteacht éadaí agus coisbheart athláimhe a mhéadú an oiread is féidir agus laghdú a dhéanamh ar na méideanna le haghaidh cineálacha cóireála dramhaíola arb ísle iad in ord na réiteach dramhaíola. A áirithiú gur féidir táirgí teicstíle a úsáid agus a athúsáid ar feadh tréimhse ama níos faide agus a áirithiú gurb é sin a dhéantar, tá sé ar an mbealach is éifeachtaí chun laghdú mór a dhéanamh ar a dtionchar ar an aeráid agus ar an gcomhshaol. Ba cheart a chumasú leis sin freisin samhlacha gnó inbhuanaithe agus ciorclacha, amhail athúsáid, fáil ar cíos agus deisiú, seirbhísí aisghlactha agus miondíol athláimhe, rud a chruthaíonn poist ardchaighdeáin ghlasa nua agus deiseanna nua sábhála costas le haghaidh saoránach. Tá sé fíor-riachtanach go mbeidh táirgeoirí freagrach as an dramhaíl a chruthaíonn a dtáirgí chun giniúint dramhaíola teicstílí a dhíchúpláil ó fhás na hearnála. Dá bhrí sin, ba cheart do na táirgeoirí a bheith freagrach freisin as an athchúrsáil, go háirithe tús áite a thabhairt d’uas-scálú na hathchúrsála snáithín go snáithín, agus oibríochtaí aisghabhála eile agus diúscairt.

(23)Ba cheart do tháirgeoirí agus d’eagraíochtaí um fhreagracht táirgeoirí maoiniú a dhéanamh ar uas-scálú athchúrsála teicstílí, go háirithe athchúrsáil snáithín go snáithín lena gcumasaítear athchúrsáil ar raon níos leithne ábhar agus lena gcruthaítear foinse amhábhar le haghaidh táirgeadh teicstílí san Aontas. Tá sé tábhachtach freisin go dtacaíonn na táirgeoirí ó thaobh airgeadais de le taighde agus nuálaíocht maidir le forbairtí teicneolaíochta i sórtáil uathoibríoch agus réitigh sórtála ó thaobh comhdhéanaimh de lena gcumasaítear scaradh agus athchúrsáil ábhar measctha agus dí-éilliú na dramhaíola chun réitigh athchúrsála snáithín go snáithín ardchaighdeáin agus glacadh ábhair snáithíní athchúrsáilte a chumasú. Chun comhlíontacht na Treorach seo a éascú, ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go mbeidh faisnéis agus cúnamh ar fáil d’oibreoirí eacnamaíocha ón earnáil teicstílí, go háirithe fiontair bheaga agus mheánmhéide, agus ba cheart don fhaisnéis agus don chúnamh sin a bheith i bhfoirm treoraíochta, tacaíocht airgeadais, rochtain ar mhaoiniú, bainistiú speisialaithe agus ábhar oiliúna foirne, nó cúnamh eagraíochtúil agus cúnamh teicniúil. Má mhaoinítear tacaíocht trí acmhainní stáit, lena n‑áirítear tacaíocht a mhaoinítear ina hiomláine le ranníocaíochtaí arna bhforchur ag an údarás poiblí agus a thoibhítear ar na gnóthais lena mbaineann, d’fhéadfadh sé gur státchabhair a bheadh sa tacaíocht sin de réir bhrí Airteagal 107(1) CFAE; sna cásanna sin, ní mór do na Ballstáit comhlíontacht na rialacha maidir leis an státchabhair a áirithiú. Is é slógadh infheistíochta príobháidí agus poiblí i gciorclaíocht agus i ndícharbónú na hearnála teicstílí is ábhar freisin do roinnt cláir cistiúcháin agus treochláir ón Aontas amhail na Moil don Chiorclaíocht agus glaonna sonracha faoi Fhís Eorpach. Is gá freisin measúnú breise a dhéanamh ar a indéanta atá sé spriocanna Aontais a shocrú le haghaidh athchúrsáil teicstílí chun tacú le forbairt theicneolaíoch agus leis na hinfheistíochtaí sa bhonneagar athchúrsála chomh maith leis an mbrú i dtreo na héicidhearthóireachta le haghaidh na hathchúrsála, agus chun na gnéithe sin a spreagadh.

(24)Táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt, idir tháirgí úsáidte agus dramhaíola, ba cheart iad a bhailiú ar leithligh ó shruthanna dramhaíola eile amhail miotail, páipéar agus cairtchlár, gloine, plaistigh, adhmad agus bithdhramhaíl ón 1 Eanáir 2025 amach chun a n‑ath-inúsáidteacht agus a n‑ionchas le haghaidh athchúrsáil ardchaighdeáin a choinneáil ar bun. Ag cuimhneamh ar an tionchar comhshaoil agus ar an gcaillteanas ábhar toisc nach ndéantar teicstílí úsáidte agus dramhaíola a bhailiú ar leithligh, agus toisc nach gcóireáiltear iad ina dhiaidh sin ar bhealach atá fónta ó thaobh an chomhshaoil de, ba cheart a chumhdach leis an líonra bailithe táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt, idir tháirgí úsáidte agus dramhaíola, críoch iomlán na mBallstát lena n‑áirítear na réigiúin is forimeallaí, ba cheart don líonra a bheith gar don úsáideoir deiridh agus níor cheart díriú ar limistéir agus ar tháirgí inar brabúsach an bailiú, agus orthu sin amháin. Ba cheart an líonra bailithe a eagrú i gcomhar le gníomhaithe eile atá gníomhach sna hearnálacha bainistithe dramhaíola agus athúsáide, amhail bardais agus fiontair shóisialta. I bhfianaise na sochar mór comhshaoil agus aeráide a bhaineann le hathúsáid, ba cheart a bheith mar phríomhchuspóir agus mar chuspóir tánaisteach an líonra bailithe dá réir sin bailiú táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt, ar táirgí ath-inúsáidte agus in-athchúrsáilte iad. Ós rud é nach mbíonn oiliúint ar an tomhaltóir idirdhealú a dhéanamh idir earraí in‑athúsáidte agus in‑athchúrsáilte, ba cheart do na córais bhailithe, lena n‑áirítear chun críoch éifeachtúlachta lóistíochta, foráil a dhéanamh maidir leis na gabhdáin bhailithe ina mbailítear idir earraí úsáidte agus earraí dramhaíola le chéile. Le rátaí bailithe arda, spreagfaí feidhmíocht ard athúsáide agus cuireann athchúrsáil ardchaighdeáin sna slabhraí soláthair teicstíle borradh faoi ghlacadh amhábhar tánaisteach ardchaighdeáin agus tacaítear leis an bpleanáil infheistíochta sa bhonneagar sórtála agus próiseála teicstílí. Chun éifeachtacht an líonra bailithe agus na bhfeachtas eolais a fhíorú agus a fheabhsú, ba cheart suirbhéanna comhdhéanaimh ar leibhéal 2 NUTS ar a laghad a dhéanamh go tráthrialta ar dhramhaíl mheasctha chathrach chun méid na dteicstílí agus na gcoisbheart dramhaíola atá ann a chinneadh. Ina theannta sin, faisnéis ar fheidhmíocht na gcóras bailithe ar leithligh agus an ráta bailithe ar leithligh bliantúil a bhaintear amach, ba cheart do na heagraíochtaí um fhreagracht táirgeoirí an fhaisnéis sin a ríomh agus a chur ar fáil go poiblí.

(25)I bhfianaise an phríomhróil atá ag fiontair shóisialta agus ag eintitis an gheilleagair shóisialta sna córais bailithe teicstílí atá ann cheana agus a n‑acmhainneacht chun samhlacha gnó áitiúla, inbhuanaithe, rannpháirteacha agus cuimsitheacha agus poist ardchaighdeáin a chruthú san Aontas, i gcomhréir le cuspóirí Phlean Gníomhaíochta an Aontais maidir leis an nGeilleagar Sóisialta 79 , le tabhairt isteach scéimeanna freagrachta leathnaithe táirgeora ba cheart gníomhaíochtaí fiontar sóisialta agus eintitis an gheilleagair shóisialta atá páirteach i mbainistiú teicstílí a choinneáil ar bun agus tacú leo.Dá bhrí sin, ba cheart féachaint ar na heintitis sin mar chomhpháirtithe sna córais bhailithe ar leithligh lena dtacaítear le huas-scálú na húsáide agus an deisithe agus lena gcruthaítear poist ardchaighdeáin do chách agus go háirithe do ghrúpaí leochaileacha.

(26)Ba cheart do tháirgeoirí agus d’eagraíochtaí um fhreagracht táirgeoirí páirt ghníomhach a ghlacadh san fhaisnéis a chur ar fáil d’úsáideoirí deiridh, go háirithe tomhaltóirí, gur cheart teicstílí agus coisbhearta úsáidte agus dramhaíola a bhailiú ar leithligh, go bhfuil scéimeanna bailithe ar fáil agus go mbíonn ról tábhachtach ag úsáideoirí deiridh chun a áirithiú go ndéantar dramhaíl a chosc agus go ndéantar teicstílí dramhaíola a bhainistiú ar an mbealach is lú dochar don chomhshaol. Ba cheart a áireamh leis an bhfaisnéis sin infhaighteacht socruithe athúsáide le haghaidh teicstílí agus coisbheart agus na sochair chomhshaoil a bhaineann le tomhaltas inbhuanaithe agus tionchair chomhshaoil, shláinte agus shóisialta an tionscail éadaí teicstíle. Ba cheart a chur in iúl do na húsáideoirí deiridh freisin go bhfuil ról tábhachtach acu maidir le roghanna tomhaltais teicstíle atá idir eolach, fhreagrach agus inbhuanaithe a dhéanamh agus a áirithiú go ndéantar teicstílí dramhaíola a bhainistiú ar an mbealach is lú dochar don chomhshaol. Tá feidhm ag na ceanglais sin ó thaobh faisnéise anuas ar na ceanglais maidir le soláthar faisnéise d’úsáideoirí deiridh i ndáil leis na táirgí teicstíle a leagtar síos sa Rialachán maidir leis an Éicidhearthóireacht le haghaidh Táirgí Inbhuanaithe 80 agus i Rialachán (AE) Uimh. 1007/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 81 . Ba cheart teicneolaíochtaí faisnéise comhaimseartha a úsáid agus faisnéis á nochtadh do na húsáideoirí deiridh uile. Ba cheart an fhaisnéis a chur ar fáil ar an ngnáthbhealach, amhail póstaeir lasmuigh agus laistigh agus feachtais ar na meáin shóisialta, agus ar bhealach níos nuálaí araon, amhail rochtain leictreonach ar shuíomhanna gréasáin le cóid QR.

(27)Chun cur le ciorclaíocht agus inbhuaine comhshaoil agus chun na drochthionchair ar an aeráid agus ar an gcomhshaol a laghdú, le Rialachán …/… [Oifig na bhFoilseachán, cuir isteach an tsraithuimhir agus na hinstitiúidí le haghaidh an Rialacháin maidir leis an Éicidhearthóireacht le haghaidh Táirgí Inbhuanaithe, agus críochnaigh an fonóta] 82 , déanfar ceanglais cheangailteacha maidir le héicidhearthóireacht táirgí teicstíle lena ndéanfar, ag brath ar a léireofar sa mheasúnú tionchair mar a bheith tairbheach le haghaidh inbhuaine comhshaoil teicstílí níos mó, rialáil ar mharthanacht, ath-inúsáidteacht, indeisitheacht, agus in‑athchúrsáilteacht snáithín go snáithín de theicstílí, agus cion snáithíní athchúrsáilte sainordaitheach i dteicstílí. Déanfaidh sé rialáil freisin ar shubstaintí is ábhar imní a bheith ann chun go bhféadfaí iad a íoslaghdú agus a rianú ar mhaithe le giniúint dramhaíola a laghdú agus athchúrsáil a fheabhsú, chomh maith le cosc agus laghdú ar shnáithíní sintéiseacha a scoitear sa chomhshaol chun scaoileadh micreaphlaisteach a laghdú go mór. An tráth céanna, is ionstraim eacnamaíoch éifeachtach é modhnú táillí um fhreagracht leathnaithe táirgeora chun dearadh teicstíle níos inbhuanaithe a dhreasú chun dearadh ciorclach níos fearr a bhaint amach. Chun dreasacht mhór a sholáthar le haghaidh éicidhearthóireachta agus cuspóirí an mhargaidh inmheánaigh agus comhdhéanamh na hearnála teicstíle arb iad FBManna is mó atá inti á gcur san áireamh, is gá critéir a chomhchuibhiú le haghaidh modhnú táillí um fhreagracht leathnaithe táirgeora bunaithe ar na paraiméadair éicidhearthóireachta is ábhartha chun cóireáil teicstílí a chumasú i gcomhréir le hord na réiteach dramhaíola. An modhnú táillí de réir na gcritéar éicidhearthóireachta, ba cheart dó a bheith bunaithe ar na ceanglais éicidhearthóireachta agus a modheolaíochtaí tomhais a ghlactar de bhun an Rialacháin maidir leis an Éicidhearthóireacht le haghaidh Táirgí Inbhuanaithe le haghaidh táirgí teicstíle nó de bhun dlí eile san Aontas lena mbunaítear critéir inbhuanaitheachta chomhchuibhithe agus modhanna tomhais le haghaidh táirgí teicstíle agus i gcás ina nglactar na cinn deiridh sin agus sa chás sin amháin. Is iomchuí an Coimisiún a chumhachtú chun rialacha comhchuibhithe a ghlacadh le haghaidh an mhodhnaithe táille chun ailíniú na gcritéar modhnaithe táillí leis na ceanglais táirge sin a áirithiú.

(28)Chun faireachán a dhéanamh ar na táirgeoirí maidir le comhlíonadh a n‑oibleagáidí a bhaineann le hoibleagáidí airgeadais agus eagraíochta i ndáil lena áirithiú go mbainistítear táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt, idir úsáidte agus dramhaíola, a chuireann siad ar an margadh den chéad uair laistigh de chríoch Bhallstáit, is gá do gach Ballstát clár táirgeoirí a bhunú agus a bhainistiú agus ba cheart a cheangal ar tháirgeoirí clárú leis. Ba cheart na ceanglais chlárúcháin agus an fhormáid a chomhchuibhiú ar fud an Aontais a mhéid is féidir chun an clárú a éascú, go háirithe i gcás ina ndéanann táirgeoirí táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt a chur ar an margadh den chéad uair i mBallstáit éagsúla. An fhaisnéis sa chlár, ba cheart di a bheith ar fáil do na heintitis sin a bhfuil ról acu i bhfíorú na comhlíontachta le hoibleagáidí um fhreagracht leathnaithe táirgeoirí agus a bhforfheidhmiú.

(29)Ó tharla gur fiontair bheaga agus mheánmhéide atá in 99 % den earnáil teicstílí, ba cheart é a bheith ina aidhm do chur chun feidhme scéime freagrachta leathnaithe táirgeora le haghaidh táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt, ualaí riaracháin a laghdú an oiread is féidir. Dá bhrí sin, ba cheart comhlíonadh na bhfreagrachtaí leathnaithe táirgeora a fheidhmiú i dteannta a chéile trí bhíthin eagraíochtaí um fhreagracht táirgeoirí a ghlacfadh an fhreagracht thar a gceann. Ba cheart eagraíochtaí um fhreagracht táirgeoirí a bheith faoi réir údarú na mBallstát agus ba cheart dóibh a thaifeadadh, inter alia go bhfuil an acmhainn airgeadais acu leis na costais a ghabhann leis an bhfreagracht leathnaithe táirgeora a chumhdach agus go gcomhlíonann siad an fhreagracht sin.

(30)Le hAirteagal 30(1) de Rialachán (AE) 2022/2065 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 83 ceanglaítear ar sholáthraithe áirithe ardán ar líne a cheadaíonn do thomhaltóirí cianchonarthaí a dhéanamh le táirgeoirí a thairgeann táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt do thomhaltóirí atá lonnaithe san Aontas, roimh cheadú do tháirgeoir a seirbhísí a úsáid, faisnéis aitheantais áirithe a fháil ón táirgeoir sin agus féindeimhniúchán a fháil ón táirgeoir ina ngealltar gan ach táirgí nó seirbhísí a chloíonn leis na rialacha is infheidhme de dhlí an Aontais a thairiscint. Chun forfheidhmiú éifeachtach na n‑oibleagáidí um fhreagracht leathnaithe táirgeoirí a áirithiú, ba cheart a shonrú gur cheart do sholáthraithe ardán ar líne a thagann faoi raon feidhme Chaibidil 3, Roinn 4 de Rialachán (AE) 2022/2065 a fháil ó na táirgeoirí sin faisnéis ar an gclárú sa chlár táirgeoirí teicstíle a bhfuil ceangal ar na Ballstáit é a bhunú de bhun na Treorach seo, chomh maith le huimhir chlárúcháin nó uimhreacha clárúcháin an táirgeora sa chlár sin, agus féindeimhniúchán ón táirgeoir ina ngeallann sé gan a thairiscint ach táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt a bhfuil feidhm ag na ceanglais freagrachta leathnaithe táirgeora a leagtar síos sa Treoir seo maidir leo. Tá feidhm ag na rialacha maidir le forfheidhmiú a leagtar síos i gCaibidil IV de Rialachán (AE) 2022/2065 maidir le soláthraithe ardán den sórt sin i ndáil leis na rialacha sin maidir le hinrianaitheacht.

(31)D’fhonn cóireáil teicstílí i gcomhréir le hord na réiteach dramhaíola a leagtar amach i dTreoir 2008/98/CE a áirithiú, ba cheart d’eagraíochtaí um fhreagracht táirgeoirí a áirithiú maidir leis na teicstílí agus na coisbhearta a bhailítear ar leithligh go mbíonn siad faoi réir oibríochtaí sórtála lena ngintear earraí atá oiriúnach lena n‑athúsáid agus a fhreastalaíonn ar riachtanais na margaí glactha teicstílí athláimhe agus na margaí athchúrsála bunábhair san Aontas agus ar fud an domhain. I bhfianaise na sochar comhshaoil is mó a bhaineann le síneadh a chur le saolré teicstílí, ba cheart don athúsáid a bheith ina príomhchuspóir ag na hoibríochtaí sórtála agus sórtáil le haghaidh athchúrsála ina dhiaidh sin i gcás ina ndéantar measúnú gairmiúil ar na hearraí mar a bheith neamh-inathúsáidte. Ba cheart don Choimisiún na ceanglais sórtála sin a fhorbairt mar thosaíocht mar chuid de chritéir deiridh dramhaíola chomhchuibhithe an Aontais le haghaidh teicstílí in-athúsáidte agus teicstílí athchúrsáilte, lena n‑áirítear maidir le sórtáil tosaigh a d’fhéadfaí a dhéanamh ag an bpointe bailithe. Ba cheart critéir chomhchuibhithe den sórt sin a bheith ina gcúis le comhsheasmhacht agus caighdeán ard sna codáin a bhailítear agus freisin i sruthanna ábhar le haghaidh na sórtála, oibríochtaí aisghabhála dramhaíola, agus amhábhair thánaisteacha thar theorainneacha rud a d’fhéadfadh uas-scálú na slabhraí luacha athúsáide agus athchúrsála a éascú ina dhiaidh sin. Níor cheart a mheas mar dhramhaíl éadaí úsáidte a mheastar go gairmiúil a bheith oiriúnach lena n‑athúsáid ag na hoibreoirí athúsáide nó fiontair shóisialta agus eintitis an gheilleagair shóisialta ag an bpointe bailithe ó úsáideoirí deiridh. I gcás nach féidir athúsáid nó athchúrsáil a dhéanamh ar chúiseanna teicniúla, ba cheart ord na réiteach dramhaíola a chur i bhfeidhm i gcónaí, agus líonadh talún a sheachaint nuair is féidir, go háirithe maidir le teicstílí in‑bhithdhíghrádaithe ar foinse astaíochtaí meatáin iad, agus aisghabháil fuinnimh á cur i bhfeidhm nuair a chuirtear loscadh i bhfeidhm.

(32)Tá méadú seasta tagtha ar onnmhairí teicstílí úsáidte agus dramhaíola lasmuigh den Aontas Eorpach agus is iad onnmhairí atá ar an gcion is mó den mhargadh athúsáide le haghaidh teicstílí iarthomhaltais a ghintear san Aontas. I bhfianaise an mhéadaithe mhóir ar an dramhaíl teicstíle a bhaileofar tar éis thabhairt isteach an bhailithe ar leithligh faoi 2025, tá sé tábhachtach na hiarrachtaí a neartú chun dul i ngleic le loingsithe neamhdhleathacha dramhaíola chuig tríú tíortha i mbréagriocht ábhair neamhdhramhaíola chun ardchosaint chomhshaoil a áirithiú. Ag cur le Rialachán …/… [Oifig na bhFoilseachán, cuir isteach na hinstitiúidí agus an tsraithuimhir, agus críochnaigh an fonóta le haghaidh an Rialacháin maidir le Loingsiú ar dhramhaíl] 84 agus i bhfianaise an chuspóra chun bainistiú inbhuanaithe teicstílí iarthomhaltais a áirithiú agus chun dul i ngleic le loingsithe neamhdhleathacha dramhaíola, ba cheart foráil a dhéanamh go ndéanfar oibríocht sórtála roimh an loingsiú ar na táirgí teicstíle, na táirgí a bhaineann le teicstílí agus na táirgí coisbhirt uile a bhailítear ar leithligh. Ina theannta sin, ba cheart foráil a dhéanamh, maidir le hearraí teicstíle, earraí a bhaineann le teicstílí agus earraí coisbhirt úsáidte a bhailítear ar leithligh, go meastar mar dhramhaíl iad agus go mbíonn siad faoi réir reachtaíocht an Aontais maidir le dramhaíl, lena n‑áirítear maidir le loingsithe dramhaíola, go dtí go ndéanfaidh oibreoir a bhfuil oiliúint air i ndáil le sórtáil le haghaidh athúsáide agus athchúrsála oibríocht sórtála orthu. Ba cheart an tsórtáil a dhéanamh i gcomhréir leis na ceanglais sórtála chomhchuibhithe lena soláthraítear codán in‑athúsáidte ardchaighdeáin a chomhlíonann riachtanais na margaí glactha teicstílí athláimhe san Aontas agus ar fud an domhain agus trí chritéir a bhunú chun idirdhealú a dhéanamh idir earraí úsáidte agus dramhaíl. Ba cheart faisnéis a bheith ag gabháil le loingsithe táirgí teicstíle úsáidte, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt ina léirítear go bhfuil na hearraí sin ina n‑aschur d’oibríocht sórtála nó d’ullmhú le haghaidh athúsáide agus go bhfuil na hearraí oiriúnach lena n‑athúsáid.

(33)Chun go mbainfidh na Ballstáit amach na spriocanna a leagtar amach sa Treoir seo, ba cheart do Bhallstáit athbhreithniú a dhéanamh ar a gcláir chun an cur amú bia a chosc le bearta nua a chur san áireamh, lena gcumhdófar roinnt comhpháirtithe ó na hearnálacha poiblí agus príobháideacha, lena mbaineann gníomhaíochtaí comhordaithe chun dul i ngleic le teophointí sonracha chomh maith le dearcthaí agus iompraíochtaí atá ina gcúis leis an gcur amú bia. Agus na cláir sin á n‑ullmhú, d’fhéadfadh na Ballstáit inspioráid a bhaint as na moltaí ón bPainéal Saoránach um an gCur Amú Bia.

(34)Is fíor-riachtanach cuntasacht shoiléir agus rialachas ar bhearta chun an cur amú bia a chosc chun comhordú éifeachtach a áirithiú ar ghníomhaíocht chun athrú a spreagadh agus chun na spriocanna a leagtar amach sa Treoir seo a bhaint amach. I ngeall ar an gclár comhroinnte i measc roinnt mhaith údarás agus éagsúlacht na bpáirtithe leasmhara atá páirteach sa chomhrac in aghaidh cur amú bia sna Ballstáit, tá gá le húdarás inniúil ainmnithe i gceannas ar chomhordú foriomlán gníomhaíochtaí ar an leibhéal náisiúnta.

(35)Ba cheart feabhas a chur ar ghráinneacht na faisnéise maidir le bainistiú teicstílí cathrach iarthomhaltais ar leibhéal an Aontais chun faireachán níos éifeachtaí a dhéanamh ar athúsáid táirgí, lena n‑áirítear ar athúsáid teicstílí agus ar ullmhú teicstílí le haghaidh athúsáide, lena n‑áirítear i bhfianaise shocrú féideartha na spriocanna feidhmíochta amach anseo. Maidir le sonraí ar athúsáid agus ar ullmhú le haghaidh athúsáide, is príomhshreabha sonraí iad chun faireachán a dhéanamh ar dhíchúpláil na giniúna dramhaíola ón bhfás eacnamaíoch agus an t‑aistriú i dtreo geilleagar atá inbhuanaithe, ionchuimsitheach agus ciorclach. Dá bhrí sin, ba cheart don Ghníomhaireacht Eorpach Comhshaoil na sreabha sonraí sin a bhainistiú.

(36)Maidir leis an gcumhachtú chun gníomhartha tarmligthe a ghlacadh a leagtar amach in Airteagal 9(8) de Threoir 2008/98/CE maidir le modheolaíocht chomhchoiteann agus ceanglais cháilíochta íosta le haghaidh tomhas aonfhoirmeach na leibhéal dramhaíola bia, ba cheart an cumhachtú sin a bhogadh, agus mion-oiriúnuithe a dhéanamh air, chuig Airteagal nua ina ndéileáiltear go sonrach le giniúint dramhaíola bia a chosc.

(37)Chun na cóid Ainmníochta Comhcheangailte a liostaítear i dTreoir 2008/98/CE a chur i gcomhréir leis na cóid a liostaítear in Iarscríbhinn 1 a ghabhann le Rialachán (CEE) Uimh. 2658/87 ón gComhairle, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh a tharmligean chuig an gCoimisiún i dtaca le leasuithe ar Iarscríbhinn IVc a ghabhann le Treoir 2008/98/CE. Tá sé tábhachtach, go háirithe, go rachadh an Coimisiún i mbun comhairliúcháin iomchuí le linn a chuid oibre ullmhúcháin, lena n‑áirítear ar leibhéal na saineolaithe, agus go ndéanfaí na comhairliúcháin sin i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr. Go sonrach, chun rannpháirtíocht chomhionann in ullmhú na ngníomhartha tarmligthe a áirithiú, faigheann Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle na doiciméid uilean tráth céanna leis na saineolaithe sna Ballstáit, agus bíonn rochtain chórasach ag a gcuid saineolaithe ar chruinnithe ghrúpaí saineolaithe an Choimisiúin a bhíonn ag déileáil le hullmhú na ngníomhartha tarmligthe.

(38)Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú maidir le cur chun feidhme Threoir 2008/98/CE, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún maidir le formáid chomhchuibhithe le haghaidh clárúchán sa chlár bunaithe ar na ceanglais faisnéise a leagtar amach in Airteagal 22b(4), critéir modhnaithe táillí le haghaidh chur chun feidhme Airteagal 22c(3), pointe (a), agus modheolaíocht chun an ráta bailithe ar leithligh dá dtagraítear in Airteagal 22c(6), pointe (c) a ríomh agus fhíorú. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 85 .

(39)Ba cheart, dá bhrí sin, Treoir 2008/98/CE a leasú dá réir sin.

(40)Maidir le cuspóirí na Treorach seo, is é sin feabhas a chur ar inbhuaine comhshaoil an bhainistithe dramhaíola bia agus teicstíle agus saorghluaiseacht teicstílí úsáidte agus dramhaíola sa mhargadh inmheánach a áirithiú, ós rud é nach féidir leis na Ballstáit na cuspóirí sin a ghnóthú go leordhóthanach agus, de bharr a fairsinge agus a héifeachtaí, gur féidir iad a ghnóthú ar leibhéal an Aontais agus ar leibhéal an Aontais amháin, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Treoir seo thar a bhfuil riachtanach chun cuspóir sin maidir leis an gcoimhdeacht a ghnóthú,

TAR ÉIS AN TREOIR SEO A GHLACADH:

Airteagal 1

Leasuithe

Leasaítear Treoir 2008/98/CE mar a leanas:

(1)in Airteagal 2(1), cuirtear an méid seo a leanas in ionad phointe (a):

‘(a) eisiltigh ghásacha a scaoiltear san atmaisféar agus dé‑ocsaíd charbóin a ghabhtar agus a iompraítear chun críoch stóráil gheolaíoch agus a stóráiltear go geolaíoch i gcomhréir le Treoir 2009/31/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle*;

* Treoir 2009/31/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Aibreán 2009 maidir le stóráil gheolaíoch dé‑ocsaíde carbóin agus lena leasaítear Treoir 85/337/CEE ón gComhairle, Treoracha 2000/60/CE, 2001/80/CE, 2004/35/CE, 2006/12/CE, 2008/1/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Rialachán (CE) Uimh. 1013/2006 (IO L 140, 5.6.2009, lch. 114).’;

(2)in Airteagal 3, cuirtear na míreanna seo a leanas isteach:

‘4b. ciallaíonn ‘táirgeoir táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt a liostaítear in Iarscríbhinn IVc’ aon mhonaróir, allmhaireoir nó dáileoir nó aon duine nádúrtha nó duine dlítheanach eile cé is moite díobh sin a sholáthraíonn táirgí teicstíle úsáidte agus táirgí coisbhirt úsáidte a liostaítear in Iarscríbhinn IVc agus táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt a liostaítear in Iarscríbhinn IVc a dhíorthaítear ó tháirgí úsáidte nó dramhaíola den sórt sin nó óna gcodanna ar an margadh, fiontair ina bhfostaítear níos lú ná 10 nduine agus nach mó iomlán a láimhdeachais bhliantúil agus a gcláir chomhardaithe ná EUR 2 mhilliún agus táilliúirí féinfhostaithe a tháirgeann táirgí saincheaptha agus, gan beann ar an teicníc dhíola a úsáidtear, é san áireamh trí bhíthin cianchonarthaí mar a shainmhínítear in Airteagal 2(7) de Threoir 2011/83/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle*:

(a) atá bunaithe i mBallstát agus a mhonaraíonn táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt a liostaítear in Iarscríbhinn IVc faoina n‑ainm nó faoina dtrádmharc féin, nó a ndeartar iad nó a monaraítear iad ar a son agus a soláthraíonn siad iad den chéad uair faoina n‑ainm nó faoina dtrádmharc féin laistigh de chríoch an Bhallstáit sin;

(b) atá bunaithe i mBallstát agus a athdhíolann laistigh de chríoch an Bhallstáit sin, faoina n‑ainm nó faoina dtrádmharc féin, táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt a liostaítear in Iarscríbhinn IVc arna monarú ag táirgeoirí eile dá dtagraítear i bpointe (a), nach bhfuil ainm, branda ná trádmharc an mhonaróra le feiceáil orthu;

(c) atá bunaithe i mBallstát agus a sholáthraíonn den chéad uair sa Bhallstát sin ar bhonn gairmiúil táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt a liostaítear in Iarscríbhinn IVc ó Bhallstát eile nó ó thríú tír; nó

(d) a dhíolann táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt a liostaítear in Iarscríbhinn IVc trí bhíthin cianchumarsáide go díreach le húsáideoirí deiridh, lena n‑áirítear teaghlaigh phríobháideacha nó úsáideoirí eile seachas teaghlaigh phríobháideacha i mBallstát, agus atá lonnaithe i mBallstát eile nó i dtríú tír;

4c. ciallaíonn ‘cur ar fáil ar an margadh’ aon soláthar de tháirge lena dháileadh nó lena úsáid ar mhargadh an Aontais le linn gníomhaíocht tráchtála, bíodh sé ar íocaíocht nó saor in aisce;

4d. ciallaíonn ‘eagraíocht um fhreagracht táirgeoirí’ eintiteas dlítheanach a eagraíonn comhlíonadh oibleagáidí freagrachta leathnaithe táirgeora, ó thaobh airgeadais de nó ó thaobh airgeadais agus oibríochta de, thar ceann táirgeoirí;

4e. ciallaíonn ‘ardán ar líne’ ardán ar líne mar a shainmhínítear in Airteagal 3, pointe (i) de Rialachán (AE) 2022/2065 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle**;

4f. ciallaíonn ‘tomhaltóir’ duine nádúrtha atá ag gníomhú chun críoch atá lasmuigh dá thrádáil, dá ghnó, dá cheird nó dá ghairm;

* Treoir 2011/83/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 25 Deireadh Fómhair 2011 maidir le cearta tomhaltóirí, lena leasaítear Treoir 93/13/CEE ón gComhairle agus Treoir 1999/44/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus lena n‑aisghairtear Treoir 85/577/CEE ón gComhairle agus Treoir 97/7/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (IO L 304, 22.11.2011, lch. 64).

** Rialachán (AE) 2022/2065 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 19 Deireadh Fómhair 2022 maidir le Margadh Aonair do Sheirbhísí Digiteacha agus lena leasaítear Treoir 2000/31/CE, (IO L 277, 27.10.2022, lch. 1).’;

(3)in Airteagal 9, scriostar mír 1, pointí (g) agus (h), agus míreanna 5, 6 agus 8.

(4)cuirtear an tAirteagal 9a seo a leanas isteach:

‘Airteagal 9a

Giniúint dramhaíola bia a chosc

1.Déanfaidh na Ballstáit bearta iomchuí chun cosc a chur ar ghiniúint dramhaíola bia i dtáirgeadh príomhúil, i bpróiseáil agus i monarú, i miondíol agus i ndáileadh eile ar bhia, i mbialanna agus i seirbhísí bia agus i dteaghlaigh. Áireofar ar na bearta sin an méid seo a leanas:

(a)idirghabhálacha athraithe iompraíochta a fhorbairt agus tacú leo chun an cur amú bia a laghdú, agus feachtais faisnéise chun feasacht a mhúscailt maidir leis an gcur amú bia a chosc;

(b)neamhéifeachtúlachtaí i bhfeidhmiú shlabhra an tsoláthair bia a shainaithint agus dul i ngleic leo agus tacú le comhar i measc na ngníomhaithe uile, agus dáileadh cóir chostais agus shochair na mbeart coisctheach a áirithiú;

(c)deonú agus athdháileadh eile bia lena chaitheamh ag an duine a spreagadh, agus tús áite á tabhairt d’úsáid an duine ar bheatha ainmhithe agus athphróiseáil i dtáirgí neamhbhia;

(d)tacú le hoiliúint agus le forbairt scileanna mar aon le rochtain ar dheiseanna cistiúcháin a éascú, go háirithe le haghaidh fiontair bheaga agus mheánmhéide agus gníomhaithe an gheilleagair shóisialta.

Áiritheoidh na Ballstáit maidir le gach gníomhaí ábhartha sa slabhra soláthair go bhfuil siad rannpháirteach i gcomhréir lena n‑acmhainneacht agus lena ról chun cosc a chur ar ghiniúint dramhaíola bia feadh shlabhra an tsoláthair bia, le béim ar leith ar chosc a chur ar thionchar díréireach ar fhiontair bheaga agus mheánmhéide.

2.Déanfaidh na Ballstáit faireachán agus measúnú ar chur chun feidhme a mbeart chun an cur amú bia a chosc, lena n‑áirítear comhlíontacht na spriocanna laghdaithe bia dá dtagraítear i mír 4, trí na leibhéil dramhaíola bia a thomhas ar bhonn na modheolaíochta a bhunaítear i gcomhréir le mír 3.

3.Tugtar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 38a chun an Treoir seo a fhorlíonadh maidir le modheolaíocht chomhchoiteann agus ceanglais cháilíochta íosta a leagan síos le haghaidh tomhas aonfhoirmeach ar leibhéil an chur amú bia.

4.Déanfaidh na Ballstáit na bearta is gá agus is iomchuí chun na spriocanna seo a leanas maidir le laghdú ar an gcur amú bia a bhaint amach faoin 31 Nollaig 2030:

(a)laghdú 10 % a dhéanamh ar ghiniúint dramhaíola bia sa phróiseáil agus sa mhonaraíocht i gcomparáid leis an méid a gineadh in 2020;

(b)laghdú 30 % a dhéanamh ar ghiniúint dramhaíola bia per capita, go comhpháirteach i miondíol agus i ndáileadh eile bia, i mbialanna agus i seirbhísí bia agus i dteaghlaigh, i gcomparáid leis an méid a gineadh in 2020.

5.I gcás inar féidir le Ballstát sonraí a sholáthar le haghaidh bliain tagartha roimh 2020, ar sonraí iad a bailíodh le modhanna atá inchomparáide leis an modheolaíocht agus leis na ceanglais cháilíochta íosta le haghaidh tomhas aonfhoirmeach ar leibhéil dramhaíola bia mar a leagtar amach i gCinneadh Tarmligthe (EU) 2019/1597 ón gCoimisiún, féadfar bliain tagartha níos luaithe a úsáid. Tabharfaidh an Ballstát fógra don Choimisiún agus do na Ballstáit eile go bhfuil sé beartaithe aige bliain tagartha níos luaithe a úsáid laistigh de 18 mí tar éis theacht i bhfeidhm na Treorach seo agus soláthróidh sé don Choimisiún na sonraí agus na modhanna tomhais a úsáidtear chun iad a bhailiú.

6.I gcás ina measann an Coimisiún nach gcomhlíonann na sonraí na coinníollacha a leagtar amach i mír 5, déanfaidh sé, laistigh de 6 mhí tar éis fógra a fháil a rinneadh i gcomhréir le mír 5, cinneadh a ghlacadh ina n‑iarrfar ar an mBallstát 2020 nó bliain eile seachas an bhliain arna moladh ag an mBallstát a úsáid mar bhliain tagartha.

7.Faoin 31 Nollaig 2027, déanfaidh an Coimisiún athbhreithniú ar na spriocanna atá le baint amach faoi 2030, a leagtar síos i mír 4, d’fhonn, más iomchuí, iad a mhodhnú agus/nó a leathnú chun céimeanna eile de shlabhra an tsoláthair bia a chumhdach, agus cuimhneamh ar spriocanna nua a shocrú tar éis 2030. Chun na críche sin, cuirfidh an Coimisiún tuarascáil faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle, lena ngabhfaidh, más iomchuí, togra reachtach.’;

(5)in Airteagal 11, mír 1, cuirtear an méid seo a leanas in ionad an tríú habairt:

‘Faoi réir Airteagal 10(2) agus (3), bunóidh na Ballstáit bailiú ar leithligh le haghaidh páipéir, miotail, plaistigh agus gloine ar a laghad.’;

(6)in Airteagal 11b, cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 1:

‘1. Déanfaidh an Coimisiún, i gcomhar leis an nGníomhaireacht Eorpach Chomhshaoil, tuarascálacha a tharraingt suas maidir le dul chun cinn i leith bhaint amach na spriocanna a leagtar síos in Airteagal 9a(4), Airteagal 11(2), pointí (c), (d) agus (e), agus Airteagal 11(3) 3 bliana ar a dhéanaí roimh gach sprioc-am a leagtar síos iontu.’;

(7)cuirtear Airteagal 22a go Airteagal 22d seo a leanas isteach:

‘Airteagal 22a

Scéim freagrachta leathnaithe táirgeora le haghaidh teicstílí

1.Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh freagracht leathnaithe táirgeora ag táirgeoirí as táirgí teicstíle tí, baill éadaigh, gabhálais éadaí agus coisbhearta, baill éadaigh agus gabhálais éadaigh a liostaítear in Iarscríbhinn IVc (‘táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt’) a chuireann siad ar fáil ar an margadh den chéad uair laistigh de chríoch Bhallstáit, i gcomhréir le hAirteagal 8 agus Airteagal 8a.

2.Tugtar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 38a chun Iarscríbhinn IVc a ghabhann leis an Treoir seo a leasú chun na cóid Ainmníochta Comhcheangailte a liostaítear in Iarscríbhinn IVc a ghabhann leis an Treoir seo a chur i gcomhréir leis na cóid a liostaítear in Iarscríbhinn 1 a ghabhann le Rialachán (CEE) Uimh. 2658/87 ón gComhairle*.

3.Saineoidh na Ballstáit ar bhealach soiléir róil agus freagrachtaí gníomhaithe ábhartha atá páirteach i gcur chun feidhme na scéime freagrachta leathnaithe táirgeora dá dtagraítear i mír 1 agus i bhfaireachán air agus ina fhíorú.

4.Áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfaidh táirgeoirí táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt a liostaítear in Iarscríbhinn IVc costais na nithe seo a leanas a chumhdach:

(a)bailiú táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt, idir tháirgí úsáidte agus dramhaíola, a liostaítear in Iarscríbhinn IVc agus bainistiú dramhaíola ina dhiaidh sin lena gcuimsítear na nithe seo a leanas:

(1)bailiú na dtáirgí úsáidte sin le haghaidh athúsáide agus bailiú ar leithligh táirgí dramhaíola le haghaidh ullmhú le haghaidh athúsáide agus athchúrsála i gcomhréir le hAirteagail 22c agus 22d,

(2)iompar lód arna mbailiú dá dtagraítear i bpointe (1) le haghaidh sórtáil ina dhiaidh sin le haghaidh athúsáide, ullmhú le haghaidh athúsáide agus oibríochtaí athchúrsála i gcomhréir le hAirteagal 22d,

(3)sórtáil, ullmhú le haghaidh athúsáide, athchúrsáil agus oibríochtaí aisghabhála eile agus diúscairt lód arna mbailiú dá dtagraítear i bpointe (1),

(4)bailiú, iompar agus cóireáil dá dtagraítear i bpointí (1) agus (2) de dhramhaíl arna giniúint ag fiontair shóisialta agus oibreoirí neamhdhramhaíola eile ar cuid iad den chóras bailithe dá dtagraítear in Airteagal 22c, míreanna 5 agus 11;

(b)suirbhé comhdhéanaimh a dhéanamh ar dhramhaíl mheasctha chathrach i gcomhréir le hAirteagal 22d(6);

(c)faisnéis a sholáthar faoi thomhaltas inbhuanaithe, dramhaíl a chosc, athúsáid, ullmhú le haghaidh athúsáide, athchúrsáil, aisghabháil eile agus diúscairt teicstílí agus táirgí coisbhirt i gcomhréir le hAirteagal 22c(13)(14) agus (17);

(d)bailiú sonraí agus tuairisciú do na húdaráis inniúla i gcomhréir le hAirteagal 37;

(e)tacú le taighde agus forbairt chun feabhas a chur ar na próisis sórtála agus athchúrsála, go háirithe, i bhfianaise uas-scálú athchúrsála snáithín go snáithín, gan dochar do rialacha an Aontais maidir leis an státchabhair.

5.Áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfaidh táirgeoirí táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt a liostaítear in Iarscríbhinn IVc na costais dá dtagraítear i bpointe 4 den Airteagal seo a chumhdach i ndáil leis na táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt ar táirgí úsáidte agus dramhaíola iad a liostaítear in Iarscríbhinn IVc a bhfágtar iad ag na pointí bailithe a bhunaítear i gcomhréir le hAirteagal 22c, pointí 5 agus 11, i gcás inar cuireadh na táirgí sin ar fáil ar an margadh den chéad uair laistigh de chríoch Bhallstáit tar éis [Oifig na bhFoilseachán, cuir isteach dáta theacht i bhfeidhm na Treorach leasaithí seo].

6.Na costais arna gcumhdach, dá dtagraítear i mír 4, ní rachaidh siad thar na costais is gá chun na seirbhísí dá dtagraítear sa mhír sin a chur ar fáil eatarthu féin ar bhealach costéifeachtach agus déanfaidh na gníomhaithe lena mbaineann iad a bhunú ar bhealach trédhearcach.

7.Chun críoch comhlíontachta le hAirteagal 30, mír 1, pointí (d) agus (e), de Rialachán (AE) 2022/2065, áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfaidh soláthraithe ardán ar líne, a thagann faoi raon feidhme Chaibidil 3, Roinn 4 den rialachán sin, lena gcuirtear ar a gcumas do thomhaltóirí cianchonarthaí a dhéanamh le táirgeoirí a thairgeann táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt a liostaítear in Iarscríbhinn IVc do thomhaltóirí san Aontas an fhaisnéis seo a leanas a fháil ó tháirgeoirí;

(a)faisnéis maidir le clárú sa chlár de na táirgeoirí dá dtagraítear in Airteagal 22b sa Bhallstát ina bhfuil an tomhaltóir agus an uimhir chlárúcháin (na huimhreacha clárúcháin) den táirgeoir atá sa chlár sin;

(b)féindeimhniúchán ón táirgeoir ina ngabhann sé air féin táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt a liostaítear in Iarscríbhinn IVc, agus iad sin amháin, a thairiscint a gcomhlíontar na ceanglais maidir le freagracht leathnaithe táirgeoirí dá dtagraítear i míreanna 1 agus 4 den Airteagal seo agus Airteagal 22c(1) ina leith sa Bhallstát ina bhfuil an tomhaltóir lonnaithe.

8.Áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfar na scéimeanna freagrachta leathnaithe táirgeora a leagtar síos i mír 1 den Airteagal seo a bhunú faoin [Oifig na bhFoilseachán, cuir isteach an dáta 30 mí tar éis theacht i bhfeidhm na Treorach leasaithí seo] i gcomhréir le hAirteagail 8, 8a, 22a go 22d.

Airteagal 22b

Clárú táirgeoirí táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt

1.Bunóidh na Ballstáit clár táirgeoirí táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt a liostaítear in Iarscríbhinn IVc chun faireachán a dhéanamh ar chomhlíontacht Airteagal 22a agus 22c(1) i measc na dtáirgeoirí sin.

Áiritheoidh na Ballstáit go soláthraítear leis an gclár naisc le cláir náisiúnta eile chun clárú táirgeoirí sna Ballstáit uile a éascú.

2.Áiritheoidh na Ballstáit go gcuirfear d’oibleagáid ar tháirgeoirí clárú leis an gclár dá dtagraítear i mír 1. Chuige sin, ceanglóidh na Ballstáit ar na táirgeoirí iarratas ar chlárú a chur isteach i ngach Ballstát ina ndéanann siad táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt a liostaítear in Iarscríbhinn IVc a chur ar fáil ar an margadh den chéad uair.

3.Ní cheadóidh na Ballstáit do tháirgeoirí táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt a liostaítear in Iarscríbhinn IVc a chur ar fáil ar an margadh den chéad uair laistigh dá gcríoch ach amháin i gcás ina bhfuil siad nó, i gcás údaraithe, ina bhfuil a n‑ionadaithe údaraithe le haghaidh na freagrachta leathnaithe táirgeora, cláraithe sa Bhallstát sin.

4.Áireofar an fhaisnéis seo a leanas san iarratas ar chlárú:

(a)ainm, trádmharc agus ainmneacha branda, i gcás ina bhfuil siad ar fáil, faoina n‑oibríonn an táirgeoir sa Bhallstát agus seoladh an táirgeora lena n‑áirítear cód poist agus áit, sráid agus uimhir, tír, uimhir theileafóin, más ann di, seoladh gréasáin agus seoladh ríomhphoist, agus ainm pointe teagmhála aonair;

(b)cód céannachta náisiúnta an táirgeora, lena n‑áirítear a uimhir ar an gclár trádála nó uimhir chlárúcháin oifigiúil choibhéiseach agus an uimhir Aontais chéannachta chánach nó an uimhir náisiúnta chéannachta chánach;

(c)cóid Ainmníochta Comhcheangailte na dtáirgí teicstíle, na dtáirgí a bhaineann le teicstílí agus na dtáirgí coisbhirt a liostaítear in Iarscríbhinn IVc a bhfuil sé beartaithe ag an táirgeoir iad a chur ar fáil ar an margadh den chéad uair laistigh de chríoch an Bhallstáit sin;

(d)ainm, cód poist, áit, sráid agus uimhir, tír, teileafón, seoladh gréasáin, seoladh ríomhphoist agus cód céannachta náisiúnta na heagraíochta um fhreagracht táirgeoirí, an uimhir cláir trádála nó uimhir chlárúcháin oifigiúil choibhéiseach, uimhir aitheantais chánach san Aontas nó uimhir aitheantais chánach náisiúnta na heagraíochta um fhreagracht táirgeoirí, agus sainordú an táirgeora ionadaithe;

(e)ráiteas ón táirgeoir nó ón eagraíocht um fhreagracht táirgeoirí ina luaitear go bhfuil an fhaisnéis arna soláthar fíor.

5.Áiritheoidh na Ballstáit go bhféadfadh eagraíocht um fhreagracht táirgeoirí na hoibleagáidí faoin Airteagal seo a chomhlíonadh thar ceann an táirgeora.

I gcas ina mbeidh eagraíocht um fhreagracht táirgeoirí ainmnithe ag táirgeoir, comhlíonfaidh an eagraíocht sin na hoibleagáidí faoin Airteagal seo mutatis mutandis mura sonraíonn an Ballstát a mhalairt.

6.Áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfaidh an t‑údarás inniúil na nithe seo a leanas:

(a)gheobhaidh sé iarratais chun na táirgeoirí dá dtagraítear i mír 2 a chlárú trí chóras próiseála sonraí leictreonach a gcuirfear na sonraí díobh ar fáil ar shuíomh gréasáin na n‑údarás inniúil;

(b)deonóidh sé clárúcháin agus soláthróidh uimhir chlárúcháin laistigh de 12 sheachtain ar a mhéad ón tráth a sholáthraítear an fhaisnéis a leagtar síos i mír 4;

(c)féadfaidh sé mionsocruithe a leagan síos i leith cheanglais agus phróiseas an chlárúcháin gan ceanglais shubstainteacha a chur isteach sa bhreis ar na cinn a leagtar síos i mír 4;

(d)féadfaidh sé táillí a bheidh costas-bhunaithe agus comhréireach a mhuirearú ar tháirgeoirí chun na hiarratais dá dtagraítear i mír 2 a phróiseáil.

7.Féadfaidh an t‑údarás inniúil diúltú do chlárú an táirgeora nó é a tharraingt siar i gcás nach soláthraítear an fhaisnéis ar a bhfuil achoimre i mír 4 agus an fhianaise dhoiciméadach nó nach leordhóthanach é nó i gcás nach gcomhlíonann an táirgeoir na ceanglais a leagtar amach i mír 4, pointe (d) a thuilleadh.

8.Ceanglóidh na Ballstáit ar an táirgeoir nó, i gcás inarb infheidhme, ar an eagraíocht um fhreagracht táirgeoirí fógra a thabhairt don údarás inniúil gan moill mhíchuí faoi aon athrú ar an bhfaisnéis sa chlárú i gcomhréir le mír 4, pointe (d), agus faoi aon scor buan maidir leis na táirgí teicstíle agus coisbhirt dá dtagraítear sa chlárú a chur ar fáil ar an margadh den chéad uair laistigh de chríoch an Bhallstáit. Déanfar táirgeoir a eisiamh ón gclár táirgeoirí murab ann dó a thuilleadh.

9.I gcás nach bhfuil an fhaisnéis atá i gclár na dtáirgeoirí inrochtana don phobal, áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh rochtain saor in aisce ag na soláthraithe ar ardáin ar líne, lena bhféadfaidh tomhaltóirí cianchonarthaí a chur i gcrích le táirgeoirí, ar an gclár.

10.Glacfaidh an Coimisiún gníomhartha cur chun feidhme lena mbunaítear an fhormáid chomhchuibhithe le haghaidh clárú sa chlár bunaithe ar na ceanglais faisnéise a leagtar amach i mír 4 den Airteagal seo. Déanfar na gníomhartha cur chun feidhme sin a ghlacadh i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 39(2).

Airteagal 22c

Eagraíochtaí um fhreagracht táirgeoirí le haghaidh teicstílí

1.Áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfaidh táirgeoirí táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt a liostaítear in Iarscríbhinn IVc eagraíocht um fhreagracht táirgeoirí a ainmniú chun a n‑oibleagáidí um fhreagracht leathnaithe táirgeoirí a leagtar síos in Airteagal 22a a chomhlíonadh thar a gceann.

2.Ceanglóidh na Ballstáit ar eagraíochtaí um fhreagracht táirgeoirí a bheartaíonn na hoibleagáidí um fhreagracht leathnaithe táirgeoirí a chomhlíonadh thar ceann táirgeoirí i gcomhréir le hAirteagail 8a(3), 22a, 22b, 22d agus leis an Airteagal seo údarú a fháil ó údarás inniúil.

3.Ceanglóidh na Ballstáit ar na heagraíochtaí um fhreagracht táirgeoirí a áirithiú maidir leis na ranníocaíochtaí a d’íoc táirgeoirí táirgí teicstíle leo, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt a liostaítear in Iarscríbhinn IVc:

(a)go mbunaítear iad ar mheáchan na dtáirgí lena mbaineann agus, maidir le táirgí a liostaítear i gCuid 1 d’Iarscríbhinn IVc, go modhnaítear iad ar bhonn na gceanglas éicidhearthóireachta a glacadh de bhun Rialachán …/… ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle [Oifig na bhFoilseachán, cuir isteach an tsraithuimhir le haghaidh an Rialacháin maidir leis an Éicidhearthóireacht le haghaidh Táirgí Inbhuanaithe nuair a ghlacfar é]** is ábhartha chun dramhaíl teicstíle a chosc agus le haghaidh cóireáil ar theicstílí i gcomhréir le hord na réiteach dramhaíola agus na modheolaíochtaí tomhais comhfhreagracha le haghaidh na gcritéar sin arna nglacadh de bhun an Rialacháin sin nó ar bhonn dlí eile den Aontas lena mbunaítear critéir inbhuanaitheachta chomhchuibhithe agus modhanna tomhais le haghaidh táirgí teicstíle, agus lena n‑áirithítear feabhas ar inbhuaine comhshaoil agus ciorclaíocht teicstílí;

(b)go ndéantar iad a choigeartú chun aon ioncam de chuid na n‑eagraíochtaí um fhreagracht táirgeoirí as athúsáid, as ullmhú le haghaidh athúsáide nó as luach amhábhar tánaisteach ó theicstílí dramhaíola athchúrsáilte a chur san áireamh;

(c)go n‑áiritheofar leo an chóir chomhionann idir táirgeoirí gan beann ar a dtionscnamh nó ar a méid, gan ualach díréireach a chur ar tháirgeoirí cainníochtaí beaga táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt a liostaítear in Iarscríbhinn IVc, lena n‑áirítear fiontair bheaga agus mheánmhéide.

4.I gcás inar gá chun saobhadh an mhargaidh inmheánaigh a sheachaint agus chun comhsheasmhacht leis na ceanglais éicidhearthóireachta arna nglacadh de bhun Airteagal 4 arna léamh i gcomhar le hAirteagal 5 de Rialachán …/… [Oifig na bhFoilseachán, cuir isteach an tsraithuimhir le haghaidh an Rialacháin maidir leis an Éicidhearthóireacht le haghaidh Táirgí Inbhuanaithe nuair a ghlacfar é] a áirithiú, féadfaidh an Coimisiún gníomhartha cur chun feidhme a ghlacadh lena leagtar síos na critéir modhnaithe táillí le haghaidh chur chun feidhme mhír 3, pointe (a), den Airteagal seo. Ní bhainfidh an gníomh cur chun feidhme sin le cinneadh beacht leibhéal na ranníocaíochtaí agus glacfar é i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 39(2) den Treoir seo.

5.Áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfaidh na heagraíochtaí um fhreagracht táirgeoirí córas bailithe ar leithligh a bhunú le haghaidh táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt a liostaítear in Iarscríbhinn IVc, idir tháirgí úsáidte agus dramhaíola, gan beann ar a nádúr, comhdhéanamh ó thaobh ábhair de, riocht, ainm, branda, trádmharc nó tionscnamh, i gcríoch Bhallstáit ina ndéanann siad na táirgí sin a chur ar fáil ar an margadh den chéad uair. Maidir leis an gcóras bailithe ar leithligh:

(a)tairgfidh sé bailiú táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt, idir tháirgí úsáidte agus dramhaíola, den sórt sin do na heintitis dá dtagraítear i mír 6, pointe a, agus déanfaidh sé foráil maidir leis na socruithe praiticiúla a bhfuil gá leo chun táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt, idir tháirgí úsáidte agus dramhaíola, den sórt sin a bhailiú agus a iompar lena n‑áirítear soláthar, saor in aisce, coimeádán oiriúnach bailithe agus iompair do na pointí bailithe nasctha (‘pointí bailithe nasctha’);

(b)áiritheoidh sé go mbaileofar, saor in aisce, táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt, idir tháirgí úsáidte agus dramhaíola, den sórt sin a bhailítear ag na pointí bailithe nasctha, a mhinice a bheidh i gcomhréir leis an limistéar a chumhdaítear agus le méid na dtáirgí teicstíle agus coisbhirt úsáidte agus dramhaíola a bhailítear trí na pointí bailithe sin de ghnáth;

(c)áiritheoidh sé go mbaileofar, saor in aisce, dramhaíl arna giniúint ag fiontair shóisialta agus ag oibreoirí neamhdhramhaíola eile ó tháirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt den sórt sin a bhailítear trí na pointí bailithe nasctha.

Aon chomhordú i measc eagraíochtaí um fhreagracht táirgeoirí, beidh sé faoi réir rialacha iomaíochta an Aontais i gcónaí.

6.Maidir leis an gcóras bailithe dá dtagraítear i mír 5, áiritheoidh na Ballstáit:

(a)go gcuimsítear leis pointí bailithe arna mbunú ag na heagraíochtaí um fhreagracht táirgeoirí agus oibreoirí bainistithe dramhaíola thar a gceann i gcomhar le haon cheann amháin nó níos mó díobh seo a leanas: fiontair shóisialta agus eintitis an gheilleagair shóisialta, dáileoirí, údaráis phoiblí nó tríú páirtithe a dhéanann an bailiú táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt, idir tháirgí úsáidte agus dramhaíola, a liostaítear in Iarscríbhinn IVc thar a gceann, agus pointí bailithe deonacha eile;

(b)go gcumhdaítear leis críoch iomlán an Bhallstáit agus go gcuirtear san áireamh méid agus dlús an daonra, méid ionchasach na dtáirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt, idir tháirgí úsáidte agus dramhaíola, a liostaítear in Iarscríbhinn IVc, inrochtaineacht agus cóngaracht d’úsáideoirí deiridh, gan a bheith teoranta do limistéir inar brabúsach bailiú agus bainistiú ina dhiaidh sin na dtáirgí sin;

(c)go gcoinnítear ar bun méadú marthanach ar an ráta bailithe ar leithligh chun leibhéil atá indéanta go teicniúil a bhaint amach agus dea-chleachtais á gcur san áireamh.

7.Maidir leis an ráta bailithe dá dtagraítear i mír 6, pointe (c), áiritheoidh na Ballstáit go ríomhfar é i gcomhréir le míreanna 8 agus 9.

8.Maidir leis an ráta bailithe ar leithligh dá dtagraítear i mír 6, pointe (c), déanfar é a ríomh mar an gcéatadán a fhaightear ach meáchan na dtáirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt dramhaíola a liostaítear in Iarscríbhinn IVc arna mbailiú i gcomhréir le mír 5 i mbliain féilire ar leith i mBallstát a roinnt ar mheáchan na dtáirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt dramhaíola sin arna nginiúint agus arna mbailiú mar dhramhaíl mheasctha chathrach.

9.Glacfaidh an Coimisiún gníomhartha cur chun feidhme lena leagtar síos an mhodheolaíocht le haghaidh bhailiú agus fhíorú an ráta bailithe ar leithligh dá dtagraítear i mír 6, pointe (c) den Airteagal seo. Déanfar an gníomh cur chun feidhme sin a ghlacadh i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 39(2).

10.Áiritheoidh na Ballstáit nach gceadaítear d’eagraíochtaí um fhreagracht táirgeoirí diúltú do rannpháirtíocht fiontar sóisialta agus oibreoirí athúsáide eile sa chóras bailithe ar leithligh a bhunaítear de bhun mhír 5.

11.Gan dochar do mhír 5, pointí (a) agus (b), agus do mhír 6, pointe (a), áiritheoidh na Ballstáit go gceadaítear d’fhiontair shóisialta a bpointí bailithe ar leithligh féin a choinneáil ar bun agus a oibriú agus go dtugtar cóir chothrom nó cóir fhabhrach dóibh maidir le suíomh na bpointí bailithe ar leithligh. Maidir le fiontair shóisialta agus eintitis an gheilleagair shóisialta atá ina gcuid de na pointí bailithe nasctha i gcomhréir le mír 6, pointe (a), áiritheoidh na Ballstáit nach gceanglaítear orthu táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt ar táirgí úsáidte agus dramhaíola iad a liostaítear in Iarscríbhinn IVc a thabhairt ar láimh don eagraíocht um fhreagracht táirgeoirí.

12.Maidir leis na pointí bailithe a bhunaítear i gcomhréir le míreanna 5, 6 agus 11, áiritheoidh na Ballstáit nach mbeidh siad faoi réir na gceanglas maidir le clárú nó ceadú sa Treoir seo.

13.Áiritheoidh na Ballstáit, anuas ar an bhfaisnéis dá dtagraítear in Airteagal 8a(2), go gcuirfidh eagraíochtaí um fhreagracht táirgeoirí ar fáil d’úsáideoirí deiridh, tomhaltóirí go háirithe, an fhaisnéis seo a leanas maidir le tomhaltas inbhuanaithe, athúsáid agus bainistiú deireadh ré teicstílí agus coisbheart i ndáil leis na táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt dramhaíola a liostaítear in Iarscríbhinn IVc a chuireann na táirgeoirí ar fáil ar chríoch Bhallstáit:

(a)ról na dtomhaltóirí i rannchuidiú le dramhaíl a chosc, lena n‑áirítear aon dea‑chleachtas, go háirithe trí phatrúin tomhaltais inbhuanaithe a chothú agus cúram maith do tháirgí a chur chun cinn agus iad in úsáid;

(b)socruithe athúsáide agus deisithe atá ar fáil le haghaidh teicstílí agus coisbheart;

(c)ról na dtomhaltóirí i rannchuidiú le bailiú ar leithligh teicstílí agus coisbheart, idir úsáidte agus dramhaíola;

(d)an tionchar ar an gcomhshaol, ar shláinte an duine agus ar chearta sóisialta agus daonna de tháirgeadh teicstílí, go háirithe cleachtais mhearfhaisin agus tomhaltas, athchúrsáil agus aisghabháil eile agus diúscairt agus fáil réidh mhíchuí le dramhaíl teicstíle agus coisbhirt, amhail bruscar a chaitheamh nó diúscairt i ndramhaíl mheasctha chathrach.

14.Áiritheoidh na Ballstáit go soláthróidh an eagraíocht um fhreagracht táirgeoirí an fhaisnéis dá dtagraítear i mír 13 go tráthrialta, go bhfuil an fhaisnéis cothrom le dáta, agus go soláthraítear í trí bhíthin ceann de na nithe seo a leanas:

(a)suíomh gréasáin nó modh eile cumarsáide leictreonaí;

(b)faisnéis i spásanna poiblí;

(c)cláir agus feachtais oideachais;

(d)comharthaíocht i dteanga, nó i dteangacha is éasca d’úsáideoirí agus do thomhaltóirí a thuiscint.

15.I gcás ina n‑údaraítear roinnt eagraíochtaí um fhreagracht táirgeoirí i mBallstát chun oibleagáidí um fhreagracht leathnaithe táirgeoirí a chomhlíonadh thar ceann táirgeoirí, áiritheoidh na Ballstáit go gcumhdaítear leo críoch iomlán an Bhallstáit den chóras bailithe ar leithligh a úsáidtear le haghaidh táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt dramhaíola a liostaítear in Iarscríbhinn IVc, idir tháirgí úsáidte agus dramhaíola. Cuirfidh na Ballstáit ar iontaoibh an údaráis inniúil nó ceapfaidh siad tríú páirtí neamhspleách chun formhaoirseacht a dhéanamh ar chomhlíonadh oibleagáid na n‑eagraíochtaí um fhreagracht táirgeoirí ar bhealach comhordaithe agus i gcomhréir le rialacha iomaíochta an Aontais.

16.Ceanglóidh na Ballstáit go n‑áiritheoidh eagraíochtaí um fhreagracht táirgeoirí rúndacht na sonraí ina seilbh maidir le faisnéis dhílsithe nó faisnéis is inchurtha go díreach i leith táirgeoirí aonair nó a n‑ionadaithe údaraithe.

17.Áiritheoidh na Ballstáit go bhfoilseoidh na heagraíochtaí um fhreagracht táirgeoirí ar a suíomhanna gréasáin, anuas ar an bhfaisnéis dá dtagraítear in Airteagal 8a(3), pointe (e):

(a)gach bliain ar a laghad, faoi réir rúndacht tráchtála agus tionsclaíochta, an fhaisnéis ar an líon táirgí a chuirtear ar an margadh, ráta an bhailithe ar leithligh de tháirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt dramhaíola a liostaítear in Iarscríbhinn IVc, idir úsáidte agus dramhaíola, lena n‑áirítear táirgí neamhdhíolta den sórt sin, ar na rátaí athúsáide, ullmhaithe le haghaidh athúsáide agus athchúrsála, lena sonraítear ar leithligh an ráta athchúrsála snáithín go snáithín, arna bhaint amach ag an eagraíocht um fhreagracht táirgeoirí agus ar na rátaí aisghabhála, diúscartha agus onnmhairí eile;

(b)faisnéis ar an nós imeachta roghnúcháin le haghaidh oibreoirí bainistithe dramhaíola arna roghnú i gcomhréir le mír 18.

18.Áiritheoidh na Ballstáit go ndéanann eagraíochtaí um fhreagracht táirgeoirí foráil maidir le nós imeachta roghnúcháin neamh-idirdhealaitheach, bunaithe ar chritéir dhámhachtana thrédhearcacha, gan ualach díréireach a chur ar fhiontair bheaga agus mheánmhéide chun seirbhísí bainistithe dramhaíola a sholáthar ó oibreoirí bainistithe dramhaíola dá dtagraítear i mír 6(a) agus ó oibreoirí bainistithe dramhaíola chun cóireáil dramhaíola ina dhiaidh sin a dhéanamh.

19.Áiritheoidh na Ballstáit go gceanglóidh na heagraíochtaí um fhreagracht táirgeoirí ar na táirgeoirí sonraí a thuairisciú maidir leis na táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt a liostaítear in Iarscríbhinn IVc a chuirtear ar fáil ar an margadh ar bhonn bliantúil.

Airteagal 22d

Bainistiú dramhaíola teicstíle

1.Áiritheoidh na Ballstáit, faoin 1 Eanáir 2025 agus faoi réir Airteagal 10(2) agus (3), bailiú ar leithligh teicstílí le haghaidh athúsáide, ullmhú le haghaidh athúsáide agus athchúrsála.

2.Áiritheoidh na Ballstáit maidir leis an mbonneagar bailithe, lódála agus dílódála, iompair agus stórála agus oibríochtaí agus láimhseáil eile dramhaíola teicstíle, é san áireamh le linn oibríochtaí sórtála agus cóireála ina dhiaidh sin, go mbeidh cosaint acu ar dhálaí aimsire agus ar fhoinsí eile éillithe chun damáiste agus traséilliú na dteicstílí arna mbailiú a chosc. Teicstílí úsáidte agus dramhaíola a bhailítear ar leithligh, beidh siad faoi réir a scagtha ag an bpointe bailithe ar leithligh chun earraí nach sprioctheicstílí iad nó ábhair nó substaintí ar foinsí éillithe iad a shainaithint agus a bhaint.

3.Maidir leis na táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt, idir tháirgí úsáidte agus dramhaíola, a bhailítear ar leithligh i gcomhréir le hAirteagal 22c(5), áiritheoidh na Ballstáit go meastar mar dhramhaíl iad ar a mbailiú.

Maidir le teicstílí seachas na táirgí a liostaítear in Iarscríbhinn IVc, chomh maith le táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt dramhaíola neamhdhíolta a liostaítear in Iarscríbhinn IVc, áiritheoidh na Ballstáit go gcoinneofar na codáin éagsúla ábhar teicstíle agus earraí teicstíle ar leithligh ag pointe na giniúna dramhaíola i gcás ina n‑éascaítear leis an scaradh sin athúsáid, ullmhú le haghaidh athúsáide nó athchúrsála ina dhiaidh sin, lena n‑áirítear athchúrsáil snáithín go snáithín i gcás inar féidir mar thoradh ar dhul chun cinn na teicneolaíochta.

4.Maidir leis na táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt, idir tháirgí úsáidte agus dramhaíola, a bhailítear ar leithligh i gcomhréir le hAirteagal 22c(5), áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh siad faoi réir oibríochtaí sórtála chun an chóireáil a áirithiú i gcomhréir le hord na réiteach dramhaíola a bhunaítear in Airteagal 4(1).

5.Maidir le hoibríochtaí sórtála táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt, idir tháirgí úsáidte agus dramhaíola, a bhailítear ar leithligh i gcomhréir le hAirteagal 22c(5), áiritheoidh na Ballstáit go gcomhlíonann siad na ceanglais seo a leanas:

(a)chun teicstílí a ghiniúint lena n‑athúsáid agus lena n‑ullmhú le haghaidh athúsáide atá an oibríocht sórtála;

(b)in oibríochtaí sórtála le haghaidh athúsáide, sórtáiltear earraí teicstíle ar leibhéal iomchuí gráinneachta, scartar codáin atá oiriúnach lena n‑athúsáid go díreach uathu siúd a bheidh faoi réir oibríochtaí breise ullmhaithe le haghaidh athúsáide, agus dírítear ar mhargadh athúsáide sonrach agus cuirtear i bhfeidhm critéir shórtála atá cothrom le dáta agus atá ábhartha don mhargadh glactha;

(c)earraí a measúnaítear nach oiriúnach iad lena n‑athúsáid, sórtáiltear iad le haghaidh athchúrsála agus, i gcás inar féidir mar thoradh ar dhul chun cinn na teicneolaíochta, go sonrach le haghaidh athchúrsáil snáithín go snáithín.

(d)maidir le haschur na n‑oibríochtaí sórtála agus aisghabhála ina dhiaidh sin atá beartaithe lena n‑athúsáid, comhlíonann an t‑aschur sin na critéir le nach measfar é a bheith ina dhramhaíl a thuilleadh, dá dtagraítear in Airteagal 6.

6.Faoin 31 Nollaig 2025 agus gach 5 bliana ina dhiaidh sin, déanfaidh na Ballstáit suirbhé comhdhéanaimh ar dhramhaíl mheasctha chathrach chun an cion teicstílí dramhaíola atá inti a chinneadh. Áiritheoidh na Ballstáit, ar bhonn na faisnéise a fhaightear, go bhféadfaidh na húdaráis inniúla a cheangal ar na heagraíochtaí um fhreagracht táirgeoirí gníomh ceartaitheach a dhéanamh chun cur lena líonra pointí bailithe agus feachtais faisnéise a dhéanamh i gcomhréir le hAirteagal 22c(13) agus (14).

7.Áiritheoidh na Ballstáit, chun idirdhealú a dhéanamh idir teicstílí úsáidte agus dramhaíola, go bhféadfaidh údaráis inniúla na mBallstát iniúchadh a dhéanamh ar loingsithe táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt a bhfuil amhras ann gur dramhaíl atá iontu maidir le comhlíontacht na gceanglas íosta a leagtar amach i míreanna 8 agus 9 le haghaidh loingsithe táirgí teicstílí úsáidte, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt a liostaítear in Iarscríbhinn IVc agus go bhféadfar faireachán a dhéanamh orthu dá réir sin.

8.Maidir le loingsithe táirgí teicstíle úsáidte, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt a shocraítear ar bhonn gairmiúil, áiritheoidh na Ballstáit go gcomhlíonfaidh na loingsithe sin na ceanglais íosta maidir le coimeád taifead a leagtar amach i mír 9 agus go bhfuil an fhaisnéis seo a leanas ar a laghad ag gabháil leo:

(a)cóip den sonrasc agus den chonradh a bhaineann le díol nó aistriú úinéireachta na dtáirgí teicstílí, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt ina sonraítear go bhfuil siad beartaithe le hathúsáid dhíreach agus gur oiriúnach na táirgí uile le haghaidh athúsáid dhíreach; 

(b)fianaise ar oibríocht sórtála roimhe sin a rinneadh i gcomhréir leis an Airteagal seo agus, i gcás ina bhfuil fáil orthu, na critéir a ghlactar de bhun Airteagal 6(2), i bhfoirm cóip de na taifid ar gach burla laistigh den choinsíneacht agus prótacal ina bhfuil faisnéis ar gach taifead i gcomhréir le mír 9;

(c)dearbhú a dhéanann an duine nádúrtha nó duine dlítheanach a bhfuil táirgí teicstíle úsáidte, táirgí a bhaineann le teicstílí nó táirgí coisbhirt ina dheilbh a shocraíonn, ar bhonn gairmiúil, iompar táirgí teicstíle úsáidte, táirgí a bhaineann le teicstílí nó táirgí coisbhirt nach dramhaíl atá in aon chuid den ábhar laistigh den choinsíneacht mar a shainmhínítear le hAirteagal 3(1);

(d)cosaint iomchuí ar dhíobháil le linn iompar, luchtú agus díluchtú, go háirithe trí phacáistiú leordhóthanach agus cruachadh iomchuí an ualaigh. 

9.Maidir le loingsithe táirgí teicstíle úsáidte, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt, áiritheoidh na Ballstáit go gcomhlíonann na loingsithe sin na ceanglais íosta seo a leanas maidir le coimeád taifead:

(a)déanfar an taifead ar na hoibríochtaí sórtála nó ullmhaithe le haghaidh athúsáide a ghreamú go daingean seachas go buan ar an bpacáistíocht;

(b)    beidh an fhaisnéis seo a leanas sa taifead:

(1)tuairisc ar an earra nó ar na hearraí atá sa bhurla lena léireofar an ghráinneacht sórtála is mionsonraithe a rinneadh ar na hearraí teicstíle le linn na n‑oibríochtaí sórtála nó ullmhaithe le haghaidh athúsáide amhail an cineál éadaí, méid, dath, inscne, comhdhéanamh ó thaobh ábhair de,

(2)ainm agus seoladh na cuideachta atá freagrach as an tsórtáil deiridh nó as an ullmhú deiridh le haghaidh athúsáide.

10.I gcás ina suíonn na húdaráis inniúla i mBallstát gur dramhaíl atá i loingsiú beartaithe táirgí úsáidte teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt dramhaíola, áiritheoidh na Ballstáit go bhféadfaidh na costais ar anailísí, iniúchtaí agus stóráil iomchuí táirgí úsáidte teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt a bhfuil amhras ann gur dramhaíl atá iontu a mhuirearú do tháirgeoirí táirgí teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt dramhaíola a liostaítear in Iarscríbhinn IVc, do thríú páirtithe a ghníomhaíonn thar a gceann nó do dhaoine eile a shocraíonn an loingsiú.

* Rialachán (CEE) Uimh. 2658/87 ón gComhairle an 23 Iúil 1987 maidir leis an ainmníocht taraife agus staidrimh agus leis an gComhtharaif Chustaim (IO L 256, 7.9.1987, lch. 1).

** Rialachán …/… (IO …..lch. ) [Oifig na bhFoilseachán, cuir isteach na sonraí foilsithe le haghaidh an Rialacháin maidir leis an Éicidhearthóireacht le haghaidh Táirgí Inbhuanaithe]’;

(8)in Airteagal 29, scriostar mír 2a.

(9)cuirtear an tAirteagal 29a seo a leanas isteach:

‘Airteagal 29a

Cláir chun cur amú bia a chosc

1.Faoin [Oifig na bhFoilseachán, cuir isteach dáta 2 bhliain tar éis theacht i bhfeidhm na Treorach leasaithí seo], déanfaidh na Ballstáit athbhreithniú ar a gclár maidir leis an gcur amú bia a chosc agus é a oiriúnú, d’fhonn na spriocanna dá ndéantar foráil in Airteagal 9a(4) a bhaint amach. Beidh sna cláir sin ar a laghad na bearta a leagtar síos in Airteagal 9(1) agus Airteagal 9a(1) agus, i gcás inarb ábhartha, na bearta a liostaítear in Iarscríbhinní IV agus IVa.

2.Ainmneoidh gach Ballstát na húdaráis inniúla atá freagrach as comhordú na mbeart chun cur amú bia a laghdú a chuirtear chun feidhme d’fhonn an sprioc a leagtar amach in Airteagal 9a(4) a bhaint amach agus cuirfidh sé an Coimisiún ar an eolas dá réir sin faoin [Oifig na bhFoilseachán, cuir isteach dáta laistigh de 3 mhí tar éis theacht i bhfeidhm na Treorach leasaithí seo]. Déanfaidh an Coimisiún an fhaisnéis sin a fhoilsiú ar an suíomh gréasáin ábhartha den Aontas ina dhiaidh sin.’;

(10)Leasaítear Airteagal 37 mar a leanas:

(a)i mír 3, cuirtear an méid seo a leanas in ionad na chéad fhomhíre:

‘Na sonraí a bhaineann le cur chun feidhme Airteagal 9(4) agus na sonraí dá dtagraítear i bpointe (a) d’Airteagal 22c(17), tuairisceoidh na Ballstáit na sonraí sin don Ghníomhaireacht Eorpach Chomhshaoil gach bliain. Ní cheanglófar ar na Ballstáit sonraí cainníochtúla a thuairisciú maidir le hathúsáid teicstílí de bhun Airteagal 9(4). Na sonraí a bhaineann le cur chun feidhme Airteagal 9a(2), tuairisceoidh na Ballstáit na sonraí sin don Choimisiún gach bliain.’;

(b)cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 7:

‘7. Déanfaidh an Coimisiún gníomhartha cur chun feidhme a ghlacadh lena leagtar síos an fhormáid chun na sonraí a thuairisciú dá dtagraítear i míreanna 1, 3, 4 agus 5 den Airteagal seo. Chun tuairisciú ar chur chun feidhme phointí (a) agus (b) d’Airteagal 11(2), úsáidfidh na Ballstáit an fhormáid arna bunú i gcomhréir le Cinneadh Cur Chun Feidhme an 18 Aibreán 2012 ón gCoimisiún maidir le Ceistneoir le haghaidh tuarascálacha na mBallstát faoi Threoir 2008/98/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le dramhaíl a chur chun feidhme. Chun tuairisciú ar an gcur amú bia, déanfar an mhodheolaíocht arna forbairt faoi Airteagal 9a(3) a chur san áireamh agus an fhormáid don tuairisciú á forbairt. Déanfar na gníomhartha cur chun feidhme sin a ghlacadh i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 39(2) den Treoir seo.’;

(11)Leasaítear Airteagal 38 mar a leanas:

(a)cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhíreanna 2 agus 3:

‘2. Déanfar an chumhacht chun gníomhartha tarmligthe a ghlacadh dá dtagraítear in Airteagail 7(1), 9a(3), 11a(10), 27(1), 27(4), 38(2) agus 38(3) a thabhairt don Choimisiún go ceann tréimhse 5 bliana ón 4 Iúil 2018. An chumhacht chun gníomhartha tarmligthe a ghlacadh dá dtagraítear in Airteagal 22a(2), déanfar an chumhacht sin a thabhairt don Choimisiún go ceann tréimhse 5 bliana ón [Oifig na bhFoilseachán, cuir isteach dáta 18 mí tar éis theacht i bhfeidhm na Treorach leasaithí seo]. Déanfaidh an Coimisiún, tráth nach déanaí ná 9 mí roimh dheireadh na tréimhse 5 bliana, tuarascáil a tharraingt suas i leith tharmligean na cumhachta. Déanfar tarmligean na cumhachta a fhadú go hintuigthe go ceann tréimhsí comhfhaid, mura gcuireann Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle in aghaidh an fhadaithe sin tráth nach déanaí ná 3 mhí roimh dheireadh gach tréimhse.

3. Féadfaidh Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle tarmligean na cumhachta dá dtagraítear in Airteagail 7(1), 9a(3), 22a(2), 27(1), 27(4), 38(2) agus 38(3) a chúlghairm aon tráth. Le cinneadh chun cúlghairm a dhéanamh, cuirfear deireadh le tarmligean na cumhachta a shonraítear sa chinneadh sin. Gabhfaidh éifeacht leis an lá tar éis fhoilsiú an chinnidh in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh nó ar dháta is déanaí a shonrófar sa chinneadh. Ní dhéanfaidh sin difear do bhailíocht aon ghníomhartha tarmligthe atá i bhfeidhm cheana féin.’;

(b)cuirtear an méid a leanas in ionad mhír 6:

‘6. Ní thiocfaidh gníomh tarmligthe a ghlactar de bhun Airteagail 7(1), 9a(3), 11a(10), 22a(2), 27(1), 27(4), 38(2) agus 38(3) i bhfeidhm ach amháin mura mbeidh aon agóid curtha in iúl ag Parlaimint na hEorpa nó ag an gComhairle laistigh de thréimhse 2 mhí tar éis fógra faoin ngníomh sin a thabhairt do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle nó más rud é, roimh dhul in éag na tréimhse sin, go mbeidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle araon tar éis a chur in iúl don Choimisiún nach ndéanfaidh siad aon agóid. Déanfar an tréimhse sin a fhadú 2 mhí ar thionscnamh Pharlaimint na hEorpa nó na Comhairle.’;

(12)Cuirtear isteach an Iarscríbhinn IVc mar a leagtar amach san Iarscríbhinn a ghabhann leis an Treoir seo.

Airteagal 2

Trasuí

1.Déanfaidh na Ballstáit na dlíthe, rialacháin agus forálacha riaracháin is gá a thabhairt i bhfeidhm chun an Treoir seo a chomhlíonadh faoin [Oifig na bhFoilseachán, cuir isteach dáta 18 mí tar éis theacht i bhfeidhm na Treorach leasaithí seo] ar a dhéanaí. Cuirfidh siad téacs na bhforálacha sin in iúl don Choimisiún láithreach.

Nuair a ghlacfaidh na Ballstáit na forálacha sin, beidh tagairt iontu don Treoir seo nó beidh tagairt den sórt sin ag gabháil leo tráth a bhfoilsithe oifigiúil. Is iad na Ballstáit a chinnfidh an bealach le tagairt den sórt sin a dhéanamh.

2.Déanfaidh na Ballstáit téacs phríomhfhorálacha an dlí náisiúnta a ghlacfaidh siad sa réimse a chumhdaítear leis an Treoir seo a chur in iúl don Choimisiún.

Airteagal 3

Teacht i bhfeidhm

Tiocfaidh an Treoir seo i bhfeidhm an fichiú lá tar éis lá a foilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

Airteagal 4

Seolaithe

Is chuig na Ballstáit a dhírítear an Treoir seo.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil,

RÁITEAS AIRGEADAIS REACHTACH

1.LEAGAN AMACH AN TOGRA/TIONSCNAIMH

1.1.Teideal an togra/tionscnaimh

1.2.Réimsí beartais lena mbaineann

1.3.Baineann an togra/tionscnamh le:

1.4.Cuspóirí

1.4.1.Cuspóirí ginearálta

1.4.2.Cuspóirí sonracha

1.4.3.An toradh agus an tionchar a mheastar a bheidh ann

1.4.4.Táscairí feidhmíochta

1.5.Forais an togra/tionscnaimh

‑1.5.1.Na ceanglais is gá a chomhlíonadh sa ghearrthéarma nó san fhadtéarma, lena náirítear amlíne mhionsonraithe maidir le cur chun feidhme céimneach an tionscnaimh

1.5.2.Breisluach a bhaineann le rannpháirteachas an Aontais (d’fhéadfadh an breisluach a bheith ann mar thoradh ar fhachtóirí éagsúla, e.g. gnóthachain de thoradh comhordú, deimhneacht dhlíthiúil, , breis éifeachtachta nó comhlántachtaí). Chun críocha an phointe seo, is é a chiallaíonn ‘breisluach a bhaineann le rannpháirteachas an Aontais’ an luach a thagann as idirghabháil an Aontais, ar luach é atá sa bhreis ar an luach a bheadh ann dá mbeadh na Ballstáit ag feidhmiú leo féin.

1.5.3.Ceachtanna a foghlaimíodh ó thaithí eile den sórt sin san am a chuaigh thart

1.5.4.Comhoiriúnacht don Chreat Airgeadais Ilbhliantúil agus sineirgíochtaí a d’fhéadfadh a bheith ann le hionstraimí iomchuí eile

‑1.5.5.Measúnú ar na roghanna éagsúla maoinithe atá ar fáil, lena náirítear na féidearthachtaí athshannadh a dhéanamh

1.6.Fad an togra/tionscnaimh agus an tionchar airgeadais a mheastar a bheidh aige

1.7.An modh (na modhanna) atá beartaithe chun an buiséad a chur chun feidhme

2.BEARTA BAINISTÍOCHTA

2.1.Rialacha faireacháin agus tuairiscithe

2.2.Córas bainistíochta agus rialaithe

2.2.1.An bonn cirt atá leis na modhanna bainistíochta, le sásraí cur chun feidhme an mhaoinithe, leis na coinníollacha íocaíochta agus leis an straitéis rialaithe atá beartaithe

2.2.2.Faisnéis faoi na rioscaí a aithníodh agus na córais rialaithe inmheánacha a cuireadh ar bun chun na rioscaí a mhaolú

2.2.3.Meastachán ar chost-éifeachtúlacht na rialuithe agus an bonn cirt atá leis sin (cóimheas “costais rialaithe ÷ luach na gcistí gaolmhara arna mbainistiú”) agus measúnú ar an leibhéal riosca earráide a mheastar a bheidh ann (tráth an íocaíocht a dhéanamh agus tráth an clár a dhúnadh)

2.3.Bearta chun calaois agus neamhrialtachtaí a chosc

3.AN TIONCHAR AIRGEADAIS A MHEASTAR A BHEIDH AG AN TOGRA/TIONSCNAMH

3.1.Ceannteidil an chreata airgeadais ilbhliantúil agus na línte buiséid ar a n‑imreofar tionchar

3.2.An tionchar airgeadais a mheastar a bheidh ag an togra ar leithreasuithe

3.2.1.Achoimre ar an tionchar a mheastar a bheidh aige ar leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí

‑3.2.2.An taschur a mheastar a mhaoineofar le leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí

3.2.3.Achoimre ar an tionchar a mheastar a bheidh aige ar leithreasuithe de chineál riaracháin

3.2.3.1.Na hacmhainní daonna a mheastar a bheidh riachtanach

3.2.4.Comhoiriúnacht don chreat airgeadais ilbhliantúil reatha

3.2.5.Ranníocaíochtaí ó thríú páirtithe

3.3.An tionchar a mheastar a bheidh ar ioncam

1.LEAGAN AMACH AN TOGRA/TIONSCNAIMH

1.1.Teideal an togra/tionscnaimh

1.2.Réimsí beartais lena mbaineann 

1.3.Baineann an togra/tionscnamh le:

 beart nua 

 beart nua a leanann treoirthionscadal/réamhbheart 86  

 síneadh ar bheart atá ann cheana 

 beart nó bearta a chumasc nó a atreorú i dtreo beart eile/beart nua 

1.4.Cuspóirí

1.4.1.Cuspóirí ginearálta

1.4.2.Cuspóirí sonracha

1.4.3.An toradh agus an tionchar a mheastar a bheidh ann

Sonraigh an tionchar a bheadh ag an togra/tionscnamh ar na tairbhithe/grúpaí ar a bhfuil sé dírithe.

1.4.4.Táscairí feidhmíochta

Sonraigh na táscairí chun faireachán a dhéanamh ar dhul chun cinn agus ar ghnóthachain.

1.5.Forais an togra/tionscnaimh

1.5.1.Na ceanglais is gá a chomhlíonadh sa ghearrthéarma nó san fhadtéarma, lena n‑áirítear amlíne mhionsonraithe maidir le cur chun feidhme céimneach an tionscnaimh

1.5.2.Breisluach a bhaineann le rannpháirteachas an Aontais (d’fhéadfadh an breisluach a bheith ann mar thoradh ar fhachtóirí éagsúla, e.g. gnóthachain de thoradh comhordú, deimhneacht dhlíthiúil, , breis éifeachtachta nó comhlántachtaí). Chun críocha an phointe seo, is é a chiallaíonn ‘breisluach a bhaineann le rannpháirteachas an Aontais’ an luach a thagann as idirghabháil an Aontais, ar luach é atá sa bhreis ar an luach a bheadh ann dá mbeadh na Ballstáit ag feidhmiú leo féin.

1.5.3.Ceachtanna a foghlaimíodh ó thaithí eile den sórt sin san am a chuaigh thart

1.5.4.Comhoiriúnacht don Chreat Airgeadais Ilbhliantúil agus sineirgíochtaí a d’fhéadfadh a bheith ann le hionstraimí iomchuí eile

‑1.5.5.Measúnú ar na roghanna éagsúla maoinithe atá ar fáil, lena náirítear na féidearthachtaí athshannadh a dhéanamh

1.6.Fad an togra/tionscnaimh agus an tionchar airgeadais a mheastar a bheidh aige

 tréimhse theoranta

–    i bhfeidhm ón [LL/MM]BBBB go dtí an [LL/MM]BBBB

–    Tionchar airgeadais ó BBBB go BBBB maidir le leithreasuithe faoi chomhair oibleagáidí agus ó BBBB go BBBB maidir le leithreasuithe faoi chomhair íocaíochtaí.

 tréimhse neamhtheoranta

–Cuirfear chun feidhme é le linn na tréimhse tosaigh ó 2024 go 2028,

–agus cuirfear ag feidhmiú go hiomlán ina dhiaidh sin é.

1.7.An modh (na modhanna) atá beartaithe chun an buiséad a chur chun feidhme 87

 Bainistíocht dhíreach a dhéanann an Coimisiún

– ina ranna, lena n‑áirítear an chuid sin den fhoireann atá i dtoscaireachtaí an Aontais;

–    trí na gníomhaireachtaí feidhmiúcháin

 Bainistíocht atá comhroinnte leis na Ballstáit

 Bainistíocht indíreach trí chúraimí a bhaineann le cur chun feidhme an bhuiséid a shannadh dóibh seo a leanas:

– tríú tíortha nó na comhlachtaí a d’ainmnigh siad;

– eagraíochtaí idirnáisiúnta agus a ngníomhaireachtaí (tabhair sonraí);

– BEI agus an Ciste Eorpach Infheistíochta;

– comhlachtaí dá dtagraítear in Airteagal 70 agus Airteagal 71 den Rialachán Airgeadais;

– comhlachtaí dlí phoiblí;

– comhlachtaí a rialaítear le dlí príobháideach agus a bhfuil misean seirbhíse poiblí acu sa mhéid go soláthraítear ráthaíochtaí leordhóthanacha airgeadais dóibh;

– comhlachtaí a rialaítear le dlí príobháideach Ballstáit, ar comhlachtaí iad a bhfuil sé de chúram orthu comhpháirtíocht phríobháideach phoiblí a chur chun feidhme agus dá soláthraítear ráthaíochtaí leordhóthanacha airgeadais;

– comhlachtaí nó daoine a gcuirtear de chúram orthu bearta sonracha a chur chun feidhme in CBES de bhun Theideal V de CAE, ar daoine iad a aithnítear sa bhunghníomh ábhartha.

–I gcás ina sonraítear níos mó ná modh bainistíochta amháin, tabhair sonraí sa roinn ‘Nótaí’ le do thoil.

Nótaí

2.BEARTA BAINISTÍOCHTA

2.1.Rialacha faireacháin agus tuairiscithe

Sonraigh minicíocht na mbeart agus na coinníollacha atá leo.

2.2.Córas bainistíochta agus rialaithe

2.2.1.An bonn cirt atá leis na modhanna bainistíochta, le sásraí cur chun feidhme an mhaoinithe, leis na coinníollacha íocaíochta agus leis an straitéis rialaithe atá beartaithe

2.2.2.Faisnéis faoi na rioscaí a aithníodh agus na córais rialaithe inmheánacha a cuireadh ar bun chun na rioscaí a mhaolú

2.2.3.Meastachán ar chost-éifeachtúlacht na rialuithe agus an bonn cirt atá leis sin (cóimheas “costais rialaithe ÷ luach na gcistí gaolmhara arna mbainistiú”) agus measúnú ar an leibhéal riosca earráide a mheastar a bheidh ann (tráth an íocaíocht a dhéanamh agus tráth an clár a dhúnadh)

2.3.Bearta chun calaois agus neamhrialtachtaí a chosc

Sonraigh na bearta coisctheacha agus cosanta atá ann cheana nó atá beartaithe, e.g. ón Straitéis Frithchalaoise.

3.AN TIONCHAR AIRGEADAIS A MHEASTAR A BHEIDH AG AN TOGRA/TIONSCNAMH

3.1.Ceannteidil an chreata airgeadais ilbhliantúil agus na línte buiséid ar a n‑imreofar tionchar

·Línte buiséid atá ann cheana

In ord cheannteidil agus línte buiséid an chreata airgeadais ilbhliantúil.

·Línte nua buiséid atá á n‑iarraidh

N/B

3.2.An tionchar airgeadais a mheastar a bheidh ag an togra ar leithreasuithe

3.2.1.Achoimre ar an tionchar a mheastar a bheidh aige ar leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí

–    Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n‑úsáidfear leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí

–    Éilíonn an togra/tionscnamh go n‑úsáidfear leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí mar a mhínítear thíos:

EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)

Ba cheart an chuid seo a líonadh isteach ag úsáid na ‘sonraí buiséid de chineál riaracháin’ atá le hiontráil ar dtús san Iarscríbhinn a ghabhann leis an Ráiteas Airgeadais Reachtach (Iarscríbhinn 5 a ghabhann leis an gcinneadh ón gCoimisiún maidir leis na rialacha inmheánacha i ndáil le cur chun feidhme roinn an Choimisiúin de bhuiséad ginearálta an Aontais), agus a uaslódáiltear chuig an gcóras DECIDE chun críocha comhairliúcháin idirsheirbhíse.

Eascraíonn costais AS an Chomhshaoil as an bpróiseas comhchinnteoireachta agus ón gcur chun feidhme chomh maith leis na gníomhartha cur chun feidhme éagsúla arna mbeartú faoi na leasuithe arna mbeartú.

Fostófar baill foirne atá ann cheana (0.75 FTE, AD) go hiomlán le haghaidh chaibidlíocht agus chur chun feidhme ginearálta na Treorach leasaithe agus le haghaidh na hoibre ullmhúcháin éagsúla agus dhréachtú na ngníomhartha cur chun feidhme de réir na sprioc-amanna arna mbeartú sa leasú. 0.33 FTE (AD) a bheidh de dhíth ar an gceann deiridh sin. 

Is gá 3 bhall foirne chonarthacha bhreise (3 CA) chun an obair theicniúil a chur i gcrích, lena n‑áirítear: 

- Gníomhartha cur chun feidhme lena mbunaítear an fhormáid chomhchuibhithe le haghaidh clárú sa chlár 

- Gníomhartha tarmligthe féideartha chun na cóid Ainmníochta Comhcheangailte a liostaítear in Iarscríbhinn IVc a leasú chun iad a chur i gcomhréir leis na cóid a liostaítear in Iarscríbhinn 1 a ghabhann le Rialachán (CEE) Uimh. 2658/87 ón gComhairle agus chun deimhneacht dhlíthiúil a áirithiú maidir leis na táirgí a chumhdaítear leis an bhfreagracht leathnaithe táirgeora 

- Gníomh cur chun feidhme féideartha lena leagtar síos critéir le haghaidh eagraíochtaí um fhreagracht táirgeoirí le haghaidh na ranníocaíochtaí airgeadais a íocann táirgeoirí leo 

- Gníomh cur chun feidhme lena leagtar síos an mhodheolaíocht le haghaidh bhailiú agus fhíorú an ráta bailithe ar leithligh 

- Gníomhartha cur chun feidhme a ghlactar de bhun mhír 37 den Airteagal seo lena leagtar síos an fhormáid chun na sonraí dá dtagraítear i mír 1 a thuairisciú chun iad a chur in oiriúint do na ceanglais a leagtar amach i mír 3 den Airteagal sin.

Eascraíonn costais AS um Shláinte agus Sábháilteacht Bia as an bpróiseas comhchinnteoireachta agus as faireachán a dhéanamh ar an bhfeidhmíocht ar fud na mBallstát. Léirítear baill foirne atá ann cheana leo (AD).

EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil) 

‑3.2.2.An taschur a mheastar a mhaoineofar le leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí

Leithreasuithe faoi chomhair gealltanas in EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)

3.2.3.Achoimre ar an tionchar a mheastar a bheidh ag an togra ar acmhainní daonna agus ar leithreasuithe de chineál riaracháin

Ceanglais mheasta maidir le leithreasuithe riaracháin sa Choimisiún

–    Ní éilítear leis an togra/tionscnamh go n‑úsáidfear leithreasuithe de chineál riaracháin.

–    Éilítear leis an togra/tionscnamh go n‑úsáidfear leithreasuithe de chineál riaracháin mar a mhínítear thíos:

EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)

Na leithreasuithe is gá le haghaidh acmhainní daonna agus caiteachas eile de chineál riaracháin, cumhdófar iad leis na leithreasuithe sin san Ard-Stiúrthóireacht atá sannta cheana do bhainistíocht an bhirt agus/nó atá athshannta laistigh den Ard-Stiúrthóireacht, mar aon le haon leithdháileadh breise a d’fhéadfaí a thabhairt don Ard-Stiúrthóireacht atá i mbun bainistíochta faoi chuimsiú an nós imeachta maidir le leithdháileadh bliantúil i bhfianaise na srianta buiséadacha.

3.2.3.3.Na hacmhainní daonna a mheastar a bheidh riachtanach sa Choimisiún 

–    Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n‑úsáidfear acmhainní daonna.

–    Éilíonn an togra/tionscnamh go n‑úsáidfear acmhainní daonna mar a mhínítear thíos: 

Is é XX an réimse beartais nó an teideal buiséid lena mbaineann.

Soláthrófar na hacmhainní daonna is gá le baill foirne ón Ard-Stiúrthóireacht a bhfuil bainistíocht an bhirt faoina gcúram cheana agus/nó ar athshannadh a gcúraimí laistigh den Ard-Stiúrthóireacht, mar aon le haon leithdháileadh breise a d’fhéadfaí a thabhairt don Ard-Stiúrthóireacht atá i mbun bainistíochta faoi chuimsiú an nós imeachta maidir le leithdháileadh bliantúil i bhfianaise na srianta buiséadacha.

Cur síos ar na cúraimí a bheidh le déanamh:

3.2.4.Comhoiriúnacht don chreat airgeadais ilbhliantúil reatha

I gcás an togra/tionscnaimh seo:

–    is féidir é a mhaoiniú ina iomláine trí athshannadh laistigh den cheannteideal ábhartha den Chreat Airgeadais Ilbhliantúil (CAI).

–    is gá an corrlach gan leithdháileadh faoin gceannteideal ábhartha de CAI a úsáid agus/nó na hionstraimí speisialta a shainítear sa Rialachán maidir le CAI a úsáid.

–    is gá athbhreithniú a dhéanamh ar an gCreat Airgeadais Ilbhliantúil.

3.2.5.Ranníocaíochtaí ó thríú páirtithe

I gcás an togra/tionscnaimh seo:

–    ní dhéantar foráil maidir leis an gcómhaoiniú le tríú páirtithe

–    déantar foráil maidir leis an gcómhaoiniú le tríú páirtithe atá réamh‑mheasta thíos:

Leithreasuithe in EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)

3.3.An tionchar a mheastar a bheidh ar ioncam

–    Ní bheidh tionchar airgeadais ar bith ag an togra ar ioncam.

–    Beidh an tionchar airgeadais seo a leanas ag an togra/tionscnamh:

    ar acmhainní dílse

    ar ioncam eile

má tá an t‑ioncam sannta do línte caiteachais, sonraigh sin     

EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)

I gcás ioncam ilghnéitheach atá ‘sannta’, sonraigh na línte buiséid a n‑imrítear tionchar orthu.

Aon rud eile (e.g. an modh nó an fhoirmle a úsáideadh chun an tionchar ar ioncam a ríomh nó aon fhaisnéis eile).

(1)    Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle Eorpach, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún maidir leis an gComhaontú Glas don Eoraip, COM(2019) 640 final.

(2)    Plean Gníomhaíochta nua don Gheilleagar Ciorclach: I gcomhair Eoraip níos glaine agus níos iomaíche, COM(2020)98 final an 11.3.2020.

(3)     Conairí Aistrithe an Aontais (europa.eu)

(4)    IO L 312, 22.11.2008, lch. 3.

(5)    An Ghníomhaireacht Eorpach Chomhshaoil, Waste prevention in Europe, 2021 [Cosc ar dhramhaíl san Eoraip, 2021] Cosc ar dhramhaíl san Eoraip – An Ghníomhaireacht Eorpach Chomhshaoil (europa.eu)

(6)    Lai, O., What is fast fashion, Earth.org, 2021,  https://earth.org/what-is-fast-fashion

(7)    Ceardlann le Páirtithe Leasmhara.

(8)    An Coimisiún Eorpach, An tAirmheán Comhpháirteach Taighde (2021): https://data.europa.eu/doi/10.2760/858144 .

(9)    An Coimisiún Eorpach, An tAirmheán Comhpháirteach Taighde. Techno-scientific assessment of the management options for used and waste textiles [Measúnú teicneolaíochta-eolaíochta ar na roghanna bainistíochta le haghaidh teicstílí caite agus dramhaíola]. 2023 (á fhorbairt faoi láthair)

(10)    An Coimisiún Eorpach, An tAirmheán Comhpháirteach Taighde.Techno-scientific assessment of the management options for used and waste textiles [Measúnú teicneolaíochta-eolaíochta ar na roghanna bainistíochta le haghaidh teicstílí caite agus dramhaíola]. 2023 (á fhorbairt faoi láthair).

(11)    An Ghníomhaireacht Eorpach Chomhshaoil, 2019.

(12)    EEA.Textiles and the environment: the role of design in Europe’s circular economy [Teicstílí agus an comhshaol: ról an dearaidh i ngeilleagar ciorclach na hEorpa] (2022). Le fáil ag: https://www.eea.europa.eu/publications/textiles-and-the-environment-the.

(13)    Ellen Mac Arthur Foundation, 2017, https://ellenmacarthurfoundation.org/a-new-textiles-economy.

(14)    Coincheap lárnach in WFD is ea ord na réiteach dramhaíola lena mbunaítear ord tosaíochta chun dramhaíl a bhainistiú agus a dhiúscairt: cosc ar an gcéad dul síos (lena n‑áirítear athúsáid) agus oibríochtaí bainistithe dramhaíola ina dhiaidh sin: ullmhú le haghaidh athúsáide, athchúrsáil, aisghabháil, agus diúscairt ar deireadh. Déantar é a oibríochtú trí rialacha sonracha agus spriocanna feidhmíochta, amhail ceanglais a shocrú maidir le bailiú ar leithligh agus spriocanna a leagan síos le haghaidh coisc, athchúrsála nó atreorú ó líonadh talún.

(15)    COM(2020)98 final.

(16)    COM(2022)141 final.

(17)    Sanye Mengual, E. agus Sala, S., 2023. Consumption Footprint and Domestic Footprint: Assessing the environmental impacts of EU consumption and production. 

(18)    Sanyé-Mengual, E., Biganzoli, F., Valente, A., Pfister, S., & Sala, S. (2023). What are the main environmental impacts and products contributing to the biodiversity footprint of EU consumption? A comparison of life cycle impact assessment methods and models.

(19)     https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/env_wasfw/default/table?lang=en

(20)    Arna ríomh le modheolaíocht an Loirg Tomhaltais, mar a chuirtear i láthair in: An Coimisiún Eorpach, An tAirmheán Comhpháirteach Taighde, Sanyé Mengual, E., Sala, S., Consumption footprint and domestic footprint: assessing the environmental impacts of EU consumption and production: life cycle assessment to support the European Green Deal [Lorg tomhaltais agus lorg intíre: measúnú a dhéanamh ar na tionchair chomhshaoil a bhaineann le tomhaltas agus táirgeadh an Aontais: measúnú saolré chun tacú leis an gComhaontú Glas don Eoraip], Oifig Foilseachán an Aontais Eorpaigh, 2023, https://data.europa.eu/doi/10.2760/218540.

(21)    Is é atá i gcoibhéis domhain m3 méadar ciúbach a thomhlaítear ar an meán ar domhan. Tagraíonn an meán do mheán atá ualaithe de réir tomhaltais, agus ar an ábhar sin is é atá ann na háiteanna sin ina dtomhlaítear an t‑uisce faoi láthair.

(22)    Arna mheasúnú i bhfianaise na dtionchar ar cheithre airí den ithir: táirgeadh bitheach, friotaíocht creimthe, athshlánú screamhuisce agus scagadh meicniúil, mar a chuirtear i láthair in: De Laurentiis, V., Secchi, M., Bos, U., Horn, R., Laurent, A. agus Sala, S., Soil quality index: Exploring options for a comprehensive assessment of land use impacts in LCA, Journal of Cleaner Production, 215, lgh. 63-74, 2019.

(23)    Cumhdaítear leis an Lorg Tomhaltais na 16 chatagóir tionchair den Lorg Comhshaoil (Coimisiún Eorpach, 2021) lena n‑áirítear eotrófú fionnuisce arb iad astaíochtaí fosfair is mó is cúis leis.

(24)    IO L 471, 30.12.2021, lch. 1–396.

(25)    Eurostat, 2022 (féach nóta 92, leathanach 32).

(26)    Manfredi, S., & Cristobal, J., Towards more sustainable management of European food waste: Methodological approach and numerical application. Waste Management and Research, 34(9), 957-968, 2016, https://doi.org/10.1177/0734242X16652965.

(27)    An Coimisiún Eorpach, Ard-Stiúrthóireacht na Talmhaíochta agus na Forbartha Tuaithe, EU agricultural outlook for markets, income and environment 2022-2032 [Ionchas talmhaíochta an Aontais le haghaidh margaí, ioncaim agus an chomhshaoil, 2022-2032], Oifig Foilseachán an Aontais Eorpaigh, 2023, lch. 43. https://data.europa.eu/doi/10.2762/29222. Tabhair faoi deara:athrú an-bheag (faoi bhun 1 %) toisc gur úsáideadh bonnlíne MAGNET a bhí beagán éagsúil.

(28)    Eurostat, Deireadh Fómhair 2022. Living conditions in Europe – material deprivation and economic strain – Statistics Explained [Dálaí maireachtála san Eoraip – díth ábharach agus brú eacnamaíoch – Míniú ar Staitisticí]

(29)    An gá chun rochtain ar bhia agus dlúthpháirtíocht i slabhra an tsoláthair bia a áirithiú, cuirtear é sin i dtábhacht freisin sna moltaí ón bpainéal saoránach Eorpach um an gcur amú bia. Féach Iarscríbhinn 16 a ghabhann leis an Tuarascáil ar an Measúnú Tionchair le haghaidh na sraithe iomláine moltaí.

(30)    COM(2020)381 final

(31)    IO L 248, 27.9.2019, lgh. 77-85.

(32)    IO C 361, 25.10.2017, lch. 1-29.

(33)    IO C 133, 16.4.2018, lch. 2–18.

(34)    https://food.ec.europa.eu/safety/food-waste/eu-actions-against-food-waste/eu-platform-food-losses-and-food-waste_en

(35)    https://food.ec.europa.eu/system/files/2021-05/fs_eu-actions_action_platform_key-rcmnd_en.pdf

(36)    https://ec.europa.eu/food/safety/food_waste/eu_actions/date_marking_en

(37)    https://ec.europa.eu/food/safety/food_waste/eu-food-loss-waste-prevention-hub/eu-member-state-page/show/FI

(38)    https://restwith.eu/

(39)    An Coimisiún Eorpach, Airmheán Comhpháirteach Taighde, Caldeira, C., Sala, S., De Laurentiis, V., Assessment of food waste prevention actions. Development of an evaluation framework to assess the performance of food waste prevention actions [Measúnú ar ghníomhaíochtaí chun cosc a chur ar an gcur amú bia. Forbairt creata meastóireachta chun measúnú a dhéanamh ar fheidhmiú gníomhaíochtaí chun cur amú bia a chosc], Oifig na bhFoilseachán, 2019. 

(40)    Féach na tionscadail CHORIZO agus ToNoWaste

(41)    Féach na tionscadail FOLOU agus WASTELESS

(42)    Sampla:  Glao HADEA ar thograí in 2022 chun cuidiú le páirtithe leasmhara beart a dhéanamh chun dul i ngleic leis an gcur amú bia

(43)    An Coimisiún Eorpach, Sábháilteacht Bia, Cód Iompraíochta an Aontais maidir le cleachtais fhreagracha i nGnó agus Margaíocht an Bhia, 2021

(44)    COM/2022/66 final

(45)    COM/2021/709 final

(46)    COM/2022/142 final

(47)    IO L 272, 18.10.2011, lch. 1

(48)    IO L 396, 30.12.2006, lch. 1

(49)    COM(2020) 562 final

(50)    COM(2012)060 final

(51)    https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/404a8144-8892-11ec-8c40-01aa75ed71a1

(52)     https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-15441-2022-INIT/en/pdf

(53)    SWD(2023)4 final, Drivers of food security [Gníomhaithe na slándála bia].

(54)    IO C 326, 26.10.2012, lch. 47. 

(55)    An Coimisiún Eorpach, Cloisimis uait!, Tionscnaimh a foilsíodh, Tionchar an bhainistithe dramhaíola ar an gcomhshaol – athbhreithniú ar chreat dramhaíola an Aontais, https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/13225-Tionchar-an-bhainistithe-dramhaiola-ar-an-gcomhshaol-athbhreithniu-ar-chreat-dramhaiola-an-Aontais_ga

(56)    An Coimisiún Eorpach, Cloisimis uait!, Tionscnaimh a foilsíodh, Cur amú bia – spriocanna laghdaithe, https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/13223-Cur-amu-bia-spriocanna-laghdaithe_ga

(57)    198 a léirítear in Tionchar an bhainistithe dramhaíola ar an gcomhshaol – athbhreithniú ar chreat dramhaíola an Aontais (europa.eu)  mar is dúbailt ceann amháin díobh ó fhóram DTLL.

(58)    Measadh mar a bheith bailí gach freagra a fuarthas. 

(59)    An líon ard freagróirí ón mBeilg, meastar go n‑eascraíonn sé as an líon mór eagraíochtaí atá lonnaithe sa Bhruiséil ar eagraíochtaí iad a dhéanann ionadaíocht ar son grúpaí éagsúla leasa os comhair institiúidí an Aontais, amhail comhlachais tionscail, eagraíochtaí neamhrialtasacha agus tomhaltóirí, etc.

(60)    Painéal Saoránach Eorpach um Chur Amú Bia, Moltaí deiridh , Feabhra 2023

(61)     An Coimisiún Eorpach, An tAirmheán Comhpháirteach Taighde. Circular economy perspectives in the EU Textile sector [Peirspictíochtaí an gheilleagair chiorclaigh in earnáil teicstílí an Aontais]. 2021 agus an Coimisiún Eorpach, an tAirmheán Comhpháirteach Taighde. Techno-scientific assessment of the management options for used and waste textiles [Measúnú teicneolaíochta-eolaíochta ar na roghanna bainistíochta le haghaidh teicstílí caite agus dramhaíola]. 2023 (á fhorbairt faoi láthair).

(62)    De Laurentiis, V, Mancini, L, Casonato, C, Boysen-Urban, K, De Jong, B, M’Barek, R, Sanyé Mengual, E, Sala, S. Setting the scene for an EU initiative on food waste reduction targets [An bealach a réiteach le haghaidh tionscnamh ón Aontas maidir le spriocanna chun cur amú bia a laghdú]. Oifig Foilseachán an Aontais Eorpaigh, Lucsamburg, 2023, doi: 10.2760/13859, JRC133967.

(63)    De Jong B, Boysen-Urban K, De Laurentiis V, Philippidis G, Bartelings H, Mancini L, Biganzoli F, Sanyé Mengual E, Sala S, Lasarte-López J, Rokicki B, M’barek R. Assessing the economic, social and environmental impacts of food waste reduction targets. A model-based analysis. [Measúnú a dhéanamh ar thionchair eacnamaíocha, shóisialta agus chomhshaoil de spriocanna chun cur amú bia a laghdú. Anailís bunaithe ar shamhail, 2023]Oifig Foilseachán an Aontais Eorpaigh, Lucsamburg, 2023, doi:10.2760/77251, JRC133971.

(64)     https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Food_waste_and_food_waste_prevention_-_estimates . Tá an bunachar sonraí le fáil faoi chód ( env_wasfw ) ar shuíomh gréasáin Eurostat)

(65)    Le haghaidh achoimre ar na cainéil trína dtéann an geilleagar ciorclach i bhfeidhm ar an iomaíochas, féach Flachenecker, F. (2018) The causal impact of material productivity on macroeconomic competitiveness in the EU. Environmental Economics and Policy Studies 20, 17–46. https://doi.org/10.1007/s10018-016-0180-3 agus Flachenecker, F., Kornejew, M. (2019) The causal impact of material productivity on microeconomic competitiveness and environmental performance in the EU. Environmental Economics and Policy Studies 21, 87–122. https://doi.org/10.1007/s10018-018-0223-z

(66)    COM/2014/0397 final

(67)    IO C , , lch. .

(68)    IO C , , lch. .

(69)    COM(2020)98 final an 11 Márta 2020.

(70)    Conairí Aistrithe an Aontais (europa.eu)

(71)    COM(2022)141 final an 30 Márta 2022.

(72)    Féach Iarscríbhinn 16 a ghabhann leis an Tuarascáil ar an Measúnú Tionchair le haghaidh an liosta iomláin moltaí.

(73)    IO L 140, 5.6.2009, lch. 114.

(74)    IO L 114, 27.4.2006, lch. 9.

(75)    IO L 312, 22.11.2008, lch. 3.

(76)    Cinneadh Tarmligthe (AE) 2019/1597 ón gCoimisiún an 3 Bealtaine 2019 lena bhforlíontar Treoir 2008/98/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle a mhéid a bhaineann le modheolaíocht chomhchoiteann agus ceanglais íosta cháilíochta chun leibhéil dramhaíola bia a thomhas go haonfhoirmeach (IO L 248, 27.9.2019, lch. 77).

(77)    Treoir 2011/83/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 25 Deireadh Fómhair 2011 maidir le cearta tomhaltóirí, lena leasaítear Treoir 93/13/CEE ón gComhairle agus Treoir 1999/44/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus lena n‑aisghairtear Treoir 85/577/CEE ón gComhairle agus Treoir 97/7/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (IO L 304, 22.11.2011, lch. 64).

(78)    IO L 256, 7.9.1987, lch. 1.

(79)    COM(2021) 778 final an 9 Nollaig 2021.

(80)    An uimhir thagartha le cur isteach ag IO nuair a ghlacfar é.

(81)    Rialachán (AE) Uimh. 1007/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Meán Fómhair 2011 maidir le hainmneacha snáithíní teicstíle agus maidir le lipéadú gaolmhar agus marcáil ghaolmhar táirgí teicstíle i leith a gcomhdhéanaimh shnáithínigh agus lena n‑aisghairtear Treoir 73/44/CEE ón gComhairle, Treoracha 96/73/CE agus 2008/121/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (IO L 272, 18.10.2011, lch. 1).

(82)    An uimhir thagartha le cur isteach ag IO nuair a ghlacfar é.

(83)    IO L 277, 27.10.2022, lch. 1.

(84)    An uimhir thagartha le cur isteach ag IO nuair a ghlacfar é.

(85)    Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 lena leagtar síos na rialacha agus na prionsabail ghinearálta a bhaineann leis na sásraí maidir le rialú ag na Ballstáit ar fheidhmiú cumhachtaí cur chun feidhme ag an gCoimisiún (IO L 55, 28.2.2011, lch. 13).

(86)    Dá dtagraítear in Airteagal 58(2)(a) nó (b) den Rialachán Airgeadais.

(87)    Tá mionsonraí maidir le modhanna trína gcuirfear an buiséad chun feidhme le fáil ar an suíomh gréasáin BUDGpedia, chomh maith le tagairtí don Rialachán Airgeadais: https://myintracomm.ec.europa.eu/corp/budget/financial-rules/budget-implementation/Pages/implementation-methods.aspx

(88)    LD = Leithreasuithe difreáilte / LN = Leithreasuithe neamhdhifreáilte.

(89)    CSTE: Comhlachas Saorthrádála na hEorpa.

(90)    Tíortha is iarrthóirí agus, nuair is iomchuí, tíortha ó na Balcáin Thiar a d’fhéadfadh a bheith ina n‑iarrthóirí.

(91)    Is éard is aschuir ann táirgí agus seirbhísí atá le soláthar (e.g.: líon na malartuithe mac léinn a maoiníodh, iomlán km de bhóithre a rinneadh, etc.).

(92)    Mar a thuairiscítear i bpointe 1.4.2. ‘Cuspóirí sonracha...’ 

(93)    Cúnamh teicniúil agus/nó riaracháin agus caiteachas ar mhaithe le cláir agus/nó gníomhaíochtaí de chuid an Aontais (seanlínte ‘BA’) a chur chun feidhme, taighde indíreach, taighde díreach.

(94)    Fo-uasteorainn d’fhoireann sheachtrach arna cumhdach ag leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí (na seanlínte "BA").

(95)    Is í bliain N an bhliain ina gcuirfear tús le cur chun feidhme an togra/tionscnaimh. Is gá an chéad bhliain cur chun feidhme a mheastar a bheidh ann a chur in ionad ‘N’ (mar shampla: 2021). Is gá an rud céanna a dhéanamh i gcás na mblianta eile.

(96)    Maidir le hacmhainní dílse traidisiúnta (dleachtanna custaim, tobhaigh siúcra), ní mór na méideanna a luaitear a bheith ina nglanmhéideanna, i.e. méideanna comhlána tar éis do 20 % de na costais bhailiúcháin a bheith bainte astu.

AN COIMISIÚN EORPACH

An Bhruiséil,5.7.2023

COM(2023) 420 final

IARSCRÍBHINN

a ghabhann le

Treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Treoir 2008/98/CE maidir le dramhaíl

{SEC(2023) 420 final} - {SWD(2023) 420 final} - {SWD(2023) 421 final} - {SWD(2023) 422 final}

Iarscríbhinn IVc

Táirgí a thagann faoi raon feidhme na freagrachta leathnaithe táirgeora le haghaidh táirgí áirithe teicstíle, táirgí a bhaineann le teicstílí agus táirgí coisbhirt 

Cuid 1

Táirgí teicstíle tí, agus baill teicstíle éadaigh agus gabhálais éadaigh a thagann faoi raon feidhme Airteagal 22a

Cuid 2

Coisbhearta, agus baill éadaigh agus gabhálais éadaigh nach teicstíl a bpríomh-chomhdhéanamh faoi raon feidhme Airteagal 22a