EUR-Lex Access to European Union law

Back to EUR-Lex homepage

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Document EESC-2023-03740-AS

Athbhreithniú ar an Rialachán maidir le Mearcair

EESC-2023-03740-AS

GA

NAT/909

Athbhreithniú ar an Rialachán maidir le Mearcair

TUAIRIM

An Rannóg um Thalmhaíocht, Forbairt Tuaithe agus an Comhshaol

Togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (AE) 2017/852 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 17 Bealtaine 2017 maidir le mearcair a mhéid a bhaineann le malgam fiaclóireachta agus táirgí eile ar cuireadh mearcair leo faoi réir srianta ar mhonarú, allmhairiú agus onnmhairiú

[COM(2023) 395 final – 2023/0272 (COD)]

Teagmháil

nat@eesc.europa.eu

Riarthóir

Ulrike MEISSNER

Dáta an doiciméid

12/10/2023

Rapóirtéir: Jarmila DUBRAVSKÁ

Comhairliúchán

Parlaimint na hEorpa, 11/09/2023

An Chomhairle, 26/07/2023

Bunús dlí

Airteagail 192(1) agus 304 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh

An rannóg atá freagrach

Talmhaíocht, Forbairt Tuaithe agus an Comhshaol

Dáta a glactha sa rannóg

02/10/2023

Toradh na vótála
(ar son/in aghaidh/staonadh)

31/0/0

Dáta a glactha sa seisiún iomlánach

DD/MM/YYYY

Seisiún iomlánach Uimh.

Toradh na vótála
(ar son/in aghaidh/staonadh)

…/…/…



1.Conclúidí agus moltaí

1.1Tá CESE i bhfách leis an sprioc atá ag an gCoimisiún Eorpach sláinte agus beatha an duine, maille leis an gcomhshaol, a chosaint.

1.2Dá bhrí sin, is díol sásaimh do CESE an toirmeasc ar mhalgam fiaclóireachta a thiocfaidh i bhfeidhm an 1 Eanáir 2025. Molann sé diantoirmeasc a thabhairt isteach óir is iomaí ábhar eile atá ar fáil atá saor ó mhearcair. Níl aon ghá, dá bhrí sin, leanúint den mhalgam fiaclóireachta a úsáid, fiú i gcúinsí eisceachtúla, óir trí stop a chur lena úsáid, tá sláinte na n‑othar agus an comhshaol á gcosaint againn.

1.3Bíonn ar othair i mBallstáit áirithe costas níos airde a íoc go fóill ar na hábhair líonta mhalartacha atá saor ó mhearcair toisc go dtagann an malgam fiaclóireachta faoi chumhdach roinnt córas náisiúnta cúraim sláinte, murab ionann agus na hábhair líonta mhalartacha. Má chuirtear deireadh de réir a chéile, gan eisceacht ar bith, leis an malgam, tá CESE den tuairim gur comhartha tábhachtach a dhéanfar do na córais náisiúnta cúraim sláinte le go dtuigfidh siad nár cheart dóibh ach ábhair líonta atá saor ón malgam tocsaineach a chumhdach.

1.4Is féidir an toirmeasc ar úsáid an mhalgaim in ionad ábhair eile oiriúnacha a chur i bhfeidhm trí chúiteamh de chineál airgeadais a cheapadh a bheidh le cuimsiú i rialacha na gcuideachtaí árachais sláinte éagsúla. Dá réir sin, molann CESE don Choimisiún bealaí agus modhanna a shainaithint chun ábhair mhalartacha atá sábháilte agus neamhdhíobhálach don chomhshaol a mhaoiniú. Tá costas an mhalgaim níos airde cheana féin ná an costas ar na hábhair mhalartacha, sin i ngeall ar an gcostas a bhaineann leis an monaraíocht, teorainn a bheith leis na hamhábhair atá ar fáil, an ceanglas maidir le deighilteoirí a úsáid, agus na costais a bhaineann le dramhaíl a stóráil go sábháilte in oifigí fiaclóireachta agus a aslonnú go sábháilte uathu.

1.5Leanfaidh an malgam fiaclóireachta de bheith riachtanach mura gcuirfear toirmeasc iomlán air. Meabhraíonn CESE go bhfuil sé ríthábhachtach, sa chás sin, mar gheall ar an ngá atá ann an tsochaí agus an comhshaol a chosaint ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal domhanda araon, cothrom iomaíochta a áirithiú do na páirtithe uile. Más i mBallstáit an Aontais amháin a chuirfear toirmeasc ar mhonarú agus ar onnmhairiú an mhalgaim, ní fhéadfar glacadh lena leithéid de thoirmeasc toisc go mbeidh an malgam fós á allmhairiú isteach san Aontas. Más rud é go bhfuil an malgam fós in úsáid, fiú más go teoranta sin, ní fhéadfar toirmeasc a chur ar mhonarú an mhalgaim san Aontas, óir má chuirtear bainfear d’iomaíochas chuideachtaí an Aontais agus ní dhéanfar bearta chun an mhaoirseacht ar mhonarú agus ar cháilíocht an mhalgaim a sholáthraítear a áirithiú.

1.6Má tá rath le bheith ar Straitéis Ceimiceán an Aontais Eorpaigh um an Inbhuanaitheacht agus ar an bplean gníomhaíochta um uisce, aer agus ithir saor ó thruailliú, tá sé ríthábhachtach go mbeadh an tsochaí ar fad rannpháirteach sa bheart sin, na cuideachtaí árachais sláinte san áireamh. Ar an gcaoi sin, rannchuideoidh na cuideachtaí sin leis an gcomhshaol a chosaint.

1.7Molann CESE go ndéanfaí bearta chun dlús a chur leis an taighde ar tháirgí oiriúnacha a d’fhéadfaí a úsáid in ionad táirgí ina bhfuil mearcair.

1.8Is oth le CESE nár cuireadh aon toirmeasc chun feidhme go dtí seo maidir le táirgí a mheastar a bheith riachtanach don chosaint shibhialta agus d’oibríochtaí míleata agus go leantar den mhearcair a úsáid sna táirgí sin. An mearcair a bhíonn sna táirgí sin is dochar a dhéanann sé don chomhshaol agus do shláinte agus do bheatha an duine: fanann sé san ithir, déanann sé a bhealach isteach san uisce agus casann an lúb ar ais arís, sin le rá nach bhfuil teorainn leis an dochar a dhéantar d’orgánaigh bheo.

1.9Iarrann CESE ar an gCoimisiún tús a chur leis an obair maidir le toirmeasc a chur ar tháirgí ar cuireadh mearcair leo a mhonarú ná a úsáid le haghaidh oibríochtaí míleata ar an leibhéal domhanda. Is féidir lena leithéid cabhrú leis an gcomhshaol a chosaint agus, thar rud ar bith eile, an tsíocháin dhomhanda a chur chun cinn.

2.An togra ón gCoimisiún

2.1Is ar mhaithe le cosaint na sláinte agus an chomhshaoil a d’fhorbair an Coimisiún Eorpach an Straitéis Ceimiceán um an Inbhuanaitheacht agus an plean gníomhaíochta um uisce, aer agus ithir saor ó thruailliú.

2.2Tá an togra a thíolaic an Coimisiún nasctha leis an straitéis agus leis an bplean gníomhaíochta sin agus is é atá i gceist leis réitigh a aimsiú ar na saincheisteanna uile a bhaineann leis an mearcair, lena n‑áirítear an úsáid a bhaintear as i dtáirgí, d’fhonn na gealltanais faoi Choinbhinsiún Minamata, atá daingnithe anois ag 146 thír ar fud an domhain 1 , a chomhlíonadh.

2.3Is é is aidhm don togra dul chun cinn a dhéanamh maidir leis an ngealltanas a thug an tAontas dea-shampla a thabhairt agus a áirithiú nach ndéanfar ceimiceáin ghuaiseacha a bhfuil toirmeasc orthu san Aontas a mhonarú lena n‑onnmhairiú, agus, lena chois sin, an gealltanas maidir leis an truailliú nialasach, agus an gealltanas i ndáil le híoslaghdú lorg an Aontais maidir leis an truailliú seachtrach, a chomhlíonadh freisin. Is éard is gá a dhéanamh ina leith sin an reachtaíocht iomchuí a leasú.

2.4Bunaithe ar an tuarascáil ón gCoimisiún maidir le hathbhreithnithe 2 ar a indéanta atá sé deireadh a chur de réir a chéile le húsáid an mhearcair i malgam fiaclóireachta agus i dtáirgí eile, tá togra ullmhaithe ag an gCoimisiún chun deireadh a chur de réir a chéile le húsáid an mhalgaim fiaclóireachta agus srian a chur le monarú agus onnmhairiú lampaí áirithe a bhfuil mearcair iontu.

2.5Maidir le húsáid an mhalgaim fiaclóireachta, ghlac na Ballstáit reachtaíocht cheana féin lena gcuirtear toirmeasc páirteach air: ón 1 Eanáir 2018, tá toirmeasc ar úsáid malgaim fiaclóireachta le haghaidh cóireáil fiaclóireachta ar dhiúlfhiacla agus ar dhaoine den phobal atá soghonta (i.e., leanaí faoi bhun 15 bliana d’aois agus mná atá torrach agus mná atá ag cothú linbh ar an gcíoch), ach amháin i gcás ina measfaidh an cleachtóir fiaclóireachta go bhfuil géarghá leis ar bhonn riachtanais shonracha leighis an othair.

2.6A mhéid a bhaineann le táirgí eile ar cuireadh mearcair leo, cuirtear toirmeasc ar mhonarú, allmhairiú agus onnmhairiú na dtáirgí ar cuireadh mearcair leo a liostaítear in Iarscríbhinn II 3 ó na dátaí céimnithe amach a shonraítear inti (ón 31 Nollaig 2018 nó 2020), ach amháin i gcás ina measfar go bhfuil siad fíor-riachtanach le haghaidh úsáidí cosanta sibhialta agus míleata nó iad siúd a úsáidtear le haghaidh taighde, calabrú ionstraimí nó mar chaighdeán tagartha.

2.7Tá roghanna éagsúla ann a fhad a bhaineann sé le truailliú mearcair san aer. Faoi láthair, déantar an mearcair a ghabháil i súiteáin. Tá costas mór i gceist leis an teicneolaíocht sin, go háirithe i gcás oibríochtaí aonair mar gheall ar chaillteanas brú agus na costais a thabhaítear agus dramhaíl ghuaiseach á diúscairt. Tá teicneolaíocht nuálach amháin ar fáil a úsáideann modh níos nua-aimseartha a bhfuil costas níos ísle ag baint leis: déantar an mearcair a ianú, a bhailiú ag an tsaoráid dramhaíola agus a athúsáid ina dhiaidh sin. Níl i gceist le costas an mhodha nua sin ach beagán den chostas atá ar an modh caighdeánach, agus is féidir an mearcair a ghabháil as an múch 4 .

2.8Maidir leis an bhfáil atá ar ábhair mhalartacha atá saor ó mhearcair agus atá indéanta go teicniúil agus go heacnamaíoch, forchuireadh faoin Treoir maidir le Srian ar Shubstaintí Guaiseacha 5 srianta breise ar mhargú agus allmhairiú táirgí eile ar cuireadh mearcair leo. Is é is aidhm don togra seo deireadh a chur de réir a chéile le monarú, allmhairiú agus onnmhairiú lampaí ina bhfuil mearcair, mar atá liostaithe san iarscríbhinn a ghabhann leis an rialachán.

2.9Leis an togra seo, déantar dlí an Aontais maidir le táirgí ar cuireadh mearcair leo a oiriúnú agus cuirtear chun feidhme Cinneadh MC-4/3 a glacadh le linn Choinbhinsiún Minamata i mí an Mhárta 2022 6 .

3.Barúlacha ginearálta

3.1Tá meaisíní, trealamh agus ceimiceáin ina gcuid de shaol an duine ó bhí an réabhlóid thionsclaíoch ann, nuair a tosaíodh ar iad a úsáid go dian ar mhaithe le dul chun cinn a dhéanamh. Bíonn iarmhairtí dona ag rudaí maithe, áfach. I gcás na gceimiceán, is fadhb iad tréithe áirithe a bhaineann leis na dúile, ainneoin iad a bheith sábháilte do bheatha an duine, don tsláinte agus don chomhshaol. Maidir leis an mearcair, cuireann sé an tsláinte agus an comhshaol i mbaol.

3.2Is néaratocsain chumhachtach é: déanann sé damáiste buan don inchinn agus do na duáin, déanann sé dochar d’fhorbairt an fhéatais, déanann sé damáiste do na horgáin agus dochar don atáirgeadh daonna agus tá sé tocsaineach don saol uisceach. Dá bhrí sin, ní mór bearta a dhéanamh le nach scaoilfear é san uisce, san aer ná san ithir. Ní féidir é sin a bhaint amach ach amháin trí chosc a chur ar úsáid, allmhairiú agus onnmhairiú an mhearcair agus ábhair oiriúnacha eile a chur ina ionad chomh tapa agus is féidir ionas nach mbeidh briseadh i soláthar na bhfeistí ina n‑úsáidtear an mearcair.

3.3Is díol sásaimh do CESE an Rialachán atá beartaithe ag Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle, rialachán lena leasófar agus lena dtabharfar chun críche Rialachán 2017. Mar sin féin, tá roinnt amhrais air faoin togra agus roinnt barúlacha aige ina thaobh. Leis an togra le haghaidh Rialacháin, áiritheofar comhsheasmhacht idir an Rialachán maidir le Mearcair agus an Treoir maidir le Srian ar Shubstaintí Guaiseacha, agus, ar an gcaoi sin, déanfar dul chun cinn maidir le gealltanais an Aontais faoi thionscnamh suaitheanta uimh. 8 den phlean gníomhaíochta um uisce, aer agus ithir saor ó thruailliú 7 a chomhlíonadh trí dheireadh a chur de réir a chéile le monarú agus onnmhairiú lampaí ina bhfuil mearcair. Ba cheart na coinníollacha agus na moltaí sin a chur i bhfeidhm ar an leibhéal domhanda, le bearta cómhalartacha a cheapadh chun beatha an duine, an tsláinte agus an comhshaol a chosaint. Is é a chiallaíonn sin gur cheart toirmeasc ar allmhairí a chur i bhfeidhm i gcomhthráth leis an toirmeasc ar onnmhairí.

3.4Tá CESE i bhfabhar na mbeart lena gcosnaítear an comhshaol ar éifeachtaí díobhálacha an mhearcair, lena n‑áirítear toirmeasc ar allmhairí, ar mhonarú agus ar onnmhairí, i gcás ina bhfuil ábhair oiriúnacha eile ann is féidir a chur in ionad na dúile fíorthocsainí sin. Níl sé d’aidhm leis an togra cur isteach ar dhaoine a bhfuil cóireáil fiaclóireachta de dhíth orthu ná ar thomhaltóirí a bhfuil táirgí ina bhfuil mearcair acu cheana féin, ná srianta a chur ar na daoine sin. Measann CESE, áfach, gur cheart an toirmeasc a chur i bhfeidhm maidir le táirgí eile atá in úsáid san Aontas agus ar fud an domhain, ionas go gcuirfear ábhair oiriúnacha agus shábháilte eile in ionad an mhearcair.

3.5Sa togra seo cuirfear an toirmeasc ar úsáid an mhalgaim fiaclóireachta i bhfeidhm maidir le gach aoisghrúpa san Aontas ón 1 Eanáir 2025 amach (toirmeasc iomlán) ionas nach bhféadfar é a úsáid ach i líon beag cásanna ar leith ina measann an cleachtóir fiaclóireachta go bhfuil géarghá leis bunaithe ar riachtanais shonracha leighis an othair. Le cois an toirmisc sin, cuirfear an toirmeasc ar mhonarú agus ar onnmhairiú an mhalgaim fiaclóireachta san Aontas i bhfeidhm ón 1 Eanáir 2025 amach agus cuirfear toirmeasc ar shé tháirge eile ar cuireadh mearcair leo a mhonarú, a allmhairiú agus a onnmhairiú. Tá CESE deimhin de, dá bhrí sin, go bhfuil sláinte an duine agus an comhshaol san Eoraip agus ar fud an domhain á gcosaint ag an Aontas leis an togra seo. Fágann sin nach mór don Aontas dul i ngleic leis an gcás paradacsúil atá ann san Aontas féin agus i dtríú tíortha: tá Coinbhinsiún Minamata daingnithe ag formhór na dtíortha, fiú na tíortha sin ar mórtháirgeoirí mearcair agus táirgí ina bhfuil mearcair iad. Caithfidh an tAontas toirmeasc a chur i bhfeidhm maidir le táirgí ina bhfuil mearcair a allmhairiú isteach san Aontas.

3.6Creideann CESE nach mór rialacha a leagan síos agus bearta a chur i bhfeidhm a chosnóidh beatha agus sláinte an duine agus an comhshaol, agus a áirithiú freisin nach mbainfear an bonn d’iomaíochas oibreoirí eacnamaíocha an Aontais. Ba cheart, dá bhrí sin, na coinníollacha agus na rialacha atá i bhfeidhm a bheith ar bhonn cómhalartach agus feidhm a bheith acu maidir leis an monarú agus le honnmhairí agus allmhairí araon.

4.Barúlacha sonracha

4.1Is oth le CESE nár cuireadh aon toirmeasc chun feidhme go dtí seo maidir le táirgí a mheastar a bheith riachtanach don chosaint shibhialta agus d’oibríochtaí míleata. Dá bhrí sin, tá tábhacht leis an taighde le go bhféadfar ábhair mhalartacha éifeachtacha is féidir a chur in ionad an mhearcair a shainaithint go tapa sa réimse seo chomh maith. Is é an phríomhchúis leis sin deireadh a chur le héifeachtaí díobhálacha an mhearcair, atá aicmithe san Aontas Eorpach mar dhúil atá tocsaineach don atáirgeadh, marfach má ionanálaítear é, a dhéanann damáiste do na horgáin uile trí nochtadh fada nó ilnochtadh agus atá an-tocsaineach don saol uisceach, le héifeachtaí díobhálacha fadtréimhseacha. Tríd an toirmeasc ar tháirgí ar cuireadh mearcair leo a mhonarú agus a úsáid le haghaidh oibríochtaí míleata ar an leibhéal domhanda, chuideofaí leis an gcomhshaol a chosaint agus, thar rud ar bith eile, an tsíocháin a chur chun cinn ina lán áiteanna ar fud an domhain.

4.2Tá cosc curtha cheana féin ar an malgam fiaclóireachta ag a lán Ballstát nó glactar leis go bhfuil toirmeasc air i roinnt mhaith tíortha san Aontas. Mar shampla, in 2009, chuir an tSualainn toirmeasc ar an malgam fiaclóireachta, cé is moite de líon beag eisceachtaí, agus cuireadh deireadh leis na heisceachtaí sin in 2018 8 . Is é an buntáiste is mó faoi láthair a bhaineann leis na hábhair eile atá saor ó mhearcair, go háirithe liúitín ianaiméire gloine agus roisíní líonta, gur féidir iad a úsáid fiú i gcásanna deacra inar gá iad a chur ar an bhfiacail go tapa agus nach ndéanann seile an othair aon difear don fheidhm atá leo. I gcás leanaí, othair dhoicheallacha nó daoine a ritheann an iomarca seile leo (rósheiliú), bheadh ábhair líonta mhalartacha in ann an leibhéal céanna cáilíochta agus feidhmiúlachta a thabhairt fiú sna dálaí sin. Dá bhrí sin, ní leor compord an othair mar chúis le heisceachtaí a údarú más baol iad do shláinte an othair agus don chomhshaol.

4.3Ní mór na cleachtóirí fiaclóireachta sin a leanann den mhalgam fiaclóireachta a úsáid le haghaidh cóireála ar chúiseanna éagsúla a bheith páirteach freisin san iarracht ábhair eile a chur ina ionad, óir, mura dtarlóidh sin, is go mall a dhéanfar dul chun cinn. Cúis amháin go leanann siad á úsáid ná gurb é amháin is acmhainn do chuid den daonra a cheannach. Tá a scéim árachais sláinte féin ag gach Ballstát agus, dá réir sin, a chur chuige féin maidir le cóireáil fiaclóireachta a aisíoc; seo réimse amháin a bhfuil imní ar CESE faoi. Ba cheart do chóras na n‑aisíocaíochtaí ó na cuideachtaí árachais sláinte i leith cóireála agus líonadh a bheith dírithe ar shábháilteacht na n‑ábhar líonta éagsúil ar mhaithe le sláinte an othair agus leis an gcomhshaol. Níor cheart tairseach aisíocaíochta níos airde a bheith i bhfeidhm maidir leis an malgam ar ábhar é a bhfuil baol ag baint leis. Ag an am céanna, ba cheart othair a chur ar an eolas faoin mbaol a bhaineann leis an malgam fiaclóireachta a úsáid i líonadh fiacaile, ní hamháin don tsláinte ach freisin maidir lena oiriúnaí atá sé do na fiacla: is féidir an malgam a úsáid i líon teoranta cóireálacha, ach leathann sé agus is féidir leis an gcruan scoilteadh dá bharr nó leis an gcoróin briseadh agus go mbeadh gá í a bhaint, rud atá ar an gcás is measa don othar i dtéarmaí aeistéitice agus feidhmiúlachta.

4.4Is fíor go mbíodh an malgam ní ba shaoire ná na hábhair líonta eile. Mar sin féin, bhí an críochphraghas don tsochaí ina hiomláine ard, agus tá go fóill, i ngeall ar na himpleachtaí foriomlána comhshaoil agus sláinte agus ar an ngá go mbeadh deighilteoir ag na cleachtóirí fiaclóireachta. Dá bhrí sin, tá sé ríthábhachtach córas a aimsiú chun úsáid agus inacmhainneacht na n‑ábhar líonta malartach a éascú don uile dhuine, e.g. córas aisíocaíochtaí ó na cuideachtaí árachais sláinte.

4.5Tá CESE i bhfabhar na mbeart lena gcosnaítear an comhshaol ar éifeachtaí díobhálacha an mhearcair, lena n‑áirítear toirmeasc ar allmhairí, ar mhonarú agus ar onnmhairí, i gcás ina bhfuil ábhar oiriúnach eile ann is féidir a chur in ionad na dúile fíorthocsainí sin. Toisc gur gá an chómhalartacht a chur san áireamh i ngach uile bheart, ba cheart allmhairiú an mhalgaim fiaclóireachta a chumhdach freisin leis an toirmeasc dá dtagraítear in Airteagal 10(b) den Rialachán nua. Más san Aontas Eorpach a mhonaraítear an malgam, is féidir dianseiceáil a dhéanamh ar an bpróiseas agus ar an gcáilíocht. Maidir leis an malgam a allmhairítear gan aird ar bith ar thionscnamh an mhearcair, ní féidir seiceálacha cuí a dhéanamh ar an bpróiseas monaraíochta ná ar an gcáilíocht, rud a fhágfaidh go mbeidh na daoine a thagann faoi chuimsiú na n‑eisceachtaí i mbaol i bhfad níos mó ná mar atá siad faoi láthair.

4.6Ní mór seiceálacha éifeachtacha a dhéanamh ar allmhairiú táirgí toirmiscthe ina bhfuil mearcair isteach san Aontas, lena n‑áirítear an malgam fiaclóireachta agus táirgí ar cuireadh mearcair leo.

4.7Má tá rath le bheith ar Straitéis Ceimiceán an Aontais Eorpaigh um an Inbhuanaitheacht agus ar an bplean gníomhaíochta um uisce, aer agus ithir saor ó thruailliú, caithfear allmhairiú an mhalgaim fiaclóireachta isteach san Aontas agus monarú agus onnmhairiú an mhalgaim a thoirmeasc. Níor cheart go mbeadh mórán deacrachta i gceist leis an toirmeasc sin a chur i bhfeidhm, óir tá Coinbhinsiún Minamata daingnithe cheana féin ag an gcuid is mó de thíortha an domhain. Mura ndéanfar sin, rachaidh an malgam isteach i gcorp an duine le linn cóireáil fiaclóireachta ina n‑úsáidtear malgam allmhairithe. Mura féidir toirmeasc a chur ar na hallmhairí, measann CESE nach mór srian a chur leis an monarú teoranta laistigh den Aontas le nach n‑úsáidfear an malgam ach amháin i gcásanna ina measann an cleachtóir fiaclóireachta go bhfuil géarghá leis bunaithe ar riachtanais shonracha leighis an othair. Áiritheofar leis sin go ndéanfar seiceálacha cuimsitheacha ar mhonarú agus ar cháilíocht an mhalgaim agus an méid de atá in úsáid, agus ní chuirfear ualach ar an gcomhshaol de dheasca líon ard astaíochtaí carbóin a bhaineann le hallmhairiú an mhalgaim isteach san Aontas.

4.8Má chuirtear toirmeasc ar lampaí agus táirgí eile ar cuireadh mearcair leo, ní mór toirmeasc a chur freisin ar allmhairí chuig margadh an Aontais ó thríú tíortha agus bearta a dhéanamh chun an toirmeasc sin a chur chun feidhme. Is ábhar imní ar leith é an úsáid a bhaintear as seirbhísí seachadta atá bunaithe i dtríú tír, sin agus allmhairí neamhdhleathacha: bíonn ar an Aontas déileáil le hallmhairí neamhdhleathacha de gach cineál tráchtearra allmhairithe, nach mór.

4.9Iarrann CESE ar an gCoimisiún an deis a thapú láithreach bonn ábhair oiriúnacha a d’fhéadfaí a chur in ionad an mhearcair i dtáirgí atá fós le fáil ar mhargadh an Aontais a mholadh. Ní mór do na hinstitiúidí taighde a bheith rannpháirteach sa phróiseas agus iniúchadh a dhéanamh ar tháirgí a d’fhéadfaí a úsáid sa chosaint shibhialta agus in oibríochtaí míleata nó le haghaidh taighde agus calabrú ionstraimí.

An Bhruiséil, 2 Deireadh Fómhair 2023

Peter SCHMIDT

Cathaoirleach na Rannóige um Thalmhaíocht, Forbairt Tuaithe agus an Comhshaol

_____________

(1)     Próifílí na bpáirtithe | Coinbhinsiún Minamata maidir le Mearcair (mercuryconvention.org) .
(2)    Report from the Commission to the European Parliament and the Council on the reviews required under Article 19(1) of Regulation 2017/852 on the use of mercury in dental amalgam and products [Tuarascáil ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle maidir leis na hathbhreithnithe a cheanglaítear faoi Airteagal 19(1) de Rialachán 2017/852 i ndáil le húsáid mearcair i malgam fiaclóireachta agus i dtáirgí], [COM(2020) 378 final, 17. 8. 2020].
(3)

   Tá sé chineál táirge ann: ceallraí agus taisc-cheallraí, lasca agus athsheachadáin áirithe, raon lampaí ina bhfuil mearcair, lena n‑áirítear dlúthlampaí fluaraiseacha (CFLanna) agus lampaí fluaraiseacha líneacha (LFLanna) áirithe chun críoch soilsithe ghinearálta, lampaí fluaraiseacha catóide fuaire agus lampaí fluaraiseacha leictreoide seachtraí (CCFLanna agus EEFLanna) ar cuireadh mearcair leo le haghaidh taispeáintí leictreonacha agus gal-lampaí mearcair ardbhrú (HPMVanna) chun críoch soilsithe ghinearálta, cosmaidí (seachas roinnt táirgí súl), lotnaidicídí, bithicídí agus antaiseipteáin logánta, agus feistí tomhais neamhleictreonacha áirithe (e.g. teirmiméadair, baraiméadair).

(4)     Samhail áisiúlachta .
(5)    Treoir 2011/65/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 8 Meitheamh 2011 maidir le srian ar shubstaintí guaiseacha áirithe a úsáid i dtrealamh leictreach agus leictreonach (IO L 174, 1.7.2011).
(6)     MC-4/3 - Athbhreithniú agus leasú ar Iarscríbhinní A agus B a ghabhann le Coinbhinsiún Minamata maidir le Mearcair .
(7)    Tionscnamh suaitheanta uimh. 8 – Lorg an Aontais maidir leis an truailliú seachtrach a íoslaghdú.
(8)    Bearta chun úsáid an mhalgaim fiaclóireachta san Eoraip a laghdú, Líonra Eorpach an Leighis Comhshaoil, 20 Lúnasa 2021.
Top