EUR-Lex Access to European Union law

Back to EUR-Lex homepage

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Document 52023PC0555

Togra le haghaidh CINNEADH CUR CHUN FEIDHME ÓN gCOMHAIRLE lena leasaítear Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) (ST 10149/2021; ST 10149/2021 ADD 1) an 6 Iúil 2021 maidir le formheas an mheasúnaithe ar phlean téarnaimh agus athléimneachta na Portaingéile

COM/2023/555 final

An Bhruiséil,22.9.2023

COM(2023) 555 final

2023/0335(NLE)

Togra le haghaidh

CINNEADH CUR CHUN FEIDHME ÓN gCOMHAIRLE

lena leasaítear Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) (ST 10149/2021; ST 10149/2021 ADD 1) an 6 Iúil 2021 maidir le formheas an mheasúnaithe ar phlean téarnaimh agus athléimneachta na Portaingéile

{SWD(2023) 318 final}


2023/0335 (NLE)

Togra le haghaidh

CINNEADH CUR CHUN FEIDHME ÓN gCOMHAIRLE

lena leasaítear Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) (ST 10149/2021; ST 10149/2021 ADD 1) an 6 Iúil 2021 maidir le formheas an mheasúnaithe ar phlean téarnaimh agus athléimneachta na Portaingéile

TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

Ag féachaint do Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta 1 , agus go háirithe Airteagal 20(1) de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

De bharr an mhéid seo a leanas:

(1)I ndiaidh don Phortaingéil an plean téarnaimh agus athléimneachta náisiúnta a chur isteach an 22 Aibreán 2021, mhol an Coimisiún a mheasúnú dearfach don Chomhairle. D’fhormheas an Chomhairle an measúnú dearfach trí bhíthin Chinneadh Cur Chun Feidhme an 6 Iúil 2021 ón gComhairle 2 .

(2)De bhun Airteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241, ba cheart an ranníocaíocht uasta airgeadais i gcomhair thacaíocht airgeadais neamh-inaisíoctha gach Ballstáit a nuashonrú faoin 30 Meitheamh 2022 i gcomhréir leis an modheolaíocht dá bhforáiltear ann. An 30 Meitheamh 2022 chuir an Coimisiún torthaí an nuashonraithe sin faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle.

(3)An 26 Bealtaine 2023 chuir an Phortaingéil plean téarnaimh agus athléimneachta náisiúnta modhnaithe, lena n-áirítear caibidil REPowerEU i gcomhréir le hAirteagal 21c de Rialachán (AE) 2021/241, faoi bhráid an Choimisiúin.

(4)Cuireann an plean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe san áireamh freisin an ranníocaíocht uasta airgeadais nuashonraithe i gcomhréir le hAirteagal 18(2) de Rialachán (AE) 2021/241, áirítear leis iarraidh ar thacaíocht iasachta chun tacú le athchóirithe agus infheistíochtaí breise i gcomhréir le hAirteagal 14(2) de Rialachán (AE) 2021/241 agus áirítear leis freisin iarraidh réasúnaithe don Choimisiún moladh a dhéanamh don Chomhairle an Cinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a leasú i gcomhréir le hAirteagal 21(1) de Rialachán (AE) 2021/241 lena meastar nach féidir an plean téarnaimh agus athléimneachta a bhaint amach a thuilleadh i ngeall ar imthosca oibiachtúla go páirteach. Baineann na modhnuithe ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta náisiúnta a thíolaic an Phortaingéil le 75 bheart faoi Airteagal 18(2) agus Airteagal 21. 

(5)An 14 Iúil 2023 chuir an Chomhairle moltaí faoi bhráid na Phortaingéil i gcomhthéacs an tSeimeastair Eorpaigh. Go háirithe, mhol an Chomhairle go bhfeabhsódh an Phortaingéil éifeachtacht na gcóras cánach agus cosanta sóisialta, an taistriú i dtreo geilleagar ciorclach, go laghdófaí an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise, go gcuirfeadh sí dlús le húsáid foinsí in-athnuaite fuinnimh trí eangacha leictreachais a uasghrádú agus trí na próisis cheadaithe a shimpliú, go méadódh sé idirnascadh, stóráil agus digitiú leictreachais, agus go neartódh sí dreasachtaí maidir le héifeachtúlacht fuinnimh i bhfoirgnimh.

(6)Cuireadh isteach an plean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe tar éis próiseas comhairliúcháin a rinneadh i gcomhréir leis an gcreat dlíthiúil náisiúnta, próiseas a raibh údaráis áitiúla agus réigiúnacha, comhpháirtithe sóisialta, eagraíochtaí na sochaí sibhialta, eagraíochtaí don óige, agus páirtithe leasmhara ábhartha eile páirteach ann. Cuireadh isteach an achoimre ar na comhairliúcháin in éineacht leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta náisiúnta modhnaithe. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta mhodhnaithe, i gcomhréir leis na treoirlínte um measúnú a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin.

Nuashonruithe bunaithe ar Airteagal 18(2) de Rialachán 2021/241

(7)Leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe a chuir an Phortaingéil isteach tugtar 35 bheart cothrom le dáta chun an ranníocaíocht uasta airgeadais nuashonraithe a chur san áireamh. Mhínigh an Phortaingéil, toisc gur tháinig méadaíodh an ranníocaíocht uasta airgeadais ó EUR 13 907 294 284 3 go EUR 15 540 390 877, 4 go raibh sí in ann 21 bheart nua a mholadh agus uaillmhian na n-infheistíochtaí atá ann cheana a mhéadú.

(8)Sa phlean téarnaimh agus athléimneachta náisiúnta modhnaithe tá 21 bheart nua faoi chomhchuid 1: Seirbhís Náisiúnta Sláinte, comhchuid 2: Tithíocht; comhchuid 3: Freagairtí sóisialta; comhchuid 5: Infheistíocht agus Nuálaíocht; comhchuid 6: Cáilíochtaí agus Scileanna; comhchuid 10: An Fharraige; comhchuid 12: Bithgheilleagar; comhchuid 15: Soghluaisteacht Inbhuanaithe; comhchuid 16: Fiontair 4.0; comhchuid 17: Cáilíocht agus inbhuanaitheacht an airgeadais phoiblí; agus comhchuid 19: Riarachán Poiblí Digiteach.

(9)Áirítear trí athchóiriú nua ar na bearta sin: athchóiriú RE-C03-r38: Le Simpliú agus le hÉifeachtacht an Chórais Slándála Sóisialta, tugtar isteach aon sochar sóisialta amháin faoi chomhchuid 3: Freagairtí sóisialta; athchóiriú TC-C12-r39: Le cur chun cinn an gheilleagair chiorclaigh agus bainistiú dramhaíola níos éifeachtúla, bunaítear gníomhaíochtaí éagsúla chun athchúrsáil agus aisghabháil a spreagadh chun dramhaíl a atreorú ó líonadh talún agus ó loisceoirí faoi chomhchuid 12: Bithgheilleagar; athchóiriú TD-C17-r40: Le Simpliú an Chórais Cánach, tugtar isteach córas chun faireachán agus meastóireacht a dhéanamh ar shochair chánach nua agus ar shochair chánach atá ann cheana trí aonad teicniúil nua a bhunú chun faireachán agus meastóireacht a dhéanamh ar bheartais fhioscacha, agus tríd an líon sochar cánach a laghdú, faoi chomhchuid 17: Cáilíocht agus inbhuanaitheacht an airgeadais phoiblí.

(10)Áirítear 18 infheistíocht nua ar na bearta sin freisin: infheistíocht RE-C01-i10 – Clár Nuachóirithe Teicneolaíochta na Seirbhíse Sláinte Náisiúnta, faoi chomhchuid 1: Seirbhís Náisiúnta Sláinte, arb é atá inti trealamh leighis trom a cheannach d’ospidéil; infheistíocht RE-C02-i07: Bonneagar le haghaidh dáileachtaí talún le haghaidh tithíocht chónaitheach, faoi chomhchuid 2: Tithíocht, chun bonneagar a thógáil nó bonneagar atá ann cheana a fheabhsú maidir le tógáil dáileachtaí talún a bheidh le leithdháileadh ar iarrthóirí roghnaithe; infheistíocht RE-C02-i08-RAA: Atreisiú an stoic tithíochta sóisialta, faoi chomhchuid 2: Tithíocht, chun 3 640 aonad tithíochta bhreise a sholáthar do theaghlaigh; infheistíocht RE-C03-i07-RAA: An líonra tithe cúraim chónaithe do dhaoine scothaosta a uasghrádú agus a leathnú, faoi chomhchuid 3: Freagairtí Sóisialta, lena leathnaítear agus lena n-athchóirítear na saoráidí atá ann cheana chun cúram baile speisialaithe agus leanúnach a chur ar fáil do dhaoine scothaosta sna hAsóir; infheistíocht RE-C05-i07-RAM: Ionstraimí caipitlithe do chuideachtaí i Maidéara, faoi chomhchuid 5: Infheistíocht agus nuálaíocht, chun ráthaíochtaí iasachtaí a sholáthar chun tacú le fiontair i Maidéara; infheistíocht RE-C05-i08: Níos Mó Eolaíocht Dhigiteach, faoi chomhchuid 5: Infheistíocht agus nuálaíocht, chun dlús a chur le haistriú digiteach an Chórais Náisiúnta um Eolaíocht agus Teicneolaíocht; infheistíocht RE-C05-i09: Uasscálú: Cláir Oibre a Shlógadh/Comhghuaillithe don Nuálaíocht Ghnó, faoi chomhchuid 5: Infheistíocht agus nuálaíocht, chun an líon bpróiseas, táirgí agus seirbhísí a thagann as cláir oibre nuálaíochta a mhéadú; infheistíocht RE-C05-i10: Uasscálú: Cláir Oibre Ghlasa/Comhghuaillithe don nuálaíocht ghnó, faoi chomhchuid 5: Infheistíocht agus Nuálaíocht, chun an líon bpróiseas, táirgí agus seirbhísí a thagann as cláir oibre ghlasa a mhéadú; infheistíocht RE-C06-i06: Cumas san Eolaíocht, faoi chomhchuid 6: Cáilíocht agus Scileanna; chun nuálaíocht agus fiontraíocht a chothú in institiúidí ardoideachais trí thacú, i measc nithe eile, le taighde bunúsach agus le haistriú eolais; infheistíocht RE-C06-i07: Níos Mó Spreagadh Digiteach, faoi chomhchuid 6: Cáilíochtaí agus Scileanna, chun tacú le hoideachas sna heolaíochtaí talúnacha agus leighis chun dul i mbun dul chun cinn digiteach agus teicneolaíoch agus chun an cumas oiliúna i scileanna digiteacha a mhéadú; infheistíocht RE-C06-i08-RAM: Síneadh a chur le foirgneamh CITMA, faoi chomhchuid 6: Cáilíocht agus Scileanna, arb é atá ann trí urlár breise a thógáil agus síneadh a chur le hurlár talún an fhoirgnimh ina bhfuil Ionad Eolaíochta agus Teicneolaíochta Mhaidéara; infheistíocht TC-C10-i05-RAA: An taistriú fuinnimh, digitiú agus laghdú an tionchair ar an gcomhshaol san earnáil iascaigh agus dobharshaothraithe, faoi chomhchuid 10: An Fharraige, chun tacú le tionscadail maidir le feidhmíocht fuinnimh a fheabhsú, táirgeadh dramhaíola agus lorg éiceolaíoch gnólachtaí a laghdú agus an geilleagar ciorclach a chur chun cinn sna hearnálacha iascaigh agus dobharshaothraithe sna hAsóir; infheistíocht TC-C10-i06-RAM: Teicneolaíochtaí aigéanacha, faoi chomhchuid 10: An Fharraige, arb é atá inti soithí taighde ilchuspóireacha atá éifeachtúil ó thaobh fuinnimh de a thógáil agus feithiclí gan foireann a cheannach le haghaidh taighde muirí; infheistíocht TC-C15-i06: Digitiú an Iompair Iarnróid, faoi chomhchuid 15: Soghluaisteacht Inbhuanaithe, chun córas comharthaíochta Líne Thuaisceart an Iarnróid Náisiúnta a athsholáthar, chun e a dhéanamh idir-inoibritheach leis an líne iarnróid ardluais nua; infheistíocht TD-C16-i04: Tionscal 4.0, faoi chomhchuid 16: Fiontair 4.0, chun tacú le tionscadail chun claochlú digiteach cuideachtaí a chothú agus a n-inbhuanaitheacht ó thaobh an chomhshaoil de a fheabhsú; infheistíocht TD-C16-i05-RAA: Acmhainn Dhigiteach agus Claochlú Fiontar sna hAsóir, faoi chomhchuid 16: Fiontair 4.0, chun tacú le digitiú cuideachtaí sna hAsóir agus chun tacú le síneadh a chur leis na bPáirceanna Eolaíochta agus Teicneolaíochta sna hAsóir; infheistíocht TD-C16-i06-RAM: Fiontair 4.0, faoi chomhchuid 16: Fiontair 4.0, chun samhlacha gnó FBManna i Maidéara a fheabhsú, chun iad a dhéanamh níos digití, níos iomaíche agus níos athléimní; infheistíocht TD-C19-i08: Críocha Cliste, faoi chomhchuid 19: Riarachán Poiblí Digiteach, chun tacú le pleanáil agus bainistiú cathracha bunaithe ar uirlisí agus beartais sonraíbhunaithe.

(11)Thairis sin, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe a chuir an Phortaingéil isteach, athraítear bearta faoi chomhchuid 1: Seirbhís Náisiúnta Sláinte, comhchuid 2: Tithíocht, comhchuid 3: Freagairtí Sóisialta, comhchuid 4: Cultúr, comhchuid 10: An Fharraige, comhchuid 11: An Tionscal a Dhícharbónú, comhchuid 16: Fiontair 4.0, comhchuid 19: Riarachán Poiblí Digiteach agus comhchuid 20: an Scoil Dhigiteach, chun an ranníocaíocht uasta airgeadais nuashonraithe a léiriú. Go háirithe, maidir le sprioc 1.15 agus sprioc 1.18 agus an tuairisc ar infheistíocht faoi seach RE-C01-i01: Cúram sláinte príomhúil le níos mó freagraí, faoi chomhchuid 1: Seirbhís Náisiúnta Sláinte; sprioc 3.4 agus sprioc 3.5 d’infheistíocht RE-C03-i01: Glúin nua trealaimh agus freagairtí sóisialta faoi chomhchuid 3: Freagairtí Sóisialta,; sprioc 3.15 d’infheistíocht RE-C03-i04-RAA: an Straitéis Réigiúnach maidir leis an Bhochtaineacht agus an tEisiamh Sóisialta a Chomhrac a Chur Chun Feidhme, faoi chomhchuid 3: Freagairtí Sóisialta; garsprioc 4.3 agus tuairisc ar infheistíocht faoi seach RE-C04-i01: Líonraí Cultúrtha agus an tAistriú Digiteach faoi chomhchuid 4: Cultúr; sprioc 4.8 agus tuairisc ar infheistíocht faoi seach RE-C04-i02: Oidhreacht chultúrtha faoi chomhchuid 4: Cultúr; tuairisc ar infheistíocht TC-C10-i04-RAA: Forbairt ‘Cluster do Mar dos Açores’ faoi chomhchuid 10: An Fharraige; sprioc 11.3 agus tuairisc ar infheistíocht faoi seach TC-C11-i01: An tionscal a dhícharbónú faoi chomhchuid 11: An Tionscal a Dhícharbónú; tuairisc ar chomhchuid 12: Bithgheilleagar; sprioc 16.9 d’infheistíocht TD-C16-i02: Aistriú Digiteach Fiontar faoi chomhchuid 16: Fiontair 4.0; tuairisc ar infheistíocht TD-C19-i05: Aistriú digiteach riarachán poiblí Mhaidéara, faoi chomhchuid 19 – Riarachán poiblí digiteach; garsprioc 19.18 d’infheistíocht TD-C19-i06: Aistriú digiteach an riaracháin phoiblí sna hAsóir, faoi chomhchuid 19 – Riarachán poiblí digiteach; sprioc 20.11, sprioc 20.12 agus an tuairisc ar infheistíocht faoi seach TD-C20-i02-RAA: An toideachas digiteach (Na hAsóir) faoi chomhchuid 20: An Scoil Dhigiteach; sprioc 20.15, sprioc 20.16, garsprioc 20.18 agus tuairisc ar infheistíocht TD-C20-i03-RAM: Dlús a chur le digitiú an oideachais i Réigiún Féinrialaitheach Mhaidéara faoi chomhchuid 20: An Scoil Dhigiteach, déantar iad sin a athrú chun leibhéal an chur chun feidhme is gá a mhéadú i gcomparáid leis an bplean bunaidh i dtaca leis an leithdháileadh méadaithe a léiriú. Ina theannta sin, maidir le sprioc 4.12 d’infheistíocht RE-C04-i02: Oidhreacht Chultúrtha faoi chomhchuid 4: Cultúr; garsprioc 10.11 d’infheistíocht TC-C10-i04-RAA: Forbairt ‘Cluster do Mar dos Açores’ faoi chomhchuid 10: An Fharraige; garsprioc 19.25, garsprioc 19.26 agus garsprioc 19.27 d’infheistíocht TD-C19-i01: Seirbhísí poiblí agus consalachta a athdhearadh faoi chomhchuid 19: Riarachán Poiblí Digiteach; garsprioc 19.28 agus garsprioc 19.29 d’infheistíocht TD-C19-i05: Aistriú digiteach riarachán poiblí Mhaidéara, cuirtear iad sin leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta chun leibhéal an chur chun feidhme is gá a mhéadú, i gcomparáid leis an bplean bunaidh i dtaca leis an leithdháileadh méadaithe a léiriú.

(12)Mhínigh an Phortaingéil, i bhfianaise athchóiriú nua TD-C19-r42: Córas meastóireachta nua chun lucht saothair an riaracháin phoiblí a chumhachtú agus a athnuachan, córas lena mbunaítear ardán nua SIADAP (Córas Comhtháite chun Feidhmíocht sa Riarachán Poiblí a Bhainistiú agus Meastóireacht a Dhéanamh Uirthi), bhíothas in ann oiliúint a rinneadh ar ardán nua SIADAP a chur san áireamh in infheistíocht TD-C19-i07: Riarachán poiblí a chumhachtaítear luach poiblí a chruthú, faoi chomhchuid 19: Riarachán Poiblí Digiteach. Baineann sé sin le garsprioc 19.21. Ar an mbonn sin, d’iarr an Phortaingéil ardán oiliúna SIADAP a áireamh, agus ba cheart an Cinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a leasú dá réir.

Iarraidh ar iasacht bunaithe ar Airteagal 14(2) de Rialachán 2021/241

(13)Sa phlean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe a thíolaic an Phortaingéil tá iarraidh ar thacaíocht iasachta, chun tacú le seacht mbeart breise arb é atá iontu cúig infheistíocht agus dhá athchóiriú, agus chun cur leis an uaillmhian maidir le hinfheistíocht amháin a bhí ann cheana agus ar thacaigh iasachtaí léi roimhe sin, agus chun tacú le cúig infheistíocht ar thacaigh tacaíocht airgeadais neamh-inaisíoctha leo roimhe sin.

(14)D’iarr an Phortaingéil tacaíocht iasachta chun cúig infheistíocht nua a mhaoiniú. Ar an gcéad dul síos, déantar infheistíocht RE-C02-i09 Beart uasscálaithe: Clár Tacaíochta um Rochtain ar Thithíocht (iasacht), cuirtear sin leis an bplean faoi chomhchuid 2: Tithíocht, chun 126 aonad tithíochta a thógáil sna hAsóir. Ar an dara dul síos, déantar infheistíocht RE-C05-i11: Uasscálú: Cláir Oibre a Shlógadh/Comhghuaillithe don Nuálaíocht Ghnó a chur leis an bplean faoi chomhchuid 5: Infheistíocht agus Nuálaíocht, chun an líon bpróiseas, táirgí agus seirbhísí a thagann as cláir oibre nuálaíochta a mhéadú. Ar an tríú dul síos, déantar infheistíocht RP-C05-i12: Uasscálú: Cláir Oibre Ghlasa/Comhghuaillithe don nuálaíocht ghnó (Iasachtaí) a chur leis an bplean faoi chomhchuid 5: Infheistíocht agus Nuálaíocht, chun an líon bpróiseas, táirgí agus seirbhísí a thagann as cláir oibre nuálaíochta ghlasa a mhéadú. Ar an gceathrú dul síos, déantar infheistíocht RE-C06-i09: Scoileanna nua nó athchóirithe, a chur leis an bplean faoi chomhchuid 6: Cáilíocht agus Scileanna, arb é atá i gceist leis sin bunscoileanna agus meánscoileanna nua nó athchóirithe a thógáil i Maidéara. Ar an gcúigiú dul síos, déantar infheistíocht TC-C10-i07: Loingseoireacht Ghlas, a chur leis an bplean faoi chomhchuid 10: An Fharraige, chun tacú le hidirghabhálacha éifeachtúlachta fuinnimh i soithí iompair lastais agus paisinéirí.

(15)Mhol an Phortaingéil dhá athchóiriú nua ar an riarachán poiblí freisin. Ar an gcéad dul síos, athchóiriú TD-C19-r41: Rochtain ar Sheirbhísí Poiblí: trí rochtain ar an láthair agus rochtain ar líne a chomhchuibhiú agus a chomhdhlúthú, feabhsaítear an comhordú idir rochtain i bpearsa agus rochtain ar líne ar sheirbhísí poiblí faoi chomhchuid 19: Riarachán Poiblí Digiteach; agus athchóiriú TD-C19-r42: Trí chóras meastóireachta nua chun lucht saothair an riaracháin phoiblí a chumhachtú agus a athnuachan, tugtar isteach córas meastóireachta nua do státseirbhísigh faoi chomhchuid 19: Riarachán Poiblí Digiteach.

(16)I bhfianaise imeachtaí gan choinne amhail an boilsciú agus suaitheadh sa slabhra soláthair, tá athbhreithniú déanta ag an bPortaingéil ar chostais mheasta a plean téarnaimh agus athléimneachta, rud a fhágann go bhfuil méadú tagtha ar chostais iomlána na mbeart atá le tacú le tacaíocht airgeadais neamh-inaisíoctha agus le hiasachtaí araon. Agus infhaighteacht na tacaíochta iasachta breise á cur san áireamh, d’iarr an Phortaingéil aghaidh a thabhairt ar na riachtanais airgeadais níos airde sin tríd an tacaíocht do bhearta áirithe a athrú ó thacaíocht neamh-inaisíoctha go tacaíocht iasachta.

(17)Baineann sé sin le: infheistíocht C07-i03: Naisc thrasteorann, faoi chomhchuid 7: Bonneagar; infheistíocht C07-i04: Limistéir Fáiltithe Gnó — Inrochtaineacht ar bhóithre, faoi chomhchuid 7: Bonneagar; infheistíocht RE-C09-i04: Fiontar ilchuspóireach hiodrálach Crato, céim na tógála, faoi chomhchuid 9: Bainistiú uisce; infheistíocht C10-i03 - Lárionad Oibríochtaí um Chosaint an Atlantaigh agus ardán cabhlaigh, faoi chomhchuid 10: An Fharraige; agus infheistíocht C15-i03 - Iarnród Éadrom Idirthurais Odivelas – Loures, faoi chomhchuid 15: Soghluaisteacht Inbhuanaithe.

(18)Ina theannta sin, d’iarr an Phortaingéil tacaíocht iasachta bhreise chun cur le huaillmhian infheistíochta a bhfuil iasachtaí ag tacú léi cheana féin. Baineann sé sin le hinfheistíocht RE-C02-i06: Cóiríocht do mhic léinn ar phraghsanna inacmhainne agus spriocanna faoi seach 2.26, 2.27 agus 2.28, faoi chomhchuid 2: Tithíocht, ina bhfuil sé beartaithe ag an bPortaingéil 3 000 leapa breise do mhic léinn breise a chur ar fáil.

(19)Rinne an Coimisiún measúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe lena n-áirítear an iarraidh ar thacaíocht iasachta i gcomhréir le hAirteagal 19 de Rialachán 2021/241.

Leasuithe bunaithe ar Airteagal 21 de Rialachán 2021/241

(20)Na leasuithe ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta a chuir an Phortaingéil isteach i ngeall ar imthosca oibiachtúla, baineann siad le 45 mbeart.

(21)Mhínigh an Phortaingéil nach féidir 21 bheart a bhaint amach ina n-iomláine a thuilleadh laistigh d’amlíne an phlean téarnaimh agus athléimneachta bunaidh mar gheall ar an mboilsciú agus/nó suaitheadh sa slabhra soláthair, rud a d’fhág go raibh nósanna imeachta soláthair ann nár éirigh leo agus/nó rud a bhí ina chúis le moilleanna ar ábhair agus/nó seirbhísí a fháil. Baineann sé sin faoi seach le sprioc 1.14 d’infheistíocht RE-C01-i01: Seirbhísí cúraim sláinte príomhúil le níos mó freagraí, faoi chomhchuid 1: Seirbhís Náisiúnta Sláinte; sprioc 1.22 d’infheistíocht RE-C01-i02: Líonra Náisiúnta um Chúram Leanúnach Comhtháite agus Líonra Náisiúnta um Chúram Maolaitheach faoi chomhchuid 1: Seirbhís Náisiúnta Sláinte; agus sprioc 1.34 d’infheistíocht RE-C01-i06: An taistriú sláinte digiteach, faoi chomhchuid 1: Seirbhís Náisiúnta Sláinte. Baineann sé freisin le spriocanna 2.26, 2.27 agus 2.28 d’infheistíocht RE-C02-i06: Cóiríocht do mhic léinn ar phraghsanna inacmhainne, faoi chomhchuid 2: Tithíocht. Baineann sé freisin le sprioc 3.13 d’infheistíocht RE-C03-i04-RAA: An Straitéis Réigiúnach maidir leis an Bhochtaineacht agus an tEisiamh Sóisialta a Chomhrac a Chur Chun Feidhme: Líonraí Tacaíochta Sóisialta, faoi chomhchuid 3: Freagairtí sóisialta. Baineann sé freisin le: sprioc 5.19 d’infheistíocht RE-C05-i05-RAA: Téarnamh Eacnamaíoch Thalmhaíochta na nAsór, faoi chomhchuid 5: Infheistíocht agus nuálaíocht. Baineann sé freisin le sprioc 6.5 agus an tuairisc ar infheistíocht faoi seach RE-C06-i02: Gealltanas maidir le Fostaíocht Inbhuanaithe, faoi chomhchuid 6: Cáilíochtaí agus scileanna. Baineann sé freisin le spriocanna 7.14 agus 7.15 agus an tuairisc ar infheistíocht faoi seach RE-C07-i05-RAA: Ciorcaid Lóistíochta - Líonra Réigiúnach na nAsór faoi chomhchuid 7: Bonneagar. Baineann sé freisin le sprioc 8.12 d’infheistíocht RE-C08-i04: Modhanna chun dóiteáin tuaithe a chosc agus a chomhrac, faoi chomhchuid 8: Foraoisí. Baineann sé freisin le garspriocanna 9.10 agus 9.11 d’infheistíocht RE-C09-i02: Fiontar ilchuspóireach hiodrálach Crato, faoi chomhchuid 9: Bainistiú uisce; sprioc 9.12 agus an tuairisc ar infheistíocht faoi seach RE-C09-i03-RAM: Plean maidir le héifeachtúlacht uisce agus córais soláthair agus uiscithe Mhaidéara a neartú, faoi chomhchuid 9: Bainistiú uisce. Baineann sé freisin le garspriocanna 10.5 agus 10.7 d’infheistíocht TC-C10-i03: Lárionad Oibríochtaí um Chosaint an Atlantaigh agus ardán cabhlaigh, faoi chomhchuid 10: An Fharraige; agus infheistíocht TC-C10-i04-RAA: Forbairt ‘Cluster do Mar dos Açores’ faoi chomhchuid 10 – An Fharraige. Baineann sé freisin le sprioc 14.3 agus an tuairisc ar infheistíocht faoi seach TC-C14-i01: Hidrigin agus gáis in-athnuaite faoi chomhchuid 14: Hidrigin agus Fuinneamh In-athnuaite; garsprioc 14.4 agus sprioc 14.5 d’infheistíocht TC-C14-i02-RAM: Neartaitheacht an leictreachais in-athnuaite in Oileánra Mhaidéara, faoi chomhchuid 14: Hidrigin agus Fuinneamh In-athnuaite; spriocanna 14.11, 14.12, 14.13 agus an tuairisc ar infheistíocht faoi seach TC-C14-i03-RAA: An taistriú fuinnimh sna hAsóir, faoi chomhchuid 14: Hidrigin agus Fuinneamh In-athnuaite. Baineann sé freisin le garspriocanna 15.1, 15.2 agus sprioc 15.3 agus an tuairisc ar infheistíocht faoi seach TC-C15-i01: Leathnú Líonra Meitreo Liospóin — An Líne Dhearg go Alcântara, faoi chomhchuid 15: Soghluaisteacht Inbhuanaithe; garspriocanna 15.4, 15.5 agus sprioc 15.6 agus an tuairisc ar infheistíocht faoi seach C15-i02: Leathnú Líonra Meitreo Porto — Casa da Música-Santo Ovídio, faoi chomhchuid 15: Soghluaisteacht Inbhuanaithe; garspriocanna 15.7 agus 15.8 agus sprioc 15.9 d’infheistíocht TC-C15-i03: Iarnród Éadrom Idirthurais Odivelas – Loures, comhchuid 15: Soghluaisteacht Inbhuanaithe; sprioc 15.11 agus an tuairisc ar infheistíocht faoi seach TC-C15-i04: Mearbhealach Busanna Boavista – Império, faoi chomhchuid 15 Soghluaisteacht inbhuanaithe. Baineann sé freisin le spriocanna 16.5 agus 16.6 d’infheistíocht TD-C16-i02: Aistriú Digiteach Fiontar faoi chomhchuid 16: Fiontair 4.0. Baineann sé freisin le garsprioc 17.9 d’infheistíocht TD-C17-i01: Córais Faisnéise um Bainistíocht Airgeadais Phoiblí faoi chomhchuid 17: Cáilíocht agus Inbhuanaitheacht an Airgeadais Phoiblí. Baineann sé freisin le spriocanna 20.4, 20.5 agus 20.6 d’infheistíocht TD-C20-i01: An taistriú digiteach san oideachas faoi chomhchuid 20 – An Scoil Dhigiteach. Ar an mbonn sin, d’iarr an Phortaingéil athruithe a dhéanamh agus síneadh a chur le hamlíne cur chun feidhme na ngarspriocanna agus na spriocanna réamhluaite, agus ba cheart an Cinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a leasú dá réir.

(22)Mhínigh an Phortaingéil freisin nach féidir infheistíocht RE-C03-i02: Inrochtaineacht 360°, faoi chomhchuid 3: Freagairtí Sóisialta, a bhaint amach a thuilleadh laistigh d’amlíne an phlean téarnaimh agus athléimneachta bunaidh toisc go measann an Phortaingéil gur gá na bardasachtaí a bheith ag comhordú na hinfheistíochta sin agus thóg sé am dóibh a bheith in ann na freagrachtaí faoi seach a ghlacadh orthu féin. Baineann sé sin le cur siar sprioc 3.6 d’infheistíocht RE-C03-i02: Inrochtaineacht 360°, faoi chomhchuid 3: Freagairtí Sóisialta. Ar an mbonn sin, d’iarr an Phortaingéil síneadh a chur leis an amlíne cur chun feidhme agus an tathrú réamhluaite a dhéanamh, agus ba cheart an Cinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a leasú dá réir.

(23)Mhínigh an Phortaingéil nach féidir infheistíocht RE-C05-i06: Caipitliú cuideachtaí agus athléimneacht airgeadais/Banco Português de Fomento, faoi chomhchuid 5: Infheistíocht agus Nuálaíocht, a bhaint amach a thuilleadh laistigh d’amlíne an phlean téarnaimh agus athléimneachta bunaidh i bhfianaise na moilleanna a eascraíonn as dálaí maicreacnamaíocha agus as an méadú ar an éiginnteacht. Baineann sé sin le sprioc 5.29 a chur siar, agus sprioc idirmheánach nua a thabhairt isteach, sprioc 5.43 infheistíochta RE-C05-i06: Caipitliú cuideachtaí agus athléimneacht airgeadais/Banco Português de Fomento, faoi chomhchuid 5: Infheistíocht agus Nuálaíocht. Ar an mbonn sin, d’iarr an Phortaingéil síneadh a chur leis an amlíne cur chun feidhme agus an tathrú réamhluaite a dhéanamh, agus ba cheart an Cinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a leasú dá réir.

(24)Mhínigh an Phortaingéil freisin nach féidir infheistíocht RE-C06-i02: Gealltanas maidir le Fostaíocht Inbhuanaithe, faoi chomhchuid 6: a bhaint amach a thuilleadh laistigh d’amlíne an phlean téarnaimh agus athléimneachta bunaidh. Mar thoradh ar théarnamh níos tapúla ná mar a bhíothas ag súil leis ar an margadh saothair, bhí líon níos lú oibrithe ag baint tairbhe as an infheistíocht sin. Chun níos mó daoine a shroicheadh agus chun tionchar níos mó a imirt, d’iarr an Phortaingéil tréimhse cur chun feidhme níos faide don infheistíocht sin. Baineann sé sin le sprioc 6.5 a chur siar, agus an leasú ar an tuairisc ar infheistíocht faoi seach RE-C06-i02: Gealltanas maidir le Fostaíocht Inbhuanaithe, faoi chomhchuid 6: Cáilíochtaí agus Scileanna. Ar an mbonn sin, d’iarr an Phortaingéil síneadh a chur leis an amlíne cur chun feidhme agus an tathrú réamhluaite a dhéanamh, agus ba cheart an Cinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a leasú dá réir.

(25)Mhínigh an Phortaingéil nach féidir infheistíocht RE-C09-i01: Plean Réigiúnach um Éifeachtúlacht Uisce don Algarve, faoi chomhchuid 9: Bainistiú Uisce, a bhaint amach a thuilleadh laistigh d’amlíne an phlean téarnaimh agus athléimneachta bunaidh mar gheall ar mhoilleanna de bharr seachadadh déanach písiméadar agus an gá atá lena suiteáil níos doimhne mar gheall ar an triomach tromchúiseach. Baineann sé sin le sprioc 9.1, garsprioc 9.5, garsprioc 9.6 agus garsprioc 9.7 a chur siar, agus an leasú ar an tuairisc ar infheistíocht faoi seach RE-C09-i01: Plean Réigiúnach um Éifeachtúlacht Uisce don Algarve, faoi chomhchuid 9: Bainistiú Uisce. Ar an mbonn sin, d’iarr an Phortaingéil síneadh a chur leis an amlíne cur chun feidhme agus an tathrú réamhluaite a dhéanamh, agus ba cheart an Cinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a leasú dá réir.

(26)Mhínigh an Phortaingéil nach féidir infheistíocht RE-C02-i05: Stoc tithíochta poiblí inacmhainne, comhchuid 2: Tithíocht, a bhaint amach ina hiomláine a thuilleadh i bhformáid an phlean téarnaimh agus athléimneachta bunaidh. Mar thoradh ar shuaitheadh sa slabhra soláthair agus ar bhoilsciú ard, cuireadh moill ar an gcur chun feidhme gan aon athrú ar uaillmhian na hinfheistíochta sin agus ar an spriocdháta deiridh a ghabhann léi. Baineann sé sin le laghdú spriocanna idirmheánacha 2.21, 2.22, 2.23 agus 2.24 d’infheistíocht RE-C02-i05: Stoc tithíochta poiblí inacmhainne, comhchuid 2: Tithíocht. Ar an mbonn sin, d’iarr an Phortaingéil na spriocanna réamhluaite a laghdú agus na hathruithe réamhluaite a dhéanamh, agus ba cheart an Cinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a leasú dá réir.

(27)Mhínigh an Phortaingéil nach féidir infheistíocht TD-C16-i03: Catalaíoch don Aistriú Digiteach Fiontar, faoi chomhchuid 16: Fiontair 4.0, a bhaint amach ina hiomláine a thuilleadh de réir sceideal an phlean téarnaimh agus athléimneachta bunaidh mar gheall ar dheacrachtaí teicniúla agus dlíthiúla, ach gan athruithe ar an spriocdháta a ghabhann léi. Baineann sé sin le cur siar gharsprioc 16.14 d’infheistíocht TD-C16-i03: Catalaíoch don Aistriú Digiteach Fiontar, faoi chomhchuid 16: Fiontair 4.0. Ar an mbonn sin, d’iarr an Phortaingéil síneadh a chur le hamlíne cur chun feidhme na garsprice réamhluaite, agus ba cheart an Cinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a leasú dá réir.

(28)Mhínigh an Phortaingéil nach féidir infheistíocht TD-C19-i04: Bonneagar digiteach criticiúil atá éifeachtúil, slán agus comhroinnte, faoi chomhchuid 19: Riarachán Poiblí Digiteach, a bhaint amach ina hiomláine a thuilleadh de réir sceideal an phlean téarnaimh agus athléimneachta bunaidh mar gheall ar shuaitheadh sa slabhra soláthair, ach gan athruithe ar an spriocdháta a ghabhann léi. Baineann sé sin le cur siar gharsprioc 19.12 d’infheistíocht TD-C19-i04: Bonneagar digiteach criticiúil atá éifeachtúil, slán agus comhroinnte, faoi chomhchuid 19: Riarachán Poiblí Digiteach. Ar an mbonn sin, d’iarr an Phortaingéil síneadh a chur le hamlíne cur chun feidhme na garsprice réamhluaite, agus ba cheart an Cinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a leasú dá réir.

(29)Mhínigh an Phortaingéil nach féidir sé bheart a bhaint amach a thuilleadh le huaillmhian an phlean téarnaimh agus athléimneachta bunaidh mar gheall ar shuaitheadh sa slabhra soláthair agus ar bhoilsciú ard. Baineann sé sin le laghdú sprioc 2.6 d’infheistíocht RE-C02-i02: Deontas Náisiúnta maidir le Cóiríocht Éigeandála agus Shealadach, faoi chomhchuid 2: Tithíocht; le sprioc 2.9 a bhaint, bunlíne sprioc 2.10 a athrú, sprioc 2.11 a laghdú agus leasú ar an tuairisc ar infheistíocht faoi seach RE-C02-i03-RAM: Soláthar tithíochta sóisialta i Réigiún Féinrialaitheach Mhaidéara a neartú, faoi chomhchuid 2: Tithíocht; le sprioc 2.15 a bhaint, spriocanna 2.16, 2.17 agus 2.18 a laghdú agus leasú ar an tuairisc ar infheistíocht RE-C02-i04-RAA: Dálaí tithíochta a mhéadú i stoc tithíochta Réigiún Féinrialaitheach na nAsór, faoi chomhchuid 2: Tithíocht. Baineann sé sin freisin le laghdú sprioc 5.21 d’infheistíocht RE-C05-i05-RAA: Téarnamh Eacnamaíoch Thalmhaíochta na nAsór, faoi chomhchuid 5: Infheistíocht agus Nuálaíocht. Baineann sé sin freisin le laghdú sprioc 14.3 d’infheistíocht TC-C14-i01: Hidrigin agus gáis in-athnuaite, faoi chomhchuid 14 Hidrigin agus Fuinneamh In-athnuaite. Baineann sé sin freisin laghdú spriocanna 16.8 agus 16.10 agus le leasú ar an tuairisc ar infheistíocht faoi seach TD-C16-i02: Aistriú Digiteach Fiontar faoi chomhchuid 16: Fiontair 4.0. Ar an mbonn sin, d’iarr an Phortaingéil na spriocanna réamhluaite a laghdú agus na hathruithe réamhluaite a dhéanamh, agus ba cheart an Cinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a leasú dá réir.

(30)Mhínigh an Phortaingéil freisin nach féidir infheistíocht RE-C03-i04-RAA: an Straitéis Réigiúnach maidir leis an Bhochtaineacht agus an tEisiamh Sóisialta a Chomhrac a Chur Chun Feidhme, faoi chomhchuid 3: Freagairtí Sóisialta, a bhaint amach ina hiomláine a thuilleadh le huaillmhian an phlean téarnaimh agus athléimneachta bunaidh. Tháinig laghdú níos mó ná mar a bhí coinne leis ar an líon daoine a chumhdaítear le hioncam cuimsithe shóisialta, is é sin na daoine sin atá incháilithe don infheistíocht seo. Baineann sé sin le laghdú sprioc 3.12 d’infheistíocht RE-C03-i04-RAA: an Straitéis Réigiúnach maidir leis an Bhochtaineacht agus an tEisiamh Sóisialta a Chomhrac a Chur Chun Feidhme, faoi chomhchuid 3: Freagairtí Sóisialta. Ar an mbonn sin, d’iarr an Phortaingéil an sprioc réamhluaite a laghdú agus an tathrú réamhluaite a dhéanamh, agus ba cheart an Cinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a leasú dá réir.

(31)Mhínigh an Phortaingéil freisin nach féidir infheistíocht TD-C16-i01: Cumhachtú Digiteach Fiontar, faoi chomhchuid 16: Fiontair 4.0 insroichte, a bhaint amach ina hiomláine a thuilleadh le huaillmhian an phlean téarnaimh agus athléimneachta bunaidh mar gheall ar fhadhbanna idir-inoibritheachta teicniúla gan choinne agus rannpháirtíocht oiliúna níos ísle ná mar a bhíothas ag súil léi. Baineann sé sin laghdú sprioc 16.4 agus le leasú ar an tuairisc ar infheistíocht faoi seach TD-C16-i01: Cumhachtú Digiteach Fiontar, faoi chomhchuid 16: Fiontair 4.0. Ar an mbonn sin, d’iarr an Phortaingéil an sprioc réamhluaite a laghdú agus an tathrú réamhluaite a dhéanamh, agus ba cheart an Cinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a leasú dá réir.

(32)Mhínigh an Phortaingéil freisin nach féidir infheistíocht TD-C19-i07: Riarachán poiblí a chumhachtaítear luach poiblí a chruthú, faoi chomhchuid 19: Riarachán Poiblí Digiteach, a bhaint amach ina hiomláine a thuilleadh le huaillmhian an phlean téarnaimh agus athléimneachta bunaidh. Bhí níos mó daoine ar scor ná mar a bhí coinne leis agus bhí moill ar thógáil na n-ionad oiliúna, rud a d’fhág gurbh ann do níos lú rannpháirtithe san oiliúint. Baineann sé sin le laghdú sprioc 19.21 d’infheistíocht TD-C19-i07: Riarachán poiblí a chumhachtaítear luach poiblí a chruthú, faoi chomhchuid 19: Riarachán Poiblí Digiteach.

(33)Mhínigh an Phortaingéil freisin nach féidir infheistíocht RE-C01-i04: Trealamh d’ospidéil nua in Seixal, Sintra agus Oirthear Liospóin, faoi chomhchuid 1: Seirbhís Náisiúnta Sláinte, a bhaint amach ina hiomláine a thuilleadh san fhormáid a bhí beartaithe sa phlean téarnaimh agus athléimneachta bunaidh. Mar gheall ar an mboilsciú agus ar shuaitheadh sa slabhra soláthair chomh maith le dlíthíocht maidir le bronnadh na dtionscadal tógála, bhí moill shuntasach ar thógáil ospidéil Sintra agus Oirthear Liospóin. Tá iarrtha ag an bPortaingéil go dtacódh an infheistíocht sin le cuid de thógáil Ospidéal Oirthear Liospóin (seachas trealamh áirithe amháin a mhaoiniú) agus go maoineodh sí trealamh na n-ospidéal eile i Liospóin agus i gceantar Vale to Tejo. Baineann sé sin le garsprioc 1.26 a leasú, garsprioc nua a thabhairt isteach, garsprioc 1.40, leasú na tuairisce ar infheistíocht faoi seach RE-C01-i04: Trealamh d’ospidéil nua in Seixal, Sintra agus Oirthear Liospóin agus a hainm a athrú go ‘RE-C01-i04: Tógáil Ospidéal Oirthear Liospóin agus Trealamh d’ospidéil nua in Seixal, Sintra, Oirthear Liospóin agus Vale do Tejo’. Ar an mbonn sin, d’iarr an Phortaingéil an tathrú réamhluaite a dhéanamh, agus ba cheart an Cinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a leasú dá réir.

(34)Mhínigh an Phortaingéil nach féidir dhá bheart a bhaint amach a thuilleadh ina mbunfhormáid gan aon tionchar ar a n-uaillmhian mar gheall ar shrianta ar an slabhra soláthair agus ar phraghsanna níos airde, rud a d’fhág go raibh tairiscintí gan aon rannpháirtithe ann. Baineann sé sin le leasú sprioc 3.13 d’infheistíocht RE-C03-i04-RAA: an Straitéis Réigiúnach maidir leis an Bhochtaineacht agus an tEisiamh Sóisialta a Chomhrac a Chur Chun Feidhme, faoi chomhchuid 3: Freagairtí Sóisialta, ionas go mbeidh an líon céanna áiteanna athshlánaithe á thairiscint in dhá fhoirgneamh seachas i dtrí fhoirgneamh. Baineann sé sin freisin le leasú garsprioc 10.5 d’infheistíocht TC-C10-i03: Lárionad Oibríochtaí um Chosaint an Atlantaigh agus ardán cabhlaigh, faoi chomhchuid 10 mar ní gá na feithiclí a fháil chun iad a oibriú. Ar an mbonn sin, d’iarr an Phortaingéil an gharspriocanna agus an sprioc réamhluaite a leasú agus na hathruithe réamhluaite a dhéanamh, agus ba cheart an Cinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a leasú dá réir.

(35)Mhínigh an Phortaingéil nach féidir trí bheart a bhaint amach a thuilleadh mar a tuairiscíodh ar dtús mar gheall ar an mboilsciú. Baineann sé sin le leasú garsprioc 1.18 d’infheistíocht RE-C01-i01: Seirbhísí cúraim sláinte príomhúil le níos mó freagraí, faoi chomhchuid 1: Seirbhís Náisiúnta Sláinte, chun athbhreithniú a dhéanamh ar na figiúirí tacaíochta a leithdháiltear ar fhobhearta, figiúirí a luaitear sa tuairisc uirthi. Baineann sé sin le leasú sprioc 1.21 d’infheistíocht RE-C01-i02: Líonra Náisiúnta um Chúram Leanúnach Comhtháite agus Líonra Náisiúnta um Chúram Maolaitheach faoi chomhchuid 1: Seirbhís Náisiúnta Sláinte, chun athbhreithniú a dhéanamh ar na figiúirí tacaíochta a leithdháiltear ar fhobhearta, figiúirí a luaitear sa tuairisc uirthi. Baineann sé sin leis na figiúirí tacaíochta a leithdháiltear ar fhobhearta a bhaint, rudaí a luaitear i sprioc 1.30 d’infheistíocht RE-C01-i05-RAM: Seirbhís Sláinte Réigiúnach Mhaidéara a Neartú, faoi chomhchuid 1: Seirbhís Náisiúnta Sláinte. Baineann sé sin le leasú sprioc 8.13 d’infheistíocht RE C08-i05: An Clár um Níos Mó Foraoisí, faoi chomhchuid 8: Foraoisí, chun na costais a luaitear ina tuairisc a athbhreithniú. Ar an mbonn sin, d’iarr an Phortaingéil an gharsprioc agus na spriocanna réamhluaite a leasú agus athbhreithniú a dhéanamh ar na figiúirí a thagraíonn don tacaíocht a leithdháiltear ar fho-bhearta sonracha, agus ba cheart an Cinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a leasú dá réir.

(36)Mhínigh an Phortaingéil nach féidir cúig bheart déag a bhaint amach a thuilleadh ina bhformáid bhunaidh toisc gur gá gnéithe áirithe de na bearta a mhodhnú nó a thréigean chun réitigh níos leordhóthanaí nó níos éifeachtúla a chur chun feidhme mar gheall ar dheacrachtaí dlíthiúla nó teicniúla gan choinne nach raibh smacht ag na húdaráis orthu. Baineann sé sin le: leasú na tuairisce ar infheistíocht RE-C01-i02: An Líonra Náisiúnta um Chúram Comhtháite Leanúnach agus An Líonra Náisiúnta um Chúram Maolaitheach, faoi chomhchuid 1: Seirbhís Náisiúnta Sláinte. Baineann sé sin le sprioc 2.2, sprioc 2.3 a leasú agus sprioc nua 2.29 a chur le hinfheistíocht RE-C02-i01: An Clár Tacaíochta um Rochtain ar Thithíocht, faoi chomhchuid 2: Tithíocht. Baineann sé sin le sprioc 3.4 d’infheistíocht RE-C03-i01 a leasú: Glúin nua trealaimh agus freagairtí sóisialta, faoi chomhchuid 3: Freagairtí sóisialta. Baineann sé sin le tuairisc ar infheistíocht RE-C06-i02 a leasú: Gealltanas maidir le dífhostaíocht inbhuanaithe, faoi chomhchuid 6: Cáilíochtaí agus scileanna. Baineann sé sin le sprioc 6.11 agus an tuairisc ar infheistíocht faoi seach RE-C06-i05-RAA a leasú: Cáilíocht Aosach agus Foghlaim ar Feadh an tSaoil (ARA), faoi chomhchuid 6: Cáilíochtaí agus scileanna. Baineann sé sin leis an tuairisc ar Infheistíocht RE-C09-i02 a leasú: Fiontar ilchuspóireach hiodrálach Crato, faoi chomhchuid 9: Bainistiú Uisce. Baineann sé sin le sprioc 10.3 d’infheistíocht TC-C10-i01 a leasú: An Mol Gorm, Líonra Bonneagair don Gheilleagar Gorm, faoi chomhchuid 10: An fharraige. Baineann sé sin le garsprioc 10.10 agus an tuairisc ar infheistíocht faoi seach TC-C10-i04-RAA a leasú: Forbairt an ‘Cluster do Mar dos Açores’, faoi chomhpháirt 10. Baineann sé sin leis an tuairisc ar infheistíocht TC-C14-i01 a leasú: Hidrigin agus gáis in-athnuaite, faoi chomhchuid 14: Hidrigin agus foinsí in-athnuaite fuinnimh. Baineann sé sin le garsprioc 14.12 agus an tuairisc ar infheistíocht faoi seach TC-C14-i03-RAA a leasú: An taistriú fuinnimh sna hAsóir, faoi chomhchuid 14: Hidrigin agus foinsí in-athnuaite fuinnimh. Baineann sé sin le garsprioc 15.9 agus an tuairisc ar infheistíocht faoi seach TC-C15-i03 a leasú: Iarnróid Éadrom Idirthurais Odivelas – Loures, faoi chomhchuid 15: Soghluaisteacht inbhuanaithe. Baineann sé sin leis an tuairisc ar infheistíocht TC-C15-i04 a leasú: Mearbhealach Busanna Boavista-Império, faoi chomhchuid 15: Soghluaisteacht Inbhuanaithe. Baineann sé sin le sprioc 16.2, sprioc 16.3 agus an tuairisc ar infheistíocht faoi seach TD-C16-i01 a leasú: Cumhachtú Digiteach Fiontar, faoi chomhchuid 16: Fiontair 4.0. Baineann sé sin le spriocanna 16.6, 16.8 agus an tuairisc ar infheistíocht faoi seach TD-C16-i02 a leasú: Aistriú Digiteach Fiontar, faoi chomhchuid 16: Fiontair 4.0. Baineann sé sin le garsprioc 19.17 d’infheistíocht TD-C19-i05 a leasú: Aistriú digiteach riarachán poiblí Mhaidéara, faoi chomhchuid 19: Riarachán Poiblí Digiteach. Ar an mbonn sin, d’iarr an Phortaingéil na garspriocanna, na spriocanna agus na tuairiscí infheistíochta réamhluaite a leasú agus na hathruithe réamhluaite a dhéanamh, agus ba cheart an Cinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a leasú dá réir sin.

(37)Mhínigh an Phortaingéil freisin maidir le hinfheistíocht RE-C06-i01: Nuachóiriú soláthair agus institiúidí gairmoideachais agus gairmoiliúna, faoi chomhchuid 6: Cáilíochtaí agus Scileanna, nach féidir í a bhaint amach a thuilleadh ina formáid bhunaidh gan aon tionchar ar a huaillmhian. Mar gheall ar phaindéim COVID-19, d’fhág oibrithe turasóireachta ardoilte agus anois ní mór oiliúint a chur ar oibrithe turasóireachta nua. Ar an gcúis sin, cuireadh leis an infheistíocht an deis tacú leis an ngairmoiliúint in earnáil na turasóireachta. Baineann sé sin le spriocanna 6.3, 6.4 agus an tuairisc ar infheistíocht faoi seach RE-C06-i01 a leasú: Nuachóiriú soláthair agus institiúidí gairmoideachais agus gairmoiliúna, faoi chomhchuid 6: Cáilíochtaí agus Scileanna. Ar an mbonn sin, d’iarr an Phortaingéil na spriocanna réamhluaithe agus an tuairisc réamhluaithe ar an infheistíocht a leasú agus na hathruithe réamhluaite a dhéanamh, agus ba cheart an Cinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a leasú dá réir sin.

(38)Mhínigh an Phortaingéil go ndearnadh cúig bheart a mhodhnú toisc go bhfuil roghanna malartacha níos fearr ann chun an beart a chur chun feidhme ar mhaithe le huaillmhian bhunaidh an bhirt a bhaint amach. Baineann sé sin le leasú a dhéanamh ar spriocanna 2.25, 2.26, 2.27, 2.28 agus an tuairisc ar an infheistíocht: RE-C02-i06: Cóiríocht mac léinn ar phraghsanna inacmhainne, faoi chomhchuid 2: Tithíocht, ionas gur féidir lóistín a ligean ar cíos do thaighdeoirí, do mhúinteoirí, d’fhoireann neamhtheagaisc na n-institiúidí ardoideachais chomh luath agus a chomhlíonfar riachtanais chóiríochta na mac léinn. Baineann sé sin freisin le leasú a dhéanamh ar sprioc 8.11 d’infheistíocht RE-C08-i04: Modhanna chun dóiteáin tuaithe a chosc agus a chomhrac, faoi chomhchuid 8, Foraoisí, chun trí héileacaptar mheánmhéide le haghaidh comhraiceoirí dóiteáin a cheannach in ionad ceithre cinn éadroma, rud a mhéadaíonn an acmhainneacht fhoriomlán comhraicthe dóiteáin. Baineann sé sin leis an tuairisc ar infheistíocht TC-C11-i01 a leasú: An tionscal a Dhícharbónú, faoi chomhchuid 11: An tionscal a Dhícharbónú, ionas go mbeifear in ann glao ar thairiscintí a sheoladh nuair is gá agus ní go bliantúil amháin. Baineann sé sin le sprioc 20.11, sprioc 20.12 agus an tuairisc ar infheistíocht faoi seach TD-C20-i02-RAA a leasú: An tOideachas Digiteach (na hAsóir), faoi chomhchuid 20 An Scoil Dhigiteach, chun gur féidir scáileáin idirghníomhacha a cheannach in ionad teilgeoirí agus deireadh a chur leis an oibleagáid neamhriachtanach cuimhne agus bogearraí RAM a uasghrádú. Ar an mbonn sin, d’iarr an Phortaingéil na garspriocanna, na spriocanna agus na tuairiscí infheistíochta réamhluaite a leasú agus na hathruithe réamhluaite a dhéanamh, agus ba cheart an Cinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a leasú dá réir sin.

(39)Measann an Coimisiún, leis na cúiseanna arna gcur chun cinn ag an bPortaingéil, go bhfuil údar maith leis an nuashonrú de bhun Airteagal 18(2) de Rialachán (AE) 2021/241 agus leis an leasú de bhun Airteagal 21(2) den Rialachán sin.

Ceartúcháin ar earráidí cléireachais

(40)Sainaithníodh 138 earráid chléireachais i dtéacs an Chinnidh Cur Chun Feidhme ón gComhairle, lena ndéantar difear do 79 ngarsprioc agus sprioc agus do 46 bheart. Ba cheart an Cinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a leasú chun na hearráidí cléireachais sin a cheartú, earráidí nach léiríonn ábhar an phlean téarnaimh agus athléimneachta a cuireadh faoi bhráid an Choimisiúin an 22 Aibreán 21, mar a comhaontaíodh idir an Coimisiún agus an Phortaingéil. Baineann na hearráidí cléireachais sin leis na bearta seo a leanas agus lena ngarspriocanna agus a spriocanna. Sprioc 1.3 agus an tuairisc ar athchóiriú faoi seach RE-r01: Athchóiriú cúraim sláinte phríomhúil faoi chomhchuid 1: Seirbhís Náisiúnta Sláinte; garsprioc 1.12 d’athchóiriú RE-r03: An tathchóiriú ar shamhail rialachais na n-ospidéal poiblí a thabhairt chun críche, faoi chomhchuid 1: Seirbhís Náisiúnta Sláinte; sprioc 1.14, sprioc 1.15, garsprioc 1.17 agus garsprioc 1.18 d’infheistíocht RE-C01-i01: Seirbhísí cúraim sláinte phríomhúil le níos mó freagraí, faoi chomhchuid 1: Seirbhís Náisiúnta Sláinte; sprioc 1. 27, sprioc 1.30 agus an tuairisc ar infheistíocht faoi seach RE-C01-i05-RAM: Seirbhís Sláinte Réigiúnach Mhaidéara a Neartú, faoi chomhchuid 1: Seirbhís Náisiúnta Sláinte; an tuairisc ar infheistíocht RE-C01-i07-RAM: Digitiú Sheirbhís Sláinte Réigiúnach Mhaidéara, faoi chomhchuid 1: Seirbhís Náisiúnta Sláinte; sprioc 1.38 d’infheistíocht RE-C01-i09: Córas Tacaíochta Uilíoch don Saol Gníomhach, faoi chomhchuid 1: Seirbhís Náisiúnta Sláinte. Baineann na hearráidí cléireachais sin freisin le sprioc 2.2 agus sprioc 2.3 d’infheistíocht RE-C02-i01: An Clár Tacaíochta um Rochtain ar Thithíocht, faoi chomhchuid 2: Tithíocht; spriocanna 2.4, 2.5, 2.6, 2.7, 2.8 agus an tuairisc ar infheistíocht faoi seach RE-C02-i02 a leasú: Deontas Náisiúnta maidir le Cóiríocht Éigeandála agus Shealadach, faoi chomhchuid 2: Tithíocht; sprioc 2.10 agus sprioc 2.11 d’infheistíocht RE-C02-i03-RAM: Soláthar tithíochta sóisialta i Réigiún Féinrialaitheach Mhaidéara a neartú, faoi chomhchuid 2: Tithíocht; sprioc 2.16, sprioc 2.18 agus an tuairisc ar infheistíocht faoi seach RE-C02-i04-RAA: Dálaí tithíochta a mhéadú i stoc tithíochta Réigiún Féinrialaitheach na nAsór, faoi chomhchuid 2: Tithíocht; spriocanna 2.25, 2.26, 2.27 agus 2.28 d’infheistíocht RE-C02-i06: Cóiríocht mac léinn ar phraghsanna inacmhainne, faoi chomhchuid 2: Tithíocht. Baineann na hearráidí cléireachais sin freisin le sprioc 3.4, sprioc 3.5 agus an tuairisc ar infheistíocht faoi seach RE-C03-i01: Glúin nua trealaimh agus freagairtí sóisialta, faoi chomhchuid 3: Freagairtí Sóisialta; an tuairisc ar infheistíocht RE-C03-i02: Inrochtaineacht 360, faoi chomhchuid 3: Freagairtí Sóisialta; sprioc 3.10, sprioc 3.11, sprioc 3.27 agus an tuairisc ar infheistíocht faoi seach RE-C03-i03-RAM: Freagairtí sóisialta i Réigiún Féinrialaitheach Mhaidéara (ARM) a neartú, faoi chomhchuid 3: Freagairtí Sóisialta; sprioc 3.12, sprioc 3.13 agus an tuairisc ar infheistíocht faoi seach RE-C03-i04-RAA: An Straitéis Réigiúnach chun an Bhochtaineacht agus an tEisiamh Sóisialta a Chomhrac a chur i bhfeidhm, faoi Chomhchuid 3: Freagairtí Sóisialta; garsprioc 3.19 agus an tuairisc ar infheistíocht faoi seach RE-C03-i05: Ardán + Rochtain, faoi Chomhchuid 3: Freagairtí Sóisialta. Baineann na hearráidí cléireachais sin freisin le garsprioc 4.4, sprioc 4.5, sprioc 4.9, sprioc 4.10 agus an tuairisc ar infheistíocht faoi seach RE-C04-i01: Líonraí Cultúrtha agus an tAistriú Digiteach faoi chomhchuid 4: Cultúr; garsprioc 4.11 agus an tuairisc ar infheistíocht faoi seach RE-C04-i02: Oidhreacht Chultúrtha, faoi chomhchuid 4: Cultúr. Baineann na hearráidí cléireachais sin le: sprioc 5.5 agus an tuairisc ar infheistíocht faoi seach RE-C05-i01.01: Cláir Oibre/Comhghuaillithe don Nuálaíocht Ghnó a shlógadh, faoi chomhchuid 5: Infheistíocht agus Nuálaíocht; sprioc 5.7 agus an tuairisc ar infheistíocht faoi seach RE-C05-i01.02: Cláir Oibre/Comhghuaillithe Glasa don Nuálaíocht Ghnó, faoi chomhchuid 5: Infheistíocht agus Nuálaíocht; sprioc 5.9 agus an tuairisc ar infheistíocht faoi seach RE-C05-i02: Misean Comhéadain — athnuachan an líonra tacaíochta eolaíochta agus teicneolaíochta agus treoir maidir le creatlach tháirgiúil, faoi chomhpháirt 5: Infheistíocht agus Nuálaíocht; sprioc 5.13 agus an tuairisc ar infheistíocht faoi seach RE-C05-i03: Clár oibre taighde agus nuálaíochta don talmhaíocht inbhuanaithe, bia agus agra-tionscal, faoi chomhchuid 5: Infheistíocht agus Nuálaíocht; sprioc 5.17 agus an tuairisc ar infheistíocht faoi seach RE-C05-i04-RAA: Athchaipitliú Chóras Gnó na nAsór, faoi chomhchuid 5: Infheistíocht agus Nuálaíocht; sprioc 5.29 d’infheistíocht RE-C05-i06: Caipitliú cuideachtaí agus athléimneacht airgeadais/Banco Português de Fomento, faoi chomhchuid 5 Infheistíocht agus nuálaíocht. Baineann na hearráidí cléireachais sin le: an tuairisc ar athchóiriú RE-r14: Athchóiriú gairmoideachais agus gairmoiliúna, faoi chomhchuid 6: Cáilíochtaí agus Scileanna; sprioc 6.15 agus an tuairisc ar athchóiriú faoi seach Re-r16: Srianta a laghdú i ngairmeacha ardrialaithe, faoi chomhchuid 6: Cáilíochtaí agus Scileanna; an tuairisc ar an athchóiriú RE-C06-r17: Clár oibre chun obair chuibhiúil a chur chun cinn, faoi chomhchuid 6: Cáilíochtaí agus Scileanna; an tuairisc ar infheistíocht RE-C06-i01: Nuachóiriú soláthair agus institiúidí gairmoideachais agus gairmoiliúna, faoi chomhchuid 6: Cáilíochtaí agus Scileanna; sprioc 6.6 agus an tuairisc ar infheistíocht faoi seach RE-C06-i03: Dreasacht do dhaoine fásta, faoi chomhchuid 6: Cáilíochtaí agus Scileanna; sprioc 6.8, sprioc 6.9 agus an tuairisc ar infheistíocht faoi seach RE-C06-i04: Spreagadh na hóige — STEAM, faoi chomhchuid 6: Cáilíochtaí agus Scileanna; an tuairisc ar infheistíocht RE-C06-i05-RAA: Cáilíocht Aosach agus Foghlaim ar Feadh an tSaoil, faoi chomhchuid 6: Cáilíochtaí agus Scileanna. Baineann na hearráidí cléireachais seo freisin le spriocanna 7.1, 7.2 agus sprioc 7.3 d’infheistíocht RE-C07-i00: Síneadh a chur leis an líonra luchtaithe feithiclí leictreacha, faoi chomhchuid 7: Bonneagar; an tuairisc ar infheistíocht RE-C07-i02: Naisc atá in easnamh agus acmhainneacht an Líonra a mhéadú, faoi chomhchuid 7: Bonneagar; an tuairisc ar infheistíocht RE-C07-i03: Naisc thrasteorann, faoi chomhchuid 7: Bonneagar; an tuairisc ar RE-C07-i04: Limistéir Fáiltithe Gnó — Inrochtaineacht ar bhóithre, faoi chomhchuid 7: Bonneagar. Baineann na hearráidí cléireachais sin freisin le: sprioc 8.18 agus an tuairisc ar athchóiriú faoi seach Re-r20: Atheagrú ar an gCóras Clárlainne Talún agus Maoine agus ar an gCóras Faireacháin um Chumhdach Talún, faoi chomhchuid 8: Foraoisí; sprioc 8.1, sprioc 8.20 agus an tuairisc ar infheistíocht faoi seach RE-C08-i01: Claochlú Tírdhreacha i Limistéir Foraoise Leochaileacha, faoi chomhchuid 8: Foraoisí; sprioc 8.5, sprioc 8.6 agus an tuairisc ar infheistíocht faoi seach RE-C08-i02-RAA: Clárlann maoine tuaithe agus Córas Faireacháin um Chumhdach Talún, faoi chomhchuid 8: Foraoisí; sprioc 8.8, sprioc 8.9 agus an tuairisc ar infheistíocht faoi seach RE-C08-i03: Bristeacha bainistíochta breoslaí — príomhlíonra, faoi chomhchuid 8: Foraoisí; sprioc 8.11 d’infheistíocht RE-C08-i04: Modhanna chun dóiteáin tuaithe a chosc agus a chomhrac, faoi chomhchuid 8: Foraoisí; sprioc 8.13, sprioc 8.16, sprioc 8.21 agus an tuairisc ar infheistíocht faoi seach RE-C08-i05: An Clár um Níos Mó Foraoisí, faoi chomhchuid 8: Foraoisí. Baineann na hearráidí cléireachais sin freisin le sprioc 9.5 d’infheistíocht RE-C09-i01: Plean Réigiúnach Éifeachtúlachta Uisce san Algarve, faoi chomhchuid 9: Bainistiú Uisce; tuairisc ar infheistíocht RE-C09-i02: Fiontar ilchuspóireach hiodrálach Crato, faoi chomhchuid 9: Bainistiú Uisce; tuairisc ar infheistíocht RE-C09-i03-RAM: Plean maidir le héifeachtúlacht uisce agus córais soláthair agus uiscithe Mhaidéara a neartú, faoi chomhchuid 9: Bainistiú uisce. Baineann na hearráidí cléireachais sin freisin le garsprioc 10.9 agus garsprioc 10.10 d’infheistíocht TC-C10-i04-RAA: Forbairt an ‘Cluster do Mar dos Açores’, faoi chomhpháirt 10: An fharraige. Baineann na hearráidí cléireachais sin freisin le: an tuairisc ar infheistíocht TC-C14-i03-RAA: An taistriú fuinnimh sna hAsóir, faoi chomhchuid 14: Hidrigin agus Foinsí In-athnuaite Fuinnimh. Baineann na hearráidí cléireachais sin freisin leis an tuairisc ar infheistíocht TC-C15-i04: Mearbhealach Busanna Boavista – Império, faoi chomhchuid 15: Soghluaisteacht Inbhuanaithe; garsprioc 15.12 agus tuairisc ar infheistíocht faoi seach TC-C15-i05: An tiompar poiblí a dhícharbónú, faoi chomhchuid 15: Soghluaisteacht Inbhuanaithe. Baineann na hearráidí cléireachais sin freisin le: an tuairisc ar chomhchuid 16: Fiontair 4.0; sprioc 16.4 agus an tuairisc ar infheistíocht faoi seach TD-C16-i01: Cumhachtú Digiteach Fiontar, faoi chomhchuid 16: Fiontair 4.0; sprioc 16.6, sprioc 16.8, sprioc 16.11 agus tuairisc ar infheistíocht faoi seach TD-C16-i02-RAM: Aistriú Digiteach Fiontar, comhchuid 16: Fiontair 4.0; sprioc 16.14, sprioc 16.15 agus tuairisc ar infheistíocht faoi seach TD-C16-i03: An Catalaíoch don Aistriú Digiteach Fiontar, faoi chomhchuid 16: Fiontair 4.0. Baineann na hearráidí cléireachais sin freisin le: an tuairisc ar athchóiriú TD-r32: Nuachóiriú agus Simpliú na Bainistíochta Airgeadais Phoiblí, faoi chomhchuid 17: Cáilíocht agus Inbhuanaitheacht an Airgeadais Phoiblí; garsprioc 17.13 d’infheistíocht TD-C17-i01: Córais Faisnéise um Bainistíocht Airgeadais Phoiblí, faoi chomhchuid 17: Cáilíocht agus Inbhuanaitheacht an Airgeadais Phoiblí; garsprioc 17.21 d’infheistíocht TD-C17-i02: Nuachóiriú chórais faisnéise an Údaráis Cánach agus Custaim maidir le cánachas maoine tuaithe, faoi chomhchuid 17: Cáilíocht agus Inbhuanaitheacht an Airgeadais Phoiblí. Baineann na hearráidí cléireachais sin freisin leis an tuairisc ar an athchóiriú TD-r33: Ceartas eacnamaíoch agus timpeallacht ghnó, faoi chomhchuid 18: Ceartas Eacnamaíoch agus Timpeallacht Ghnó. Baineann na hearráidí cléireachais sin freisin le garsprioc 19.26 d’infheistíocht TD-C19-i01: Seirbhísí poiblí agus consalachta a athdhearadh, faoi chomhchuid 19: Riarachán Poiblí Digiteach; an tuairisc ar infheistíocht TD-C19-i03: An creat foriomlán cibearshlándála a neartú, faoi chomhchuid 19: Riarachán Poiblí Digiteach; an tuairisc ar infheistíocht TD-C19-i05: Aistriú digiteach riarachán poiblí Mhaidéara, faoi chomhchuid 19: Riarachán Poiblí Digiteach. Baineann na hearráidí cléireachais sin freisin le: sprioc 20.4 d’infheistíocht TD-C20-i01: Aistriú digiteach san oideachas, faoi chomhchuid 20: An Scoil Dhigiteach; sprioc 20.10, sprioc 20.13 agus tuairisc ar infheistíocht faoi seach TD-C20-i02-RAA: An toideachas digiteach (na hAsóir), faoi chomhchuid 20: An Scoil Dhigiteach; sprioc 20.17, garsprioc 20.18 agus tuairisc ar infheistíocht faoi seach TD-C20-i03-RAM: Dlús a chur le digitiú an oideachais i Réigiún Féinrialaitheach Mhaidéara, faoi chomhchuid 20: An Scoil Dhigiteach. Ní dhéanann ceartú na n-earráidí cléireachais uile réamhluaite difear do chur chun feidhme na mbeart lena mbaineann.

Caibidil REPowerEU bunaithe ar Airteagal 21c de Rialachán 2021/241

(41)I gcaibidil REPowerEU tá sé athchóiriú nua agus aon infheistíocht déag nua. Tá dhá athchóiriú tugtha isteach ag an bPortaingéil go háirithe chun bochtaineacht fuinnimh a chomhrac agus infheistíochtaí éifeachtúlachta fuinnimh a mhéadú. Is éard atá sa chéad cheann comhlacht a bhunú chun faireachán a dhéanamh ar staid na bochtaineachta fuinnimh, agus anailís agus forbairt a dhéanamh ar bheartais phoiblí chun í a dhíothú (RP-C21-r43: An Fhaireachlann Náisiúnta um Bochtaineacht Fuinnimh). Baineann an dara ceann le ‘spásanna Fuinnimh do Shaoránaigh’ a chruthú inar féidir le saoránaigh faisnéis agus comhairle a fháil maidir le conas bearta agus réitigh éagsúla a chur chun feidhme agus a úsáid lena bhfeabhsaítear éifeachtúlacht fuinnimh agus lena nglactar iompraíochtaí inbhuanaithe maidir le húsáid fuinnimh Athchóiriú RP-C21-r44: Ionaid ilfhreastail éifeachtúlachta fuinnimh a fhorbairt do shaoránaigh (Spásanna Fuinnimh do Shaoránaigh).

(42)Is é is aidhm d’athchóirithe eile i gcaibidil REPowerEU acmhainneacht fuinnimh in-athnuaite na Portaingéile a mhéadú. Baineann siad sin leis an athbhreithniú ar chreat rialála na líonraí náisiúnta tarchurtha agus dáileacháin gáis chun úsáid gás in-athnuaite a chur chun cinn (RP-C21-r46: Creat rialála maidir le hidrigin in-athnuaite); seoladh an chéad cheant le haghaidh ceannach láraithe bithmheatáin ag soláthróir mórdhíola na rogha deiridh agus glacadh plean gníomhaíochta chun an margadh bithmheatáin a fhorbairt (RP-C21-r47: An chéad cheant le haghaidh plean gníomhaíochta inbhuanaithe maidir le bithmheatán agus bithmheatán); simpliú na nósanna imeachta ceadúnaithe agus ceadanna le haghaidh tionscadail in-athnuaite agus oiliúint in uirlisí digiteacha chun na nósanna imeachta sin a láimhseáil (RP-C21-r48: Simpliú an chreata dhlíthiúil agus rialála is infheidhme maidir le tionscadail fuinnimh in-athnuaite) agus bunú tairisceana gairmoiliúna fadtéarmaí chun scileanna glasa a fhorbairt, a aithint, a bhailíochtú agus a dheimhniú d’oibrithe i réimsí an aistrithe fuinnimh agus na gníomhaíochta ar son na haeráide agus do dhaoine dífhostaithe (RP-C21-r45: Scileanna Glasa)

(43)Cuidíonn infheistíochtaí nua freisin chun forbairt a dhéanamh ar tháirgeadh fuinnimh in-athnuaite agus ar aistriú glas gheilleagar na Portaingéile. Baineann siad seo le: teicneolaíochtaí a fhorbairt chun táirgeadh fuinnimh in-athnuaite a mhéadú (RP-C21-i05: Tacaíocht d’Fhorbairt an Tionscail Ghlais); tacaíocht do staidéir theicniúla chun iniúchadh a dhéanamh ar acmhainneacht feirmeacha gaoithe amach ón gcósta fuinneamh a tháirgeadh (RP-C21-i07: Staidéir theicniúla maidir le hacmhainneacht fuinnimh amach ón gcósta); scéim dreasachta a bhunú chun córais giniúna agus stórála leictreachais in-athnuaite a shuiteáil le haghaidh féintomhaltais, chomh maith le suiteáil trealaimh chun uisce te a tháirgeadh agus teas a ghiniúint trí fhoinsí in-athnuaite fuinnimh a úsáid, ag teaghlaigh, micrifhiontair, fiontair bheaga agus mheánmhéide agus institiúidí neamhbhrabúis i Réigiún Féinrialaitheach Mhaidéara (RP-C21-i11-RAM – Córas dreasachtaí chun fuinneamh ó fhoinsí in-athnuaite a tháirgeadh agus a stóráil i Maidéara agus Porto Santo); scéim dreasachta a bhunú chun córais stórála fuinnimh in-athnuaite a cheannach agus a shuiteáil sna hAsóir (RP-C21-i10-RAA – Córas dreasachtaí chun córais stórála fuinnimh in-athnuaite a cheannach agus a shuiteáil); méadú ar sholúbthacht san eangach poiblí leictreachais, lena bhféadfar barrfheabhsú agus bainistiú solúbtha a dhéanamh ar an gcóras leictreachais, i bhfianaise an mhéadaithe a bhfuil coinne leis i dtáirgeadh agus i dtomhaltas leictreachais in-athnuaite freisin. (RP-C21-i08: Solúbthacht agus stóráil an líonra) agus ionad ilfhreastail a chruthú chun tionscadail táirgthe fuinnimh in-athnuaite a cheadúnú agus faireachán a dhéanamh orthu (RP-C21-i09: Ionad ilfhreastail um Cheadúnú agus Faireachán ar Thionscadail Fuinnimh In-athnuaite).

(44)Is é is aidhm d’infheistíochtaí eile an tiompar a dhícharbónú. Baineann siad seo le: busanna astaíochtaí nialasacha (leictreach nó hidrigin-bhreoslaithe) a cheannach agus stáisiúin luchtaithe/athbhreoslaithe a shuiteáil i Maidéara (RP-C21-i13-RAM: An tiompar poiblí a dhícharbónú) agus in Braga (RP-C21-i14: Mearbhealach Busanna - Braga); dhá bhád farantóireachta leictreacha a cheannach sna hAsóir (RP-C21-i15-RAA – Dhá bhád farantóireachta leictreacha a fháil); agus cáblach a oibriú i Nazaré (RP-C21-i16 — Cáblach Nazaré).

(45)Cuidíonn infheistíocht nua eile i gcaibidil RePowerEU le héifeachtúlacht fuinnimh i bhfoirgnimh a mhéadú, trí thacú le hoibreacha athchóirithe, lena n-áirítear acmhainneacht táirgeachta fuinnimh in-athnuaite a thógáil le haghaidh féintomhaltais, i bhfoirgnimh phoiblí i Maidéara (RP-C21-i04-RAM – Éifeachtúlacht fuinnimh i bhfoirgnimh phoiblí agus i saoráidí poiblí).

(46)Áirítear i gcaibidil REPowerEU freisin bearta méadaithe a dhéanann difear do chúig bheart faoi chomhchuid 11: An tionscal a dhícharbónú; comhchuid 13: Éifeachtúlacht Fuinnimh i bhFoirgnimh; comhchuid 14: Hidrigin agus Foinsí In-athnuaite Fuinnimh; agus comhchuid 15 Soghluaisteacht Inbhuanaithe. Leis na bearta méadaithe a áirítear sa chaibidil maidir le REPowerEU, tugtar isteach feabhas substainteach ar leibhéal uaillmhéine na mbeart atá san áireamh cheana féin sa phlean téarnaimh agus athléimneachta náisiúnta.

(47)Rinne an Coimisiún measúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe lena n-áirítear caibidil REPowerEU i gcomparáid leis na critéir mheasúnaithe a leagtar síos in Airteagal 19(3) de Rialachán 2021/241.

Freagairt chothrom lena gcuirtear leis na sé cholún

(48)I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (a) de Rialachán (AE) 2021/241, agus le critéar 2.1 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis, is é atá sa phlean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe lena n-áirítear caibidil REPowerEU, den chuid is mó (Rátáil A), freagairt chuimsitheach agus chothromaithe leormhaith ar an staid eacnamaíoch agus shóisialta, rud a rannchuidíonn go hiomchuí le gach ceann de na sé cholún dá dtagraítear in Airteagal 3 den Rialachán sin, agus na dúshláin shonracha atá os comhair an Bhallstáit lena mbaineann agus an leithdháileadh airgeadais don Bhallstát lena mbaineann á gcur san áireamh.

(49)Is freagairt chuimsitheach chothromaithe (Rátáil A) ar an staid eacnamaíoch agus shóisialta a bhí ann ag an am a bhí sa phlean téarnaimh agus athléimneachta bunaidh, rud a rannchuidiú go hiomchuí le gach ceann de na sé cholún dá dtagraítear in Airteagal 3 den Rialachán maidir leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a thuairiscítear in aithrisí 8 go 12 de Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle an 6 Iúil 2021.

(50)Cumhdaítear na sé cholún ar bhealach cuimsitheach leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe, lena n-áirítear caibidil REPowerEU, gan aon bheart bainte agus le líon suntasach comhpháirteanna ag tacú le níos mó ná colún amháin. Comhfhreagraíonn raon gníomhaíochtaí an phlean téarnaimh agus athléimneachta mhodhnaithe lena n-áirítear caibidil REPowerEU do chuspóirí na Saoráide, agus cothromaíocht fhoriomlán iomchuí ann idir colúin. Go háirithe, cuireann na bearta a áirítear i gcaibidil REPowerEU leis na colúin seo a leanas: an taistriú glas, an fás cliste, inbhuanaithe agus cuimsitheach, agus an comhtháthú sóisialta agus críochach.

Aghaidh a thabhairt ar na dúshláin uile nó ar fho-thacar suntasach de na dúshláin a shainaithnítear sna moltaí tírshonracha

(51)I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b) de Rialachán (AE) 2021/241 agus le critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis, meastar go rannchuideoidh an plean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe, lena n-áirítear caibidil REPowerEU, go héifeachtach chun aghaidh a thabhairt ar gach dúshlán nó ar fho-thacar suntasach dúshlán (Rátáil A) arna sainaithint sna moltaí tírshonracha ábhartha, a dhírítear chuig an bPortaingéil, lena n-áirítear gnéithe fioscacha díobh agus moltaí arna ndéanamh de bhun Airteagal 6 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011, nó dúshláin arna sainaithint i ndoiciméid ábhartha eile arna nglacadh go hoifigiúil ag an gCoimisiún i gcomhthéacs an tSeimeastair Eorpaigh.

(52)Go háirithe, cuirtear san áireamh sa phlean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe moltaí tír-shonracha a ghlac an Chomhairle go foirmiúil roimh an measúnú ar an bplean modhnaithe a rinne an Coimisiún. Ós rud é go ndearnadh an leithdháileadh uasta airgeadais don Phortaingéil a choigeartú suas agus gur méadaíodh méid an phlean tar éis iarraidh bhreise ar iasacht a bhfuil sé beartaithe í a úsáid go heisiach le haghaidh cuspóirí REPower, déantar moltaí struchtúracha uile 2022 agus 2023 a mheas sa mheasúnú foriomlán.

(53)Tar éis measúnú a dhéanamh ar an dul chun cinn atá déanta maidir le cur chun feidhme na moltaí tír-shonracha uile tráth a cuireadh isteach an plean téarnaimh agus athléimneachta náisiúnta modhnaithe, measann an Coimisiún nár cuireadh aon mholadh chun feidhme ina iomláine. Tá dul chun cinn suntasach déanta i ndáil leis an moladh maidir le feabhas a chur ar an rochtain atá ag gnólachtaí, go háirithe fiontair bheaga agus mheánmhéide ar leachtacht (Moladh Tírshonrach 3.1 2020).

(54)Áirítear leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe sraith fhairsing d’athchóirithe agus d’infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a rannchuidíonn le haghaidh a thabhairt go héifeachtach ar na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó ar fhothacar suntasach de na dúshláin sin a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a dhírigh an Chomhairle ar an bPortaingéil i gcomhthéacs an tSeimeastair Eorpaigh, chun feabhas a chur ar éifeachtacht na gcóras cánach agus cosanta sóisialta, agus chun inbhuanaitheacht fhadtéarmach an airgeadais phoiblí a chur chun cinn (Moladh Tírshonrach 1.5 2023; Moladh Tírshonrach 1.4 2022; Moladh Tírshonrach 2.2 2020; Moladh Tírshonrach 2.4 2019); feabhas a chur ar na dálaí le haghaidh aistriú chuig geilleagar ciorclach, go háirithe trí chosc, athchúrsáil agus athúsáid dramhaíola a mhéadú (Moladh Tírshonrach 3 2022 agus 2023); spleáchas ar bhreoslaí iontaise a laghdú (Moladh Tírshonrach 4.1 2022 agus 2023), lena n-áirítear in earnáil an iompair (Moladh Tírshonrach 4.2 2022); dlús a chur le húsáid foinsí in-athnuaite fuinnimh trí eangacha tarchurtha agus dáileacháin leictreachais a uasghrádú agus infheistíochtaí i stóráil leictreachais a chumasú (Moladh Tírshonrach 4.3 2022); nósanna imeachta ceadaithe a chuíchóiriú chun gur féidir táirgeadh fuinnimh in-athnuaite a fhorbairt a thuilleadh (Moladh Tírshonrach 4.2 2023; Moladh Tírshonrach 4.4 2022); an creat dreasachta le haghaidh éifeachtúlacht fuinnimh i bhfoirgnimh a neartú (Moladh Tírshonrach 4.6 2023; Moladh Tírshonrach 4.5 2022); athléimneacht an chórais sláinte a neartú (Moladh Tírshonrach 1.2 2020; Moladh Tírshonrach 1.2 2019); tacú leis an bhfostaíocht agus aghaidh a thabhairt ar dheighilt mhargadh an tsaothair (Moladh Tírshonrach 2.1 2020; Moladh Tírshonrach 2.1 2019); scileanna an daonra a fheabhsú, go háirithe scileanna digiteacha agus scileanna a theastaíonn ó mhargaí an tsaothair (Moladh Tírshonrach 2.3 2020; Moladh Tírshonrach 2.2 2019) agus na scileanna agus na hinniúlachtaí is gá don aistriú glas (Moladh Tírshonrach 4.7 2023); feabhas a chur ar leordhóthanacht agus éifeachtacht an líontáin sábháilteachta sóisialta (Moladh Tírshonrach 2.4 2019); borradh a chur faoi iomaíochas gnólachtaí (Moladh Tírshonrach 2.4 2020); rochtain gnólachtaí — go háirithe FBManna — ar leachtacht a fheabhsú (Moladh Tírshonrach 3.1 2020); infheistíocht a chothú in aistrithe glasa agus aistrithe digiteacha (Moladh Tírshonrach 1.2 2022; Moladh Tírshonrach 3.4 2020; Moladh Tírshonrach 3.3 2019); infheistíocht sa taighde agus sa nuálaíocht a chothú (Moladh Tírshonrach 3.1 2019); agus an tualach riaracháin agus rialála ar ghnólachtaí a laghdú (Moladh Tírshonrach 4.2 2019).

(55)Leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe tugtar isteach athchóiriú fioscach lena ndéantar athbhreithniú ar an gcóras sochar cánach agus lena mbunaítear aonad teicniúil nua chun meastóireacht agus faireachán a dhéanamh ar bheartais fhioscacha, lena n-áirítear sochair chánach (TD-C17-r40 — Simpliú an Chórais Cánach), agus athchóiriú ar shochair shóisialta lena dtugtar isteach sochar sóisialta aonair (RE-C03-r38: Simpliú agus Éifeachtacht an Chórais Slándála Sóisialta). Leis an dá athchóiriú sin, tugtar aghaidh ar Mholadh Tírshonrach 1 2022 agus 2023 maidir le beartais fhioscacha agus beartais cosanta sóisialta, chomh maith le hinbhuanaitheacht fhadtéarmach airgeadas poiblí na Portaingéile. Leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe, tugtar isteach freisin athchóiriú bainistithe dramhaíola lena mbunaítear creat dlíthiúil le haghaidh córas éarlaise agus aisíocaíochta le haghaidh pacáistí agus miotal (TC-C12-r39: An geilleagar ciorclach agus bainistiú dramhaíola níos éifeachtúla a chur chun cinn) lena dtugtar aghaidh ar Mholadh Tírshonrach 3 2022 agus 2023 maidir leis an aistriú chuig geilleagar ciorclach.

(56)I gcaibidil REPowerEU tugtar aghaidh ar fhothacar suntasach de na dúshláin a sainaithníodh sna moltaí tírshonracha a bhaineann leis an mbeartas fuinnimh agus leis an aistriú glas. Rannchuidíonn formhór bhearta REPowerEU le haghaidh a thabhairt ar Mholadh Tírshonrach 4.1 2022 agus 2023 maidir leis an ngá atá le spleáchas ar bhreoslaí iontaise a laghdú trí fhoinsí in-athnuaite fuinnimh a fhorbairt agus tríd an éileamh ar fhuinneamh a laghdú.

(57)Le caibidil REPowerEU tugtar isteach bearta lena dtugtar aghaidh go díreach ar Mholadh Tírshonrach 4.2 2022 maidir leis an ngá atá le hiompar a dhícharbónú, amhail an tiompar poiblí a dhícharbónú (RP-C21-i13-RAM: An tiompar poiblí a dhícharbónú); córas mear busanna astaíochtaí nialasacha a chur chun feidhme in Braga (RP-C21-i14: Mearbhealach Busanna Braga); dhá bhád farantóireachta leictreacha a cheannach sna hAsóir (RP-C21-i15-RAA: Dhá bhád farantóireachta leictreacha a fháil); agus cáblach a oibriú i Nazaré (RP-C21-i16: Cáblach Nazaré).

(58)Le caibidil REPowerEU, tugtar isteach freisin bearta lena dtugtar aghaidh ar Mholadh Tírshonrach 4.2 2023 agus 4.3 2022 maidir leis an ngá atá le dlús a chur le húsáid foinsí in-athnuaite fuinnimh, amhail: an tathbhreithniú ar chreat rialála na líonraí náisiúnta tarchurtha agus dáileacháin gáis chun úsáid gáis hidrigine in-athnuaite a chur chun cinn (RP-C21-r46: Creat rialála maidir le hidrigin in-athnuaite); plean gníomhaíochta a ghlacadh chun an margadh bithmheatáin a fhorbairt agus an chéad cheant chun bithmheatán a cheannach go lárnach a sheoladh (RP-C21-r47 An chéad cheant le haghaidh bithmheatán inbhuanaithe agus plean gníomhaíochta bithmheatáin); teicneolaíochtaí a fhorbairt chun táirgeadh fuinnimh in-athnuaite a mhéadú (RP-C21-i05: Tacaíocht d’Fhorbairt an Tionscail Ghlais); tacaíocht do staidéir theicniúla chun iniúchadh a dhéanamh ar acmhainneacht feirmeacha gaoithe amach ón gcósta fuinneamh a tháirgeadh (RP-C21-i07: Staidéir theicniúla maidir le hacmhainneacht fuinnimh amach ón gcósta); scéim dreasachta a bhunú chun córais stórála fuinnimh in-athnuaite a cheannach agus a shuiteáil sna hAsóir (RP-C21-i10-RAA: Córas dreasachtaí chun córais stórála fuinnimh in-athnuaite a cheannach agus a shuiteáil); scéim dreasachta a bhunú chun fuinnimh in-athnuaite a thairgeadh agus a stóráil i Maidéara (RP-C21-i11-RAM – Córas dreasachtaí chun fuinnimh in-athnuaite a thairgeadh agus a stóráil).

(59)Tugtar aghaidh freisin i gcaibidil REPowerEU ar Mholadh Tírshonrach 4.2 2023 agus 4.4 2022 maidir leis an ngá atá le nósanna imeachta ceadaithe le haghaidh foinsí in-athnuaite fuinnimh a chuíchóiriú leis na bearta seo a leanas: simpliú na gcreataí dlíthiúla agus rialála is infheidhme maidir le tionscadail fuinnimh in-athnuaite (RP-C14-r48: Simpliú an chreata dhlíthiúil agus rialála is infheidhme maidir le tionscadail fuinnimh in-athnuaite); agus ionad ilfhreastail a chruthú chun tionscadail táirgthe fuinnimh in-athnuaite a cheadúnú agus faireachán a dhéanamh orthu (RP-C21-i09: Ionad ilfhreastail um cheadúnú agus faireachán ar thionscadail fuinnimh in-athnuaite).

(60)Áirítear freisin sa chaibidil seo bearta lena dtugtar aghaidh ar Mholadh Tírshonrach 4.6 2023 agus 4.5 2022 maidir leis an ngá atá le éifeachtúlacht fuinnimh i bhfoirgnimh a chur chun cinn, amhail: feidhmíocht fuinnimh na saoráidí poiblí i Maidéara a fheabhsú (RP-C21-i04-RAM: Éifeachtúlacht fuinnimh i bhfoirgnimh phoiblí i Maidéara); atreisiú na n-infheistíochtaí i bhfeabhsú na héifeachtúlachta fuinnimh i bhfoirgnimh chónaithe (RP-C21-i02: Beart méadaithe: Éifeachtúlacht fuinnimh i bhfoirgnimh chónaithe) agus i bhfoirgnimh seirbhísí (RP-C21-i03: Beart méadaithe: Éifeachtúlacht fuinnimh i bhfoirgnimh a úsáidtear in earnáil na seirbhísí); agus ‘Siopaí Fuinnimh do Shaoránaigh’ a chruthú ar an leibhéal áitiúil inar féidir le saoránaigh faisnéis agus comhairle a fháil maidir le conas bearta éagsúla éifeachtúlachta fuinnimh a chur chun feidhme agus a úsáid, lena n-áirítear i gcás foirgneamh (RP-C21-r44: Ionaid ilfhreastail éifeachtúlachta fuinnimh a fhorbairt do shaoránaigh (Spásanna Fuinnimh do Shaoránaigh).

(61)Trí aghaidh a thabhairt ar na dúshláin réamhluaite, meastar go rannchuideoidh an plean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe leis na míchothromaíochtaí a cheartú, mar a shainaithnítear iad sna moltaí a rinneadh de bhun Airteagal 6 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 in 2019 agus 2023 ar míchothromaíochtaí iad atá ann sa Phortaingéil, go háirithe maidir le míchothromaíochtaí a bhaineann le fiachas rialtais, príobháideach agus seachtrach.

Cur leis an acmhainneacht fáis, le cruthú post agus le hathléimneacht eacnamaíoch, shóisialta agus institiúideach

(62)I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (c) de Rialachán (AE) 2021/241, agus le critéar 2.3 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis, meastar go mbeidh tionchar ard (Rátáil A) ag an bplean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe, lena n-áirítear caibidil REPowerEU, ar acmhainneacht fáis, cruthú post agus athléimneacht eacnamaíoch shóisialta agus institiúideach na Portaingéile a neartú, lena rannchuideofar le cur chun feidhme Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta, lena n-áirítear trí bheartais a chur chun cinn maidir le leanaí agus an óige, agus maidir le maolú a dhéanamh ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta ghéarchéim COVID-19, lena bhfeabhsófar, dá bhrí sin, an comhtháthú agus an cóineasú eacnamaíoch, sóisialta agus críochach laistigh den Aontas.

(63)Sa mheasúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta bunaidh, i gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (c) de Rialachán (AE) 2021/241, agus le critéar 2.3 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis, fuarthas amach go raibh coinne leis go mbeadh tionchar mór ag an bplean téarnaimh agus athléimneachta bunaidh ar acmhainneacht fáis, cruthú post agus athléimneacht eacnamaíoch, shóisialta agus institiúideach (Rátáil A) a neartú.

(64)Leanann an plean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe lena n-áirítear caibidil REPowerEU de rannchuidiú le comhtháthú eacnamaíoch agus aghaidh a thabhairt ar leochaileachtaí an gheilleagair. Meastar go dtiocfaidh an rannchuidiú is mó leis an bhfás agus leis an bhfostaíocht araon as infheistíochtaí agus athchóirithe a bhaineann leis an nuálaíocht, an oideachas, lena n-áirítear scileanna digiteacha agus gairmoiliúint, dícharbónú na tionsclaíochta, digitiú fiontar, caipitliú gnólachtaí agus tithíocht, atá neartaithe anois. Tá coinne leis freisin go gcuirfidh bearta i gcaibidil REPowerEU le fás inbhuanaithe. Is amhlaidh atá, mar shampla, i gcás na tacaíochta don gheilleagar glas, do scileanna glasa agus d’fhorbairt foinsí in-athnuaite fuinnimh.

(65)Leanann an plean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe lena n-áirítear caibidil REPowerEU de rannchuidiú le comhtháthú sóisialta. Áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta athbhreithnithe bearta suntasacha neartaithe chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin shóisialta sheanbhunaithe. Cumhdaítear leo sin freagrúlacht agus inrochtaineacht seirbhísí cúraim sláinte agus cúraim fhadtéarmaigh, agus rochtain ar thithíocht inacmhainne agus shóisialta. Ba cheart aghaidh a thabhairt ar leochaileachtaí sóisialta freisin trí réimse leathan seirbhísí sóisialta a sholáthar lena ndíreofar ar dhaoine scothaosta, ar dhaoine faoi mhíchumas, ar mhionlaigh eitneacha agus ar imircigh, agus trí chláir chomhtháite chun tacú le pobail faoi mhíbhuntáiste i limistéir uirbeacha dhíothacha. Le hathchóiriú nua, déanfar an córas sochar sóisialta a shimpliú chun a gcumhdach a éascú. I gcaibidil REPowerEU, cuideoidh Faireachlann Náisiúnta nua freisin chun aghaidh a thabhairt ar bhochtaineacht fuinnimh. Tá infheistíochtaí breise i líonraí iompair phoiblí inbhuanaithe ábhartha freisin go háirithe d’oibrithe comaitéireachta atá faoi mhíbhuntáiste, agus treisíonn siad cearta saothair, go háirithe i gcás conarthaí neamhthipiciúla saothair atá nasctha leis an ngeilleagar digiteach. Cuideoidh na bearta sin le cur chun feidhme an Phlean Gníomhaíochta um Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta a formhuiníodh ag Cruinniú Mullaigh Porto an 7 Bealtaine 2021 a bhaint amach agus meastar go rannchuideoidh siad le feabhas a chur ar leibhéil tháscairí an Scórchláir Shóisialta.

(66)Treisítear freisin bearta atá dírithe ar leanaí agus ar dhaoine óga, amhail bearta chun cur le hacmhainn seirbhísí naíscoileanna agus cúraim leanaí. Táthar ag súil go gcothóidh an plean téarnaimh agus athléimneachta athbhreithnithe institiúidí ardoideachais agus clárú i gcúrsaí oideachais threasaigh. Cruthaítear tithíocht bhreise do mhic léinn freisin. Tá bearta dírithe freisin ar thacaíocht bhreise a thabhairt do chomhtháthú na dteicneolaíochtaí digiteacha sa chóras oideachais bunscoile agus meánscoile le húsáid acmhainní digiteacha i seomraí ranga, digitiú ábhair oideachais. 

Gan dochar suntasach a dhéanamh

(67)I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (d) de Rialachán (AE) 2021/241, agus le critéar 2.4 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis, meastar go n-áiritheofar leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe lena n-áirítear an chaibidil REPowerEU nach ndéanfaidh aon bheart (Rátáil A) maidir le cur chun feidhme na n-athchóirithe agus na dtionscadal infheistíochta a áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sin dochar suntasach do chuspóirí comhshaoil de réir bhrí Airteagal 17 de Rialachán (AE) 2020/852 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 5 (an prionsabal ‘gan dochar suntasach a dhéanamh’).

(68)Thíolaic an Phortaingéil measúnú ar an bprionsabal ‘gan dochar suntasach a dhéanamh’ le haghaidh gach birt nua agus athbhreithnithe den phlean modhnaithe, lena n-áirítear caibidil REPowerEU. Léiríonn an fhaisnéis a chuirtear ar fáil go meastar go n-áiritheoidh an plean go gcomhlíonfar an prionsabal sin. Ina theannta sin, i gcás na mbeart sin lena gceanglaítear tionscadail a roghnú amach anseo, tugtar isteach coimircí sonracha ábhartha i ngarspriocanna agus spriocanna gaolmhara chun na críche sin.

Rannchuidiú le cuspóirí REPowerEU

(69)I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (da), de agus Iarscríbhinn V, critéar 2.12, a ghabhann le Rialachán (AE) 2021/241, meastar go rannchuideoidh caibidil REPowerEU go héifeachtach agus go mór (Rátáil A) leis an tslándáil fuinnimh, le héagsúlú sholáthar fuinnimh an Aontais, le méadú ar ghlacadh foinsí in-athnuaite agus le héifeachtúlacht fuinnimh, le méadú ar acmhainneachtaí stórála fuinnimh nó leis an laghdú is gá ar an spleáchas ar bhreoslaí iontaise roimh 2030.

(70)Le caibidil REPowerEU, rannchuidítear leis an gcuspóir a bhunaítear faoi Airteagal 21c (3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 trí athchóiriú chun nósanna imeachta ceadaithe a chuíchóiriú, lena n-áirítear oiliúint a chur ar sheirbhísigh phoiblí a dhéileálann le foinsí in-athnuaite fuinnimh a cheadaíonn na nithe seo a leanas; ionad ilfhreastail a chruthú chun tionscadail in-athnuaite fuinnimh a cheadúnú; cur chun feidhme Plean Gníomhaíochta chun bithmheatán a fhorbairt chomh maith le sraith gníomhaíochtaí reachtacha chun glacadh bithmheatáin agus hidrigine in-athnuaite a chur chun cinn agus a chumasú; scéim airgeadais a thabhairt isteach chun táirgeadh teicneolaíochtaí glan-nialasacha a chur chun cinn; infheistíocht atá ann cheana i ngás in-athnuaite a mhéadú; na hinfheistíochtaí san acmhainn stórála fuinnimh in-athnuaite. Scileanna glasa a fhorbairt; infheistíochtaí in éifeachtúlacht fuinnimh i bhfoirgnimh chónaithe, i bhfoirgnimh seirbhíse agus i bhfoirgnimh phoiblí; faireachlann náisiúnta a chruthú maidir leis an mbochtaineacht fuinnimh chun faireachán a dhéanamh ar thithe i ngátar agus tacaíocht a thabhairt dóibh trí bheartais spriocdhírithe agus trí ionaid ilfhreastail a bhunú, ar an leibhéal áitiúil, ar a dtabharfar samhlacha Spás Fuinnimh na Saoránach, chun cur chun feidhme idirghabhálacha éifeachtúlachta fuinnimh a éascú.

(71)Le caibidil REPowerEU, rannchuidítear freisin leis an gcuspóir a bhunaítear faoi Airteagal 21c (3), pointe (c) de Rialachán (AE) 2021/241. I dteannta na n-athchóirithe réamhluaite maidir le Faireachlann Náisiúnta um Bochtaineacht Fuinnimh a bhunú agus samhlacha Spás Fuinnimh na Saoránach, tugann an Phortaingéil infheistíocht nua isteach chun éifeachtúlacht fuinnimh i bhfoirgnimh phoiblí a fheabhsú, agus treisíonn sí infheistíochtaí i bhfoirgnimh chónaithe, agus i bhfoirgnimh seirbhíse.

(72)Le caibidil REPowerEU, rannchuidítear freisin leis an gcuspóir a bhunaítear faoi Airteagal 21c (3), pointe (d) de Rialachán (AE) 2021/241 nuair a thugtar isteach na bearta seo a leanas. An infheistíocht ‘Dícharbónú an Tionscail’ a neartú, arb é is aidhm di tacaíocht airgeadais a thabhairt do FBManna tionsclaíocha chun a bpróisis a dhícharbónú, a n-éifeachtúlacht fuinnimh a fheabhsú, agus fuinneamh in-athnuaite a ghlacadh. An infheistíocht réamhluaite chun maoiniú a dhéanamh ar tháirgeadh teicneolaíochtaí glan-nialasachta agus ar bhonneagar gaolmhar a rannchuidíonn leis an éileamh ar fhuinneamh a laghdú, amhail sreangú leictreach, trealamh speisialaithe oibriúcháin agus cothabhála agus teaschaidéil.

(73)Le caibidil REPowerEU, rannchuidítear freisin leis an gcuspóir arna bhunú faoi Airteagal 21c (3), pointe (e) de Rialachán (AE) 2021/241 leis na hinfheistíochtaí i stóráil leictreachais agus i ndícharbónú an iompair. Leis an infheistíocht i dtoilleadh stórála, is féidir bainistiú solúbtha a dhéanamh ar an gcóras leictreachais, go háirithe i bhfianaise leictriú an tionscail agus an iompair agus i bhfianaise an mhéadaithe ar tháirgeadh leictreachais in-athnuaite. Tacaíonn caibidil REPowerEU le ceannach busanna iompair phoiblí astaíochtaí nialasacha, stáisiún athluchtaithe/athbhreoslaithe a shuiteáil, chomh maith le bonneagar nua a thógáil le haghaidh iompar astaíochtaí nialasacha.

(74)Le caibidil REPowerEU, rannchuidítear freisin leis an gcuspóir a bhunaítear faoi Airteagal 21c (3), pointe (f) de Rialachán (AE) 2021/241 trí thairiscint gairmoiliúna a chruthú chun scileanna glasa a fhorbairt. Má chruthaítear ionad ilfhreastail chun tionscadail in-athnuaite fuinnimh a cheadúnú, cuirfear oiliúint ar sheirbhísigh phoiblí agus, dá bhrí sin, cuirfear leis an gcuspóir sin. Go hindíreach, leis an infheistíocht chun tacú leis an Tionscal Glas agus le méadú na n-infheistíochtaí i ngás in-athnuaite, rannchuideofar freisin le hoibrithe inniúlachtaí glasa a shealbhú.

Bearta a bhfuil gné nó éifeacht trasteorann nó ilnáisiúnta ag baint leo

(75)I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (db) de Rialachán (AE) 2021/241 agus le critéar 2.13 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis, meastar go mbeidh gné nó tionchar trasteorann nó ilnáisiúnta mór (Rátáil A) ag baint leis na bearta a áirítear i gcaibidil REPowerEU.

(76)Rannchuidíonn na bearta a áirítear i gcaibidil REPowerEU leis an spleáchas ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus an téileamh ar fhuinneamh a laghdú trí tháirgeadh agus stóráil fuinnimh in-athnuaite a chothú; trí thacú le dícharbónú na tionsclaíochta agus trí fheabhas a chur ar éifeachtúlacht fuinnimh foirgneamh.

(77)Is ionann costais iomlána mheasta na mbeart sin agus EUR 6.9 billiún san iomlán, arb ionann é agus 71 % de chostais mheasta chaibidil REPowerEU, os cionn na sprice táscaí de 30 %.

(78)Cuireann na bearta a áirítear i gCaibidil REPowerEU chun borradh a chur faoi tháirgeadh fuinnimh in-athnuaite le honnmhairí fuinnimh ghlain chuig áiteanna eile san Eoraip freisin. Ar an gcaoi chéanna, meastar go gcuirfidh na bearta chun an tionscal a dhícharbónú le dícharbónú na hEorpa.

Rannchuidiú leis an aistriú glas lena n-áirítear an bhithéagsúlacht

(79)I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (e) de Rialachán (AE) 2021/241 agus le critéar 2.5 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis, tá bearta sa phlean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe, lena n-áirítear caibidil REPowerEU, a rannchuidíonn cuid mhór (Rátáil A) leis an aistriú glas, lena n-áirítear an bhithéagsúlacht, nó le haghaidh a thabhairt ar na dúshláin a eascraíonn as sin. Na bearta a thacaíonn le cuspóirí aeráide, tá suim airgid ag gabháil leo is ionann agus 41.2 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta agus 91.1 % de chostais mheasta iomlána na mbeart sa chaibidil REPowerEU arna ríomh i gcomhréir leis an modheolaíocht a leagtar amach in Iarscríbhinn VI a ghabhann leis an Rialachán sin. I gcomhréir le hAirteagal 17 de Rialachán (AE) 2021/241, tá an plean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe lena n-áirítear caibidil REPowerEU comhsheasmhach leis an bhfaisnéis atá sa Phlean Náisiúnta Fuinnimh agus Aeráide 2021–2030.

(80)Na bearta a laghdaítear mar gheall ar mhéaduithe costais, níl tionchar acu ar uaillmhian fhoriomlán an phlean maidir leis an aistriú glas, cé go ndéantar iarracht shuntasach i gcaibidil REPowerEU tacú a thuilleadh leis an aistriú glas sa Phortaingéil. Cuireann na hathchóirithe agus na hinfheistíochtaí leis an spleáchas ar bhreoslaí iontaise a laghdú, an téileamh ar fhuinneamh a laghdú agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú. Ina theannta sin, meastar go mbeidh tionchar fadtéarmach ag na bearta sin tríd an méid seo a leanas a dhéanamh: (i) eangach leictreachais na Portaingéile a neartú chun aghaidh a thabhairt ar tháirgeadh agus ar dháileadh méadaithe fuinnimh, lena n-áirítear fuinneamh in-athnuaite; (ii) trí stóráil fuinnimh a mhéadú; (iii) trí athruithe struchtúracha a thabhairt isteach ar an mbeartas fuinnimh agus, dá bhrí sin, na scrogaill atá ann cheana i nósanna imeachta um dheonú ceadanna do thionscadail fuinnimh in-athnuaite a laghdú.

Rannchuidiú leis an aistriú digiteach

(81)I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (f) de Rialachán (AE) 2021/241 agus le critéar 2.6 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis, tá bearta sa phlean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe a rannchuidíonn cuid mhór leis an aistriú digiteach nó a thugann aghaidh ar na dúshláin a eascraíonn as. Baineann na bearta a thacaíonn le cuspóirí digiteacha le méid arb ionann é agus 21,1 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta arna ríomh i gcomhréir leis an modheolaíocht a leagtar amach in Iarscríbhinn VII a ghabhann leis an Rialachán sin.

(82) an measúnú dearfach maidir leis an rannchuidiú leis an aistriú digiteach a thugtar i gCinneadh Cur Chun Feidhme an 6 Iúil 2021 ón gComhairle fós bailí. Tar éis an athbhreithnithe, rannchuidíonn comhchuid bhreise leis an aistriú digiteach: Comhchuid 15: Soghluaisteacht inbhuanaithe le beart chun an córas iarnróid a dhigitiú.

(83)Meastar go rannchuideoidh caibidil REPowerEU leis an aistriú digiteach agus le haghaidh a thabhairt ar na dúshláin a eascraíonn as sin trí ionad ilfhreastail digiteach a fhorbairt chun tionscadail fuinnimh in-athnuaite a cheadú agus faireachán a dhéanamh orthu. I gcomhréir le hAirteagal 21c(5) de Rialachán (AE) 2021/241, níl athchóirithe ná infheistíochtaí i gcaibidil REPowerEU le cur san áireamh agus leithdháileadh iomlán an phlean á ríomh chun ceanglas na sprice digití a leagtar síos leis an Rialachán sin a chur i bhfeidhm.

Tionchar buan

(84)I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (g), de Rialachán (AE) 2021/241 agus le critéar 2.7 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis, meastar go mbeidh tionchar buan láidir (Rátáil A) ag an bplean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe, lena n-áirítear caibidil REPowerEU ar an bPortaingéil den chuid is mó.

(85)Sa mheasúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta bunaidh, i gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (g), de Rialachán (AE) 2021/241, agus le hIarscríbhinn V, critéar 2.7, a ghabhann leis, fuarthas amach go raibh coinne leis go mbeadh tionchar buan láidir (Rátáil A) ag an bplean téarnaimh agus athléimneachta bunaidh ar an bPortaingéil den chuid is mó.

(86)Tá bearta nua agus athbhreithnithe comhlántach leis na bearta atá ann cheana agus cuirtear san áireamh leo géarchéim COVID-19, boilsciú agus suaitheadh sa slabhra soláthair. Cé go raibh tionchar ag an mboilsciú ar uaillmhian sé bheart, ní raibh tionchar aige ar éifeachtaí fadtéarmacha an phlean mhodhnaithe. Ina theannta sin, tugann na bearta nua agus modhnaithe aghaidh ar mholtaí a bhaineann go sonrach le Tír faoi leith agus is féidir coinne a bheith leis go mbeidh tionchar buan acu.

(87)Le hathchóirithe nua, táthar ag súil go simpleofar na córais shóisialta agus sochair chánach, go gcuirfear feidhmíocht na n-oifigeach poiblí chun cinn, agus go ndéanfar an geilleagar ciorclach a chur chun cinn le bainistiú dramhaíola níos éifeachtúla. Meastar go gcuirfidh infheistíochtaí nua dlús le digitiú an riaracháin phoiblí, chun tacú leis an nuálaíocht theicniúil sa chóras náisiúnta cúraim sláinte agus, dá bhrí sin, chun cáilíocht na ndiagnóisí agus na gcóireálacha a mhéadú. Meastar freisin go méadóidh infheistíochtaí nua an soláthar intíre de lóistín inacmhainne do mhic léinn, rud a fhágfaidh go mbeidh rochtain níos fearr ar ardoideachas.

Faireachán agus cur chun feidhme

(88)I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (h) de Rialachán (AE) 2021/241 agus le critéar 2.8 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis, is leormhaith (Rátáil A) na socruithe atá beartaithe sa phlean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe lena n-áirítear caibidil REPowerEU chun faireachán agus cur chun feidhme éifeachtach an phlean a áirithiú, lena n-áirítear an tráthchlár, na clocha míle agus na spriocanna atá beartaithe, agus na táscairí gaolmhara.

(89)Fuarthas amach sa mheasúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta bunaidh, i gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (h), agus le hIarscríbhinn V, critéar 2.8, a ghabhann le Rialachán (AE) 2021/241 go raibh an plean téarnaimh agus athléimneachta bunaidh leordhóthanach (Rátáil A) chun faireachán agus cur chun feidhme éifeachtach an phlean a áirithiú, lena n-áirítear an tráthchlár, na garspriocanna agus na spriocanna atá beartaithe, agus na táscairí gaolmhara.

(90)Níl tionchar ag cineál agus méid na modhnuithe atá beartaithe ar phlean téarnaimh agus athléimneachta na Portaingéile ar an measúnú a rinneadh roimhe seo ar fhaireachán éifeachtach agus ar chur chun feidhme éifeachtach an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Go háirithe, is é tascfhórsa Recuperar Portugal fós a bhfuil an cúram air laistigh den Phortaingéil faireachán agus cur chun feidhme a dhéanamh ar an bplean agus ar a eagrú. Le teacht i bhfeidhm Rún Uimh. 93/2022 ó Chomhairle na nAireachtaí an 18 Deireadh Fómhair, chuir an tascfhórsa lena neamhspleáchas cinnteoireachta. Ina theannta sin, tá na garspriocanna agus na spriocanna a ghabhann leis na bearta modhnaithe, lena n-áirítear iad siúd atá i gcaibidil REPowerEU, soiléir agus réalaíoch agus tá na táscairí atá beartaithe le haghaidh na ngarspriocanna agus na spriocanna sin ábhartha, inghlactha agus láidir.

Costáil

(91)I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (i) de Rialachán (AE) 2021/241 agus le critéar 2.9 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis, an réasúnú a thugtar sa phlean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe lena n-áirítear caibidil REPowerEU maidir le méid na gcostas measta iomlán a bhaineann leis an bplean, tá an réasúnú sin meánach maidir lena réasúnta agus a shochreidte atá sé (Rátáil B), tá sé i gcomhréir le prionsabal na costéifeachtúlachta agus tá sé i gcomhréir leis an tionchar ionchasach náisiúnta eacnamaíoch agus sóisialta.

(92)Sa mheasúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta bunaidh, i gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (i), de Rialachán (AE) 2021/241, agus le hIarscríbhinn V, critéar 2.9, a ghabhann leis, fuarthas amach go raibh an réasúnú a tugadh maidir le méid chostais mheasta iomlána an phlean téarnaimh agus athléimneachta bhunaidh réasúnta agus inchreidte go measartha (Rátáil B), go raibh sé i gcomhréir le prionsabal na costéifeachtúlachta agus go raibh sé i gcomhréir leis an tionchar eacnamaíoch agus sóisialta náisiúnta a raibh coinne leis.

(93)Ní dhéanann na meastacháin chostais a chuir an Phortaingéil ar fáil maidir leis an méadú ar a meastacháin ar chostais difear don chonclúid sin. Mhaígh an Phortaingéil méaduithe costais i gcás 69 mbeart agus fobheart. I gcás 67 mbeart agus fobheart, chuir an Phortaingéil modheolaíocht chomhchoiteann ar aghaidh maidir le méadú costais bunaithe ar shonraí oifigiúla boilscithe Eurostat (trí innéacs dhifriúla, do na blianta 2021 agus 2022) agus ar réamhaisnéis bhoilscithe an Choimisiúin Eorpaigh. Meastar go bhfuil an mhodheolaíocht atá molta ag an bPortaingéil réasúnta, ós rud é go bhfuil sí bunaithe ar staitisticí agus réamhaisnéisí oifigiúla maidir le boilsciú; agus cuirtear i bhfeidhm i gceart í. I gcás dhá cheann de na 69 mbeart agus fobheart, ríomhtar na méaduithe costais ar bhonn sonraí ad hoc. Baineann an dá bheart sin le tógáil na líne meitreo idir Odivelas – Loures agus cur i bhfeidhm an ardáin cabhlaigh. Meastar freisin go bhfuil na meastacháin sin ar mhéadú costais atá molta ag an bPortaingéil réasúnta toisc go bhfuil siad bunaithe ar staidéir neamhspleácha shonracha.

(94)Ar deireadh, tá costas iomlán measta an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir le prionsabal na costéifeachtúlachta agus leis an tionchar ionchasach náisiúnta eacnamaíoch agus sóisialta.

Leasanna airgeadais an Aontais a chosaint

(95)I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (j) de Rialachán (AE) 2021/241 agus le critéar 2.10 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis, na socruithe atá beartaithe sa phlean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe lena n-áirítear caibidil REPowerEU agus na bearta breise atá sa Chinneadh seo, is leormhaith (Rátáil A) na socruithe chun coinbhleachtaí leasa, éilliú agus calaois a chosc, a bhrath agus a cheartú agus úsáid á baint as na cistí a sholáthraítear faoin Rialachán sin, agus meastar go seachnófar go héifeachtach leo cistiú dúbailte ón tSaoráid agus ó chláir eile an Aontais. Tá an méid sin gan dochar do chur i bhfeidhm ionstraimí agus uirlisí eile chun comhlíonadh dhlí an Aontais a chur chun cinn agus a fhorfheidhmiú, lena n-áirítear chun coinbhleachtaí leasa, éilliú, agus calaois a chosc, a bhrath agus a cheartú, agus chun buiséad an Aontais a chosaint i gcomhréir le Rialachán (AE, Euratom) 2020/2092 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 6 .

(96)Sa mheasúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta bunaidh, i gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (j), de Rialachán (AE) 2021/241, agus le hIarscríbhinn V, critéar 2.10, a ghabhann leis, measadh go raibh na socruithe a mholtar ann leordhóthanach (Rátáil A) chun éilliú, calaois agus coinbhleachtaí leasa a chosc, a bhrath agus a cheartú.

(97)Le samhail rialachais phlean téarnaimh agus athléimneachta na Portaingéile, a cruthaíodh le Dlí-Foraithne 29-B/2021 an 4 Bealtaine, sainítear ceithre leibhéal comhordaithe ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta: 1. Leibhéal straitéiseach an chomhordaithe pholaitiúil, a áirithíonn an Coimisiún Idir-aireachta don phlean téarnaimh agus athléimneachta; 2. Leibhéal faireacháin, a áirithíonn an Coimisiún Náisiúnta Faireacháin; 3. Leibhéal an chomhordaithe theicniúil agus an fhaireacháin, a dhéanann an tascfhórsa ‘Recuperar Portugal’, an Ghníomhaireacht um Fhorbairt agus um Chomhtháthú, I. P., agus Oifig Pleanála, Straitéise, Meastóireachta agus Caidrimh Idirnáisiúnta na hAireachta Airgeadais; 4. Leibhéal iniúchóireachta agus rialaithe, a áirithíonn Coiste Iniúchóireachta agus Rialaithe. Ina theannta sin, d’fhoilsigh údaráis na Portaingéile Dlí-Foraithne 61/2023 an 24 Iúil chun leibhéil idirghabhála na gcomhlachtaí thuasluaite a shoiléiriú agus chun comhlíonadh éifeachtach a n-inniúlachtaí faoi seach a áirithiú, agus cumhachtaí an Choiste Faireacháin Náisiúnta agus an Choiste Iniúchóireachta agus Rialaithe a leathnú freisin. Tá bainistiú náisiúnta an phlean láraithe sa tascfhórsa Recuperar Portugal, an Comhlacht Comhordaithe, agus cuirtear a fhorghníomhú de chúram ar shraith eintiteas poiblí, a ghlacann freagrachtaí air féin maidir le hinfheistíochtaí a bhainistiú agus a chur chun feidhme ar leibhéal díláraithe.

(98)Ó rinneadh an measúnú bunaidh, measúnú a bhí bunaithe ar an gcóras iniúchóireachta agus rialaithe atá beartaithe, bhí rochtain ag an gCoimisiún ar fhaisnéis maidir lena chur chun feidhme iarbhír. Áirítear leis sin réamhthorthaí na hiniúchóireachta ar chosaint leasanna airgeadais an Aontais agus torthaí an iniúchta chomhcheangailte ar gharspriocanna agus spriocanna agus torthaí an iniúchta ar gharspriocanna agus spriocanna arna ndéanamh ag an gCoimisiún sa Phortaingéil. I bhfianaise na faisnéise sin, measann an Coimisiún go bhfuil córas rialaithe inmheánaigh phlean téarnaimh agus athléimneachta na Portaingéile leordhóthanach ar an iomlán, ach tá roinnt easnamh ann nach mór aghaidh a thabhairt orthu trí gharspriocanna tiomnaithe iniúchóireachta agus rialaithe. Baineann siad sin leis an easpa measúnaithe riosca calaoise agus leis an bplean gníomhaíochta ina dhiaidh sin ar leibhéal chomhlachtaí cur chun feidhme uile na Portaingéile agus leis na socruithe neamhleora chun crosseiceáil a dhéanamh ar an bhfaisnéis a bhaineann le cistí a fháil chun cistiú dúbailte a sheachaint agus a bhrath. Dá bhrí sin, ba cheart dhá gharsprioc nua maidir le hiniúchóireacht agus rialú a thabhairt isteach. Éilíonn an chéad gharsprioc leasú ar na conarthaí maoinithe idir an Comhlacht Comhordaithe agus na comhlachtaí cur chun feidhme chun oibleagáid dhlíthiúil a chur leis measúnú riosca calaoise a dhéanamh agus, i gcás ina sainaithnítear sa mheasúnú riosca calaoise rioscaí nach dtugtar aghaidh orthu leis na rialuithe atá ann cheana, plean gníomhaíochta a fhorbairt ina dhiaidh sin. Éilítear leis an dara garsprioc crosseiceálacha córasacha éifeachtacha a thabhairt isteach ar iarratais ar chistiú féideartha laistigh den tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus idir an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir eile de chuid an Aontais.

Comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta

(99)I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (k) de Rialachán (AE) 2021/241 agus le critéar 2.11 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis, áirítear go mór (Rátáil A) sa phlean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe lena n-áirítear caibidil REPowerEU bearta le haghaidh cur chun feidhme athchóirithe agus tionscadail infheistíochta phoiblí ar gníomhaíochtaí comhleanúnacha iad.

(100)Sa mheasúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta bunaidh, i gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (k), de Rialachán (AE) 2021/241, agus le hIarscríbhinn V, critéar 2.11, a ghabhann leis, measadh go n-áirítear go mór (Rátáil A) bearta le haghaidh cur chun feidhme athchóirithe agus tionscadal infheistíochta poiblí ar gníomhaíochtaí comhleanúnacha iad.

(101)Leanann na hathchóirithe agus na hinfheistíochtaí i ngach comhchuid den phlean modhnaithe de bheith comhsheasmhach agus treisíonn siad a chéile, agus tá sineirgí agus comhlántachtaí ann idir na comhchodanna. Ina theannta sin, tá caibidil REPowerEU go hiomlán i gcomhréir leis na bearta a úsáideadh faoin gcéad phlean téarnaimh agus athléimneachta chun tacú leis an aistriú glas agus treisíonn sí an uaillmhian atá i gcuid acu, mar shampla dícharbónú an iompair phoiblí, athchóiriú fuinnimh foirgneamh poiblí, táirgeadh gás in-athnuaite. Tá caibidil REPowerEU bunaithe ar phacáiste comhsheasmhach d’athchóirithe agus d’infheistíochtaí araon a threisíonn a chéile.

An próiseas comhairliúcháin

(102)Mar ullmhúchán don phlean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe, lena n-áirítear caibidil REPowerEU, d’eagraigh údaráis na Portaingéile comhairliúchán poiblí foirmiúil idir an 6 agus an 21 Aibreán 2023 agus chuaigh siad i gcomhairle leis na páirtithe leasmhara seo a leanas: an Buanchoiste um Idirphlé Sóisialta (Comissão Permanente de Concertação Social); an Chomhairle Eacnamaíoch agus Shóisialta (Conselho Economico e Social); na Coistí um Chomhordú agus um Fhorbairt Réigiúnach (Comissões de Coordenação e Desenvolvimento Regional); agus Cumann Náisiúnta na mBardas (Associação Nacional de Municípios). Cuireadh togra an phlean téarnaimh agus athléimneachta mhodhnaithe, lena n-áirítear caibidil REPowerEU, faoi bhráid Pharlaimint na Portaingéile freisin an 19 Aibreán 2023. Ina theannta sin, d’eagraigh údaráis na Portaingéile seimineáir i réimsí an Fhuinnimh, an Taighde, na Nuálaíochta agus an Ardoideachais agus chuaigh siad i gcomhairle le Coimisiún Faireacháin Náisiúnta na bPleananna Téarnaimh agus Athléimneachta.

(103)Mar thoradh ar an bpróiseas comhairliúcháin sin, mhol an Phortaingéil tacaíocht airgeadais do na hinfheistíochtaí seo a leanas i gCaibidil REPowerEU nó chuir sí leis an tacaíocht sin: Éifeachtúlacht fuinnimh i bhfoirgnimh agus saoráidí poiblí; Córas dreasachtaí chun fuinneamh ó fhoinsí in-athnuaite a tháirgeadh agus a stóráil; Iompar poiblí a dhícharbónú; Iarnród cáblach Nazaré agus Dícharbónú iompar poiblí ARM.

(104)Chun an úinéireacht a áirithiú le haghaidh na ngníomhaithe ábhartha, tá sé ríthábhachtach go mbeidh na húdaráis áitiúla agus na páirtithe leasmhara uile lena mbaineann, lena n-áirítear na comhpháirtithe sóisialta, rannpháirteach i rith chur chun feidhme na n-infheistíochtaí agus na n-athchóirithe atá sa phlean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe lena n-áirítear an chaibidil REPowerEU.

Measúnú dearfach

(105)Tar éis an mheasúnaithe dhearfaigh ón gCoimisiún maidir leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta lena n-áirítear caibidil REPowerEU agus an toradh a bhí air, mar atá, go comhlíonann an plean na critéir mheasúnaithe a leagtar amach i Rialachán (AE) 2021/241, i gcomhréir le hAirteagal 20(2) den Rialachán sin agus le hIarscríbhinn V a ghabhann leis, ba cheart a leagan amach na hathchóirithe agus na tionscadail infheistíochta is gá chun an plean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe lena n-áirítear caibidil REPowerEU, na garspriocanna, spriocanna agus táscairí ábhartha, agus an méid a chuirtear ar fáil ón Aontas i bhfoirm tacaíochta airgeadais agus iasachta neamh-iníoctha le haghaidh chur chun feidhme an phlean téarnaimh agus athléimneachta mhodhnaithe lena n-áirítear caibidil REPowerEU.

Ranníocaíocht airgeadais

(106)Is é EUR 22 215 870 313 costais mheasta iomlán phlean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe na Portaingéile lena n-áirítear caibidil REPowerEU. Ós rud é go bhfuil méid chostais iomlána mheasta an phlean téarnaimh agus athléimneachta mhodhnaithe níos airde ná an ranníocaíocht uasta airgeadais nuashonraithe atá ar fáil don Phortaingéil, ba cheart an ranníocaíocht airgeadais arna ríomh i gcomhréir le hAirteagal 11 arna leithdháileadh do phlean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe na Portaingéile lena n-áirítear caibidil REPowerEU a bheith comhionann le méid iomlán na ranníocaíochta airgeadais atá ar fáil do phlean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe na Portaingéile lena n-áirítear caibidil REPowerEU. Is ionann an méid sin agus EUR 15 540 390 877, le EUR 70 676 917 chun tacú leis na hathchóirithe agus na hinfheistíochtaí i gcaibidil REPowerEU agus EUR 15 469 713 960 chun tacú le hathchóirithe agus infheistíochtaí eile sa phlean téarnaimh agus athléimneachta.

(107)De bhun Airteagal 21d(5) de Rialachán (AE) 2021/241, an 26 Bealtaine 2023 chuir an Phortaingéil iarraidh isteach ar leithdháileadh an ioncaim dá dtagraítear in Airteagal 21a (1) den Rialachán sin, arna chomhroinnt idir na Ballstáit ar bhonn na dtáscairí a leagtar amach sa mhodheolaíocht in Iarscríbhinn IVa a ghabhann le Rialachán (AE) 2021/241. Is é EUR 855 400 000 costas measta iomlán na mbeart dá dtagraítear in Airteagal 21c(3), pointí (b) go (f) a áirítear i gcaibidil REPowerEU. Ós rud é go bhfuil an méid sin níos airde ná an sciar leithdháilte atá ar fáil don Phortaingéil, ba cheart go mbeadh an tacaíocht airgeadais neamh-inaisíoctha bhreise atá ar fáil don Phortaingéil cothrom leis an sciar leithdháilte. Is ionann an méid sin agus EUR 703 364 724.

(108)Ina theannta sin, i gcomhréir le hAirteagal 4ú de Rialachán (AE) 2021/1755 7 , an 28 Feabhra 2022 chuir an Phortaingéil iarraidh réasúnaithe isteach chun a leithdháileadh sealadach uile atá fágtha a aistriú ó acmhainní Chúlchiste Coigeartaithe Brexit chuig an tSaoráid, dar luach EUR 81 358 359. Ba cheart an méid sin a chur ar fáil chun tacú leis na hathchóirithe agus na hinfheistíochtaí i gcaibidil REPowerEU mar thacaíocht airgeadais neamh-inaisíoctha bhreise.

(109)Ba cheart EUR 16 325 113 960 san iomlán a chur ar fáil don Phortaingéil ranníocaíocht airgeadais.

Iasacht

(110)Ina theannta sin, chun tacú le hathchóirithe agus infheistíochtaí breise, tá tacaíocht iasachta iomlán de EUR 5 890 756 353 iarrtha ag an bPortaingéil. Ní iarrtar aon tacaíocht iasachta le haghaidh na n-athchóirithe agus na n-infheistíochtaí i gcaibidil REPowerEU. Is lú uasmhéid na hiasachta a d’iarr an Phortaingéil ná 6.8 % d’ollioncam náisiúnta na tíre do 2019 i bpraghsanna reatha. Tá méid chostais iomlána mheasta an phlean téarnaimh agus athléimneachta níos airde ná an ranníocaíocht iomlán airgeadais atá ar fáil don Phortaingéil, lena n-áirítear caibidil REPowerEU agus an ranníocaíocht uasta airgeadais nuashonraithe le haghaidh tacaíocht airgeadais neamh-inaisíoctha, an tioncam ón gcóras trádála astaíochtaí faoi Threoir 2003/87/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 8 , agus na hacmhainní ó Chúlchiste Coigeartaithe Brexit. 

Réamh-mhaoiniú REPowerEU

(111)Tá an cistiú seo a leanas iarrtha ag an bPortaingéil chun a caibidil REPowerEU a chur chun feidhme: EUR 70 676 917 i bhfoirm ranníocaíochta airgeadais arna ríomh i gcomhréir le hAirteagal 11, aistriú EUR 81 358 359 ón leithdháileadh sealadach ó acmhainní Chúlchiste Coigeartaithe Brexit, agus EUR 703 364 724 ón ioncam ón gCóras Trádála Astaíochtaí faoi Threoir 2003/87/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle.

(112)I gcás na méideanna sin, de bhun Airteagal 21d de Rialachán (AE) 2021/241, an 3 Iúil 2023 d’iarr an Phortaingéil réamh-mhaoiniú 20 % den chistiú a iarradh. Faoi réir na n-acmhainní atá ar fáil, ba cheart an réamh-mhaoiniú sin a chur ar fáil don Phortaingéil faoi réir theacht i bhfeidhm, agus de réir, comhaontú atá le tabhairt i gcrích idir an Coimisiún agus an Phortaingéil de bhun Airteagal 23(1) de Rialachán (AE) 2021/241 (‘an comhaontú maoinithe’).

(113)Cinneadh Cur Chun Feidhme ST ST 10149/2021 ón gComhairle; Dá bhrí sin ba cheart ST 10149/2021 ADD1 an 6 Iúil 2021 maidir le formheas an mheasúnaithe ar phlean téarnaimh agus athléimneachta don Phortaingéil a leasú dá réir. Ar mhaithe le soiléireacht, ba cheart an Iarscríbhinn a ghabhann leis an gCinneadh Cur Chun Feidhme sin a ionadú go hiomlán,

TAR ÉIS AN CINNEADH SEO A GHLACADH:

Airteagal 1

Leasaítear Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) an 6 Iúil 2021 mar a leanas:

(1) Cuirtear an méid seo a leanas in ionad Airteagal 1:

‘Airteagal 1

Formheas an mheasúnaithe ar an bPlean Téarnaimh agus Athléimneachta

Formheastar an measúnú ar phlean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe na Portaingéile a rinneadh ar bhonn na gcritéar dá bhforáiltear in Airteagal 19(3) de Rialachán (AE) 2021/241. Leagtar amach san Iarscríbhinn a ghabhann leis an gCinneadh seo na hathchóirithe agus na tionscadail infheistíochta faoin bplean téarnaimh agus athléimneachta, na socruithe agus an t‑amchlár i ndáil le faireachán agus cur chun feidhme a dhéanamh ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta, lena n-áirítear na garspriocanna agus na spriocanna ábhartha agus na garspriocanna agus na spriocanna breise a bhaineann le híoc na hiasachta, na táscairí ábhartha a bhaineann le comhlíonadh na ngarspriocanna agus na spriocanna atá beartaithe, agus leagtar amach san Iarscríbhinn a ghabhann leis an gCinneadh na socruithe chun rochtain iomlán ar na bunsonraí ábhartha a sholáthar don Choimisiún.’;

(2) In Airteagal 2, cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhíreanna 1 agus 2:

1. Cuirfidh an tAontas ranníocaíocht airgeadais ar fáil don Phortaingéil i bhfoirm tacaíochta neamh-inaisíoctha arb ionann í agus EUR 16 325 113 960. 9 Áirítear ar an rannchuidiú sin:

(a)beidh suim EUR 9 758 504 454 ar fáil lena gealladh go dlíthiúil faoin 31 Nollaig 2022;

(b)beidh suim eile EUR 5 781 886 423 ar fáil lena gealladh go dlíthiúil ón 1 Eanáir 2023 go dtí an 31 Nollaig 2023;

(c)suim EUR 703 364 724 10 , i gcomhréir le hAirteagal 21a(6) de Rialachán (AE) 2021/241, go heisiach le haghaidh bearta dá dtagraítear in Airteagal 21c den Rialachán sin, cé is moite de na bearta dá dtagraítear in Airteagal 21c(3), pointe (a); 

(d)suim EUR 81 358 359, arna aistriú ó Chúlchiste Coigeartaithe Brexit chuig an tSaoráid.

2. Cuirfidh an Coimisiún ranníocaíocht airgeadais an Aontais ar fáil don Phortaingéil i dtráthchodanna i gcomhréir leis an Iarscríbhinn a ghabhann leis an gCinneadh seo. Cuirfear suim EUR 1 807 948 257 ar fáil mar réamh-mhaoiniú i gcomhréir le hAirteagal 13 de Rialachán (AE) 2021/241.

Cuirfear suim EUR 171 080 000 ar fáil mar réamh-mhaoiniú i gcomhréir le hAirteagal 21d de Rialachán (AE) 2021/241. Féadfaidh an Coimisiún réamh-mhaoiniú a eisíoc i suas le dhá íocaíocht.

Féadfaidh an Coimisiún an réamh-mhaoiniú agus na tráthchodanna a íoc i dtráinse amháin nó i roinnt tráinsí. Beidh méid na dtráinsí faoi réir infhaighteacht an mhaoinithe.’;

(3) In Airteagal 3, cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhíreanna 1 agus 2:

Airteagal 3
Tacaíocht iasachta

1.Cuirfidh an tAontas iasacht ar fáil don Phortaingéil arb ionann í agus uasmhéid EUR 5 890 756 353.

2.Cuirfidh an Coimisiún an tacaíocht iasachta dá dtagraítear i mír 1 ar fáil don Phortaingéil i dtráthchodanna i gcomhréir leis an Iarscríbhinn a ghabhann leis an gCinneadh seo. Cuirfear suim EUR 350 870 000 ar fáil mar réamh-mhaoiniú i gcomhréir le hAirteagal 13 de Rialachán (AE) 2021/241.

3.Féadfaidh an Coimisiún an réamh-mhaoiniú agus na tráthchodanna a íoc i dtráinse amháin nó i roinnt tráinsí. Beidh méid na dtráinsí faoi réir infhaighteacht an mhaoinithe.';

(4) Cuirtear an téacs san Iarscríbhinn a ghabhann leis an gCinneadh seo in ionad na hIarscríbhinne:

Airteagal 4
Seolaí

Is ar Phoblacht na Portaingéile a dhírítear an Cinneadh seo.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil,

   Thar ceann na Comhairle

   An tUachtarán

(1)    IO L 57, 18.2.2021, lch. 17.
(2)    ST ST 10149/2021; ST 10149/2021 ADD1;
(3)    Comhfhreagraíonn an méid sin don leithdháileadh airgeadais tar éis sciar comhréireach na Portaingéile de speansais Airteagal 6(2) de Rialachán (AE) 2021/241 a asbhaint, arna ríomh i gcomhréir le modheolaíocht Airteagal 11 den Rialachán sin.
(4)    Comhfhreagraíonn an méid sin don leithdháileadh airgeadais tar éis sciar comhréireach na Portaingéile de speansais Airteagal 6(2) de Rialachán (AE) 2021/241 a asbhaint, arna ríomh i gcomhréir le modheolaíocht Airteagal 11 den Rialachán sin.
(5)    Rialachán (AE) 2020/852 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Meitheamh 2020 maidir le creat a bhunú chun infheistíocht inbhuanaithe a éascú, agus lena leasaítear Rialachán (AE) 2019/2088 (IO L 198, 22.6.2020, lch. 13).
(6)    Rialachán (AE, Euratom) 2020/2092 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Nollaig 2020 maidir le córas ginearálta coinníollachta chun buiséad an Aontais a chosaint (IO L 433 I, 22.12.2020, lch. 1).
(7)    Rialachán (AE) 2021/1755 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 6 Deireadh Fómhair 2021 lena mbunaítear an Cúlchiste Coigeartaithe Brexit (IO L 357, 8.10.2021, lch. 1).
(8)    Treoir 2003/87/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Deireadh Fómhair 2003 lena mbunaítear scéim i ndáil le trádáil ar lamháltais i gcomhair astaíochtaí gás ceaptha teasa laistigh den Chomhphobal agus lena leasaítear Treoir 96/61/CE ón gComhairle (IO L 275, 25.10.2003, lgh. 32–46).
(9)    Comhfhreagraíonn an méid sin don leithdháileadh airgeadais tar éis sciar comhréireach na Portaingéile de speansais Airteagal 6(2) de Rialachán (AE) 2021/241, arna ríomh i gcomhréir le modheolaíocht Airteagal 11 den Rialachán sin, a asbhaint.
(10)    Comhfhreagraíonn an méid sin don leithdháileadh airgeadais tar éis sciar comhréireach na Portaingéile de speansais Airteagal 6(2) de Rialachán (AE) 2021/241, arna ríomh i gcomhréir le modheolaíocht Airteagal 11 den Rialachán sin, a asbhaint.
Top

An Bhruiséil,22.9.2023

COM(2023) 555 final

IARSCRÍBHINN

a ghabhann leis an

Togra le haghaidh CINNEADH CUR CHUN FEIDHME ÓN gCOMHAIRLE

lena leasaítear Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) (ST 10149/2021; ST 10149/2021 ADD 1) an 6 Iúil 2021 maidir leis an measúnú ar phlean téarnaimh agus athléimneachta na Portaingéile a fhormheas

{SWD(2023) 318 final}


IARSCRÍBHINN

ROINN 1: ATHCHÓIRITHE AGUS INFHEISTÍOCHTAÍ FAOIN bPLEAN TÉARNAIMH AGUS ATHLÉIMNEACHTA

1. Tuairisc ar Athchóirithe agus Infheistíochtaí

A. COMHCHUID 1: An tSeirbhís Náisiúnta Sláinte

Leis an gcomhchuid sin de phlean téarnaimh agus athléimneachta na Portaingéile, tugtar aghaidh ar roinnt dúshlán atá os comhair chóras sláinte na Portaingéile faoi láthair maidir le riachtanais cúraim sláinte atá ann faoi láthair agus atá ag teacht chun cinn agus costais ghaolmhara. Ar an gcéad dul síos, tá treochtaí déimeagrafacha díobhálacha na Portaingéile — arb é is príomhthréith dóibh aosú luathaithe agus riachtanais chúraim fhadtéarmaigh ina dhiaidh sin — i gcomhthráth le patrúin ghalair atá ag athrú, ualach méadaitheach galar ainsealach agus díghiniúnach, chomh maith le hilghalracht ag éirí níos feiceálaí de réir a chéile. Ar an dara dul síos, tá mortlaíocht shuntasach inseachanta fós sa Phortaingéil agus tá líon sách íseal de bhlianta sláintiúla saoil ann agus é 65 bliana d’aois. Ar an tríú dul síos, tá scóip ar fáil chun díriú níos mó ar chur chun cinn na sláinte agus ar chosc galar, in éineacht le haghaidh a thabhairt ar ilroinnt seirbhísí cúraim sláinte agus ar na bearnaí sa rochtain ar chúram sláinte. Ar an gceathrú dul síos, tá íocaíochtaí as póca le haghaidh cúram sláinte i measc na n-íocaíochtaí is airde san Aontas agus tá ualach airgeadais an chúraim leighis measartha ard. Ar deireadh, tá Seirbhís Náisiúnta Sláinte na Portaingéile ag dul i ngleic le staid airgeadais dhúshlánach le roinnt blianta anuas. Go háirithe, tá cuntas teiste ag an bPortaingéil ar tharrthálacha athfhillteacha na n-ospidéal poiblí ag an rialtas, agus níor éirigh léi timthriall córasach féichiúnas na n-ospidéal a sheachaint, agus éifeachtaí iarmhartacha acu ar chaidrimh sa slabhra soláthair.

Is é príomhchuspóir na comhpháirte cumas freagartha Sheirbhís Sláinte Náisiúnta na Portaingéile a neartú, d’fhonn freagairt do na hathruithe déimeagrafacha agus eipidéimeolaíocha sa tír, don nuálaíocht theiripeach agus theicneolaíoch, agus don treocht go bhfuil méadú ag teacht ar an éileamh ar chúram sláinte agus ar na costais ghaolmhara. Chuige sin, tá sé d’aidhm ag an gcomhpháirt ról lárnach na seirbhísí cúraim sláinte phríomhúil a neartú laistigh d’ollstruchtúr na Seirbhíse Náisiúnta Sláinte, seirbhísí cúraim sláinte fadtéarmacha agus meabhairshláinte a uas-scálú, agus éifeachtúlacht a mhéadú tríd an athchóiriú ar shamhail rialachais na n-ospidéal poiblí a thabhairt chun críche agus digitiú na seirbhísí cúraim sláinte a thabhairt chun cinn.

Tacaíonn an chomhpháirt le haghaidh a thabhairt ar an Moladh Tír-Shonrach maidir le rialú foriomlán caiteachais, éifeachtúlacht costais agus buiséadú leordhóthanach a neartú, agus béim á leagan ar laghdú marthanach ar riaráistí in ospidéil (Moladh Sonrach Tíre 1 2019), chomh maith leis an Moladh Tír-Shonrach maidir le hathléimneacht an chórais sláinte a neartú agus rochtain chomhionann ar chúram sláinte agus fadtéarmach ar ardchaighdeán a áirithiú (Moladh Sonrach Tíre 1 2020). Cuidíonn an chomhpháirt freisin le haghaidh a thabhairt ar an Moladh Tír-Shonrach chun infheistíocht a dhíriú ar an aistriú glas agus digiteach (Moladh Tír-Shonrach 3 2020).

Tá coinne leis nach ndéanfaidh aon bheart sa chomhchuid seo dochar suntasach do chuspóirí comhshaoil de réir bhrí Airteagal 17 de Rialachán (AE) 2020/852, agus an tuairisc ar na bearta agus na céimeanna maolaitheacha a leagtar amach sa phlean i gcomhréir le Treoraíocht Theicniúil DNSH (2021/C58/01) á gcur san áireamh.

A.1. Tuairisc ar na hathchóirithe agus na hinfheistíochtaí i dtaca le tacaíocht airgeadais neamh-inaisíoctha

Athchóiriú RE-r01: Athchóiriú ar chúram sláinte príomhúil

Is é cuspóir uileghabhálach an athchóirithe príomhról na seirbhísí cúraim sláinte príomhúil a threisiú chun freagairt do riachtanais sláinte an daonra laistigh d’ailtireacht fhoriomlán na Seirbhíse Náisiúnta Sláinte. Chuige sin, tá an t-athchóiriú dírithe ar aghaidh a thabhairt ar shé thosaíocht: i) an cumas scagthástála agus fáthmheas luath a dhoimhniú, eadhon na paiteolaíochtaí is minice; ii) cumas freagartha an chúraim phríomhúil a neartú trí ionaid sláinte níos réamhghníomhaí a chruthú ina mbeidh punann seirbhíse leathnaithe agus réimsí idirghabhála, chomh maith le níos comhtháite le leibhéil eile cúraim, agus trí phróisis a choigeartú do shaintréithe aonair gach úsáideora agus an chonair bheatha lena mbaineann, trí éagsúlacht ard cleachtas cliniciúil a laghdú (lena n-áirítear maidir le hoideas cógais othar seachtrach), trí atreorú cliniciúil idir leibhéil éagsúla cúraim sláinte a fheabhsú, agus trí ghnóthachain éifeachtúlachta a lorg trí dhúbláil seirbhísí a theorannú nó trí chúram neamhéifeachtach, neamhleor nó ar luach íseal a sholáthar; iii) neamhshiméadrachtaí réigiúnacha agus áitiúla a cheartú i dtéarmaí na saoráidí agus an trealaimh atá ar fáil i seirbhísí cúraim sláinte phríomhúil; iv) tacú le freagairtí pobalbhunaithe agus le cláir thacaíochta a chruthú d’úsáideoirí agus dá dteaghlaigh, rannpháirtíocht níos fearr a thabhairt do shaoránaigh agus do phobail, lena n-áirítear trí aistriú freagrachtaí sláinte ó rialtais lárnacha go rialtais áitiúla a chur i gcrích; v) scileanna an lucht saothair sláinte a fheabhsú, obair foirne ildisciplíneach a threisiú agus líon na ngairmithe a mhéadú, lena n-áirítear speisialtóirí; agus, vi) aistriú digiteach na Seirbhíse Náisiúnta Sláinte a chur i gcrích agus leas a bhaint as a hacmhainneacht chun úsáid seirbhísí cúraim sláinte a nuachóiriú agus a shimpliú. Agus an méid sin á dhéanamh, soláthrófar leis an athchóiriú sin creatchoinníollacha feabhsaithe don infheistíocht ghaolmhar i seirbhísí cúraim sláinte phríomhúil.

Is éard a bheidh san athchóiriú cur chun feidhme roinnt beart reachtach agus rialála, d’fhonn: i) freagrachtaí agus raon feidhme idirghabhála na ngrúpaí lárionad sláinte a leathnú, chomh maith le tíopeolaíocht na n-aonad feidhmiúil a chomhdhéanann iad; ii) athbhreithniú a dhéanamh ar an gcóras dlí maidir le heagrú agus feidhmiú aonad feidhmiúil, chomh maith leis an scéim dreasachtaí atá le deonú do na heilimintí atá iontu; iii) ionstraim srathaithe riosca a fhorbairt chun tacú le rialachas cliniciúil in aonaid fheidhmiúla na ngrúpaí lárionad sláinte; agus, iv) aistriú freagrachtaí i réimse na sláinte a chur i gcrích ón riarachán lárnach go bardais.

Tabharfar an gharsprioc agus na spriocanna a bhaineann le cur chun feidhme an athchóirithe chun críche faoin 31 Nollaig 2023.

Athchóiriú RE-r02: Athchóiriú na meabhairshláinte

Is é cuspóir uileghabhálach an athchóirithe seo feabhas a chur ar an meabhairshláinte sa Phortaingéil. Chuige sin, tá an t-athchóiriú struchtúrtha feadh cúig ais idirghabhála: i) dí-institiúidiú a dhéanamh ar othair a bhfuil cónaí orthu in ospidéil shíciatracha nó in institiúidí san earnáil shóisialta; ii) an cumhdach náisiúnta ar sheirbhísí áitiúla meabhairshláinte i réimsí an chúraim othar cónaithe, othar seachtrach agus pobail a chur i gcrích; iii) an gréasán náisiúnta de chúram leanúnach comhtháite a leathnú, agus béim á leagan ar an meabhairshláinte; iv) na seirbhísí síciatracha fóiréinseacha a atheagrú; agus, v) na pleananna sláinte réigiúnacha don néaltrú a chur chun feidhme.

Go nithiúil, is éard a bheidh san athchóiriú athbhreithniú ar an Dlí Meabhair-Shláinte reatha — lena mbunófar prionsabail ghinearálta an bheartais meabhairshláinte sa Phortaingéil agus lena rialófar imtheorannú éigeantach daoine ar a bhfuil neamhoird shíceacha — agus an Dlí Foraithne Meabhairshláinte — lena saineofar na treoirphrionsabail chun seirbhísí meabhairshláinte a eagrú, a bhainistiú agus a mheas. I measc nithe eile, tabharfar isteach na hathruithe seo a leanas sna forálacha dlíthiúla seo: i) prionsabail Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar Chearta Daoine atá faoi Mhíchumas a ionchorprú sa reachtaíocht; agus, ii) neamhspleáchas agus bainistiú fónta na seirbhísí meabhairshláinte áitiúla a mhéadú, trí Ionaid Chomhtháite Freagrachta a chruthú. Agus an méid sin á dhéanamh, soláthrófar leis an athchóiriú sin creatchoinníollacha feabhsaithe don infheistíocht ghaolmhar i seirbhísí cúraim meabhairshláinte.

Tabharfar na garspriocanna a bhaineann le cur chun feidhme an athchóirithe chun críche faoin 31 Márta 2023.

Athchóiriú RE-r03: An t-athchóiriú ar shamhail rialachais na n-ospidéal poiblí a thabhairt chun críche

Is é cuspóir uileghabhálach an athchóirithe éifeachtúlacht a mhéadú in ospidéil na Seirbhíse Náisiúnta Sláinte. Chuige sin, tá sé dírithe ar an méid seo a leanas: i) eagrú agus bainistiú inmheánach ospidéal poiblí a athchóiriú; ii) líonra na n-ospidéal a athchumrú de réir pleanáil acmhainne i dtéarmaí éileamh seirbhísí agus soláthar acmhainní daonna agus bonneagair; iii) feabhas a chur ar an ngaol leis na gnéithe eile den tSeirbhís Náisiúnta Sláinte, eadhon le seirbhísí cúraim sláinte príomhúil agus meabhairshláinte, chomh maith leis na líonraí maolaitheacha comhtháite cúraim leanúnaigh; iv) baint a bheith acu le gairmithe sláinte agus le struchtúir idirmheánacha i mbainistiú ospidéal poiblí; agus v) freagairtí a dhíriú ar fhíor-riachtanais sláinte agus folláine na saoránach.

Áireofar méadracht oibiachtúil chun feidhmíocht bainisteoirí ospidéil a mheasúnú i gconarthaí bainistíochta, lena ndéanfar measúnú ar cháilíocht na seirbhíse agus ar staid airgeadais na n-ospidéal poiblí. Rannchuideoidh sé sin le comhchuibheas a áirithiú le tosaíochtaí bheartas sláinte an rialtais agus le bainistiú níos intuartha ar acmhainní ospidéil, agus neamhspleáchas á chomhcheangal le faireachán agus cuntasacht fheabhsaithe. Déanfar cur chun feidhme na gconarthaí bainistíochta athchóirithe a chéimniú agus a chur in ord tosaíochta de réir leibhéal na héifeachtúlachta, na gné agus dháileadh geografach na n-ospidéal poiblí. Thairis sin, neartófar ról faireacháin na nAireachtaí Sláinte agus Airgeadais chun cur chuige comhtháite agus comhleanúnach a áirithiú maidir le feidhmíocht ospidéal a mheasúnú agus maidir le dialltaí ó na buiséid fhormheasta a cheartú in am trátha.

Ina theannta sin, neartófar ceannach láraithe d’fhonn coigilteas éifeachtúlachta breise a bhaint amach, go háirithe trí aghaidh a thabhairt ar na moltaí ó mheastóireacht neamhspleách a rinneadh le déanaí. Go háirithe, ní mór ceannach láraithe a leathnú chuig trealamh agus feistí leighis. Thairis sin, tá sé beartaithe bainistiú inmheánach na n-ospidéal poiblí a fheabhsú, go háirithe trí Lárionaid Chomhtháite Freagrachta a chruthú agus trí chórais luacha saothair feidhmíochtbhunaithe is infheidhme maidir le haonaid atá bainteach leis na Lárionaid sin a chur chun feidhme. Gaolmhar leis sin, tiocfaidh córas tiomantais iomlán don tSeirbhís Náisiúnta Sláinte do ghairmithe sláinte i bhfeidhm.

Thairis sin, áireofar sa bheart tionscnaimh chun líonra na n-ospidéal a athdhearadh chun cur in iúl níos fearr idir seirbhísí a áirithiú. Go háirithe, déanfar freagairtí ospidéalaithe sa bhaile a fhorbairt tuilleadh, chun cúram ar leibhéal an ospidéil a chur ar fáil i dteach an othair, i ndlúthnasc le seirbhísí cúraim sláinte phríomhúil, le líonra náisiúnta na seirbhísí comhtháite cúraim leanúnaigh, leis an earnáil shóisialta agus le pobail áitiúla. Thairis sin, neartófar cumas saotharlainne na Seirbhíse Sláinte Náisiúnta galair thógálacha a dhiagnóisiú agus méadófar a cumas dianchúraim leighis.

Tabharfar cur chun feidhme an athchóirithe chun críche faoin 31 Nollaig 2025.

Infheistíocht RE-C01-i01: Seirbhísí cúraim sláinte príomhúil le níos mó freagraí

Is é cuspóir na hinfheistíochta seo príomhról na seirbhísí cúraim sláinte príomhúil a leathnú agus a threisiú chun freagairt do riachtanais sláinte an daonra laistigh d’ailtireacht fhoriomlán na Seirbhíse Náisiúnta Sláinte. Cuireann an infheistíocht leis an athchóiriú ar sheirbhísí cúraim sláinte phríomhúil.

Áireofar na tionscnaimh seo a leanas san infheistíocht:

-Ar an gcéad dul síos, feabhsóidh roinnt fo-infheistíochtaí rochtain, cáilíocht agus éifeachtúlacht na seirbhísí cúraim sláinte phríomhúil, rud a chuirfidh le cumhdach náisiúnta na gclár scagtha a chur i gcrích agus neartóidh siad an cumas chun fáthmheas luath a fháil. Áireofar leo sin: i) scagthástáil ailse a leathnú chuig gach ionad sláinte, lena n-áirítear le haghaidh ailse cholaireicteach agus ailse cheirbheacs; ii) an scagadh le haghaidh reiniméapaite diaibéitis a leathnú chuig gach ionad sláinte; iii) an cumas a thabhairt do gach lárionad sláinte próitéin-imoibríoch C a thomhas; iv) trealmhú grúpaí lárionaid sláinte le spirometera chun asma, galar ainsealach bacúil scamhógach agus caitheamh tobac a dhiagnóisiú go luath, chun faireachán a dhéanamh air agus chun cóireáil a chur orthu; v) trealamh Holter agus monatóireacht ar bhrú fola siúlach a sholáthar d’aonaid chúraim sláinte; vi) comhairliúcháin coise diaibéitis a leathnú chuig gach grúpa lárionad sláinte; vii) na pleananna cúraim aonair d’othair chasta agus ilghalair a ghlacadh; viii) prótacail atreoraithe a shainiú sna réimsí cúraim is mó a lorgaítear, eadhon otailmeolaíocht, otorhinolaryngology, ortaipéidic agus ureolaíocht; agus, ix) an córas comhtháite faisnéise a chomhlánú lena n-éascófar tarchur othar idir leibhéil chúraim sláinte.

-Ar an dara dul síos, díreoidh fo-infheistíochtaí eile ar leathnú réimsí idirghabhála na ngrúpaí lárionad sláinte, rud a mhéadóidh cumas freagartha an leibhéil sin cúraim sláinte agus a threiseoidh an tairiscint ar speisialtachtaí leighis trí obair speisialaithe agus obair foirne a neartú in aonaid sláinte. Go mionsonrach, áireofar orthu sin: i) oifigí fiaclóireachta a shuiteáil in ionaid sláinte; ii) lárionaid dhiagnóiseacha chomhtháite a chruthú (lena n-áirítear anailísí x-ghathaithe agus cliniciúla ar a laghad) i ngrúpaí lárionad sláinte; iii) seirbhísí athshlánaithe a chruthú in ionaid sláinte (spásanna fisiciúla leordhóthanacha agus athshlánú, foirne ildisciplíneacha agus idirdhisciplíneacha); iv) trealamh a sholáthar do gach ionad sláinte (mála éigeandála, dífhibrileoir agus monatóir comharthaí ríthábhachtacha) le haghaidh freagairt éigeandála cháilithe (tacaíocht bhunúsach saoil); agus v) borradh a chur faoin móiminteam don chlár chun úsáid neamhleor agus/nó úsáid inchoiscthe seirbhísí cúraim sláinte éigeandála a laghdú.

-Ar an tríú dul síos, déanfar foráil le fo-infheistíochtaí breise maidir le saoráidí agus trealamh ionad sláinte a uasghrádú, éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú, dálaí inrochtaineachta, cáilíochta, compord agus sábháilteachta a áirithiú d’othair agus do ghairmithe, agus iad a oiriúnú do shamhlacha nua de sholáthar cúraim sláinte. Go mionsonrach, áireofar orthu sin, i measc nithe eile: i) 124 ionad sláinte nua a thógáil; ii) 347 saoráid sláinte a athchóiriú nó a oiriúnú chun éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú, pleananna teagmhasacha a chomhlíonadh agus inrochtaineacht, sábháilteacht agus compord sláintíochta a áirithiú; agus, iii) trealamh sláinte a uasghrádú.

-Ar an gceathrú dul síos, díreoidh fo-infheistíochtaí breise ar fhreagairtí gaireachta a fheabhsú, agus béim á leagan ar chúram baile-bhunaithe agus pobalbhunaithe, idiragairtí sna pobail is mó atá i mbaol agus dí-institiúidiú agus cúram d’othair sheachtracha a chur chun cinn. Go mionsonrach, áireofar orthu sin: i) feithiclí leictreacha a sholáthar d’ionaid sláinte chun tacú le cúram a sholáthar sa bhaile; ii) líon na n-aonad soghluaiste a leathnú chun réigiúin ísealdlúis a chumhdach; iii) dálaí teicniúla a chur ar fáil d’ionaid sláinte chun teileachomhairliúchán agus teileafhaireachán a dhéanamh ar ghalair ainsealacha, amhail cliseadh croí; iv) aonaid chúraim phobail agus foirne cúraim leanúnaigh chomhtháite a threisiú; v) foirne pobail a chruthú chun tacú le cúram maolaitheach ag grúpaí lárionaid sláinte; agus, vi) cláir idirghabhála síceasóisialta a chruthú i meabhairghalair choiteanna (smacht agus imní) i ngrúpaí ionaid sláinte.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 30 Meitheamh 2026.

Infheistíocht RE-C01-i02: Líonra Náisiúnta an Chúraim Chomhtháite agus Líonra Náisiúnta an Chúraim Chomhghuaillithe

Is é is cuspóir don infheistíocht na líonraí náisiúnta cúraim mhaolaithigh agus chomhtháite a mhéadú, maidir le cóireáil d’othair chónaitheacha agus sheachtracha araon, chomh maith le cúram bailebhunaithe. Tá an t-athchóiriú ar Straitéis Náisiúnta um Chuimsiú Daoine faoi Mhíchumas curtha i láthair i gcuid 3 ar fhreagairtí sóisialta mar bhonn taca leis an infheistíocht agus is cuid é de straitéis dí-institiúidithe na Portaingéile agus an iarracht fhoriomlán chun aghaidh a thabhairt ar na treochtaí déimeagrafacha díobhálacha atá os comhair na tíre.

Is éard a bheidh san infheistíocht clár struchtúrtha agus céimnithe chun tacaíocht airgeadais a sholáthar do thionscnóirí ón earnáil phoiblí, ón earnáil shóisialta nó ón earnáil phríobháideach, chun an méid seo a leanas a dhéanamh: i) an líonra náisiúnta de chúram leanúnach comhtháite a leathnú le 5 500 leaba (in aonaid atá ann cheana nó in aonaid nua); ii) aonaid 20 lá a chruthú chun neamhspleáchas a chur chun cinn, d’fhonn faireachán a dhéanamh ar 500 othar seachtrach; iii) 50 foireann bhaile de chúram leanúnach comhtháite a bhunú, chun freagairt do 1 000 othar sa bhaile (lena n-áirítear trealamh agus feithiclí leictreacha); iv) freagairtí comhtháite ar chúram meabhairshláinte a leathnú in 1 000 áit, in 50 áit chónaithe agus in aonaid shoch-ghairme (tacaíocht chun freagairtí nua a thógáil nó na freagairtí atá ann cheana a leathnú); v) suas le 100 áit a chruthú i 10 bhfoireann tacaíochta sláinte meabhrach baile (tacaíocht chun na hacmhainní ábhartha agus na feithiclí leictreacha riachtanacha a fháil do ghníomhaíocht na bhfoirne); vi) an Líonra Náisiúnta um Chúram Gaillitheach a leathnú faoi 20 aonad cúram maolaitheach othar cónaitheach ísealchasta chun freagra a thabhairt ar 400 othar; agus vii) suas le 100 áit a chruthú i 10 bhfoireann cúram maolaitheach pobail (tacaíocht chun na hacmhainní ábhartha agus na feithiclí leictreacha riachtanacha a fháil do ghníomhaíocht na bhfoirne).

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 31 Nollaig 2025.

Infheistíocht RE-C01-i03: An t-athchóiriú meabhairshláinte a thabhairt chun críche agus an straitéis néaltraithe a chur chun feidhme

Is é cuspóir na hinfheistíochta tacú le seirbhísí cúraim mheabhairshláinte a athchóiriú, agus ar an gcaoi sin rannchuidiú le cumas freagartha na Seirbhíse Náisiúnta Sláinte a leathnú agus a neartú i réimse na meabhairshláinte.

Is éard a bheidh san infheistíocht fo-infheistíochtaí comhlántacha i saoráidí, i struchtúir agus in acmhainní daonna, eadhon: i) seirbhísí cónaithe a chruthú sa phobal lenar féidir dí-institiúidiú a dhéanamh ar othair a bhfuil cónaí orthu in ospidéil shíciatracha nó san earnáil shóisialta, nach dtairbhíonn den líonra náisiúnta de chúram leanúnach comhtháite a thairiscint, lena n-áirítear méadú 500 áit le haghaidh cúram meabhairshláinte sa líonra náisiúnta cúraim leanúnaigh chomhtháite i réimse an chúraim mheabhairshláinte; ii) ceithre aonad othar cónaitheach a thógáil in ospidéil ghinearálta, rud a chuirfidh deireadh le géarchóiríocht in ospidéil shíciatracha; iii) 15 Lárionad Freagrachta Comhtháite a chruthú chun constaicí ar sholáthar cúraim neamhospidéil a shárú, le leibhéal níos mó neamhspleáchais agus cuntasachta; iv) athchóiriú a dhéanamh ar 20 saoráid de sheirbhísí meabhairshláinte áitiúla atá ann cheana; v) 40 foireann meabhairshláinte pobail a bhunú; vi) seirbhísí síciatracht fhóiréinseach a athdhearadh, a leathnú agus a athchóiriú; agus, vii) gníomhaíochtaí múscailte feasachta agus oiliúna a fhorbairt chun ‘conairí othar a thógáil’ i gcomhthéacs néaltraithe.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 31 Nollaig 2025.

Infheistíocht RE-C01-i04: Tógáil Ospidéal Liospóin Thoir agus trealamh d’ospidéil i Liospóin agus Vale do Tejo

Is é cuspóir na hinfheistíochta tógáil cuid d’Ospidéal Liospóin Thoir atá beartaithe a thabhairt chun críche agus ospidéil a fheistiú i Liospóin agus Vale do Tejo, rud a neartóidh líonra na n-ospidéal agus soláthar cúraim ospidéil i réigiún ina bhfuil daonra mór, áit a bhfuil an t-éileamh ar sheirbhísí cúraim sláinte suntasach. Is é is aidhm dó sin rochtain níos fearr ar chúram sláinte a áirithiú do chuid shuntasach den daonra agus rannchuidiú le héagothromaíochtaí a laghdú agus le comhtháthú sóisialta sa réigiún.

Is éard a bheidh san infheistíocht:

· tógáil cuid d’Ospidéal Liospóin Thoir, eadhon (i) an Túr Poente, atá ar cheann de na cúig thúr den phríomhfhoirgneamh ospidéil, (ii) foirgneamh i plota B, atá tiomnaithe do, i measc nithe eile, limistéir riaracháin, Meabhairshláinte, Leigheas Fisiciúil agus Athshlánúcháin, agus (iii) foirgneamh i bplásán C, atá tiomnaithe do Thaighde agus Oideachas, i measc nithe eile,

·ceannach trealaimh atá le suiteáil in Ospidéal Liospóin Thoir agus san ospidéal nua in Sintra agus

·trealamh leighis trom a cheannach le suiteáil in ospidéil i Liospóin agus Vale do Tejo Réigiún.

Beidh an méid seo a leanas i measc an trealamh atá le suiteáil in Ospidéal Liospóin Thoir agus san ospidéal nua in Sintra: i) trealamh cliniciúil, leighis agus ardteicneolaíochta; ii) trealamh ginearálta, lena n-áirítear troscán speisialaithe; agus, iii) trealamh ríomhaireachta.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 30 Meitheamh 2026.

Infheistíocht RE-C01-i05: Seirbhís Sláinte Réigiúnach Mhaidéara a Neartú

Is é cuspóir na hinfheistíochta seo an Plean Straitéiseach do Chóras Sláinte Réigiúnach Réigiún Féinrialaithe Mhaidéara agus an Straitéis Réigiúnach um Chur Chun Cinn na Meabhairshláinte a chur i bhfeidhm.

Dhá fho-infheistíocht a bheidh san infheistíocht. Ar an gcéad dul síos, áireofar fo-infheistíocht ann chun an gréasán réigiúnach de chúram leanúnach comhtháite a leathnú, a fhorbairt agus a fheabhsú, lena n-áirítear trí líon na n-áiteanna ina dtípeolaíochtaí uile a athchóiriú agus a leathnú i gcomhréir le prionsabal an dí-institiúidithe, i gcomhar leis na hearnálacha príobháideacha agus sóisialta, agus i réimsí ina bhfuil aosú déimeagrafach níos géire agus/nó cumas nach bhfuil chomh suiteáilte céanna. Ar an dara dul síos, tá fo-infheistíocht ann freisin chun an cumas freagartha a neartú i réimse na meabhairshláinte agus na néaltraithe a bhaineann le haosú, lena n-áirítear uasghrádú a dhéanamh ar bhonneagar agus ar threalamh i saoráidí le haghaidh cúram ospidéil agus príomhchúraimí, soláthar áiteanna nua le haghaidh seirbhísí ospidéalaithe sa bhaile agus seirbhísí ospidéil lae, agus foirne meabhairshláinte pobail a bhunú.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 30 Meitheamh 2026.

Infheistíocht RE-C01-i06: Aistriú na Sláinte Digití

Is é cuspóir na hinfheistíochta aghaidh a thabhairt ar bhaic atá ag cur isteach ar an aistriú digiteach sa tSeirbhís Náisiúnta Sláinte, lena n-áirítear an easpa crua-earraí agus bogearraí iomchuí atá ar fáil d’oibrithe cúraim sláinte, caighdeánú na gcóras faisnéise sa tSeirbhís Náisiúnta Sláinte a neartú, agus taithí úsáideoirí agus rochtain ar shonraí a fheabhsú.

Ceithre fho-infheistíocht a bheidh san infheistíocht. Ar an gcéad dul síos, cuirfear feabhas ar an líonra sonraí sláinte, d’fhonn feabhas a chur ar cháilíocht na seirbhíse agus ar athléimneacht na gcóras ríomhaireachta atá ar fáil sa tSeirbhís Náisiúnta Sláinte, lena n-éascófar úsáid sonraí i gcórais tacaíochta cinnteoireachta, lena n-áiritheofar an idir-inoibritheacht idir córais faisnéise éagsúla agus comhlíonadh na bprionsabal slándála iomchuí. Ar an dara dul síos, déanfar an chumarsáid idir saoránaigh agus aonaid sláinte a shimpliú, a chaighdeánú agus a dhigitiú trí uirlisí leictreonacha, amhail ardán atá dírithe ar shaoránaigh agus uirlisí teileashláinte chun rochtain ar chúram sláinte a mhéadú. Ar an tríú dul síos, uirlisí uasghrádaithe agus idir-inoibritheacha atá ar fáil do ghairmithe sláinte (e.g. teileamhonatóireacht agus ardáin teilea-athshlánúcháin, agus córais lena bhfeabhsaítear inaistritheacht sonraí idir saoráidí cúraim phríomhúil, ospidéil agus saoráidí cúraim leanúnaigh chomhtháite) agus oiliúint ábhartha maidir le scileanna digiteacha. Ar an gceathrú dul síos, déanfar digitiú na dtaifead cliniciúil a chur chun cinn, d’fhonn gníomhaíochtaí a chur i gcrích chun faireachán a dhéanamh ar fheidhmíocht na Seirbhíse Náisiúnta Sláinte.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 30 Meitheamh 2025.

Infheistíocht RE-C01-i07: Seirbhís Sláinte Réigiúnach Mhaidéara a Dhigitiú

Is é cuspóir na hinfheistíochta sin digitiú Sheirbhís Sláinte Réigiúnach Mhaidéara a chothú, trí theicneolaíochtaí digiteacha a chur in úsáid chun tacú le cáilíocht agus éifeachtúlacht seirbhísí cúraim sláinte, agus trí ghairmithe sláinte agus saoránaigh a chumhachtú.

Roinnt tionscadal a bheidh san infheistíocht, lena n-áirítear: i) teicneolaíochtaí digiteacha a chur chun feidhme chun tacú le faireachán a dhéanamh ar othair, ceapacháin theileashláinte a threisiú agus teileafhaireachán a dhéanamh ar staid sláinte na saoránach; ii) teicneolaíochtaí digiteacha agus intleacht shaorga a threisiú le haghaidh faireachas eipidéimeolaíoch; iii) digitiú na sláinte a mhéadú agus idir-inoibritheacht na gcóras faisnéise a fheabhsú; iv) feabhas a chur ar an rochtain atá ag saoránaigh ar fhaisnéis agus ar sheirbhísí sláinte trí mhodhanna digiteacha; agus, v) oiliúint a chur ar shaoránaigh agus ar gheallsealbhóirí acmhainní sláinte digiteacha a úsáid i réimse na sláinte.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 31 Nollaig 2024.

Infheistíocht RE-C01-i08-RAA: Ospidéal Digiteach sna hAsóir

Is é is cuspóir don infheistíocht cur le soláthar an chúraim sláinte agus rochtain níos fearr ar chúram sláinte a áirithiú sna hAsóir, trína sheirbhís sláinte réigiúnach a dhigitiú.

Is éard a bheidh i gceist leis an infheistíocht taifead sláinte leictreonach a chruthú do gach saoránach, idir-inoibritheacht na gcóras faisnéise a mhéadú chun go bhféadfar faisnéis chliniciúil a chomhroinnt idir gairmithe sláinte, feabhas a chur ar inrochtaineacht an chúraim sláinte sna hoileáin is iargúlta gan ospidéal trí chomhairliúcháin teilileigheas a dhéanamh, agus foráil a dhéanamh maidir leis na crua-earraí, na bogearraí agus na córais faisnéise is gá.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 30 Meán Fómhair 2025.

Infheistíocht RE-C01-i09: Córas Tacaíochta Uilíoch don Saol Gníomhach

Is é is cuspóir don infheistíocht folláine fhisiceach agus mhothúchánach a chur chun cinn sa Phortaingéil trí na leibhéil ísle cleachtas gníomhaíochta coirp sa tír a mhéadú agus rannchuidiú le cosc agus bainistiú níos fearr ar ualach na ngalar neamhtheagmhálach.

Is éard a bheidh san infheistíocht: i) feachtas náisiúnta agus ardán teicneolaíochta chun gníomhaíocht choirp a chur chun cinn, eolas na saoránach ar na tairbhí a bhaineann le gníomhaíocht choirp rialta ag gach aois a mhéadú, cleachtaí a fhorordú de réir a gcumais, agus stíleanna maireachtála níos sláintiúla a spreagadh; ii) spóirt scoile a leathnú chuig an bpobal trí shoghluaisteacht ghníomhach a chur chun cinn, ó aois níos óige agus ar feadh an tsaoil, agus spóirt i gcomhthéacs an teaghlaigh, mar bhealach chun rath na mac léinn agus stíleanna maireachtála níos sláintiúla a chur chun cinn; agus, iii) cleachtas na gníomhaíochta coirp san ionad oibre a spreagadh, cur chun feidhme beart agus clár a chur chun cinn, chomh maith le spásanna agus trealamh a sholáthar chun gníomhaíocht choirp a chleachtadh.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 30 Meán Fómhair 2025.

Infheistíocht RE-C01-i10: Clár Nuachóirithe Teicneolaíochta NHS

Is é cuspóir na hinfheistíochta seo feabhas a chur ar pháirc teicneolaíochta na seirbhíse sláinte náisiúnta (NHS) a rannchuidíonn le feabhas a chur ar sheirbhísí cúraim sláinte.

Áiritheofar leis an infheistíocht sin go gceannófar trealamh leighis trom d’ospidéil an NHS, bunaithe ar thuarascáil arna formheas ag an Aireacht Sláinte ina sainaithneofar riachtanais trealaimh na n-ospidéal sin, laistigh de na catagóirí seo a leanas: córais angiography, scanóirí tomagrafaíochta ríomha astuithe fótón aonair, scanóirí tomagrafaíochta astaíochtaí positron, córais íomháithe athshondais mhaighnéadaigh, scanóirí tomagrafaíochta ríomha, luasairí líneacha, agus róbait mháinliachta.

Déanfar ospidéil NHS agus aonaid cúraim sláinte phríomhúil NHS a fhaigheann cistiú faoi infheistíochtaí RE-C01-i04 agus RE-C01-i01 faoi seach a eisiamh ón infheistíocht sin.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 30 Meitheamh 2026.

A.2. Clocha míle, spriocanna, táscairí agus tráthchlár maidir le faireachán agus cur chun feidhme i dtaca le tacaíocht airgeadais neamh-inaisíoctha

Uimhir Sheicheamhach

Beart (Athchóiriú nó Infheistíocht)

Cloch mhíle / Sprioc

Ainm

Táscairí cáilíochtúla (i gcás clocha míle)

Táscairí cainníochtúla (i gcás spriocanna)

Amlíne tháscach maidir le cur i gcrích

Cur síos agus sainmhíniú soiléir ar gach cloch mhíle agus sprioc

Aonad tomhais

Bunlíne

Cuspóir

R

Bliain

1.1

RE-C01-r01

M

Teacht i bhfeidhm gníomhartha dlíthiúla i réimse an chúraim sláinte phríomhúil

Teacht i bhfeidhm na ngníomhartha dlíthiúla athbhreithnithe

 

 

 

R2

2023

Athbhreithniú na ngníomhartha dlíthiúla i réimse an chúraim sláinte phríomhúil, is iad sin: an reachtaíocht atá mar bhonn agus mar thaca ag aonaid fheidhmiúla na n-ionad cúraim sláinte phríomhúil (lena n-áirítear, Dlí Foraithne Uimh. 73/2017 maidir le haonaid sláinte teaghlaigh Shamhail B, Ordú Uimh. 1368/2007 ón Rialtas, samhail luacha saothair na n-aonad sláinte teaghlaigh de Shamhail B agus an gníomh dlíthiúil gaolmhar, agus na gníomhartha dlíthiúla atá mar bhonn taca d’fheidhmiú cineálacha eile príomhaonad cúraim sláinte); agus, ii) an reachtaíocht atá mar bhonn agus mar thaca ag grúpaí lárionaid sláinte (lena n-áirítear, na gníomhartha dlíthiúla atá mar bhonn taca le grúpaí lárionaid sláinte, eadhon Dlí Foraithne Uimh. 28/2008).

1.2

RE-C01-r01

T

Foráil le haghaidh rochtain ar ionstraim srathaithe riosca chun tacú le rialachas cliniciúil in aonaid fheidhmiúla na ngrúpaí lárionad sláinte

 

Líon

0

1 000

R4

2023

Líon na n-aonad feidhmiúil lárionad sláinte a fhaigheann rochtain ar an bhfaisnéis ón ionstraim srathaithe riosca a chumhdaíonn úsáideoirí cláraithe. Leis an ionstraim srathaithe riosca, beifear in ann idirghabháil réamhghníomhach a dhéanamh i ndaonraí a bhfuil riosca cliniciúil níos airde agus leochaileacht shóisialta ag baint leo, lena n-áiritheofar scagthástáil daonra-bhunaithe agus cláir fáthmheasa luatha ar fud na tíre, chomh maith le cóireáil thráthúil agus obair leantach leordhóthanach i gcás úsáideoirí a bhfuil na galair is minice acu (na galair chardashoithíocha, diaibéiteas, ailse, riospráide, meabhrach agus oistéatúil).

1.3

RE-C01-r01

T

Próiseas díláraithe na bhfreagrachtaí i réimse na sláinte i mbardais a thabhairt chun críche

 

Líon

0

201

R4

2022

Líon na mbardas nua ina bhfuil próiseas díláraithe na bhfreagrachtaí i réimse na sláinte curtha i gcrích, i gcomhréir le Dlí Foraithne Uimh. 23/2019, an 30 Eanáir, trí fhógra aistrithe a shíniú ag an Aireacht Sláinte, ag na riaracháin sláinte réigiúnacha agus ag na bardais. Cumhdóidh aistriú na bhfreagrachtaí an méid seo a leanas: i) rannpháirtíocht bardas i gcinntí pleanála, bainistíochta agus infheistíochta na n-aonad cúraim sláinte phríomhúil agus rannáin idirghabhála in iompraíochtaí agus spleáchais shuimitheacha, go háirithe maidir lena dtógáil, lena dtrealamh agus lena gcothabháil; ii) bainistiú, cothabháil agus caomhnú trealaimh eile a bhaineann le cúram sláinte príomhúil; iii) bainistiú oibrithe cúraim sláinte i gcatagóir chúntóir oibríochtúil na n-aonad feidhmiúil de ghrúpaí lárionaid sláinte agus rannáin idirghabhála in iompraíochtaí agus spleáchais shuimitheacha lena gcomhtháthaítear an tSeirbhís Náisiúnta Sláinte; iv) seirbhísí tacaíochta lóistíochta de chuid grúpaí lárionad sláinte a bhainistiú.

1.4

RE-C01-r02

M

Teacht i bhfeidhm an Dlí Foraithne Meabhairshláinte nua, ina leagfar amach na prionsabail maidir le seirbhísí cúraim meabhairshláinte a eagrú

Teacht i bhfeidhm an Dlí Foraithne Meabhairshláinte nua

 

 

 

R4

2021

Léireofar sa Dlí Foraithne nua na tograí le haghaidh leasuithe arna ndéanamh ag an Meitheal a bunaíodh le hOrdú Rialtais Uimh. 6324/2020, an 15 Meitheamh, arna leasú le hOrdú Rialtais Uimh. 11485/2020, an 20 Samhain, d’fhonn na prionsabail maidir le heagrú seirbhísí cúraim meabhairshláinte a shainiú.

1.5

RE-C01-r02

M

Teacht i bhfeidhm an Dlí Meabhair-Shláinte nua, ina leagfar síos na prionsabail a bhaineann le cearta daoine a bhfuil tinneas meabhrach orthu agus a rialóidh ospidéalú éigeantach nó cóireáil éigeantach

Teacht i bhfeidhm an Dlí Meabhairshláinte nua

 

 

 

R1

2023

Léireofar sa Dlí meabhairshláinte nua na tograí le haghaidh leasuithe arna ndéanamh ag an Meitheal a bunaíodh le hOrdú Rialtais Uimh. 6324/2020, an 15 Meitheamh, arna leasú le hOrdú Rialtais Uimh. 11485/2020, an 20 Samhain, d’fhonn na prionsabail maidir le cearta na ndaoine a bhfuil meabhairghalar orthu a leagan síos agus ospidéalú nó cóireáil éigeantach a rialáil.

1.6

RE-C01-r03

M

Teacht i bhfeidhm an teimpléid bainistithe conarthaí nua

Teacht i bhfeidhm an teimpléid bainistithe conarthaí nua

 

 

 

R2

2022

Teacht i bhfeidhm, trí fhormheas comhpháirteach na nAireachtaí Sláinte agus Airgeadais, teimpléad nua an chonartha bainistíochta. Cloífear leis an teimpléad nua le gach conradh bainistíochta amach anseo atá le síniú ag bainisteoirí poiblí uile na bhfiontar atá faoi úinéireacht an stáit sa chóras sláinte, chun cuntasacht a neartú agus cleachtais bhainistíochta feidhmíochtbhunaithe a spreagadh.

1.7

RE-C01-r03

M

Teacht i bhfeidhm Phlean Cuntasaíochta Bainistíochta nua na Seirbhíse Sláinte Náisiúnta

Teacht i bhfeidhm an Phlean Cuntasaíochta Bainistíochta nua

 

 

 

R1

2024

Plean Cuntasaíochta Bainistíochta a bhunú don tSeirbhís Náisiúnta Sláinte, d’fhonn faisnéis a bhailiú, ar an leibhéal náisiúnta, maidir le costais, ioncaim agus torthaí seirbhísí ospidéil, rud a fheabhsóidh leithdháileadh acmhainní sa tSeirbhís Náisiúnta Sláinte, tagarmharcáil agus sainaithint réimsí ina bhféadfaí feabhas a chur ar éifeachtúlacht oibríochtúil na n-eintiteas sláinte. Scaipfidh riarachán lárnach an chórais sláinte an Plean Cuntasaíochta Bainistíochta nua trí chiorclán normatach.

1.8

RE-C01-r03

T

Ionaid nua Chomhtháite Freagrachta a bhunú in ospidéil na Seirbhíse Náisiúnta Sláinte

 

Líon

0

10

R4

2022

Ionaid nua Chomhtháite Freagrachta a bhunú in ospidéil na Seirbhíse Náisiúnta Sláinte chun an méid seo a leanas a dhéanamh: i) feabhas a chur ar rochtain ar sheirbhísí cúraim sláinte, chomh maith le cáilíocht agus éifeachtúlacht i soláthar na seirbhísí sin; ii) rialachas cliniciúil, neamhspleáchas agus cuntasacht na seirbhísí cúraim sláinte a neartú; iii) gairmithe sláinte a spreagadh chun leanúint de bheith ag obair in ospidéil phoiblí; iv) rioscaí agus sochair a chomhroinnt idir seirbhísí cúraim sláinte agus ospidéil; v) misean gach seirbhíse cúraim sláinte agus gach ospidéil i gcomhthéacs réigiúnach agus náisiúnta na Seirbhíse Sláinte Náisiúnta a mheas.

1.9

RE-C01-r03

T

Ionaid nua Chomhtháite Freagrachta a bhunú in ospidéil na Seirbhíse Náisiúnta Sláinte

 

Líon

10

25

R4

2025

Ionaid nua Chomhtháite Freagrachta a bhunú in ospidéil na Seirbhíse Náisiúnta Sláinte chun an méid seo a leanas a dhéanamh: i) feabhas a chur ar rochtain ar sheirbhísí cúraim sláinte, chomh maith le cáilíocht agus éifeachtúlacht i soláthar na seirbhísí sin; ii) rialachas cliniciúil, neamhspleáchas agus cuntasacht na seirbhísí cúraim sláinte a neartú; iii) gairmithe sláinte a spreagadh chun leanúint de bheith ag obair in ospidéil phoiblí; iv) rioscaí agus sochair a chomhroinnt idir seirbhísí cúraim sláinte agus ospidéil; v) misean gach seirbhíse cúraim sláinte agus gach ospidéil i gcomhthéacs réigiúnach agus náisiúnta na Seirbhíse Sláinte Náisiúnta a mheas.

1.10

RE-C01-r03

T

Freagraí ospidéalú baile a neartú in ospidéil na Seirbhíse Náisiúnta Sláinte

 

Líon

0

5 000

R4

2024

Acmhainneacht freagartha san ospidéal baile a mhéadú trí sholáthar seirbhísí cúraim sláinte lena ngabhann difreáil ar leibhéal an ospidéil, castacht agus déine a chumasú, sa bhaile, ar feadh tréimhse theoranta, i ndlúthnasc le seirbhísí cúraim sláinte phríomhúil, líonra náisiúnta an chúraim leanúnaigh chomhtháite, an earnáil shóisialta agus an pobal i gcoitinne, arna thomhas de réir líon na n-eachtraí nua san ospidéal baile (a shainítear mar thacar cúraim a chuirtear ar fáil le linn na tréimhse ina bhfuil an t-othar faoi fhreagracht an aonaid ospidéalaithe baile, a ritheann gan bhriseadh ó dháta an ligin isteach go dtí an dáta scaoilte amach, seachas an lá urscaoilte).

1.11

RE-C01-r03

M

Teacht i bhfeidhm an phlean gníomhaíochta chun sásraí láraithe ceannaigh do chógais a neartú

Teacht i bhfeidhm an phlean gníomhaíochta chun sásraí láraithe ceannaigh do chógais a neartú

 

 

 

R2

2024

Teacht i bhfeidhm an phlean gníomhaíochta chun sásraí láraithe ceannaigh le haghaidh cógas leighis a neartú, chun moltaí an mheasúnaithe neamhspleách ar sholáthar láraithe cógas sa Phortaingéil a chur chun feidhme, moltaí arna seoladh ag Institiúid Náisiúnta na hOstaire um Shláinte Phoiblí faoin gClár Tacaíochta um Athchóiriú Struchtúrach.

1.12

RE-C01-r03

M

Teacht i bhfeidhm clár oibre tiomantais nua na Seirbhíse Sláinte Náisiúnta

Teacht i bhfeidhm an chórais nua oibre thiomantais iomláin

 

 

 

R1

2023

Córas oibre díograiseach nua do ghairmithe sláinte sa tSeirbhís Náisiúnta Sláinte, lena n-ionchorpraítear meicníochtaí cuí chun táblaí ama oibre agus luach saothair a eagrú.

1.13

RE-C01-i01

M

Teacht i bhfeidhm na dtéarmaí chun tagairt a dhéanamh d’eachtraí éigeandála a dhéantar a scagadh i seirbhísí éigeandála bána, gorma nó glasa i seirbhísí éigeandála ospidéil le haghaidh cineálacha eile seirbhísí cúraim sláinte, lena n-áirítear seirbhísí cúraim sláinte phríomhúil

Teacht i bhfeidhm na dtéarmaí chun tagairt a dhéanamh d’eachtraí éigeandála

 

 

 

R1

2022

Teacht i bhfeidhm na bpróisis agus na rialacha riarachán den phróiseas tagartha le haghaidh úsáideoirí a bhfuil eachtraí éigeandála acu a dhéantar a scagadh i seirbhísí éigeandála bána, gorma nó glasa i seirbhísí éigeandála ospidéil le haghaidh cineálacha eile seirbhísí cúraim sláinte, is iad sin le haghaidh seirbhísí cúraim sláinte phríomhúil, le sceidealú díreach na gcoinní.

1.14

RE-C01-i01

T

Aonaid sláinte nua a thógáil

 

Líon

0

20

R4

2024

Líon na n-aonad sláinte nua a tógadh, lena n-áirithítear inrochtaineacht, cáilíocht, compord agus sábháilteacht d’úsáideoirí agus do ghairmithe sláinte, agus iad a chur in oiriúint do shamhlacha nua cúraim sláinte. Tógfar na haonaid nua in ionad foirgneamh míchuí agus beidh éileamh fuinnimh príomhúil ag foirgnimh nua 20 % ar a laghad faoi bhun riachtanais foirgneamh atá beagnach neodrach ó thaobh fuinnimh de.

1.15

RE-C01-i01

T

Aonaid sláinte nua a thógáil

 

Líon

20

124

R2

2026

Líon na n-aonad sláinte nua a tógadh, lena n-áirithítear inrochtaineacht, cáilíocht, compord agus sábháilteacht d’úsáideoirí agus do ghairmithe sláinte, agus iad a chur in oiriúint do shamhlacha nua cúraim sláinte. Tógfar na haonaid nua in ionad foirgneamh míchuí agus beidh éileamh fuinnimh príomhúil ag foirgnimh nua 20 % ar a laghad faoi bhun riachtanais foirgneamh atá beagnach neodrach ó thaobh fuinnimh de.

1.16

RE-C01-i01

M

Cumhdach náisiúnta na gclár scagthástála agus luathdhiagnóise i gcúram sláinte príomhúil a chur i gcrích

Tuairisc ar chur i gcrích cumhdach na gclár scagthástála agus luathdhiagnóise i gcúram sláinte príomhúil

 

 

 

R1

2026

Áirítear an méid seo a leanas ar sheachadadh na cloch mhíle sin: i) scagthástáil cheirbheacs a thabhairt isteach in ionaid sláinte; ii) scagthástáil drólann agus reicteam a thabhairt isteach in ionaid sláinte; iii) an scagadh le haghaidh reiniméapaite diaibéitis a thabhairt isteach chuig 300 ionad sláinte; iv) scrúduithe Holter agus monatóireacht siúlach brú fola a thabhairt isteach in aonaid fheidhmiúla; v) uirlisí diagnóise agus cóireála a thabhairt isteach le haghaidh plúchadh, galar ainsealach bacúil scamhógach agus caitheamh tobac (spiriméadair) in ionaid sláinte; agus, vi) dosing próitéine C-imoibríoch a thabhairt isteach in ionaid sláinte.

1.17

RE-C01-i01

M

Acmhainn freagartha na lárionad sláinte príomhúil a mhéadú agus a réimsí idirghabhála a leathnú

Tuairisc ar acmhainn freagartha na lárionad sláinte príomhúil a mhéadú agus a réimsí idirghabhála a leathnú

 

 

 

R2

2026

Áirítear an méid seo a leanas ar sheachadadh na cloch mhíle sin: i) comhairliúcháin coise diaibéitis a leathnú chuig grúpaí lárionad sláinte; ii) oifigí fiaclóireachta a chruthú in ionaid sláinte; iii) ionaid chomhtháite dhiagnóiseacha a chruthú (le modhanna neamhchasta comhlántacha diagnóise agus teiripe, anailíse X-gha agus cliniciúla) i ngrúpaí lárionaid sláinte; iv) oifigí gluaiseachta agus athshlánúcháin a chruthú i ngrúpaí lárionaid sláinte; v) trealamh a sholáthar (mála éigeandála, dífhibrileoir agus monatóir comharthaí ríthábhachtacha) le haghaidh freagairt cháilithe i gcásanna éigeandála (tacaíocht bhunúsach saoil) d’ionaid sláinte; vi) prótacail atreoraithe sna réimsí cúraim is mó a lorgaítear, eadhon otailmeolaíocht, otorhinolaryngology, ortaipéidic agus ureolaíocht;

1.18

RE-C01-i01

M

Áiseanna agus trealamh sláinte a athchóiriú chun inrochtaineacht, cáilíocht agus dálaí sábháilteachta a chinntiú in ionaid sláinte phríomhúla

Tuarascáil ar athchóiriú áiseanna agus trealaimh sláinte

 

 

 

R2

2026

Áirítear an méid seo a leanas ar sheachadadh na cloch mhíle sin: i) 347 saoráid sláinte a athchóiriú nó a oiriúnú chun éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú, pleananna teagmhasacha a chomhlíonadh agus/nó inrochtaineacht, sábháilteacht agus compord a áirithiú d’úsáideoirí agus do ghairmithe sláinte, a mbaineann tacaíocht deontais EUR 170 838 136 díobh ar a laghad le hathchóiriú éifeachtúlachta fuinnimh, agus baineann tacaíocht deontais EUR 13 046 589 ar a laghad le hathchóiriú éifeachtúlachta fuinnimh chun athchóiriú meánleibhéil ar a laghad a bhaint amach, ar an meán, mar a shainmhínítear sa Mholadh ón gCoimisiún maidir le hAthchóiriú Foirgníochta (AE) 2019/786 (beidh na ceanglais chun feidhmíocht fuinnimh foirgneamh a fheabhsú leabaithe sna nósanna imeachta soláthair phoiblí agus áiritheofar iad sna sonraíochtaí tairisceana); agus, ii) trealamh a nuachóiriú (lena n-áirítear, i measc nithe eile, trealamh cliniciúil bunúsach, trealamh teicneolaíochta faisnéise agus cumarsáide, trealamh éifeachtúlachta fuinnimh agus trealamh sábháilteachta).

1.19

RE-C01-i01

M

Cúram pobalbhunaithe, idirghabhálacha baile agus pobail a neartú

Tuairisc ar chúram pobalbhunaithe, idirghabhálacha baile agus pobail a neartú

 

 

 

R2

2026

Áirítear an méid seo a leanas ar sheachadadh na cloch mhíle sin: i) 770 feithiclí leictreacha a sholáthar ar a laghad chun tacú le cúram a sholáthar baile ag ionaid sláinte; agus ii) líon na n-aonad soghluaiste nua a mhéadú chun 34 cheann breise ar a laghad a bheith ann chun réigiúin ísealdlúis a chumhdach.

1.20

RE-C01-i02

M

Teacht i bhfeidhm an rialacháin maidir le leithdháileadh tacaíochta airgeadais ag na hÚdaráis Sláinte Réigiúnacha

Teacht i bhfeidhm an rialacháin maidir le leithdháileadh tacaíochta airgeadais

 

 

 

R1

2022

Teacht i bhfeidhm an rialacháin maidir le leithdháileadh tacaíochta airgeadais ag na hÚdaráis Sláinte Réigiúnacha, ina saineofar samhail rialachais an chláir agus riachtanais na n-iarratasóirí faoi seach.

1.21

RE-C01-i02

T

Acmhainn freagartha na líonraí náisiúnta de sheirbhísí comhtháite cúraim leanúnaigh agus cúraim mhaolaithigh i gcúram d’othair chónaitheacha agus d’othair sheachtracha a neartú

 

Líon

 0

7 400

R4

2025

Acmhainn freagartha na líonraí náisiúnta de sheirbhísí comhtháite cúraim leanúnaigh agus cúraim mhaolaithigh i gcúram d’othair chónaitheacha agus d’othair sheachtracha a neartú trí na háiteanna nua seo a leanas a chruthú: i) leapacha nua 5 500 othar cónaitheach i líonra náisiúnta na seirbhísí comhtháite cúraim leanúnaigh, laistigh den líonra ginearálta; ii) 500 áit nua in aonaid lae chur chun cinn an neamhspleáchais laistigh de líonra náisiúnta na seirbhísí comhtháite cúraim leanúnaigh; iii) 1 000 áit nua i seirbhísí comhtháite um chúram leanúnach meabhairshláinte; agus, iv) leapacha nua 400 leapacha ísealchastachta othar cónaitheach sa líonra náisiúnta seirbhísí cúraim mhaolaithigh. Áirítear leis sin úsáid a bhaint as tacaíocht deontais de EUR 226 730 193 ar a laghad chun bonneagar sláinte nua a thógáil. Beidh éileamh fuinnimh príomhúil ag foirgnimh nua 20 % ar a laghad faoi bhun riachtanais foirgneamh atá beagnach neodrach ó thaobh fuinnimh de.

1.22

RE-C01-i02

T

Acmhainn freagartha na líonraí náisiúnta de sheirbhísí comhtháite cúraim leanúnaigh agus cúraim mhaolaithigh i gcúram baile a neartú

 

Líon

0

1 200

R2

2024

Acmhainn freagartha na líonraí náisiúnta de sheirbhísí comhtháite cúraim leanúnaigh agus cúraim mhaolaithigh i gcúram d’othair bhaile a neartú trí na háiteanna nua seo a leanas a chruthú: i) 1 000 áit nua i bhfoirne comhtháite leanúnacha cúraim baile; ii) 100 áit nua i bhfoirne tacaíochta baile le haghaidh na meabhairshláinte laistigh de líonra náisiúnta na seirbhísí comhtháite cúraim leanúnaigh; agus, iii) 100 áit nua i bhfoirne tacaíochta cúram maolaitheach pobail.

1.23

RE-C01-i03

T

Athchóiriú ar aonaid agus ar threalamh síciatracht fóiréinseach

 

Líon

0

3

R4

2025

Aonad síciatraí fóiréinseach nua (Sobral Cid) a thógáil agus dhá aonad eile a athchóiriú (Ionad Ospidéal Síciatrach Liospóin agus Hospital de Magalhães Lemos) chun coinníollacha a áirithiú a bheidh ag luí le hurraim do chearta an duine, go háirithe príobháideachas, compord, agus daonnachtú spásanna, gan faillí a dhéanamh ar na coinníollacha slándála a bhaineann le comhlíonadh orduithe breithiúnacha, gan tuilleadh ciontuithe i bPoblacht na Portaingéile ag eagraíochtaí idirnáisiúnta a chosc (an Coiste Eorpach um Chéastóireacht a Chosc).

1.24

RE-C01-i03

M

Gníomhaíochtaí múscailte feasachta agus oiliúna a fhorbairt chun ‘conairí othar a thógáil’ i gcomhthéacs néaltraithe.

Tuarascáil ar imscaradh gníomhaíochtaí nua múscailte feasachta agus oiliúna agus ar a bhforbairt

 

 

 

R4

2022

Gníomhaíochtaí múscailte feasachta agus oiliúna maidir le néaltais, d’fhonn tacú le hathchóirithe i seirbhísí cúraim shóisialta agus sláinte, atá dírithe ar fhoireann seirbhísí sóisialta agus cúraim sláinte nó ar bhaill foirne eintiteas eile a oibríonn leis an bpobal i gcoitinne i réimse na mbeartas sóisialta agus cúraim sláinte, chomh maith le húsáideoirí seirbhísí cúraim shóisialta agus sláinte.

1.25

RE-C01-i03

M

Neartú an líonra cúraim mheabhairshláinte a thabhairt chun críche

Tuarascáil maidir le cur i gcrích na dtionscnamh uile a bhfuil tuairisc orthu chun an líonra cúraim mheabhairshláinte a neartú

 

 

 

R4

2025

Cur i gcrích na n-idirghabhálacha uile arna sainiú chun an líonra cúraim meabhairshláinte a neartú, lena n-áirítear: i) ceithre aonad nua a bhunú chun ospidéal a chur ar fáil in ospidéil ghinearálta; ii) 15 Lárionad Freagrachta Comhtháite a chruthú i seirbhísí meabhairshláinte; iii) 20 de na seirbhísí áitiúla meabhairshláinte atá ann cheana a athchóiriú; iv) 500 freagairt a chruthú do riachtanais daoine institiúidithe a bhfuil tinneas ainsealach meabhrach orthu; v) trí shaoráid agus trealamh síciatracht fóiréinseach a uasghrádú; vi) trí aonad trasdula cónaithe fóiréinseacha a thógáil; agus, vii) gníomhaíochtaí oiliúna a fhorbairt chun ‘conairí othar a thógáil’ i gcomhthéacs néaltraithe. Airítear ann úsáid a bhaint as tacaíocht deontais ar luach EUR 58 507 675 athchóiriú éifeachtúlachta fuinnimh chun athchóiriú meánleibhéil ar a laghad a bhaint amach, ar an meán, mar a shainmhínítear sa Mholadh ón gCoimisiún maidir le hAthchóiriú Foirgníochta (AE) 2019/786. Beidh na ceanglais chun feidhmíocht fuinnimh foirgneamh a fheabhsú leabaithe sna nósanna imeachta soláthair phoiblí agus áiritheofar iad sna sonraíochtaí tairisceana.

1.40

RE-C01-i04

M

Síniú an chonartha bainistíochta chun Ospidéal Liospóin Thoir a thógáil

Síniú an chonartha bainistíochta chun Ospidéal Liospóin Thoir a thógáil sínithe ag na húdaráis phoiblí agus ag an MSC

R3

2023

Síniú an chonartha bainistíochta ag ACSS agus ag an bhFeithicil Sainchuspóireach (SPV) chun Ospidéal Liospóin Thoir a thógáil. Léireofar sa chonradh na coinníollacha a bhaineann le raon feidhme na seirbhísí (trealamh ginearálta foirgneamh a dhearadh, a thógáil, a mhaoiniú, a chothabháil, a sholáthar agus a chothabháil) agus fad.

Tógfar na haonaid nua in ionad foirgneamh míchuí agus beidh éileamh fuinnimh príomhúil ag foirgnimh nua 20 % ar a laghad faoi bhun riachtanais foirgneamh atá beagnach neodrach ó thaobh fuinnimh de.

1.26

RE-C01-i04

M

Tógáil Ospidéal Liospóin Thoir agus ceannach trealamh d’ospidéil i Liospóin agus Vale do Tejo

Tógáil Ospidéal Liospóin Thoir agus ceannach trealamh d’ospidéil i Liospóin agus Vale do Tejo

 

 

 

R2

2026

Trealamh a cheannach atá le suiteáil in ospidéil i Liospóin agus Vale do Tejo lena mbaineann tacaíocht deontais dar luach EUR 78 740 000 san iomlán, eadhon trealamh cliniciúil/leighis agus ardteicneolaíochta; trealamh ginearálta, ina bhfuil troscán atá curtha in oiriúint do na tascanna atá le déanamh i spásanna éagsúla agus atá éasca a ghlanadh agus atá deartha go heirgeanamaíoch; agus, trealamh ríomhaireachta. Tógáil Ospidéal Liospóin Thoir, eadhon (i) an Túr Poente, (ii) foirgneamh i bplásán B, agus (iii) foirgneamh i bplásán C, lena mbaineann EUR 100 000 000 san iomlán de thacaíocht deontais. Beidh éileamh fuinnimh príomhúil ag na foirgnimh nua sin 20 % ar a laghad faoi bhun riachtanais foirgneamh atá beagnach neodrach ó thaobh fuinnimh de.

1.27

RE-C01-i05-RAM

T

Méadú ar líon na n-áiteanna atá ar fáil i gcóras ospidéalaithe baile sheirbhís sláinte réigiúnach Mhaidéara

 

Líon

0

1 500

R2

2026

Cumas freagartha Mhaidéara a neartú trí líon na n-áiteanna atá ar fáil sa chóras ospidéalaithe baile a mhéadú, agus ar an gcaoi sin soláthar seirbhísí cúraim sláinte sa bhaile a chumasú le difreáil, castacht agus déine ar leibhéal an ospidéil, i ndlúthnasc le cúram sláinte príomhúil agus le seirbhísí eile.

1.28

RE-C01-i05-RAM

T

Foirne meabhairshláinte pobail a bhunú i seirbhís sláinte réigiúnach Mhaidéara

 

Líon

0

11

R2

2026

Cumas freagartha na seirbhíse réigiúnaí sláinte i Maidéara a neartú i réimse na meabhairshláinte agus na néaltraithe a bhaineann le haosú trí fhoirne meabhairshláinte pobail a chruthú.

1.29

RE-C01-i05-RAM

M

An córas aicmithe, an phróifíl fheidhmiúil agus córas atreoraithe úsáideoirí a chur in úsáid le haghaidh shamhail réigiúnach Mhaidéara de sheirbhísí comhtháite cúraim leanúnaigh

Tuarascáil ar chur in úsáid an chórais aicmithe, ar phróifíl fheidhmiúil agus ar chóras atreoraithe úsáideoirí

 

 

 

R4

2021

An córas aicmithe, an phróifíl fheidhmiúil agus córas atreoraithe úsáideoirí a chur in úsáid, d’fhonn shamhail réigiúnach Mhaidéara de sheirbhísí comhtháite cúraim leanúnaigh a neartú, chomh maith lena comhordú agus bainistiú teicniúil.

1.30

RE-C01-i05-RAM

T

Méadú ar líon na n-áiteanna i seirbhísí cúraim chomhtháite leanúnach i seirbhís sláinte réigiúnach Mhaidéara

 

Líon

0

1 080

R4

2025

Líon na n-áiteanna nua agus athchóirithe a cruthaíodh i seirbhísí comhtháite cúraim leanúnaigh i seirbhís sláinte réigiúnach Mhaidéara, arna dtomhas i dtéarmaí leapacha nua agus athchóirithe, a bhfuil raon feidhme ginearálta acu (lena n-áirítear in aonaid chomhleanúnachais, mheántéarmacha agus athshlánaithe, agus aonad fadtéarmach agus cothabhála), meabhairshláinte agus seirbhísí péidiatraiceacha. Airítear ann úsáid a bhaint as an tacaíocht i bhfoirm deontais i) chun bonneagar sláinte nua a thógáil a bheidh éileamh fuinnimh príomhúil aige 20 % ar a laghad faoi bhun riachtanais foirgneamh atá beagnach neodrach ó thaobh fuinnimh de; agus ii) athchóiriú éifeachtúlachta fuinnimh a chur chun feidhme.

1.31

RE-C01-i05-RAM

T

Athchóiriú ar sheirbhísí cúraim sláinte phríomhúil i seirbhís sláinte réigiúnach Mhaidéara

 

Líon

0

15

R2

2026

Líon na saoráidí cúraim sláinte phríomhúil athchóirithe i seirbhís sláinte réigiúnach Mhaidéara

1.32

RE-C01-i06

T

Uasghrádú a dhéanamh ar líonraí áitiúla teicneolaíochta faisnéise

 

%

0

90

R4

2022

Céatadán na líonraí áitiúla teicneolaíochta faisnéise uasghrádaithe sa tSeirbhís Náisiúnta Sláinte, arna n-eagrú agus arna gcur chun feidhme ag eintiteas seirbhísí comhroinnte na hAireachta Sláinte, a bheidh in ann feidhmiú sa tsamhail nua de chumarsáid aontaithe (Voice over Internet Protocol).

1.33

RE-C01-i06

T

Feidhmiúlachtaí don teileashláinte agus don teileafhaireachán a chur chun feidhme

 

%

0

15

R4

2022

Céatadán na n-úsáideoirí a bhfuil rochtain acu ar fheidhmiúlachtaí nua teileashláinte agus teileamhonatóireachta, lenar féidir cianseirbhísí cúraim sláinte a sholáthar, rud a mhéadaíonn na leibhéil rochtana ar chúram sláinte agus rannpháirtíocht saoránach sa phróiseas chun cianfhaisnéis a bhailiú agus a chóireáil.

1.34

RE-C01-i06

T

Modúil riaracháin teicneolaíochta faisnéise, modúil chliniciúla bhunúsacha agus modúil chliniciúla éigeandála a chur chun feidhme

 

%

0

15

R2

2025

An céatadán de ghairmithe sláinte a bhfuil rochtain acu ar mhodúil chomhtháite teicneolaíochta faisnéise, ar mhodúil chliniciúla bhunúsacha agus ar mhodúil chliniciúla éigeandála le haghaidh na nithe seo a leanas: i) faisnéis chliniciúil a thaifeadadh agus a cheadú laistigh de raon feidhme cúram sláinte príomhúil, ospidéil agus leanúnach, chun infhaighteacht agus comhtháthú faisnéise sláinte a áirithiú, chomh maith le sábháilteacht níos fearr a chur ar fáil d’úsáideoirí agus do ghairmithe sláinte; agus, ii) seirbhísí éigeandála, clár altranais agus seirbhísí cúraim sláinte teileamhonatóireachta.

1.35

RE-C01-i07-RAM

T

Trealamh ríomhaireachta nua do sheirbhís sláinte réigiúnach Mhaidéara

 

Líon

0

3 600

R4

2024

Líon na dtrealamh ríomhaireachta nua do sheirbhís sláinte réigiúnach Mhaidéara chun faireachán a dhéanamh ar níos mó gaireacht d’úsáideoirí sheirbhís sláinte réigiúnach Mhaidéara agus chun a áirithiú go mbeidh siad níos gaire dóibh, chun laghdú ar an mbaol earráidí a chur chun cinn, chomh maith le héifeachtúlacht agus rochtain thapa ar shonraí úsáideoirí a chothú.

1.36

RE-C01-i08-RAA

T

Rochtain mhéadaithe ar thairseach úsáideoirí sheirbhís sláinte réigiúnach na nAsór

 

Líon

0

25 000

R3

2025

Líon na n-úsáideoirí aonair bliantúla breise a bhfuil rochtain acu ar thairseach úsáideoirí sheirbhís sláinte réigiúnach na nAsór, a bhuí le leathnú na seirbhísí sláinte digiteacha agus na faisnéise leighis atá ar fáil ann.

1.37

RE-C01-i08-RAA

T

Ceapacháin teilileighis a thabhairt isteach i seirbhís sláinte réigiúnach na nAsór

 

Líon

0

1 000

R3

2024

Líon na gceapachán bliantúil teilileigheas i seirbhísí cúraim sláinte príomhúil agus le speisialtóirí leighis ag seirbhís sláinte réigiúnach na nAsór.

1.38

RE-C01-i09

T

Cur i bhfeidhm na gclár ‘Pobal Spóirt Scoile’ agus ‘Spóirt Scoile ar Rothaí’ a chur i gcrích i scoileanna

Líon

0

1980

R3

2025

Líon na bhfearas rothar ina bhfuil rothair de mhéideanna éagsúla arna seachadadh i scoileanna dara rothar d’fhonn rothaíocht a mhúineadh do dhaltaí, chomh maith le fearais rothar d’aosaigh a sheachadtar chuig scoileanna poiblí faoi chuimsiú an chláir ‘Pobal Spóirt na Scoileanna’

1.39

RE-C01-i09

M

Seoladh an fheachtais náisiúnta don Chóras Uilíoch um Thacaíocht don Saol Gníomhach agus don ardán teicneolaíochta a bhaineann leis

Bealaí cumarsáide nua agus ardán nua i bhfeidhm don fheachtas náisiúnta don Chóras Tacaíochta Uilíoch don Saol Gníomhach

 

 

 

R3

2025

Feachtas náisiúnta a sheoladh maidir leis an gCóras Uilíoch um Thacaíocht don Bheatha Ghníomhach agus an t-ardán teicneolaíochta gaolmhar, d’fhonn cur le heolas na saoránach faoi na tairbhí a bhaineann le gníomhaíocht choirp rialta, ag gach aois agus de réir a gcumais, agus é mar aidhm acu spreagadh a thabhairt do stíleanna maireachtála níos sláintiúla a ghlacadh.

1.41

RE-C01-i10

M

Ceadú na Tuarascála ina sainaithnítear riachtanais NHS le haghaidh trealamh trom leighis

An tuarascáil a fhormheas

R3

2023

Ceadú na tuarascála ag an Aireacht Sláinte ina sainaithnítear riachtanais Ospidéil na Seirbhíse Sláinte Náisiúnta le haghaidh trealamh leighis trom. Sainaithneofar sa tuarascáil sin an gá atá leis an gcineál sin trealaimh a cheannach den chéad uair agus an gá trealamh leighis trom atá ann cheana a ionadú.

1.42

RE-C01-i10

T

Ceannach Trealamh Liachta Trom

Líon

0

19

R4

2024

Líon na dtrealamh leighis trom a ceannaíodh d’ospidéil an NHS de réir na riachtanas a aithníodh sa tuarascáil, mar a léirítear i gCloch Mhíle 1.41.

1.43

RE-C01-i10

T

Ceannach Trealamh Liachta Trom

Líon

19

68

R2

2026

Líon na dtrealamh leighis trom a ceannaíodh d’ospidéil an NHS de réir na riachtanas a aithníodh sa tuarascáil, mar a léirítear i gCloch Mhíle 1.41.

B. COMHCHUID 2: Tithíocht

Leis an ngné sin de phlean téarnaimh agus athléimneachta na Portaingéile, tugtar aghaidh ar na dúshláin a bhaineann leis an nganntanas struchtúrach de réitigh tithíochta bhuana agus shealadacha do na grúpaí is leochailí, ar mhórthír na Portaingéile agus i Réigiúin Féinrialaitheacha na nAsór agus Mhaidéara araon, agus rannchuidiú go hindíreach ag an am céanna leis an gcóras cosanta sóisialta a threisiú. Níl i dtithíocht phoiblí ach 2 % den stoc iomlán sa Phortaingéil agus meastar nach leor í chun aghaidh a thabhairt ar riachtanais na ndaoine is díothaí agus atá i mbaol eisiaimh shóisialta.

Is iad seo a leanas príomhchuspóirí na comhchoda: i) an soláthar tithíochta sóisialta agus inacmhainne a mhéadú (lena n-áirítear aghaidh a thabhairt ar riachtanais ghaolmhara eile, amhail easpa bonneagair agus trealaimh bhunúsaigh, áiteanna cónaithe atá míshláintiúil agus neamhdhaingean, forbhásacht nó easpa nasc conarthach, plódú nó neamhdhóthanacht tithíochta do riachtanais speisialta cónaitheoirí atá faoi mhíchumas nó a bhfuil a soghluaisteacht laghdaithe); (II) freagairt phoiblí náisiúnta a chruthú ar riachtanais chóiríochta phráinneacha agus shealadacha a eascraíonn as teagmhais gan choinne nó nárbh fhéidir a thuar amhail tubaistí nádúrtha, dóiteáin, paindéimí, gluaiseachtaí imirce, iarratais ar thearmann, nó staideanna gar-riosca amhail foréigean teaghlaigh, gáinneáil ar dhaoine, baol díshealbhuithe agus eile; agus iii) an soláthar cóiríochta do mhic léinn a mhéadú ar phraghsanna inacmhainne. Is éard atá i gceist leis na hinfheistíochtaí sa chomhpháirt teaghaisí nua a thógáil agus athchóiriú a dhéanamh ar theaghaisí atá ann cheana.

Leis an gcomhchuid sin, rannchuidítear le haghaidh a thabhairt ar Mholtaí Tírshonracha arna n-eisiúint chuig an bPortaingéil faoi chuimsiú an tSeimeastair Eorpaigh in 2019 agus 2020, go háirithe: Feabhas a chur ar éifeachtacht agus ar leordhóthanacht an líontáin sábháilteachta sóisialta (Moladh Sonrach Tíre 2 2019); Cosaint shóisialta agus tacaíocht ioncaim leordhóthanach agus éifeachtach a ráthú (Moladh Tír-Shonrach 2 2020); agus líon na gcéimithe ardoideachais a mhéadú, go háirithe san eolaíocht agus sa teicneolaíocht faisnéise (trí na hinfheistíochtaí i gcóiríocht do mhic léinn) (Moladh Sonrach Tíre 2 2019). Cuidíonn an chomhpháirt freisin le haghaidh a thabhairt ar an Moladh Tír-Shonrach maidir leis an aistriú comhshaoil (Moladh Tír-Shonrach 3 2020). Rannchuidíonn an chomhpháirt freisin le cur chun feidhme roinnt prionsabal de Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta (CECS), amhail: ‘Beidh rochtain ar thithíocht shóisialta nó ar chúnamh tithíochta ar dhea-chaighdeán a sholáthar dóibh siúd atá i ngátar’ (ESPR 19.a); ‘Tá an ceart ag daoine leochaileacha cúnamh agus cosaint iomchuí a fháil ar dhíshealbhú éigeantach’ (EPSR 19.b); Cuirfear foscadh agus seirbhísí leordhóthanacha ar fáil do dhaoine gan dídean chun a gcuimsiú sóisialta a chur chun cinn’ (EPSR 19.c); ‘Cosaint shóisialta’ (EPSR 12); ‘Daoine faoi mhíchumas a chuimsiú’ (EPSR 17); ‘Rochtain ar sheirbhísí riachtanacha’ (EPSR 20); ‘Oideachas, oiliúint agus foghlaim ar feadh an tsaoil ‘Tá an ceart ag cách ar oideachas, oiliúint agus foghlaim ar feadh an tsaoil ionchuimsitheach agus ar ardchaighdeán chun na scileanna atá acu a choinneáil agus chun scileanna nua a fháil a chuirfidh ar a gcumas bheith rannpháirteach go hiomlán sa tsochaí agus athruithe ó phost go post sa mhargadh saothair a bhainistiú go rathúil’ (EPSR 1). Déanfar gnéithe comhshaoil a ionchorprú freisin, go háirithe trí thógáil nua ag a bhfuil ardchaighdeáin éifeachtúlachta fuinnimh a chur chun cinn.

Tá coinne leis nach ndéanfaidh aon bheart sa chomhchuid seo dochar suntasach do chuspóirí comhshaoil de réir bhrí Airteagal 17 de Rialachán (AE) 2020/852, agus an tuairisc ar na bearta agus na céimeanna maolaitheacha a leagtar amach sa phlean i gcomhréir le Treoraíocht Theicniúil DNSH (2021/C58/01) á gcur san áireamh.



B.1. Tuairisc ar na hathchóirithe agus na hinfheistíochtaí i dtaca le tacaíocht airgeadais neamh-inaisíoctha

Athchóiriú RE-r04: An Plean Náisiúnta um Thithíocht Phráinneach agus Shealadach 

Is é cuspóir an athchóirithe líonra poiblí náisiúnta a chruthú chun freagairt do riachtanais tithíochta phráinneacha agus shealadacha mar chuid d’athnuachan na mbeartas tithíochta sa Phortaingéil, d’fhonn na spriocghrúpaí sainaitheanta a chosaint agus a chumhachtú, agus cuimsiú sóisialta a chothú agus neamhionannais a chomhrac.

Is éard a bheidh san athchóiriú ná freagairt struchtúrtha agus thrasearnálach a chruthú do dhaoine a bhfuil gá acu le réitigh éigeandála nó réitigh chóiríochta sealadaí agus an creat dlíthiúil agus rialála is gá a fhorbairt chun samhail rialachais RE-C02-i02 (Deontas Náisiúnta Éigeandála agus Cóiríochta Sealadach) a bhunú agus chun modheolaíochtaí a bhunú chun comharthaíocht agus tarchur chuig cóiríocht agus chuig tacaíocht shóisialta a chur ar fáil do na daoine a fhaigheann tacaíocht.

Bhí cur chun feidhme an athchóirithe le tabhairt chun críche faoin 31 Meitheamh 2021.

Infheistíocht RE-C02-i01: An Clár Tacaíochta um Rochtain ar Thithíocht

Is é cuspóir na hinfheistíochta tithíocht chuibhiúil agus leordhóthanach a chosaint do theaghlaigh a bhfuil na riachtanais is mó acu agus do na grúpaí is leochailí. 

Is éard a bheidh san infheistíocht cóiríocht tithíochta sóisialta den chuid is mó a sholáthar, ach freisin tacaíocht airgeadais a chur ar fáil d’athchóiriú nó d’fhoirgníocht do na spriocghrúpaí sainaitheanta nach bhfuil an acmhainn airgeadais acu chun leordhóthanacht a dtithíochta féin a ráthú, do 26 000 teaghlach ar a laghad faoi 2026. Beartaítear leis na hinfheistíochtaí foirgnimh nua a thógáil, na teaghaisí atá ann cheana a athchóiriú, chomh maith le foirgnimh bhreise a fháil agus a léasú nuair is gá sin chun tithíocht shóisialta a chur ar fáil.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 30 Meitheamh 2026.

Infheistíocht RE-C02-i02: Deontas Náisiúnta Éigeandála agus Cóiríochta Sealadach

Is é cuspóir na hinfheistíochta sin cóiríocht shealadach nó éigeandála a chur ar fáil do na grúpaí leochaileacha daonra ar mhórthír na Portaingéile. Feidhmíonn an infheistíocht seo chun an tAthchóiriú ar an bPlean Náisiúnta Práinneach agus Sealadach Tithíochta atá san áireamh sa chomhpháirt a chur chun feidhme. Is iad na rioscaí nó na héigeandálaí sóisialta seo a leanas a chreataíonn na hidirghabhálacha atá beartaithe: imeachtaí neamh-intuartha nó eisceachtúla, an gá atá le cóiríocht phráinneach agus cumhachtú daoine a bhfuil tithíocht bainte díobh go sealadach, lena n-áirítear íospartaigh foréigin teaghlaigh, íospartaigh na gáinneála ar dhaoine, daoine faoi chosaint idirnáisiúnta, daoine gan dídean; riachtanais urghnácha a bhfuil bunús cuí leo maidir le cóiríocht phráinneach shealadach do dhaoine atá ar tí tarlú agus a bhfuil baol iarbhír ann go bhfágfar iad gan chóiríocht nó i bpróiseas an dí-institiúidithe; riachtanais chóiríochta, atá sealadach agus fíor-riachtanach ar mhaithe le leas an phobail, d’oifigigh stáit agus do ghníomhairí.

Is éard a bheidh san infheistíocht 2 000 cóiríocht éigeandála a chruthú, chomh maith le 473 aonad gnáthóg, trí bhloc le haghaidh fórsaí slándála (i gcásanna a bhfuil údar cuí leo ar mhaithe le leas an phobail) agus cúig ionad don chóiríocht shealadach ar chúiseanna daonnúla nó slándála.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 30 Meitheamh 2026.

Infheistíocht RE-C02-i03-RAM: Soláthar tithíochta sóisialta i Réigiún Féinrialaithe Mhaidéara a neartú

Is é cuspóir na hinfheistíochta seo freagairt do riachtanais tithíochta teaghlach atá ina gcónaí i ndálaí deacra agus nach bhfuil an acmhainn airgeadais acu chun íoc as an gcostas rochtana ar thithíocht leordhóthanach i Réigiún Féinrialaitheach Mhaidéara.

Is éard a bheidh san infheistíocht ná cóiríocht tithíochta sóisialta a thógáil agus/nó a fháil do 805 theaghlach (áireofar san infheistíocht freisin staidéir, tionscadail, fáil talún agus tógáil), tacú le hathshlánú 325 teaghais phríobháideacha (lena n-áirítear feidhmíocht fheabhsaithe fuinnimh). Foráiltear san infheistíocht freisin do sholáthar seirbhísí chun córais faisnéise agus réitigh ríomhrialtais a fhorbairt san earnáil tithíochta.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 30 Meitheamh 2026.

Infheistíocht RE-02-i04-RAA: Dálaí tithíochta a mhéadú i stoc tithíochta Réigiún Féinrialaitheach na nAsór

Is é cuspóir na hinfheistíochta na tairiscintí tithíochta a neartú ag leibhéil éagsúla, tar éis meathlú na bhfoirgneamh i Réigiún Féinrialaitheach na nAsór agus laghdú ar an soláthar ar an margadh réadmhaoine.

Is éard a bheidh san infheistíocht, ar fud na n-oileán éagsúil:

-tógáil 100 foirgneamh.

-bailchríoch a chur ar 75 árasán; agus

-athchóiriú foirgneamh (athchóiriú domhain le haghaidh 63 foirgneamh, athchóiriú meánach 329 bhfoirgneamh agus idirghabháil bheag in 135 fhoirgneamh) le haghaidh 527 idirghabháil san iomlán.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 31 Nollaig 2025.

Infheistíocht RE-C02-i07-RAA: Bonneagar le haghaidh dáileachtaí talún le haghaidh tithíocht chónaitheach

Is é cuspóir na hinfheistíochta bonneagar a chruthú nó a fheabhsú le haghaidh dáileachtaí talún i Réigiún Féinrialaitheach na nAsór agus iad a leithdháileadh ar iarrthóirí roghnaithe. Is í an aidhm cur ar chumas na n-iarrthóirí roghnaithe a dtithe féin a thógáil ar na dáileachtaí talún seo ar chostais rialaithe. Bunaíodh an clár seo i bhForaithne Reachtach Réigiúnach Uimh. 21/2005/A an 3 Lúnasa 2005. Leithdháilfidh an infheistíocht 145 dháileacht talún.

Agus iarrthóirí á roghnú chun a dtithe féin a thógáil ar na luchtóga seo, tabharfar tosaíocht do dhaoine óga (faoi bhun 35 bliana d’aois má tá siad singil nó faoi bhun 70 bliain d’aois má tá siad pósta nó ina gcónaí i lánúin).

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 30 Meitheamh 2026.

Infheistíocht RE-C02-i08-RAA: An stoc tithíochta sóisialta a threisiú

Is é cuspóir na hinfheistíochta stoc tithíochta sóisialta Réigiún Féinrialaitheach na nAsór a threisiú. Is éard a bheidh san infheistíocht 126 theaghais a fhoirgniú.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 31 Nollaig 2025.

B.2. Clocha míle, táscairí agus tráthchlár maidir le faireachán agus cur chun feidhme i dtaca le tacaíocht airgeadais neamh-inaisíoctha

Uimhir Sheicheamhach

Beart (Athchóiriú nó Infheistíocht)

Cloch mhíle / Sprioc

Ainm

Táscairí cáilíochtúla (i gcás clocha míle)

Táscairí cainníochtúla (i gcás spriocanna)

Amlíne tháscach maidir le cur i gcrích

Cur síos agus sainmhíniú soiléir ar gach cloch mhíle agus sprioc

Aonad tomhais

Bunlíne

Cuspóir

R

Bliain

2.1

RE-C02-i01

T

Clár tacaíochta maidir le rochtain ar thithíocht — Socruithe Comhoibríocha nó Maoinithe sínithe

 

Líon

0

75

R3

2022

Síniú socruithe comhoibríocha nó maoinithe.

Cuireann na bardais na straitéisí cóiríochta áitiúla i láthair. Sainaithnítear leis na straitéisí sin 1) na riachtanais uile atá incháilithe faoin gclár seo (mar a shonraítear i Dlí Foraithne Uimh. 37/2018 an 4 Meitheamh), agus 2) na heintitis a chuireann réitigh tithíochta chun cinn. Tar éis do IHRU (an Institiúid Tithíochta agus Athshlánaithe Uirbigh) bailíochtú a dhéanamh ar chomhlíonadh na straitéisí cóiríochta áitiúla leis an gclár, sínítear na comhaontuithe comhair le bardais nó na comhaontuithe maoinithe leis na tairbhithe eile a chumann na hinfheistíochtaí nithiúla atá le cur chun cinn agus sonraítear an spriocdháta dá gcur chun feidhme.

2.2

RE-C02-i01

T

Clár tacaíochta maidir le rochtain ar thithíocht — Áiteanna cónaithe ceannaithe, tógtha (ardéifeachtúlachta fuinnimh) nó athshlánaithe (le feidhmíocht fheabhsaithe fuinnimh) curtha ar fáil do theaghlaigh

 

Líon

0

1 500

R3

2023

Líon na dteaghaisí arna seachadadh chuig teaghlaigh incháilithe an chláir. Beidh éileamh fuinnimh príomhúil 20 % ar a laghad ag foirgnimh nua faoi riachtanais foirgneamh atá beagnach neodrach ó thaobh fuinnimh de (seachas tionscadail atá ar siúl agus buiséadaithe le haghaidh 2021 agus 2022, arb ionann iad agus suas le EUR 188 250 000 den leithdháileadh iomlán don bheart seo).

2.29

RE-C02-i01

T

Clár tacaíochta maidir le rochtain ar thithíocht — Áiteanna cónaithe ceannaithe, tógtha (ardéifeachtúlachta fuinnimh) nó athshlánaithe (le feidhmíocht fheabhsaithe fuinnimh) curtha ar fáil do theaghlaigh

Líon

1 500

10 000

R2

2025

Líon na dteaghaisí arna seachadadh chuig teaghlaigh incháilithe an chláir. Beidh éileamh fuinnimh príomhúil 20 % ar a laghad ag foirgnimh nua faoi riachtanais foirgneamh atá beagnach neodrach ó thaobh fuinnimh de (seachas tionscadail atá ar siúl agus buiséadaithe le haghaidh 2021 agus 2022, arb ionann iad agus suas le EUR 188 250 000 den leithdháileadh iomlán don bheart seo).

2.3

RE-C02-i01

T

Clár tacaíochta maidir le rochtain ar thithíocht — Áiteanna cónaithe ceannaithe, tógtha (ardéifeachtúlachta fuinnimh) nó athshlánaithe (le feidhmíocht fheabhsaithe fuinnimh) curtha ar fáil do theaghlaigh

 

Líon

10 000

22 360

R2

2026

Líon na dteaghaisí arna seachadadh chuig teaghlaigh incháilithe an chláir. Beidh éileamh fuinnimh príomhúil 20 % ar a laghad ag foirgnimh nua faoi riachtanais foirgneamh atá beagnach neodrach ó thaobh fuinnimh de (seachas tionscadail atá ar siúl agus buiséadaithe le haghaidh 2021 agus 2022, arb ionann iad agus suas le EUR 188 250 000 den leithdháileadh iomlán don bheart seo). Maidir le hathshlánú, is é aonad tagartha in aghaidh na teaghaise 73 méadar cearnach, le haghaidh tógálacha nua 95 méadar cearnach do na 22 360 teaghaisí.

2.4

RE-C02-i02

 T

Deontas náisiúnta éigeandála agus cóiríochta sealadaí — Síniú na gcomhaontuithe cistiúcháin le haghaidh cóiríochta éigeandála agus trasdula

 

Líon

0

500

R3

2022

Líon na socruithe a bhfuil comhaontuithe maoinithe sínithe ina leith.

Cuireann eintitis a n-iarratais ar chistiú isteach sa ghlao ar thairiscintí arna oscailt ag IHRU (Institiúid Tithíochta agus Athshlánúcháin Uirbigh) a dhéanann, tar éis measúnú agus iarraidh a dhéanamh ar ISS (Institiúid Slándála Sóisialta) maidir le bailíocht agus indéantacht na n-iarratas a cuireadh isteach, an cistiú a chonradh agus an spriocdháta lena chur chun feidhme a shocrú. Ciallaíonn cóiríocht cuid d’fhoirgneamh nó é ar fad le rochtain neamhspleách ina bhfuil urrann tithíochta amháin nó níos mó agus spásanna príobháideacha breise nó aonaid chónaithe do níos mó ná teaghlach amháin.

2.5

RE-C02-i02

T

Deontas náisiúnta éigeandála agus cóiríochta sealadaí — Síniú na gcomhaontuithe cistiúcháin le haghaidh cóiríochta éigeandála agus trasdula

 

Líon

500

1 000

R3

2024

Líon na socruithe a bhfuil comhaontuithe maoinithe sínithe ina leith.

Cuireann eintitis a n-iarratais ar chistiú isteach sa ghlao ar thairiscintí arna oscailt ag IHRU (Institiúid Tithíochta agus Athshlánúcháin Uirbigh) a dhéanann, tar éis measúnú agus iarraidh a dhéanamh ar ISS (Institiúid Slándála Sóisialta) maidir le bailíocht agus indéantacht na n-iarratas a cuireadh isteach, an cistiú a chonradh agus an spriocdháta lena chur chun feidhme a shocrú. Ciallaíonn cóiríocht cuid d’fhoirgneamh nó é ar fad le rochtain neamhspleách ina bhfuil urrann tithíochta amháin nó níos mó agus spásanna príobháideacha breise nó aonaid chónaithe do níos mó ná teaghlach amháin.

2.6

RE-C02-i02

T

Deontas náisiúnta éigeandála agus cóiríochta sealadaí — Cóiríocht le hoibreacha tógála tosaithe nó ceannaithe le haghaidh socruithe éigeandála agus aistrithe (le tógáil nó le ceannach le caighdeán éifeachtúlachta fuinnimh nó le hathshlánú le feidhmíocht fheabhsaithe fuinnimh) atá á dtógáil

 

Líon

0

350

R3

2023

Cóiríocht ar tosaíodh ar oibreacha foirgníochta nó ar ceannaíodh cóiríocht ina leith. A luaithe a bheidh conradh déanta ar an maoiniú, scaoilfear an méid chuig na heintitis ag brath ar chomhlíonadh an chonartha. Beidh éileamh fuinnimh príomhúil 20 % ar a laghad ag foirgnimh nua faoi riachtanais foirgneamh atá beagnach neodrach ó thaobh fuinnimh de (seachas tionscadail atá ar siúl agus buiséadaithe le haghaidh 2021 agus 2022, arb ionann iad agus EUR 14 800 000 den leithdháileadh iomlán don bheart seo).

2.7

RE-C02-i02

T

Deontas náisiúnta éigeandála agus cóiríochta sealadaí — Socruithe éigeandála agus aistrithe arna gcruthú (arna dtógáil nó arna gceannach le caighdeán éifeachtúlachta fuinnimh nó athshlánúcháin, lena n-áirítear ceannaithe freisin, le feidhmíocht fheabhsaithe fuinnimh) agus arna seachadadh d’fhorbróirí

 

Líon

0

2 000

R2

2026

Soláthar cóiríochta do na comhlachtaí urraíochta. Ciallaíonn cóiríocht cuid d’fhoirgneamh nó é ar fad le rochtain neamhspleách ina bhfuil urrann tithíochta amháin nó níos mó agus spásanna príobháideacha breise nó aonaid chónaithe do níos mó ná teaghlach amháin. Beidh éileamh fuinnimh príomhúil 20 % ar a laghad ag foirgnimh nua faoi riachtanais foirgneamh atá beagnach neodrach ó thaobh fuinnimh de (seachas tionscadail atá ar siúl agus buiséadaithe le haghaidh 2021 agus 2022, arb ionann iad agus EUR 14 800 000 den leithdháileadh iomlán don bheart seo). Is ionann an t-aonad tagartha agus 73 mhéadar cearnach, ar an meán, i gcás na socruithe 2000.

2.8

RE-C02-i02

T

Cóiríocht a sheachadtar chuig fórsaí slándála agus cóiríocht shealadach a sheachadtar ar chúiseanna daonnúla nó slándála

 

Líon

0

473

R2

2026

Líon na dteaghaisí a seachadadh chuig na fórsaí slándála (SSGNR — Seirbhísí Sóisialta do Gharda na Poblachta Náisiúnta; SSPSP — Seirbhísí Sóisialta do Phóilíní Slándála Poiblí) le haghaidh riachtanais chóiríochta shealadacha, lena n-áirítear trí bhloc d’fhórsaí slándála (i gcásanna a bhfuil údar cuí leo ar mhaithe le leas an phobail). Áirítear san infheistíocht freisin cúig ionad le haghaidh cóiríocht shealadach ar chúiseanna daonnúla nó slándála. Beidh éileamh fuinnimh príomhúil ag foirgnimh nua 20 % ar a laghad faoi bhun riachtanais foirgneamh atá beagnach neodrach ó thaobh fuinnimh de.

2.10

RE-C02-i03-RAM

T

Tithíocht dá dtugtar tacaíocht i Réigiún Féinrialaitheach Mhaidéara

 

Líon

0

590

R4

2024

Líon na dteaghaisí arna leithdháileadh ar theaghlaigh incháilithe i dtaca le tithíocht shóisialta a thógáil nó cóiríocht chónaithe a cheannach le haghaidh tithíocht shóisialta faoi thacaíocht. Beidh éileamh fuinnimh príomhúil ag foirgnimh nua 20 % ar a laghad faoi bhun riachtanais foirgneamh atá beagnach neodrach ó thaobh fuinnimh de.

2.11

RE-C02-i03-RAM

T

Tithíocht dá dtugtar tacaíocht i Réigiún Féinrialaitheach Mhaidéara

 

Líon

590

805

R2

2026

Líon na dteaghaisí arna leithdháileadh ar theaghlaigh incháilithe i dtaca le tithíocht shóisialta a thógáil nó cóiríocht chónaithe a cheannach le haghaidh tithíocht shóisialta faoi thacaíocht. Beidh éileamh fuinnimh príomhúil ag foirgnimh nua 20 % ar a laghad faoi bhun riachtanais foirgneamh atá beagnach neodrach ó thaobh fuinnimh de. Is ionann an t-aonad tagartha in aghaidh an aonaid tithíochta agus 90 mhéadar cearnach, ar an meán, i gcás na 805 tithe.

Thairis sin, airítear san infheistíocht freisin do sholáthar seirbhísí chun córais faisnéise agus réitigh ríomhrialtais a fhorbairt san earnáil tithíochta.

2.12

RE-C02-i03-RAM

T

Líon na dteaghaisí atá áitithe ag úinéir príobháideach a athchóiríodh, lena n-áirítear teaghaisí le héifeachtúlacht fuinnimh fheabhsaithe

 

Líon

0

325

R2

2026

Líon na dteaghaisí príobháideacha úinéir-áitithe a athchóiríodh do na spriocghrúpaí nach bhfuil acmhainní airgeadais acu chun oibreacha athshlánaithe a dhéanamh.

2.13

RE-C02-i04-RAA

T

Idirghabhálacha sa stoc tithíochta poiblí i Réigiún Féinrialaitheach na nAsór

 

Líon

0

24

R4

2021

Líon na n-idirghabhálacha, lena n-áirítear uirbiú talún i gcás inar gá, agus oibreacha tugtha chun críche chun an stoc tithíochta sóisialta a mhéadú.

I gcás ina mbaineann sé le foirgníocht nua, beidh éileamh fuinnimh príomhúil ag foirgnimh nua 20 % ar a laghad faoi bhun riachtanais foirgneamh atá beagnach neodrach ó thaobh fuinnimh de.

Tá na tithe cónaithe ar an meán de thart ar 120 méadar cearnach.

2.14

RE-C02-i04-RAA

T

Idirghabhálacha sa stoc tithíochta poiblí i Réigiún Féinrialaitheach na nAsór

 

Líon

0

40

R4

2021

Áirítear leis an infheistíocht foirgnimh agus árasáin a athchóiriú nó a thabhairt chun críche, arna dtomhas de réir líon na n-idirghabhálacha.

I measc na n-idirghabhálacha tá:

—foirgnimh phoiblí neamhchónaithe a athchóiriú ina dtithíocht,

— Tacaíocht airgeadais chun foirgnimh shóisialta dhíghrádaithe a thiontú (Bairros Sociais)

— athchóiriú ar thithíocht phoiblí chun cloí leis an reachtaíocht tithíochta atá ann faoi láthair, ceanglais éifeachtúlachta fuinnimh den chuid is mó.

Bainfear amach le hathchóirithe feidhmíochta fuinnimh athchóiriú meánleibhéil ar a laghad a bhaint amach, ar an meán, mar a shainmhínítear sa Mholadh ón gCoimisiún maidir le hAthchóiriú Foirgníochta (AE) 2019/786.

Tá an tithíocht lena mbaineann ar an meán de thart ar 100 méadar cearnach.

2.16

RE-C02-i04-RAA

T

Idirghabhálacha sa stoc tithíochta poiblí i Réigiún Féinrialaitheach na nAsór

 

Líon

40

101

R4

2023

Áirítear leis an infheistíocht foirgnimh agus árasáin a athchóiriú nó a thabhairt chun críche, arna dtomhas de réir líon na n-idirghabhálacha, agus an obair críochnaithe.

I measc na n-idirghabhálacha féadfar an méid seo a leanas a bheith ann:

—foirgnimh phoiblí neamhchónaithe a athchóiriú ina dtithíocht,

— Tacaíocht airgeadais chun foirgnimh shóisialta dhíghrádaithe a thiontú (Bairros Sociais)

— Athchóiriú ar thithíocht phoiblí chun cloí leis an reachtaíocht tithíochta atá ann faoi láthair, ceanglais éifeachtúlachta fuinnimh den chuid is mó.

Bainfear amach le hathchóirithe feidhmíochta fuinnimh athchóiriú meánleibhéil ar a laghad a bhaint amach, ar an meán, mar a shainmhínítear sa Mholadh ón gCoimisiún maidir le hAthchóiriú Foirgníochta (AE) 2019/786

Tá an tithíocht lena mbaineann ar an meán de thart ar 100 méadar cearnach.

2.17

RE-C02-i04-RAA

T

Idirghabhálacha sa stoc tithíochta poiblí i Réigiún Féinrialaitheach na nAsór - tógáil an fhoirgnimh

 

Líon

24

100

R4

2025

Líon na n-idirghabhálacha, lena n-áirítear uirbiú talún i gcás inar gá, agus oibreacha tugtha chun críche chun an stoc tithíochta sóisialta a mhéadú.

I gcás ina mbaineann sé le foirgníocht nua, beidh éileamh fuinnimh príomhúil ag foirgnimh nua 20 % ar a laghad faoi bhun riachtanais foirgneamh atá beagnach neodrach ó thaobh fuinnimh de.

Tá na tithe cónaithe ar an meán de thart ar 120 méadar cearnach.

2.18

RE-C02-i04-RAA

T

Idirghabhálacha sa stoc tithíochta poiblí i Réigiún Féinrialaitheach na nAsór

 

Líon

101

602

R4

2025

Áirítear leis an infheistíocht foirgnimh agus árasáin a athchóiriú nó a thabhairt chun críche, arna dtomhas de réir líon na n-idirghabhálacha.

I measc na n-idirghabhálacha féadfar an méid seo a leanas a bheith ann:

—foirgnimh phoiblí neamhchónaithe a athchóiriú ina dtithíocht,

— oibríochtú plean chun cíos don aos óg a chur chun cinn (e.g. athrú cóiríochta áitiúil -Alojamento Local- go cíos fadtéarmach, athshlánú na lárionad uirbeach).

— Tacaíocht airgeadais chun foirgnimh shóisialta dhíghrádaithe a thiontú (Bairros Sociais)

— athchóiriú ar thithíocht phoiblí chun cloí leis an reachtaíocht tithíochta atá ann faoi láthair, ceanglais éifeachtúlachta fuinnimh den chuid is mó.

Bainfear amach le hathchóirithe feidhmíochta fuinnimh athchóiriú meánleibhéil ar a laghad a bhaint amach, ar an meán, mar a shainmhínítear sa Mholadh ón gCoimisiún maidir le hAthchóiriú Foirgníochta (AE) 2019/786

Tá an tithíocht lena mbaineann ar an meán de thart ar 100 méadar cearnach.

2.19

RE-C02-r04

M

Teacht i bhfeidhm an Dlí Foraithne lena bhformheastar an creat dlíthiúil don Phlean Náisiúnta Práinneach agus Sealadach Tithíochta

Teacht i bhfeidhm an Dlí Foraithne

R2

2021

Saineofar sa Dlí Foraithne struchtúr an Phlean agus an stoc tithíochta go háirithe maidir le tairbhithe incháilithe, réitigh tithíochta agus an tsamhail mhaoinithe. In éineacht leis an gcreat dlíthiúil, cuirfear an Plean Náisiúnta Tithíochta faoi bhráid an Rialtais agus déanfaidh sé é a fhormheas, ina n-ionchorprófar pleanáil straitéiseach na réiteach tithíochta atá le cur chun cinn agus an tacaíocht is gá chun na críche sin, ag brath ar riachtanais agus sainiúlachtaí áitiúla agus comhtháthú soch-chríochach.

2.30

RE-C02-i07-RAA

T

Bonneagar dáileachtaí talún

Líon

0

145

R2

2026

Líon na ndáileachtaí talún ina bhfuil bonneagair arna gcruthú nó arna bhfeabhsú agus arna leithdháileadh ar iarrthóirí roghnaithe, tar éis nós imeachta roghnúcháin lena sainítear na coinníollacha agus na ceanglais roghnúcháin. Tabharfar tosaíocht do dhaoine óga, mar a shonraítear sa tuairisc ar an infheistíocht.

2.31

RE-C02-i08-RAA

T

Atreisiú sa stoc tithíochta sóisialta i Réigiún Féinrialaitheach na nAsór - an tithíocht a tógadh

Líon

0

126

R4

2025

Líon na dteaghaisí tógtha a tugadh chun críche. Beidh éileamh fuinnimh príomhúil ag foirgnimh nua 20 % ar a laghad faoi bhun riachtanais foirgneamh atá beagnach neodrach ó thaobh fuinnimh de. Is é an meánmhéid de na teaghaisí thart ar 101 méadar cearnach.

B.3. Tuairisc ar na hathchóirithe agus na hinfheistíochtaí i dtaca leis an iasacht

Infheistíocht RE-C02-i05: Stoc tithíochta poiblí inacmhainne

Is é cuspóir na hinfheistíochta freagairt don dinimic praghsanna tithe atá ann faoi láthair i leith leibhéil ioncaim theaghlaigh na Portaingéile, go háirithe i dtimpeallachtaí móra uirbeacha, trí stoc poiblí tithe a chur ar fáil a d’fhéadfaí a fháil ar cíos ar phraghsanna inacmhainne do spriocghrúpaí sonracha.

Is éard a bheidh san infheistíocht foirgnimh nua a thógáil, lena n-áirítear fáil, agus teaghaisí poiblí a athshlánú chun 6 800 cóiríocht agus cíos ina dhiaidh sin a sholáthar ar phraghsanna inacmhainne do na spriocghrúpaí a shainaithnítear.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 30 Meitheamh 2026.

Infheistíocht RE-C02-i06: Cóiríocht do mhic léinn ar phraghsanna inacmhainne

Is é cuspóir na hinfheistíochta seo an soláthar náisiúnta de chóiríocht inacmhainne do mhic léinn a mhéadú ós rud é go bhfuil sé sin fós ar cheann de na bacainní is mó maidir le rochtain a fháil ar oideachas treasach. Cuideoidh na socruithe sin le costais dhíreacha mac léinn agus a dteaghlaigh a laghdú, agus béim ar leith á leagan ar na mic léinn is leochailí go sóisialta agus go heacnamaíoch. Níl an soláthar atá ann faoi láthair ag tacú ach le sciar beag (thart ar 10 %) de na mic léinn a bhfuil cóiríocht de dhíth orthu, i bhfianaise méadú suntasach ar chostais tithíochta, go háirithe sna hionaid uirbeacha is mó, áit a bhfuil na hinstitiúidí ardoideachais dírithe.

Is éard a bheidh san infheistíocht 18 000 leapacha nua agus athchóirithe a chur ar fáil trí fhoirgnimh nua a thógáil, trí fhoirgnimh atá ann cheana a athshlánú agus trí na haonaid chóiríochta do mhic léinn atá ann cheana a nuachóiriú agus a leathnú lena n-úsáid mar thosaíocht ag mic léinn. Ina theannta sin, agus go dtí go gcomhlíonfar riachtanais na mac léinn, féadfar leapacha a chur ar fáil do thaighdeoirí, do mhúinteoirí agus d’fhoireann neamhtheagaisc na n-institiúidí ardoideachais, go háirithe sa tsoghluaisteacht náisiúnta nó idirnáisiúnta, lena n-áirítear faoi ERASMUS +, líonraí de ‘Ollscoileanna Eorpacha’ agus faoi chomhaontuithe soghluaisteachta idirnáisiúnta eile le Stát na Portaingéile.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 31 Márta 2026.

Infheistíocht RE-C02-i09: Beart méadaithe: An Clár Tacaíochta um Rochtain ar Thithíocht (iasacht)

Is é cuspóir na hinfheistíochta infheistíocht RE-C02-i01 a mhéadú: An Clár Tacaíochta um Rochtain ar Thithíocht, faoi chomhchuid 2. Leis an gcuid mhéadaithe den bheart, méadófar líon na dteaghaisí a sholáthraítear do theaghlaigh.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 30 Meitheamh 2026.

B.4.    Clocha míle, spriocanna, táscairí agus tráthchlár maidir le faireachán agus cur chun feidhme i dtaca leis an iasacht

Uimhir Sheicheamhach

Beart (Athchóiriú nó Infheistíocht)

Garsprioc/

Sprioc

Ainm

Táscairí cáilíochtúla (i gcás clocha míle)

Táscairí cainníochtúla (i gcás spriocanna)

Amlíne tháscach maidir le cur i gcrích

Cur síos agus sainmhíniú soiléir ar gach cloch mhíle agus sprioc

Aonad tomhais

Bunlíne

Cuspóir

R

Bliain

2.20

RE-C02-i05

T

Stoc tithíochta poiblí inacmhainne — Teaghaisí le hobair thosaigh (atá tógtha le hardéifeachtúlacht fuinnimh nó a athshlánú le feidhmíocht fuinnimh níos fearr)

 

Líon

0

520

R3

2022

Líon na dteaghaisí a gcuirtear tús leis an obair ina leith tar éis an nós imeachta tairisceana agus síniú conartha. I gcás ina mbaineann sé le foirgníocht nua, beidh éileamh fuinnimh príomhúil ag foirgnimh nua 20 % ar a laghad faoi bhun riachtanais foirgneamh atá beagnach neodrach ó thaobh fuinnimh de.

2.21

RE-C02-i05

T

Stoc tithíochta poiblí inacmhainne — Teaghaisí le hobair thosaigh (atá tógtha le hardéifeachtúlacht fuinnimh nó a athshlánú le feidhmíocht fuinnimh níos fearr)

 

Líon

520

1400

R3

2024

Líon na dteaghaisí a gcuirtear tús leis an obair ina leith tar éis an nós imeachta tairisceana agus síniú conartha. I gcás ina mbaineann sé le foirgníocht nua, beidh éileamh fuinnimh príomhúil ag foirgnimh nua 20 % ar a laghad faoi bhun riachtanais foirgneamh atá beagnach neodrach ó thaobh fuinnimh de.

2.22

RE-C02-i05

T

Stoc tithíochta poiblí inacmhainne — Teaghaisí sannta (atá tógtha le hardéifeachtúlacht fuinnimh nó a athshlánú le feidhmíocht fuinnimh níos fearr)

 

Líon

0

520

R3

2024

Líon na dteaghaisí seachadta chuig na teaghlaigh incháilithe tríd an malartú tithíochta ar chostas inacmhainne (DL 82/2020 an 2 Deireadh Fómhair) nó trí chlár bardasach. Sainmhínítear tithíocht inacmhainne mar an ceann a chuirtear ar fáil i gcomhréir leis an gClár Rochtana Léasa, a bunaíodh le Dlí Foraithne Uimh. 68/2019 an 22 Bealtaine, den scéim cíosa a bunaíodh le Dlí Uimh. 81/2014 an 19 Nollaig, arna leasú, den scéim cíosa choinníollach, a bunaíodh le Dlí Uimh. 80/2014 an 19 Nollaig, den chóras costas rialaithe, arna rialú le hOrdú Cur Chun Feidhme Aireachta Uimh. 65/2019 an 19 Feabhra, nó de chláir speisialta bhardasacha. I gcás ina mbaineann sé le foirgníocht nua, beidh éileamh fuinnimh príomhúil ag foirgnimh nua 20 % ar a laghad faoi bhun riachtanais foirgneamh atá beagnach neodrach ó thaobh fuinnimh de.

2.23

RE-C02-i05

T

Stoc tithíochta poiblí inacmhainne — Teaghaisí sannta (atá tógtha le hardéifeachtúlacht fuinnimh nó a athshlánú le feidhmíocht fuinnimh níos fearr)

 

Líon

520

1400

R3

2025

Líon na dteaghaisí seachadta chuig na teaghlaigh incháilithe tríd an malartú tithíochta ar chostas inacmhainne (DL 82/2020 an 2 Deireadh Fómhair) nó trí chlár bardasach. Sainmhínítear tithíocht inacmhainne mar an ceann a chuirtear ar fáil i gcomhréir leis an gClár Rochtana Léasa, a bunaíodh le Dlí Foraithne Uimh. 68/2019 an 22 Bealtaine, den scéim cíosa a bunaíodh le Dlí Uimh. 81/2014 an 19 Nollaig, arna leasú, den scéim cíosa choinníollach, a bunaíodh le Dlí Uimh. 80/2014 an 19 Nollaig, den chóras costas rialaithe, arna rialú le hOrdú Cur Chun Feidhme Aireachta Uimh. 65/2019 an 19 Feabhra, nó de chláir speisialta bhardasacha. I gcás ina mbaineann sé le foirgníocht nua, beidh éileamh fuinnimh príomhúil ag foirgnimh nua 20 % ar a laghad faoi bhun riachtanais foirgneamh atá beagnach neodrach ó thaobh fuinnimh de.

2.24

RE-C02-i05

T

Stoc tithíochta poiblí inacmhainne — Teaghaisí sannta (atá tógtha le hardéifeachtúlacht fuinnimh nó a athshlánú le feidhmíocht fuinnimh níos fearr)

 

Líon

1400

6 800

R2

2026

Líon na dteaghaisí seachadta chuig na teaghlaigh incháilithe tríd an malartú tithíochta ar chostas inacmhainne (DL 82/2020 an 2 Deireadh Fómhair) nó trí chlár bardasach. Sainmhínítear tithíocht inacmhainne mar an ceann a chuirtear ar fáil i gcomhréir leis an gClár Rochtana Léasa, a bunaíodh le Dlí Foraithne Uimh. 68/2019 an 22 Bealtaine, den scéim cíosa a bunaíodh le Dlí Uimh. 81/2014 an 19 Nollaig, arna leasú, den scéim cíosa choinníollach, a bunaíodh le Dlí Uimh. 80/2014 an 19 Nollaig, den chóras costas rialaithe, arna rialú le hOrdú Cur Chun Feidhme Aireachta Uimh. 65/2019 an 19 Feabhra, nó de chláir speisialta bhardasacha. I gcás ina mbaineann sé le foirgníocht nua, beidh éileamh fuinnimh príomhúil ag foirgnimh nua 20 % ar a laghad faoi bhun riachtanais foirgneamh atá beagnach neodrach ó thaobh fuinnimh de.

2.25

RE-C02-i06

T

Cóiríocht do mhic léinn ar chostas inacmhainne — líon na n-áiteanna cóiríochta do mhic léinn le tairiscintí seolta

 

Líon

0

7000

R3

2022

Líon na n-áiteanna cóiríochta nua agus athchóirithe do mhic léinn ardoideachais go príomha a bhfuil tairiscintí poiblí seolta ina leith.

Beidh éileamh fuinnimh príomhúil ag foirgnimh nua 20 % ar a laghad faoi bhun riachtanais foirgneamh atá beagnach neodrach ó thaobh fuinnimh de. Bainfear amach le hathchóirithe feidhmíochta fuinnimh athchóiriú meánleibhéil ar a laghad a bhaint amach, ar an meán, mar a shainmhínítear sa Mholadh ón gCoimisiún maidir le hAthchóiriú Foirgníochta (AE) 2019/786.

2.26

RE-C02-i06

T

Cóiríocht do mhic léinn ar chostais inacmhainne

 

Líon

0

7 200

R3

2024

Líon na n-áiteanna nua agus athchóirithe a chuirtear ar fáil go príomha do mhic léinn ardoideachais i bhfoirgnimh uirbeacha nó mheasctha atá beartaithe, go hiomlán nó go páirteach, do chóiríocht shealadach ag mic léinn a dhéanann staidéar in áit eile seachas a n-áit chónaithe agus a bhfuil gá acu le cóiríocht chun tabhairt faoi ardoideachas, lena n-áirítear áiteanna cónaithe ardoideachais do mhic léinn, lena n-áirítear seomraí codlata, seomraí folctha, cistiní agus spásanna béile agus féadfaidh áiteanna staidéir agus cóiríochta, páirceála agus trealaimh a bheith ar áireamh iontu;

Beidh éileamh fuinnimh príomhúil ag foirgnimh nua 20 % ar a laghad faoi bhun riachtanais foirgneamh atá beagnach neodrach ó thaobh fuinnimh de. Bainfear amach le hathchóirithe feidhmíochta fuinnimh athchóiriú meánleibhéil ar a laghad a bhaint amach, ar an meán, mar a shainmhínítear sa Mholadh ón gCoimisiún maidir le hAthchóiriú Foirgníochta (AE) 2019/786

2.27

RE-C02-i06

T

Cóiríocht do mhic léinn ar chostais inacmhainne

 

Líon

7 200

13 300

R3

2025

Líon na n-áiteanna nua agus athchóirithe a chuirtear ar fáil go príomha do mhic léinn ardoideachais i bhfoirgnimh uirbeacha nó mheasctha atá beartaithe, go hiomlán nó go páirteach, do chóiríocht shealadach ag mic léinn a dhéanann staidéar in áit eile seachas a n-áit chónaithe agus a bhfuil gá acu le cóiríocht chun tabhairt faoi ardoideachas, lena n-áirítear áiteanna cónaithe ardoideachais do mhic léinn, lena n-áirítear seomraí codlata, seomraí folctha, cistiní agus spásanna béile agus féadfaidh áiteanna staidéir agus cóiríochta, páirceála agus trealaimh a bheith ar áireamh iontu;

Beidh éileamh fuinnimh príomhúil ag foirgnimh nua 20 % ar a laghad faoi bhun riachtanais foirgneamh atá beagnach neodrach ó thaobh fuinnimh de. Bainfear amach le hathchóirithe feidhmíochta fuinnimh athchóiriú meánleibhéil ar a laghad a bhaint amach, ar an meán, mar a shainmhínítear sa Mholadh ón gCoimisiún maidir le hAthchóiriú Foirgníochta (AE) 2019/786

2.28

RE-C02-i06

T

Cóiríocht do mhic léinn ar chostais inacmhainne

 

Líon

13 300

18 000

R1

2026

Líon na n-áiteanna nua agus athchóirithe a chuirtear ar fáil go príomha do mhic léinn ardoideachais i bhfoirgnimh uirbeacha nó mheasctha atá beartaithe, go hiomlán nó go páirteach, do chóiríocht shealadach ag mic léinn a dhéanann staidéar in áit eile seachas a n-áit chónaithe agus a bhfuil gá acu le cóiríocht chun tabhairt faoi ardoideachas, lena n-áirítear áiteanna cónaithe ardoideachais do mhic léinn, lena n-áirítear seomraí codlata, seomraí folctha, cistiní agus spásanna béile agus féadfaidh áiteanna staidéir agus cóiríochta, páirceála agus trealaimh a bheith ar áireamh iontu;

Beidh éileamh fuinnimh príomhúil ag foirgnimh nua 20 % ar a laghad faoi bhun riachtanais foirgneamh atá beagnach neodrach ó thaobh fuinnimh de. Bainfear amach le hathchóirithe feidhmíochta fuinnimh athchóiriú meánleibhéil ar a laghad a bhaint amach, ar an meán, mar a shainmhínítear sa Mholadh ón gCoimisiún maidir le hAthchóiriú Foirgníochta (AE) 2019/786

2.32

RE-C02-i09

T

Clár tacaíochta maidir le rochtain ar thithíocht (iasacht) — Áiteanna cónaithe ceannaithe, tógtha (ardéifeachtúlachta fuinnimh) nó athshlánaithe (le feidhmíocht fheabhsaithe fuinnimh) curtha ar fáil do theaghlaigh

Líon

22 360

26 000

R2

2026

Líon na dteaghaisí arna seachadadh chuig teaghlaigh incháilithe an chláir. Beidh éileamh fuinnimh príomhúil ag foirgnimh nua 20 % ar a laghad faoi bhun riachtanais foirgneamh atá beagnach neodrach ó thaobh fuinnimh de. Maidir le hathshlánú, is é aonad tagartha in aghaidh na teaghaise 73 méadar cearnach, le haghaidh tógálacha nua 95 méadar cearnach do na 3 640 teaghaisí.

C. COMHCHUID 3: Freagraí Sóisialta

Tá dúshláin thábhachtacha dhéimeagrafacha agus shocheacnamaíocha le blianta fada le sárú ag an bPortaingéil, dúshláin ar méadaíodh iad de bharr phaindéim COVID-19. Leis an ngné sin de phlean téarnaimh agus athléimneachta na Portaingéile, tugtar aghaidh ar na dúshláin seo a leanas: aosú déimeagrafach, cearta daoine faoi mhíchumas agus daoine eile a bhfuil spleáchas orthu agus staideanna bochtaineachta agus eisiaimh shóisialta i measc pobal agus grúpaí faoi mhíbhuntáiste.

Sa chomhthéacs sin, tugann an chomhpháirt seo aghaidh ar dhúshláin struchtúracha a bhaineann leis an mbeartas sóisialta agus ar ghanntanais i gcumhdach na seirbhíse sóisialta do na daonraí/réigiúin atá i ngátar, ar mhórthír na Portaingéile agus i Réigiúin Fhéinrialaitheacha na nAsór agus Mhaidéara araon.

Is iad seo a leanas príomhchuspóirí na comhchoda: i) na saoráidí cúraim shóisialta a fheabhsú agus cumhdach críochach níos fearr a áirithiú; ii) líonra na bhfreagairtí sóisialta a neartú agus a leathnú le réitigh nuálacha agus le treoirthionscadail agus idirghabhálacha; iii) freagairtí nua tacaíochta pobalbhunaithe a fhorbairt, rannchuidiú le maireachtáil neamhspleách a chur chun cinn, spleáchas a chosc agus freagairtí a fhorbairt le haghaidh neamh-institiúidithe i gcomhréir le Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar Chearta Daoine atá faoi Mhíchumas; iv) inrochtaineacht ar mhaireachtáil chuimsitheach agus ar rannpháirtíocht chuimsitheach sa tsochaí agus sa gheilleagar a áirithiú do dhaoine faoi mhíchumas; agus v) díothú na bochtaineachta a chur chun cinn trí straitéis náisiúnta uilechuimsitheach a fhorbairt lena ndíreofar ar na pobail is leochailí agus is mó atá faoi mhíbhuntáiste.

Tacaíonn an chomhpháirt le haghaidh a thabhairt ar an Moladh Tír-Shonrach maidir le hathléimneacht an chórais sláinte a neartú agus rochtain chomhionann ar chúram sláinte agus fadtéarmach ar ardchaighdeán a áirithiú (Moladh Tírshonrach 1 2020). Ina theannta sin, rannchuidíonn sé le haghaidh a thabhairt ar an Moladh Tír-Shonrach maidir le feabhas a chur ar éifeachtacht agus ar leordhóthanacht an líontáin sábháilteachta sóisialta agus maidir le feabhas a chur ar leibhéal scileanna an daonra (Moladh Sonrach Tíre 2 2019), lena ráthaítear cosaint shóisialta leordhóthanach agus tacaíocht ioncaim agus lena n-áirithítear rochtain chomhionann ar oideachas agus oiliúint ardcháilíochta (Molta Sonrach Tíre 2 2020) agus lena bhfeabhsaítear éifeachtacht chóras cosanta sóisialta na Portaingéile, go háirithe trína chreat a shimpliú (Molta Sonrach Tíre 1 2022 agus 2023). Tacaíonn an chomhpháirt freisin go indíreach le haghaidh a thabhairt ar an Moladh Tír-Shonrach chun infheistíocht a dhíriú ar an aistriú glas agus digiteach (Moladh Tír-Shonrach 3 2020).

Meastar go rannchuideoidh an chomhpháirt sin leis an aistriú glas agus leis an aistriú digiteach araon. Díreoidh na tionscadail a bhaineann le tógáil, leathnú agus athchóiriú na saoráidí freagartha sóisialta ar éifeachtúlacht fuinnimh, ar úsáid fuinnimh in-athnuaite le haghaidh féintomhaltais agus ar chostais fuinnimh agus breosla a laghdú. Déanfar gnéithe comhshaoil a ionchorprú trí thógáil nua ag a bhfuil ardchaighdeáin éifeachtúlachta fuinnimh a chur chun cinn. Ina theannta sin, déanfar na heintitis lena mbaineann a fheistiú le feithiclí éadroma astaíochtaí nialasacha. Ar deireadh, ionchorpraíonn an chomhpháirt sin bearta lena bhfeabhsaítear úsáid uirlisí digiteacha, go háirithe trí na seirbhísí sóisialta a thugann tacaíocht do dhaoine scothaosta agus don rialtas trí uirlisí TFC agus ríomhsheirbhísí a chruthú lena ndírítear ar dhaoine faoi mhíchumas.

Tá coinne leis nach ndéanfaidh aon bheart sa chomhchuid seo dochar suntasach do chuspóirí comhshaoil de réir bhrí Airteagal 17 de Rialachán (AE) 2020/852, agus an tuairisc ar na bearta agus na céimeanna maolaitheacha a leagtar amach sa phlean i gcomhréir le Treoraíocht Theicniúil DNSH (2021/C58/01) á gcur san áireamh.

C.1 Tuairisc ar na hathchóirithe agus na hinfheistíochtaí i dtaca le tacaíocht airgeadais neamh-inaisíoctha;

Athchóiriú RE-r05: Athchóiriú ar Sholáthar Áiseanna agus Freagairtí Sóisialta

Is é cuspóir an bhirt seo an líonra seirbhísí sóisialta agus na saoráidí a sholáthraíonn institiúidí sóisialta poiblí agus príobháideacha a leathnú, a uasghrádú agus a athshlánú. Díríonn an beart go háirithe ar ghrúpaí leochaileacha i dtéarmaí eacnamaíocha, sóisialta agus sláinte, amhail daoine agus teaghlaigh atá bocht nó a bhfuil ioncam íseal acu, daoine scothaosta agus daoine atá i staid spleáchais, daoine faoi mhíchumas agus leanaí agus daoine óga. Thairis sin, leis na hidirghabhálacha comhtháite tacaíochta sláinte agus sóisialta dá bhforáiltear leis an mbeart seo, déanfar neamhspleáchas daoine spleácha a chur chun cinn trína n-athshlánú agus trína n-athimeascadh sóisialta i gcomhréir le Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar Chearta Daoine atá faoi Mhíchumas 1 agus leis an Straitéis Eorpach maidir le Cearta Daoine faoi Mhíchumas 2021-2030 2 agus leis an bPáipéar Uaine maidir le hAosú — Dhlúthpháirtíocht agus freagracht idir glúine a chothú 3 .

Is éard a bheidh san athchóiriú sin seoladh an Chláir don Ghlúin Nua Trealaimh agus Freagartha Sóisialta trí theacht i bhfeidhm an Chórais Suiteála Trealamh Sóisialta a Shimpliú. Díreofar sa chlár ar bhearta amhail:

-Feabhas a chur ar sheirbhísí cúraim shóisialta agus phearsantaithe a chuirtear ar fáil i dtithe cúraim chónaithe do dhaoine scothaosta (ERPInna), tar éis meastóireacht a dhéanamh ar riachtanais;

-Ceadúnú agus/rialtas ERPanna a chur chun cinn lasmuigh den chóras oifigiúil;

-Athbhreithniú a dhéanamh ar an gcreat reachtaíochta chun saoráidí sóisialta a cheadúnú,

-Freagairtí sóisialta nuálacha amhail tithíocht chomhoibríoch ar mhionscála a chur chun cinn;

-Samhail nuálach tacaíochta baile a fhorbairt;

-Tacaíocht shóisialta do dhaoine atá i staid leithlisithe shóisialta a threisiú, trí fhoirne ildisciplíneacha a chruthú agus sásra chun cásanna atá leochaileach ó thaobh na sochaí de a mhapáil agus faireachán a dhéanamh orthu (tionscadail shóisialta Radar);

-Leibhéil an lucht saothair a mhéadú agus cáilíocht na bhfreagairtí sóisialta a sholáthar, go príomha i gcríocha ina bhfuil leibhéil ísle cumhdaigh;

-Seirbhísí sóisialta agus tacaíocht atá dírithe ar dhaoine faoi mhíchumas nó ar dhaoine spleáchais a threisiú agus a neamhspleáchas agus a maireachtáil neamhspleách a chur chun cinn.

Infheistíocht RE-C03-i01 — Cuideoidh giniúint nua trealaimh agus freagairtí sóisialta leis an athchóiriú a chur chun feidhme.

Tabharfar an garsprioc a bhaineann le cur chun feidhme an athchóirithe chun críche faoin 31 Nollaig 2021.

Athchóiriú RE-r06: Straitéis Náisiúnta um Chuimsiú Daoine faoi Mhíchumas 2021-2025

Is é is cuspóir don bheart seo cuimsiú daoine faoi mhíchumas a éascú agus a dhoimhniú i ngach réimse den saol, a neamhspleáchas, a neamhspleáchas agus a bhféinchinntiúchán a chur chun cinn chomh maith le comhdheiseanna a áirithiú do gach saoránach, beag beann ar a gcumas.

Is éard atá san athchóiriú sin glacadh na Straitéise Náisiúnta um Chuimsiú Daoine faoi Mhíchumas 2021-2025. Léiríonn an Straitéis gealltanais Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar Chearta Daoine atá faoi Mhíchumas 4 agus ceadófar léi sraith beart a sheoladh, amhail:

-Athfhoirmliú an chreata rialála atá ann faoi láthair nuair is gá;

-Athfhoirmliú an chórais measúnaithe agus deimhniúcháin ar mhíchumas;

-Diagnóis chuimsitheach ar dhaoine faoi mhíchumas trí chórais bailithe sonraí a fhorbairt agus trí tháscairí faireacháin a fhorbairt chun tacú leis an gcinnteoireacht;

-Idirghabhálacha i spásanna poiblí chun rochtain daoine faoi mhíchumas a éascú;

-Coigeartú na gcóras oiliúna, fostaíochta agus cáilíochta do dhaoine faoi mhíchumas;

-Seirbhísí sóisialta nuálacha agus cineálacha cur chuige pobalbhunaithe a fhorbairt;

-Rannpháirtíocht daoine faoi mhíchumas i ngníomhaíochtaí spóirt, cultúir agus fóillíochta.

-Síneadh a chur leis an tSamhail Tacaíochta um Maireachtáil Neamhspleách, lena gcuirtear cúnamh pearsanta ar fáil do dhaoine faoi mhíchumas;

Infheistíochtaí RE-C03-i02: Inrochtaineacht 360 ° agus RE-C03-i05: Ardán agus Rochtain, chomh maith le hinfheistíocht RE-C01-i02: Líonra Náisiúnta an Chúraim Chomhtháite agus Líonra Náisiúnta an Chúraim Chomhghuaillithe, rannchuideoidh sé le cur chun feidhme an athchóirithe

Tabharfar an garsprioc a bhaineann le cur chun feidhme an athchóirithe chun críche faoin 31 Nollaig 2021.

Athchóiriú RE-r07: Cláir Chomhtháite Tacaíochta a Chonartha do Phobail faoi Mhíbhuntáiste i Limistéir Chathrach

Is é cuspóir an bhirt seo an bhochtaineacht agus an t-eisiamh sóisialta a chomhrac sna bardais is mó atá faoi mhíbhuntáiste i Limistéir Chathrach Liospóin agus Porto.

Is éard a bheidh san athchóiriú sin sraith de threoirghníomhaíochtaí comhtháite a fhorbrófar tar éis measúnú a dhéanamh ar riachtanais shonracha an chomhphobail agus iad a shainaithint. Tar éis na céime diagnóise sin, déanfar na hidirghabhálacha comhtháite a dhearadh agus a dhíriú ar dhá réimse:

-Idirghabhálacha sa spás poiblí agus i mbonneagair shóisialta amhail naíolanna agus bunscoileanna, saoráidí cúraim sláinte agus saoráidí le haghaidh imeachtaí sóisialta agus cultúrtha, ceardlanna agus/nó cúrsaí oiliúna; agus

-Idirghabhálacha de chineál doláimhsithe chun comhtháthú sóisialta a chur chun cinn, amhail páirt ghníomhach a thabhairt do na pobail ina ndearadh agus ina gcur chun feidhme, fiontraíocht gnólachtaí beaga atá bunaithe go háitiúil a chur chun cinn, tionscadail a dhearadh chun teip scoile agus luathfhágáil scoile a chomhrac, gairmoiliúint a thairiscint agus spóirt a chur chun cinn.

Beidh an t-athchóiriú sin ina bhonn agus ina struchtúr i gcomhréir leis an gcéad Straitéis Náisiúnta riamh de chuid na Portaingéile chun an Bhochtaineacht a Chomhrac (ENCP) agus leis na hidirghabhálacha téamacha le haghaidh grúpaí sonracha a shainaithnítear inti.

Cuirfear an t-athchóiriú chun feidhme trí infheistíocht RE-C03-i06 — Oibríochtaí comhtháite i bpobail faoi mhíbhuntáiste i Limistéir Chathrach Liospóin agus Porto.

Tabharfar an garsprioc a bhaineann le cur chun feidhme an athchóirithe chun críche faoin 31 Nollaig 2021.

Athchóiriú RE-r08: Straitéis Náisiúnta chun an Bhochtaineacht a Chomhrac

Is é cuspóir an bhirt seo an bhochtaineacht a chomhrac trí chur chuige ilghnéitheach, comhtháite, meántéarmach agus fadtéarmach a fhorbairt.

Is éard atá san athchóiriú ná glacadh leis an Straitéis Náisiúnta chun an Bhochtaineacht a Chomhrac (ENCP). Soláthrófar leis an straitéis an creat le haghaidh idirghabhálacha téamacha lena ndíreofar ar ghrúpaí sonracha, ó leanaí go daoine scothaosta, lena n-áirítear na grúpaí is leochailí. Leagfar amach ann na coinníollacha maidir le beartais chomhtháite a fhorbairt agus a chur chun feidhme lena ndíreofar ar shainiúlachtaí an eisiaimh shóisialta agus na bochtaineachta ar an leibhéal áitiúil. Ina theannta sin, tabharfaidh sé sainordú freisin creat faireacháin aonair a chruthú do tháscairí a bhaineann leis an mbochtaineacht.

InvestmentRE-C03-i06 — Rannchuideoidh oibríochtaí comhtháite i bpobail faoi mhíbhuntáiste i Limistéir Chathrach Liospóin agus Porto leis an athchóiriú a chur chun feidhme.

Tabharfar an garsprioc a bhaineann le cur chun feidhme an athchóirithe chun críche faoin 30 Meán Fómhair 2021.

Infheistíocht RE-C03-i01: Glúin nua trealaimh agus freagairtí sóisialta

Is é cuspóir an bhirt seo líonra na seirbhísí cúraim shóisialta a uasghrádú agus a leathnú chun modhanna seachadta seirbhíse níos éifeachtúla a fhorbairt, cumhdach críochach náisiúnta níos leithne a fháil agus dálaí oibre na ngairmithe sna struchtúir sin agus cáilíocht an chúraim a chuirtear ar fáil do na húsáideoirí a fheabhsú.

Is éard a bheidh san infheistíocht seo:

-athchóiriú agus leathnú saoráidí seirbhísí sóisialta atá ann cheana agus tógáil saoráidí nua, amhail naíolanna, tithe cúraim chónaithe do dhaoine scothaosta (ERPInna) agus ionaid le haghaidh gníomhaíochtaí agus cumhachtú le haghaidh cuimsiú (CACIS);

-leathnú na líonraí um fhreagairtí sóisialta Cónaithe le haghaidh Féinriarachta agus Cuimsiú agus Seirbhísí Tacaíochta Baile, trí líon na n-úsáideoirí a d’fhéadfaí a chumhdach a mhéadú;

-leathnú líonra na bhfreagairtí sóisialta le tíopeolaíochtaí nua amhail comhthithíocht;

-ceannach trealaimh theicniúil agus dhigitigh, lena n-áirítear ceannach feithiclí leictreacha; agus

-treoirthionscadal dar teideal ‘Radar Social’ a sheoladh arb é is aidhm dó tástáil a dhéanamh, ar an leibhéal náisiúnta, ar shamhail atá gar don ghníomhaíocht agus nuálach de thacaíocht shóisialta chomhtháite. Tá tástáil déanta ar an tsamhail sin cheana féin i mbardas Liospóin, agus níl ach spriocghrúpa amháin (grúpa is sine) i gceist leis, agus anois tá sé beartaithe an mhórthír iomlán a chumhdach le raon feidhme níos leithne maidir leis an spriocghrúpa (aon duine atá i mbaol eisiaimh shóisialta, gan tacaíocht shóisialta agus/nó tacaíocht teaghlaigh leordhóthanach). Áireofar sa tionscadal riachtanais a shainaithint agus a mhapáil, agus gníomhaíochtaí eile amhail rannpháirtíocht shibhialta a chur chun cinn, úsáid uirlisí digiteacha agus TF a chur chun cinn chun rochtain a fháil ar sheirbhísí bunúsacha pobail agus spóirt a chur chun cinn. Chuige sin, cruthófar 278 Foirne Idirghabhála Sóisialta i mbardais ilchríochach na Portaingéile. Beidh na foirne freagrach as daoine scothaosta agus daoine leochaileacha eile atá i mbaol eisiaimh shóisialta a shainaithint agus tacaíocht a chur ar fáil bunaithe ar a riachtanais aonair.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 31 Márta 2026.

Infheistíocht RE-C03-i02: Inrochtaineacht 360 °

Is é cuspóir an bhirt seo feabhas a chur ar choinníollacha inrochtaineachta do dhaoine faoi mhíchumas i spásanna poiblí, i bhfoirgnimh phoiblí agus i dteaghaisí, ar fud na críche.

Beidh an infheistíocht sin i gcomhréir go hiomlán leis an Straitéis Eorpach um Chearta Daoine faoi Mhíchumas 2021-2030 5 agus beidh trí shnáithe ann:

-an Clár Idirghabhála Bealaí Poiblí 2021-2025 (PIVP) lena n-áireofar oibríochtaí agus oibreacha tógála in 200 000 m² ar a laghad de spás poiblí amhail cosshiúlóidí agus cearnóga;

-an Clár Idirghabhála i bhFoirgnimh Phoiblí 2021-2025 (PIEP), lena n-áirítear oibríochtaí agus oibreacha tógála i 1 500 foirgneamh seirbhíse poiblí ar a laghad; agus

-an Clár Idirghabhála Tithíochta 2021-2025 (PIH), lena n-áirítear athchóiriú agus oibreacha tógála i 1 000 teaghais atá ann cheana féin do dhaoine faoi mhíchumas.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 31 Nollaig 2025.

Infheistíocht RE-C03-i03-RAM: Freagairtí sóisialta a neartú i Réigiún Féinrialaitheach Mhaidéara (ARM)

Is é cuspóir an bhirt seo na seirbhísí sóisialta líonra i Réigiún Féinrialaitheach Mhaidéara a threisiú.

Is éard a bheidh san infheistíocht sin idirghabhálacha i dtithe cúraim chónaithe do dhaoine scothaosta (ERPInna) agus leathnú na struchtúr tacaíochta sóisialta do dhaoine gan dídean. Áireofar ar na hidirghabhálacha sin saoráidí nua a thógáil agus saoráidí atá ann cheana a athchóiriú agus a uasghrádú agus an trealamh teicniúil, digiteach agus TF is gá a cheannach, lena n-áirítear feithiclí leictreacha a cheannach chun rochtain gairmithe seirbhísí sóisialta i gceantair iargúlta a éascú agus a fheabhsú.

Áireofar sna hidirghabhálacha athshlánú agus leathnú na struchtúr cónaithe agus neamhchónaithe do dhaoine scothaosta, atá beartaithe do dhaoine atá 65 bliana d’aois agus os a chionn nach bhfuil in ann fanacht ina n-áit chónaithe. Féadfaidh siad freisin cóiríocht a chur ar fáil do dhaoine fásta faoi bhun 65 bliana d’aois, i gcásanna eisceachtúla a bhfuil údar cuí leo.

I measc na n-idirghabhálacha atá dírithe ar dhaoine gan dídean tá fáiltiú oíche a chruthú chun aghaidh a thabhairt ar éigeandálaí agus cóiríocht a chur ar fáil, seomraí folctha agus níocháin a chruthú chun sláinteachas pearsanta a chur chun cinn, spás a athchóiriú chun béilí agus gníomhaíochtaí de chineál ceardlainne a chur ar fáil chun scileanna sóisialta agus inniúlachtaí sóisialta a fhorbairt i measc na dtairbhithe.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 30 Nollaig 2025.

Infheistíocht RE-C03-i04-RAA: An Straitéis Réigiúnach chun an Bhochtaineacht agus an tEisiamh Sóisialta a Chomhrac a chur chun feidhme — Líonraí Tacaíochta Sóisialta (ARA)

Is é is cuspóir don bheart seo tosaíochtaí na Straitéise Réigiúnaí chun an Bhochtaineacht agus an tEisiamh Sóisialta a Chomhrac 2018-2028 (ERCPES) i Réigiún Féinrialaitheach na nAsór a chur chun feidhme. Tá ceithre thosaíocht straitéiseacha a chomhlánaíonn a chéile sainithe sa Straitéis:

-P1 — Próiseas forbartha iomlán agus cuimsitheach a áirithiú do gach leanbh agus duine óg ó thús an tsaoil;

-P2 — An comhtháthú sóisialta sa réigiún a neartú;

-P3 — Idirghabháil chríochach a chur chun cinn; agus

-P4 — A chinntiú go bhfuil eolas leordhóthanach ar fheiniméan na bochtaineachta sa Réigiún.

Is éard a bheidh san infheistíocht sin sraith idirghabhálacha lena méadófar rochtain leanaí agus daoine óga ar sheirbhísí sóisialta agus oideachais agus lena neartófar an comhtháthú sóisialta trí thacaíocht a thabhairt do theaghlaigh atá i ngátar agus do dhaoine faoi mhíchumas chun iad a lánpháirtiú sa tsochaí agus i margadh an tsaothair. Áireofar orthu sin, ar a laghad, pointí tacaíochta staidéir a chruthú chun dul i ngleic le luathfhágáil scoile, fóirdheontais do theaghlaigh ar ioncam íseal mar dhreasacht chun rannpháirtíocht naíolainne a chur chun cinn, cruthú áiteanna breise (fisiciúla) i naíolanna agus in ionaid cúraim lae, cruthú áiteanna nua do dhaoine faoi mhíchumas in ionaid a thacaíonn le daoine faoi mhíchumas, ceannach gluaisteán chun an cabhlach gluaisteán sóisialta Instituições a athnuachan agus oiliúint do dhaoine aonair ó theaghlaigh a chumhdaítear leis an Ioncam um Chuimsiú Sóisialta chun bunscileanna comhlántacha a chur ar fáil dóibh chun a chur ar a gcumas dul isteach sa mhargadh saothair.

Ar deireadh, áireofar san infheistíocht sin freisin seoladh cláir phíolótaigh ar a dtugtar ‘Aosú i bhfeidhm’ arb é is aidhm dó cúram neamh-institiúideach do dhaoine scothaosta agus/nó do dhaoine faoi mhíchumas a chur chun cinn.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 30 Meitheamh 2026.

Infheistíocht RE-C03-i05: Ardán + Rochtain

Is é is cuspóir don bheart seo cuimsiú daoine faoi mhíchumas a chothú trí shraith uirlisí agus seirbhísí faisnéise digití a chur ar fáil chun gur fusa dóibh a riachtanais a dhéanamh agus chun a rannpháirtíocht sa tsochaí a éascú.

Is cúig chlár a bheidh san infheistíocht:

-Geothagairt ar shuíomh agus ar choinníollacha inrochtaineachta foirgneamh poiblí;

-Córais Dhomhanda Faisnéise agus Suite (GPS) d’fhoirgnimh mhóra phoiblí agus cuimsiú foirgneamh príobháideach a chumasú;

-Geothagairt a dhéanamh ar spásanna páirceála do dhaoine a bhfuil a soghluaisteacht laghdaithe;

-Ardán faisnéise digití;

-Ionad glaonna a chruthú le haghaidh ateangaireacht ar theanga chomharthaíochta na Portaingéile.

Ceapadh na cláir sin chun réitigh gheo-thagairtí ar choinníollacha inrochtaineachta ar bhóithre poiblí, ar fhoirgnimh phoiblí agus phríobháideacha agus ar spásanna páirceála a chur ar fáil do dhaoine a bhfuil a soghluaisteacht laghdaithe, chun ardán faisnéise digití a chruthú a chomhbhailíonn agus a shimplíonn faisnéis ar reachtaíocht ábhartha agus a thacaíonn le hacmhainní do dhaoine faoi mhíchumas, agus chun lárionad glaonna a chur ar fáil do shaoránaigh bhodhra a ráthaíonn ateangaireacht fíor-ama i dTeanga Chomharthaíochta na Portaingéile (LGP) atá ar fáil don riarachán poiblí ar fad.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 31 Nollaig 2025.

Infheistíocht RE-C03-i06: Oibríochtaí comhtháite i bpobail faoi mhíbhuntáiste i Limistéir Chathrach Liospóin agus Porto

Is é cuspóir an threoirbhirt leathan agus nuálaíoch seo an bhochtaineacht agus an t-eisiamh sóisialta a chomhrac sna bardais is mó atá faoi mhíbhuntáiste i Limistéir Chathrach Liospóin agus Porto. Ar choinníoll go n-éireoidh le hidirghabhálacha, féadfar iad a uas-scálú.

Is éard a bheidh san infheistíocht sin sraith gníomhaíochtaí a bheidh nasctha le riachtanais shonracha na mbardas sin. Áireofar ar na gníomhaíochtaí sin cumhachtú na bpobal, cineálacha cur chuige nua agus nuálacha a fhorbairt le haghaidh comhtháthú sóisialta agus idirghabhálacha sa spás poiblí, i mbonneagair agus i dteaghaisí sóisialta agus spóirt. Is iad seo príomhchuspóirí na ngníomhaíochtaí:

-Sláinte agus cáilíocht saoil na bpobal a chur chun cinn trí thacú le tionscadail arna gcur isteach ag comhlachais d’údaráis áitiúla, ENRanna, gluaiseachtaí sibhialta agus eagraíochtaí cónaitheoirí, údaráis sláinte nó comhlachtaí poiblí eile;

-Uasghrádú fisiciúil ar an spás poiblí agus ar bhonneagar sóisialta, sláinte, tithíochta nó spóirt;

-Limistéir atá faoi mhíbhuntáiste sóisialta a athghiniúint, comhtháthú sóisialta a chur chun cinn i limistéir uirbeacha;

-Fiontraíocht gnólachtaí beaga atá lonnaithe go háitiúil a spreagadh;

-Feabhas a chur ar rochtain ar spleáchais sláinte agus ar spleáchais a chomhrac;

-Cláir um aosú gníomhach agus sláintiúil a fhorbairt;

-Dearadh tionscadal chun teip scoile agus luathfhágáil na scoile a chomhrac;

-Cáilíocht daoine fásta a fheabhsú agus a scileanna a dheimhniú;

-Riachtanais an daonra a dhiagnóisiú agus litearthacht aosach, foghlaim teanga na Portaingéile agus cláir chuimsithe dhigitigh a fhorbairt;

-Gairmoiliúint agus beartais chun infhostaitheacht a chur chun cinn atá oiriúnaithe do réaltachtaí agus dinimic áitiúla;

-Rochtain ar chultúr agus ar chruthaitheacht agus luacháil idirchultúrtha;

-Rannpháirtíocht an phobail i mbainistiú an chláir féin a spreagadh;

-Gníomhaithe áitiúla a chumhachtú i líonraí comhpháirtíochta;

-Réitigh chun an bhochtaineacht agus an t-eisiamh sóisialta a chomhrac;

-An spórt a chur chun cinn mar cheann de na hionstraimí sóisialta lena dtugtar le chéile daoine den phobal, lena gcuirtear luachanna chun cinn agus lena ndéantar éagothromaíochtaí sóisialta a chomhrac;

-Saoránacht agus rochtain ar chearta agus rannpháirtíocht shibhialta.

Chun a áirithiú go gcomhlíonann an beart an Treoraíocht Theicniúil ‘Gan dochar suntasach a dhéanamh’ (2021/C58/01), déanfar an liosta gníomhaíochtaí seo a leanas a eisiamh leis na critéir incháilitheachta atá i dtéarmaí tagartha le haghaidh glaonna ar thionscadail atá ar na bacáin: i) gníomhaíochtaí a bhaineann le breoslaí iontaise, lena n-áirítear úsáid iartheachtach 6 ; ii) gníomhaíochtaí faoi Chóras Trádála Astaíochtaí an Aontais (CTA) lena mbaintear amach astaíochtaí gás ceaptha teasa réamh-mheasta nach bhfuil níos ísle ná na tagarmharcanna ábhartha 7 ; iii) gníomhaíochtaí a bhaineann le líonadh talún dramhaíola, gléasra loiscthe dramhaíola 8 agus gléasraí cóireála bitheolaíche meicniúla 9 ; agus iv) gníomhaíochtaí ina bhféadfadh diúscairt fhadtéarmach dramhaíola dochar a dhéanamh don chomhshaol. Ina theannta sin, ceanglófar leis na téarmaí tagartha go bhféadfar gníomhaíochtaí a chomhlíonann reachtaíocht chomhshaoil ábhartha an Aontais agus reachtaíocht chomhshaoil ábhartha náisiúnta a roghnú.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 31 Nollaig 2025.

Infheistíocht RE-C03-i07-RAA: An líonra tithe cúraim chónaithe do dhaoine scothaosta (ERPIanna) a uasghrádú agus a leathnú

Is é cuspóir an bhirt seo tacaíocht a thabhairt do dhaoine scothaosta i Réigiún Féinrialaitheach na nAsór.

Is éard a bheidh san infheistíocht sin idirghabhálacha i dtithe cúraim chónaithe do dhaoine scothaosta (ERPInna). Áireofar ar na hidirghabhálacha sin leathnú agus athchóiriú na saoráidí atá ann cheana, lena gcumhdófar 91 áit i dtithe cúraim chónaithe.

Rannchuideoidh an infheistíocht le cúram speisialaithe agus leanúnach a chur ar fáil dóibh siúd a bhfuil leibhéal spleáchais acu nó a bhfuil cónaí orthu i staideanna forbhásacha nach ligeann dóibh seirbhísí tacaíochta baile a fháil. Seachnófar leis an mbonneagar bacainní agus bacainní ar inrochtaineacht fhisiceach, i gcomhréir le Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar Chearta Daoine atá faoi Mhíchumas agus leis an reachtaíocht náisiúnta, eadhon an Straitéis Náisiúnta um Chuimsiú Daoine faoi Mhíchumas.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 31 Márta 2026.

Athchóiriú RE-C03-r38: Simpliú agus Éifeachtacht an Chórais Slándála Sóisialta

Is é cuspóir an athchóirithe sin córas slándála sóisialta na Portaingéile (‘Sistema de Segurança Social’) a shimpliú chun a héifeachtacht sa chomhrac i gcoinne na bochtaineachta agus an eisiaimh shóisialta a fheabhsú trí fheabhas a chur ar leordhóthanacht, ar chumhdach agus ar ghlacadh sochar sóisialta. Is é is aidhm don athchóiriú rannchuidiú le cuspóirí náisiúnta Phlean Gníomhaíochta Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta, eadhon an sprioc an bhochtaineacht a laghdú faoi 765 000 duine faoi 2030, agus cur chun feidhme phrionsabail an Mholta ón gComhairle (MIR) maidir le hioncam íosta leordhóthanach lena n-áirithítear cuimsiú gníomhach.

Cuimsíonn córas slándála sóisialta na Portaingéile trí fhochóras: (i) an córas um chosaint shóisialta saoránachta (‘Proteção Social de Cidadania’), nó an córas neamhranníocach; (ii) an córas árachais bunaithe ar ranníocaíochtaí ó fhostaithe agus ó fhostóirí (‘Sistema Previdencial’), nó córas ranníocach; agus (iii) an córas forlíontach (‘Sistema Complementar’), ar córas deonach é lena n-áirítear scéimeanna comhlántacha poiblí agus príobháideacha.

Cuirfear san áireamh san athchóiriú tuarascáil a bheidh le cur le chéile ag meitheal saineolaithe agus ag comhairliúcháin ábhartha iomchuí le páirtithe leasmhara, agus bunófar na gnéithe seo a leanas leis:

·Sochar Sóisialta Aonair. Leis sin, comhdhlúthófar ocht sochar sóisialta neamhranníocach ar a laghad faoin gcóras um chosaint shóisialta um shaoránacht, lena n-áirítear an scéim ioncaim íosta (‘Rendimento Social de Inserção’). I gcomparáid leis na sochair shóisialta atá le comhdhlúthú, áiritheofar leis an Sochar Sóisialta Aonair cumhdach atá coibhéiseach ar a laghad le daoine atá i staid ard leochaileachta eacnamaíche agus sóisialta. Rannchuideoidh an Sochar Sóisialta Aonair le forluí idir scéimeanna atá ann cheana agus a dearadh a bhaint, déanfaidh sé rochtain níos simplí agus rochtain níos dírí ar shochair shóisialta a chur chun cinn. Áiritheofar rannpháirtíocht agus comhairliúchán leis na comhpháirtithe sóisialta ábhartha le linn an phróisis deartha agus cur chun feidhme.

·Cód Sochar Sóisialach. Déanfaidh sé sin an reachtaíocht a rialaíonn sochair shóisialta a shimpliú, a chomhchuibhiú agus a chomhdhlúthú chun níos mó trédhearcachta agus tuiscint níos fearr ar na sochair shóisialta atá ar fáil a áirithiú. Leanfaidh Cód na Sochar Sóisialta samhail Chód na Scéimeanna Ranníocacha (‘Código dos Regimes Rannchuidithe do Sistema Previdencial de Segurança Social’), nach gcumhdaítear faoi láthair ach ceann amháin de na trí fhochóras slándála sóisialta thuasluaite.

Tabharfar cur chun feidhme an athchóirithe chun críche faoin 30 Meitheamh 2026.

C.2. Clocha míle, spriocanna, táscairí agus tráthchlár maidir le faireachán agus cur chun feidhme i dtaca le tacaíocht airgeadais neamh-inaisíoctha

Uimhir Sheicheamhach

Beart (Athchóiriú nó Infheistíocht)

Cloch mhíle / Sprioc

Ainm

Táscairí cáilíochtúla (i gcás clocha míle)

Táscairí cainníochtúla (i gcás spriocanna)

Amlíne tháscach maidir le cur i gcrích

Cur síos agus sainmhíniú soiléir ar gach cloch mhíle agus sprioc

Aonad tomhais

Bunlíne

Cuspóir

R

Bliain

3.1

RE-C03-i01

T

Feithiclí leictreacha a sheachadadh

 

Líon

0

2 500

R1

2026

Seachadadh feithiclí leictreacha nua arna n-oiriúnú do chúnamh baile agus/nó chun daoine a bhfuil a soghluaisteacht laghdaithe a sheachadadh chuig soláthraithe tacaíochta sóisialta agus baile Instituições De Solidariedade Social (IPSS) nó eintitis seirbhísí sóisialta incháilithe den chineál céanna.

3.2

RE-C03-i01

T

Cruthú na bhFoirne Idirghabhála Sóisialta (Radar Social)

 

Líon

0

278

R4

2024

278 Foirne Idirghabhála Sóisialta i mbardais ilchríochach na Portaingéile a chruthú.

3.3

RE-C03-i01

M

Conarthaí tacaíochta a bhronnadh ar chomhlachtaí a chuireann chun cinn líonra na saoráidí sóisialta/na bhfreagraí sóisialta a chruthú agus a leathnú.

Dámhachtain conarthaí tacaíochta do na comhlachtaí a chuireann chun cinn do líonra na saoráidí/freagraí sóisialta

 

 

 

R2

2022

Dámhachtain conartha tacaíochta do chomhlachtaí cur chun cinn a bhfuil iarratas déanta acu ar an gcomórtas chun líonra na saoráidí sóisialta/na bhfreagairtí sóisialta a chruthú agus a leathnú (lena gcumhdaítear leanaí, daoine scothaosta, daoine faoi mhíchumas agus daoine eile) agus a bhfuarthas amach go bhfuil siad i gcomhréir leis an Rialachán sainithe, laistigh den imchlúdach atá ar fáil. I gcás foirgnimh nua a thógáil, áiritheofar leis an nós imeachta tairisceana go mbeidh éileamh fuinnimh príomhúil ag na foirgnimh nua 20 % ar a laghad faoi bhun riachtanais foirgneamh atá beagnach neodrach ó thaobh fuinnimh de.

3.4

RE-C03-i01

T

Áiteanna nua a chruthú agus áiteanna atá ann cheana i saoráidí sóisialta a athchóiriú

 

Líon

0

39 405

R1

2026

Ar a laghad 15 000 áit nua a chruthú agus athchóiriú a dhéanamh ar na háiteanna atá fágtha do leanaí, do dhaoine scothaosta, do dhaoine faoi mhíchumas agus do dhaoine leochaileacha eile i naíolanna, tithe cúraim chónaithe do Dhaoine Scothaosta (ERPIanna), ionaid cúraim lae, Seirbhísí Tacaíochta Baile (DAS), Lárionaid le haghaidh gníomhaíochtaí agus cumhachtú le haghaidh cuimsiú (CACIS), Cónaithe le haghaidh Féinriarachta agus Cuimsiú agus tíopeolaíochtaí nuálacha.

I gcás tógáil foirgneamh nua, beidh éileamh fuinnimh príomhúil ag na foirgnimh nua 20 % ar a laghad faoi bhun riachtanais foirgneamh atá beagnach neodrach ó thaobh fuinnimh de.

3.5

RE-C03-i01

T

Seirbhísí Tacaíochta Baile Úsáideoirí agus baill foirne a fhaigheann rochtain ar tháibléid agus ar threalamh TF agus cumarsáide eile, ar threalamh cúnaimh theicniúil nó ar oiliúint.

 

Líon

0

63 825

R1

2026

Líon úsáideoirí nó baill foirne na Seirbhísí Tacaíochta Baile a fhaigheann rochtain ar tháibléad agus ar threalamh TF agus cumarsáide eile ar a laghad, nó ar threalamh cúnaimh theicniúil nó ar oiliúint.

3.6

RE-C03-i02

 T

Teaghaisí ina bhfuil inrochtaineacht níos fearr do dhaoine a bhfuil a soghluaisteacht laghdaithe

 

Líon

0

190

R2

2024

Líon na dteaghaisí (le meánachar 40 m²) a bhaineann tairbhe as idirghabhálacha chun feabhas a chur ar dhálaí inrochtaineachta do dhaoine a bhfuil a soghluaisteacht laghdaithe.

3.7

RE-C03-i02

T

Teaghaisí ina bhfuil inrochtaineacht níos fearr do dhaoine a bhfuil a soghluaisteacht laghdaithe

 

Líon

190

1 000

R4

2025

Líon na dteaghaisí (le meánachar 40 m²) a bhaineann tairbhe as idirghabhálacha chun feabhas a chur ar dhálaí inrochtaineachta do dhaoine a bhfuil a soghluaisteacht laghdaithe.

3.8

RE-C03-i02

T

Spás poiblí ina bhfuil inrochtaineacht níos fearr do dhaoine a bhfuil a soghluaisteacht laghdaithe

 

Líon

0

200 000

R4

2025

Limistéar spáis phoiblí (cearnóga, cosshiúlóidí, etc.) i méadair chearnacha ag baint tairbhe as idirghabhálacha (go príomha siúlbhealaí a chothromú, dul trí rianta, trácht a rialáil, bonneagar agus troscán sráide a athshuí, rochtain ar fhoirgnimh a fheabhsú) chun feabhas a chur ar choinníollacha inrochtaineachta do dhaoine a bhfuil a soghluaisteacht laghdaithe.

3.9

RE-C03-i02

T

Seirbhísí poiblí ina bhfuil inrochtaineacht níos fearr do dhaoine a bhfuil a soghluaisteacht srianta

 

Líon

0

1 500

R4

2025

Líon na saoráidí seirbhíse poiblí a bhaineann tairbhe as idirghabhálacha (go príomha rampaí agus doirse rochtana ar fhoirgnimh, cuntair agus saoráidí sláintíochta arna nglacadh do dhaoine faoi mhíchumas) chun feabhas a chur ar dhálaí inrochtaineachta do dhaoine a bhfuil a soghluaisteacht laghdaithe.

3.10

RE-C03-i03-RAM

T

Áiteanna nua agus athchóirithe i dtithe cúraim chónaithe agus neamhchónaithe

 

Líon

0

910

R3

2025

Líon na n-áiteanna nua agus athshlánaithe atá ar fáil i dtithe cúraim chónaithe agus neamhchónaithe (lena n-áirítear ionaid lae agus ionaid oíche) i Réigiún Uathrialach Mhaidéara. Beidh éileamh fuinnimh príomhúil ag foirgnimh nua 20 % ar a laghad faoi bhun riachtanais foirgneamh atá beagnach neodrach ó thaobh fuinnimh de, agus i gcás foirgnimh athchóirithe feidhmíocht fuinnimh feabhsaithe.

3.11

RE-C03-i03-RAM

T

Pleananna saoil chun daoine gan dídean a lánpháirtiú.

 

Líon

 0

20

R4

2022

Líon na bPleananna Beatha do lánpháirtiú daoine gan dídean sínithe.

3.27

RE-C03-i03-RAM

T

Líon na n-áiteanna i dtithe cúraim a thacaíonn le daoine gan dídean

Líon

0

90

R4

2025

Líon na n-áiteanna a cruthdaíodh i dtithe cúraim a thacaíonn le daoine gan dídean

I gcás foirgníocht nua, beidh éileamh fuinnimh príomhúil ag foirgnimh nua 20 % ar a laghad faoi bhun riachtanais foirgneamh atá beagnach neodrach ó thaobh fuinnimh de

3.12

RE-C03-i04-RAA

T

Oiliúint do dhaoine aonair ó theaghlaigh atá clúdaithe ag an Ioncam um Chuimsiú Sóisialta

 

Líon

0

4 000

R4

2025

Líon na ndaoine aonair ó theaghlaigh, atá clúdaithe ag ioncam an chuimsithe shóisialta, a bhfuil 650 oiliúint orthu chun cur ar a gcumas dul isteach i margadh an tsaothair.

3.13

RE-C03-i04-RAA

T

Áiteanna nua do dhaoine faoi mhíchumas in ionaid chúraim a thacaíonn le daoine faoi mhíchumas

 

Líon

0

207

R2

2026

Líon na n-áiteanna nua do dhaoine faoi mhíchumas in ionaid chúraim a thacaíonn le daoine faoi mhíchumas. Áirítear leis sin ceithre fhoirgneamh a thógáil agus dhá fhoirgneamh eile a oiriúnú. I gcás foirgníocht nua, beidh éileamh fuinnimh príomhúil ag foirgnimh nua 20 % ar a laghad faoi bhun riachtanais foirgneamh atá beagnach neodrach ó thaobh fuinnimh de

3.14

RE-C03-i04-RAA

T

Feithiclí a ceannaíodh le haghaidh Instituições Sonraíonna de Solariedade Social

 

Líon

0

100

R4

2025

Líon na bhfeithiclí leictreacha nua arna seachadadh chuig flít gluaisteán Instituições De Solariedade Social (IPSS).

3.15

RE-C03-i04-RAA

T

Tionscadal maidir le haosú i bhfeidhm

 

Líon

0

425

R4

2025

Líon na ndaoine scothaosta nó na ndaoine faoi mhíchumas a chumhdaítear leis an tionscadal Aging i bhfeidhm i Réigiún Féinrialaitheach na nAsór.

3.16

RE-C03-i04-RAA

T

Bearta chun dul i ngleic le luathfhágáil scoile leanaí agus daoine óga.

 

Líon

0

11 561

R4

2025

Leanaí agus daoine óga a chumhdaítear le bearta chun dul i ngleic le luathfhágáil na scoile agus rannpháirtíocht san ardoideachas a chur chun cinn tríd an méid seo a leanas:

i) fóirdheontais do theaghlaigh ar ioncam íseal mar dhreasacht chun freastal ar naíolanna a chur chun cinn; ii) pointí tacaíochta staidéir a bhunú; iii) táillí ardoideachais a íoc le mic léinn le haghaidh teaghlaigh ar ioncam íseal; iv) cruthú áiteanna nua do leanaí i naíolanna agus in ionaid cúraim lae.

3.17

RE-C03-i05

M

Foilsiú na tairisceana maidir le ‘Bonneagar digiteach a thógáil le haghaidh Inrochtaineachta 360°’

Foilsiú an fhógra tairisceana chun bonneagar digiteach inrochtaineachta 360° a fháil san Iris Oifigiúil — Diario da Republica

 

 

 

R4

2021

Foilsiú glao ar thairiscintí chun an bonneagar digiteach a thógáil lena gcumhdaítear i) faisnéis gheo-thagartha ar fhoirgnimh phoiblí agus phríobháideacha, ii) Córais Dhomhanda Faisnéise agus Suite (GPS), iii) geo-thagairt do spásanna páirceála.

3.18

RE-C03-i05

M

Ardán faisnéise digití do dhaoine faoi mhíchumas

Teacht i bhfeidhm an ardáin

 

 

 

R4

2024

Ardán faisnéise digití a chur i bhfeidhm lena ndéanfar faisnéis maidir le reachtaíocht ábhartha agus acmhainní tacaíochta do dhaoine faoi mhíchumas a chomhiomlánú agus a shimpliú.

3.19

RE-C03-i05

M

Ionad glaonna do Theanga Chomharthaíochta na Portaingéile

Teacht i bhfeidhm sheirbhís lárionad Glaonna le haghaidh Teanga Chomharthaíochta na Portaingéile

 

 

 

R4

2025

Teacht i bhfeidhm lárionad glaonna a thabharfaidh ateangaireacht fíor-ama ráthaithe do shaoránaigh bhodhra i dteanga chomharthaíochta Portaingéilise (LGP) a bheidh ar fáil don riarachán poiblí go léir.

3.20

RE-C03-r08

M

Glacadh Straitéis Náisiúnta chun an Bhochtaineacht a Chomhrac

Glacadh Straitéis Náisiúnta chun an Bhochtaineacht a Chomhrac

 

 

 

R3

2021

Soláthraítear leis an straitéis náisiúnta chun an bhochtaineacht a chomhrac an creat le haghaidh idirghabhálacha téamacha ar ghrúpaí sonracha, ó leanaí go daoine scothaosta, lena n-áirítear na grúpaí is leochailí. Leagtar amach ann na coinníollacha maidir le beartais chomhtháite a fhorbairt agus a chur chun feidhme lena ndíreofar ar shainiúlachtaí an eisiaimh shóisialta agus na bochtaineachta ar an leibhéal áitiúil. Ina theannta sin, tugann sé sainordú freisin creat faireacháin aonair a chruthú do tháscairí a bhaineann leis an mbochtaineacht.

3.21

RE-C03-r06

M

Glacadh Straitéis Náisiúnta um Chuimsiú Daoine faoi Mhíchumas 2021-2025

Glacadh Straitéis Náisiúnta um Chuimsiú Daoine faoi Mhíchumas 2021-2025

 

 

 

R4

2021

Cruthóidh an Straitéis Náisiúnta um Chuimsiú Daoine faoi Mhíchumas na coinníollacha do na nithe seo a leanas:

 córas nua measúnaithe agus deimhniúcháin míchumais;

 córas nua chun sonraí a bhailiú agus a chóireáil agus chun faisnéis a eagrú a bhaineann le míchumas chun tacú le cinnteoireacht;

 cáilíocht idirghabhálacha i spásanna poiblí;

 cuimsiú daoine faoi mhíchumas a phríomhshruthú i gcinntí, i mbearta, i gcláir agus i dtionscadail;

 síneadh a chur leis an tSamhail Tacaíochta um Maireachtáil Neamhspleách, lena gcuirtear cúnamh pearsanta ar fáil do dhaoine faoi mhíchumas;

 coigeartú an chórais oiliúna, fostaíochta agus cáilíochta do dhaoine faoi mhíchumas;

3.22

RE-C03-r05

M

Teacht i bhfeidhm an Chórais Simplithe Suiteála Trealamh Sóisialta

Teacht i bhfeidhm an Chórais Simplithe Suiteála Trealamh Sóisialta

 

 

 

R4

2021

Teacht i bhfeidhm an Chórais Simplithe Suiteála Trealamh Sóisialta, leis na saintréithe seo a leanas
 Ceanglais cheadúnúcháin agus rialtachta Struchtúr Cónaithe do Dhaoine Scothaosta atá ag feidhmiú go neamhdhleathach a leagan amach; 
 Critéir cháilíochta a thabhairt isteach sna seirbhísí agus sna saoráidí sóisialta cúraim a chuirtear ar fáil;

 Creat a chruthú chun cineálacha nua freagairtí sóisialta a thabhairt isteach, amhail tithíocht chomhoibríoch agus samhlacha nua tacaíochta baile chun freastal ar riachtanais éagsúla daoine scothaosta.

3.23

RE-C03-r07

M

Formheas na bPleananna Gníomhaíochta do phobail faoi mhíbhuntáiste i Limistéir Chathrach Liospóin agus Porto

Formheas na bPleananna Gníomhaíochta do phobail faoi mhíbhuntáiste i Limistéir Chathrach Liospóin agus Porto do na críocha lena mbaineann.

 

 

 

R4

2021

Formheas na bPleananna Gníomhaíochta do phobail faoi mhíbhuntáiste i Limistéir Chathrach Liospóin agus Porto Díreofar sna pleananna gníomhaíochta ar dhá phríomhréimse: i) Idirghabhálacha sa spás poiblí agus i mbonneagair shóisialta amhail naíolanna agus bunscoileanna, saoráidí cúraim sláinte agus saoráidí le haghaidh imeachtaí cultúrtha, ceardlanna agus/nó cúrsaí oiliúna; ii) Idirghabhálacha de chineál doláimhsithe chun comhtháthú sóisialta a chur chun cinn, amhail páirt ghníomhach a thabhairt do na pobail ina ndearadh agus ina gcur chun feidhme, fiontraíocht gnólachtaí beaga atá bunaithe go háitiúil a chur chun cinn, tionscadail a dhearadh chun teip scoile agus luathfhágáil scoile a chomhrac, gairmoiliúint a thairiscint agus spóirt a chur chun cinn. Cuirfear samhail rialachais i bhfeidhm, bunaithe ar phrionsabail rialachais il-leibhéil agus ina mbeidh gníomhaithe éagsúla ón rialtas láir go dtí limistéir áitiúla/comharsanachtaí rannpháirteach. Mar an gcéanna, beidh Aonaid Theicniúla Áitiúla chun tosaigh sa tsamhail seo chun úinéireacht agus gaireacht a chur chun cinn i mbainistiú agus i gcur chun feidhme na gconarthaí.

3.24

RE-C03-i06 

M 

Síniú comhaontuithe idir bardais Liospóin/Porto agus na hAonaid Theicniúla Áitiúla lena sainítear raon feidhme na mbeart a bhfuil tacaíocht le tabhairt dóibh. 

Síniú comhaontuithe maidir leis na pleananna maidir leis an 12 réimse idirghabhála 

 

 

 

R1 

2022 

Síniú na gcomhaontuithe idir Limistéir Chathrach Porto agus Liospóin agus na hAonaid Theicniúla Áitiúla atá i gceannas ar gach ceann den 12 limistéar idirghabhála (i.e. comharsanachtaí) lena sainítear raon feidhme na mbeart a bhfuil tacaíocht le tabhairt dóibh, amlíne a bhforghníomhaithe, an tacaíocht bhuiséadach de EUR 225 m a leithdháileadh, agus na táscairí feidhmíochta a roghnaíodh. Bainfidh na bearta a dtabharfar tacaíocht leo leis na catagóirí seo a leanas:

• Sláinte agus cáilíocht saoil na bpobal a chur chun cinn

Uasghrádú fisiciúil ar an spás poiblí nó bonneagar sóisialta, sláinte, tithíochta nó spóirt a threisiú

• Athghiniúint eacnamaíoch na gceantar atá faoi mhíbhuntáiste sóisialta

• Fiontraíocht gnólachtaí beaga áitiúla

• Rochtain ar an tsláinte, sláinte an phobail a fhorbairt agus spleáchais a chomhrac

• Cláir um aosú gníomhach agus folláin

• Tionscadail chun teip scoile agus luathfhágáil na scoile a chomhrac

• Cáilíocht daoine fásta agus deimhniú scileanna

• Riachtanais an daonra a dhiagnóisiú agus litearthacht aosach, foghlaim teanga na Portaingéile agus cláir chuimsithe dhigitigh a fhorbairt

• Gairmoiliúint agus beartais

• Rochtain ar chultúr agus ar chruthaitheacht

• Rannpháirtíocht an phobail i mbainistiú an chláir

• Gníomhaithe áitiúla a chumhachtú i líonraí comhpháirtíochta

• Réitigh chun an bhochtaineacht agus an t-eisiamh sóisialta a chomhrac

• Spórt a chur chun cinn

• Saoránacht agus rochtain ar chearta agus rannpháirtíocht shibhialta

I dtéarmaí tagartha le haghaidh glaonna atá le teacht le haghaidh tionscadal, áireofar critéir incháilitheachta lena n-áirithítear go gcomhlíonfaidh na tionscadail a roghnaíodh an Treoraíocht Theicniúil ‘Gan dochar suntasach a dhéanamh’ (2021/C58/01) trí liosta eisiaimh a úsáid agus trína cheangal go gcomhlíonfar reachtaíocht ábhartha an Aontais agus an reachtaíocht ábhartha náisiúnta maidir leis an gcomhshaol

3.25

RE-C03-i06

M

Foilsiú tuarascála monatóireachta ag Limistéir Chathracha Porto agus Liospóin maidir leis na bearta a rinneadh i ngach ceann den 12 réimse idirghabhála.

Foilsiú tuarascála monatóireachta ag Limistéir Chathracha Porto agus Liospóin

 

 

 

R2

2024

Foilsiú tuarascála faireacháin ag Limistéir Chathracha Porto agus Liospóin ina ndéantar cur síos ar an dul chun cinn atá déanta i gcur chun feidhme na mbeart arna maoiniú ag an gclár i ngach réimse idirghabhála, lena n-áirítear cur i bhfeidhm agus feidhmíocht bhuiséadach i gcoinne na dtáscairí a roghnaíodh do gach beart.

3.26

RE-C03-i06

T

Cur chun feidhme iomlán 90 % ar a laghad de na bearta

 

%

0

90

R4

2025

Cur chun feidhme iomlán 90 % ar a laghad de na bearta a comhaontaíodh sna comhaontuithe a síníodh don 12 réimse idirghabhála, le haghaidh buiséad a fhorghníomhaítear EUR 225 000 000 ar a laghad.

3.28

RE-03-i07-RAA

T

Áiteanna méadaithe nó athchóirithe i dtithe cúraim chónaithe

Líon

0

91

R1

2026

Líon na n-áiteanna i dtithe cúraim chónaithe do dhaoine scothaosta (ERPIanna) a leathnaíodh nó a athchóiríodh i Réigiún Féinrialaitheach na nAsór.
I gcás tógáil foirgneamh nua, beidh éileamh fuinnimh príomhúil ag na foirgnimh nua 20 % ar a laghad faoi bhun riachtanais foirgneamh atá beagnach neodrach ó thaobh fuinnimh de.

3.29

RE-C03-r38

M

Tuarascáil ón Meitheal um an Sochar Sóisialta Aonair

Tuarascáil ón Meitheal um an Sochar Sóisialta Aonair a fhoilsiú

R1

2025

Tuarascáil na meithle um an Sochar Sóisialta Aonair a fhoilsiú, ina bhfuil príomhghnéithe a dearaidh agus a cur chun feidhme foirmiúil. Áireofar sa tuarascáil measúnú ar a thionchar ar chumhdach, ar leibhéal na leordhóthanachta agus na héifeachtachta, lena n-áirítear ar ghnéithe amhail forluí a chosc, bearnaí i gcosaint shóisialta a dhúnadh agus leibhéil glactha a fheabhsú.

3.30

RE-C03-r38

M

Teacht i bhfeidhm an tSochair Shóisialta Aonair (faoin gcóras cosanta sóisialta saoránachta) agus an Chóid Sochar Sóisialta

Foráil sa reachtaíocht lena sonraítear teacht i bhfeidhm na reachtaíochta

R2

2026

Teacht i bhfeidhm na reachtaíochta lena mbunaítear an Sochar Sóisialta Aonair (faoin gcóras cosanta sóisialta saoránachta), tar éis fhoilsiú thuarascáil na meithle um Shochar Sóisialta Aonair agus comhairliúcháin leis na geallsealbhóirí ábhartha.

Teacht i bhfeidhm na reachtaíochta lena mbunaítear Cód na Sochar Sóisialta lena ndéanfar an reachtaíocht a rialaíonn sochair shóisialta a shimpliú, a chomhchuibhiú agus a chomhdhlúthú.

D. COMHCHUID 4: Cultúr

Tugann an chomhpháirt aghaidh ar na dúshláin a bhaineann le héifeachtaí phaindéim COVID-19 agus ar fhadhbanna oidhreachta a eascraíonn as easpa leanúnach acmhainní chun suiteálacha agus trealamh cultúrtha a chothabháil, a athchóiriú agus a nuachóiriú.

Is iad príomhchuspóirí chomhpháirt an Chultúir foirgnimh agus séadchomharthaí náisiúnta a athchóiriú; teicnící agus gairmeacha ceardaí a chosaint; nuachóiriú an bhonneagair theicneolaíoch agus na suiteálacha cultúrtha; digitiú na saothar ealaíne agus na hoidhreachta cultúrtha; agus idirnáisiúnú, nuachóiriú agus aistriú digiteach siopaí leabhar agus foilsitheoireacht leabhar.

Rannchuidíonn an chomhpháirt le haghaidh a thabhairt ar na Moltaí Tírshonracha chun na bearta uile is gá a dhéanamh chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar an bpaindéim, an geilleagar a choinneáil ar bun agus tacú lena théarnamh (Moladh Tírshonrach 1 2020); agus tacú le húsáid teicneolaíochtaí digiteacha chun borradh a chur faoi iomaíochas gnólachtaí (Moladh Sonrach Tír 2 2020).

Tá coinne leis nach ndéanfaidh aon bheart sa chomhchuid seo dochar suntasach do chuspóirí comhshaoil de réir bhrí Airteagal 17 de Rialachán (AE) 2020/852, agus an tuairisc ar na bearta agus na céimeanna maolaitheacha a leagtar amach sa phlean i gcomhréir le Treoraíocht Theicniúil DNSH (2021/C58/01) á gcur san áireamh.

D.1. Tuairisc ar na hathchóirithe agus na hinfheistíochtaí i dtaca le tacaíocht airgeadais neamh-inaisíoctha

Infheistíocht RE-C04-i01: Líonraí Cultúrtha agus an tAistriú Digiteach

Is é cuspóir an bhirt uasghrádú a dhéanamh ar bhonneagar teicneolaíochta suiteálacha cultúrtha poiblí lena gcothaítear a n-aistriú digiteach. Go sonrach, is é atá i gceist leis sin ná saothair ealaíne agus oidhreacht chultúrtha a chaomhnú amach anseo; an taithí chultúrtha a fheabhsú; an t-éileamh ar ghníomhaíochtaí cultúrtha a ardú agus dul i dteagmháil le lucht féachana nua, go háirithe na glúine nua. Meastar go méadófar athléimneacht na hearnála trí shamhlacha nua gnó amhail suibscríobh agus sruthú a chur chun cinn; agus an tacaíocht do réimsí cultúrtha a bhfuil gné láidir theicneolaíoch ag baint leo, amhail scannáin 3T a léiriú.

Is éard a bheidh san athchóiriú:

-nuachóiriú an bhonneagair theicneolaíoch do na saoráidí cultúrtha;

otrealamh TF a cheannach, leabharlanna soghluaiste ar líne a chruthú, córais faisnéise agus catalóga comhtháite le haghaidh 239 leabharlann phoiblí;

oclúdach wifi a shuiteáil in 50 músaem, pálás agus séadchomhartha;

otrealamh digiteach agus trealamh teilgean físe a cheannach do 155 cine-theatres agus d’ionaid ealaíne chomhaimseartha phoiblí;

onuachóiriú teicneolaíochta agus coinneáil na saotharlann poiblí;

onuachóiriú teicneolaíochta ar an gCartlann Náisiúnta um Íomhá Bogtha (ANIM);

oan Chartlann Náisiúnta Fuaim a shuiteáil.

-digitiú agus fíorú bhailiúcháin Ard-Stiúrthóireacht na Leabhar, na Cartlainne agus na Leabharlann (DGLAB), Leabharlann Náisiúnta na Portaingéile, Leabharlann Phoiblí Évora, an Cinematheque, na bailiúcháin faoi bhainistíocht Ard-Stiúrthóireacht na hOidhreachta Cultúrtha (DGPC) agus na Stiúrthóireachtaí Réigiúnacha Cultúir agus digitiú ábhar closamhairc ó chartlanna stairiúla na tíre:

obailiúcháin leabharlanna poiblí a dhigitiú agus a fhíorú (20 000 000 íomhá);

obailiúcháin leabharlanna poiblí a dhigitiú agus a fhíorú (19 5 00 000 doiciméad);

o59 500 taifead de mhúsaeim phoiblí a dhigitiú;

ocuairteanna fíorúla ar mhúsaeim;

o1 000 scannán a dhigitiú (Cinematheque); agus

odigitiú agus cur ar fáil don phobal 45 000 uair an chloig d’ábhar closamhairc ó chartlanna na soláthraithe seirbhísí craoltóireachta stairiúla meán agus teilifíse sa tír

-Idirnáisiúnú, nuachóiriú agus aistriú digiteach leabhar agus údar:

otacaíocht d’aistriúchán agus d’fhoilsiú leabhar chuig teangacha iasachta.

otacaíocht d’aistriúchán agus d’eagrán de shaothair liteartha, lena n-áirítear closleabhair agus ríomhleabhair;

otacaíocht do nuachóiriú agus d’aistriú digiteach siopaí leabhar chun trealamh agus teicneolaíocht a cheannach.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 31 Márta 2026.

Infheistíocht RE-C04-i02: An Oidhreacht Chultúrtha

Is é cuspóir an bhirt seo athchóiriú a dhéanamh ar shuiteálacha cultúrtha atá aicmithe mar oidhreacht chultúrtha. Ceann de na príomhchuspóirí is ea na suiteálacha sin a chur in oiriúint do na caighdeáin nua chomhshaoil. Is éard atá i gceist leis sin bearta amhail laghdú ar thomhaltas fuinnimh phríomhúil foirgneamh, mar aon leis an idirghabháil i bpáirceanna glasa stairiúla a bhfuil flóra agus fána uathúla iontu chun oiriúnú don athrú aeráide agus maolú ar an athrú aeráide a chur chun cinn trí athúsáid éifeachtúil uisce le haghaidh uisciúcháin.

Is iad na hidirghabhálacha seo a leanas a bheidh san infheistíocht seo:

-stór faisnéise agus doiciméad a chruthú maidir le táirgeadh, sainaithint agus mapáil amhábhar intíre;

-saotharlanna agus bealaí an tionscnaimh Lárionad Teicneolaíochta ‘Saber Fazer’ a shuiteáil (teicnící agus gairmeacha ceardaí a chosaint), lena n-áirítear margú táirgí;

-gníomhaíochtaí a chruthú (oideolaíoch agus eolasach faoi theicnící traidisiúnta);

-oibreacha i músaeim, i séadchomharthaí, i bpálátaí stáit agus in amharclanna náisiúnta a thabhairt chun críche, lena mbaineann athchóiriú agus/nó athcháiliú;

-tógáil fhoirgneamh an Chartlann Náisiúnta Fuaim.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 31 Márta 2026.

   

D.2.    Clocha míle, spriocanna, táscairí agus tráthchlár maidir le faireachán agus cur chun feidhme i dtaca le tacaíocht airgeadais neamh-inaisíoctha

Uimhir Sheicheamhach

Beart (Athchóiriú nó Infheistíocht) 

Cloch mhíle / Sprioc

Ainm 

Táscairí cáilíochtúla (i gcás clocha míle) 

Táscairí cainníochtúla (i gcás spriocanna) 

Amlíne tháscach maidir le cur i gcrích 

Cur síos agus sainmhíniú soiléir ar gach cloch mhíle agus sprioc 

Aonad tomhais 

Bunlíne 

Cuspóir 

R 

Bliain 

4.1

RE-C04-i01 

Sonraíochtaí teicneolaíocha do líonra na saoráidí cultúrtha

Tuarascáil ar na sonraíochtaí teicneolaíocha do líonra na saoráidí cultúrtha

 

  

 

R2 

2022 

Sainmhíniú mionsonraithe na sonraíochtaí teicneolaíocha do líonra na saoráidí cultúrtha 

4.2

RE-C04-i01 

Tacaíocht airgeadais d’aistriú digiteach siopaí leabhar

 

Líon

200 

R4 

2025 

Líon na siopaí leabhar a fuair tacaíocht airgeadais d’aistriú digiteach siopaí leabhar, ag fóirdheonú 60 % de chostas ciseán trealaimh agus seirbhísí teicneolaíochta in aghaidh an tsiopa leabhar (e.g. scanóir le haghaidh leabhar, líonraí Wi-fi agus VPN, suíomh gréasáin do shiopaí leabhar, córas cuntasaíochta comhtháite, etc.)

4.3

RE-C04-i01 

Digitiú agus fíorú bailiúchán poiblí

Digitiú agus fíorú bailiúchán poiblí

  

  

  

R4 

2025 

Digitiú agus fíorú bailiúchán poiblí: Ard-Stiúrthóireacht na Leabhar, na Cartlainne agus na Leabharlann;

Leabharlann Náisiúnta na Portaingéile,

Leabharlann Phoiblí na hÉireann, 

Cinemateca agus Músaeim (faoi bhainistíocht DGPC agus na Stiúrthóireachtaí Réigiúnacha Cultúir)

Leabharlanna poiblí (20 000 000 íomhá)

Cartlanna náisiúnta (19 500 000 doiciméad)

Músaeim phoiblí (59 500 taifead)

Cuairteanna fíorúla ar mhúsaeim (65 mhúsaeim)

Cinematheque (1000 scannán)

Cartlanna stairiúla na soláthraithe seirbhísí craoltóireachta meán agus teilifíse (digitithe agus curtha ar fáil don phobal, 45 000 uair an chloig d’inneachar físchaiséad)

4.4

RE-C04-i01 

M

Bonneagar teicneolaíochta nuachóirithe a chur ar fáil don líonra saoráidí cultúrtha 

Bonneagar teicneolaíochta nuachóirithe a chur ar fáil do na saoráidí cultúrtha

 

  

 

R1 

2026

Trealamh ríomhaireachta agus córais chomhtháite faisnéise agus catalóige a sheachadadh le haghaidh 239 leabharlann phoiblí; clúdach wifi in 50 músaem, pálás agus séadchomhartha; trealamh teilgean físe agus trealamh pictiúrlainne a cheannach do 155 cine-theatres agus d’ionaid ealaíne chomhaimseartha phoiblí;

4.5

RE-C04-i01 

Tacaíocht airgeadais d’aistriúchán agus d’eagrán de shaothair liteartha

  

Líon

  

5 200 

R4 

2025 

Líon na saothar liteartha ar tugadh tacaíocht airgeadais dóibh chun saothair liteartha agus eagrán de chlosleabhair agus ríomhleabhair a aistriú agus a fhoilsiú trí mhaoiniú 60-70 % de chostais an aistriúcháin agus na foilsitheoireachta.

4.9

RE-C04-i01

M

Nuachóiriú teicneolaíochta ar an gCartlann Náisiúnta um Íomhá Bogtha (ANIM);

Seachadadh trealaimh

R3

2023

Trealamh a sheachadadh chun nuachóiriú teicneolaíochta a dhéanamh ar an gCartlann Náisiúnta um Íomhánna Bogtha.

4.10

RE-C04-i01

T

Trealamh a sheachadadh chun an Chartlann Náisiúnta Fuaim a shuiteáil, agus chun saotharlanna poiblí a nuachóiriú ó thaobh na teicneolaíochta de

Líon

0

5

R1

2026

Líon na bhfoirgneamh agus na saotharlann a bhfuil trealamh seachadta dóibh (Cartlann Náisiúnta Fuaim agus saotharlanna poiblí: José Figueiredo Saotharlann, CNANS, LARQ agus Forte de Sacavém).

4.6

RE-C04-i02 

Líonra ‘Saber Fazer’ a bhunú 

Stór faisnéise agus doiciméad a chruthú maidir le táirgeadh, sainaithint agus mapáil amhábhar intíre;

  

  

  

R4 

2022 

Líonra ‘Saber Fazer’ a bhunú: stór faisnéise agus doiciméad a chruthú maidir le táirgeadh intíre; agus sainaithint agus mapáil na n-amhábhar a úsáidtear i dtáirgeadh ceardaíochta.

4.7

RE-C04-i02 

T

Conarthaí sínithe chun foirgnimh oidhreachta cultúrtha agus amharclanna náisiúnta a athshlánú agus a chaomhnú

Conarthaí sínithe

Líon

0

49

R3

2023

Líon na láithreán cultúrtha a bhfuil conarthaí sínithe ina leith chun músaeim, séadchomharthaí, páláis stáit agus amharclanna náisiúnta a athshlánú agus a chaomhnú.

4.8

RE-C04-i02 

Oibreacha a curtha i gcrích chun foirgnimh oidhreachta cultúrtha agus amharclanna náisiúnta a athshlánú agus a chaomhnú

Críochnú na n-oibreacha

Líon

0

75

R1 

2026

Líon na láithreán cultúrtha a bhfuil oibreacha curtha i gcrích ina leith chun músaeim, séadchomharthaí, páláis stáit agus amharclanna náisiúnta a athshlánú agus a chaomhnú.

4.11

RE-C04-i02 

M

Saotharlanna agus bealaí an Tionscnaimh Lárionad Teicneolaíochta ‘Saber Fazer’ a shuiteáil, agus gníomhaíochtaí oideolaíocha agus faisnéiseacha a chruthú ar theicnící traidisiúnta.

Saotharlanna agus bealaí a shuiteáil agus gníomhaíochtaí faisnéiseacha a chruthú

R4

2025

Suiteálfar saotharlanna agus bealaí an tionscnaimh Lárionad Teicneolaíochta ‘Saber Fazer’.

Cruthófar gníomhaíochtaí oideolaíocha agus faisnéiseacha maidir le teicnící traidisiúnta

4.12

RE-C04-i02

M

Tógáil Chartlann Náisiúnta Fuaim a chríochnú.

Críochnú na n-oibreacha tógála

R1

2026

Tógáil an fhoirgnimh don Chartlann Náisiúnta Fuaim a chríochnú. Beidh achar inúsáidte 1 100 méadar cearnach ar a laghad ag an bhfoirgneamh agus beidh sé feistithe, i measc nithe eile, chun doiciméid fhónta a chaomhnú. Beidh éileamh fuinnimh príomhúil ag na foirgnimh nua 20 % ar a laghad faoi bhun riachtanais foirgneamh atá beagnach neodrach ó thaobh fuinnimh de.

E. COMHCHUID 5: Infheistíocht agus Nuálaíocht

Leis an ngné sin de phlean téarnaimh agus athléimneachta na Portaingéile, tugtar aghaidh ar dhúshláin a bhaineann leis an leibhéal measartha beag taighde agus nuálaíochta, go háirithe trí na naisc idir gnó agus eolaíocht a chothú agus le béim ar leith ar an nuálaíocht ar an aistriú glas, agus ar dhúshláin a bhaineann le tearcchaipitliú ainsealach earnáil ghnó na Portaingéile atá tar éis dul in olcas a thuilleadh mar thoradh ar phaindéim COVID-19.

Is é is cuspóir don chomhpháirt iomaíochas agus athléimneacht gheilleagar na Portaingéile a mhéadú trí bhearta atá ceaptha chun taighde a neartú, trí aistriú a thorthaí chuig an earnáil ghnó a chothú, agus ar an gcaoi sin nuálaíocht agus infheistíocht a chur chun cinn. Is é is aidhm don chuid den chomhpháirt a bhaineann le taighde agus nuálaíocht feabhas a chur ar an gcomhar idir an saol acadúil agus an gnólacht, acmhainneacht eolaíoch agus theicneolaíoch na Portaingéile a neartú agus tacú le cur chun feidhme clár oibre uaillmhianach cuimsitheach taighde agus nuálaíochta lena dtugtar aghaidh ar mhórdhúshláin shocheacnamaíocha agus chomhshaoil. Táthar ag súil go mbainfear an méid sin amach trí infheistíochtaí T&D agus nuálaíochta a mhéadú agus níos éifeachtaí, tacaíocht spriocdhírithe chun infheistíocht, éagsúlú agus speisialtóireacht an struchtúir tháirgiúil a dhéanamh níos fearr de thorthaí taighde, leas a bhaint as an acmhainneacht iarbhír le haghaidh dearbhú iomaíoch earnálacha tionsclaíocha seanbhunaithe agus réimsí atá ag teacht chun cinn agus rannchuidiú leis an dá aistriú. Go háirithe, tá sé d’aidhm ag an gcomhpháirt sin onnmhairí earraí agus seirbhísí ard-bhreisluacha a mhéadú, infheistíocht T&D a mhéadú (trí phoist nua ardoilte agus trí chaiteachas T & F ó ghnólachtaí a mhéadú), agus rannchuidiú le hastaíochtaí CO2 a laghdú.

I gcomhréir leis an ngá atá ann tacú le sócmhainneacht an chórais tháirgiúil agus aghaidh a thabhairt ar theipeanna margaidh maidir le rochtain ar mhaoiniú, áirítear leis an gcomhpháirt sin athchóiriú agus infheistíochtaí a chuireann le feabhas a chur ar mhargadh maoinithe corparáideach na Portaingéile, trí chruthú agus atreisiú caipitil an Bhainc Náisiúnta um Chur Chun Cinn, Banco Português de Fomento agus ionstraimí airgeadais nua a fhorbairt. Tugtar isteach leis an gcomhpháirt freisin athchóirithe ar an margadh caipitil chun na margaí caipitil sa Phortaingéil a neartú san fhadtéarma trí athbhreithniú a dhéanamh ar an gcreat dlíthiúil atá ann cheana agus trí dhlíthe nua a ghlacadh, agus béim ar leith á leagan ar chuideachtaí infheistíochta urrús chun an geilleagar (SIMFEanna), gnóthais chomhinfheistíochta agus athbhreithniú ar an gcód urrús a fhorbairt.

Tacaíonn an chomhpháirt le haghaidh a thabhairt ar an Moladh Tírshonrach maidir le hinfheistíocht i ndáil leis an aistriú aeráide (Moladh Tír-Shonrach 3 2020), an Moladh Tír-Shonrach maidir le díriú ar bheartas eacnamaíoch a bhaineann le hinfheistíocht sa nuálaíocht (Moladh Tír-Shonrach 3 2019) agus Moladh Tír-Shonrach 3 2020 (Infheistíocht Fócais maidir leis an aistriú glas agus digiteach). Leis an gcomhchuid sin, rannchuidítear le haghaidh a thabhairt ar an Moladh Tír-Shonrach maidir leis na bearta sealadacha a chur chun feidhme arb é is aidhm dóibh rochtain ar leachtacht a áirithiú do ghnólachtaí, go háirithe fiontair bheaga agus mheánmhéide agus infheistíocht phríobháideach a chur chun cinn chun an téarnamh eacnamaíoch a chothú (Moladh Tírshonrach 3 2020).

Tá coinne leis nach ndéanfaidh aon bheart sa chomhchuid seo dochar suntasach do chuspóirí comhshaoil de réir bhrí Airteagal 17 de Rialachán (AE) 2020/852, agus an tuairisc ar na bearta agus na céimeanna maolaitheacha a leagtar amach sa phlean i gcomhréir le Treoraíocht Theicniúil DNSH (2021/C58/01) á gcur san áireamh.

E.1. Tuairisc ar na hathchóirithe agus na hinfheistíochtaí i dtaca le tacaíocht airgeadais neamh-inaisíoctha

Athchóiriú RE-r09: T & N agus infheistíocht nuálach i bhfiontair a chur chun cinn

Is é cuspóir an athchóirithe infheistíocht T&D a chothú, go háirithe trí chreatchoinníollacha fabhracha a áirithiú chun infheistíocht phoiblí agus phríobháideach T&D a dhéanamh níos éifeachtúla agus níos éifeachtaí. Tá an t-athchóiriú mar chuid den nuashonrú ar an Straitéis um Nuálaíocht Teicneolaíochta agus Fiontraíochta 2018-2030. Is é is aidhm don nuashonrú sin cistiú agus oibríochtú comhpháirtíochtaí poiblí-príobháideacha a éascú chun tacú le cláir uaillmhianacha taighde agus nuálaíochta. Is é is aidhm don athchóiriú rochtain ar ionstraimí cistiúcháin a shimpliú do ghníomhaíochtaí T&D agus cuidiú le hintuarthacht agus cobhsaíocht an chistithe a fheabhsú trí chreat clársceidealaithe ilbhliantúil a bhunú d’infheistíocht phoiblí T&D, le tacaíocht ó chóras faireacháin neamhspleách ar infheistíocht T&D. Is iad na hinfheistíochtaí atá le cur i bhfeidhm i ndáil leis an athchóiriú seo RE-C05-i01.01 agus RE-C05-i01.02.

Tabharfar cur chun feidhme an athchóirithe chun críche faoin 31 Nollaig 2021.

Athchóiriú RE-r11: Líonra na nInstitiúidí Comhéadain a leathnú agus a chomhdhlúthú.

Is é cuspóir an athchóirithe feabhas a chur ar naisc idir an saol acadúil agus an gnólacht chun sreafaí eolais agus aistriú teicneolaíochta a fheabhsú.

Is éard a bheidh san athchóiriú athbhreithniú agus caighdeánú ar chreat reachtach agus rialála an Chórais Comhéadan Teicneolaíochta, go háirithe na hIonaid Teicneolaíochta agus na hIonaid INTERFACE arna gcruthú faoin gClár INTERFACE. Nascann na hIonaid Teicneolaíochta agus na hIonaid INTERFACE eagraíochtaí taighde (lena n-áirítear institiúidí ardoideachais) agus cuideachtaí, chun tacú le haistriú eolais agus teicneolaíochta. Leagtar síos leis an athchóiriú an próiseas chun na heintitis sin agus a samhail rialachais agus maoiniúcháin a bhunú.

Tá an Grúpa Oibre um Infreastruchtúir Teicneolaíochta a Chumasú a bhunaigh an Rialtas i gceannas ar an togra reachtaíochta a ullmhú.

Is iad na hinfheistíochtaí atá le cur i bhfeidhm i ndáil leis an athchóiriú seo RE-C05-i01.01 agus RE-C05-i01.02.

Tabharfar cur chun feidhme an athchóirithe chun críche faoin 31 Nollaig 2021.

Athchóiriú RE-r12: Clár oibre taighde agus nuálaíochta don talmhaíocht inbhuanaithe, don bhia agus don agra-tionscal.

Is é cuspóir an athchóirithe earnáil na talmhaíochta sa Phortaingéil a neartú, agus slándáil bia agus cothaithe a áirithiú, cur leis an tsláinte agus leis an bhfolláine, bainistiú na gceantar tuaithe a fheabhsú, caomhnú na bithéagsúlachta a chur chun cinn, dul i ngleic le héifeachtaí an athraithe aeráide, na hoiriúnuithe agus an rannchuidiú is gá a dhéanamh chun a héifeachtaí a mhaolú agus borradh a chur faoi ghníomhaíochtaí eacnamaíocha eile, amhail, i measc nithe eile, seirbhísí talmhaíochta agus fiú lónadóireacht agus turasóireacht.

Tacaíonn an t-athchóiriú le cur chun feidhme an Chláir Oibre Nuálaíochta don Talmhaíocht 20|30. Is éard a bheidh ann na hacmhainní is gá a sholáthar chun an bonneagar atá ann cheana a thabhairt cothrom le dáta agus a ullmhú chomh maith le comhghuaillíochtaí feidhmiúla a chur chun cinn feadh an tslabhra agraibhia, gnólachtaí agus taighde, chun forbairt agus comhtháthú T & N atá dírithe ar riachtanais earnáil na talmhaíochta a chur chun cinn d’fhonn an t-aistriú glas agus an t-aistriú digiteach a bhaint amach.

Bhí cur chun feidhme an athchóirithe le tabhairt chun críche faoin 31 Nollaig 2020.

Infheistíocht RE-C05-i01.01: Cláir Oibre/Comhghuaillithe don Nuálaíocht Ghnó a Shlógadh.

Is é is cuspóir don infheistíocht sin inniúlachtaí eolaíocha agus teicneolaíocha na Portaingéile a shlógadh agus a neartú trí chláir oibre uaillmhianacha taighde agus nuálaíochta a chur in úsáid bunaithe ar chuibhreannais ghnó-acadúla.

Is éard a bheidh san infheistíocht go príomha deontais chun na Cláir Oibre/Comhghuaillíochtaí don Nuálaíocht Ghnó a chur chun feidhme trí bhíthin dhá ionstraim chomhlántacha: i) Comhshocruithe nuálaíochta a chuireann comhar chun cinn agus a bhfuil forbairt tionscadal nuálaíochta mar thoradh orthu, agus ii) tionscadail atá dírithe ar T&D agus a chlaochlú ina n-earraí agus seirbhísí nua trí infheistíocht a spreagadh. Roghnófar na Cláir Oibre Mobilizing trí ghlaonna oscailte iomaíocha ar phleananna straitéiseacha a mholadh ag cuibhreannais idir fiontair agus institiúidí acadúla, eolaíocha agus/nó teicneolaíochta. Cuireann an infheistíocht seo leis an gcreat straitéiseach atá le cur chun feidhme faoi RE-r09 agus neartaítear ról na nInstitiúidí Comhéadain agus comhdhlúthú an líonra sin.

Chun a áirithiú go gcomhlíonann an beart an Treoraíocht Theicniúil ‘Gan dochar suntasach a dhéanamh’ (2021/C58/01), déanfar an liosta gníomhaíochtaí seo a leanas a eisiamh leis na critéir incháilitheachta atá i dtéarmaí tagartha le haghaidh glaonna ar thionscadail atá ar na bacáin: i) gníomhaíochtaí a bhaineann le breoslaí iontaise, lena n-áirítear úsáid iartheachtach 10 ; ii) gníomhaíochtaí faoi Chóras Trádála Astaíochtaí an Aontais (CTA) lena mbaintear amach astaíochtaí gás ceaptha teasa réamh-mheasta nach bhfuil níos ísle ná na tagarmharcanna ábhartha 11 ; iii) gníomhaíochtaí a bhaineann le líonadh talún dramhaíola, gléasra loiscthe dramhaíola 12 agus gléasraí cóireála bitheolaíche meicniúla 13 ; agus iv) gníomhaíochtaí ina bhféadfadh diúscairt fhadtéarmach dramhaíola dochar a dhéanamh don chomhshaol. Ina theannta sin, ceanglófar leis na téarmaí tagartha go bhféadfar gníomhaíochtaí a chomhlíonann reachtaíocht chomhshaoil ábhartha an Aontais agus reachtaíocht chomhshaoil ábhartha náisiúnta a roghnú.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 31 Nollaig 2025.

Infheistíocht RE-C05-i01.02: Cláir Oibre/Comhghuaillithe don Nuálaíocht Ghnó a Shlógadh.

Is é cuspóir na hinfheistíochta sin na hionstraimí céanna atá in RE-C05-i01.01 a chur chun feidhme, áfach, atá speisialaithe ar shraith theoranta de Chláir Oibre Glasa trí chuibhreannais idir fiontair agus institiúidí acadúla, eolaíocha agus/nó teicneolaíochta chun tacú leis an nuálaíocht (ag díriú ar an aistriú glas, réimse 022 den iarscríbhinn a ghabhann leis an Rialachán maidir leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta).

Chun a áirithiú go gcomhlíonann an beart an Treoraíocht Theicniúil ‘Gan dochar suntasach a dhéanamh’ (2021/C58/01), déanfar an liosta gníomhaíochtaí seo a leanas a eisiamh leis na critéir incháilitheachta atá i dtéarmaí tagartha le haghaidh glaonna ar thionscadail atá ar na bacáin: i) gníomhaíochtaí a bhaineann le breoslaí iontaise, lena n-áirítear úsáid iartheachtach 14 ; ii) gníomhaíochtaí faoi Chóras Trádála Astaíochtaí an Aontais (CTA) lena mbaintear amach astaíochtaí gás ceaptha teasa réamh-mheasta nach bhfuil níos ísle ná na tagarmharcanna ábhartha 15 ; iii) gníomhaíochtaí a bhaineann le líonadh talún dramhaíola, gléasra loiscthe dramhaíola 16 agus gléasraí cóireála bitheolaíche meicniúla 17 ; agus iv) gníomhaíochtaí ina bhféadfadh diúscairt fhadtéarmach dramhaíola dochar a dhéanamh don chomhshaol. Ina theannta sin, ceanglófar leis na téarmaí tagartha go bhféadfar gníomhaíochtaí a chomhlíonann reachtaíocht chomhshaoil ábhartha an Aontais agus reachtaíocht chomhshaoil ábhartha náisiúnta a roghnú.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 31 Nollaig 2025.

Infheistíocht RE-C05-i02: Misean Comhéadain — athnuachan an líonra tacaíochta eolaíochta agus teicneolaíochta agus treoir le haghaidh fabraic tháirgiúil

Is é is cuspóir don infheistíocht an córas eolaíoch agus teicneolaíoch náisiúnta a neartú agus a chumhachtú agus naisc idir lucht léinn gnó a fheabhsú chun aistriú éifeachtúil teicneolaíochta agus aistriú torthaí taighde go nuálaíocht a áirithiú. Is é a bheidh i gceist leis an infheistíocht samhail nua maoinithe na Lárionad Córais Comhéadan Teicneolaíochta agus na Saotharlann Comhoibríoch CoLAB a chomhdhlúthú gan a bheith príobháideach do chomhlachais bhrabúis ná do ghnólachtaí a bhfuil sé d’aidhm acu fostaíocht cháilithe a chruthú, go díreach nó go hindíreach, trí chláir oibre taighde agus nuálaíochta a chur chun feidhme bunaithe ar struchtúr 1/3 den bhunmhaoiniú, ar 1/3 de chistiú iomaíoch agus ar 1/3 de chistiú margaidh, trí EUR 186 milliún de bhunchistiú a áirithiú do Mhisean Comhéadain. Is éard a bheidh san infheistíocht 500 gnólacht a rachaidh chun tairbhe na scéime seo agus na seirbhísí arna soláthar ag eintitis INTERFACE a shroicheadh. Táthar ag súil go mbainfear amach na cuspóirí thuasluaite le comhghníomhaíocht RE-r11 um Athchóiriú agus Infheistíocht RE-C05-i02.

Chun a áirithiú go gcomhlíonann an beart an Treoraíocht Theicniúil ‘Gan dochar suntasach a dhéanamh’ (2021/C58/01), déanfar an liosta gníomhaíochtaí seo a leanas a eisiamh leis na critéir incháilitheachta atá i dtéarmaí tagartha le haghaidh glaonna ar thionscadail atá ar na bacáin: i) gníomhaíochtaí a bhaineann le breoslaí iontaise, lena n-áirítear úsáid iartheachtach 18 ; ii) gníomhaíochtaí faoi Chóras Trádála Astaíochtaí an Aontais (CTA) lena mbaintear amach astaíochtaí gás ceaptha teasa réamh-mheasta nach bhfuil níos ísle ná na tagarmharcanna ábhartha 19 ; iii) gníomhaíochtaí a bhaineann le líonadh talún dramhaíola, gléasra loiscthe dramhaíola 20 agus gléasraí cóireála bitheolaíche meicniúla 21 ; agus iv) gníomhaíochtaí ina bhféadfadh diúscairt fhadtéarmach dramhaíola dochar a dhéanamh don chomhshaol. Ina theannta sin, ceanglófar leis na téarmaí tagartha go bhféadfar gníomhaíochtaí a chomhlíonann reachtaíocht chomhshaoil ábhartha an Aontais agus reachtaíocht chomhshaoil ábhartha náisiúnta a roghnú.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 31 Nollaig 2025.

Infheistíocht RE-C05-i03: Clár oibre taighde agus nuálaíochta don talmhaíocht inbhuanaithe, don bhia agus don agra-tionscal [Clár Nuálaíochta don talmhaíocht 20 30]

Is é is cuspóir don infheistíocht seo borradh a chur faoin taighde agus faoin nuálaíocht chun talmhaíocht níos inbhuanaithe a bhaint amach.

Is éard a bheidh san infheistíocht deontais d’eintitis phoiblí agus phríobháideacha chun tacú leis an gClár Oibre Nuálaíochta don Talmhaíocht 20|30. Tá an Clár leagtha amach i 15 thionscnamh shuaitheanta a thacaíonn le tionscadail T&D agus nuálaíochta agus 5 thionscadal struchtúraithe nuálaíochta lena ndírítear ar an digitiú. Freagróidh na tionscadail taighde agus nuálaíochta sin do na riachtanais arna sainaithint i bPlean Straitéiseach na Portaingéile maidir leis an gComhbheartas Talmhaíochta. Áireofar ar na tionscnaimh éagsúla gníomhaíochtaí maidir leis an mbithgheilleagar ciorclach agus an fheirmeoireacht bheacht. Cuirfear córais agus earnálacha táirgthe éagsúla san áireamh agus tionscadail á roghnú. Táthar ag súil go dtacófar le 100 tionscadal taighde agus nuálaíochta. Ina theannta sin, áireofar leis an infheistíocht saoráidí agus trealamh eolaíochta 24 fheirm thurgnamhacha agus saotharlainne (moil nuálaíochta) a athshlánú agus a uasghrádú.

Chun a áirithiú go gcomhlíonann an beart an Treoraíocht Theicniúil ‘Gan dochar suntasach a dhéanamh’ (2021/C58/01), déanfar an liosta gníomhaíochtaí seo a leanas a eisiamh leis na critéir incháilitheachta atá i dtéarmaí tagartha le haghaidh glaonna ar thionscadail atá ar na bacáin: i) gníomhaíochtaí a bhaineann le breoslaí iontaise, lena n-áirítear úsáid iartheachtach 22 ; ii) gníomhaíochtaí faoi Chóras Trádála Astaíochtaí an Aontais (CTA) lena mbaintear amach astaíochtaí gás ceaptha teasa réamh-mheasta nach bhfuil níos ísle ná na tagarmharcanna ábhartha 23 ; iii) gníomhaíochtaí a bhaineann le líonadh talún dramhaíola, gléasra loiscthe dramhaíola 24 agus gléasraí cóireála bitheolaíche meicniúla 25 ; agus iv) gníomhaíochtaí ina bhféadfadh diúscairt fhadtéarmach dramhaíola dochar a dhéanamh don chomhshaol. Ina theannta sin, ceanglófar leis na téarmaí tagartha go bhféadfar gníomhaíochtaí a chomhlíonann reachtaíocht chomhshaoil ábhartha an Aontais agus reachtaíocht chomhshaoil ábhartha náisiúnta a roghnú.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 31 Nollaig 2025.

Infheistíocht RE-C05-i04-RAA: Athchaipitliú Chóras Gnó na nAsór

Is é is cuspóir don bheart aghaidh a thabhairt ar fhadhb struchtúrach thearcchaipitliú na ngnólachtaí i Réigiún Féinrialaitheach na nAsór.

Is éard a bheidh san infheistíocht sin cruthú an mheáin shainchuspóirigh lena n-infheisteofar ina dhiaidh sin EUR 125 000 000 i ngnólachtaí inmharthana Azorean, i bhfoirm cothromais den chuid is mó. Comhlánaíonn an infheistíocht infheistíochtaí náisiúnta atá dírithe ar chaipitliú cuideachtaí le clúdach réigiúnach agus le hionstraimí tiomnaithe a fhreagraíonn do shainiúlachtaí struchtúr gnó an Réigiúin Uathrialaigh.

Déanfar gach tionscadal i gcomhréir iomlán le Treoir Theicniúil DNSH (2021/C58/01). Ina theannta sin, gheall an Phortaingéil go sonrófar sa doiciméad beartais infheistíochta a bhaineann leis an ionstraim EUR 125 000 000, a ghlacfaidh Banco Português de Fomento mar chomhlacht bainistíochta an mheáin shainchuspóirigh, na critéir roghnúcháin/incháilitheachta do chuideachtaí a fhaigheann tacaíocht, lena n-áiritheofar go n-urramófar ceanglais aeráide agus chomhshaoil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, lena n-áirítear Treoir Theicniúil DNSH (2021/C58/01) a chomhlíonadh maidir le sócmhainní/gníomhaíochtaí agus/nó cuideachtaí dá dtugtar tacaíocht agus lena sonraítear spriocanna infheistíochta agus torthaí spriocdhírithe. Chun Treoir Theicniúil DNSH (2021/C58/01) na gcuideachtaí a fhaigheann tacaíocht a chomhlíonadh, ceanglófar leis an mbeartas infheistíochta:

-díonadh inbhuanaitheachta a úsáid,

-liosta eisiaimh ina mbeidh na heilimintí seo a leanas:

-Gníomhaíochtaí a bhaineann le breoslaí iontaise, lena n-áirítear úsáid iartheachtach 26 ;

-Gníomhaíochtaí faoi Chóras Trádála Astaíochtaí an Aontais (CTA) lena mbaintear amach astaíochtaí gás ceaptha teasa réamh-mheasta nach bhfuil níos ísle ná na tagarmharcanna ábhartha 27 ;

-Gníomhaíochtaí a bhaineann le líonadh talún dramhaíola, gléasra loiscthe dramhaíola 28 agus gléasraí cóireála bitheolaíche meicniúla 29 ;

-Gníomhaíochtaí ina bhféadfadh diúscairt fhadtéarmach dramhaíola dochar fadtéarmach a dhéanamh don chomhshaol amhail dramhaíl núicléach; agus

-T & F & N tiomnaithe do na sócmhainní agus na gníomhaíochtaí thuas.

-seiceálacha éigeantacha ar chomhlíonadh dlí trí Banco Português de Fomento agus/nó a idirghabhálaithe airgeadais roghnaithe le haghaidh idirbhearta atá díolmhaithe ó phromhadh ó thaobh na hinbhuanaitheachta de, agus,

-tairbhithe de thacaíocht chothromais a fhaigheann ar a laghad 50 % dá n-ioncam ó ghníomhaíochtaí a liostaítear ar an liosta eisiaimh chun pleananna um aistriú glas a ghlacadh agus a fhoilsiú.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 31 Nollaig 2025.

Infheistíocht RE-C05-i05-RAA: Téarnamh Eacnamaíoch Talmhaíochta Azorean

Is é is cuspóir don infheistíocht borradh a chur faoin talmhaíocht sna hAsóir, agus béim láidir á leagan ar an inbhuanaitheacht chomh maith le táirgeadh áitiúil a chur chun cinn. Tá ardtábhacht eacnamaíoch, shóisialta agus chríochach ag baint leis an talmhaíocht sna hAsóir don chomhtháthú réigiúnach, i bhfianaise ilroinnt na críche réigiúnaí a bhfuil oileáin a bhfuil gnéithe sonracha acu mar shaintréith di. Is é is aidhm don infheistíocht sin i) cur le hathléimneacht agus fás inbhuanaithe na hacmhainneachta táirgiúla réigiúnaí, ii) tionchar eacnamaíoch agus sóisialta na géarchéime ar an earnáil talmhaíochta agus agraibhia sna hAsóir a mhaolú agus iii) rannchuidiú leis an aistriú aeráide agus digiteach san earnáil talmhaíochta agus agraibhia sna hAsóir.

Is éard a bheidh san Infheistíocht i) tacaíocht do thionscadail infheistíochta i nuálaíocht táirgí agus próiseas táirgthe do ghnóthais talmhaíochta réigiúnacha, ii) infheistíocht phoiblí sa nuálaíocht agus aistriú dúbailte (lena n-áirítear clár chun feabhas a chur ar scileanna na bhfear don aistriú dúbailte agus don tomhaltas inbhuanaithe, lena n-áirítear deimhnithe) agus iii) infheistíocht phoiblí san athstruchtúrú, lena n-áirítear infheistíocht i nuálaíocht na bpróiseas táirgthe agus in aistriú glas an ghréasáin mharaithe réigiúnaigh agus i ndeimhniú cháilíocht an bhainne.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 31 Nollaig 2025.

Infheistíocht RE-C05-i07-RAM: Ionstraimí caipitlithe do chuideachtaí i Maidéara

Is é cuspóir an bhirt seo tacú le hinfheistíocht i Réigiún Féinrialaitheach Mhaidéara, agus é mar aidhm leis aghaidh a thabhairt ar fhadhbanna leachtachta struchtúracha cuideachtaí áitiúla chomh maith le hiomaíochas an gheilleagair réigiúnaigh a neartú.

Is éard a bheidh san infheistíocht sin an tacaíocht airgeadais a dheonófar trí líne chreidmheasa (InvestE RAM 2020) a threisiú. Cuirfidh an ionstraim ráthaíochtaí creidmheasa ar fáil do chuideachtaí, lena ráthófar méid foriomlán EUR 15 900 000 d’iasachtaí. Leis an ionstraim, déanfar speansais úis a fhóirdheonú freisin ar na hiasachtaí (le haghaidh 100 % den ráta saor ó riosca (Euribor), móide 60 % ar a laghad de raon difríochta riosca suas le 3.4 %). Cuirfear an infheistíocht i ngníomh trí phrótacal idir Banco Português de Fomento, Instituto de Desenvolvimento Empresarial agus idirghabhálaithe airgeadais arna roghnú acu.

Chun a áirithiú go gcomhlíonfaidh an beart an prionsabal ‘gan dochar suntasach a dhéanamh’ faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta mar a leagtar amach sa Treoir Theicniúil ‘gan dochar suntasach a dhéanamh’ (2021/C58/01), déanfar an méid seo a leanas sa chomhaontú dlíthiúil nó sna comhaontuithe dlíthiúla idir Banco Português de Fomento, Instituto de Desenvolvimento Empresarial agus na hidirghabhálaithe airgeadais arna roghnú acu, chomh maith le comhaontú cur chun feidhme (prótacal) na hionstraime airgeadais ina dhiaidh sin:

-An liosta gníomhaíochtaí agus sócmhainní seo a leanas a eisiamh ó incháilitheacht: (i) gníomhaíochtaí agus sócmhainní a bhaineann le breoslaí iontaise, lena n-áirítear úsáid iartheachtach 30 ; (ii) gníomhaíochtaí agus sócmhainní faoi Chóras Trádála Astaíochtaí an Aontais (CTA) lena mbaintear amach astaíochtaí gás ceaptha teasa réamh-mheasta nach bhfuil níos ísle ná na tagarmharcanna ábhartha 31 ; (iii) gníomhaíochtaí agus sócmhainní a bhaineann le líonadh talún dramhaíola, gléasra loiscthe dramhaíola 32 agus gléasraí cóireála bitheolaíche meicniúla 33 ; agus

-A cheangal go gcomhlíonfar reachtaíocht chomhshaoil ábhartha AE agus náisiúnta an fhaighteora.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 31 Nollaig 2025.

Infheistíocht RE-C05-i08: Tuilleadh Eolaíochta Digití

Is é cuspóir an bhirt seo dlús a chur le próiseas an chlaochlaithe dhigitigh agus dhigiteála na heolaíochta agus na seirbhísí a thacaíonn leis an gCóras Náisiúnta Eolaíochta agus Teicneolaíochta.

Chuige sin, déanfaidh an infheistíocht an méid seo a leanas:

·“Campas Eolaíochta XXI” agus an “Deasc Eolaíochta” (fisiceach agus ar líne) a chur i gcrích, áit a gcuirfear seirbhísí agus sásraí cistiúcháin do thaighdeoirí, d’eintitis T & F agus d’institiúidí ardoideachais ar fáil in aon áit amháin;

·An Lárionad Náisiúnta Ríomhaireachta Ardfhorbartha (CNCA) a bhunú, lena gcumhdaítear rannchuidiú náisiúnta na Portaingéile leis an sár-ríomhaire nua “Deucalion” agus an bonneagar lárionad sonraí/tacaíochta a chur i gcrích le haghaidh oibriú an dá shár-ríomhaire “Deucalion” agus “Mare Nostrum 5”;

·Tacú le seoladh cláir tionscadail T & F lena ndíreofar ar fhorbairt agus ar chur chun feidhme ardchórais na cibearshlándála, na hintleachta saorga agus na heolaíochta sonraí sa riarachán poiblí, chomh maith le clár cumhachtaithe eolaíoch;

·Líon na gcúrsaí a chuirtear ar fáil tríd an Ardán Náisiúnta do Chúrsaí Aifrinn ar Líne (NAU) a mhéadú;

·An Clár Náisiúnta um Shonraí Eolaíochta Oscailte agus Taighde (PNCADAI) a chur chun feidhme.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 31 Márta 2026.

Infheistíocht RE-C05-i09–- Scale-up: Cláir Oibre/Comhghuaillithe don Nuálaíocht Ghnó a Shlógadh.

Is é cuspóir na hinfheistíochta seo infheistíocht RE-C02-i01.01 faoi chomhchuid 5 a mhéadú. Leis an gcuid mhéadaithe den bheart, méadófar líon na dtáirgí, na bpróiseas nó na seirbhísí a chuirtear i gcrích ó Chláir Oibre/Comhghuaillithe don Nuálaíocht Gnó.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 31 Nollaig 2025.

Infheistíocht RE-C05-i10–- Scale-up: Cláir Oibre/Comhghuaillithe don Nuálaíocht Ghnó a Shlógadh.

Is é cuspóir na hinfheistíochta seo infheistíocht RE-C02-i01.02 faoi chomhchuid 5 a mhéadú. Leis an gcuid mhéadaithe den bheart, méadófar líon na dtáirgí, na bpróiseas nó na seirbhísí ó chláir oibre ghlasa bhreise.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 31 Nollaig 2025.

E.2. Clocha míle, spriocanna, táscairí agus tráthchlár maidir le faireachán agus cur chun feidhme i dtaca le tacaíocht airgeadais neamh-inaisíoctha

Uimhir Sheicheamhach

Beart (Athchóiriú nó Infheistíocht)

Cloch mhíle / Sprioc

Ainm

Táscairí cáilíochtúla (i gcás clocha míle)

Táscairí cainníochtúla (i gcás spriocanna)

Amlíne tháscach maidir le cur i gcrích

Cur síos agus sainmhíniú soiléir ar gach cloch mhíle agus sprioc

Aonad tomhais

Bunlíne

Cuspóir

R

Bliain

5.1

RE-C05-r09

M

Nuashonrú ar na treoirlínte maidir leis an straitéis le haghaidh nuálaíocht teicneolaíochta agus gnó don Phortaingéil 2030

Foilsiú na treoirlínte nuashonraithe maidir leis an straitéis le haghaidh nuálaíocht teicneolaíochta agus gnó don Phortaingéil 2030

 

 

 

R4

2021

Nuashonrú ar an gCinneadh ó Chomhairle na nAirí lena bhformheastar na treoirlínte maidir le straitéis nuálaíochta teicneolaíochta agus gnó don Phortaingéil, 2018-2030, agus Straitéis 2030 na Portaingéile a glacadh le déanaí agus na dúshláin nua a bhaineann le téarnamh eacnamaíoch á gcur san áireamh.

5.2

RE-C05-r11

T

Líonra na Saotharlann Comhoibríoch Aitheanta a Leathnú

 

Líon

26

35

R1

2021

Aitheantas agus bronnadh cáilíochtaí le haghaidh Saotharlanna Comhoibríocha nua — Leathnú ar an líonra Saotharlanna Comhoibríocha tríd an teideal a aithint agus a bhronnadh ar eintitis nua, mar thoradh ar an bpróiseas iarratais agus meastóireachta a rinne painéal meastóireachta neamhspleách saineolaithe a bhfuil fiúntas idirnáisiúnta aitheanta acu arna gceapadh ag Bord Rialaithe FCT, I.P (Foundation for Science and Technology)

5.3

RE-C05-r11

M

Teacht i bhfeidhm an chórais dlí nua le haghaidh lárionad teicneolaíochta agus nuálaíochta

Teacht i bhfeidhm an chórais dlí nua le haghaidh lárionad teicneolaíochta agus nuálaíochta

 

 

 

R4

2021

Leis an reachtaíocht, déanfar athbhreithniú agus caighdeánú ar chreat reachtach agus rialála na n-eintiteas atá mar chuid den Chóras Eolaíoch agus Teicneolaíoch, ag sainiú a mhúnla cistiúcháin agus meastóireachta.

5.4

RE-C05-r12

M

An Clár Oibre Nuálaíochta don Talmhaíocht a fhormheas

An Clár Oibre Nuálaíochta don Talmhaíocht a fhormheas

 

 

 

R4

2020

Foilsiú an Chinnidh ó Chomhairle na nAirí lena bhformhuinítear an Clár Oibre Nuálaíochta don Talmhaíocht. Cinneadh ó Chomhairle na nAirí a foilsíodh an 15/10/2020

5.5

RE-C05-i01.01

T

Conarthaí a thabhairt i gcrích chun táirgí, próisis nó seirbhísí nua a fhorbairt i réimsí straitéiseacha ábhartha (Clár Oibre Nuálaíochta).

 

Líon

0

6

R4

2022

Tabhairt i gcrích sé chonradh (comhshocrú nuálaíochta nó slógadh tionscadal) le cuibhreannais, lena n-áireofar: Comheintitis an chuibhreannais a shainaithint;

An plean gnó/infheistíocht;

méid an chistithe;

Na cuspóirí a bhfuil an tairbhí ina cheangal orthu;

An cineál monatóireachta.

Tacóidh na conarthaí le 60 táirge, próiseas nó seirbhís ar a laghad. Áireofar i dtéarmaí tagartha critéir incháilitheachta lena n-áirithítear go gcomhlíonfaidh na tionscadail a roghnaíodh an Treoraíocht Theicniúil ‘Gan dochar suntasach a dhéanamh’ (2021/C58/01) trí liosta eisiaimh a úsáid agus trína cheangal go gcomhlíonfar reachtaíocht ábhartha an Aontais agus an reachtaíocht ábhartha náisiúnta maidir leis an gcomhshaol

5.6

RE-C05-i01.01

T

Cur chun feidhme na 6 chonradh a chur i gcrích (comhshocrú nuálaíochta nó tionscadail a shlógadh)

 

Líon

0

6

R4

2025

Cur i gcrích na dtáirgí, na bpróiseas nó na seirbhísí i réimsí straitéiseacha ábhartha, a eascraíonn as cur chun feidhme na sé chonradh (comhshocrú nuálaíochta nó slógadh tionscadal) a tugadh i gcrích le cuibhreannais.

5.7 

RE-C05-i01.02

T

Conarthaí a thabhairt i gcrích chun táirgí, próisis nó seirbhísí nua a fhorbairt i réimsí straitéiseacha atá ábhartha don gheilleagar ísealcharbóin, don athléimneacht agus don oiriúnú don athrú aeráide.

 

Líon

0

4

R4

2022

Tabhairt i gcrích sé chonradh (comhshocrú nuálaíochta nó slógadh tionscadal) le cuibhreannais, lena n-áireofar: Comheintitis an chuibhreannais a shainaithint;

An plean gnó/infheistíocht;

méid an chistithe;

Na cuspóirí a bhfuil an tairbhí ina cheangal orthu;

An cineál monatóireachta.

Tacóidh na conarthaí le 40 táirge, próiseas nó seirbhís ar a laghad agus léireofar leo ailíniú le réimse idirghabhála 022 (Próisis taighde agus nuálaíochta, aistriú teicneolaíochta agus comhar idir cuideachtaí agus béim ar an ngeilleagar ísealcharbóin agus ar athléimneacht agus oiriúnú don athrú aeráide). Áireofar i dtéarmaí tagartha critéir incháilitheachta lena n-áirithítear go gcomhlíonfaidh na tionscadail a roghnaíodh an Treoraíocht Theicniúil ‘Gan dochar suntasach a dhéanamh’ (2021/C58/01) trí liosta eisiaimh a úsáid agus trína cheangal go gcomhlíonfar reachtaíocht ábhartha an Aontais agus an reachtaíocht ábhartha náisiúnta maidir leis an gcomhshaol

5.8

RE-C05-i01.02

T

Táirgí, próisis nó seirbhísí a tugadh chun críche atá ábhartha don gheilleagar ísealcharbóin, don athléimneacht agus don oiriúnú don athrú aeráide

 

Líon

0

4

R4

2025

Críochnú na dtáirgí, próisis nó seirbhísí a d’eascair ar cur chun feidhme na gceithre chonradh (comhaontuithe nuálaíochta nó tionscadail soghluaiseachta) a tugadh i gcrích le cuibhreannas, lena léirítear ailíniú le réimse idirghabhála 022 (Próisis taighde agus nuálaíochta, aistriú teicneolaíochta agus comhar idir cuideachtaí agus béim ar an ngeilleagar ísealcharbóin agus ar athléimneacht agus oiriúnú don athrú aeráide).

5.9

RE-C05-i02

T

Conarthaí le heintitis chomhéadain, lena n-áirítear Saotharlanna Comhoibríocha — COLABanna, arna dtabhairt i gcrích

 

Líon

0

20

R4

2022

Tar éis glao ar thairiscintí, roghnú na n-eintiteas a dtabharfar tacaíocht dóibh. Tá an glao seo teoranta do thogróirí a aithnítear mar eintitis ‘Comhdhromchla’ nó mar Saotharlanna Comhoibríocha.

Léireofar sna conarthaí ailíniú le réimsí idirghabhála 021 (aistriú teicneolaíochta agus comhar idir gnólachtaí, lárionaid taighde agus earnáil an oideachais) agus/nó 022 (Próisis taighde agus nuálaíochta, aistriú teicneolaíochta agus comhar idir fiontair, ag díriú ar an ngeilleagar ísealcharbóin agus ar athléimneacht agus oiriúnú don athrú aeráide). Áireofar i dtéarmaí tagartha critéir incháilitheachta lena n-áirithítear go gcomhlíonfaidh na tionscadail a roghnaíodh an Treoraíocht Theicniúil ‘Gan dochar suntasach a dhéanamh’ (2021/C58/01) trí liosta eisiaimh a úsáid agus trína cheangal go gcomhlíonfar reachtaíocht ábhartha an Aontais agus an reachtaíocht ábhartha náisiúnta maidir leis an gcomhshaol

5.10

RE-C05-i02

T

Cuideachtaí a thairbhíonn de na seirbhísí a sholáthraíonn na heintitis chomhéadain, lena n-áirítear Saotharlanna Comhoibríocha -Colabs

 

Líon

0

500

R4

2025

Leis na tuarascálacha cur chun feidhme a bheidh le cur isteach go bliantúil ag na heintitis chomhéadain, beifear in ann an dul chun cinn cainníochtúil a thomhas maidir leis na cuspóirí sonracha a rinneadh nuair a leithdháileadh an cistiú bunúsach, go háirithe líon na ngnóthas a bhaineann tairbhe as na seirbhísí a sholáthraítear.

5.11

RE-C05-i03

M

Nós imeachta tairisceana do thionscadail taighde agus nuálaíochta

Foilsiú fógra maidir le nós imeachta tairisceana a oscailt le haghaidh tionscadail taighde agus nuálaíochta

 

 

 

R3

2021

Seoladh na tairisceana le haghaidh cláir/tionscadail taighde agus nuálaíochta a bheidh le maoiniú faoi thionscnaimh an Chláir Oibre um Nuálaíocht don Talmhaíocht 2030.

Áireofar i dtéarmaí tagartha critéir incháilitheachta lena n-áirithítear go gcomhlíonfaidh na tionscadail a roghnaíodh an Treoraíocht Theicniúil ‘Gan dochar suntasach a dhéanamh’ (2021/C58/01) trí liosta eisiaimh a úsáid agus trína cheangal go gcomhlíonfar reachtaíocht ábhartha an Aontais agus an reachtaíocht ábhartha náisiúnta maidir leis an gcomhshaol Áiritheofar leis na critéir roghnúcháin go ndíreofar sna tionscadail ar cheann de na nithe seo a leanas:

— maidir leis an ngeilleagar ísealcharbóin, athléimneacht agus oiriúnú don athrú aeráide, trí astaíochtaí a laghdú, ceapadh carbóin a mhéadú, nó athléimneacht agus oiriúnú don athrú aeráide a neartú, lena léirítear ceanglais réimse idirghabhála 022 mar a léirítear in Iarscríbhinn VI de Rialachán RRF

— nó maidir le tionscadail taighde agus forbartha a dhigitiú amhail tairseach aonair talmhaíochta, aistriú digiteach agus tionscadail T & N a bhaineann le slabhraí luacha, lena léirítear ceanglais an réimse idirghabhála 009.

5.12

RE-C05-i03

T

Tionscadail nuálaíochta agus taighde a thabhairt chun críche ina ndírítear ar na gnéithe glasa den Chlár Oibre Nuálaíochta don Talmhaíocht 2030

 

Líon

0

100

R3

2025

100 tionscadal T & N san iomlán arna maoiniú agus arna gcur i gcrích. Tacaíocht do thionscadail taighde agus nuálaíochta agus do chláir a rannchuidíonn le ceann amháin ar a laghad de 15 thionscnamh an Chláir Oibre Nuálaíochta agus lena ndírítear ar gheilleagar ísealcharbóin, ar athléimneacht agus ar oiriúnú don athrú aeráide.

5.13

RE-C05-i03

T

Tionscadail nuálaíochta agus taighde a thabhairt chun críche ina ndírítear ar na gnéithe glasa den Chlár Oibre Nuálaíochta don Talmhaíocht 2030

 

Líon

0

5

R3

2025

5 tionscadal struchtúrtha nuálaíochta san iomlán arna maoiniú agus arna gcur i gcrích. Tacaíocht do thionscadail nuálaíochta a rannchuidíonn le ceann amháin ar a laghad de 15 thionscnamh an Chláir Oibre Nuálaíochta agus lena ndírítear ar an digitiú.

5.14

RE-C05-i03

T

Moil nuálaíochta talmhaíochta a athnuachan/a uasghrádú

 

Líon

0

24

R4

2025

Líonra Nuálaíochta Náisiúnta um Thalmhaíocht, Bia agus Forbairt Tuaithe a chruthú, trí 24 Mhoil Nuálaíochta a uasghrádú.

Is éard a bheidh san infheistíocht sin den chuid is mó athchóiriú bonneagar agus ceannach trealaimh eolaíoch saotharlainne.

5.15

RE-C05-i04-RAA

M

Rialachán a ghlacadh maidir leis an Ionstraim um Athchaipitliú Gnólachtaí sna hAsóir

Glacadh rialacháin ag Rialtas Réigiúnach na nAsór lena mbunaítear beart an chaipitlithe agus lena dtugtar sainordú do Banco Portugues de Fomento beartas infheistíochta a ghlacadh

 

 

 

R3

2021

Rialachán a ghlacadh ag Rialtas Réigiúnach na nAsór lena mbunaítear an beart caipitlithe agus lena n-ordaítear do Banco Portugues de Fomento beartas infheistíochta a ghlacadh lena sainítear, inter alia, na critéir maidir le hincháilitheacht agus roghnú na gcuideachtaí is tairbhithe do gach cineál ionstraime airgeadais. Ceanglófar leis an rialachán go mbeidh critéir roghnúcháin/incháilitheachta sa bheartas infheistíochta chun Treoir Theicniúil DNSH (2021/C58/01) na gcuideachtaí a fhaigheann tacaíocht a chomhlíonadh, lena gceanglaítear:

- díonadh inbhuanaitheachta a úsáid,

- liosta eisiaimh ina mbeidh na heilimintí seo a leanas:

- Infheistíochtaí a bhaineann le breoslaí iontaise (lena n-áirítear úsáid iartheachtach), cé is moite de theas/cumhacht bunaithe ar ghás nádúrtha a chomhlíonann na coinníollacha a leagtar amach in Iarscríbhinn III a ghabhann le treoir DNSH

- Gníomhaíochtaí faoi ETS ag a bhfuil astaíochtaí réamh-mheasta coibhéise CO2 nach bhfuil níos ísle ná na tagarmharcanna ábhartha arna mbunú don saor-leithdháileadh.

- Infheistíochtaí i saoráidí chun dramhaíl a dhiúscairt i líonadh talún, i ngléasraí cóireála bitheolaíche meicniúla (MBT), agus i loisceoirí chun dramhaíl a chóireáil. Níl feidhm ag an liosta eisiaimh maidir le gléasraí atá tiomnaithe go heisiach do dhramhaíl ghuaiseach neamh-in-athchúrsáilte a chóireáil; maidir le gléasraí atá ann cheana, ina bhfuil an infheistíocht chun éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú, gáis sceite a ghabháil lena stóráil nó lena n-úsáid nó ábhair a aisghabháil ó luaithreach loiscthe, ar choinníoll nach dtiocfaidh méadú ar acmhainneacht próiseála dramhaíola an ghléasra ná fadú ar shaolré an ghléasra mar thoradh ar infheistíochtaí den sórt sin.

- Gníomhaíochtaí ina bhféadfadh diúscairt fhadtéarmach dramhaíola dochar fadtéarmach a dhéanamh don chomhshaol (e.g. dramhaíl núicléach).

- T & F & N tiomnaithe do na sócmhainní agus na gníomhaíochtaí thuas.

seiceálacha éigeantacha ar chomhlíonadh dlí trí BPF agus/nó a idirghabhálaithe airgeadais roghnaithe le haghaidh idirbhearta atá díolmhaithe ó phromhadh ó thaobh na hinbhuanaitheachta de

- tairbhithe de thacaíocht chothromais a fhaigheann ar a laghad 50 % dá n-ioncam ó ghníomhaíochtaí a liostaítear ar an liosta eisiaimh chun pleananna um aistriú glas a ghlacadh agus a fhoilsiú.

5.16

RE-C05-i04-RAA

M

Beartas infheistíochta a ghlacadh maidir leis an Ionstraim um Athchaipitliú Gnólachtaí sna hAsóir

An beartas infheistíochta lena gcumhdaítear gach ionstraim airgeadais atá beartaithe sa bheart a ghlacadh ag BPF.

 

 

 

R3

2021

An beartas infheistíochta lena gcumhdaítear gach ionstraim airgeadais atá beartaithe sa bheart a ghlacadh ag BPF. Déanfaidh BPF an beartas infheistíochta a fhorbairt agus a ghlacadh mar chomhlacht bainistíochta an mheáin a bhfuil seilbh aige ar na gabháltais a eascraíonn as na hionstraimí airgeadais a chuirtear chun feidhme chun tacú leis na cuideachtaí a roghnaítear mar thairbhithe. Léireofar sa bheartas infheistíochta na critéir roghnúcháin/incháilitheachta agus na gealltanais/spriocanna is infheidhme a leagtar amach sa Rialachán maidir leis an Ionstraim um Athchaipitliú Gnólachtaí sna hAsóir

5.17

RE-C05-i04-RAA

T

EUR 125 000 000 ar an iomlán a chur ar fáil do chorparáidí neamhairgeadais an réigiúin i dtacaíocht cothromais agus cuasachothromais, i gcomhréir le beartas infheistíochta na hionstraime. Go táscach, meastar go dtacófar le 300 fiontar ar a laghad tríd an bplean a chur i gcrích.

 

EUR

0

125 000 000

R4

2025

EUR 125 000 000 ar an iomlán a chur ar fáil do chorparáidí neamhairgeadais an réigiúin i dtacaíocht cothromais agus cuasachothromais, i gcomhréir le beartas infheistíochta a ghlac Ionstraim Athchaipitlithe Gnólachtaí sna hAzór. Beidh Banco Portugues de Fomento freagrach as tuairisciú ar na hoibríochtaí a dhéantar. Sa tuarascáil sin, chomh maith leis na gluaiseachtaí airgeadais, foilseofar liosta de na cuideachtaí is tairbhithe, a TIN agus CAE, dáta an chonartha, an cistiú a dámhadh, an cineál ionstraime airgeadais a úsáideadh agus, i gcás inarb ábhartha, an t-eintiteas airgeadais lena mbaineann.

5.18

RE-C05-i05-RAA

M

Foilsiú Chlár Talmhaíochta na nAsór, Nuálaíocht agus Digitiú

Foilsiú Chlár Talmhaíochta na nAsór, Nuálaíocht agus Digitiú

 

 

 

R2

2022

Clár Nuálaíochta agus Digitithe don Talmhaíocht sna hAsóir a fhoilsiú, lena n-áirítear plean chun líonra faireacháin agus fógraí talmhaíochta a fhorbairt ar leibhéal na n-oileán, chomh maith le plean don aistriú chuig an réaltacht dhigiteach agus chuig an bhfeirmeoireacht bheacht.

5.19

RE-C05-i05-RAA

T

Struchtúir nua (le cur in ionad struchtúir atá imithe i léig) nó struchtúir athcháilithe atá freagrach as marú ainmhithe, agus cáilíocht bainne agus sábháilteacht bia a dheimhniú

 

Líon

0

3

R4

2025

Bailchríoch a chur ar oibreacha ar struchtúir nua (le cur in ionad struchtúir atá imithe i léig) nó struchtúir athcháilithe atá freagrach as ainmhithe a mharú, cáilíocht bainne agus sábháilteacht bia a dheimhniú, chun freagairt d’éabhlóid agus d’éilimh mhéadaitheacha na margaí, lena n-ionchorpraítear infheistíochtaí i nuálaíocht na bpróiseas táirgthe agus eagrúcháin, san aistriú glas, san aistriú digiteach agus i leas ainmhithe.

5.20

RE-C05-i05-RAA

T

Tionscadail a dtugtar tacaíocht dóibh faoi scéimeanna tacaíochta chun fiontair a athstruchtúrú san earnáil próiseála agus margaíochta

 

Líon

0

9

R4

2025

Tionscadail arna bhformheas agus arna gconradh faoi scéimeanna tacaíochta le haghaidh nuálaíochta i dtáirgí agus próisis táirgthe agus eagrúcháin, aistriú glas agus aistriú digiteach, atá dírithe ar fhiontair a athstruchtúrú san earnáil próiseála agus margaíochta talmhaíochta.

5.21

RE-C05-i05-RAA

T

Tionscadail a dtugtar tacaíocht dóibh faoi scéimeanna tacaíochta d’athstruchtúrú feirme

 

Líon

0

178

R4

2025

Tionscadail arna bhformheas agus arna gconradh faoi scéimeanna tacaíochta le haghaidh nuálaíochta i dtáirgí agus próisis táirgthe agus eagrúcháin, aistriú glas agus aistriú digiteach, atá dírithe ar fheirmeacha a athstruchtúrú.

5.22

RE-C05-i05-RAA

T

Feirmeacha a bhaineann tairbhe as tacaíocht theicniúil speisialaithe faoin gClár um Chumhachtú Feirmeoirí

 

Líon

0

2 000

R4

2025

Gabháltais talmhaíochta a thairbhíonn de thacaíocht theicniúil speisialaithe mar chuid de na gníomhaíochtaí atá le cur i gcrích faoin gClár um Chumhachtú Feirmeoirí.

5.33

RE-C05-i07-RAM

M

Síniú an chomhaontaithe cur chun feidhme (prótacal) idir Banco Português de Fomento, Instituto de Desenvolvimento Empresarial agus idirghabhálaithe airgeadais roghnaithe

Síniú an chomhaontaithe cur chun feidhme (prótacal) idir Banco Português de Fomento, Instituto de Desenvolvimento Empresarial agus idirghabhálaithe airgeadais roghnaithe, a chumhdaíonn gach ionstraim airgeadais atá beartaithe sa bheart

R2

2024

Síniú an chomhaontaithe cur chun feidhme (prótacal) idir Banco Português de Fomento, Instituto de Desenvolvimento Empresarial agus idirghabhálaithe airgeadais roghnaithe, a chumhdaíonn gach ionstraim airgeadais atá beartaithe sa bheart.

Ceanglófar leis an gcomhaontú cur chun feidhme agus le doiciméid dlí na hionstraime airgeadais ina dhiaidh sin go gcuirfear an liosta eisiaimh i bhfeidhm (mar a leagtar amach sa tuairisc ar an mbeart) agus go ndéanfar seiceáil ar chomhlíonadh le reachtaíocht chomhshaoil an Aontais agus leis an reachtaíocht náisiúnta maidir leis an gcomhshaol.

5.34

RE-C05-i07-RAM

T

Ráthaíochtaí iasachta a thacaíonn le tionscadail fiontar réigiúnach.

-

EUR

0

15 900 000

R4

2025

Ráthaíochtaí a sholáthar ar iasachtaí dar luach EUR 15 900 000, mar aon le tacaíocht do speansais úis ar iasachtaí faoin gCóras Náisiúnta um Ráthaíocht Fhrithpháirteach, a thacaíonn le 10 dtionscadal réigiúnacha ar a laghad.

5.35

RE-C05-i08

T

Críochnú “Campas Eolaíochta XXI” agus “Deasc Eolaíochta” agus soláthar seirbhísí tríd an gClár Náisiúnta Sonraí Eolaíochta Oscailte agus Taighde Oscailte (PNCADAI)

Líon

0

9

R4

2025 

An dá sheirbhís eolaíochta agus teicneolaíochta dhigiteacha agus fhisiciúla a chur i gcrích: “Campas Eolaíocht XXI” agus “Deasc Eolaíochta”.

Soláthar seacht seirbhísí leictreonacha ar líne faoi chuimsiú an Chláir Náisiúnta um Eolaíocht Oscailte agus Sonraí Taighde Oscailte (PNCADAI). Áireofar sa chlár bonneagar lárionad sonraí, chomh maith le seirbhís bainistíochta sonraí.

5.36

RE-C05-i08

T

Críochnú tionscadal faoin gclár T&D sa riarachán poiblí agus cúrsaí nua ar an Ardán Náisiúnta do Chúrsaí Aifrinn ar Líne (NAU)

 

Líon

0

144

R1

2026

94 tionscadal arna maoiniú mar chuid den chlár T&D sa riarachán poiblí a thabhairt chun críche (lena n-áirítear i réimsí na hintleachta saorga (IS), na cibearshlándála agus na heolaíochta sonraí).

50 cúrsa nua á dtairiscint tríd an Ardán Náisiúnta do Chúrsaí Aifrinn ar Líne (NAU), a bhaineann tairbhe as an mbonneagar teicneolaíochta nuafhorbartha.

5.37

RE-C05-i08

M

An Lárionad Náisiúnta um Ríomhaireacht Ardfhorbartha (CNCA) a bhunú.

An Lárionad Náisiúnta um Ríomhaireacht Ardfhorbartha a bhunú

R4

2024 

Lárionad Náisiúnta um Ríomhaireacht Ardfhorbartha a bhunú lena ndéanfar na líonraí agus na hionaid ríomhaireachta Portaingéalacha atá ann cheana a atheagrú in aon eintiteas amháin; tacú le hoibriú dhá shár-ríomhaire (Deucalion agus Mare Nostrum 5).

5.38

RE-C05-i08

M

An bonneagar tacaíochta agus an lárionad sonraí don Lárionad Náisiúnta Ríomhaireachta Ardfhorbartha a thabhairt chun críche

An bonneagar tacaíochta agus an lárionad sonraí don Lárionad Náisiúnta Ríomhaireachta Ardfhorbartha a thabhairt chun críche

R1

2026

An bonneagar tacaíochta agus an lárionad sonraí don Lárionad Náisiúnta Ríomhaireachta Ardfhorbartha a thabhairt chun críche 

5.39

RE-C05-i09

T

Conarthaí a thabhairt i gcrích chun táirgí, próisis nó seirbhísí nua a fhorbairt i réimsí straitéiseacha ábhartha (Clár Oibre Nuálaíochta).

Líon

6

12

R2

2023

Tabhairt i gcrích sé chonradh bhreise (comhshocrú nuálaíochta nó slógadh tionscadal) le cuibhreannais, lena n-áireofar:

• Comheintitis an chuibhreannais a shainaithint;

• An plean gnó/infheistíocht;

• méid an chistithe;

• Na cuspóirí a bhfuil an tairbhí ina cheangal orthu;

• An cineál monatóireachta.

Tacóidh na conarthaí le 168 táirge, próiseas nó seirbhís ar a laghad. Áireofar i dtéarmaí tagartha critéir incháilitheachta lena n-áirithítear go gcomhlíonfaidh na tionscadail a roghnaíodh an Treoraíocht Theicniúil ‘Gan dochar suntasach a dhéanamh’ (2021/C58/01) trí liosta eisiaimh a úsáid agus trína cheangal go gcomhlíonfar reachtaíocht ábhartha an Aontais agus an reachtaíocht ábhartha náisiúnta maidir leis an gcomhshaol

Beidh na conarthaí sa bhreis ar na conarthaí arna gcur chun feidhme in RE-C05-i01.01.

5.40

RE-C05-i09

T

168 táirge, próiseas nó seirbhís a chur i gcrích.

 

Líon

60

228

R4

2025

Cur i gcrích na dtáirgí, na bpróiseas nó na seirbhísí i réimsí straitéiseacha ábhartha, a eascraíonn as cur chun feidhme na sé chonradh (comhshocrú nuálaíochta nó slógadh tionscadal) a tugadh i gcrích le cuibhreannais.

Beidh na conarthaí sa bhreis ar na conarthaí arna gcur chun feidhme in RE-C05-i01.01.

5.41

RE-C05-i10

T

Conarthaí a thabhairt i gcrích chun táirgí, próisis nó seirbhísí nua a fhorbairt i réimsí straitéiseacha atá ábhartha don gheilleagar ísealcharbóin, don athléimneacht agus don oiriúnú don athrú aeráide.

 

Líon

4

10

R2

2023

Tabhairt i gcrích sé chonradh bhreise (comhshocrú nuálaíochta nó slógadh tionscadal) le cuibhreannais, lena n-áireofar:

• Comheintitis an chuibhreannais a shainaithint;

• An plean gnó/infheistíocht;

• méid an chistithe;

• Na cuspóirí a bhfuil an tairbhí ina cheangal orthu;

• An cineál monatóireachta.

Tacóidh na conarthaí le 98 táirge, próiseas nó seirbhís ar a laghad agus ailíneofar le réimse idirghabhála 022 (Próisis taighde agus nuálaíochta, aistriú teicneolaíochta agus comhar idir cuideachtaí agus béim ar an ngeilleagar ísealcharbóin agus ar athléimneacht agus oiriúnú don athrú aeráide). Áireofar i dtéarmaí tagartha critéir incháilitheachta lena n-áirithítear go gcomhlíonfaidh na tionscadail a roghnaíodh an Treoraíocht Theicniúil ‘Gan dochar suntasach a dhéanamh’ (2021/C58/01) trí liosta eisiaimh a úsáid agus trína cheangal go gcomhlíonfar reachtaíocht ábhartha an Aontais agus an reachtaíocht ábhartha náisiúnta maidir leis an gcomhshaol

Beidh na conarthaí sa bhreis ar na conarthaí arna gcur chun feidhme in RE-C05-i01.02.

5.42

RE-C05-i10

T

Táirgí, próisis nó seirbhísí a tugadh chun críche atá ábhartha don gheilleagar ísealcharbóin, don athléimneacht agus don oiriúnú don athrú aeráide

 

Líon

40

138

R4

2025

Críochnú 98 táirgí, próisis nó seirbhísí a d’eascair ar cur chun feidhme na gceithre chonradh (comhaontuithe nuálaíochta nó tionscadail soghluaiseachta) a tugadh i gcrích le cuibhreannas, lena n-ailíneofar réimse idirghabhála 022 (Próisis taighde agus nuálaíochta, aistriú teicneolaíochta agus comhar idir cuideachtaí agus béim ar an ngeilleagar ísealcharbóin agus ar athléimneacht agus oiriúnú don athrú aeráide).

Beidh na conarthaí sa bhreis ar na conarthaí arna gcur chun feidhme in RE-C05-i01.02.

E.3. Tuairisc ar na hathchóirithe agus na hinfheistíochtaí i dtaca leis an iasacht

Athchóiriú RE-r10: Cruthú agus forbairt Banco Português de Fomento.

Is iad cuspóirí an bhirt rochtain ar mhaoiniú do ghnólachtaí na Portaingéile a éascú trí chastacht táirgí airgeadais corparáideacha a fhaigheann tacaíocht phoiblí a laghdú agus trí thionscadail leasa straitéisigh náisiúnta a chumasú. Chuige sin, bunaíodh Banco Português de Fomento an 7 Meán Fómhair 2020 agus thosaigh sé ag feidhmiú i mí na Samhna 2020 mar Bhanc Náisiúnta Cur Chun Cinn an stáit. Sa bhreis ar a chroí-mhisean buan, is príomheintiteas é an banc sa phróiseas chun gníomhaíocht eacnamaíoch a atosú tar éis phaindéim COVID-19, go háirithe trína chur ar chumas ghnólachtaí na Portaingéile tairbhe a bhaint as na gníomhaíochtaí straitéiseacha náisiúnta agus Eorpacha le haghaidh téarnaimh.

Is éard a bheidh san athchóiriú bunú dlíthiúil Banco Português de Fomento.

Tugadh cur chun feidhme an athchóirithe chun críche faoin 31 Nollaig 2020.

Athchóiriú RE-r13: Forbairt an mhargaidh chaipitil agus caipitliú cuideachtaí neamhairgeadais a chur chun cinn

Is iad cuspóirí an bhirt borradh a chur faoi mhargadh caipitil na Portaingéile agus caipitliú cuideachtaí a chur chun cinn, agus béim ar leith á cur ar chuideachtaí infheistíochta urrús chun geilleagar (SIMFEanna), gnóthais chomhinfheistíochta agus athbhreithniú ar an gcód urrús a fhorbairt.

Is éard a bheidh san athchóiriú sin athbhreithniú ar an gcreat dlíthiúil atá ann cheana agus glacadh dlíthe nua a bheidh mar chuid de chur chuige an rialtais chun timpeallacht ghnó níos fabhraí a chruthú agus chun fíordhreasachtaí a chur ar fáil d’infheistíocht, do chaipitliú gnó agus do chomhdhlúthú earnálach. Is éard a bheidh i gcur chun feidhme an athchóirithe sin na bearta seo a leanas:

-forbairt an mhargaidh chaipitil;

-borradh a chur faoi chuideachtaí infheistíochta urrús chun an geilleagar a fhorbairt (SIMFEanna);

-simpliú rialála agus riaracháin;

-athbhreithniú ar an gcreat dlíthiúil do ghnóthais chomhinfheistíochta; agus

-dreasachtaí caipitlithe (asbhaint i gcás tuillimh choinnithe agus athinfheistithe).

Tabharfar cur chun feidhme an athchóirithe chun críche faoin 31 Nollaig 2023.

Infheistíocht RE-C05-i06: Caipitliú cuideachtaí agus athléimneacht airgeadais/Banco Português de Fomento

Is é is cuspóir don bheart aghaidh a thabhairt ar fhadhb struchtúrach tearcchaipitlithe gnólachtaí. Leis an infheistíocht, cuirfear maolán caipitil EUR 250 000 000 ar fáil do Banco Português de Fomento, a bhfuil sé mar chuspóir aige a bheith ina chomhpháirtí cur chun feidhme InvestEU. Ina theannta sin, cruthófar meán sainchuspóireach, a dhéanfaidh EUR 1 300 000 000 a infheistiú ina dhiaidh sin i ngnólachtaí inmharthana de chuid na Portaingéile i bhfoirm cothromais agus cuasachothromais.

Gheall an Phortaingéil go sonrófar sa doiciméad beartais infheistíochta a bhaineann leis an ionstraim EUR 1 300 000 000, a ghlacfaidh Banco Português de Fomento mar chomhlacht bainistíochta an mheáin shainchuspóirigh, na critéir roghnúcháin/incháilitheachta do chuideachtaí a fhaigheann tacaíocht, lena n-áiritheofar go n-urramófar ceanglais aeráide agus chomhshaoil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, lena n-áirítear Treoir Theicniúil DNSH (2021/C58/01) a chomhlíonadh maidir le sócmhainní/gníomhaíochtaí agus/nó cuideachtaí dá dtugtar tacaíocht agus lena sonraítear spriocanna infheistíochta agus torthaí spriocdhírithe. Chun Treoir Theicniúil DNSH (2021/C58/01) na gcuideachtaí a fhaigheann tacaíocht a chomhlíonadh, ceanglófar leis an mbeartas infheistíochta:

-díonadh inbhuanaitheachta a úsáid,

-liosta eisiaimh ina mbeidh na heilimintí seo a leanas:

-Gníomhaíochtaí a bhaineann le breoslaí iontaise, lena n-áirítear úsáid iartheachtach 34 ;

-Gníomhaíochtaí faoi Chóras Trádála Astaíochtaí an Aontais (CTA) lena mbaintear amach astaíochtaí gás ceaptha teasa réamh-mheasta nach bhfuil níos ísle ná na tagarmharcanna ábhartha 35 ;

-Gníomhaíochtaí a bhaineann le líonadh talún dramhaíola, gléasra loiscthe dramhaíola 36 agus gléasraí cóireála bitheolaíche meicniúla 37 ;

-Gníomhaíochtaí ina bhféadfadh diúscairt fhadtéarmach dramhaíola dochar fadtéarmach a dhéanamh don chomhshaol amhail dramhaíl núicléach; agus

-T & F & N tiomnaithe do na sócmhainní agus na gníomhaíochtaí thuas.

-seiceálacha éigeantacha ar chomhlíonadh dlí trí Banco Português de Fomento agus/nó a idirghabhálaithe airgeadais roghnaithe le haghaidh idirbhearta atá díolmhaithe ó phromhadh ó thaobh na hinbhuanaitheachta de; agus

-tairbhithe de thacaíocht chothromais a fhaigheann ar a laghad 50 % dá n-ioncam ó ghníomhaíochtaí a liostaítear ar an liosta eisiaimh chun pleananna um aistriú glas a ghlacadh agus a fhoilsiú.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 31 Nollaig 2025.

Infheistíocht RE-C05-i11–- Méadú: Cláir Oibre/Comhghuaillithe don Nuálaíocht Ghnó a Shlógadh (Iasachtaí)

Is é cuspóir na hinfheistíochta seo infheistíocht RE-C02-i01.01 faoi chomhchuid 5 a mhéadú. Leis an gcuid mhéadaithe den bheart, méadófar líon na dtáirgí, na bpróiseas nó na seirbhísí ó Chláir Oibre/Comhghuaillithe don Nuálaíocht Gnó.

Le 366 ar a laghad de na táirgí, na próisis nó na seirbhísí a chuirfear chun feidhme faoin infheistíocht seo, déanfar iad a ailíniú le réimse idirghabhála 021 d’Iarscríbhinn Rialachán na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 31 Nollaig 2025.

Infheistíocht RP-C05-i12–- Méadú: Cláir Oibre/Comhghuaillithe don Nuálaíocht Ghnó a Shlógadh (Iasachtaí)

Is é cuspóir na hinfheistíochta seo infheistíocht RE-C02-i01.02 faoi chomhchuid 5 a mhéadú. Leis an gcuid mhéadaithe den bheart, méadófar líon na dtáirgí, na bpróiseas nó na seirbhísí ó chláir oibre ghlasa.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 31 Nollaig 2025.

E.4.    Clocha míle, spriocanna, táscairí agus tráthchlár maidir le faireachán agus cur chun feidhme i dtaca leis an iasacht

Uimhir Sheicheamhach

Beart (Athchóiriú nó Infheistíocht)

Cloch mhíle / Sprioc

 

Ainm

Táscairí cáilíochtúla (i gcás clocha míle)

Táscairí cainníochtúla (i gcás spriocanna)

Amlíne tháscach maidir le cur i gcrích

Cur síos agus sainmhíniú soiléir ar gach cloch mhíle agus sprioc

Aonad tomhais

Bunlíne

Cuspóir

R

Bliain

5.23

RE-C05-r10

M

Teacht i bhfeidhm an rialacháin lena leagtar síos gníomhaíochtaí agus reachtanna Banco Português de Fomento (BPF)

Teacht i bhfeidhm Dhlí Foraithne Uimh. 63/2020, lena socraítear gníomhaíochtaí agus reachtanna BPF

 

 

 

R4

2020

Foilsiú ag Rialtas Phoblacht na Portaingéile agus teacht i bhfeidhm Dhlí Foraithne Uimh. 63/2020, lena rialaítear gníomhaíocht agus oibriú BPF agus lena bhformheastar a reachtanna.

5.24

RE-C05-r13

M

Teacht i bhfeidhm an athbhreithnithe ar an gcreat dlíthiúil do ghnóthais chomhinfheistíochta

Teacht i bhfeidhm an athbhreithnithe ar an gcreat dlíthiúil do ghnóthais chomhinfheistíochta

 

 

 

R3

2022

Teacht i bhfeidhm an Achta, tar éis do Thionól na Poblachta an Dlí a ghlacadh. Déanfaidh sé athbhreithniú ar an gcreat dlíthiúil do ghnóthais chomhinfheistíochta d’fhonn simpliú rialála agus riaracháin a dhéanamh.

5.25

RE-C05-r13

M

Teacht i bhfeidhm an athbhreithnithe ar an Acht um an gCód Urrús

Teacht i bhfeidhm an athbhreithnithe ar an Acht um an gCód Urrús

 

 

 

R3

2022

Teacht i bhfeidhm an Achta, tar éis do Thionól na Poblachta an Dlí a ghlacadh. Is é is aidhm don athbhreithniú ar an gCód Urrús simpliú rialála agus riaracháin a dhéanamh d’fhonn an creat náisiúnta a ailíniú le dlí an Aontais maidir leis an gcuspóir iomaíochas mhargadh caipitil na Portaingéile a mhéadú.

5.26

RE-C05-r13

M

Forbairt an mhargaidh chaipitil — teacht i bhfeidhm na reachtaíochta

Teacht i bhfeidhm na reachtaíochta maidir le forbairt an mhargaidh chaipitil

 

 

 

R4

2023

Tar éis na rannchuidithe ó ghníomhaithe margaidh, teacht i bhfeidhm reachtaíochta maidir le forbairt an mhargaidh chaipitil. Agus saoirse oibre an Tascfhórsa um Athneartú an Mhargaidh Chaipitil á caomhnú (arna bhunú ag an Aireacht Geilleagair agus Aistrithe Dhigitigh agus ag an Rúnaí Stáit Airgeadais), foráiltear go ndíreofar sa reachtaíocht ar dhreasachtaí a chruthú le haghaidh, inter alia, i) rochtain ar chothromas tríd an margadh caipitil, ii) timpeallacht a chruthú a chabhródh le fás gnó, iii) maoiniú fiachais ar an margadh, iv) rannpháirtíocht infheisteoirí.

5.27

RE-C05-i06

M

Teacht i bhfeidhm dlí foraithne lena rialaítear beart caipitlithe BPF

Teacht i bhfeidhm dlí foraithne lena rialaítear beart caipitlithe BPF

 

 

 

R3

2021

Teacht i bhfeidhm dlí foraithne lena rialaítear an beart caipitlithe, lena mbunaítear an gá atá le beartas infheistíochta a bhunú lena sainítear, inter alia, na critéir maidir le hincháilitheacht agus roghnú na ngnóthas is tairbhithe

5.28

RE-C05-i06

M

 

Forbairt an bheartais infheistíochta (caipitliú) agus glacadh ag an mbainisteoir feithiclí

Beartas infheistíochta (caipitliú), arna fhorbairt ag BPF agus arna ghlacadh ag an ngléas a bunaíodh chun na sealúchais a eascraíonn as na hionstraimí airgeadais a chuirtear chun feidhme a bhainistiú

 

 

 

R3

2021

Forbairt an bheartais infheistíochta (caipitliú) agus glacadh ag an mbainisteoir feithiclí. Déanfaidh BPF an beartas infheistíochta a fhorbairt agus a ghlacadh mar chomhlacht bainistíochta an mheáin arna chur ar bun chun bainistiú a dhéanamh ar na sealúchais a eascraíonn as na hionstraimí airgeadais a chuirtear chun feidhme chun tacú leis na cuideachtaí a roghnaítear mar thairbhithe agus sonrófar ann na critéir roghnúcháin/incháilitheachta do chuideachtaí a fhaigheann tacaíocht, lena n-áiritheofar go n-urramófar ceanglais aeráide agus chomhshaoil RRF, lena n-áirítear comhlíonadh Threoir Theicniúil DNSH (2021/C58/01) na sócmhainní/gníomhaíochtaí agus/nó na gcuideachtaí dá dtugtar tacaíocht agus ina sonrófar spriocanna infheistíochta agus torthaí spriocdhírithe.

Chun Treoir Theicniúil DNSH (2021/C58/01) na gcuideachtaí a fhaigheann tacaíocht a chomhlíonadh, ceanglófar leis an mbeartas infheistíochta:

- díonadh inbhuanaitheachta a úsáid,

- liosta eisiaimh ina mbeidh na heilimintí seo a leanas:

Infheistíochtaí a bhaineann le breoslaí iontaise (lena n-áirítear úsáid iartheachtach), cé is moite de theas/cumhacht bunaithe ar ghás nádúrtha a chomhlíonann na coinníollacha a leagtar amach in Iarscríbhinn III a ghabhann le treoir DNSH

Gníomhaíochtaí faoi ETS ag a bhfuil astaíochtaí réamh-mheasta coibhéise CO2 nach bhfuil níos ísle ná na tagarmharcanna ábhartha arna mbunú don saor-leithdháileadh.

Infheistíochtaí i saoráidí chun dramhaíl a dhiúscairt i líonadh talún, i ngléasraí cóireála bitheolaíche meicniúla (MBT), agus i loisceoirí chun dramhaíl a chóireáil. Níl feidhm ag an liosta eisiaimh maidir le gléasraí atá tiomnaithe go heisiach do dhramhaíl ghuaiseach neamh-in-athchúrsáilte a chóireáil; maidir le gléasraí atá ann cheana, ina bhfuil an infheistíocht chun éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú, gáis sceite a ghabháil lena stóráil nó lena n-úsáid nó ábhair a aisghabháil ó luaithreach loiscthe, ar choinníoll nach dtiocfaidh méadú ar acmhainneacht próiseála dramhaíola an ghléasra ná fadú ar shaolré an ghléasra mar thoradh ar infheistíochtaí den sórt sin.

Gníomhaíochtaí ina bhféadfadh diúscairt fhadtéarmach dramhaíola dochar fadtéarmach a dhéanamh don chomhshaol (e.g. dramhaíl núicléach).

T & F & N tiomnaithe do na sócmhainní agus na gníomhaíochtaí thuas.

- seiceálacha éigeantacha ar chomhlíonadh dlí trí BPF agus/nó a idirghabhálaithe airgeadais roghnaithe le haghaidh idirbhearta atá díolmhaithe ó phromhadh ó thaobh na hinbhuanaitheachta de

- tairbhithe de thacaíocht chothromais a fhaigheann ar a laghad 50 % dá n-ioncam ó ghníomhaíochtaí a liostaítear ar an liosta eisiaimh chun pleananna um aistriú glas a ghlacadh agus a fhoilsiú

5.43

RE-C05-i06

T

Seachadadh EUR 650 000 000 ar an iomlán leis an ionstraim chaipitlithe ar chorparáidí airgeadais de chuid na Portaingéile i gcothromas agus i samhail — i gcomhréir lena beartas infheistíochta

 

EUR

0

650 000 000

R4

2023

EUR 650 000 000 ar an iomlán a chur ar fáil do chorparáidí neamhairgeadais de chuid na Portaingéile i dtacaíocht chothromais agus cuasachothromais, i gcomhréir leis an mbeartas infheistíochta a sainíodh roimhe sin arna fhorbairt ag BPF, lena n-áirítear na méideanna a íocadh amach le corparáidí neamhairgeadais mar infheistíochtaí díreacha agus na méideanna a leithdháileadh ar idirghabhálaithe airgeadais mar infheistíochtaí indíreacha.

5.29

RE-C05-i06

T

Seachadadh EUR 1 300 000 000 ar an iomlán leis an ionstraim chaipitlithe ar chorparáidí airgeadais de chuid na Portaingéile i gcothromas agus i samhail — i gcomhréir lena beartas infheistíochta

 

EUR

650 000 000

1 300 000 000

R4

2025

EUR 1 300 000 000 ar an iomlán (lena n-áirítear EUR 650 000 000 de sprioc 5.43) a chur ar fáil do chorparáidí neamhairgeadais na Portaingéile i dtacaíocht cothromais agus cuasachothromais, i gcomhréir leis an mbeartas infheistíochta sainithe roimhe sin arna fhorbairt ag BPF agus arna ghlacadh ag an meán a bunaíodh chun bainistiú a dhéanamh ar na sealúchais a eascraíonn as na hionstraimí airgeadais a chuirtear chun feidhme. Go táscach, meastar go dtacófar le 1300 fiontar tríd an bplean a chur i gcrích.

5.30

RE-C05-i06

M

Fógra a thabhairt don Choimisiún Eorpach faoi chur i bhfeidhm rathúil mheasúnú an cholúin do BPF

Fógra a thabhairt don Choimisiún Eorpach faoi chur i bhfeidhm rathúil mheasúnú an cholúin do BPF

 

 

 

R1

2022

Fógra a thabhairt don Choimisiún Eorpach faoi chur i bhfeidhm rathúil mheasúnú an cholúin do BPF

5.31

RE-C05-i06

M

 Aistriú caipitil EUR 250 000 000 ó Rialtas na Portaingéile chuig BPF agus glacadh an bheartais infheistíochta do BPF

Méadú caipitil agus forbairt ar bheartas infheistíochta do BPF chun InvestEU a chur chun feidhme, lena mbunaítear tacar critéar incháilitheachta chun a áirithiú go gcomhlíonfar cuspóirí RRF

 

 

 

R1

2022

Aistriú caipitil EUR 250 000 000 ó Rialtas na Portaingéile chuig BPF agus glacadh an bheartais infheistíochta do BPF chun InvestEU a chur chun feidhme, lena mbunaítear tacar critéar incháilitheachta i gcomhréir le cuspóirí RRF, lena n-áirítear prionsabal DNSH, i gcomhthéacs shíniú ‘comhaontú ráthaíochta InvestEU’.

5.32

RE-C05-i06

T

Síníodh 100 % de na ráthaíochtaí a cuireadh ar fáil leis an méadú caipitil. 

 

%

0

100

R4

2025

Síníodh 100 % de na ráthaíochtaí a cuireadh ar fáil leis an méadú caipitil.

5.44

RE-C05-i11

T

Conarthaí a thabhairt i gcrích chun táirgí, próisis nó seirbhísí nua a fhorbairt i réimsí straitéiseacha ábhartha (Clár Oibre Nuálaíochta).

Líon

12

28

R2

2023

Tabhairt i gcrích 16 chonradh bhreise (comhshocrú nuálaíochta nó slógadh tionscadal) le cuibhreannais, lena n-áireofar:

• Comheintitis an chuibhreannais a shainaithint;

• An plean gnó/infheistíocht;

• méid an chistithe;

• Na cuspóirí a bhfuil an tairbhí ina cheangal orthu;

• An cineál monatóireachta.

Tacóidh na conarthaí le 446 táirge, próiseas nó seirbhís ar a laghad. Áireofar i dtéarmaí tagartha critéir incháilitheachta lena n-áirithítear go gcomhlíonfaidh na tionscadail a roghnaíodh an Treoraíocht Theicniúil ‘Gan dochar suntasach a dhéanamh’ (2021/C58/01) trí liosta eisiaimh a úsáid agus trína cheangal go gcomhlíonfar reachtaíocht ábhartha an Aontais agus an reachtaíocht ábhartha náisiúnta maidir leis an gcomhshaol

Beidh na conarthaí sa bhreis ar na conarthaí arna gcur chun feidhme in RE-C05-i01.01 agus RE-C05-i09.

Beidh 366 ar a laghad de PPS ar aon dul le réimse idirghabhála 021 (aistriú teicneolaíochta agus comhar idir gnólachtaí, lárionaid taighde agus earnáil an oideachais).

5.45

RE-C05-i11

T

446 táirge, próiseas nó seirbhís a chur i gcrích.

Líon

228

674

R4

2025

Cur i gcrích na 446 táirgí, próisis nó seirbhísí i réimsí straitéiseacha ábhartha, a eascraíonn as cur chun feidhme na sé chonradh (comhshocrú nuálaíochta nó slógadh tionscadal) a tugadh i gcrích le cuibhreannais.

Beidh PPS sa bhreis ar PPS arna chur chun feidhme in RE-C05-i01.01 agus RE-C05-i09.

Beidh 366 ar a laghad den PPS i gcomhréir le réimse idirghabhála 021.

5.46

RE-C05-i12

T

Conarthaí a thabhairt i gcrích chun táirgí, próisis nó seirbhísí nua a fhorbairt i réimsí straitéiseacha atá ábhartha don gheilleagar ísealcharbóin, don athléimneacht agus don oiriúnú don athrú aeráide.

 

Líon

10

20

R3

2023

Tabhairt i gcrích deich gconradh bhreise (comhshocrú nuálaíochta nó slógadh tionscadal) le cuibhreannais, lena n-áireofar:

• Comheintitis an chuibhreannais a shainaithint;

• An plean gnó/infheistíocht;

• méid an chistithe;

• Na cuspóirí a bhfuil an tairbhí ina cheangal orthu;

• An cineál monatóireachta.

Tacóidh na conarthaí le 147 táirge, próiseas nó seirbhís ar a laghad agus ailíneofar le réimse idirghabhála 022 (Próisis taighde agus nuálaíochta, aistriú teicneolaíochta agus comhar idir cuideachtaí agus béim ar an ngeilleagar ísealcharbóin agus ar athléimneacht agus oiriúnú don athrú aeráide).

Áireofar i dtéarmaí tagartha critéir incháilitheachta lena n-áirithítear go gcomhlíonfaidh na tionscadail a roghnaíodh an Treoraíocht Theicniúil ‘Gan dochar suntasach a dhéanamh’ (2021/C58/01) trí liosta eisiaimh a úsáid agus trína cheangal go gcomhlíonfar reachtaíocht ábhartha an Aontais agus an reachtaíocht ábhartha náisiúnta maidir leis an gcomhshaol

Beidh na conarthaí sa bhreis ar na conarthaí arna gcur chun feidhme in RE-C05-i01.02 agus RE-C05-i10.

5.47

RE-C05-i12

T

Táirgí, próisis nó seirbhísí a tugadh chun críche atá ábhartha don gheilleagar ísealcharbóin, don athléimneacht agus don oiriúnú don athrú aeráide

 

Líon

138

285

R4

2025

Críochnú 147 táirgí, próisis nó seirbhísí a d’eascair ar cur chun feidhme na gceithre chonradh (comhaontuithe nuálaíochta nó tionscadail soghluaiseachta) a tugadh i gcrích le cuibhreannas, lena ailínítear réimse idirghabhála 022 (Próisis taighde agus nuálaíochta, aistriú teicneolaíochta agus comhar idir cuideachtaí agus béim ar an ngeilleagar ísealcharbóin agus ar athléimneacht agus oiriúnú don athrú aeráide).

Beidh PPS sa bhreis ar PPS arna chur chun feidhme in RE-C05-i01.02 agus RE-C05-i10.

F COMHCHUID 6: Cáilíochtaí agus Scileanna

Sa Phortaingéil, bhí leibhéil ísle oideachais ag 44.5 % den daonra idir 25 agus 64 bliana d’aois in 2020, i bhfad os cionn mheán AE de 25.0 %. Ina theannta sin, tá sciar an-ard den daonra ag a bhfuil bunscileanna digiteacha nó nár úsáid riamh an t-idirlíon. Ar an gcuma chéanna, tá deighilt i margadh an tsaothair agus míchothromaíochtaí inscne ó thaobh deiseanna pá agus gairme de fós ard de réir chaighdeáin an Aontais.

Leis an gcomhchuid sin, tugtar aghaidh ar dhúshláin iomadúla a bhaineann le leibhéil gnóthachtála an oideachais agus na gcáilíochtaí atá measartha íseal, rannpháirtíocht ar feadh an tsaoil, deighilt i margadh an tsaothair, bacainní riaracháin a bhaint i réimse na ngairmeacha atá thar a bheith rialáilte, ullmhú do na dúshláin a bhaineann le todhchaí na hoibre agus comhionannas inscne agus comhdheiseanna.

Is cuspóirí leathana iad cuspóirí na comhpháirte, lena gcuimsítear scileanna agus uas-sciliú, roinnt scrogaill tráchta i dtimpeallacht an ghnó, deighilt mhargadh an tsaothair, cothromaíocht inscne agus comhdheiseanna. Maidir leis an acmhainneacht táirgthe, díríonn an chomhpháirt seo ar bhearta chun na leibhéil ísle cáilíochta a ardú agus chun feabhas a chur ar rannpháirtíocht foghlama ar feadh an tsaoil trí athchóiriú a dhéanamh ar chórais oideachais agus gairmoideachais agus gairmoiliúna (VET), aistriú eolais idir ollscoileanna/eagraíochtaí taighde poiblí agus gnólachtaí a chothú, agus srianta i ngairmeacha ardrialaithe a laghdú, agus iomaíochas i soláthar seirbhísí gnó a fheabhsú ag an am céanna. Cuirtear i láthair sa chomhchuid freisin bearta chun aghaidh a thabhairt ar phrionsabail éagsúla Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta (CECS), amhail caidreamh saothair agus cearta rochtana oibrithe ag a bhfuil conarthaí neamhthipiciúla saothair, tacaíocht airgeadais chun cuimsiú daoine dífhostaithe a bhfuil poist bhuana ar ardcháilíocht acu a chur chun cinn, agus norm na Portaingéile a fhorbairt le haghaidh córas bainistíochta pá chomhionainn.

Tá an chomhpháirt sin ailínithe le mórthionscnaimh bheartais de chuid an Aontais, amhail an Clár Oibre Scileanna don Eoraip, an Moladh ón gComhairle maidir le ‘Conairí Uas-Scilithe: Deiseanna Nua do Dhaoine Fásta’ (Moladh 2016/C 484/01) ón gComhairle, an Moladh ón gComhairle maidir le ‘VET don iomaíochas inbhuanaithe, don chothroime shóisialta agus don athléimneacht’ (Moladh 2020/C 417/01) ón gComhairle, agus an Ráthaíocht threisithe don Aos Óg, agus an Limistéar Eorpach Oideachais agus tionscnaimh an Limistéir Eorpaigh Taighde.

Tugann an chomhpháirt aghaidh ar na Moltaí Tírshonracha chun na bearta uile is gá a dhéanamh chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar an bpaindéim, an geilleagar a choinneáil ar bun agus tacú lena théarnamh (Moladh Tírshonrach 1 2020); bearta a ghlacadh chun aghaidh a thabhairt ar dheighilt i margadh an tsaothair (Moladh Tír-Shonrach 2 2019); leibhéal scileanna an daonra a fheabhsú, go háirithe a litearthacht dhigiteach, lena n-áirítear tríd an bhfoghlaim aosach a dhéanamh níos ábhartha do riachtanais mhargadh an tsaothair (Moladh Tír-Shonrach 2 2019); líon na ndaoine san ardoideachais a mhéadú, go háirithe céimithe san eolaíocht agus sa teicneolaíocht faisnéise (Moladh Sonrach Tíre 2 2019); tacú le húsáid teicneolaíochtaí digiteacha chun rochtain chomhionann ar oideachas agus ar oiliúint ardcháilíochta a áirithiú (Molta Sonrach Tíre 2 2020); borradh a chur faoi iomaíochas gnólachtaí (Moladh Sonrach Tíre 2 2020); díriú ar bheartas eacnamaíoch a bhaineann le hinfheistíocht ar thaighde agus ar nuálaíocht (Moladh Sonrach Tír 3 2019); agus treochlár a fhorbairt chun srianta i ngairmeacha ardrialaithe a laghdú (Moladh Sonrach Tír 4 2019).

Tá coinne leis nach ndéanfaidh aon bheart sa chomhchuid seo dochar suntasach do chuspóirí comhshaoil de réir bhrí Airteagal 17 de Rialachán (AE) 2020/852, agus an tuairisc ar na bearta agus na céimeanna maolaitheacha a leagtar amach sa phlean i gcomhréir le Treoraíocht Theicniúil DNSH (2021/C58/01) á gcur san áireamh.

F.1. Tuairisc ar na hathchóirithe agus na hinfheistíochtaí i dtaca le tacaíocht airgeadais neamh-inaisíoctha

Athchóiriú RE-r14: Athchóiriú gairmoideachais agus gairmoiliúna

Is é is cuspóir don athchóiriú sin córais oideachais agus gairmoideachais agus gairmoiliúna a nuachóiriú chun feabhas a chur ar na leibhéil ísle oideachais agus cáilíochta agus ar an ráta ard oibrithe nach bhfuil scileanna bunúsacha agus digiteacha acu, chun na scileanna a chuirtear ar fáil a oiriúnú do riachtanais mhargadh an tsaothair atá ann faoi láthair agus a bheidh ann amach anseo, agus chun deiseanna oideachais, oiliúna agus foghlama ar feadh an tsaoil a leathnú.

Is iad na gníomhaíochtaí seo a leanas a bheidh san athchóiriú:

-comhordú foriomlán beartais an oideachais agus na mbeartas gairmoideachais agus gairmoiliúna a neartú;

-an tairiscint VET arna rialú ag an gCatalóg Náisiúnta Cáilíochtaí (CNQ) a nuachóiriú bunaithe ar an gcóras um riachtanais cháilíochta, an diagnóis ionchasach chun tacú le nuashonrú CNQ agus cuíchóiriú na gComhairlí Earnála um Cháilíochtaí;

-riachtanais mhargadh an tsaothair agus teacht chun cinn scileanna/gairmeanna nua a chur san áireamh;

-feabhas a chur ar ionchais an daonra ar bheagán oiliúna trí thairiscint oiliúna a dhearadh a bheidh dírithe ar litearthacht aosach (le cur i bhfeidhm laistigh de C06-i03: Dreasacht d’Aosaigh);

-forbairt áitiúil agus comhtháthú críochach a chothú agus neamhionannais shocheacnamaíocha a laghdú tríd an líonra gairmoideachais agus gairmoiliúna a athdháileadh.

Tabharfar cur chun feidhme an athchóirithe chun críche faoin 31 Nollaig 2025.

Athchóiriú RE-r15: Athchóiriú ar an gcomhar idir an t-ardoideachas agus an riarachán poiblí agus fiontair

Is é is cuspóir don athchóiriú sin socruithe comhoibritheacha príobháideacha poiblí a dhreasú i gcláir oideachais agus oiliúna chun freagairt do riachtanais an mhargaidh saothair agus don dá aistriú, lena n-áirítear forbairt cúrsaí iarchéime a bhfuil raon feidhme gairmiúil acu (céimeanna máistreachta gairmiúla) ach amháin do mhic léinn a bhfuil taithí ghairmiúil acu roimhe sin agus cúrsaí treasacha gearrthréimhseacha a thairiscint i bpolaiteicnic (ar a dtugtar cúrsaí teicniúla gairme níos airde).

Is éard a bheidh san athchóiriú:

-gníomh reachtach lena gcruthaítear comórtais speisialta le haghaidh ligean isteach san ardoideachas do dhaoine a bhfuil déchúrsaí meánoideachais agus sainchúrsaí ealaíonta acu;

-an t-athbhreithniú ar an gcreat dlíthiúil agus institiúideach lena rialaítear comhar na nInstitiúidí Ardoideachais le riarachán poiblí agus le gnólachtaí, lena n-áirítear céimeanna chun:

ocomhoibriú idirinstitiúideach a chothú idir Institiúidí Ardoideachais agus fiontair, chomh maith le mic léinn aosacha a mhealladh agus cumhdach a leathnú chuig ceantair intíre;

ocomhpháirtíochtaí comhoibríocha a spreagann tairiscint leathan cúrsaí ardoideachais, lena n-áirítear gearrchúrsaí oiliúna, cúrsaí fochéime, máistreachta agus céimeanna dochtúireachta;

oan tairiscint ar chúrsaí gairmiúla gearrthéarmacha ardleibhéil arna mbainistiú ag Institiúidí Ard-Oideachais polaiteicnice a mhéadú, i ndlúthchomhar le heintitis phoiblí agus phríobháideacha;

obonn tacaíochta an oideachais threasaigh a mhéadú tuilleadh trí rochtain ar Institiúidí Ardoideachais mac léinn meánscoile ó limistéir ghairmiúla agus ealaíonta a éascú;

oclárú cúrsaí ardoideachais i réimsí digiteacha a neartú, go háirithe trí chlár na Portaingéile Digital InCoDe2030, i ndlúthchomhar le heintitis phoiblí agus phríobháideacha;

ooiliúint mhodúlach a spreagadh, lena gcuirtear chun cinn foghlaim leanúnach agus sealbhú scileanna nua le ‘micrintiúir/micri-dioplómaí’, i ndlúthchomhar le heintitis phoiblí agus phríobháideacha;

oan comhar idir institiúidí ardoideachais agus saotharlanna agus lárionaid chomhéadain theicneolaíocha a leathnú;

oleasú ar an stádas dlíthiúil chun soiléiriú a dhéanamh ar na coinníollacha faoina bhféadfaidh speisialtóir seachtrach dualgais mhúinteoireachta nó bhainistíochta a dhéanamh in institiúidí ardoideachais, chun soghluaisteacht a chur chun cinn idir an saol acadúil agus an saol gnó; agus

ocreat dlíthiúil na gcuibhreannas a neartú le bainistíocht chomhroinnte idir Institiúidí Ardoideachais agus fiontair.

Tabharfar cur chun feidhme an athchóirithe chun críche faoin 30 Meitheamh 2021.

Athchóiriú RE-r16: Srianta a laghdú i ngairmeacha atá thar a bheith rialáilte

Is é is cuspóir don athchóiriú sin srianta a laghdú i ngairmeacha atá thar a bheith rialáilte, go príomha chun iomaíocht a chothú agus seirbhísí gnó á soláthar.

In 2018, rinne ECFE, i gcomhar le hÚdarás Iomaíochta na Portaingéile (AdC), measúnú ar líon teoranta gairmeacha féinrialaithe amhail dlíodóirí, aturnaetha, innealtóirí, ailtirí, iniúchóirí, cuntasóirí, eacnamaithe, cógaiseoirí agus cothaitheoirí. Ón meastóireacht a rinneadh, dréachtaíodh liosta moltaí. Leis an athchóiriú sin, tabharfaidh an Phortaingéil aghaidh ar mholtaí ECFE agus AdC.

Déanfaidh an t-athchóiriú an méid seo a leanas ar a laghad: i) feidhmeanna rialála agus ionadaíochta i gcomhlachais ghairmiúla a scaradh; ii) liosta na ngníomhaíochtaí forchoimeádta a laghdú (is féidir rochtain ar ghníomhaíochtaí forchoimeádta a shrianadh ach amháin chun leasanna bunreachtúla a chosaint, i gcomhréir le prionsabail an riachtanais agus na comhréireachta); srianta ar úinéireacht agus ar bhainistiú gnólachtaí seirbhísí gnó a fhoirceannadh, ar choinníoll go n-urramaíonn bainisteoirí an córas dlí chun ‘coinbhleacht leasanna’ a chosc; agus, iv) a cheadú do ghnólachtaí seirbhísí gnó ildisciplíneach.

Déanfar an AdC a choimisiúnú freisin chun tuarascáil a sholáthar ar éifeachtacht an dlí nua maidir le gairmeacha rialáilte.

Tabharfar cur chun feidhme an athchóirithe chun críche faoin 31 Nollaig 2022.

Athchóiriú RE-r17: Clár oibre chun obair chuibhiúil a chur chun cinn

Is é is cuspóir don athchóiriú sin cur leis na bearta a glacadh le blianta beaga anuas (amhail bearta lena dtugtar aghaidh ar dheighilt mhargadh an tsaothair agus lena gcothaítear cómhargáil) chun cearta saothair a chosaint.

Tar éis don Rialtas an Leabhar Glas maidir le todhchaí na hoibre a thíolacadh Is éard a bheidh san athchóiriú seo gníomh reachtach chun obair ardáin a rialáil chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin nua a eascraíonn as caidreamh neamhthipiciúil saothair, i gcomhréir le prionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Neartóidh sé cáilíocht an chaidrimh saothair agus feabhsóidh sé rochtain ar chearta agus ar chosaint shóisialta.

Tabharfar cur chun feidhme an athchóirithe chun críche faoin 31 Márta 2023.

Athchóiriú RE-r18: Neamhionannas idir mná agus fir a chomhrac

Is é is cuspóir don athchóiriú sin comhionannas a chur chun cinn maidir le pá inscne, comhdheiseanna gairme, agus steiréitíopaí inscne agus leithscaradh inscne a chomhrac i rogha na ngairmeacha gairmiúla. Cuireann sé go mór leis an reachtaíocht atá ann cheana, go háirithe maidir le pá comhionann (dlí Uimh. 60/2018), agus maidir le hionadaíocht chothrom i seomraí boird (dlí Uimh. 62/2017 agus n° 26/2019).

Leis an reachtaíocht maidir le pá comhionann cruthaíodh sásraí chun prionsabal an phá chomhionainn as obair chomhionann nó obair ar comhionann a luach a chur chun feidhme, rud a chuireann iallach ar chuideachtaí beartais thrédhearcacha luacha saothair a bheith acu. Ó 2021 ar aghaidh, chruthaigh roinn de chuid na haireachta fostaíochta agus slándála sóisialta tuarascáil maidir le difríochtaí pá idir na hinscní do gach cuideachta ina bhfuil níos mó ná 50 oibrí, lena gcumhdaítear difríochtaí pá idir na hinscní.

Ó 2025 ar aghaidh, beidh sé d’oibleagáid ar chuideachtaí ina bhfuil níos mó ná 50 oibrí a bhfuil difríochtaí suntasacha acu i leibhéil phá idir na hinscní do na poist chéanna plean gníomhaíochta a chur faoi bhráid Stiúrthóireacht na Cigireachta Saothair chun aghaidh a thabhairt ar na héagothromaíochtaí sin tríd an bplean gníomhaíochta a chur chun feidhme.

Áireofar san athchóiriú freisin scéim dheonach bunaithe ar Norm ÍST 85 na hÍoslainne: 2012, aitheantas poiblí a thabhairt do ghnólachtaí a bhfuil beartais pá chomhionainn curtha chun feidhme go héifeachtach acu. Ceapfar an deimhniú chun a dheimhniú, nuair a dhéantar cinntí maidir le pá, go bhfuil siad bunaithe go hiomlán ar bhreithnithe ábhartha.

Tabharfar cur chun feidhme an athchóirithe chun críche faoin 31 Nollaig 2024.

Infheistíocht RE-C06-i01: Gairmoideachas agus gairmoiliúint a nuachóiriú

Áirítear ar chuspóirí na hinfheistíochta seo Ionaid Teicneolaíochta Speisialaithe a shuiteáil agus a nuachóiriú i meánscoileanna poiblí a bhfuil cúrsaí gairmiúla agus gairmscoileanna acu, agus i bhforais oideachais phríobháideacha agus chomhoibritheacha a thairgeann gairmoideachas. Ina theannta sin, áirítear ar na cuspóirí líonra ionaid oiliúna gairmiúla na seirbhíse poiblí fostaíochta (IEFP), líonra scoileanna an Údaráis Náisiúnta Turasóireachta (Turismo de Portugal) a leathnú agus a nuachóiriú agus chun an oiliúint a dhéanamh níos ábhartha don mhargadh agus a ailíniú le claochlú comhshaoil, digiteach, déimeagrafach agus tionsclaíoch.

Is é an méid seo a leanas a bheidh san infheistíocht seo:

-365 Ionad Teicneolaíochta Speisialaithe a shuiteáil agus a nuachóiriú i meánscoileanna a chuireann cúrsaí gairmiúla agus gairmscoileanna ar fáil, 115 (Ionad Tionscail), 30 (Ionad Fuinnimh In-athnuaite), 195 (Ionad Eolaíochta Ríomhaire), agus 25 (Ionad Digiteach agus Ilmheán) díobh sin. Is iad Príomhoidí scoileanna an líonra phoiblí nó eintitis phríobháideacha a dhéanfaidh na Lárionaid Teicneolaíochta Speisialaithe a bhainistiú. Is éard atá i gceist leis an infheistíocht sin na saoráidí agus an bonneagar atá ann cheana a nuachóiriú agus a athshlánú, agus acmhainní oideachais teicneolaíochta a fháil (trealamh). méadú agus nuachóiriú a dhéanamh ar líonra ionad gairmoiliúna na seirbhíse fostaíochta poiblí (IEFP), a bhainistítear go díreach nó trí lamháltais agus líonra scoileanna an Údaráis Náisiúnta Turasóireachta (Turismo de Portugal) sa Phortaingéil. Is é atá i gceist leis an bplean chun trealamh líonra lárionaid gairmoiliúna IEFP a nuachóiriú ná na cineálacha trealaimh seo a leanas a cheannach, eadhon: i) fuinneamh inathnuaite; ii) digitiú na tionsclaíochta; iii) aerloingseoireacht; iv) digitiú na trádála; agus v) insamhlóirí ‘talamh’. Táthar ag súil go gceadóidh an fho-infheistíocht sin 22 000 áit oiliúna a uasghrádú.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 31 Nollaig 2025.

Infheistíocht RE-C06-i02: Tiomantas d’Fhostaíocht Inbhuanaithe

Is iad cuspóirí na hinfheistíochta seo conarthaí saothair buana agus ardcháilíochta a chruthú faoin gClár Gealltanas Fostaíochta Inbhuanaithe, agus deighilt mhargadh an tsaothair a laghdú i measc na ngrúpaí uile, lena n-áirítear an óige.

Chun dlús a chur le filleadh ar an bhfostaíocht, tugtar fóirdheontais shealadacha d’fhostóirí mar mhalairt ar chonarthaí neamhiata a thairiscint agus pá leordhóthanach á n-íoc acu. Faigheann an fostóir EUR 5 266 ar a laghad (12 oiread an innéacs tacaíochta sóisialta, a fheidhmíonn mar thagairt chun sochair slándála sóisialta éagsúla a ríomh) do gach post fostaíochta a chruthaítear. D’fhéadfaí an méid sin a mhéadú ag brath ar éabhlóid agus ar riachtanais an mhargaidh saothair, lena n-áirítear spriocphobail éagsúla, go háirithe daoine óga, mar a shainmhínítear sa Ghealltanas Fostaíochta Inbhuanaithe (-Ordú Rialtais n° 38/2022, arna leasú). Tá na méaduithe carnach de réir an Ordaithe Rialtais réamhluaite. . Ina theannta sin, d’fhéadfaí an tacaíocht airgeadais a bhreisiú chun duine a fhostú ón inscne tearcionadaithe sa ghairm sin. Tá na breisithe carnacha. Ina theannta sin, gheobhaidh fostóirí tacaíocht arb ionann í agus 50 % dá ranníocaíocht slándála sóisialta thar thréimhse bliana (14 mhí). Táthar ag súil go dtacóidh an beart seo le 30 000 post buan a chruthú. Táthar ag súil go mairfidh an beart ar feadh bliana, ach d’fhéadfaí dhá cheann bhreise a chur leis. Ós rud é gur gá rannpháirtíocht na hearnála príobháidí sa scéim a dhaingniú, cuirfear tús lena cur chun feidhme tráth an téarnaimh eacnamaíoch.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 31 Nollaig 2024.

Infheistíocht RE-C06-i03: Dreasacht d’aosaigh

Is é cuspóir na hinfheistíochta seo cur chuige prong iolrach a chur i bhfeidhm chun cáilíocht an daonra fásta atá 18 mbliana d’aois nó níos mó a mhéadú, lena mbaineann: i) foghlaim aosach a chur chun cinn trí mhéadú a dhéanamh ar an bPlean Náisiúnta don Litearthacht d’Aosaigh chun bunscileanna litearthachta, uimhearthachta agus digiteacha a fheabhsú; ii) rannpháirtíocht agus rátaí críochnaithe daoine fásta a ardú i bpróisis aitheantais, bailíochtaithe agus deimhnithe inniúlachtaí (RVCC); agus, iii) tairiscintí oideachais treasaigh a fhorbairt do dhaoine fásta, amhail cúrsaí gearrthréimhseacha.

Is éard a bheidh san infheistíocht seo:

-laistigh de chreat an chláir Qualifica, uas-scálú an Phlean Náisiúnta don Litearthacht d’Aosaigh, trí 225 thionscadal áitiúla a reáchtáil a mbeidh leibhéil B1/B2/B3 mar thoradh orthu. Déanfaidh an Ghníomhaireacht Náisiúnta um Cháilíochtaí agus Gairmoideachas (ANQEP) an beart seo a bhainistiú. Tá sé d’acmhainn ag gach tionscadal 100 folúntas a oscailt, rud a chruthaíonn líon iomlán de thart ar 22 500 duine. Chomh maith le trealamh oideolaíoch agus tomhaltáin a cheannach agus foireann oiliúna a íoc, soláthrófar leis an bhfo-infheistíocht sin, nuair is gá, fóirdheontais áirithe do rannpháirtithe, dá bhfostóirí agus d’idirghabhálaithe pobail;

-laistigh de chreat chlár Qualifica, is beart nua é Acelerador Qualific chun tacaíocht airgeadais a chur ar fáil d’aosaigh le linn phróisis RVCC. Déanfaidh an Ghníomhaireacht Náisiúnta um Cháilíochtaí agus Gairmoideachas (ANQEP) an beart seo a bhainistiú. Gheobhaidh gach duine fásta a bheidh rannpháirteach tacaíocht airgeadais suas le 1,25 an SCInna. Meastar gurb ionann líon iomlán na rannpháirtithe i bpróisis RVCC agus 100 000 duine;

-líonraí comhoibríocha a chothú idir Institiúidí Ardoideachais, gnólachtaí agus páirtithe leasmhara eile trí thacaíocht a thabhairt do scoileanna/cláir/comhghuaillithe nua iarchéime, ó thaobh cláir chomhoibríocha chomhpháirteacha lena mbaineann gníomhaíochtaí agus tionscnaimh oideachais, taighde agus nuálaíochta chun cúrsaí gearrthréimhse ardoideachais a fhorbairt atá dírithe ar fhoghlaim ar feadh an tsaoil a fheabhsú (athsciliú agus uas-sciliú). Is éard a bheidh san infheistíocht deontais chun cláir chomhtháite a chur chun feidhme ionas go mbeidh 23 000 mac léinn ar an iomlán páirteach sa tréimhse 2021-2025, lena gcuimseofar costais suiteála agus trealaimh, tacaíocht do mhic léinn agus caiteachas na nInstitiúidí Ardoideachais a bhaineann leis na cúrsaí a sholáthar. Roghnófar cuibhreannais trí chomórtas oscailte.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 31 Nollaig 2025.

Infheistíocht RE-C06-i04: Spreagadh na n-óg — STEAM

Is é seo a leanas cuspóir na hinfheistíochta seo:

-rátaí rollaithe a ardú i gcúrsaí eolaíochta, teicneolaíochta, innealtóireachta, ealaíon agus matamaitice (STEAM), lena n-áirítear i gcúrsa teicneolaíochta faisnéise; agus

-saoráidí leordhóthanacha a chur ar fáil i scoileanna neamhthreasacha le haghaidh oideachas eolaíochta d’fhonn suim in ábhair a bhaineann leis an eolaíocht a mhéadú.

Díreofar an beart seo ar Institiúidí Ardoideachais (ollscoileanna agus polaiteicnic araon). Tiocfaidh leithdháileadh na gcistí as iomaíocht oscailte. Is éard a bheidh san infheistíocht sin cláir a bheith á gcur chun feidhme ag Institiúidí Ardoideachais, i gcomhpháirtíocht le fostóirí poiblí agus/nó príobháideacha agus le páirtithe leasmhara eile, lena n-áirítear meánscoileanna. D’fhéadfaidís a bheith i bhfoirm scoileanna/cláir/comhghuaillithe, i dtéarmaí comhchlár comhoibritheach a bhaineann le gníomhaíochtaí agus tionscnaimh oideachais, taighde agus nuálaíochta, atá dírithe ar an ardoideachas tosaigh a fheabhsú agus ar líon na gcéimithe STEAM a mhéadú, trí chúrsaí fochéime agus cúrsaí ardoideachais tosaigh eile a thairiscint (e.g. cúrsaí gairme teicniúla níos airde i gcás polaiteicnic). Cuimseoidh na cláir nuachóiriú agus méadú na saoráidí chun freastal ar an ardú ar líon na mac léinn, ar dhreasachtaí mac léinn, agus ar chaiteachas eile institiúidí ardoideachais a bhaineann le soláthar na gcúrsaí.

Cuirfidh na hinfheistíochtaí feabhas freisin ar scileanna i réimsí STEAM trí líonra na gclubanna ‘Ciência Viva’, Clubanna i Scoileanna (ó bhunscoileanna go meánscoileanna) a mhéadú, ag díriú go príomha i réimsí STEAM, ábhar digiteach agus ábhair dhigiteacha; comhpháirtíochtaí a chothú idir scoileanna agus an tsochaí shibhialta, ollscoileanna agus ionaid taighde, agus seimineáir agus ceardlanna a eagrú. Meastar go dtacóidh sé le 650 tionscadal ar a laghad.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 31 Nollaig 2025.

Infheistíocht RE-C06-i05-RAA: Cáilíocht d’Aosaigh agus Foghlaim ar Feadh an tSaoil(ARA)

Is é is cuspóir don infheistíocht sin aghaidh a thabhairt ar an bhfadhb thromchúiseach a bhaineann le leibhéil ísle cáilíochta i Réigiún Féinrialaitheach na nAsór i gcomparáid leis an bPortaingéil ina hiomláine agus leis an Aontas Eorpach araon. Is scrogall mór iad na leibhéil ísle cáilíochta do theacht chun cinn agus d’éagsúlú gnólachtaí nua agus don fhorbairt inbhuanaithe, a bhaineann le táirgiúlacht agus pá íseal, agus easpa athléimneachta le linn géarchéime eacnamaíche. Infheistíochtaí chun aghaidh a thabhairt ar riachtanais shonracha oideachais agus oiliúna i Réigiún Féinrialaitheach na nAsór, comhlánóidh siad gníomhaíochtaí faoi chuimsiú CSE+ a léirítear sa Chlár Oibríochta ábhartha atá faoi chaibidil don chreat airgeadais ilbhliantúil 2021-2027.

Is éard a bheidh san infheistíocht:

-méadú ar líon na ndaoine fásta atá cláraithe san oideachas iar-mheánscoile agus san oideachas treasach; agus

-16 scoil ghairmiúla agus institiúid oiliúna poiblí amháin a nuachóiriú le struchtúir agus trealamh i gcomhréir leis an bhforbairt theicneolaíoch chun ceardlanna, saotharlanna agus seomraí ríomhaireachta a athchóiriú agus ar an gcaoi sin ailíniú le héileamh mhargadh an tsaothair agus méadú breise ar oiliúnaithe a chumasú.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 31 Nollaig 2025.

Infheistíocht RE-C06-i06: Cumais san Eolaíocht

Is é is aidhm don infheistíocht sin forbairt éiceachóras nuálaíochta agus fiontraíochta na n-institiúidí ardoideachais a chothú trí thacú le taighde bunúsach, aistriú eolais, idirnáisiúnú a chur chun cinn, neamhbhuaine taighdeoirí a laghdú, agus an nasc idir gnólachtaí agus an tsochaí a neartú.

Is iad na fobhearta seo a leanas a bheidh san infheistíocht:

-Cláir Fáil agus Coinneála Tallainne ERC-na Portaingéile agus FCT-Tenure:

oFCT-Tenure: tacóidh an clár seo le hearcú 230 taighdeoir PhD chuig poist bhuana a roghnófar trí chomórtais.

oERC-an Phortaingéil: tacóidh an clár seo le taighdeoirí a moltar a dtionscadail a chistiú ar an leibhéal Eorpach nó ar an leibhéal náisiúnta. Tacóidh an clár freisin le taighdeoirí ar moladh a n-iarratais ERC ar chistiú nó a aistríodh chuig an dara céim den mheastóireacht ach nár maoiníodh iad sa deireadh.

-Maoiniú méadaithe do Chomhpháirtíochtaí Idirnáisiúnta san Eolaíocht, sa Teicneolaíocht agus sa Nuálaíocht:

oRannpháirtíocht na Portaingéile sa Chreatchlár Eorpach um Thaighde agus um Nuálaíocht a chur chun cinn trí thacú le cistiú tionscadal le rannpháirtíocht náisiúnta arna roghnú ar an leibhéal Eorpach;

oSoghluaisteacht idirnáisiúnta 100 taighdeoir náisiúnta a chumasú.

Ní thabharfar tacaíocht do ghníomhaíochtaí RDI atá tiomnaithe do ghnéithe truaillitheacha (gual, lignít, ola/peitriliam, gás nádúrtha, hidrigin de bhunús iontaise, loscadh, líonadh talún, feithiclí/soithí innill dócháin) mura rud é go bhforbróidh siad (nó go gcuirfear toradh na ngníomhaíochtaí sin i bhfeidhm ar) rogha mhalartach tionchair íseal.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 31 Márta 2026.

Infheistíocht RE-C06-i07: Níos mó spreagtha digití

Is iad cuspóirí an bhirt cur le tarraingteacht na n-eolaíochtaí talmhaíochta do na glúine atá le teacht, tacú leis na heolaíochtaí leighis dul i mbun dul chun cinn digiteach agus teicneolaíoch, agus an cumas oiliúna i scileanna digiteacha a leathnú chuig réimsí nach mbaineann le STEAM (eolaíocht, teicneolaíocht, innealtóireacht, na healaíona, matamaitic); nuálaíocht agus nuachóiriú oideolaíoch a chothú agus ar an gcaoi sin rath acadúil a spreagadh.

Is iad na fobhearta seo a leanas a bheidh san infheistíocht:

-Nuachóiriú teicneolaíoch agus digiteach na n-eolaíochtaí talmhaíochta; maidir leis an bhfobheart:

oAthchóiriú a dhéanamh ar 20 clár céime (Baitsiléir, Máistreacht, nó an dá cheann) sna heolaíochtaí talmhaíochta trína chomhpháirt dhigiteach agus theicneolaíoch, idirnáisiúnú agus comhar idirinstitiúideach a neartú;

oScoileanna talmhaíochta a oscailt do mhic léinn ionchasacha sa mheánoideachas

oTacú le hathsciliú gairmithe atá ag obair san earnáil cheana féin trí ghairmoiliúint ghearr-ardoideachais agus máistrí gairmiúla a chur chun cinn.

-Nuachóiriú na míochaine: tacóidh an fobheart le hoiliúint i dtimpeallachtaí digiteacha agus ionsamhlúchán leighis atá dírithe ar mhic léinn, chomh maith le gairmithe atá ag obair san earnáil.

-Scileanna digiteacha a neartú: tacóidh an fobheart le scileanna digiteacha a neartú don óige agus do dhaoine fásta i réimsí nach mbaineann le STEAM.

-Nuálaíocht agus nuachóiriú oideolaíoch san ardoideachas, déanfar an méid seo a leanas leis an bhfobheart:

o ionaid barr feabhais a bhunú don nuálaíocht oideolaíoch a mbeidh gné láidir dhigiteach ag baint leo, ag díriú ar na réimsí ábhair neamhtheicneolaíocha (na heolaíochtaí sóisialta, na daonnachtaí agus na healaíona);

oFeabhas a chur ar chláir mhaoiniúcháin atá dírithe ar an ráta luathfhágála san ardoideachas a ísliú.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 30 Meitheamh 2026.

Infheistíocht RE-C06-i08-RAM: Síneadh a chur le foirgneamh CITMA

Is é cuspóir an bhirt a chinntiú go bhfuil an tIonad Eolaíochta agus Teicneolaíochta Mhaidéara (CITMA) foirgneamh mór go leor chun freastal ar riachtanais reatha agus amach anseo Ollscoil Mhaidéara (Uma), a bharrfheabhsú gníomhaíochtaí oideolaíocha agus taighde Uma ar, le béim ar an infreastruchtúr d’oideachas polaiteicnice. Tá sé mar aidhm leis sin naisc níos dlúithe a chumasú idir an pobal acadúil agus gnólachtaí, rud a fhágann gur féidir eispéiris agus acmhainní a roinnt.

Is éard a bheidh san infheistíocht trí urlár a chur leis an bhfoirgneamh reatha agus an bunurlár a shíneadh. Déanfar an foirgneamh a oiriúnú do riachtanais daoine a bhfuil a soghluaisteacht laghdaithe. Beidh limistéir áirithe san fhoirgneamh inchoigeartaithe ó thaobh méide de.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 30 Meitheamh 2026.

F.2. Clocha míle, spriocanna, táscairí agus tráthchlár maidir le faireachán agus cur chun feidhme i dtaca le tacaíocht airgeadais neamh-inaisíoctha

Uimhir Sheicheamhach

Beart (Athchóiriú nó Infheistíocht)

Cloch mhíle / Sprioc

Ainm

Táscairí cáilíochtúla (i gcás clocha míle)

Táscairí cainníochtúla (i gcás spriocanna)

Amlíne tháscach maidir le cur i gcrích

Cur síos agus sainmhíniú soiléir ar gach cloch mhíle agus sprioc

Aonad tomhais

Bunlíne

Cuspóir

R

Bliain

6.1

RE-C06-i01

T

Ionaid teicneolaíochta speisialaithe athchóirithe nó tógtha

 

Líon

0

310

R1

2025

Líon na lárionad teicneolaíochta speisialaithe arna n-athchóiriú nó arna dtógáil le haghaidh cúrsaí gairmiúla sa mheánoideachas, lena n-áirítear trealamh maoiniúcháin, bonneagar teicneolaíochta agus athcháiliú féideartha spásanna agus ceardlann chun dul in oiriúint do chúrsaí nua.

6.2

RE-C06-i01

T

Ionaid teicneolaíochta speisialaithe athchóirithe nó tógtha

 

Líon

310

365

R4

2025

Líon na lárionad teicneolaíochta speisialaithe arna n-athchóiriú nó arna dtógáil le haghaidh cúrsaí gairmiúla sa mheánoideachas, lena n-áirítear trealamh maoiniúcháin, bonneagar teicneolaíochta agus athcháiliú féideartha spásanna agus ceardlann chun dul in oiriúint do chúrsaí nua

6.3

RE-C06-i01

T

Stáisiúin oiliúna uasghrádaithe

 

Líon

0

11 500

R4

2023

Líon na stáisiún gairmoiliúna i líonra na seirbhíse fostaíochta poiblí (IEFP) agus líonra scoileanna an Údaráis Náisiúnta Turasóireachta (Turismo de Portugal) (bídís á mbainistiú go díreach nó trí lamháltas) athchóirithe nó tógtha. Áirítear leis athchóiriú agus tógáil foirgneamh nua, agus ceannach cineálacha éagsúla trealaimh chun críocha oiliúna. Beidh éileamh fuinnimh príomhúil ag foirgnimh nua 20 % ar a laghad faoi bhun riachtanais foirgneamh atá beagnach neodrach ó thaobh fuinnimh de. Bainfear amach le hathchóirithe feidhmíochta fuinnimh athchóiriú meánleibhéil ar a laghad a bhaint amach, ar an meán, mar a shainmhínítear sa Mholadh ón gCoimisiún maidir le hAthchóiriú Foirgníochta (AE) 2019/786.

6.4

RE-C06-i01

T

Stáisiúin oiliúna uasghrádaithe

 

Líon

11 500

22 000

R4

2025

Líon na stáisiún gairmoiliúna i líonra na seirbhíse fostaíochta poiblí (IEFP) agus líonra scoileanna an Údaráis Náisiúnta Turasóireachta (Turismo de Portugal) (bídís á mbainistiú go díreach nó trí lamháltas) athchóirithe nó tógtha. Áirítear leis athchóiriú agus tógáil foirgneamh nua, agus ceannach cineálacha éagsúla trealaimh chun críocha oiliúna. Beidh éileamh fuinnimh príomhúil ag foirgnimh nua 20 % ar a laghad faoi bhun riachtanais foirgneamh atá beagnach neodrach ó thaobh fuinnimh de. Bainfear amach le hathchóirithe feidhmíochta fuinnimh athchóiriú meánleibhéil ar a laghad a bhaint amach, ar an meán, mar a shainmhínítear sa Mholadh ón gCoimisiún maidir le hAthchóiriú Foirgníochta (AE) 2019/786

6.5

RE-C06-i02

T

Tacaíocht airgeadais do chonarthaí buana

 

Líon

 

30 000

R4

2024

Líon na gconarthaí a fhaigheann tacaíocht airgeadais arna deonú d’fhostóirí mar mhalairt ar chonarthaí neamhiata a thairiscint lena n-íoctar pá leordhóthanach sa mhargadh saothair faoin mbeart Gealltanais Fostaíochta Inbhuanaithe.

6.6

RE-C06-i03

T

Rannpháirtithe breise i mbearta chun tacú le huas-sciliú daoine fásta

 

Líon

 0

145 500

R4

2025

Líon breise daoine fásta (18+) a ghlac páirt i gceann de na cúrsaí seo a leanas: i) bunchúrsaí oideachais agus oiliúna do dhaoine fásta ar leibhéil B1/B2/B3 arna reáchtáil ag tionscadail áitiúla a bhaineann tairbhe as uasscála an Phlean Náisiúnta don Litearthacht d’Aosaigh; ii) conairí oiliúna maidir le haitheantas, bailíochtú, agus deimhniú inniúlachtaí do dhaoine fásta ar bheagán cáilíochtaí (RVCC); agus, iii) cúrsaí oideachais tríú leibhéal gearrthréimhse arna n-eagrú ag cuibhreannais d’institiúidí ardoideachais agus d’fhostóirí.

6.7

RE-C06-i04

T

Clubanna breise Ciência Viva

 

Líon

0

650

R3

2025

Líon na gclubanna nua a cuireadh leis an líonra clubanna Ciência Viva, a dhíríonn ar réimsí STEAM, a bhfuil sé mar aidhm acu luachanna eolaíocha a scaipeadh i líonra na meánscoileanna, inter alia, trí chomhpháirtíochtaí le hollscoileanna agus le hionaid taighde, agus seimineáir agus ceardlanna a eagrú.

6.8

RE-C06-i04

T

Líon breise mac léinn a fuair céim i gcúrsaí oideachais treasaigh i réimsí STEAM

 

Líon

0

7500

R1

2025

Líon breise céimithe ardoideachais i réimsí STEAM (i.e. eolaíocht, teicneolaíocht, innealtóireacht, na healaíona agus matamaitic): céimithe ardoideachais ó chláir ardoideachais ghearra agus chéad timthrialla agus ó chúrsaí gearrthéarmacha. (suas le 2 bhliain), i gcomparáid le 2020.

6.9

RE-C06-i04

T

Líon breise mac léinn a fuair céim i gcúrsaí oideachais treasaigh i STEAM

 

Líon

7 500

10 000

R4

2025

Líon breise céimithe ardoideachais i réimsí STEAM (i.e. eolaíocht, teicneolaíocht, innealtóireacht, na healaíona agus matamaitic): céimithe ardoideachais ó chláir ardoideachais ghearra agus chéad timthrialla agus ó chúrsaí gearrthéarmacha. (suas le 2 bhliain), i gcomparáid le 2020.

6.10

RE-C06-i05-RAA

T

Líon breise daoine fásta atá cláraithe in oideachas iar-mheánscoile agus treasach i Réigiún Féinrialaitheach na nAsór

 

Líon

0

1 145

R4

2025

Líon breise daoine fásta atá cláraithe in oideachas iar-mheánscoile agus treasach i Réigiún Féinrialaitheach na nAsór.

6.11

RE-C06-i05-RAA

T

Scoileanna gairmiúla uasghrádaithe i Réigiún Féinrialaitheach na nAsór

 

Líon

0

17

R4

2025

Líon na scoileanna gairmiúla agus institiúid oiliúna poiblí a bhain tairbhe as athchóiriú ceardlanna, saotharlanna agus seomraí ríomhaireachta agus ceannach trealaimh nua i gcomhréir le forbairtí teicneolaíochta. Nuair a dhéantar uasghrádú ar an mbonneagar a bhaineann le hathchóiriú foirgneamh, bainfear amach leis na hathchóirithe ar an éifeachtúlacht fuinnimh athchóiriú meánleibhéil ar a laghad, ar an meán, mar a shainmhínítear sa Mholadh ón gCoimisiún maidir le hAthchóiriú Foirgníochta (AE) 2019/786.

6.12

RE-C06-r14

M

Folúntais oiliúna a oscailt

 

Líon

0

20 000

R4

2025

Líon na bhfolúntas nua a osclaíodh i gcúrsaí gairmiúla tar éis uasghrádú a dhéanamh ar chatalóg na gcáilíochtaí náisiúnta (CNQ) i réimsí atá ag teacht chun cinn bunaithe ar dhiagnóis réamhaíochta scileanna (SANQ).

6.13

RE-C06-r15

M

Teacht i bhfeidhm an dlí lena gcruthaítear comórtais speisialta chun glacadh le hardoideachas

Teacht i bhfeidhm an dlí lena gcruthaítear comórtais speisialta chun glacadh le hardoideachas

 

 

 

R2

2020

Teacht i bhfeidhm an dlí lena gcruthaítear comórtais speisialta chun dul isteach san ardoideachas do mhic léinn a bhfuil meánoideachas críochnaithe acu trí chainéil ghairmiúla agus sainchúrsaí ealaíne.

6.14

RE-C06-r15

M

Teacht i bhfeidhm an chreata dhlíthiúil nua lena rialaítear comhar na n-institiúidí ardoideachais le riarachán poiblí agus le gnólachtaí

Teacht i bhfeidhm an chreata dhlíthiúil nua lena rialaítear comhar na n-institiúidí ardoideachais le riarachán poiblí agus le gnólachtaí

 

 

 

R2

2021

Teacht i bhfeidhm an chreata dhlíthiúil nua lena rialaítear comhar na n-institiúidí ardoideachais le riarachán poiblí agus le gnólachtaí, lena n-áirítear: i) líonraí comhoibríocha d’institiúidí ardoideachais a chruthú i gcomhpháirtíocht le fostóirí, inter alia, ardoideachas tosaigh, tionscadail nuálaíochta agus seirbhísí do ghnólachtaí a chur chun cinn, ii) leasú a dhéanamh ar an stádas dlíthiúil chun na coinníollacha a shoiléiriú faoina bhféadfaidh speisialtóir seachtrach dualgais mhúinteoireachta nó bhainistíochta a dhéanamh in institiúidí ardoideachais, chun soghluaisteacht a chur chun cinn idir an saol acadúil agus an saol gnó; iii) cuibhreannais le bainistíocht chomhroinnte idir institiúidí ardoideachais agus fiontair a neartú.

6.15

RE-C06-r16

M

Teacht i bhfeidhm an dlí maidir le gairmeacha rialáilte

Teacht i bhfeidhm an dlí maidir le gairmeacha rialáilte

 

 

 

R4

2022

Teacht i bhfeidhm an dlí lena ndírítear, inter alia: i) feidhmeanna rialála agus ionadaíochta i gcomhlachais ghairmiúla a scaradh; ii) liosta na ngníomhaíochtaí forchoimeádta a laghdú. Is féidir rochtain ar ghníomhaíochtaí forchoimeádta a shrianadh ach amháin chun leasanna bunreachtúla a chosaint, i gcomhréir le prionsabail an riachtanais agus na comhréireachta; srianta ar úinéireacht agus ar bhainistiú gnólachtaí seirbhísí gnó a fhoirceannadh, ar choinníoll go n-urramaíonn bainisteoirí an córas dlí chun ‘coinbhleacht leasanna’ a chosc; agus, iv) a cheadú sheirbhísí gnó ildisciplíneach.

6.16

RE-C06-r17

M

Teacht i bhfeidhm an dlí maidir lena rialaítear obair ardáin

Teacht i bhfeidhm an dlí maidir lena rialaítear obair ardáin

 

 

 

R1

2023

Teacht i bhfeidhm an dlí chun obair ardáin a rialáil chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin nua a eascraíonn as caidreamh neamhthipiciúil saothair, i gcomhréir le prionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Beidh sé d’aidhm aige caidreamh saothair agus rochtain ar chearta a neartú

6.17

RE-C06-r18

M

Norm na Portaingéile a bhunú le haghaidh Córas Comhionann Bainistíochta Pá.

Foilsiú an norm

 

 

 

R4

2024

Is scéim dheonach bunaithe ar Norm ÍST 85 na hÍoslainne a bheidh sa norm: 2012, aitheantas poiblí a thabhairt do ghnólachtaí a bhfuil beartais pá chomhionainn curtha chun feidhme go héifeachtach acu. Bronnfar na deimhnithe chun a dheimhniú, nuair a dhéantar cinntí maidir le pá, go bhfuil siad bunaithe go hiomlán ar bhreithnithe ábhartha.

6.18

RE-C06-r18

M

Fógra a thabhairt do chuideachtaí a bhfuil níos mó ná 50 oibrí acu a léiríonn difríochtaí suntasacha pá idir na hinscní

Fógra a thabhairt do chuideachtaí a bhfuil níos mó ná 50 oibrí acu a léiríonn difríochtaí suntasacha pá idir na hinscní

 

 

 

R4

2024

Fógra do na cuideachtaí ina bhfuil níos mó ná 50 oibrí a bhfuil difríochtaí suntasacha acu i leibhéil phá idir na hinscní do na poist chéanna faoin oibleagáid plean gníomhaíochta a chur faoi bhráid Stiúrthóireacht na Cigireachta Saothair chun aghaidh a thabhairt ar na héagothromaíochtaí pá idir na hinscní tríd an bplean gníomhaíochta a chur chun feidhme.

6.19

RE-C06-i06

T

Tacaíocht do chonarthaí buana le taighdeoirí PhD faoi FCT-Tenure agus tacaíocht do thaighdeoirí faoi ERC an Phortaingéil

An líon conarthaí

255

R1

2026

Síneofar 230 conradh buan le taighdeoirí PhD a roghnófar trí chomórtais.

Síneofar 25 chonradh le taighdeoirí a bhfuil a dtionscadail molta le haghaidh cistiú ar an leibhéal Eorpach nó ar an leibhéal náisiúnta agus le taighdeoirí ar moladh a n-iarratais ar chistiú ó ERC nó ar moladh a n-iarratais ar chistiú ach nár maoiníodh ar deireadh.

6.20

RE-C06-i06

M

Comhpháirtíochtaí Idirnáisiúnta san Eolaíocht, sa Teicneolaíocht agus sa Nuálaíocht: Comhpháirtíochtaí Idirnáisiúnta a thugtar tacaíocht dóibh; Tionscadail T & N a fhaigheann tacaíocht; Soghluaiseacht Idirnáisiúnta a thugtar tacaíocht di

Comhpháirtíochtaí Idirnáisiúnta san Eolaíocht, sa Teicneolaíocht agus sa Nuálaíocht : Comhpháirtíochtaí Idirnáisiúnta a thugtar tacaíocht dóibh; Tionscadail T & N a fhaigheann tacaíocht; Soghluaiseacht Idirnáisiúnta a thugtar tacaíocht di

R1

2026

Síneofar sé chonradh le haghaidh comhpháirtíochtaí idirnáisiúnta san Eolaíocht, sa Teicneolaíocht agus sa Nuálaíocht leis na hinstitiúidí óstacha náisiúnta.

Tacófar le 30 tionscadal, chomhghuaillíocht agus bonneagar lena mbaineann rannpháirtíocht náisiúnta arna roghnú ar an leibhéal Eorpach.

Tabharfar tacaíocht do shoghluaisteacht idirnáisiúnta 100 taighdeoir agus múinteoir náisiúnta.

6.21

RE-C06-i07

T

Nuachóiriú teicneolaíoch agus digiteach na n-eolaíochtaí talmhaíochta: Athchóiriú curaclaim ar na heolaíochtaí talmhaíochta, scoileanna talmhaíochta a oscailt do dhaltaí meánscoile agus athoiliúint a chur ar ghairmithe

Líon

0

7 020

R2

2026

Athchóiriú ar 20 clár céime (Baitsiléir, nó Máistreacht, nó an dá cheann) curtha chun feidhme sna heolaíochtaí agraíoch tríd an méid seo a leanas a dhéanamh:

— a chomhpháirt dhigiteach agus theicneolaíoch a neartú, trí threalamh le haghaidh institiúidí oideachais a cheannach

—idirnáisiúnú, lena n-áirítear cathaoirligh ar tugadh cuireadh dóibh a thionól

— comhar idirinstitiúideach tríd an straitéis maidir le hidirnáisiúnú an oideachais talmhaíochta i gcuibhreannas a chur chun feidhme.

Bainfidh 6000 mac léinn meánscoile tairbhe as clár seachtaine i scoileanna talmhaíochta arb é is aidhm dó mealltacht scoileanna talmhaíochta a mhéadú d’iarratasóirí féideartha.

Cuirfidh 1000 gairmí in earnáil na talmhaíochta oiliúint dhigiteach agus theicneolaíoch i gcrích trí mhicridhintiúir nó trí ghairmoiliúint ghearr-ardoideachais nó trí mháistrí gairmiúla.

6.22

RE-C06-i07

T

Nuachóiriú na míochaine

Líon

0

12 500

R2

2026

Glacfaidh ar a laghad 5 000 mac léinn de Chéim Chomhtháite Máistreachta páirt i gcuraclaim ina n-úsáidtear timpeallachtaí digiteacha nó ionsamhlúchán leighis. Chun na críche sin, úsáidfear trealamh amhail manikins ard-fidelity nó ionsamhlóirí réaltachta fíorúla.

Beidh 7 500 gairmí cúraim sláinte ar a laghad rannpháirteach in oiliúint leighis atá dírithe ar nuachóiriú teicneolaíoch agus digiteach na hearnála cúraim sláinte. Cuirfear trí chineál oiliúna ar fáil: gearrchúrsaí ardoideachais, máistrí gairmiúla, agus/nó micridhintiúir.

6.23

RE-C06-i07

T

Scileanna digiteacha a neartú

Líon

0

11 750

R2

2026

11 750 duine óg agus daoine fásta ó réimsí nach réimsí STEAM iad, beidh siad rannpháirteach sna cláir chun scileanna digiteacha a neartú.

6.24

RE-C06-i07

M

Nuálaíocht agus nuachóiriú oideolaíoch san ardoideachas

Líon

0

5

R4

2024

bunófar 5 ionad barr feabhais don nuálaíocht oideolaíoch, ag díriú ar na réimsí ábhair neamhtheicneolaíocha (na heolaíochtaí sóisialta, na daonnachtaí agus na healaíona). Bunófar an Chomhairle Náisiúnta um Nuálaíocht Oideolaíochta san Ardoideachas.

6.25

RE-C06-i07

T

Nuálaíocht agus nuachóiriú oideolaíoch san ardoideachas

Céatadán

24

22

R2

2026

Laghdófar meánráta luathfhágála na mac léinn sa chéad bhliain agus iad siúd den chéad uair san oiliúint tosaigh ó 24 % go 22 % i gcomparáid leis an scoilbhliain 2020/2021.

6.26

RE-C06-i08-RAM

M

Conradh sínithe d’Fhoirgneamh CITMA a shíneadh

Conradh sínithe leis an gconraitheoir d’Fhoirgneamh CITMA a shíneadh

R4

2024

Conradh sínithe chun foirgneamh Lárionad Eolaíochta agus Teicneolaíochta Mhaidéara (CITMA) a leathnú. Is éard a bheidh sa leathnú trí urlár a chur leis an bhfoirgneamh reatha agus an bunurlár a shíneadh. Déanfar an foirgneamh a oiriúnú do riachtanais daoine a bhfuil a soghluaisteacht laghdaithe.

6.27

RE-C06-i08-RAM

T

Síneadh a chur le foirgneamh CITMA críochnaithe

m² (comhlán)

0

9.030

R2

2026

Cur i gcrích na n-oibreacha conarthacha go léir a bhaineann le síneadh a chur le foirgneamh CITMA mar a shonraítear in M6.26.

Beidh éileamh fuinnimh príomhúil ag an bhfoirgneamh 20 % ar a laghad faoi bhun riachtanais foirgneamh atá beagnach neodrach ó thaobh fuinnimh de.

F.3. Tuairisc ar na hathchóirithe agus na hinfheistíochtaí i dtaca leis an iasacht

Infheistíocht RE-C06-i09: Scoileanna nua nó athchóirithe

Is é cuspóir an bhirt rochtain chomhionann ar scoileanna poiblí ar ardchaighdeán a áirithiú, agus ar an gcaoi sin a mealltacht agus a gcuimsitheacht a mhéadú, agus éagothromaíochtaí críochacha a laghdú.

Is éard a bheidh san infheistíocht scoileanna nua a thógáil nó scoileanna atá ann cheana a athchóiriú. Díreoidh na hinfheistíochtaí ar 75 bhunscoil agus mheánscoil atá aitheanta mar scoileanna a bhfuil idirghabháil tosaíochta de dhíth orthu.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 30 Meitheamh 2026.

F.4. Clocha míle, spriocanna, táscairí agus tráthchlár maidir le faireachán agus cur chun feidhme i dtaca leis an iasacht

Uimhir Sheicheamhach

Beart (Athchóiriú nó Infheistíocht)

Cloch mhíle / Sprioc

Ainm

Táscairí cáilíochtúla (i gcás clocha míle)

Táscairí cainníochtúla (i gcás spriocanna)

Amlíne tháscach maidir le cur i gcrích

Cur síos agus sainmhíniú soiléir ar gach cloch mhíle agus sprioc

Aonad tomhais

Bunlíne

Cuspóir

R

Bliain

6.28

RE-C06-i09

T

Síniú conarthaí chun scoileanna poiblí a thógáil agus a athchóiriú

Conarthaí sínithe

Líon

0

75

R4

2024

Síneofar conarthaí chun bunscoileanna agus meánscoileanna a thógáil nó a athchóiriú. Beidh an rogha maidir le cé acu scoileanna chun athchóiriú a dhéanamh agus an áit a bhfuil gá le scoileanna nua bunaithe ar mheasúnú riachtanas.

6.29

RE-C06-i09

T

Scoileanna a tógadh nó a athchóiríodh

Líon na scoileanna a tógadh nó a athchóiríodh

0

75

R2

2026

Déanfar 75 scoil phoiblí a thógáil nó a athchóiriú agus beidh siad réidh lena n-úsáid. Áireofar leis sin trealamh a cheannach amhail meáin dhigiteacha is gá chun go bhfeidhmeoidh na scoileanna nua/athchóirithe.

Beidh éileamh fuinnimh príomhúil ag foirgnimh nua 20 % ar a laghad faoi bhun riachtanais foirgneamh atá beagnach neodrach ó thaobh fuinnimh de.

Bainfear amach le hathchóirithe athchóirithe meánleibhéil ar a laghad, ar an meán, mar a shainmhínítear sa Mholadh ón gCoimisiún maidir le hAthchóirithe Foirgníochta (AE) 2019/786.

G COMHCHUID 7: Bonneagar

Leis an ngné sin de phlean téarnaimh agus athléimneachta na Portaingéile, tugtar aghaidh ar an dúshlán a bhaineann le comhtháthú críochach íseal agus le hiomaíochas íseal gnólachtaí sna réigiúin intíre mar gheall ar naisc neamhleora leis an ngréasán bóithre. Cruthaíonn sé sin costais chomhthéacs do ghnólachtaí, amhail costais iompair trí nascacht íseal bóthair nó an deacracht foireann oilte a mhealladh. Dúshlán eile is ea an gá le hastaíochtaí a laghdú san earnáil iompair agus i bpáirceanna gnó.

Is iad cuspóirí na comhpháirte comhtháthú críochach a mhéadú agus iomaíochas a fheabhsú d’fhonn forbairt eacnamaíoch na réigiún intíre a chur chun cinn. Trí stáisiúin luchtaithe a úsáid, tá sé d’aidhm aige dícharbónú an iompair de bhóthar a chur chun cinn.

Chuige sin, tá sé d’aidhm ag an gcomhpháirt sin páirceanna gnó a dhéanamh níos inbhuanaithe agus níos digití agus rochtain níos fearr ar an ngréasán bóithre a chur ar fáil dóibh. Féachann sé freisin le nascacht iompair de bhóthar a fheabhsú tríd an ngréasán bóithre a leathnú, e.g. trí aghaidh a thabhairt ar naisc atá in easnamh, lena n-áirítear ar na hAsóir, agus trí cheithre nasc trasteorann a sholáthar. Táthar ag súil go gcuideoidh an dlús a chuirfear le leathnú líonra na stáisiún luchtaithe feithiclí leictreacha atá inrochtana don phobal lorg carbóin na hearnála iompair de bhóthar sa Phortaingéil a laghdú agus go mbeidh sé níos inbhuanaithe. Is beart tionlacain í an infheistíocht seo chun an bonneagar bóithre a leathnú, i gcomhréir le Treoir Theicniúil DNSH an Choimisiúin (2021/C58/01).

Tacaíonn an chomhpháirt le haghaidh a thabhairt ar an Moladh Tír-Shonrach maidir le hinfheistíocht a dhíriú ar an aistriú glas, agus éagothromaíochtaí réigiúnacha á gcur san áireamh (Moladh Tír-Shonrach 3 2019 agus Moladh Tírshonrach 3 2020), agus tacaíonn sí le húsáid teicneolaíochtaí digiteacha chun borradh a chur faoi iomaíochas gnólachtaí (Moladh Tírshonrach 2 2020).

Tá coinne leis nach ndéanfaidh aon bheart sa chomhchuid seo dochar suntasach do chuspóirí comhshaoil de réir bhrí Airteagal 17 de Rialachán (AE) 2020/852, agus an tuairisc ar na bearta agus na céimeanna maolaitheacha a leagtar amach sa phlean i gcomhréir le Treoraíocht Theicniúil DNSH (2021/C58/01) á gcur san áireamh.

G.1.    Tuairisc ar na hathchóirithe agus na hinfheistíochtaí i dtaca le tacaíocht airgeadais neamh-inaisíoctha

Infheistíocht RE-C07-i00: Síneadh a chur leis an líonra luchtaithe feithiclí leictreacha

Is é is cuspóir don bheart dícharbónú an iompair de bhóthar a chur chun cinn trí shoghluaisteacht leictreach a chur chun cinn.

Is éard a bheidh i gceist leis an infheistíocht a áirithiú go mbeidh 15 000 pointe athluchtaithe atá inrochtana don phobal i bhfeidhm sa Phortaingéil. Is beart tionlacain é maidir le hinfheistíochtaí bonneagair bóthair in C07-I02, I03, I04 agus I05 chun a áirithiú go gcomhlíonfar prionsabal DNSH maidir leis na cuspóirí a bhaineann le maolú ar an athrú aeráide agus le truailliú a chosc agus a rialú. Is iad na heintitis phríobháideacha na príomh-imreoirí i leathnú an líonra. Díreoidh Stát na Portaingéile a infheistíocht ar ardán bainistíochta líonra Mobi.E agus ar theipeanna margaidh a chumhdach trí thacú le hinfheistíocht i réigiúin nach n-áirithíonn an earnáil phríobháideach an cumhdach is gá iontu.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche an 31 Nollaig 2025.

Infheistíocht RE-C07-i01: Limistéir Fáiltithe Gnó

Is é cuspóir an bhirt nuachóiriú a dhéanamh ar limistéir fáiltithe gnó, ar limistéar talún é a forbraíodh mar shuíomh d’oifigí, do mhonarchana agus do ghnólachtaí eile. Aithnítear nuachóiriú páirceanna gnó freisin mar riachtanas infheistíochta i bplean bonneagair náisiúnta 2030 na Portaingéile (PNI 2030).

Is éard a bheidh san infheistíocht idirghabhálacha i bpáirceanna gnó roghnaithe ina gcuimsítear córais táirgthe agus stórála fuinnimh in-athnuaite a chur chun cinn, idirghabhálacha píolótacha chun cobhsaíocht fuinnimh a fheabhsú, stáisiúin luchtaithe leictreacha agus hidrigine a shuiteáil, cumhdach 5G feabhsaithe agus bearta gníomhacha coiscthe dóiteáin. Déanfar na hidirghabhálacha sin i dtreo na hinbhuanaitheachta comhshaoil agus an digitithe i 10 réimse fáiltithe gnó, arna roghnú trí thairiscint phoiblí.

Meastar go dtabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 31 Nollaig 2025.

Infheistíocht RE-C07-i02: Naisc in easnamh agus acmhainneacht an Líonra a mhéadú

Is é cuspóir an bhirt comhtháthú críochach agus iomaíochas a fheabhsú trí aghaidh a thabhairt ar ‘naisc atá ar iarraidh’ sa ghréasán bóithre. Laghdaíonn na naisc atá in easnamh feidhmíocht an ghréasáin bóithre agus cailleann gnólachtaí iomaíochas. Tá sé mar aidhm ag an infheistíocht freisin aghaidh a thabhairt ar bhrú tráchta, sábháilteacht ar bhóithre agus cáilíocht an aeir a fheabhsú, agus torann a laghdú in áiteanna gar do bhóithre.

Is éard a bheidh san infheistíocht tógáil agus uasghrádú na mbóithre. Áireofar sna hidirghabhálacha deireadh a chur le trasnuithe uirbeacha agus leordhóthanacht na hacmhainneachta riain a áirithiú, inrochtaineacht ar mhórchonairí iompair agus ar chomhéadain ilmhódacha a mhéadú. Áireofar sna hidirghabhálacha uasghrádú ar bhóithre atá mar chuid de ghréasán TEN-T, amhail seachbhóthar IP2 Évora thoir nó infheistíochtaí in IP8.

Tá coinne leis nach ndéanfaidh an beart sin dochar suntasach do chuspóirí comhshaoil de réir bhrí Airteagal 17 de Rialachán (AE) 2020/852, agus an tuairisc ar an mbeart agus na céimeanna maolaitheacha a leagtar amach sa phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir le Treoraíocht Theicniúil DNSH (2021/C58/01) á gcur san áireamh. Go háirithe, áirithítear comhlíonadh DNSH trí infheistíocht C07-I0 (an Líonra Muirearaithe d’Fheithiclí Leictreacha a Leathnú) mar bheart tionlacain. Aon tionscadal bóthair ar dócha go mbeidh éifeachtaí diúltacha suntasacha aige ar an gcomhshaol, beidh sé faoi réir Measúnú ar an Tionchar ar an gComhshaol (MTC) de bhun Threoir 2011/92/AE, chun a áirithiú go ndéanfar comhlíonadh phrionsabal DNSH a chomhtháthú sa tionscadal agus go gcomhlíonfar go docht é ag céimeanna thógáil, oibriú agus dhíchoimisiúnú an bhonneagair.

As na bóithre liostaithe, tógfar nó uasghrádófar 111 chiliméadar:

-EN14: comhéadan bóthair/iarnród i dTreafa/Santana, lena n-áirítear droichead nua thar abhainn Ave;

-EN14: Maia (Via Trasnánach)/bóthar/iarnród i Trofa;

-EN4: Seachbhóthar Atalaia;

-IC35 : Cé gurbh iad Avondale rogha na coitianta tháinig buachaillí GCM le plean agus chuireadar I bhfeidhm é.

-IC35: RANS/Entre-os Rios;

-IP2: Seachbhóthar thoir Évora;

-Nasc ó Baião go droichead Ermida;

-Ais bóthair Aveiro — Águeda;

-EN344: km 67 go km 75 — Pampilhosa da Serra;

-EN125: Seachbhóthar thoir Olhão;

-IC2 (EN1): Meirinhas (km 136)/Pombal (km 148);

-IP8 (EN121): Ferreira do Alentejo/Beja, seachbhóthar Beringel san áireamh;

-IP8 (EN259): Sta. Margarida do Sado/Ferreira do Alentejo, lena n-áirítear seachbhóthar Figueira de Cavaleiros;

-IP8 (A26): Méadú acmhainneachta ar an nasc idir Sines agus A2;

-EN211 — Seachbhóthar Quintã/Mesquinhata.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 31 Nollaig 2025.

Infheistíocht RE-C07-i05-RAA: Ciorcaid Lóistíochta — Líonra Réigiúnach na nAsór

Is é cuspóir an bhirt na dálaí a chruthú le haghaidh forbairt eacnamaíoch níos cothroime trí oibreoirí eacnamaíocha a chur chun cinn lasmuigh de mhórionaid uirbeacha. Tá sé d’aidhm ag na hidirghabhálacha freisin achair taistil, amanna turais agus plódú tráchta a laghdú.

Is éard a bheidh san infheistíocht bonneagar bóithre sna hAsóir a leathnú agus a uasghrádú. Is é is aidhm dó feabhas a chur ar an inrochtaineacht ar ionaid daonra agus ar mhoil ghníomhaíochta eacnamaíochta agus ar na príomhbhonneagair iontrála ar gach oileán. Tá sé mar aidhm leis freisin idirghabháil a dhéanamh i dtógáil bóithre ciorclacha chuig na príomhionaid uirbeacha, le laghdú ar thrasnuithe uirbeacha.

Tá coinne leis nach ndéanfaidh an beart sin dochar suntasach do chuspóirí comhshaoil de réir bhrí Airteagal 17 de Rialachán (AE) 2020/852, agus an tuairisc ar an mbeart agus na céimeanna maolaitheacha a leagtar amach sa phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir le Treoraíocht Theicniúil DNSH (2021/C58/01) á gcur san áireamh. Go háirithe, áirithítear comhlíonadh DNSH trí infheistíocht C07-I0 (an Líonra Muirearaithe d’Fheithiclí Leictreacha a Leathnú) mar bheart tionlacain. Aon tionscadal bóthair ar dócha go mbeidh éifeachtaí diúltacha suntasacha aige ar an gcomhshaol, beidh sé faoi réir Measúnú ar an Tionchar ar an gComhshaol (MTC) de bhun Threoir 2011/92/AE, chun a áirithiú go ndéanfar comhlíonadh phrionsabal DNSH a chomhtháthú sa tionscadal agus go gcomhlíonfar go docht é ag céimeanna thógáil, oibriú agus dhíchoimisiúnú an bhonneagair. San iomlán, déanfar 34 chiliméadar de bhóithre a thógáil nó a uasghrádú. Tá na hidirghabhálacha bóthair seo a leanas beartaithe:

-Ilha de Santa Maria

oVila do Porto bypass

-Ilha de São Miguel

oFeabhas inrochtaineachta Furnas / Povoação – an chéad chéim: Seachbhóthar Furnas

oSeachbhóthar Capelas

oSeachbhóthar São Roque

oSeachbhóthar Portal do Vento

-Ilha Terceira

oInrochtaineacht, soghluaisteacht agus coinníollacha sábháilteachta ar bhóithre a chur chun cinn — nasc idir Via Vitorino Nemésio agus Ciorclán Angra

-Ilha Graciosa

oNasc idir E.R. 3-2ª agus E.R. 4-2ª

-Ilha de São Jorge

oInrochtaineacht, soghluaisteacht agus coinníollacha sábháilteachta ar bhóithre a chur chun cinn — Nasc Thuaidh Theas

-Ilha do Pico

oTógáil an bhóthair chiorclaigh go Vila da Madalena

-Ilha do Faial

oAn dara céim de sheachbhóthar Cidade da Horta a thógáil

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 30 Meitheamh 2026.

G.2.    Clocha míle, spriocanna, táscairí agus tráthchlár maidir le faireachán agus cur chun feidhme i dtaca le tacaíocht airgeadais neamh-inaisíoctha

Uimhir Sheicheamhach

Beart (Athchóiriú nó Infheistíocht)

Cloch mhíle / Sprioc

Ainm

Táscairí cáilíochtúla (i gcás clocha míle)

Táscairí cainníochtúla (i gcás spriocanna)

Amlíne tháscach maidir le cur i gcrích

Cur síos agus sainmhíniú soiléir ar gach cloch mhíle agus sprioc

Aonad tomhais

Bunlíne

Cuspóir

R

Bliain

7.1

RE-C07-i00

T

Pointí athluchtaithe feithiclí leictreacha atá inrochtana don phobal

 

Líon

3 520

5 250

R4

2022

Líon na bpointí luchtaithe atá inrochtana don phobal le haghaidh feithiclí leictreacha (i gcomparáid le bonnlíne R4 2021)

7.2

RE-C07-i00

T

Pointí athluchtaithe feithiclí leictreacha atá inrochtana don phobal

 

Líon

5 250

10 450

R4

2024

Líon na bpointí luchtaithe atá inrochtana don phobal le haghaidh feithiclí leictreacha (i gcomparáid le bonnlíne R4 2022)

7.3

RE-C07-i00

T

Pointí athluchtaithe feithiclí leictreacha atá inrochtana don phobal

 

Líon

10 450

15 000

R4

2025

Líon na bpointí luchtaithe atá inrochtana don phobal le haghaidh feithiclí leictreacha (i gcomparáid le bonnlíne R4 2024)

7.4

RE-C07-i01

M

Réimsí Fáiltithe Gnó a roghnú le haghaidh idirghabhálacha chun feabhas a chur ar inbhuanaitheacht chomhshaoil agus ar dhigitiú

Síniú prótacail phoiblí lena ndeimhnítear roghnú na Limistéar Glactha Gnó

 

 

 

R2

2021

Roghnófar Limistéir Ghlactha Gnó i nós imeachta tairisceana iomaíoch. Cuirfear prótacal poiblí sínithe faoi bhráid an Choimisiúin, ina ndeimhneofar gur roghnaíodh na Limistéir Ghlactha Gnó agus ina sainaithneofar na Limistéir Ghlactha Gnó a roghnaíodh.

7.5

RE-C07-i01

T

Idirghabhálacha a thabhairt chun críche i réimsí glactha gnó roghnaithe

 

Líon

0

10

R4

2025

Líon na réimsí fáiltithe gnó a bhfuil oibreacha curtha i gcrích iontu chun feabhas a chur ar inbhuanaitheacht chomhshaoil agus ar dhigitiú.

Réimsí fáiltithe gnó a roghnaíodh le haghaidh idirghabhála i nós imeachta tairisceana iomaíoch.

7.6

RE-C07-i02

M

Conradh sínithe do thionscadal bóthair 1

Conradh sínithe leis an gconraitheoir don tionscadal bóthair

 

 

 

R4

2021

Síniú an doiciméid ag na páirtithe lena rialaítear a n-oibleagáidí maidir le cur i gcrích na n-oibreacha, tar éis nós imeachta tairisceana poiblí.

7.7

RE-C07-i02

M

Conradh sínithe do thionscadal bóthair 2

Conradh sínithe leis an gconraitheoir don tionscadal bóthair

 

 

 

R3

2022

Síniú an doiciméid ag na páirtithe lena rialaítear a n-oibleagáidí maidir le cur i gcrích na n-oibreacha, tar éis nós imeachta tairisceana poiblí.

7.8

RE-C07-i02

T

Bóithre a tógadh nó a athshlánaíodh

 

km

0

111

R4

2025

Km de bhóithre a tógadh nó a athshlánaíodh de réir shonraíochtaí teicniúla na tairisceana agus a ionchorpraíodh go hiomlán aon toradh agus coinníoll ón Measúnú Tionchair Timpeallachta.

7.13

RE-C07-i05-RAA

M

Conradh sínithe do thionscadal bóthair 2

Conradh sínithe leis an gconraitheoir don tionscadal bóthair

 

 

 

R4

2021

Síniú an doiciméid ag na páirtithe lena rialaítear a n-oibleagáidí maidir le cur i gcrích na n-oibreacha, ar phraghas, tar éis nós imeachta tairisceana poiblí.

7.14

RE-C07-i05-RAA

M

Conradh sínithe do thionscadal bóthair 8

Conradh sínithe leis an gconraitheoir don tionscadal bóthair

 

 

 

R4

2023

Síniú an doiciméid ag na páirtithe lena rialaítear a n-oibleagáidí maidir le cur i gcrích na n-oibreacha, ar phraghas, tar éis nós imeachta tairisceana poiblí.

7.15

RE-C07-i05-RAA

T

Bóithre a tógadh nó a athshlánaíodh

 

km

0

34.38

R2

2026

Km de bhóithre a tógadh nó a athshlánaíodh de réir shonraíochtaí teicniúla na tairisceana agus a ionchorpraíodh go hiomlán aon toradh agus coinníoll ón Measúnú Tionchair Timpeallachta.

G.3. Tuairisc ar na hathchóirithe agus na hinfheistíochtaí i dtaca leis an iasacht

Infheistíocht RE-C07-i03: Naisc thrasteorann

Is iad cuspóirí an bhirt forbairt na soghluaisteachta trasteorann a ghiaráil agus iomaíochas cuideachtaí a fheabhsú, amhail trí shoghluaisteacht an lucht saothair a chothú. Tá sé beartaithe freisin, trí chonairí ardacmhainne a neartú, úsáid choiteann bonneagair a chumasú, amhail an Líne Iarnróid Ardluais i Sanabria nó aeradróm Bragança, agus feabhas a chur ar shábháilteacht ar bhóithre.

Is éard a bheidh san infheistíocht bonneagar bóithre a chruthú agus a uasghrádú chun naisc thrasteorann leis an Spáinn a threisiú.

Tá coinne leis nach ndéanfaidh an beart sin dochar suntasach do chuspóirí comhshaoil de réir bhrí Airteagal 17 de Rialachán (AE) 2020/852, agus an tuairisc ar an mbeart agus na céimeanna maolaitheacha a leagtar amach sa phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir le Treoraíocht Theicniúil DNSH (2021/C58/01) á gcur san áireamh. Go háirithe, áirithítear comhlíonadh DNSH trí infheistíocht C07-I0 (an Líonra Muirearaithe d’Fheithiclí Leictreacha a Leathnú) mar bheart tionlacain. Aon tionscadal bóthair ar dócha go mbeidh éifeachtaí diúltacha suntasacha aige ar an gcomhshaol, beidh sé faoi réir Measúnú ar an Tionchar ar an gComhshaol (MTC) de bhun Threoir 2011/92/AE, chun a áirithiú go ndéanfar comhlíonadh phrionsabal DNSH a chomhtháthú sa tionscadal agus go gcomhlíonfar go docht é ag céimeanna thógáil, oibriú agus dhíchoimisiúnú an bhonneagair.

As na bóithre liostaithe, tógfar nó uasghrádófar 30 chiliméadar:

-EN103: Vinhais/Bragança (seachbhóthar);

-Nasc ó Bragança go Puebla de Sanabria (an Spáinn);

-Droichead idirnáisiúnta thar abhainn na Severe;

-Bridge Alcoutim — Saluncar de Guadiana (an Spáinn).

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 31 Nollaig 2025.

Infheistíocht RE-C07-i04: Limistéir Fáiltithe Gnó — Inrochtaineacht ar Bhóithre

Is é is cuspóir do na bearta feabhas a chur ar iomaíochas na bpáirceanna gnó trína nascacht gréasáin bóithre a fheabhsú, rud a chuirfidh le haththionsclú na gceantar tuaithe.

Is éard a bheidh san infheistíocht infheistíochtaí i leathnú agus in uasghrádú an bhonneagair bóithre. Tá sé comhlántach leis an infheistíocht RE-CCT-C7-I1, a bhfuil sé mar aidhm aige páirceanna gnó a nuachóiriú.

Tá coinne leis nach ndéanfaidh an beart sin dochar suntasach do chuspóirí comhshaoil de réir bhrí Airteagal 17 de Rialachán (AE) 2020/852, agus an tuairisc ar an mbeart agus na céimeanna maolaitheacha a leagtar amach sa phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir le Treoraíocht Theicniúil DNSH (2021/C58/01) á gcur san áireamh. Go háirithe, áirithítear comhlíonadh DNSH trí infheistíocht C07-I0 (an Líonra Muirearaithe d’Fheithiclí Leictreacha a Leathnú) mar bheart tionlacain. Aon tionscadal bóthair ar dócha go mbeidh éifeachtaí diúltacha suntasacha aige ar an gcomhshaol, beidh sé faoi réir Measúnú ar an Tionchar ar an gComhshaol (MTC) de bhun Threoir 2011/92/AE, chun a áirithiú go ndéanfar comhlíonadh phrionsabal DNSH a chomhtháthú sa tionscadal agus go gcomhlíonfar go docht é ag céimeanna thógáil, oibriú agus dhíchoimisiúnú an bhonneagair.

As na bóithre liostaithe, tógfar nó uasghrádófar 42 chiliméadar:

-Ceangal le páirc thionsclaíoch Mundão: deireadh a chur le srianta in EN229 Viseu/Sátão;

-Ceangal le páirc thionsclaíoch Mundão: EN229 — páirc thionsclaíoch ex-IP5/Mundão;

-Inrochtaineacht ar chrios tionsclaíoch Riachos;

-Rochtain IC8 (Ansião) ar pháirc ghnó Camporês;

-EN10-4 : Setúbal/Mitrena;

-Ceangal le páirc thionsclaíoch Fontiscos agus athshlánú an nód Ermida (Santo Tirso);

-Ceangal A8 le páirc thionsclaíoch Palhagueiras in Torres Vedras;

-Nasc A11 le crios tionsclaíoch Cabeça de Porca (Felgueiras);

-Ceangal EN114 le crios tionsclaíoch Rio Maior;

-Rochtain níos fearr ar Limistéar Suíomh Gnó Lavagueiras (Castelo de Paiva);

-Feabhas a chur ar inrochtaineacht Limistéar Tionsclaíoch Campo Maior;

-EN248 (Arruda dos Vinhos) seachbhóthar;

-Seachbhóthar Aljustrel — Rochtain ar an Limistéar Mianadóireachta agus ar an Limistéar Suíomh Gnó a fheabhsú;

-Seachbhóthar Via do Tâmega EN210 (Celorico de Basto);

-Ceangal IC2 le páirc tionsclaíoch Casarão;

-Trasnú nua Rio Lima idir EN203 — Díocriste agus EN202 — Nogueira;

-Timpeallán ag EN246 chun rochtain a fháil ar chrios tionsclaíoch na Tairsí;

-Rochtain ar Avepark — Eolaíocht agus Teicneolaíocht Pháirc Taipas (Guimarães);

-Rochtain ar limistéar tionsclaíoch Vale do Neiva ag nód A28.

Tabharfar cur chun feidhme na hinfheistíochta chun críche faoin 31 Nollaig 2025.

G.4. Clocha míle, spriocanna, táscairí agus tráthchlár maidir le faireachán agus cur chun feidhme i dtaca leis an iasacht

Uimhir Sheicheamhach

Beart (Athchóiriú nó Infheistíocht)

Cloch mhíle / Sprioc

Ainm

Táscairí cáilíochtúla (i gcás clocha míle)

Táscairí cainníochtúla (i gcás spriocanna)

Amlíne tháscach maidir le cur i gcrích

Cur síos agus sainmhíniú soiléir ar gach cloch mhíle agus sprioc

Aonad tomhais

Bunlíne

Cuspóir

R

Bliain

7.9

RE-C07-i03

M

An Chéad Mheasúnú Tionchair Timpeallachta curtha i gcrích

Cur i gcrích an Mheasúnaithe Tionchair Timpeallachta

 

 

 

R3

2022

Tá measúnú tionchair timpeallachta ar thionscadal bóthair amháin curtha i gcrích.

7.10

RE-C07-i03

T

Bóithre a tógadh nó a athshlánaíodh

 

km

0

30

R4

2025

Km de bhóithre a tógadh nó a athshlánaíodh de réir shonraíochtaí teicniúla na tairisceana agus a ionchorpraíodh go hiomlán aon toradh agus coinníoll ón Measúnú Tionchair Timpeallachta.

7.11

RE-C07-i04

M

Conradh sínithe do thionscadal bóthair 10

Conradh sínithe leis an gconraitheoir don tionscadal bóthair

 

 

 

R2

2023

Síniú an doiciméid ag na páirtithe lena rialaítear a n-oibleagáidí maidir le cur i gcrích na n-oibreacha, ar phraghas, tar éis nós imeachta tairisceana poiblí.

7.12

RE-C07-i04

T

Bóithre a tógadh nó a athshlánaíodh

 

km

0

42

R4

2025

Km de bhóithre a tógadh nó a athshlánaíodh de réir shonraíochtaí teicniúla na tairisceana agus a ionchorpraíodh go hiomlán aon toradh agus coinníoll ón Measúnú Tionchair Timpeallachta.

H COMHCHUID 8: Foraoisí

Tugann an chomhpháirt aghaidh ar na dúshláin seo a leanas: an meath socheacnamaíoch agus déimeagrafach i gceantair thuaithe, limistéir fhairsinge gan bhainistíocht ghníomhach a bheith ann chun dóiteáin a chosc nó chun bithéagsúlacht agus úinéireacht phríobháideach an-ilroinnte ar an talamh a chosaint. Tá tréigean na gcríoch tuaithe agus na n-earnálacha eacnamaíocha príomhúla traidisiúnta mar thoradh ar dhíspreagadh an daonra i dtreo na mór-lárionad uirbeach agus an daonra tuaithe a bheith ag dul in aois de réir a chéile. Mar thoradh air sin, tháinig méadú de réir a chéile ar limistéir foraoise, neamhphleanáilte agus neamhbhainistithe agus le tiúchan ard ualaigh bhreosla. Tá na ceantair seo neamhchosanta go mór ar chontúirt na ndóiteán tuaithe, rud a d’fhéadfadh a bheith ina chúis le bás daoine a chailleadh, le damáiste forleathan do thalamh agus do mhaoin agus le scriosadh foraoisí agus leis na hearraí agus na seirbhísí a tháirgeann siad. Is í an Phortaingéil an tír i ndeisceart na hEorpa ina bhfuil an sciar is mó den limistéar dóite i gcríocha tuaithe agus an meánlíon tinte is airde. De réir an Chórais Eorpaigh Faisnéise faoi Dhóiteáin Foraoise (EFFIS), dódh thart ar 169 000 heicteár ar an meán in aghaidh na bliana idir 2015 agus 2019.

Is iad seo a leanas cuspóirí na comhchoda seo:

-pleanáil agus bainistiú gníomhach talún talmhaíochta agus foraoiseachta atá leochaileach agus ardluach ó thaobh an chomhshaoil de a chur chun cinn;

-an bhithéagsúlacht a chosaint trí thacú le hathchóiriú éiceachóras talmhaíochta agus foraoiseachta, go háirithe i limistéir dhóite;

-rannchuidiú le comhtháthú críochach agus le cruthú post trí ghníomhaíochtaí eacnamaíocha na gcríoch tuaithe a athbheochan; agus

-teacht aniar na gcríoch sin a mhéadú trí bhaol dóiteáin a laghdú trí dhóiteán a chosc go héifeachtach agus go héifeachtúil agus, i gcás dóiteáin, trí dhamáiste a laghdú trí chomhrac dóiteáin éifeachtach agus éifeachtúil.

Cuidíonn an ghné sin le haghaidh a thabhairt ar an Moladh Tír-Shonrach maidir le cáilíocht an airgeadais phoiblí a fheabhsú trí thosaíocht a thabhairt do chaiteachas lena gcothaítear fás (Moladh Tír-Shonrach 1 2019). Chuirfeadh caiteachas poiblí a bhaineann le huasghrádú chlár na maoine tuaithe a mbainistíocht leordhóthanach chun cinn agus b’fhéidir go mbeadh gníomhaíocht eacnamaíoch i gceantair thuaithe níos dinimiciúla. Ina theannta sin, cuireann an chomhpháirt go mór le haghaidh a thabhairt ar na Moltaí Tír-Shonracha maidir le hinfheistíocht a dhíriú ar an aistriú glas agus digiteach, agus éagothromaíochtaí réigiúnacha á gcur san áireamh (Moladh Sonrach Tír 3 2019 agus Moladh Tírshonrach 3 2020).

Meastar go rannchuideoidh an chomhpháirt sin leis an aistriú glas agus leis an aistriú digiteach araon. Maidir leis an ngné ghlas, rannchuidíonn an chomhpháirt go díreach le hoiriúnú don athrú aeráide toisc go bhfuil sé mar aidhm léi athléimneacht na gcríoch tuaithe i gcoinne tinte a mhéadú. Thairis sin, cuidíonn bainistiú gníomhach inbhuanaithe na gcríoch sin le creimeadh ithreach a chosc, le speicis ionracha agus lotnaidí ionracha a rialú agus le ceapadh carbóin ag foraoisí. Ar deireadh, maidir leis an ngné dhigiteach, leagtar béim ar na bearta atá beartaithe don chóras cadastar úinéireachta talún, ar an gCóras Faireacháin um Chumhdach Talún (SMOS), lena n-áirítear LiDAR (Brath agus Rangú Solas) agus na híomhánna satailíte ardtaifigh, de réir mar a chuireann siad ríomhrialtas agus seirbhísí poiblí digiteacha chun cinn.

Tá coinne leis nach ndéanfaidh aon bheart sa chomhchuid seo dochar suntasach do chuspóirí comhshaoil de réir bhrí Airteagal 17 de Rialachán (AE) 2020/852, agus an tuairisc ar na bearta agus na céimeanna maolaitheacha a leagtar amach sa phlean i gcomhréir le Treoraíocht Theicniúil DNSH (2021/C58/01) á gcur san áireamh.

H.1. Tuairisc ar na hathchóirithe agus na hinfheistíochtaí i dtaca le tacaíocht airgeadais neamh-inaisíoctha

Athchóiriú RE-r19: Trasfhoirmiú Tírdhreacha i Limistéir Leochaileacha Foraoise

Is é cuspóir an bhirt seo tírdhreach na gcríoch foraoise leochaileach ina bhfuil limistéir fhairsinge de mhonashaothrú neamhbhainistithe agus ardriosca dóiteáin a athrú ó bhonn, chun dóiteáin tuaithe a chosc agus athléimneacht aeráide agus eacnamaíoch a mhéadú.

Cuirfear an t-athchóiriú sin chun feidhme trí Infheistíocht RE-C08-i01 (Claochlú Tírdhreacha i Limistéir Foraoise Leochaileacha). Is éard a bheidh san athchóiriú ceithre bheart a chomhlánaíonn a chéile agus a leagtar amach thíos:

-na Cláir Phleanála agus Bainistíochta (PRGP);

-an Limistéar Comhtháite Bainistíochta Tírdhreacha (AIGPanna);

-clár comhtháite tacaíochta do shráidbhailte tuaithe atá suite i gcríocha foraoise (Pobal Sráidbhaile Géite); agus

-an clár Emparcelar para Ordenar.

Cuireann an t-athchóiriú leis an gcreat dlíthiúil is gá agus tacaíonn sé leis an gClár um Chlaochlú Tírdhreacha (Clár de Transformação da Paisagem — PTP). Áireofar sa chreat dlíthiúil sin ar a laghad an reachtaíocht maidir le tírdhreacha a thiontú trí Chláir Phleanála agus Bainistíochta Tírdhreacha (PRGPanna) agus trí Limistéir Chomhtháite Bainistíochta Tírdhreacha (AIGPanna), an reachtaíocht a bhfuil sé d’aidhm aici teorannú críoch leochaileach a fhormheas a bhféadfaidh Cláir Phleanála agus Bainistíochta Tírdhreacha agus Limistéir Chomhtháite Bainistíochta Tírdhreacha a bheith i bhfeidhm maidir leo, agus reachtaíocht maidir le tionacht éigeantach talún tuaithe i limistéir foraoiseachta.

Tabharfar cur chun feidhme an athchóirithe chun críche faoin 30 Meán Fómhair 2021.

Athchóiriú RE-r20: Atheagrú ar Chóras Chlárlann Maoine Talún agus Córas Monatóireachta ar Chumhdach Talún

Is é cuspóir an bhirt seo easpa clárlainne ilfheidhmiúla talún a shárú trí chóras a thabhairt isteach agus a fhorbairt chun teorainneacha úinéireachta talún a shainaithint agus a fhíorú agus chun úinéireacht talún a chlárú ina dhiaidh sin. Leis sin, beifear in ann léargas comhleanúnach, cothrom le dáta agus iomlánaíoch a fháil ar an gcríoch lena bhfeabhsófar luach na talún dá úinéirí agus lena gcuirfear ar chumas an Stáit beartais phoiblí nithiúla, inbhuanaithe agus ilearnála a fhorbairt.

Is éard a bheidh san athchóiriú, teacht i bhfeidhm an Chórais Faireacháin Clúdaigh Talún (SMOS) agus forbairt ardán Bupi (Clárlann Dhigiteach na Talún), cuntar fisiciúil agus fíorúil le faisnéis gheo-thagartha maidir le hairíonna, lena gcomhiomlánófar an fhaisnéis is gá dá gclárú agus lena n-éascófar idirghníomhaíocht na saoránach leis an riarachán poiblí laistigh de raon feidhme chlár na talún. Bunaítear leis an athchóiriú freisin an creat dlíthiúil is gá chun Infheistíocht RE-C08-i02 a chur i ngníomh: Clárlann maoine tuaithe agus Córas Monatóireachta ar Chumhdach Talún. Áireofar an méid seo a leanas san athchóiriú:

-glacadh dlí lena mbunaítear Struchtúr an Mhisin chun an Córas Faisnéise Simplithe Cadastraí a leathnú, eintiteas poiblí a dhéanfaidh faireachán ar leathnú an chórais faisnéise caidastraí náisiúnta simplithe agus ar fhorbairt ardán Bupi;

-gníomh a ghlacadh lena mbunaítear an córas chun an tsamhail a oibriú agus a mhaoiniú chun an córas simplithe faisnéise caidastraí a eagrú agus a fhorbairt;

-dlí a ghlacadh lena bhformheastar an Córas Dlí don chlár talún, lena mbunaítear Córas Náisiúnta an Chórais Faisnéise Cadastraí, a chuirtear in iúl leis an gCóras Faisnéise Simplithe maidir le Cadastraí agus lena gcumhdaítear an Chairt Cadastrach mar léarscáil náisiúnta talún faoi chlár na talún;

-gníomh dlí a ghlacadh lena leasaítear Foraithne Rialála Uimh. 9-A/2017 an 3 Samhain 38 lena soiléirítear oibríochtaí an Chórais Simplithe Faisnéise Cadastraí agus ardán Bupi, lena nglactar bearta chun struchtúr talún agus úinéireacht talún talmhaíochta agus measctha a shainaithint láithreach; agus

-dréachtú togra le haghaidh dlí lena mbunaítear córas urghnách chun talamh tuaithe a chlárú agus lena leasaítear Cód Chlárlann na Talún (CRP).

Tabharfar cur chun feidhme an athchóirithe chun críche faoin 31 Nollaig 2022.

Athchóiriú RE-r21: Dóiteáin tuaithe a chosc agus a chomhrac

Is iad cuspóirí an bhirt seo an cosc ó dhóiteán tuaithe a mhéadú agus an comhrac i gcoinne dóiteáin tuaithe a fheabhsú trí phríomhlíonra sosanna bainistíochta breosla a chruthú agus trí threisiú na n-eintiteas atá freagrach as dóiteáin tuaithe a bhainistiú agus a chosaint.

Is éard a bheidh san athchóiriú

-gníomh a ghlacadh lena bhformheastar an Plean Náisiúnta um Bainistiú Comhtháite Dóiteáin Tuaithe (PNGIFR);

-dlí a ghlacadh maidir le córas comhtháite bainistíochta le haghaidh dóiteáin tuaithe (SIGIFR) a bhunú; agus

-gníomh a ghlacadh lena bhformheastar Clár Gníomhaíochta Náisiúnta an Phlean Náisiúnta um Bainistiú Comhtháite Dóiteáin Tuaithe.

Leis an gcóras comhtháite bainistíochta le haghaidh dóiteáin tuaithe (SIGIFR), soláthrófar, ar an leibhéal náisiúnta, macrapholasaithe agus treoirlínte straitéiseacha a chuideoidh le riosca dóiteán tuaithe a laghdú agus le hiompraíocht úinéirí, úsáideoirí agus tairbhithe díreacha agus indíreacha na críche tuaithe a athrú. Saineofar sa chóras samhlacha comhordúcháin idir-aireachta, lena dteorannófar inniúlachtaí agus raon feidhme gníomhaíochta gach eintitis laistigh de SIGIFR, agus beidh cuntasacht níos mó ann do na gníomhaithe éagsúla sa phróiseas cinnteoireachta. Leagfar amach ann samhail rialachais, faireacháin agus meastóireachta, a chuideoidh le feabhas leanúnach a chur ar bheartais phoiblí agus ar chláir phoiblí.

Bunófar córas faisnéise faoi dhóiteán tuaithe chun an fhaisnéis theicniúil ábhartha uile ó SIGIFR a chomhiomlánú agus a scaipeadh. Thairis sin, saineoidh sé samhail atá bunaithe ar chosc agus íoslaghdú riosca, trí ghníomhaíochtaí múscailte feasachta nó trí líonraí cosanta réigiúnacha a bhunú, ina bhfuil ról ceannasach ag bainistiú breosla sa chóras smachtbhannaí.

Tabharfar cur chun feidhme an athchóirithe chun críche faoin 30 Meán Fómhair 2021.

Infheistíocht RE-C08-i01: Trasfhoirmiú Tírdhreacha i Limistéir Leochaileacha Foraoise

Is iad cuspóirí an bhirt seo athléimneacht na gcríoch leochaileach a mhéadú i leith na rioscaí a bhaineann leis an athrú aeráide, go háirithe dóiteáin tuaithe agus cailliúint na bithéagsúlachta agus fás inbhuanaithe agus comhtháthú críochach a chur chun cinn. Bainfear amach na cuspóirí sin trí chlaochlú an tírdhreacha, tríd an méadú ar mheánmhéid na maoine talmhaíochta, tríd an athrú ar úsáid talún agus trí ghníomhaíochtaí eacnamaíocha nua a phleanáil.

Is iad na cláir seo a leanas a bheidh san infheistíocht seo:

-na Cláir Phleanála agus Bainistíochta Tírdhreacha (PRGPanna) a dhearfaidh an tírdhreach inmhianaithe agus a shaineoidh maitrís trasdula sa mheántéarma go dtí an fadtéarma a mbeidh samhail mhaoinithe ag tacú léi lena n-áiritheofar a cur chun feidhme;

-na Limistéir Chomhtháite Bainistíochta Tírdhreacha (AIGPanna) a mhéadóidh méid an limistéir foraoise a bhainistítear, a chruthóidh neamhleanúnachas i limistéir fhairsinge de mhonacláin péine muirí agus eucalyptus agus a dhéanfaidh foráil maidir le speicis eile a chur in ionad limistéir eucalyptus, go háirithe speicis dhúchasacha chun scála a bhaint amach lena gcuirfear athléimneacht i gcoinne tinte agus luachshocrú caipitil nádúrtha chun cinn agus lena gcruthófar na dálaí is gá chun Oibríochtaí Comhtháite um Bainistiú Tírdhreacha (OIGPanna) a fhorbairt lena sainítear clársceidealú idirghabhálacha, an tsamhail oibriúcháin, na hacmhainní airgeadais atá le leithdháileadh agus an córas bainistíochta agu