(1)

Tá roinnt leasuithe le déanamh ar Threoir 2011/98/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (4). Ar mhaithe le soiléireacht, ba cheart an Treoir sin a athmhúnlú.

(2)

Ba cheart don Aontas a áirithiú go gcaithfear go cothrom le náisiúnaigh tríú tír ar a bhfuil cónaí dleathach i gcríoch na mBallstát agus ba cheart é a bheith d’aidhm ag beartas lánpháirtíochta níos láidre go dtabharfaí do na náisiúnaigh tríú tír sin cearta agus oibleagáidí atá inchomparáide leo sin atá ag saoránaigh an Aontais.

(3)

Le forálacha maidir le nós imeachta um iarratas aonair as a dtagann comhtheideal a chuireann ceadanna cónaithe agus ceadanna oibre araon in aon ghníomh riaracháin amháin, cuideofar leis na rialacha atá infheidhme faoi láthair sna Ballstáit a shimpliú agus a chomhchuibhiú.

(4)

Chun teacht isteach ina gcríoch den chéaduair a cheadú, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann cead aonair nó, i gcás nach n-eisíonn siad ceadanna aonair ach amháin tar éis teacht isteach, víosa a eisiúint. Ba cheart do na Ballstáit ceadanna aonair nó víosaí den sórt sin a eisiúint go tráthúil.

(5)

Ba cheart tacar rialacha a leagan síos sa Treoir seo lena rialaítear an nós imeachta chun an t-iarratas ar chead aonair a scrúdú. Ba cheart an nós imeachta sin a bheith éifeachtach agus inbhainistithe, agus gnáthualach oibre chórais riaracháin na mBallstát á chur san áireamh, agus ba cheart é a bheith trédhearcach, cothrom agus neamh-idirdhealaitheach, chun deimhneacht dhlíthiúil iomchuí a thabhairt dóibh siúd lena mbaineann laistigh de thréimhse ama réasúnta.

(6)

Le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta, a fógraíodh an 17 Samhain 2017 in Göteborg, bunaítear sraith prionsabal chun bheith mar threoir i dtreo comhdheiseanna, rochtain ar an margadh saothair, dálaí oibre cothroma agus cosaint shóisialta agus cuimsiú sóisialta a áirithiú. Tá an t-athbhreithniú ar Threoir 2011/98/AE mar chuid den phacáiste beart ‘Scileanna agus tallann’ a moladh mar obair leantach ar theachtaireacht ón gCoimisiún an 23 Meán Fómhair 2020 dar teideal on a New Pact on Migration and Asylum [maidir le Comhshocrú Nua maidir le hImirce agus Tearmann]. Chomh maith leis sin, tá an t-athbhreithniú sin mar cheann de ghnéithe theachtaireacht ón gCoimisiún an 4 Márta 2021 dar teideal The European Pillar of Social Rights Action Plan [Plean Gníomhaíochta um Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta].

(7)

Ba cheart forálacha na Treorach seo a bheith gan dochar d’inniúlacht na mBallstát rialáil a dhéanamh ar na ceanglais maidir le cead aonair a eisiúint chun críche oibre. Leis an Treoir seo, níor cheart difear a dhéanamh do cheart na mBallstát i gcomhréir le hAirteagal 79(5) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE). Ar an mbonn sin, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann iarratas ar chead aonair a mheas mar iarratas neamh-inghlactha nó diúltú dó.

(8)

Ba cheart conarthaí agus caidrimh fostaíochta idir náisiúnaigh tríú tír agus fostóirí a chumhdach leis an Treoir seo. I gcás ina gceadaítear, le dlí náisiúnta Ballstáit, náisiúnaigh tríú tír a ligean isteach trí ghníomhaireachtaí oibre sealadaí atá bunaithe ar a chríoch agus a bhfuil caidreamh fostaíochta acu leis an oibrí, níor cheart náisiúnaigh tríú tír den sórt sin a eisiamh ó raon feidhme na Treorach seo. Ba cheart an fheidhm chéanna a bheith ag gach foráil den Treoir seo a bhaineann le fostóirí maidir le gníomhaireachtaí den sórt sin.

(9)

Níor cheart náisiúnaigh tríú tír atá ar postú a chumhdach leis an Treoir seo. Leis sin, níor cheart cosc a chur ar náisiúnaigh tríú tír ar a bhfuil cónaí dleathach agus atá ag obair go dleathach i mBallstát agus atá ar postú i mBallstát eile leanúint den chóir chomhionann a fháil i ndáil le náisiúnaigh an Bhallstáit tionscnaimh fad a mhaireann tréimhse a bpostaithe, i ndáil leis na téarmaí agus coinníollacha fostaíochta sin nach ndéanann cur i bhfeidhm Threoir 96/71/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (5) difear dóibh.

(10)

Náisiúnaigh tríú tír ar tairbhithe de chosaint iad i gcomhréir leis an dlí náisiúnta, le hoibleagáidí idirnáisiúnta nó le cleachtas Ballstáit, níor cheart iad a chumhdach leis an Treoir seo, cé is moite de Chaibidil III, ar cheart feidhm a bheith aici más rud é, i gcomhréir leis an dlí náisiúnta, go gceadaítear do na náisiúnaigh tríú tír sin obair a dhéanamh agus go ndéanann siad amhlaidh nó go ndearna siad amhlaidh.

(11)

Náisiúnaigh tríú tír a bhfuil stádas mar chónaitheoirí fadtéarmacha bainte amach acu i gcomhréir le Treoir 2003/109/CE ón gComhairle (6), níor cheart iad a chumhdach leis an Treoir seo i bhfianaise an stádais níos pribhléidí atá acu go domhanda agus chineál sonrach an cheada cónaithe atá acu, is é sin ‘cónaitheoir fadtéarmach de chuid an Aontais’.

(12)

Náisiúnaigh tríú tír a ligeadh isteach i gcríoch Ballstáit chun obair a dhéanamh ar bhonn séasúrach agus a bhfuil iarratas déanta acu ar ligean isteach nó a ligeadh isteach i gcríoch Ballstáit i gcomhréir le Treoir 2014/36/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (7), níor cheart iad a chumhdach leis an Treoir seo toisc go dtagann siad faoi raon feidhme Threoir 2014/36/AE, lena mbunaítear córas sonrach.

(13)

An oibleagáid atá ar na Ballstáit a chinneadh an ndéanfaidh an náisiúnach tríú tír nó fostóir an náisiúnaigh tríú tír sin an t-iarratas a chur isteach, ba cheart an oibleagáid sin a bheith gan dochar d’aon socrú lena gceanglaítear páirt a bheith ag an mbeirt acu sa nós imeachta. Ba cheart do na Ballstáit iarratais ar chead aonair a bhreithniú agus a scrúdú i gcás ina bhfuil cónaí ar an náisiúnach tríú tír lasmuigh de chríoch an Bhallstáit ar mian leis an náisiúnach tríú tír sin a bheith ligthe isteach ann, nó i gcás ina bhfuil cónaí ar an náisiúnach tríú tír sin cheana ar chríoch an Bhallstáit sin mar shealbhóir ceada bhailí cónaithe arna eisiúint ag an mBallstát sin i gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 1030/2002 ón gComhairle (8). Ba cheart an rogha a bheith ag na Ballstáit freisin glacadh le hiarratais arna gcur isteach ag náisiúnaigh tríú tír eile atá i láthair go dleathach ar a gcríoch.

(14)

Forálacha na Treorach seo maidir leis an nós imeachta um iarratas aonair agus maidir leis an gcead aonair, níor cheart baint a bheith acu le víosaí aonfhoirmeacha nó fadfhanachta. Ar choinníoll go gcomhlíontar na ceanglais a leagtar síos le dlí an Aontais nó leis an dlí náisiúnta agus i gcás nach n-eisíonn Ballstát ceadanna aonair ach ar a chríoch féin amháin, ba cheart don Bhallstát lena mbaineann an víosa atá riachtanach chun cead aonair a fháil a eisiúint don náisiúnach tríú tír.

(15)

Ba cheart a áireamh sa teorainn ama chun cinneadh a ghlacadh maidir leis an iarratas an t-am is gá chun staid mhargadh an tsaothair a sheiceáil, i gcás ina ndéantar seiceáil den sórt sin i dtaca le hiarratas ar leith ar chead aonair. Dá bhrí sin, ní chumhdaítear leis an teorainn ama chun cinneadh a ghlacadh seiceáil ghinearálta ar staid mhargadh an tsaothair nach bhfuil nasctha le hiarratas ar leith ar chead aonair. An víosa atá riachtanach chun cead aonair a fháil, ba cheart do na Ballstáit féachaint leis an víosa sin a eisiúint go tráthúil.

(16)

Chun dúbláil oibre agus fadú na nósanna imeachta a sheachaint, ba cheart do na Ballstáit féachaint lena cheangal ar iarratasóirí gan na doiciméid ábhartha a chur isteach ach aon uair amháin agus gan ach seiceáil shubstaintiúil amháin a dhéanamh ar na doiciméid a chuir an t-iarratasóir isteach chun cead aonair agus, i gcás inarb infheidhme, an víosa atá riachtanach chun cead aonair a fháil a eisiúint.

(17)

Ba cheart ainmniú an údaráis inniúil faoin Treoir seo a bheith gan dochar do ról agus freagrachtaí údarás eile agus, i gcás inarb infheidhme, na gcomhpháirtithe sóisialta, maidir leis an iarratas a scrúdú agus le cinneadh a dhéanamh ina thaobh.

(18)

Níor cheart a áireamh sa teorainn ama maidir le cinneadh a ghlacadh faoin iarratas, áfach, an t-am a theastaíonn chun aitheantas a thabhairt do cháilíochtaí gairmiúla. Ba cheart an Treoir seo a bheith gan dochar do nósanna imeachta náisiúnta maidir le haitheantas a thabhairt do dhioplómaí.

(19)

I gcás nach ndéanann na húdaráis aon chinneadh laistigh de na teorainneacha ama dá bhforáiltear leis an Treoir seo, ba cheart aon iarmhairtí a chinneadh leis an dlí náisiúnta agus ba cheart a bheith in ann sásamh dlíthiúil a lorg ina leith.

(20)

Amhail dá dtagraítear i dteachtaireacht ón gCoimisiún an 27 Aibreán 2022 maidir le Scileanna agus tallanna a mhealladh chuig an Aontas Eorpach, tá ‘Comhpháirtíochtaí Tallainne’ ar cheann de phríomhuirlisí an Chomhshocraithe Nua maidir le hImirce agus Tearmann i ndáil lena ghné sheachtrach. Is é is aidhm do na comhpháirtíochtaí sin an comhar idir an tAontas, na Ballstáit agus na tíortha comhpháirtíochta a neartú, borradh a chur faoi shoghluaisteacht idirnáisiúnta an lucht saothair agus tallann a fhorbairt chun tairbhe an dá thaobh agus ar bhealach ciorclach. Dá gcuirfí dlús le próiseáil iarratas ar chead aonair laistigh de na teorainneacha dá bhforáiltear sa Treoir seo, d’fhéadfaí rannchuidiú freisin le cur chun feidhme éifeachtach ‘Comhpháirtíochtaí Tallainne’ le príomhthíortha comhpháirtíochta.

(21)

Agus é mar aidhm acu margaí saothair san Aontas a dhéanamh níos éifeachtúla agus níos tarraingtí, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann dlús a chur le próiseáil iarratas ar chead aonair arna gcur isteach ag náisiúnaigh tríú tír ar sealbhóirí ceadanna aonair cheana iad i mBallstát eile, nó arna gcur isteach thar a gceann, laistigh de na teorainneacha dá bhforáiltear sa Treoir seo.

(22)

Ba cheart an cead aonair a tharraingt suas i gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 1030/2002, rud a chuirfeadh ar chumas na mBallstát tuilleadh faisnéise a chur isteach, go háirithe maidir le cé acu a cheadaítear don duine obair a dhéanamh nó nach gceadaítear. Ba cheart do Bhallstát faisnéis a léiriú, inter alia, chun rialú níos fearr a dhéanamh ar imirce, ní hamháin maidir leis an gcead aonair ach maidir leis na ceadanna cónaithe go léir arna n-eisiúint, ar faisnéis í a bhaineann leis an gcead chun obair a dhéanamh, gan beann ar chineál an cheada nó ar an gcead cónaithe ar ar a bhonn a ligeadh an náisiúnach tríú tír isteach agus dar tugadh rochtain ar mhargadh saothair an Bhallstáit sin. Ba cheart a bheith ag náisiúnaigh tríú tír an ceart chun an fhaisnéis atá ar pháipéar nó i bhformáid leictreonach a fhíorú agus, i gcás inarb iomchuí, an ceart go ndéanfar í a cheartú nó a scriosadh, i gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 1030/2002.

(23)

Forálacha na Treorach seo maidir le ceadanna cónaithe chun críoch eile seachas chun críoch oibre, níor cheart feidhm a bheith acu ach maidir le formáid ceadanna den sórt sin agus ba cheart iad a bheith gan dochar do rialacha an Aontais ná do rialacha náisiúnta maidir le nósanna imeachta um ligean isteach agus maidir le nósanna imeachta chun ceadanna den sórt sin a eisiúint.

(24)

Le forálacha na Treorach seo maidir leis an gcead aonair agus maidir leis an gcead cónaithe a eisítear chun críoch eile seachas chun críoch oibre, níor cheart cosc a chur ar na Ballstáit doiciméad páipéir breise a eisiúint le gur féidir faisnéis níos cruinne a thabhairt maidir leis an gcaidreamh fostaíochta mar níl a dhóthain spáis i bhformáid an cheada cónaithe don fhaisnéis sin. Is féidir le doiciméad den sórt sin feidhmiú chun dúshaothrú náisiúnach tríú tír a chosc agus chun cur in aghaidh fostaíocht neamhdhleathach ach ba cheart é a bheith roghnach do na Ballstáit agus níor cheart é a úsáid mar mhalairt ar chead oibre, rud a chuirfeadh coincheap an cheada aonair féin ó mhaith. Is féidir úsáid a bhaint freisin as féidearthachtaí teicniúla a chuirtear ar fáil le hAirteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1030/2002 agus le pointe (a)20 den Iarscríbhinn a ghabhann leis chun faisnéis den sórt sin a stóráil i bhformáid leictreonach. Thairis sin, tá sé de dhualgas ar fhostóirí oibrithe tríú tír a chur ar an eolas faoi na gnéithe bunúsacha den chaidreamh fostaíochta agus faoi aon athrú orthu, i gcomhréir le Treoir (AE) 2019/1152 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (9).

(25)

Na coinníollacha agus na critéir ar ar a mbonn is féidir diúltú d’iarratas ar chead aonair a eisiúint, a leasú nó a athnuachan, nó ar ar a mbonn is féidir an cead aonair a tharraingt siar, ba cheart iad a bheith oibiachtúil agus ba cheart iad a leagan síos sa dlí náisiúnta lena n-áirítear an oibleagáid prionsabal fhabhar an Aontais a urramú mar a chuirtear in iúl go háirithe i bhforálacha ábhartha Ionstraimí Aontachais 2003 agus 2005. Ba cheart cinntí maidir le diúltú agus tarraingt siar a bheith cuí-réasúnaithe. Cinneadh chun diúltú d’iarratas ar chead aonair a eisiúint, a leasú nó a athnuachan agus cinneadh chun cead aonair a tharraingt siar, ba cheart cinntí den sórt sin a bheith bunaithe ar chritéir dá bhforáiltear i ndlí an Aontais nó sa dlí náisiúnta agus ba cheart dóibh imthosca sonracha an cháis a chur san áireamh, i gcás inarb iomchuí, agus prionsabal na comhréireachta a urramú. In imthosca eisceachtúla a bhfuil údar cuí leo a bhaineann le castacht an iarratais, agus ar mhaithe leis an iarratasóir, ba cheart a bheith in ann an teorainn ama chun cinneadh a dhéanamh de bhun na Treorach seo a fhadú go ceann tréimhse bhreise 30 lá. I gcás ina n-athraíonn sealbhóir an cheada aonair an fostóir, ba cheart údar cuí a bheith le fadú ar an tréimhse go ceann tréimhse bhreise 15 lá.

(26)

Chun a áirithiú go mbeidh rochtain éifeachtach ag náisiúnaigh tríú tír agus ag a dteaghlaigh ar a gcearta, ba cheart do na Ballstáit faisnéis inrochtana a sholáthar dóibh, saor in aisce, maidir leis an bhfianaise dhoiciméadach is gá chun iarratas a dhéanamh ar an gcead aonair, agus maidir leis na coinníollacha teacht isteach agus cónaithe agus na cearta, oibleagáidí agus coimircí nós imeachta chun iad agus a mbaill teaghlaigh a chosaint. Ba cheart faisnéis faoi chomhpháirtithe sóisialta a áireamh san fhaisnéis sin, agus tagairt ar leith á déanamh inti d’eagraíochtaí oibrithe, chun cur lena gcuid eolais ar mhaithe le cosaint níos fearr a thabhairt dóibh ag an obair.

(27)

Náisiúnaigh tríú tír a bhfuil seilbh acu ar dhoiciméad bailí taistil agus cead aonair arna eisiúint ag Ballstát a chuireann acquis Schengen i bhfeidhm ina iomláine, ba cheart cead a bheith acu dul isteach i gcríoch na mBallstát a chuireann acquis Schengen i bhfeidhm ina iomláine agus ba cheart cead saorghluaiseachta a bheith acu inti, ar feadh tréimhse suas le 3 mhí laistigh de thréimhse 6 mhí ar leith i gcomhréir le Rialachán (AE) 2016/399 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (10) agus Airteagal 21 den Choinbhinsiún chun Comhaontú Schengen an 14 Meitheamh 1985 a chur chun feidhme idir Rialtais Stáit Aontas Eacnamaíoch Benelux, Phoblacht Chónaidhme na Gearmáine agus Phoblacht na Fraince maidir le seiceálacha ag a gcomhtheorainneacha a dhíothú de réir a chéile (11) (Coinbhinsiún Schengen).

(28)

In éagmais reachtaíocht chothrománach de chuid an Aontais, bíonn éagsúlacht idir cearta náisiúnach tríú tír, de réir an Bhallstáit ina n-oibríonn siad agus de réir a náisiúntachta. D’fhonn beartas inimirce comhleanúnach a fhorbairt tuilleadh agus d’fhonn an mhíréir atá idir cearta shaoránaigh an Aontais agus cearta náisiúnach tríú tír atá ag obair go dleathach i mBallstát a laghdú agus d’fhonn an acquis atá ann maidir le hinimirce a chomhlánú, ba cheart tacar ceart a leagan síos chun, go háirithe, na réimsí ina soláthraítear cóir chomhionann idir náisiúnaigh Ballstáit agus náisiúnaigh tríú tír den sórt sin nach cónaitheoirí fadtéarmacha iad go fóill a shonrú. Is é is aidhm dó sin bunleibhéal cothroime iomaíochta a thabhairt laistigh den Aontas, a aithint go rannchuidíonn náisiúnaigh tríú tír den sórt sin le geilleagar an Aontais trína n-obair agus trína n-íocaíochtaí cánach agus feidhmiú mar choimirce chun laghdú a dhéanamh ar an iomaíocht mhíchothrom atá idir náisiúnaigh Ballstáit agus náisiúnaigh tríú tír a eascraíonn as an dúshaothrú a d’fhéadfadh a bheith ann i gcás na náisiúnach tríú tír sin. Ba cheart oibrí tríú tír sa Treoir seo a shainmhíniú mar náisiúnach tríú tír a ligeadh isteach ar chríoch Ballstáit, ar a bhfuil cónaí dlíthiúil inti agus ag a bhfuil cead, i gcomhthéacs caidreamh fostaíochta, a bheith ag obair inti i gcomhréir leis an dlí náisiúnta nó leis an gcleachtas náisiúnta. Sa chomhthéacs sin, ní mór d’oibrí tríú tír conradh fostaíochta nó caidreamh fostaíochta a bheith aige nó aici mar a shainítear de réir dlí náisiúnta, comhaontuithe comhchoiteanna nó cleachtas Ballstáit, agus aird á tabhairt ar chásdlí Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh.

(29)

Nuair a athraíonn sealbhóir ceada aonair fostóir, ba cheart don fhostóir nua mionsonraí na fostaíochta a chur in iúl do na húdaráis inniúla i gcomhréir leis na nósanna imeachta a leagtar síos sa dlí náisiúnta. Ní ionann athrú ar na coinníollacha fostaíochta amhail seoladh an fhostóra, an ghnátháit oibre, na huaireanta oibre agus an luach saothair, as féin, agus athrú fostóra.

(30)

Na náisiúnaigh tríú tír uile ar a bhfuil cónaí dleathach sna Ballstáit agus atá ag obair iontu, ba cheart ar a laghad tacar coiteann de chearta atá bunaithe ar chóir chomhionann a bheith acu agus atá ag náisiúnaigh an Bhallstáit ina bhfuil cónaí orthu, gan beann ar an mbunchuspóir a bhí lena ligean isteach ná ar an mbonn a bhí leis sin. An ceart chun cóir chomhionann a fháil sna réimsí a chumhdaítear leis an Treoir seo, ba cheart é a dheonú ní hamháin do na náisiúnaigh tríú tír sin a ligeadh isteach i mBallstát chun obair a dhéanamh ach dóibh siúd freisin a ligeadh isteach chun críoch eile agus ar tugadh rochtain ar mhargadh saothair an Bhallstáit sin dóibh i gcomhréir le forálacha eile dhlí an Aontais nó an dlí náisiúnta, lena n-áirítear baill de theaghlach oibrí tríú tír a ligtear isteach sa Bhallstát i gcomhréir le Treoir 2003/86/CE ón gComhairle (12) agus náisiúnaigh tríú tír a ligtear isteach i gcríoch Ballstáit i gcomhréir le Treoir (AE) 2016/801 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (13).

(31)

Ba cheart nasc docht a bheith idir an ceart chun cóir chomhionann a fháil i réimsí sonraithe agus cónaí dleathach an náisiúnaigh tríú tír agus an rochtain a thugtar ar an margadh saothair i mBallstát, rudaí atá cumhdaithe sa chead aonair lena gcuimsítear an t-údarú chun cónaí agus obair a dhéanamh agus atá cumhdaithe i gceadanna cónaithe a eisítear chun críoch eile ina bhfuil faisnéis maidir leis an gcead chun obair a dhéanamh.

(32)

Leis an gceart atá ag oibrithe tríú tír cóir a fháil atá comhionann leis an gcóir a fhaigheann náisiúnaigh an Bhallstáit maidir le téarmaí fostaíochta agus dálaí oibre dá dtagraítear sa Treoir seo, rannchuidítear le hobair chuibhiúil agus rannchuidítear le dúshaothrú oibrithe tríú tír a chosc. Ba cheart a chumhdach leis an gceart sin ar a laghad téarmaí fostaíochta, luach saothair lena n-áirítear rátaí ragoibre, asbhaintí uathu agus aisíocaíochtaí díobh, éilimh i gcás dhócmhainneacht an fhostóra, cur i bhfeidhm phrionsabal an luacha saothair chomhionainn as obair chomhionann, dífhostú, cóir chomhionann idir fir agus mná, oiliúint, sláinte agus sábháilteacht san áit oibre, am oibre agus saoire agus laethanta saoire. Ba cheart a áireamh sa cheart chun cóir chomhionann a fháil na dálaí oibre a leagtar síos i ndlí an Aontais, sa dlí náisiúnta, i gcomhaontuithe comhchoiteanna agus i gcleachtas Ballstáit faoi na téarmaí céanna a bhaineann le náisiúnaigh an Bhallstáit lena mbaineann.

(33)

Ba cheart do Bhallstát aitheantas a thabhairt do cháilíochtaí gairmiúla a fuair náisiúnach tríú tír i mBallstát eile ar an dóigh chéanna a dtugtar aitheantas do cháilíochtaí gairmiúla shaoránaigh an Aontais agus ba cheart cáilíochtaí a fuarthas i dtríú tír a chur san áireamh i gcomhréir le Treoir 2005/36/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (14). An ceart chun cóir chomhionann a fháil a dheonaítear d’oibrithe tríú tír maidir le haitheantas a thabhairt do dhioplómaí, do theastais agus do cháilíochtaí gairmiúla eile i gcomhréir leis na nósanna imeachta náisiúnta ábhartha, ba cheart é a bheith gan dochar d’inniúlacht na mBallstát na hoibrithe tríú tír sin a ligean isteach ina margadh saothair.

(34)

Ba cheart an chóir chomhionann a bheith ag oibrithe tríú tír maidir le slándáil shóisialta. Sainítear brainsí den tslándáil shóisialta i Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (15). Ba cheart feidhm a bheith ag na forálacha maidir le cóir chomhionann i ndáil le slándáil shóisialta sa Treoir seo maidir le hoibrithe a ligtear isteach i mBallstát go díreach ó thríú tír. Ina ainneoin sin, níor cheart, leis an Treoir seo, níos mó ceart a thabhairt d’oibrithe tríú tír ná mar a fhoráiltear cheana féin i ndlí an Aontais atá ann cheana i réimse na slándála sóisialta maidir le náisiúnaigh tríú tír atá i gcásanna trasteorann.

(35)

Chinn Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, i mbreithiúnas uaithi an 25 Samhain 2020 i gcás C-302/19 (16), nach féidir le Ballstát an sochar slándála sóisialta a dhiúltú ná a laghdú do shealbhóir ceada aonair ar an bhforas nach ar a chríoch féin, ach i dtríú tír, atá cónaí ar roinnt dá mbaill teaghlaigh nó ar a mbaill teaghlaigh uile, má dheonaíonn sé an sochar sin dá náisiúnaigh féin gan beann ar áit chónaithe a mball teaghlaigh.

(36)

Ba cheart do na Ballstáit cóir chomhionann a áirithiú ar a laghad do náisiúnaigh tríú tír atá fostaithe nó atá, tar éis íostréimhse fostaíochta, cláraithe mar oibrithe dífhostaithe. Ba cheart aon srian ar an gcóir chomhionann i réimse na slándála sóisialta faoin Treoir seo a bheith gan dochar do na cearta arna dtabhairt de bhun Rialachán (AE) Uimh. 1231/2010 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (17).

(37)

Ní chuirtear, le dlí an Aontais, aon teorainn le cumhacht na mBallstát a scéimeanna slándála sóisialta a reáchtáil. Is faoi gach Ballstát atá sé na coinníollacha a leagan síos faoina ndéantar sochair slándála sóisialta a dheonú, chomh maith leis an méid atá i gceist le sochair den sórt sin agus an tréimhse dá ndeonaítear iad. Agus an chumhacht sin á feidhmiú ag na Ballstáit, áfach, ba cheart dóibh dlí an Aontais a chomhlíonadh.

(38)

Níor cheart feidhm a bheith ag cóir chomhionann d’oibrithe tríú tír maidir le bearta i réimse na gairmoiliúna a mhaoinítear faoi scéimeanna cúnaimh shóisialta.

(39)

Ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go gcuirfidh siad cosc ar idirdhealú in aghaidh oibrithe tríú tír maidir leis an rochtain atá acu ar earraí agus seirbhísí a ráthaítear cóir chomhionann ina leith d’oibrithe tríú tír, mar is amhlaidh atá i gcás náisiúnaigh an Bhallstáit ina bhfuil cónaí orthu, i gcomhréir leis an Treoir seo agus leis an dlí náisiúnta. Ba cheart aird ar leith a thabhairt ar chosc a chur ar idirdhealú a d’fhéadfadh a bheith ann maidir le rochtain ar thithíocht phríobháideach ar cíos chun a áirithiú go gcomhlíonann na coinníollacha tithíochta agus na conarthaí cíosa na caighdeáin náisiúnta agus na rialacha náisiúnta le haghaidh cíosanna príobháideacha, lena n-áirítear caighdeáin agus rialacha a bhaineann le méideanna cíosa. Tá sé ábhartha go háirithe a áirithiú go mbeidh sé de shaoirse i gcónaí ag oibrithe tríú tír a gcóiríocht a roghnú, gan bheith faoin oibleagáid cónaí i gcóiríocht a sholáthraíonn an fostóir, mar is amhlaidh atá i gcás oibrithe an Bhallstáit lena mbaineann, i gcomhréir leis an dlí náisiúnta.

(40)

Chun an chóir chomhionann d’oibrithe tríú tír a threisiú, ba cheart do na Ballstáit foráil a dhéanamh maidir le pionóis éifeachtacha, chomhréireacha agus athchomhairleacha in aghaidh fostóirí i gcás sáruithe ar fhorálacha náisiúnta arna nglacadh de bhun na Treorach seo, go háirithe maidir le dálaí oibre, saoirse comhlachais agus cleamhnachta agus brainsí den tslándáil shóisialta, mar a shainítear i Rialachán (CE) Uimh. 883/2004.

(41)

Chun forfheidhmiú cuí na bhforálacha náisiúnta arna nglacadh de bhun na Treorach seo a áirithiú, ba cheart do na Ballstáit, i gcomhar leis na comhpháirtithe sóisialta i gcás inarb infheidhme i gcomhréir leis an dlí náisiúnta, foráil a dhéanamh maidir le sásraí iomchuí le haghaidh faireacháin agus, i gcás inarb iomchuí, le haghaidh cigireachtaí éifeachtacha agus leormhaithe ar a gcríocha faoi seach i gcomhréir leis an dlí náisiúnta nó leis an gcleachtas riaracháin náisiúnta. Ba cheart rochtain ar an áit oibre, i gcás inarb iomchuí, a bheith ag seirbhísí atá i gceannas ar chigireacht saothair nó ag údaráis inniúla eile.

(42)

Ba cheart do na Ballstáit a áirithiú freisin go bhfuil sásraí éifeachtacha ann trínar cheart d’oibrithe tríú tír a bheith in ann sásamh dlíthiúil a lorg agus gearáin a thaisceadh go díreach nó trí thríú páirtithe a bhfuil leas dlisteanach acu, i gcomhréir leis na critéir a leagtar síos leis an dlí náisiúnta, le cleachtas riaracháin nó le comhaontuithe comhchoiteanna is infheidhme, comhlíonadh na Treorach seo a áirithiú, amhail ceardchumainn nó comhlachais eile, nó trí údaráis inniúla. Meastar gur gá na sásraí éifeachtacha sin chun aghaidh a thabhairt ar chásanna nach bhfuil oibrithe tríú tír ar an eolas faoi shásraí forfheidhmiúcháin a bheith ann nó ina bhfuil drogall orthu iad a úsáid ina n-ainm féin, mar shampla ar eagla go bhféadfadh iarmhairtí a bheith i gceist leis. Ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go mbeidh an rochtain chéanna ag oibrithe tríú tír agus atá ag náisiúnaigh an Bhallstáit ina bhfuil cónaí orthu ar imeachtaí dlíthiúla, lena n-áirítear nósanna imeachta breithiúnacha agus riaracháin, gearáin, idirghabháil, agus sásraí eile a leagtar síos faoin dlí náisiúnta do náisiúnaigh an Bhallstáit. Ba cheart do na Ballstáit rochtain ar chúnamh dlíthiúil a ráthú freisin faoi na coinníollacha céanna a sholáthraítear d’oibrithe náisiúnta sna himeachtaí sin, má fhoráiltear dó sin ina ndlí náisiúnta.

(43)

I gcomhthéacs oibrithe a chosaint, ba cheart bearta náisiúnta comhchosúla maidir le faireachán, measúnú, cigireachtaí, pionóis agus éascú gearán a bheith glactha agus i bhfeidhm cheana ar an leibhéal náisiúnta.

(44)

Leis an gcead aonair, ba cheart a údarú dá shealbhóir an fostóir a athrú le linn thréimhse a bhailíochta. Chomh maith lena fhíorú an bhfuil na ceanglais a leagtar síos le dlí an Aontais nó leis an dlí náisiúnta fós á gcomhlíonadh ag sealbhóir an cheada aonair, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann coinníollacha áirithe a chur i bhfeidhm chun fostóir a athrú, lena n-áirítear nós imeachta um fhógra a thabhairt agus seiceáil ar staid mhargadh an tsaothair má dhéanann an Ballstát lena mbaineann seiceálacha ar staid mhargadh an tsaothair le haghaidh iarratais ar chead aonair. Chun cosc a chur ar mhí-úsáid a d’fhéadfaí a bhaint as forálacha na Treorach seo a bhaineann le hathrú fostóra, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann íostréimhse a shocrú freisin ar lena linn a cheanglaítear ar shealbhóir an cheada aonair oibriú don chéad fhostóir sula ndéantar an fostóir a athrú. Gan beann ar fhad an chonartha fostaíochta arna bhunú faoin dlí náisiúnta, níor cheart an íostréimhse sin, in aon chás, a bheith níos faide ná 6 mhí. I gcásanna eisceachtúla a bhfuil údar cuí leo, mar shampla i gcás dhúshaothrú shealbhóir an cheada aonair nó má mhainníonn an fostóir a oibleagáidí dlíthiúla a chomhlíonadh maidir le sealbhóir an cheada aonair, ba cheart do na Ballstáit an t-athrú fostóra roimh dhul in éag íostréimhse den sórt sin a cheadú.

(45)

Níor cheart an cead aonair a tharraingt siar le linn tréimhse 3 mhí ar a laghad i gcás dífhostaíochta nó 6 mhí más rud é gur shealbhóir an cheada aonair an náisiúnach tríú tír ar feadh tréimhse níos faide ná 2 bhliain. I gcás tréimhsí dífhostaíochta níos faide ná 3 mhí, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann a cheangal ar shealbhóirí ceada aonair fianaise a sholáthar go bhfuil acmhainní leordhóthanacha acu chun iad féin a chothabháil.

(46)

Chun treisiú a dhéanamh ar an eolas faoin nós imeachta chun an cead aonair a fháil agus faoi chearta, oibleagáidí agus coimircí nós imeachta na n-oibrithe tríú tír agus a mball teaghlaigh, moltar do na Ballstáit gníomhaíochtaí fógraíochta agus feachtais faisnéise a bhaineann leis na saincheisteanna sin a neartú, lena n-áirítear, i gcás inarb iomchuí, gníomhaíochtaí agus feachtais atá dírithe ar thríú tíortha.

(47)

Ba cheart an Treoir seo a chur i bhfeidhm gan dochar d’fhorálacha níos fabhraí atá i ndlí an Aontais agus in ionstraimí idirnáisiúnta is infheidhme.

(48)

Ba cheart do na Ballstáit éifeacht a thabhairt d’fhorálacha na Treorach seo gan idirdhealú atá bunaithe ar ghnéas, cine, dath, tionscnamh eitneach nó sóisialta, airíonna géiniteacha, teanga, reiligiún nó creideamh, tuairim pholaitiúil nó eile, ballraíocht i mionlach náisiúnta, maoin, breith, míchumas, aois nó claonadh gnéasach go háirithe i gcomhréir le Treoracha 2000/43/CE (18) agus 2000/78/CE (19) ón gComhairle.

(49)

Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóirí na Treorach seo, eadhon nós imeachta um iarratas aonair a leagan síos maidir le cead aonair a eisiúint do náisiúnaigh tríú tír chun obair a dhéanamh ar chríoch Ballstáit agus tacar coiteann de chearta a leagan síos d’oibrithe tríú tír ar a bhfuil cónaí dleathach i mBallstát, a ghnóthú go leordhóthanach agus, de bharr fhairsinge agus éifeachtaí na gníomhaíochta, gur fearr is féidir iad a ghnóthú ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach (CAE). I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Treoir seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a ghnóthú.

(50)

Leis an Treoir seo, urramaítear cearta bunúsacha agus comhlíontar na prionsabail a aithnítear i gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh i gcomhréir le hAirteagal 6(1) CAE.

(51)

I gcomhréir le hAirteagail 1 agus 2 de Phrótacal Uimh. 21 maidir le seasamh na Ríochta Aontaithe agus na hÉireann i dtaca leis an limistéar saoirse, slándála agus ceartais, atá i gceangal le CAE agus le CFAE, agus gan dochar d’Airteagal 4 den Phrótacal sin, níl Éire rannpháirteach i nglacadh na Treorach seo agus níl sí faoi cheangal aici ná faoi réir a cur i bhfeidhm.

(52)

I gcomhréir le hAirteagail 1 agus 2 de Phrótacal Uimh. 22 maidir le seasamh na Danmhairge, atá i gceangal le CAE agus le CFAE, níl an Danmhairg rannpháirteach i nglacadh na Treorach seo agus níl sí faoi cheangal aici ná faoi réir a cur i bhfeidhm.

(53)

Ba cheart an oibleagáid an Treoir seo a thrasuí sa dlí náisiúnta a theorannú do na forálacha sin ar leasú substainteach iad i gcomparáid leis an Treoir a bhí ann roimhe seo. Is ann don oibleagáid na forálacha nach bhfuil athraithe a thrasuí mar thoradh ar an Treoir sin a bhí ann roimhe seo.

(54)

Ba cheart an Treoir seo a bheith gan dochar d’oibleagáidí na mBallstát maidir leis an teorainn ama chun an Treoir a leagtar amach in Iarscríbhinn I a thrasuí sa dlí náisiúnta,