This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 62022CJ0225
Judgment of the Court (Fourth Chamber) of 4 September 2025.#'R' S.A. v AW 'T” sp. z o.o.'.#Request for a preliminary ruling from the Sąd Apelacyjny w Krakowie.#Reference for a preliminary ruling – Rule of law – Independence of judges – Second subparagraph of Article 19(1) TEU – Effective legal protection in the fields covered by Union law – National legislation and case-law prohibiting national courts from calling into question the legitimacy of constitutional courts and bodies or from establishing or assessing the lawfulness of the appointment of judges of those courts or bodies – Verification, by a lower court, of compliance by a higher court with requirements relating to the guarantee of an independent and impartial tribunal previously established by law – Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych (Chamber of Extraordinary Control and Public Affairs) of the Sąd Najwyższy (Supreme Court, Poland) – Body that does not constitute an independent and impartial tribunal previously established by law – Primacy of EU law – Possibility of declaring a judicial decision to be null and void.#Case C-225/22.
Breithiúnas na Cúirte (An Ceathrú Dlísheomra) 2025 Méan Fómhair 4.
„R” S.A. v AW „T” sp. z o.o.
Tarchur chun réamhrialú – An smacht reachta – Neamhspleáchas breithiúna – An dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE – Cosaint bhreithiúnach éifeachtach sna réimsí a chumhdaítear le dlí an Aontais – Reachtaíocht náisiúnta agus cásdlí lena dtoirmisctear ar chúirteanna náisiúnta amhras a chaitheamh ar dhlisteanacht na gcúirteanna agus na gcomhlachtaí bunreachtúla nó ar dhlíthiúlacht cheapachán a mbreithiúna a chinneadh nó a mheasúnú – Fíorú, ag cúirt níos ísle, ar chomhlíonadh na gceanglas maidir le binse neamhspleách neamhchlaonta a ráthú ag cúirt níos airde, arna bhunú roimhe sin le dlí – Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych (an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí) de chuid an Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach, an Pholainn) – Comhlacht nach binse neamhspleách agus neamhchlaonta é, arna bhunú roimh ré le dlí – Tosaíocht dhlí an Aontais Eorpaigh – An fhéidearthacht cinneadh breithiúnach a chur ar neamhní.
Cás C-225/22.
Breithiúnas na Cúirte (An Ceathrú Dlísheomra) 2025 Méan Fómhair 4.
„R” S.A. v AW „T” sp. z o.o.
Tarchur chun réamhrialú – An smacht reachta – Neamhspleáchas breithiúna – An dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE – Cosaint bhreithiúnach éifeachtach sna réimsí a chumhdaítear le dlí an Aontais – Reachtaíocht náisiúnta agus cásdlí lena dtoirmisctear ar chúirteanna náisiúnta amhras a chaitheamh ar dhlisteanacht na gcúirteanna agus na gcomhlachtaí bunreachtúla nó ar dhlíthiúlacht cheapachán a mbreithiúna a chinneadh nó a mheasúnú – Fíorú, ag cúirt níos ísle, ar chomhlíonadh na gceanglas maidir le binse neamhspleách neamhchlaonta a ráthú ag cúirt níos airde, arna bhunú roimhe sin le dlí – Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych (an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí) de chuid an Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach, an Pholainn) – Comhlacht nach binse neamhspleách agus neamhchlaonta é, arna bhunú roimh ré le dlí – Tosaíocht dhlí an Aontais Eorpaigh – An fhéidearthacht cinneadh breithiúnach a chur ar neamhní.
Cás C-225/22.
Court reports – general
ECLI identifier: ECLI:EU:C:2025:649
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Ceathrú Dlísheomra)
4 Meán Fómhair 2025 ( *1 )
(Tarchur chun réamhrialú – An smacht reachta – Neamhspleáchas breithiúna – An dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE – Cosaint bhreithiúnach éifeachtach sna réimsí a chumhdaítear le dlí an Aontais – Reachtaíocht náisiúnta agus cásdlí lena dtoirmisctear ar chúirteanna náisiúnta amhras a chaitheamh ar dhlisteanacht na gcúirteanna agus na gcomhlachtaí bunreachtúla nó ar dhlíthiúlacht cheapachán a mbreithiúna a chinneadh nó a mheasúnú – Fíorú, ag cúirt níos ísle, ar chomhlíonadh na gceanglas maidir le binse neamhspleách neamhchlaonta a ráthú ag cúirt níos airde, arna bhunú roimhe sin le dlí – Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych (an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí) de chuid an Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach, an Pholainn) – Comhlacht nach binse neamhspleách agus neamhchlaonta é, arna bhunú roimh ré le dlí – Tosaíocht dhlí an Aontais Eorpaigh – An fhéidearthacht cinneadh breithiúnach a chur ar neamhní)
I gCás C‑225/22,
IARRAIDH ar réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE ón Sąd Apelacyjny w Krakowie (Cúirt Achomhairc Kraków, an Pholainn), trí bhreith an 21 Márta 2022, a fuarthas ag an gCúirt an 31 Márta 2022, sna himeachtaí idir
‘R’ S.A.
v
AW ‘T’ sp. z o.o.,
tugann AN CHÚIRT (an Ceathrú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: I. Jarukaitis (Rapóirtéir), Uachtarán Dlísheomra, K. Lenaerts, Uachtarán na Cúirte, ag gníomhú dó mar Bhreitheamh den Cheathrú Dlísheomra, A. Arabadjiev, M. Condinanzi agus R. Frendo, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: D. Spielmann,
Cláraitheoir: M. Siekierzyńska, Riarthóir,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn agus i ndiaidh éisteacht an 9 Eanáir 2025,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
|
– |
‘R’ S.A., ag T. Michalik, radca prawny, agus M. Sobczak, adwokat, |
|
– |
AW ‘T’ sp. z o.o., ag M. du Vall, adwokat, agus E. Nowińska, radca prawny, |
|
– |
Rialtas na Polainne, ag B. Majczyna, M. Rzotkiewicz, M. Taborowski agus S. Żyrek, i gcáil Gníomhairí, |
|
– |
Rialtas na Danmhairge, ag J. F. Kronborg agus V. Pasternak Jørgensen, i gcáil Gníomhairí, |
|
– |
Rialtas na hÍsiltíre, ag M. K. Bulterman agus C. S. Schillemans, i gcáil Gníomhairí, |
|
– |
an Coimisiún Eorpach, K. Herrmann agus P. J. O. Van Nuffel, i gcáil Gníomhairí, |
tar éis éisteacht le Tuairim an Abhcóide Ghinearálta ag éisteacht an 10 Aibreán 2025,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
|
1 |
Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú ar Airteagal 2, Airteagal 4(3), Airteagal 6(3) agus an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, Airteagal 267 CFAE, Airteagal 47 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’) agus prionsabal thosaíocht dhlí an Aontais. |
|
2 |
Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir ‘R’ S.A. agus AW ‘T’ sp. z o.o. maidir le neamhniú, ag an Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach, an Pholainn), ar achomharc urghnách arna thionscnamh ag an Prokurator Generalny (an tArd-Ionchúisitheoir, an Pholainn), ar bhreithiúnas an Sąd Apelacyjny w Krakowie (Cúirt Achomhairc Kraków, an Pholainn) a thug breithiúnas críochnaitheach sa díospóid sin agus tarchur an cháis lena mbaineann chuig an gcúirt sin. |
An dlí lena mbaineann
Bunreacht Phoblacht na Polainne
|
3 |
Foráiltear le hAirteagal 179 den Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Bunreacht Phoblacht na Polainne): ‘Ceapfaidh Uachtarán na Poblachta na breithiúna, ar thogra ón Krajowa Rada Sądownictwa (Comhairle Náisiúnta na mBreithiúna, an Pholainn) (“KRS”), go ceann tréimhse neamhchinntithe ama.’ |
An Dlí maidir leis na Gnáthchúirteanna
|
4 |
Foráiltear mar a leanas le hAirteagal 42 den ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych (an Dlí maidir le hEagrú na nGnáthchúirteanna) an 27 Iúil 2001 (Dz. U. Uimh. 98, mír 1070), arna leasú leis an ustawa o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dlí lena leasaítear an Dlí maidir le hEagrú na nGnáthchúirteanna, an Dlí maidir leis an gCúirt Uachtarach agus dlíthe áirithe eile) an 20 Nollaig 2019 (Dz. U. de 2020, mír 190), a tháinig i bhfeidhm an 14 Feabhra 2020 (‘an Dlí maidir le Gnáthchúirteanna’): ‘1. I gcomhthéacs ghníomhaíochtaí an [Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach)] ní ceadmhach tabhairt faoi cheist dlisteanacht [na gcúirteanna], na n‑orgán bunreachtúil Stáit agus na n‑orgán um athbhreithniú a dhéanamh agus um chosaint ar an dlí. 2. Ní ceadmhach cinneadh ná measúnú a dhéanamh ag gnáthchúirt nó ag orgán cumhachta eile ar dhleathacht ceapacháin breithimh nó ar an gcumhacht feidhmeanna a chur i gcrích in ábhair riartha an cheartais de dheasca an cheapacháin sin.’ |
|
5 |
Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 107(1) den Dlí maidir le Gnáthchúirteanna: ‘Beidh breitheamh cuntasach, ar leibhéal araíonachta, as sárú oibleagáidí gairmiúla (lochtanna araíonachta), lena n‑áirítear sna cásanna seo a leanas:
[...]’ |
An Dlí maidir leis an gCúirt Uachtarach
|
6 |
Bhunaigh an ustawa o et Sądzie Najwyższym (Dlí maidir leis an gCúirt Uachtarach) an 8 Nollaig 2017 (Dz. U. 2018, mír 5), i measc nithe eile, laistigh den Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach, an Pholainn), Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych (an Dlísheomra um Achomharc Urghnách agus Gnóthaí Poiblí, an Pholainn) (‘an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí’). |
|
7 |
De réir Airteagal 26 den Dlí maidir leis an gCúirt Uachtarach, arna leasú le Dlí an 20 Nollaig 2019 lena leasaítear an Dlí maidir le hEagrú na nGnáthchúirteanna, an Dlí maidir leis an gCúirt Uachtarach agus dlíthe áirithe eile, dá dtagraítear i mír 4 den bhreithiúnas seo: ‘1. Beidh dlínse ag an [Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí] ar achomhairc urghnácha, díospóidí toghcháin agus agóidí maidir le bailíocht reifrinn náisiúnta nó reifrinn bhunreachtúil, bailíocht toghchán agus reifreann a chinneadh, ábhair eile a rialaítear leis an dlí poiblí, lena n‑áirítear díospóidí a bhaineann le hiomaíocht a chosaint, rialáil fuinnimh, teileachumarsáid agus iompar d’iarnród, agus achomhairc i gcoinne chinntí an Przewodniczy Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji [(Uachtarán na Comhairle Náisiúnta Craolacháin; an Pholainn)] nó agóid a dhéanamh i gcoinne fhad iomarcach na n‑imeachtaí os comhair na ngnáthchúirteanna agus na gcúirteanna míleata agus os comhair an Sąd Najwyższy [(an Chúirt Uachtarach)]. 2. Beidh dlínse ag an [Dlísheomra Urghnách] iarratais nó dearbhuithe a éisteacht i ndáil le breitheamh a eisiamh nó le hainmniú na cúirte nach mór imeachtaí a sheoladh os a comhair a bhfuil baint acu le gearáin lena líomhnaítear easpa neamhspleáchais i leith na cúirte nó an bhreithimh. Déanfaidh an chúirt a bheidh ag déileáil leis an gcás iarraidh a chur faoi bhráid Uachtarán an [Dlísheomra Urghnách] láithreach ionas go bhféadfar déileáil leis an gcás i gcomhréir leis na rialacha atá leagtha síos i bhforálacha ar leithligh. Ní chuirfear bac ar na himeachtaí atá fós ag dul ar aghaidh le hiarratas arna thíolacadh d’Uachtarán an [Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí]. 3. Ní scrúdófar an iarraidh dá dtagraítear i mír 2 má bhaineann sé le dlíthiúlacht ceapacháin breithimh, nó an t‑údarás atá aige nó aici feidhmeanna breithiúnacha a chur i gcrích, a shuíomh nó a mheasúnú [...]’ |
An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tarchuireadh le haghaidh réamhrialú
|
8 |
Le cur i bhfeidhm an 9 Lúnasa 2004, d’iarr an chuideachta AW ‘T’ go gcuirfí toirmeasc ar B.O. agus ar na cuideachtaí ‘R’ S.A. agus ‘K’ S.A., go háirithe, irisí crosfhocail a chur ar an margadh ar an bhforas go sárófaí forálacha an ustawa prawo o własności przemysłowej (Dlí maidir le dlí na maoine tionsclaíche) an 30 Meitheamh 2000 (Dz. U. 2003, mír 1117), agus ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dlí maidir le hiomaíocht éagórach a chomhrac) an 16 Aibreán 1993 (Dz. U. de 2003, ceannteideal 1503). |
|
9 |
Le breithiúnas an 25 Deireadh Fómhair 2005, chuir Sąd Okręgowy w Krakowie (an Chúirt Réigiúnach, Kraków, an Pholainn) cosc ar 28 n‑iris a chur ar an margadh atá faoi chosaint trádmhairc chláraithe agus dhíbh sé AW ‘T’ maidir leis an gcuid eile. |
|
10 |
Le breithiúnas an 9 Samhain 2006 (‘breithiúnas 2006’), tar éis an achomhairc a rinne B.O. agus R, d’aisiompaigh Sąd Apelacyjny w Krakowie (Cúirt Achomhairc Kraków) an breithiúnas sin tríd an toirmeasc ar chur ar an margadh dá dtagraítear sa mhír roimhe seo a athfhoirmliú. |
|
11 |
Níor thionscain ach B.O. achomharc ar phointe dlí i gcoinne an bhreithiúnais sin os comhair an Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach). An 21 Feabhra 2008, chuir an chúirt sin an breithiúnas sin ar neamhní i leith B.O., maidir leis an bpáirtí a rinne athchóiriú ar an mbreithiúnas sin, agus tharchuir sí an cás ar ais chuig an gcúirt achomhairc lena athbhreithniú. An 27 Bealtaine 2010, thug an Sąd Apelacyjny w Krakowie (Cúirt Achomhairc Kraków) breithiúnas críochnaitheach i leith B.O. |
|
12 |
An 27 Eanáir 2020, rinne an tArd-Ionchúisitheoir achomharc urghnách, mar thaca le R, os comhair an Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach) i gcoinne bhreithiúnas 2006. Mheas an tArd-Ionchúisitheoir gur sháraigh an Sąd Apelacyjny w Krakowie (Cúirt Achomhairc Kraków), sa bhreithiúnas sin, an toirmeasc ar reformatio in pejus, toisc, trí leasú a dhéanamh ar bhreithiúnas Sąd Okręgowy w Krakowie (an Chúirt Réigiúnach, Kraków) an 25 Deireadh Fómhair 2005, dá dtagraítear i mír 9 den bhreithiúnas seo, chuir sé síneadh leis an toirmeasc a forchuireadh ar R. Go háirithe, chuir breithiúnas 2006 toirmeasc ar shraith áirithe irisí crosfhocal a chur ar an margadh, cé gur chuir an breithiúnas sin cosc ar irisí sonracha amháin a chur ar an margadh, arna n‑ainmniú le teidil agus tagairtí foilseacháin agus ar a bhfuil na trádmharcanna lena mbaineann. |
|
13 |
Le breithiúnas an 20 Deireadh Fómhair 2021 (‘breithiúnas an 20 Deireadh Fómhair 2021’), sheas an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí, ina bhfuil cúigear breithiúna agus beirt ghiúróirí, leis an achomharc urghnách sin. Leis an mbreithiúnas sin, chuir sí ar neamhní, maidir le ‘R’, breithiúnas 2006, a raibh feidhm res judicata aige, agus a tharchuir an cás atá i gceist chuig an Sąd Apelacyjny w Krakowie (Cúirt Achomhairc Kraków), arb í an chúirt a rinne an tarchur, lena athbhreithniú. |
|
14 |
I gcomhthéacs an athbhreithnithe sin, d’iarr AW ‘T’ ar an gcúirt a rinne an tarchur cóip de bhreithiúnas 2006 a eisiúint di agus ráiteas lena ndeimhnítear cineál cinntitheach an bhreithiúnais sin a ghreamú di, ag áitiú gur cheart caitheamh le breithiúnas an 20 Deireadh Fómhair 2021 mar bhreithiúnas atá ar neamhní go hiomlán. |
|
15 |
Mar thaca leis an iarraidh sin, thagair AW ‘T’, ar an gcéad dul síos, do bhreithiúnas na Cúirte Eorpaí um Chearta an Duine an 8 Samhain 2021, Dolińska-Ficek agus Ozimek v an Pholainn (CE:ECHR:2021:1108JUD004986819), ónar léir nach ‘binse arna bhunú le dlí’ é an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí. |
|
16 |
Ar an dara dul síos, bhí AW ‘T’ ag brath ar bhreithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 2021, W.Ż. (Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí na Cúirte Uachtaraí – Ceapachán) (C‑487/19, EU:C:2021:798), óna dtuigeann sé nach bhfuil cinneadh ó chúirt a chomhdhéantar go neamhrialta ina cheangal ar chúirteanna eile agus nach mór é a chur ar ceal gan é a bheith riachtanach é a chur ar ceal. |
|
17 |
Ar an tríú dul síos, chuir sí forchoimeádais in iúl maidir leis an bhféidearthacht achomharc urghnách a thionscnamh i gcoinne cinneadh a bhfuil feidhm res judicata aige, a tionscnaíodh 14 bliana tar éis ghlacadh an chinnidh sin, go háirithe i gcás ina bhféachtar leis an gcaingean sin leasanna eacnamaíocha cuideachta Stáit amháin a chosaint. |
|
18 |
I ndáil leis sin, míníonn an chúirt a rinne an tarchur gur ceapadh an cúigear breithiúna den Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí a thug breithiúnas an 20 Deireadh Fómhair 2021 an lá céanna, eadhon an 10 Deireadh Fómhair 2018, agus ag deireadh an nós imeachta céanna. Sna himeachtaí sin, d’eisigh an Krajowa Rada Sądownictwa (an Chomhairle Náisiúnta um na Breithiúna) rún inar mhol sí d’Uachtarán Phoblacht na Polainne na daoine lena mbaineann a cheapadh mar bhreitheamh den Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach). Ina dhiaidh sin, tugadh caingean i gcoinne an rúin sin os comhair an Naczelny Sąd Administracyjny (an Ard-Chúirt Riaracháin, an Pholainn), a chuir forghníomhú an rúin sin ar fionraí mar bheart eatramhach. Mar sin féin, cheap Uachtarán Phoblacht na Polainne na daoine sin chuig an bpost mar bhreitheamh den Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach) os comhair an Naczelny Sąd Administracyjny (an Ard-Chúirt Riaracháin) ar an achomharc sin. |
|
19 |
Sa chomhthéacs sin, tugann an chúirt a rinne an tarchur dá haire gurb é a bhí i bhfoirmíocht bhreithiúna an Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach) a thug breithiúnas an 20 Deireadh Fómhair 2021, inter alia, breithiúna E.S., T.D., P.K., A.R. agus M.S. agus, mar gheall ar na neamhrialtachtaí lenar cuireadh ó bhail an nós imeachta as ar eascair a gceapadh mar bhreithiúna den Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí, nach ionann an foirmiú breithiúna sin agus cúirt arna bunú le dlí, de réir bhrí dhlí an Aontais. Dá bhrí sin, ní gá scrúdú a dhéanamh ar éifeachtaí cinntí comhlachta den sórt sin. |
|
20 |
I ndáil leis sin, tugann an chúirt a rinne an tarchur faoi deara, ar an gcéad dul síos, gur eisigh an Trybunał Konstytucyjny (an Chúirt Bhunreachtúil, an Pholainn) cinntí chun cosc a chur ar chúirteanna náisiúnta léiriú a dhéanamh ar an gcoincheap ‘binse arna bhunú le dlí’ mar atá sé i ndlí an Aontais maidir le dlíthiúlacht cheapadh na mbreithiúna a fhíorú. Ar an dara dul síos, leis an reachtaíocht náisiúnta, go háirithe Airteagal 42a den Dlí maidir le Gnáthchúirteanna, cuirtear toirmeasc freisin ar na cúirteanna sin dlíthiúlacht ceapacháin breithimh nó an chumhacht chun feidhmeanna breithiúnacha a fheidhmiú a eascraíonn as stádas breithimh a shuí nó a mheasúnú. Ina theannta sin, fágann Airteagal 107(1) den Dlí sin gur cion araíonachta é do bhreitheamh amhras a chaitheamh, inter alia, ar bhailíocht ceapacháin breithimh eile nó ar shainordú comhlachta bhunreachtúil de chuid Phoblacht na Polainne. Ina theannta sin, tá oibleagáid i gceist leis an gcion sin an pionós araíonachta is déine is féidir a fhorchur, eadhon an breitheamh lena mbaineann a aistriú chuig áit oibre eile nó an breitheamh lena mbaineann a bhriseadh as a phost. |
|
21 |
Dá bhrí sin, sula scrúdaítear iarratas AW ‘T’ ar dhearbhú go bhfuil feidhm res judicata ag breithiúnas 2006, is gá a chinneadh an bhfuil cúirt náisiúnta faoi cheangal ag cinntí an Trybunał Konstytucyjny (an Chúirt Bhunreachtúil) agus ag forálacha an Dlí maidir leis na Gnáthchúirteanna, dá dtagraítear sa mhír roimhe seo, lena gcuirtear toirmeasc uirthi measúnú a dhéanamh, i bhfianaise na rialacha mionsonraithe maidir le breithiúna an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí dá dtagraítear i mír 19 den bhreithiúnas seo a cheapadh, an féidir an chúirt sin a mheas mar bhinse neamhspleách, neamhchlaonta arna bhunú roimhe sin le dlí, lena gcuirtear cosaint bhreithiúnach éifeachtach ar fáil do dhaoine aonair. |
|
22 |
Míníonn an chúirt a rinne an tarchur freisin go bhfuil cúirteanna i gcóras breithiúnach na Polainne anois nach gcomhlíonann na ceanglais a bhaineann le dlí neamhspleách, neamhchlaonta agus a bunaíodh roimhe sin le dlí, de réir bhrí dhlí an Aontais, a eisíonn cinntí mar sin féin. Dá bhrí sin, tagann an cheist chun cinn an sáraítear an ceart chun cosaint bhreithiúnach éifeachtach a fháil sna réimsí a chumhdaítear le dlí an Aontais toisc nach cúirt ná binse í an chúirt a thug breithiúnas críochnaitheach i ndíospóid de réir bhrí dhlí an Aontais. Tá an cheist sin níos tábhachtaí fós i gcás cúirteanna céime deiridh i mBallstát, go háirithe i gcás ina bhfuil sé d’éifeacht ag a ngníomhaíocht bhreithiúnach amhras a tharraingt ar chinntí a bhfuil feidhm res judicata acu a tugadh in imeachtaí cúirte dúnta. I ndáil leis sin, ba cheart a thabhairt faoi deara freisin, tar éis athchóiriú ó 2017, gur féidir, faoi dhlí na Polainne, achomharc urghnách a dhéanamh i gcoinne cinntí a raibh feidhm res judicata acu le beagnach 25 bliana. |
|
23 |
Sa chomhthéacs sin, tugann an chúirt a rinne an tarchur dá haire, go háirithe, go ndealraíonn sé go n‑údaraítear le cásdlí na Cúirte Breithiúnais agus cásdlí na Cúirte Eorpaí um Chearta an Duine athbhreithniú a dhéanamh ar chomhdhéanamh na gcúirteanna ag cúirteanna céime deiridh. Níor rialaigh siad go fóill ar chás amhail an cás os a comhair, eadhon an fhéidearthacht, do chúirt níos ísle, athbhreithniú a dhéanamh ar chomhdhéanamh cúirte níos airde a tharchuir cás chuici chun athbhreithniú a dhéanamh air, i gcás, faoin reachtaíocht náisiúnta is infheidhme, ina bhfuil an chúirt níos ísle sin faoi cheangal ag measúnú na cúirte níos airde sin. |
|
24 |
Sna himthosca sin, chinn an Sąd Apelacyjny w Krakowie (Cúirt Achomhairc Kraków) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
|
An iarraidh ar chur i bhfeidhm an nós imeachta brostaithe um réamhrialú
|
25 |
D’iarr an chúirt a rinne an tarchur go ndéileálfaí leis an gcás seo faoi nós imeachta brostaithe um réamhrialú de bhun Airteagal 105 de Rialacha Nós Imeachta na Cúirte Breithiúnais. Mar thaca leis an iarraidh sin, d’áitigh sí, go bunúsach, gur gá, ar an gcéad dul síos, freagra a thabhairt chomh tapa agus is féidir ar na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú chun an cás sna príomhimeachtaí a réiteach go tapa, ar cuid de nós imeachta fada é. Ar an dara dul síos, leagann sí béim ar a thábhachtaí atá an fhreagairt sin chun córas breithiúnach na Polainne a chosaint agus chun daoine aonair a chosaint, go háirithe i bhfianaise chineál struchtúrach na sáruithe a ndéantar cur síos orthu san iarraidh ar réamhrialú. Ar an tríú dul síos, tagraíonn sé do bhuntábhacht na gceisteanna sin i bhfianaise dhíchobhsú leanúnach an cheartais agus na deimhneachta dlíthiúla do dhaoine aonair sa Pholainn. |
|
26 |
Foráiltear le hAirteagal 105(1) de na Rialacha Nós Imeachta go bhféadfaidh Uachtarán na Cúirte, ar iarratas ón gcúirt a rinne an tarchur, go heisceachtúil, uaidh féin, a chinneadh, i gcás go n‑éilíonn nádúr an cháis go ndéileálfar leis laistigh d’achar gearr ama, agus, tar éis dó an Breitheamh is Rapóirtéir agus an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, go gcuirfear nós imeachta brostaithe i bhfeidhm maidir le tarchur chun réamhrialú. |
|
27 |
Ní mór a mheabhrú, i ndáil leis sin, gur ionstraim nós imeachta é an nós imeachta brostaithe sin atá ceaptha chun aghaidh a thabhairt ar ábhair a bhfuil práinn eisceachtúil ag baint leo. Ina theannta sin, is léir ó chásdlí na Cúirte nach féidir an nós imeachta brostaithe a chur i bhfeidhm i gcás ina bhfágann cineál íogair agus casta na bhfadhbanna dlíthiúla a eascraíonn as cás go bhfuil sé deacair nós imeachta den sórt sin a chur i bhfeidhm, go háirithe i gcás nach cosúil gurb iomchuí an chuid i scríbhinn den nós imeachta os comhair na Cúirte a ghiorrú (breithiúnas an 29 Márta 2022, Getin Noble Bank, C‑132/20, EU:C:2022:235, mír 52 agus an cásdlí dá dtagraítear). |
|
28 |
Sa chás seo, le cinneadh an 11 Bealtaine 2022, dhiúltaigh Uachtarán na Cúirte, tar éis dó an Breitheamh is Rapóirtéir agus an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, don iarraidh go ndéileálfaí leis an gcás seo faoi nós imeachta brostaithe um réamhrialú. Maidir leis an gcéad argóint a chuir an chúirt a rinne an tarchur chun cinn, ba cheart a mheabhrú gur cásdlí socair é nach mór do chúirt náisiúnta a áirithiú go réiteofar an cás os a comhair go gasta mar gheall ar fhad díospóide chun údar a thabhairt le cur i bhfeidhm an nós imeachta brostaithe um réamhrialú (féach, chuige sin, breithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 2021, TOTO agus Vianini Lavori, C‑581/20, EU:C:2021:808, mír 29). Maidir leis an dara agus an tríú hargóint a bhfuil an chúirt a rinne an tarchur ag brath orthu, ba cheart a thabhairt faoi deara, ar an gcéad dul síos, nach bhfuil cineál struchtúrach na sáruithe a thuairiscítear sna ceisteanna a tarchuireadh níos leithne ná an cineál atá i gceist in go leor cásanna eile a thug cúirteanna na Polainne os comhair na Cúirte le blianta beaga anuas, inar diúltaíodh freisin d’iarrataí ar nós imeachta brostaithe um réamhrialú. Ar an dara dul síos, ós rud é go bhfuil tábhacht ar leith ag baint leis na ceisteanna sin mar gheall ar staid dhíchobhsaithe ceartais sa Pholainn i gcónaí, ní chiallaíonn sé sin ann féin nach mór déileáil leo laistigh de thréimhse ghearr ama, de réir bhrí Airteagal 105(1) de na Rialacha Nós Imeachta. |
Dlínse na Cúirte
|
29 |
Mar réamhphointe, ba cheart a mheabhrú, de réir cásdlí socair, gur faoin gCúirt féin atá sé scrúdú a dhéanamh ar na himthosca ina dtarchuireann an chúirt náisiúnta an t‑ábhar chuici, d’fhonn a chinneadh an bhfuil dlínse aici nó an bhfuil an t‑iarratas a cuireadh faoina bráid inghlactha (breithiúnas an 22 Márta 2022, Prokurator Generalny (Dlísheomra Araíonachta na Cúirte Uachtaraí – Ceapachán), C‑508/19, EU:C:2022:201, mír 59 agus an cásdlí dá dtagraítear). |
|
30 |
I ndáil leis sin, ba cheart a mheabhrú, ar an gcéad dul síos, nach féidir leis an gCúirt, i gcomhthéacs tarchur chun réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE, dlí an Aontais a léiriú ach amháin laistigh de theorainneacha na gcumhachtaí a thugtar di (breithiúnas an 19 Samhain 2019, A.K. agus páirtithe eile (Neamhspleáchas Dhlísheomra Araíonachta na Cúirte Uachtaraí), C‑585/18, C‑624/18 agus C‑625/18, EU:C:2019:982, mír 77 agus an cásdlí dá dtagraítear). |
|
31 |
Sainmhínítear raon feidhme na Cairte, maidir le gníomhaíocht na mBallstát, in Airteagal 51(1) di, ar dá réir a dhírítear forálacha na Cairte chuig na Ballstáit ‘agus dlí an Aontais á chur chun feidhme acu’, an fhoráil sin lena ndeimhnítear an cásdlí socair ar dá réir a bheartaítear na cearta bunúsacha a ráthaítear i ndlíchóras an Aontais a chur i bhfeidhm i ngach cás a rialaítear le dlí an Aontais, ach gan bheith lasmuigh de na cásanna sin (breithiúnas an 19 Samhain 2019, A.K. agus páirtithe eile (Neamhspleáchas Dhlísheomra Araíonachta na Cúirte Uachtaraí), C‑585/18, C‑624/18 agus C‑625/18, EU:C:2019:982, mír 78 agus an cásdlí dá dtagraítear). |
|
32 |
Sa chás seo, maidir le hAirteagal 47 den Chairt, níor thug an chúirt a rinne an tarchur le fios go mbaineann an díospóid sna príomhimeachtaí le léiriú nó cur i bhfeidhm riail de dhlí an Aontais a chuirtear chun feidhme ar an leibhéal náisiúnta. |
|
33 |
Dá bhrí sin, i gcomhréir le hAirteagal 51(1) den Chairt, níl feidhm ag Airteagal 47 den Chairt, ann féin, maidir leis an díospóid sin. |
|
34 |
Mar sin féin, ós rud é go gceanglaítear leis an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE ar na Ballstáit uile leigheasanna a sholáthar atá leordhóthanach chun cosaint bhreithiúnach éifeachtach a áirithiú sna réimsí a chumhdaítear le dlí an Aontais, de réir bhrí, go háirithe, Airteagal 47 den Chairt, ní mór an tAirteagal deireanach sin a chur san áireamh go cuí chun an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE a léiriú (breithiúnas an 3 Iúil 2025, Lita agus Jeszek, C‑646/23 agus C‑661/23, EU:C:2025:519, mír 54 agus an cásdlí dá dtagraítear). |
|
35 |
Ar an dara dul síos, ní mór a thabhairt chun cuimhne, faoin dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, go gcuirfidh na Ballstáit leighis ar fáil a bheidh leordhóthanach chun cosaint dlí éifeachtach a áirithiú do dhaoine aonair sna réimsí atá folaithe le dlí an Aontais. Dá bhrí sin, is faoi na Ballstáit atá sé foráil a dhéanamh do chóras leigheasanna agus nósanna imeachta lena n‑áirithítear athbhreithniú breithiúnach éifeachtach sna réimsí sin (breithiúnas an 26 Márta 2020, Miasto Łowicz agus Prokurator Generalny, C‑558/18 agus C‑563/18, EU:C:2020:234, mír 32 agus an cásdlí dá dtagraítear). |
|
36 |
Maidir le raon feidhme ratione materiae den dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, tagraítear san fhoráil sin do ‘na réimsí a chumhdaítear le dlí an Aontais’, beag beann ar an gcás ina bhfuil an dlí sin á chur chun feidhme ag na Ballstáit (breithiúnas an 11 Iúil 2024, Hann‑Invest agus páirtithe eile, C‑554/21, C‑622/21 agus C‑727/21, EU:C:2024:594, mír 35 agus an cásdlí dá dtagraítear). |
|
37 |
Tá sé beartaithe go mbeidh feidhm ag an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, inter alia, maidir le haon chomhlacht náisiúnta a fhéadfaidh rialú, mar chúirt nó binse, ar cheisteanna a bhaineann le léiriú nó cur i bhfeidhm dhlí an Aontais a thagann faoi réim na réimsí a chumhdaítear le dlí an Aontais (breithiúnas an 26 Márta 2020, Miasto Łowicz agus Prokurator Generalny, C‑558/18 agus C‑563/18, EU:C:2020:234, mír 34 agus an cásdlí dá dtagraítear). |
|
38 |
Is amhlaidh atá i gcás na cúirte a rinne an tarchur, a d’fhéadfaí a iarraidh uirthi rialú a thabhairt ar cheisteanna a bhaineann le cur i bhfeidhm nó léiriú dhlí an Aontais agus a thagann, mar ‘chúirt nó binse’ de réir bhrí dhlí an Aontais, faoi chóras leigheasanna dlí na Polainne sna ‘réimsí a chumhdaítear le dlí an Aontais’, de réir bhrí an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, agus mar thoradh air sin nach mór don chúirt sin na ceanglais maidir le cosaint bhreithiúnach éifeachtach a chomhlíonadh (féach, de réir analaí, breithiúnas an 11 Iúil 2024, Hann‑Invest agus páirtithe eile, C‑554/21, C‑622/21 agus C‑727/21, EU:C:2024:594, mír 37 agus an cásdlí dá dtagraítear). |
|
39 |
Dá bhrí sin, sa chás seo, tá dlínse ag an gCúirt an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE a léiriú, arna léamh i bhfianaise Airteagal 47 den Chairt. |
Na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
Réamhbharúlacha
|
40 |
Baineann na ceithre cheist le léiriú ní hamháin ar an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, arna léamh i bhfianaise Airteagal 47 den Chairt, ach freisin ar Airteagal 2, Airteagal 4(3) agus Airteagal 6(3) CAE agus, maidir leis an gcéad cheist amháin, prionsabal thosaíocht dhlí an Aontais, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 267 CFAE. |
|
41 |
Mar sin féin, is léir ó fhorais an ordaithe tarchuir go mbaineann ceisteanna na cúirte a rinne an tarchur, go bunúsach, leis an gceart chun éisteacht a fháil ó bhinse neamhspleách neamhchlaonta arna bhunú roimh ré le dlí, ar léir ón dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, agus le prionsabal thosaíocht dhlí an Aontais. |
|
42 |
Sna himthosca sin, ní mór scrúdú a dhéanamh ar na ceisteanna a tharchuirtear go heisiach i bhfianaise an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, arna léamh i bhfianaise Airteagal 47 den Chairt, agus phrionsabal thosaíocht dhlí an Aontais. |
An chéad cheist go dtí an tríú ceist
|
43 |
Leis an gcéad cheist go dtí an tríú ceist, ar cheart iad a scrúdú le chéile, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, arna léamh i bhfianaise Airteagal 47 den Chairt, agus prionsabal thosaíocht dhlí an Aontais a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leo ar reachtaíocht Bhallstáit agus ar chásdlí na Cúirte Bunreachtúla lena gceanglaítear ar chúirt náisiúnta breithiúnas ó phainéal cúirte níos airde a chomhlíonadh, más rud é, ar bhonn cinneadh ón gCúirt, cinneann an chúirt náisiúnta sin nach gcomhlíonann breitheamh amháin nó níos mó atá mar chuid den fhoirmíocht breithiúna sin na ceanglais maidir le neamhspleáchas, neamhchlaontacht agus bunú roimh ré le dlí, de réir bhrí na forála sin, agus, ina theannta sin, go gcuirtear cosc air, faoin dlí náisiúnta, dlíthiúlacht chomhdhéanamh fhoirmíocht na mbreithiúna sin a fhíorú ar bhonn na dtosca céanna a úsáideadh sa chinneadh sin ón gCúirt. |
|
44 |
Mar réamhphointe, ba cheart a mheabhrú, cé go dtagann eagrú an cheartais sna Ballstáit, go háirithe institiúid, comhdhéanamh, dlínse agus feidhmiú na gcúirteanna náisiúnta, faoi inniúlacht na Stát sin, mar sin féin, i bhfeidhmiú na hinniúlachta sin, ceanglaítear ar na Stáit sin a n‑oibleagáidí faoi dhlí an Aontais agus, go háirithe, faoi Airteagal 19 CAE a chomhlíonadh (breithiúnas an 11 Iúil 2024, Hann‑Invest agus páirtithe eile, C‑554/21, C‑622/21 agus C‑727/21, EU:C:2024:594, mír 44 agus an cásdlí dá dtagraítear). |
|
45 |
I ndáil leis sin, is prionsabal ginearálta de dhlí an Aontais é prionsabal na cosanta breithiúnaí éifeachtaí dá dtagraítear sa dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE a chumhdaítear, inter alia, in Airteagal 6(1) den Choinbhinsiún Eorpach chun Cearta an Duine agus Saoirsí Bunúsacha a Chosaint, a síníodh sa Róimh an 4 Samhain 1950 (‘ECHR’), dá gcomhfhreagraíonn an dara mír d’Airteagal 47 den Chairt (breithiúnas an 11 Iúil 2024, Hann‑Invest agus páirtithe eile, C‑554/21, C‑622/21 agus C‑727/21, EU:C:2024:594, mír 45 agus an cásdlí dá dtagraítear). |
|
46 |
Thairis sin, a mhéid a leagtar amach sa Chairt na cearta lena gcomhfhreagraítear do na cearta a ráthaítear faoi ECHR, is é is aidhm d’Airteagal 52(3) den Chairt an chomhsheasmhacht is gá a áirithiú idir na cearta atá sa Chairt agus na cearta comhfhreagracha a ráthaítear faoi ECHR, gan dochar a dhéanamh dá bhrí sin d’uathriail dhlí an Aontais. De réir na mínithe a bhaineann leis an gCairt (IO 2007 C 303, lch. 17), freagraítear d’Airteagal 6(1) ECHR leis an dara mír d’Airteagal 47 den Chairt. Dá bhrí sin, ní mór don Chúirt a áirithiú go n‑áirithítear leis an léiriú a thugann sí sa chás seo leibhéal cosanta nach dtugann neamhaird ar an méid a ráthaítear in Airteagal 6(1) ECHR, arna léiriú ag an gCúirt Eorpach um Chearta an Duine (breithiúnas an 11 Iúil 2024, Hann‑Invest agus páirtithe eile, C‑554/21, C‑622/21 agus C‑727/21, EU:C:2024:594, mír 46 agus an cásdlí dá dtagraítear). |
|
47 |
Mar sin féin, ba cheart a mheabhrú nach mór do gach Ballstát, faoin dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, a áirithiú go gcomhlíonann na comhlachtaí a n‑iarrtar orthu, mar ‘chúirt nó binse’ de réir bhrí dhlí an Aontais, rialú a thabhairt ar cheisteanna a bhaineann le cur i bhfeidhm nó léiriú dhlí an Aontais agus a thagann, dá bhrí sin, faoina chóras leigheasanna dlíthiúla sna réimsí a chumhdaítear le dlí an Aontais, go gcomhlíonann siad na ceanglais maidir le cosaint bhreithiúnach éifeachtach, lena n‑áirítear neamhspleáchas (breithiúnas an 11 Iúil 2024, Hann‑Invest agus páirtithe eile, C‑554/21, C‑622/21 agus C‑727/21, EU:C:2024:594, mír 47 agus an cásdlí dá dtagraítear). |
|
48 |
Sa chás seo, ar an gcéad dul síos, tá an chúirt a rinne an tarchur i gcás, tar éis breithiúnas críochnaitheach a thabhairt sa chás sna príomhimeachtaí, ina raibh an breithiúnas sin, beagnach 14 bliana ina dhiaidh sin, ina ábhar achomhairc urghnách ag an Ard-Ionchúisitheoir os comhair an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí, a chuir an breithiúnas sin ar ceal agus a tharchuir an cás sin ar ais chuig an gcúirt a rinne an tarchur lena athbhreithniú. Is léir ó na doiciméid os comhair na Cúirte go bhfuil, faoin dlí náisiúnta, éifeacht cheangailteach ag breithiúnas an 20 Deireadh Fómhair 2021 ar an gcúirt sin. Ar an dara dul síos, tá comhthuiscint ann go bhfuil an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí, mar chomhlacht náisiúnta a fhéadfaidh rialú a thabhairt freisin ar cheisteanna a bhaineann le cur i bhfeidhm nó léiriú dhlí an Aontais, faoi réir na gceanglas maidir le cosaint bhreithiúnach éifeachtach a eascraíonn as an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, arna léamh i bhfianaise Airteagal 47 den Chairt. |
|
49 |
Ba cheart a thabhairt faoi deara i ndáil leis sin, i mbreithiúnas an 21 Nollaig 2023, Krajowa Rada Sądownictwa (Breitheamh a fhanacht i seilbh a oifige) (C‑718/21, EU:C:2023:1015), gur chinn an Chúirt nach raibh foirmíocht an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí a tharchuir an t‑ábhar chuige le haghaidh réamhrialú sa chás as ar eascair an breithiúnas sin, mar gheall ar an gcaoi ar ceapadh na breithiúna ar ceapadh iad, stádas binse neamhspleách neamhchlaonta arna bhunú roimhe sin le dlí, de réir bhrí an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, arna léamh i bhfianaise an dara mír d’Airteagal 47 den Chairt, agus, dá bhrí sin, nár ‘cúirt ná binse’ de réir bhrí Airteagal 267 CFAE í an fhoirmíocht breithiúna sin (féach, chuige sin, breithiúnas an 21 Nollaig 2023, Krajowa Rada Sądownictwa (Breitheamh a fhanacht i seilbh a oifige), C‑718/21, EU:C:2023:1015, míreanna 46 go 58, agus ordú an 29 Bealtaine 2024, Rzecznik Praw Obywatelskich (Caingean Urghnách na Polainne), C‑720/21, EU:C:2024:489, mír 24). Tháinig an Chúirt ar an gconclúid sin i bhfianaise a cásdlí féin maidir le léiriú na bhforálacha sin, chomh maith leis na cinntí agus na measúnuithe a rinne an Chúirt Eorpach um Chearta an Duine i mbreithiúnas an 8 Samhain 2021, Dolińska-Ficek agus Ozimek v an Pholainn (CE:ECHR:2021:1108JUD004986819), maidir le hAirteagal 6(1) ECHR, i gcomhar leis na cinntí agus na measúnuithe a rinne an Naczelny Sąd Administracyjny (an Ard-Chúirt Riaracháin) i mbreithiúnas an 21 Meán Fómhair 2021. |
|
50 |
Chinn an Chúirt go raibh an teaglaim de na heilimintí sistéamacha agus imthoisceacha araon a chuir sí in iúl i míreanna 47 go 57 agus 62 go 76 de bhreithiúnas an 21 Nollaig 2023, Krajowa Rada Sądownictwa (Breitheamh a fhanacht i seilbh a oifige) (C‑718/21, EU:C:2023:1015) ina chúis le hamhras dlisteanach, in aigne daoine aonair, maidir le neamh-thréscaoilteacht na mbreithiúna sin agus fhoirmiú na mbreithiúna ar a suíonn siad maidir le tosca seachtracha, go háirithe tionchair dhíreacha nó indíreacha na gcumhachtaí reachtacha agus feidhmiúcháin náisiúnta, agus a neodracht i ndáil leis na leasanna os a gcomhair. Dá bhrí sin, d’fhéadfadh easpa láithreacht neamhspleáchas nó neamhchlaontacht na mbreithiúna sin agus an chomhlachta sin a bheith mar thoradh ar na tosca sin, amhail an bonn a bhaint den mhuinín nach mór don cheartas a spreagadh sna daoine sin i sochaí dhaonlathach agus sa smacht reachta (breithiúnas an 21 Nollaig 2023, Krajowa Rada Sądownictwa (Breitheamh a fhanacht i seilbh a oifige), C‑718/21, EU:C:2023:1015, mír 77). |
|
51 |
Ina theannta sin, na breithnithe a leag an Chúirt amach i mbreithiúnas an 21 Nollaig 2023, Krajowa Rada Sądownictwa (Breitheamh a fhanacht i seilbh a oifige) (C‑718/21, EU:C:2023:1015), maidir leis na tosca a bhain le ceapachán, laistigh den Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí, an triúr breithiúna atá comhdhéanta den chomhlacht a rinne an tarchur a tharchuir iarraidh ar réamhrialú sa chás as ar eascair an breithiúnas sin, tá siad bailí, ar an mbealach céanna, do bhreithiúna uile an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí a cheaptar sna himthosca céanna (féach, chuige sin, ordú an 29 Bealtaine 2024, Rzecznik Praw Obywatelskich (Caingean Urghnách na Polainne), C‑720/21, EU:C:2024:489, míreanna 27 agus 28). |
|
52 |
Thairis sin, cé gur rialaigh an Chúirt, i mbreithiúnas an 21 Nollaig 2023, Krajowa Rada Sądownictwa (Breitheamh a fhanacht i seilbh a oifige) (C‑718/21, EU:C:2023:1015), gur rialaigh an Chúirt maidir le stádas Ballstáit mar ‘chúirt nó binse’ de chuid an chomhlachta a rinne an tarchur, de réir bhrí Airteagal 267 CFAE, go bhfuil an coinníoll a bhaineann le neamhspleáchas breithiúnach a ráthú ag teacht go bunúsach leis an gcoinníoll a cheanglaítear ar chomhlacht atá in ann breithiúnas a thabhairt, mar chúirt nó binse, maidir le ceisteanna a bhaineann le léiriú nó cur i bhfeidhm dhlí an Aontais, agus dá réir sin faoi réir na gceanglas a eascraíonn as an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE (féach, chuige sin, breithiúnais an 27 Feabhra 2018, Associação Sindical dos Juízes Portugueses, C‑64/16, EU:C:2018:117, míreanna 35, 38 agus 45, agus an 29 Márta 2022, Getin Noble Bank, C‑132/20, EU:C:2022:235, mír 72). |
|
53 |
Dá bhrí sin, i gcás amhail an cás sna príomhimeachtaí, ina bhfuil cinneadh breithiúnach a thagann ó chomhlacht céime deiridh a bhfuil a stádas mar chúirt nó binse curtha as an áireamh ag an gCúirt faoi chonspóid, ós rud é nach gcomhlíonann an comhlacht sin na coinníollacha neamhspleáchais, neamhchlaontachta agus réamhbhunaithe le dlí, de réir bhrí an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, ní féidir le cúirt neamhaird a thabhairt ar an bhfíoras sin, i gcomhréir le prionsabal thosaíocht dhlí an Aontais agus leis na héifeachtaí a ghabhann le cinneadh den sórt sin ón gCúirt. |
|
54 |
Maidir leis na hiarmhairtí sonracha, don chás sna príomhimeachtaí, a bhaineann leis an gcinneadh a leagtar amach i mír 53 den bhreithiúnas seo, ba cheart a mheabhrú, cé, in imeachtaí faoi Airteagal 267 CFAE, atá bunaithe ar dheighilt shoiléir feidhmeanna idir na cúirteanna náisiúnta agus an Chúirt Bhreithiúnais, gur fíor go bhfuil dlínse ag an gcúirt náisiúnta amháin fíorais na díospóide sna príomhimeachtaí a chinneadh agus a mheasúnú agus an dlí náisiúnta a léiriú agus a chur i bhfeidhm, is amhlaidh fós gur faoin gCúirt atá sé na pointí léirithe ar dhlí an Aontais a d’fhéadfadh a bheith riachtanach chun an díospóid sin a réiteach a chur ar fáil don chúirt náisiúnta a rinne tarchur chun réamhrialú, agus an fhaisnéis atá san ordú tarchuir á cur san áireamh (féach, chuige sin, breithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 2021, W.Ż. (Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí na Cúirte Uachtaraí – Ceapachán), C‑487/19, EU:C:2021:798, mír 78 agus an cásdlí dá dtagraítear). |
|
55 |
Dá bhrí sin, is faoin gcúirt a rinne an tarchur a bheidh sé, ar deireadh, a fháil amach ar ceapadh na breithiúna a bhí mar chuid d’fhoirmíocht bhreithiúna an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí a thug breithiúnas an 20 Deireadh Fómhair 2021 faoi na coinníollacha céanna leis na breithiúna a cheap an triúr breithiúna a rinne an tarchur sa chás as ar eascair breithiúnas an 21 Nollaig 2023, Krajowa Rada Sądownictwa (Breitheamh a fhanacht i seilbh a oifige) (C‑718/21, EU:C:2023:1015). |
|
56 |
I ndáil leis sin, áfach, is léir ó na doiciméid atá os comhair na Cúirte gur ceapadh an cúigear breithiúna a bhí, in éineacht le beirt ghiúróirí, ina bhfoirmíocht breithiúna den Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí a rialaigh ar an achomharc urghnách atá i gceist sna príomhimeachtaí an lá céanna agus faoi na coinníollacha céanna leis na breithiúna sin a bhí ina chomhlacht a rinne an tarchur sa chás as ar eascair breithiúnas an 21 Nollaig 2023, Krajowa Rada Sądownictwa (Breitheamh a fhanacht i seilbh a oifige) (C 718/21, EU:C:2023:1015). |
|
57 |
Mar sin féin, tá rialú déanta ag an gCúirt cheana féin gur leor láithreacht breithimh aonair laistigh den chomhlacht lena mbaineann, arna cheapadh i gcúinsí cosúil leo siúd atá i gceist sa chás as ar eascair an breithiúnas sin, chun a stádas mar bhinse neamhspleách agus neamhchlaonta, arna bhunú le dlí, de réir bhrí an dara fomhír d’Airteagal 19(1) den Chonradh ar an Aontas Eorpach, arna léamh i bhfianaise an dara mír d’Airteagal 47 den Chairt, a bhaint den chomhlacht sin. (féach, chuige sin, ordú an 29 Bealtaine 2024, Rzecznik Praw Obywatelskich (Caingean Urghnách na Polainne), C‑720/21, EU:C:2024:489, mír 29 agus an cásdlí dá dtagraítear). |
|
58 |
Thairis sin, maidir leis an bhfíoras go gcuireann forálacha an dlí náisiúnta agus cinntí an Trybunał Konstytucyjny (an Chúirt Bhunreachtúil), dá dtagraítear i mír 20 den bhreithiúnas seo, cosc ar an gcúirt a rinne an tarchur, de réir a faisnéise, scrúdú a dhéanamh ar dhlíthiúlacht foirmíocht breithiúna den Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach), sa chás seo, an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí a chuir breithiúnas críochnaitheach ón gcúirt a rinne an tarchur ar neamhní sa chás sna príomhimeachtaí agus a tharchuir an cás sin ar ais chuici le haghaidh athscrúdú, is léir ó chásdlí socair go bhfuil na héifeachtaí a ghabhann le prionsabal thosaíocht dhlí an Aontais ina gceangal ar orgáin uile Ballstáit, gan, go háirithe, cosc a chur ar fhorálacha náisiúnta, lena n‑áirítear forálacha de chineál bunreachtúil, é sin a dhéanamh (breithiúnas an 22 Feabhra 2022, RS (Éifeacht breithiúnas de chuid cúirte bunreachtúla), C‑430/21, EU:C:2022:99, mír 51 agus an cásdlí dá dtagraítear). |
|
59 |
Go háirithe, ar an gcéad dul síos, maidir leis na forálacha sin den dlí náisiúnta, chinn an Chúirt cheana féin, tar éis an iarraidh seo ar réamhrialú a dhéanamh, go bunúsach, go ndearbhaíonn Poblacht na Polainne, trí rialacha náisiúnta a ghlacadh agus a choinneáil i bhfeidhm lena gcuirtear toirmeasc, ar phian pionós araíonachta, ar chúirteanna náisiúnta a fhíorú an gcomhlíonann siad féin nó na breithiúna a bhfuil siad comhdhéanta díobh nó breithiúna nó cúirteanna eile ceanglais dhlí an Aontais maidir le neamhspleáchas, nár chomhlíon neamhchlaontacht agus bunú roimh ré le dlí na gcúirteanna agus na mbreithiúna lena mbaineann a hoibleagáidí faoin dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 47 den Chairt, agus faoi phrionsabal thosaíocht dhlí an Aontais (féach, chuige sin, breithiúnas an 5 Meitheamh 2023, an Coimisiún v an Pholainn (Neamhspleáchas agus saol príobháideach na mbreithiúna), C‑204/21, EU:C:2023:442, míreanna 201 agus 386). |
|
60 |
Sa chás as ar eascair breithiúnas an 5 Meitheamh 2023, an Coimisiún v an Pholainn (Neamhspleáchas agus saol príobháideach na mbreithiúna) (C‑204/21, EU:C:2023:442), sheas an Chúirt leis an gcéad agus leis an dara gearán a chuir an Coimisiún Eorpach ar aghaidh, a bhain, inter alia, le comhoiriúnacht leis an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 47 den Chairt, d’Airteagal 42a(1) agus (2) den Dlí maidir le Gnáthchúirteanna, lena gcuirtear toirmeasc ar aon chúirt náisiúnta comhlíonadh na gceanglas sin a fhíorú a eascraíonn as dlí an Aontais maidir le ráthaíocht binse neamhspleách neamhchlaonta arna bhunú roimhe sin le dlí, agus ó Airteagal 107(1), (2) agus (3) den Dlí sin, lena gceadaítear scrúdú ar chomhlíonadh na gceanglas sin a aicmiú mar chion araíonachta. |
|
61 |
Ar an dara dul síos, maidir le cinntí an Trybunał Konstytucyjny (an Chúirt Bhunreachtúil), dá dtagraítear i míreanna 20 agus 58 den bhreithiúnas seo, ní mór a lua gur léir ó chásdlí socair nach mór do chúirt náisiúnta a d’fheidhmigh an chumhacht a thugtar di leis an dara mír d’Airteagal 267 CFAE neamhaird a thabhairt, i gcás inarb iomchuí, ar mheasúnuithe ó chúirt náisiúnta níos airde má mheasann sí, ag féachaint don léiriú a thug an Chúirt, nach bhfuil na cinntí sin i gcomhréir le dlí an Aontais, más gá tríd an riail náisiúnta lena gceanglaítear uirthi breithiúnais na cúirte níos airde sin a chomhlíonadh a dhífheidhmiú. Tá feidhm ag an réiteach sin freisin i gcás ina bhfuil gnáthchúirt faoi cheangal, de bhua riail nós imeachta náisiúnta, ag cinneadh ó chúirt bhunreachtúil náisiúnta a mheasann sí a bheith contrártha le dlí an Aontais (féach, chuige sin, breithiúnas an 22 Feabhra 2022, RS (Éifeacht breithiúnas de chuid cúirte bunreachtúla), C‑430/21, EU:C:2022:99, míreanna 75 agus 76). |
|
62 |
Dá bhrí sin, ós rud é, i mbreithiúnas an 5 Meitheamh 2023, an Coimisiún v an Pholainn (Neamhspleáchas agus saol príobháideach na mbreithiúna) (C‑204/21, EU:C:2023:442), gur chinn an Chúirt go bhfuil forálacha an Dlí maidir le gnáthchúirteanna a bhfuil amhras ar an gcúirt a rinne an tarchur ina leith sa chás seo ar neamhréir le dlí an Aontais, ní mór teacht ar an gconclúid chéanna maidir leis na cinntí sin ón Trybunał Konstytucyjny (an Chúirt Bhunreachtúil), a bhfuil raon feidhme acu atá comhchosúil le raon feidhme na bhforálacha sin maidir leis an toirmeasc, i gcás aon chúirt náisiúnta, ar a fhíorú an gcomhlíonann comhlacht eile na ceanglais a eascraíonn as dlí an Aontais maidir le binse neamhspleách neamhchlaonta arna bhunú roimhe sin le dlí a ráthú. |
|
63 |
I bhfianaise na mbreithnithe go léir roimhe seo, is é an freagra ar an gcéad cheist go dtí an tríú ceist nach mór an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, arna léamh i bhfianaise Airteagal 47 den Chairt, agus prionsabal thosaíocht dhlí an Aontais a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leo ar reachtaíocht Bhallstáit agus ar chásdlí Chúirt Bhunreachtúil an Bhallstáit sin lena gceanglaítear ar chúirt náisiúnta breithiúnas arna thabhairt ag painéal cúirte níos airde a chomhlíonadh, más rud é, ar bhonn cinneadh ón gCúirt, measann an chúirt náisiúnta sin nach gcomhlíonann breitheamh amháin nó níos mó atá mar chuid den fhoirmíocht breithiúna sin na ceanglais maidir le neamhspleáchas, neamhchlaontacht agus bunú roimh ré le dlí, de réir bhrí na forála sin, agus, ina theannta sin, go gcuirtear cosc air, faoin dlí náisiúnta, dlíthiúlacht chomhdhéanamh fhoirmíocht na mbreithiúna sin a fhíorú ar bhonn na dtosca céanna a úsáideadh sa chinneadh sin ón gCúirt. |
An ceathrú ceist
|
64 |
Lena ceathrú ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, arna léamh i bhfianaise Airteagal 47 den Chairt, a léiriú sa chaoi, i gcás ina gcinntear, ar bhonn cinneadh ón gCúirt, nach gcomhlíonann comhlacht breithiúnach na céime deiridh na ceanglais maidir le neamhspleáchas, neamhchlaontacht agus bunú roimh ré le dlí, de réir bhrí na forála sin, nach mór cinneadh a thagann ó chomhlacht den sórt sin, trína ndéantar an cás lena mbaineann a tharchur chuig cúirt níos ísle le haghaidh athbhreithnú, a mheas mar chinneadh neamhnithe nó mar chinneadh éifeachtach a bhfuil an chúirt níos ísle sin i dteideal é a chur ar ceal agus diúltú dá chur i bhfeidhm. |
|
65 |
I ndáil leis sin, ba cheart a thabhairt faoi deara go n‑ardaítear an cheist sin i gcás ina gcinneann an chúirt a rinne an tarchur, ar bhonn na dtorthaí i mbreithiúnas an 21 Nollaig 2023, Krajowa Rada Sądownictwa (Breitheamh a fhanacht i seilbh a oifige) (C‑718/21, EU:C:2023:1015), nach gcomhlíonann painéal bhreithiúna an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí, a chuir breithiúnas 2006 ar neamhní agus a tharchuir an cás ar ais chuig Sąd Apelacyjny w Krakowie (an Chúirt Achomhairc, Kraków), ceanglais an neamhspleáchais, na neamhchlaontachta agus na réamhbhunaíochta le dlí, de réir bhrí an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE. |
|
66 |
Dá bhrí sin, sna himthosca sin, ar an gcéad dul síos, ní mór a mheabhrú, i ndlíchóras an Aontais agus sna dlíchórais náisiúnta araon, an tábhacht a bhaineann le prionsabal res judicata. Chun cobhsaíocht an dlí agus an chaidrimh dhlíthiúil agus dea-riarachán an cheartais a ráthú, tá sé tábhachtach nach féidir cinntí breithiúnacha atá tagtha chun bheith cinntitheach tar éis na leigheasanna dlíthiúla uile a bheith ídithe nó tar éis dhul in éag na dteorainneacha ama a leagtar síos do na caingne sin a thabhairt faoi cheist a thuilleadh (breithiúnas an 9 Aibreán 2024, Profi Credit Polska (Athoscailt an nós imeachta arna thabhairt i gcrích le cinneadh críochnaitheach), C‑582/21, EU:C:2024:282, mír 37 agus an cásdlí dá dtagraítear). |
|
67 |
Ar an dara dul síos, chinn an Chúirt cheana féin, ós rud é go bhforchuirtear leis an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE oibleagáid shoiléir agus bheacht ar na Ballstáit maidir leis an toradh atá le baint amach agus nach bhfuil aon choinníoll ag gabháil leis maidir leis an neamhspleáchas nach mór do na cúirteanna a n‑iarrtar orthu dlí an Aontais a léiriú agus a chur i bhfeidhm, go gceanglófar ar an gcúirt a rinne an tarchur, laistigh de theorainneacha a dlínse, lánéifeacht na forála sin a ráthú, lena gceanglófar, sa chás seo agus faoi réir an bhoinn a leagtar amach i mír 65 den bhreithiúnas seo, go mbeidh breithiúnas an 20 Deireadh Fómhair 2021 ar neamhní (féach, chuige sin, breithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 2021, W.Ż. (Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí na Cúirte Uachtaraí – Ceapachán), C‑487/19, EU:C:2021:798, mír 159 agus an cásdlí dá dtagraítear). |
|
68 |
I ndáil leis sin, ba cheart a thabhairt faoi deara freisin, cé go measann an chúirt a rinne an tarchur gur thug comhlacht breithiúnas an 20 Deireadh Fómhair 2021 nach cúirt neamhspleách neamhchlaonta é arna bunú roimhe sin le dlí chun críocha dhlí an Aontais, nach féidir brath go héifeachtach ar aon bhreithniú bunaithe ar phrionsabal na deimhneachta dlíthiúla nó atá nasctha le res judicata líomhnaithe, sa chás seo, chun cosc a chur ar chúirt amhail an Sąd Apelacyjny w Krakowie (an Chúirt Achomhairc, Kraków) ó chinneadh den sórt sin a chur ar neamhní, i gcás ina bhfuil iarmhairt den sórt sin fíor-riachtanach, i bhfianaise na staide nós imeachta atá i gceist, chun tosaíocht dhlí an Aontais a ráthú (féach, chuige sin, breithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 2021, W.Ż. (Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí na Cúirte Uachtaraí – Ceapachán), C‑487/19, EU:C:2021:798, míreanna 160 agus 161 agus an cásdlí dá dtagraítear). |
|
69 |
Is léir ó na doiciméid os comhair na Cúirte gurb amhlaidh atá sna príomhimeachtaí, ós rud é, cé go bhfuil breithiúnas an 20 Deireadh Fómhair 2021 críochnaitheach, gur tarchuireadh an cás sin ar ais chuig an gcúirt a rinne an tarchur. Dá bhrí sin, sna himthosca sin, ní mór don chúirt a rinne an tarchur a mheas go bhfuil an breithiúnas sin ar neamhní. |
|
70 |
I bhfianaise na mbreithnithe go léir roimhe seo, is é an freagra ar an gceathrú ceist nach mór an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, arna léamh i bhfianaise Airteagal 47 den Chairt, a léiriú sa chaoi, i gcás ina gcinntear, ar bhonn cinneadh ón gCúirt, nach gcomhlíonann comhlacht breithiúnach na céime deiridh na ceanglais maidir le neamhspleáchas, neamhchlaontacht agus réamhbhunú le dlí, de réir bhrí na forála sin, nach mór a mheas go bhfuil cinneadh a thagann ó chomhlacht den sórt sin, lena gcuirtear an cás lena mbaineann faoi bhráid cúirt níos ísle le haghaidh athbhreithniú, ar neamhní, i gcás ina bhfuil iarmhairt den sórt sin fíor-riachtanach, i bhfianaise na staide nós imeachta atá i gceist, chun tosaíocht dhlí an Aontais a ráthú. |
Costais
|
71 |
Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a cuireadh faoi bhráid na Cúirte Breithiúnais, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe. |
|
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt Bhreithiúnais (an Ceathrú Dlísheomra) mar seo a leanas: |
|
|
|
Sínithe |
( *1 ) Teanga an cháis: an Pholainnis.