Tháinig an Comhaontú Comhpháirtíochta Iascaigh Inbhuanaithe (CCII) atá ann faoi láthair idir an tAontas Eorpach agus na Séiséil 1 i bhfeidhm an 24 Feabhra 2020 ar feadh tréimhse 6 bliana, agus tá sé in-athnuaite go hintuigthe ar feadh tréimhsí breise 6 bliana.

Ar bhonn Chinneadh an 23 Meitheamh 2025 2 ón gComhairle lena n‑údaraítear tús a chur leis an gcaibidlíocht thar ceann an Aontais Eorpaigh le haghaidh Prótacal nua maidir leis an gComhaontú Comhpháirtíochta Iascaigh Inbhuanaithe le Poblacht na Séiséal a chur chun feidhme, agus na treoracha caibidlíochta atá ann, rinne an Coimisiún caibidlíocht le Poblacht na Séiséal (‘na Séiséil’ anseo feasta). Tugadh an chaibidlíocht sin i gcrích agus chuir na hidirbheartaithe inisealacha le Prótacal an 1 Aibreán 2026. Leis an bprótacal nua, cumhdaítear tréimhse 4 bliana ó dháta an chur i bhfeidhm sealadach a leagtar amach in Airteagal 19, i.e. an dáta a shíníonn na Páirtithe é.

Is é is cuspóir don Phrótacal nua deiseanna iascaireachta a dheonú do shoithí de chuid an Aontais sna limistéir iascaireachta atá suite in uiscí na Séiséal, i gcomhréir leis an gcomhairle eolaíoch agus le moltaí na heagraíochta réigiúnaí bainistithe iascaigh ábhartha, an Coimisiún um Thuinníní an Aigéin Indiaigh (IOTC). Déantar foráil sa Phrótacal nua maidir leis na deiseanna iascaireachta seo a leanas:

- 30 soitheach peas‐saighne tuinníní;

- 8 mbád spiléireachta dromchla.

Is é is cuspóir don togra na deiseanna iascaireachta sin a chionroinnt ar na Ballstáit.

Is é is príomhaidhm don Phrótacal nua a ghabhann leis an gComhaontú creat cothrom le dáta a sholáthar lena gcuirtear san áireamh tosaíochtaí an Chomhbheartais Iascaigh agus an ghné sheachtrach. Cuideoidh sé sin leis an gcomhpháirtíocht straitéiseach idir an tAontas Eorpach agus na Séiséil a choinneáil ar bun agus a neartú.

Leis an bPrótacal nua, déantar foráil maidir le deiseanna iascaireachta le haghaidh soithí de chuid an Aontais. Tá sé bunaithe ar an gcomhairle eolaíoch is fearr atá ar fáil agus ar na moltaí a rinne IOTC.

Tá an chaibidlíocht maidir le prótacal nua chun an Comhaontú Comhpháirtíochta Iascaigh Inbhuanaithe leis na Séiséil a chur chun feidhme ina cuid de ghníomhaíocht sheachtrach an Aontais i leith thíortha Eagraíocht na Stát san Afraic, i Muir Chairib agus san Aigéan Ciúin (ESACC), agus cuirtear san áireamh léi cuspóirí an Aontais, go háirithe maidir le prionsabail dhaonlathacha agus cearta an duine a urramú.

Is é Airteagal 43(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) an bunús dlí, ina mbunaítear go bhfuil an Chomhairle, tar éis togra ón gCoimisiún, le bearta maidir le cionroinnt deiseanna iascaireachta a ghlacadh.

Tagann an togra faoi inniúlacht eisiach an Aontais Eorpaigh, de bhun Airteagal 3(1), pointe (d), CFAE. Dá bhrí sin, níl feidhm ag prionsabal na coimhdeachta.

Tá an togra comhréireach leis an gcuspóir creat rialachais dhlíthiúil, chomhshaoil, eacnamaíoch agus shóisialta a bhunú le haghaidh gníomhaíochtaí iascaireachta atá á ndéanamh ag soithí de chuid an Aontais in uiscí tríú tír, mar a leagtar amach in Airteagal 31 de Rialachán (AE) Uimh. 1380/2013 lena mbunaítear an Comhbheartas Iascaigh.

In 2025 rinne an Coimisiún meastóireacht ex post ar an bPrótacal atá ann faoi láthair a ghabhann leis an CCII leis na Séiséil agus meastóireacht ex ante ar athnuachan a d’fhéadfaí a dhéanamh ar an bPrótacal. Leagtar amach conclúidí na meastóireachta i ndoiciméad inmheánach oibre dar dáta an 25 Meitheamh 2025 3 .

Sa mheastóireacht thángthas ar an gconclúid gur chun leas earnálacha iascaireachta an Aontais go mór í an iascaireacht sna Séiséil agus go bhfuil athnuachan an Phrótacail chun leas an dá pháirtí. Ina theannta sin, le hathnuachan an Phrótacail chuideofaí le faireachán, rialú agus faireachas a neartú agus rannchuideofaí le rialachas feabhsaithe na hearnála iascaigh sa réigiún.

Ó thaobh an Aontais de, tá sé tábhachtach ionstraim a choinneáil ar bun lena gceadaítear comhar domhain earnála leis na Séiséil, ar gníomhaí straitéiseach iad ar an leibhéal foréigiúnach mar gheall ar an limistéar iascaireachta atá faoina ndlínse agus ar comhghuaillí tábhachtach iad faoi chuimsiú IOTC. Ina theannta sin, i gcás chabhlach an Aontais Eorpaigh, ciallaíonn sé sin go gcoinneofar rochtain ar bun ar limistéar tábhachtach iascaireachta chun straitéisí saothraithe a chur in úsáid faoi chreat dlí idirnáisiúnta ilbhliantúil. Thairis sin, tábhacht na Séiséal maidir le tuinníní a ghabhtar san Aigéan Indiach a phróiseáil agus táirgí tuinníní a onnmhairiú chuig an Aontas ina dhiaidh sin, cuireann sí le hábharthacht an Phrótacail nua atá beartaithe, do thionscal iascaireachta an Aontais agus don tír chomhpháirtíochta araon. I gcás údaráis na Séiséal, is é an aidhm atá ann an caidreamh leis an Aontas a choinneáil ar bun d’fhonn, inter alia, rialachas na n‑aigéan a neartú agus, ar an gcaoi sin, tairbhiú den tacaíocht earnála thiomnaithe lena gcuirtear deiseanna cistiúcháin ilbhliantúla ar fáil.

Chuathas i gcomhairle leis na Ballstáit, le hionadaithe tionscail, le heagraíochtaí idirnáisiúnta na sochaí sibhialta, leis an riarachán iascaigh agus le hionadaithe na sochaí sibhialta sna Séiséil mar chuid den mheasúnú.

D’úsáid an Coimisiún comhairleoir neamhspleách le haghaidh na meastóireachtaí ex post agus ex ante, i gcomhréir le hAirteagal 31(10) de Rialachán (AE) Uimh. 1380/2013 lena mbunaítear an Comhbheartas Iascaigh.

Ní bhaineann le hábhar.

Ní bhaineann le hábhar.

Áirítear clásal maidir le hiarmhairtí sáruithe ar chearta an duine agus ar phrionsabail dhaonlathacha sa Chomhaontú Comhpháirtíochta Iascaigh Inbhuanaithe.

Níl aon tionchar ag an Rialachán atá beartaithe ar bhuiséad an Aontais.

Tá an nós imeachta seo á thionscnamh i gcomhthráth leis na nósanna imeachta a bhaineann leis an gCinneadh ón gComhairle maidir le síniú, thar ceann an Aontais, agus cur i bhfeidhm sealadach an Phrótacail maidir le cur chun feidhme an CCII idir an tAontas Eorpach agus Poblacht na Séiséal (2026-2030) agus an Chinnidh ón gComhairle maidir lena thabhairt i gcrích. Beidh feidhm ag an Rialachán ar dháta chur i bhfeidhm sealadach an Phrótacail.