52026PC0102

MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.COMHTHÉACS AN TOGRA

•Forais agus cuspóirí an togra

Is bagairt thromchúiseach iad airm thine aindleathacha do shlándáil shaoránaigh an Aontais, toisc go gcumasaíonn siad raon leathan coireanna tromchúiseacha agus eagraithe, lena n‑áirítear gáinneáil ar dhrugaí, sracadh, robáil, agus foréigean droinge 1(1). Léirítear i dtaighde go bhfuil méadú ag teacht ar an éileamh coiriúil agus an rochtain ar airm thine 2(2), as a n‑eascraíonn teagmhais níos foréigní agus fiú armrásaí i measc coirpeach i roinnt tíortha den Aontas. Is measa fós an fhadhb mar gheall ar imeachtaí geopholaitiúla atá ina mbagairt ar shlándáil an Aontais i bhfianaise a ngaireachta geografaí. Tá baol mór ann go sceithfeadh farasbarr arm ó choinbhleachtaí leanúnacha isteach i margaí neamhdhleathacha ar deireadh, ar an gcaoi chéanna leis an méid a tharla tar éis na coinbhleachta sna Balcáin Thiar. Ina theannta sin, fágann dul chun cinn teicneolaíoch amhail priontáil 3T go bhfuil sé níos éasca airm thine a tháirgeadh, rud a mhéadaíonn an bhagairt, agus a léiríonn an gá atá le bearta coisctheacha níos láidre.

Tá roinnt ionstraimí glactha ag an Aontas i réimse na n‑arm tine, ó thaobh an mhargaidh dhlíthiúil inmheánaigh de. Leis na hionstraimí sin de chuid an Aontais, rialaítear fáil agus seilbh dhlíthiúil arm tine. Le Treoir (AE) 2021/555 an 24 Márta 2021 maidir le fáil agus seilbh arm a rialú (an Treoir maidir le hAirm Thine) 3(3) , leagtar síos íoschaighdeáin choiteanna maidir le sibhialtaigh airm thine a fháil, a shealbhú agus a mhalartú ar bhonn tráchtála (e.g. airm thine a úsáidtear le haghaidh lámhach spóirt agus sealgaireachta) laistigh den Aontas. Le Rialachán (AE) 2025/41 an 19 Nollaig 2024 maidir le hallmhairiú, onnmhairiú agus idirthuras arm tine (an Rialachán athmhúnlaithe Arm Tine) 4(4), tugtar isteach an ceanglas údaruithe allmhairiúcháin agus onnmhairiúcháin a fháil chun airm thine a bhogadh thar theorainn an Aontais ó thríú tíortha agus chuig tríú tíortha. Trína bhfuil dleathach a shainiú, déanann an dá ionstraim a bhfuil neamhdhleathach a chríochú freisin, ach ní chinneann siad a bhfuil coiriúil. Dá bhrí sin, ní ann do rialacha de chuid an Aontais go fóill maidir le cionta coiriúla a bhaineann le hairm thine.

Ghlac an tAontas agus a Bhallstáit páirt ar an leibhéal idirnáisiúnta: leis an bPrótacal in aghaidh Monarú Aindleathach agus Gáinneáil ar Airm Tine, a bPáirteanna agus a gComhpháirteanna agus a nArmlón (dá ngairtear Prótacal Arm Tine na Náisiún Aontaithe anseo feasta) 5(5), lena gcomhlánaítear Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe in aghaidh na Coireachta Eagraithe Trasnáisiúnta, bunaítear rialacha idirnáisiúnta chun monarú agus gáinneáil aindleathach arm tine a chomhrac. Le hAirteagal 5 de Phrótacal Arm Tine na Náisiún Aontaithe ceanglaítear ar Stáit cionta gaolmhara a choiriúlú. Tá 25 as 27 mBallstát an Aontais agus an tAontas féin (ó 2014 i leith) tar éis an Prótacal a dhaingniú. Cé go bhfuil Prótacal Arm Tine na Náisiún Aontaithe tugtha i gcrích ag an Aontas, neartaítear forfheidhmiú aonfhoirmeach le comhchuibhiú breise tríd an Treoir seo.

Fuarthas amach i staidéar ullmhúcháin go bhfuil difríochtaí suntasacha i measc na mBallstát maidir leis an gcaoi a ndéantar coireanna a bhaineann le hairm thine a shainiú agus a phionósú, rud a fhágann go bhfuil creat dlíthiúil ilroinnte ann ar fud an Aontais. I réimse a rialaítear go dlúth, cuireann an easpa comhchuibhithe sin bac ar chomhar trasteorann, déanann sé imscrúduithe agus ionchúisimh níos casta, agus laghdaíonn sé éifeachtacht fhoriomlán fhorfheidhmiú an dlí in aghaidh gáinneáil ar airm thine agus coireanna eile a bhaineann le hairm thine.

Tá an fearann digiteach tagtha chun cinn mar phríomhchumasóir agus mar luasaire don mhonarú aindleathach, mar gheall ar threoirphleananna priontála 3T a scaiptear ar líne chomh maith leis an mbonneagar fíor‑riachtanach a chuirtear ar fáil d’fhorfheidhmiú nua‑aimseartha. Chun aghaidh a thabhairt ar na rioscaí atá ag teacht chun cinn a bhaineann leis na haistrithe teicneolaíochta sin, tá gá le straitéis forfheidhmiúcháin lena dtugtar tús áite don intleacht dhigiteach chun an bhearna sonraí atá ann faoi láthair a dhúnadh, rud a chuirfidh bac ar thuiscint chuimsitheach ar bhagairt na n‑arm tine. Chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin slándála sin, féachann an togra le timpeallacht dhigiteach chomhchuibhithe a chothú le haghaidh malartú faisnéise, lena n‑áiritheofar go dtacófar le bailiú fianaise agus anailís straitéiseach le caighdeáin láidre chibearshlándála agus cosanta sonraí.

Chomh maith le rioscaí slándála agus dúshláin maidir le comhar trasteorann, tá bearna mhór sonraí os comhair an Aontais maidir le hairm thine neamhdhleathacha. Cuireann an easpa staidrimh iontaofa agus chuimsithigh bac ar chumas oifigeach forfheidhmithe dlí agus lucht ceaptha beartas measúnú a dhéanamh ar scála an dúshláin, meastóireacht a dhéanamh ar éifeachtacht beartais, agus cinntí eolasacha a dhéanamh 6(6). Cuireann an ganntanas sonraí sin freisin le feasacht íseal an phobail, le tosaíocht pholaitiúil theoranta, agus le hacmhainní neamhleora le haghaidh iarrachtaí forfheidhmithe dlí in aghaidh coireacht arm tine.

Ba cheart an comhar leis na tíortha is iarrthóirí ar mhéadú a neartú freisin chun a áirithiú go mbeidh siad rannpháirteach go hiomlán i sásraí comhordúcháin an Aontais, de réir mar is gá le haghaidh cásanna sonracha trasteorann. Chuige sin, ní mór tuilleadh comhair a éascú i dtaobh tionscnaimh réigiúnacha agus oibríochtúla, lena n‑áirítear an tArdán Eorpach Ildisciplíneach i gCoinne Bagairtí Coiriúla (EMPACT), agus comhar le gníomhaireachtaí an Aontais, lena n‑áirítear Europol, Eurojust, CEPOL agus Frontex, a rannchuidíonn le gáinneáil ar airm thine a chosc agus le cur isteach uirthi. Lena n‑ailíniú forásach le acquis ceartais, saoirse agus slándála an Aontais, feabhsaítear éifeachtacht an chomhair idir an tAontas agus a Bhallstáit agus treisítear athléimneacht fhoriomlán an Aontais in aghaidh atreorú agus gluaiseacht aindleathach arm tine.

Is é is aidhm don togra saoránaigh an Aontais a chosaint ar bhagairt na n‑arm tine aindleathach tríd an líon arm neamhdhleathach agus gníomhaíochtaí coiriúla gaolmhara a laghdú, cionta agus pionóis arm tine a chomhchuibhiú ar fud na mBallstát, agus cáilíocht agus infhaighteacht sonraí a fheabhsú chun tuiscint níos fearr a fháil ar an mbagairt agus chun aghaidh a thabhairt uirthi ar bhealach níos fearr. Ní dhéanfaidh an togra na rialacha maidir le húinéireacht dhlíthiúil arm tine a athshainiú.

Chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin a sainaithníodh, tá ceithre chuspóir shonracha ag an togra:

1.Imscrúdú agus ionchúiseamh cionta a bhaineann le hairm thine a chumasú agus a éascú

2.Forfheidhmiú cionta a bhaineann le hairm thine a sheasfaidh an aimsir a áirithiú

3.Cineálacha agus leibhéil pionóis atá éifeachtach, athchomhairleach agus comhréireach a áirithiú do chionta a bhaineann le hairm thine

4.Feabhas a chur ar fhorfheidhmiú an dlí agus ar an gcomhar breithiúnach agus ar bhailiú comhchuibhithe sonraí maidir le cionta a bhaineann le hairm thine

•Comhsheasmhacht le forálacha beartais atá sa réimse beartais cheana

Sainaithníonn an Coimisiún Eorpach gáinneáil ar airm thine go comhsheasmhach mar mhórbhagairt slándála inmheánaí don Aontas. I Straitéis ProtectEU 7(7) 2025 agus sa [Chlár Oibre Frithsceimhlitheoireachta nua] cuirtear i dtábhacht caighdeáin an dlí choiriúil maidir le gáinneáil aindleathach arm tine a chomhchuibhiú. Is príomhthosaíocht í an tsaincheist freisin i Straitéis an Aontais 2021‑2025 chun dul i ngleic leis an gCoireacht Eagraithe 8(8) agus laistigh de chreat an Ardáin Eorpaigh Ildisciplínigh i gCoinne Bagairtí Coiriúla, arna athnuachan le haghaidh 2026‑2029 9(9).

Is é Plean Gníomhaíochta an Aontais maidir le Gáinneáil ar Airm Thine 2020‑2025 10(10) an phríomhionstraim bheartais lena gcumhdaítear cuspóirí an tionscnaimh seo.Dírítear go sonrach ann ar rialuithe níos doichte ar mhargadh na n‑arm tine neamhdhleathach, ar aghaidh a thabhairt ar bhearnaí i reachtaíocht an Aontais, ar chomhroinnt faisnéise a fheabhsú, agus ar Phointí Fócasacha Náisiúnta Arm Tine atá go hiomlán oibríochtúil a áirithiú i ngach Ballstát. Tacaíonn sé freisin le stór arm tine urghafa de chuid an Aontais a fhorbairt. Ar deireadh, tá an tionscnamh ag teacht le hoibleagáidí an Aontais faoi Phrótacal Arm Tine na Náisiún Aontaithe, lena soiléirítear cur chun feidhme mholtaí na Náisiún Aontaithe, go háirithe na moltaí sin a bhaineann le treoirphleananna airm tine 3T‑phriontáilte a choiriúlú 11(11).

•Comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais

Tá cuspóirí an togra seo comhsheasmhach freisin leis na doiciméid bheartais agus reachtacha seo a leanas:

•Treoir (AE) 2017/541 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 15 Márta 2017 maidir leis an sceimhlitheoireacht a chomhrac, agus lena n‑ionadaítear Cinneadh Réime 2002/475/CGB ón gComhairle agus lena leasaítear Cinneadh 2005/671/CGB ón gComhairle

•Cinneadh Réime 2009/315/CGB ón gComhairle an 26 Feabhra 2009 maidir le heagrú agus le hábhar an mhalartaithe faisnéise a bhaintear as an taifead coiriúil idir na Ballstáit.

•Rialachán (AE) 2018/1727 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 14 Samhain 2018 maidir le Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chomhar Ceartais Choiriúil (Eurojust), agus a chuirtear in ionad Chinneadh 2002/187/CGB ón gComhairle agus lena n‑aisghairtear an cinneadh sin

•Treoir (AE) 2019/1937 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Deireadh Fómhair 2019 maidir le cosaint daoine a thuairiscíonn sáruithe ar dhlí an Aontais

•Treoir (AE) 2024/1260 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le haisghabháil agus coigistiú sócmhainní

•Cinneadh Réime 2005/214/CGB ón gComhairle maidir le prionsabal an aitheantais fhrithpháirtigh a chur i bhfeidhm ar phionóis airgeadais

•Cinneadh Réime 2009/948/CGB ón gComhairle maidir le coinbhleachtaí i bhfeidhmiú dlínse in imeachtaí coiriúla a chosc agus a shocrú

•Rialachán (AE) 2024/3011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Samhain 2024 maidir le himeachtaí in ábhair choiriúla a aistriú

•Conclúidí ón gComhairle 10726/21 maidir le Pointí Fócasacha Náisiúnta Arm Tine a chur chun feidhme i mBallstáit an Aontais, an 13 Iúil 2021

•Conclúidí 9907/25 ón gComhairle maidir le gáinneáil ar airm a chomhrac agus na bagairtí a eascraíonn as airm thine agus earraí piriteicniúla a chomhrac, an 12 Meitheamh 2025

•Conclúidí ón gComhairle maidir le Muintir na hEorpa a chosaint ar an sceimhlitheoireacht: Éachtaí agus na Chéad Chéimeanna Eile: go sonrach pointe 47, iarrtar ar an gCoimisiún tús a chur leis an obair don tionscnamh seo

•Cinneadh Réime 2009/315/CGB ón gComhairle maidir le heagrú agus le hábhar an mhalartaithe faisnéise a bhaintear as an taifead coiriúil idir na Ballstáit

•An Coinbhinsiún um Chúnamh Frithpháirteach in Ábhair Choiriúla idir Ballstáit an Aontais Eorpaigh

2.BUNÚS DLÍ, COIMHDEACHT AGUS COMHRÉIREACHT

•Bunús dlí

Is iad Airteagal 83(1) agus (2) na bunúis dlí don Treoir atá beartaithe. Foráiltear le hAirteagal 83(1) CFAE don bhunús dlí chun rialacha íosta a bhunú maidir le cionta coiriúla agus smachtbhannaí a shainiú i réimsí na coireachta fíorthromchúisí a bhfuil gné thrasteorann ag baint leo. Liostaítear san fhoráil an gháinneáil aindleathach ar airm mar cheann de na coireanna fíorthromchúiseacha sin.

Leagtar amach in Airteagal 83(2) CFAE inniúlacht an Aontais rialacha íosta a bhunú más léir go bhfuil sé sár‑riachtanach dlíthe coiriúla agus rialacháin choiriúla na mBallstát a chomhfhogasú chun a áirithiú go gcuirfear beartas de chuid an Aontais chun feidhme go héifeachtach i réimse ina ndearnadh bearta um chomhchuibhiú. Tá réimse an bheartais maidir le hairm thine, go háirithe na coinníollacha maidir le hairm thine, comhpháirteanna bunriachtanacha agus armlón a fháil, a shealbhú agus a thrádáil laistigh den Aontas, faoi réir comhchuibhiú cheana féin de bhua na Treorach maidir le hAirm Thine agus an Rialacháin athmhúnlaithe maidir le hAirm Thine.

•Coimhdeacht (i gcás inniúlacht neamheisiach)

Tá gníomhaíocht chomhordaithe ar leibhéal an Aontais chun cionta a bhaineann le hairm thine a choiriúlú agus pionóis a chomhchuibhiú níos éifeachtaí ná bearta náisiúnta ar leithligh. Le creat dlíthiúil uile‑Aontais, dhúnfaí na bearnaí atá ann cheana maidir leis an gcaoi a gcuireann na Ballstáit Prótacal Arm Tine na Náisiún Aontaithe chun feidhme, chuirfí feabhas ar an gcomhar trasteorann maidir le himscrúduithe agus ionchúisimh, agus bheadh sábháilteacht níos fearr agus foréigean laghdaithe arm tine mar thoradh air.

Ina theannta sin, le reachtaíocht an Aontais lena gceanglaítear bailiú comhsheasmhach agus comhchuibhithe sonraí maidir le hairm thine urghafa, chuirfí feabhas ar chumais oifigeach forfheidhmithe dlí agus lucht ceaptha beartas, rud a d’fhágfadh go bhféadfaí acmhainní a leithdháileadh ar bhealach níos fearr, meastóireacht níos fearr a dhéanamh ar bhagairtí agus ar bheartais. Thacódh gníomhaíocht níos láidre, chomhchuibhithe ón Aontas freisin le spriocanna slándála níos leithne, ós rud é go bhfuil dlúthnasc idir coireanna arm tine agus an sceimhlitheoireacht, sciúradh airgid, gáinneáil ar dhrugaí, agus cineálacha eile coireanna eagraithe—rud a threisíonn slándáil inmheánach fhoriomlán na hEorpa ar deireadh.

•Comhréireacht

I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta, mar a leagtar amach in Airteagal 5(4) CAE, tá an Treoir atá beartaithe teoranta dá bhfuil riachtanach agus comhréireach chun reachtaíocht atá ann cheana maidir le cionta sa réimse sin a chruthú. Go sonrach, cuirtear traidisiúin náisiúnta maidir leis an dlí riaracháin san áireamh sna forálacha maidir le seilbh aindleathach trí rún coiriúil a éileamh agus ní dhíríonn sé ar fhaillí. Ina theannta sin, áirítear sa chion comhchuibhithe atá beartaithe maidir le seilbh aindleathach, cruthú aindleathach agus scaipeadh aindleathach treoirphleananna le haghaidh airm thine, comhpháirteanna bunriachtanacha agus armlóin bearta chun comhréireacht a áirithiú i ndáil le leasanna dlisteanacha an tionscail agus na saoránach. Tá an cion sin dírithe ar úsáid aindleathach, rud a chiallaíonn nár cheart cosc a chur ar dhéileálaithe údaraithe brath ar threoirphleananna.

Ní áirítear bearta maidir le huirlisí imscrúdaitheacha agus malartú faisnéise a úsáid ach a mhéid is gá le go bhfeidhmeoidh an creat dlí choiriúil atá beartaithe go héifeachtach.

•An rogha ionstraime

I gcomhréir le hAirteagail 83(1) agus (2), ní fhéadfar rialacha íosta maidir le cionta coiriúla agus smachtbhannaí a shainiú i réimsí beartais AE a bhí faoi réir bearta comhchuibhithe, ach amháin trí bhíthin Treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle arna glacadh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach.

3.TORTHAÍ AR MHEASTÓIREACHTAÍ EX POST, AR CHOMHAIRLIÚCHÁIN LEIS NA PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS AR MHEASÚNUITHE TIONCHAIR

•Meastóireachtaí ex post/seiceálacha oiriúnachta ar an reachtaíocht atá ann cheana

Ní bhaineann le hábhar ‑ níl aon Treoir de chuid an Aontais ann lena dtugtar aghaidh go sonrach ar na cionta coiriúla a bhaineann le hairm thine agus leis na pionóis chomhfhreagracha. Bheadh an reachtaíocht atá beartaithe ar an gcéad cheann dá cineál. Ní dhéanfadh an reachtaíocht atá beartaithe leasú ar reachtaíocht an Aontais atá ann cheana maidir le hairm thine.

•Comhairliúcháin leis na páirtithe leasmhara

Le comhairliúchán poiblí 12 sheachtain agus glao ar fhianaise bailíodh ionchur ó réimse leathan páirtithe leasmhara. Ina theannta sin, díríodh comhairliúcháin spriocdhírithe ar na Ballstáit, ar fhorfheidhmiú an dlí, ar an earnáil phríobháideach, ar na breithiúna agus ar chomhpháirtithe idirnáisiúnta. Bhí sé d’aidhm ag na comhairliúcháin na cineálacha cur chuige is éifeachtaí a shainaithint chun cosc agus comhrac cionta a bhaineann le hairm thine a neartú agus chun tacú le cleachtóirí.

Thacaigh formhór na bhfreagróirí le tionscnamh reachtach a bhí dírithe ar chroíchionta arm tine, agus mhol cuid acu raon feidhme níos leithne. Leag páirtithe leasmhara forfheidhmithe dlí béim ar an ngá atá le díriú ar ghníomhartha ullmhúcháin le haghaidh monaraíocht phríobháideach, go háirithe airm 3T‑phriontáilte. Tarraingíodh aird na rannpháirtithe freisin ar an ngá atá le hacmhainní, comhordú agus comhar níos fearr laistigh den slabhra forfheidhmithe dlí.Rinne an Coimisiún an t‑aiseolas uile a mheas agus an togra á mhúnlú aige.

Tá tuilleadh faisnéise faoi na comhairliúcháin ar fáil sna hiarscríbhinní a ghabhann leis an measúnú tionchair (Iarscríbhinní 2 agus 3).

•Bailiú agus úsáid saineolais

Ar an gcéad dul síos, rinne an Coimisiún staidéar ullmhúcháin ar conradh chun meastóireacht a dhéanamh ar leibhéal reatha choiriúlú na gcionta a bhaineann le hairm thine sna Ballstáit. Léiríodh sa staidéar sin go bhfuil bearnaí suntasacha ann ó thaobh thrasuí Phrótacal Arm Tine na Náisiún Aontaithe chun monarú aindleathach, gáinneáil aindleathach, agus modhnú agus falsú aindleathach marcálacha a choiriúlú. Níl an cion deireanach sin coiriúlaithe ag 14 Bhallstát.

Chomh maith leis an staidéar sin, rinne an Coimisiún athbhreithniú cuimsitheach ar an litríocht atá ann cheana ar an ábhar. Ina theannta sin, reáchtáil an Coimisiún líon mór cruinnithe le saineolaithe ó údaráis forfheidhmithe dlí, ó údaráis bhreithiúnacha, ó ghníomhaireachtaí an Aontais etc. D’eagraigh an Coimisiún cruinniú tiomnaithe freisin leis an nGrúpa Saineolaithe maidir le Beartas Coiriúil an Aontais.

•Measúnú tionchair

Rinneadh ceithre rogha beartais a mheas sa mheasúnú tionchair chun aghaidh a thabhairt ar choireacht a bhaineann le hairm thine san Aontas:

•Rogha 1: Díríonn sé ar bhearta neamhreachtacha, ar na rialacha atá ann cheana a shoiléiriú, ar fhorfheidhmiú a fheabhsú, agus ar chomhar trasteorann a fheabhsú. Áirítear ann moltaí chun aghaidh a thabhairt ar bhagairtí priontála 3T agus tacar sonraí íosta a chruthú maidir le hurghabhálacha arm tine.

•Rogha 2: Tugtar isteach comhchuibhiú reachtach ar na príomhchionta arm tine—amhail gáinneáil aindleathach, monarú aindleathach, modhnú aindleathach ar mharcálacha, agus seilbh aindleathach—trí shainmhínithe agus pionóis a ailíniú. Neartaíonn sé comhar trasteorann, rialaíonn sé teicneolaíochtaí nua trí chion a thabhairt isteach a bhaineann le seilbh aindleathach, cruthú agus scaipeadh treoirphleananna, cuireann sé d’oibleagáid ar thacar sonraí íosta a úsáid chun airm thine urghafa a thaifeadadh agus na sonraí sin a thuairisciú do Europol, agus cuireann sé de cheangal ar gach Ballstát Pointe Fócasach Náisiúnta Arm Tine a bhunú. Ina theannta sin, foráiltear leis freisin d’oibleagáid ar na Ballstáit sonraí maidir leis na cionta éagsúla a bhaineann le hairm thine a bhailiú agus a thuairisciú don Choimisiún, gach 5 bliana.

•Rogha 3: Tugtar le chéile ann bearta reachtacha agus neamhreachtacha. Leathnaíonn sé oibleagáidí reachtacha uile Rogha 2 le soiléirithe ar chionta níos leithne. Díríonn na bearta neamhreachtacha ar chomhroinnt eolais maidir le teicneolaíochtaí nua, ar chomhthástáil a dhéanamh ar threoirphleananna priontála 3T, agus ar chomhar breithiúnach feabhsaithe trí Ghrúpa Fócasach nua.

‑•Rogha 4: Leathnaítear Rogha 3 chun cionta breise a chur san áireamh (e.g. athghníomhachtú aindleathach, bróicéireacht, sáruithe ar thrádbhac, agus míiompar maidir le taifid a choinneáil) agus ceanglaítear léi tuairisciú bliantúil sonraí don Choimisiún.

Is í Rogha 3 an rogha thosaíochta, toisc go dtugann sí aghaidh ar na fadhbanna agus na cuspóirí uile a sainaithníodh ar bhealach comhréireach agus éifeachtach. Meastar nach bhfuil Rogha 1 éifeachtach go leor aisti féin toisc nach dtabharfaidh bearta neamhreachtacha spreagadh leordhóthanach d’athrú suntasach. Le Rogha 2, thabharfaí aghaidh ar na fadhbanna agus na cuspóirí uile, ach meastar nach bhfuil sé chomh héifeachtach céanna mar gheall ar easpa tacaíochta breise chun í a chur chun feidhme. Meastar go bhfuil Rogha 4 éifeachtach chun na cuspóirí atá luaite a bhaint amach ach cuireann a cur chun feidhme ualach díréireach ar na Ballstáit.

Cé gur chuir an easpa sonraí cainníochtúla bac ar ríomh beacht na dtionchar, d’fhéadfaí teacht ar roinnt conclúidí ginearálta. Díríonn na príomhthionchair shóisialta ar shlándáil fheabhsaithe do shaoránaigh an Aontais trí líon ard na n‑arm tine aindleathach san Aontas a laghdú. Is beag tionchar a bhí ag an rogha thosaíochta ar shaoránaigh a bhfuil arm tine faoina n‑úinéireacht go dleathach cheana féin, ós rud é go ndíríonn an togra seo ar an margadh neamhdhleathach.

Díríonn an príomhthionchar eacnamaíoch a bhfuiltear ag súil leis ar laghdú na gcostas a bhaineann le lámhach. Cé nach bhfuil aon taighde cinntitheach ann maidir leis na costais eacnamaíocha a bhaineann le foréigean arm tine san Aontas, meastar in anailís ina gcomhcheanglaítear taighde a rinneadh tríd an tionscadal INSIGHT 12(12) arna mhaoiniú ag an Aontas agus taighde ar an gcostas a bhaineann le lámhach sonrach ón tSualainn go mbeidh costas na lámhach 13(13) do shochaí na Sualainne thart ar EUR 120 go 140 milliún don chéad leath de 2024. Tá an figiúr go hiomlán teoiriciúil toisc go mbraitheann sé ar an hipitéis gur féidir costas an lámhaigh shonraigh a eachtarshuí agus a chur i bhfeidhm maidir le gach lámhach a tharla sa tSualainn sa chéad leath de 2024. Mar sin féin, léiríonn sé nach diomaibhseach iad na costais a bhaineann le foréigean a bhaineann le hairm thine, cé gur deacair iad a mheas.

D’eisigh an Bord um Ghrinnscrúdú Rialála an chéad tuairim dhiúltach an 5 Bealtaine 2025. Chinn an Bord um Ghrinnscrúdú Rialála go bhfuil easnaimh sa mheasúnú tionchair nach mór aghaidh a thabhairt orthu sula rachfar ar aghaidh. Go háirithe, tháinig an Bord ar an gconclúid gur theip ar an tuarascáil scála, práinn agus cúiseanna na faidhbe a léiriú go diongbháilte le fianaise láidir, nár léirigh sí go soiléir conas a bhí an tionscnamh ag teacht le creat dlíthiúil an Aontais atá ann cheana ná conas a chuir sé breisluach leis, agus nár thug sí bunús le maímh faoi éagsúlacht na mBallstát ná faoi chiontóirí a bheith ag saothrú bearnaí rialála. Mheas sé freisin nach raibh na cuspóirí sonrach, intomhaiste, indéanta, réalaíoch agus faoi cheangal ama a ndóthain, nár léiríodh go leormhaith na naisc chúisíocha idir roghanna beartais agus cuspóirí, go raibh an measúnú ar thionchair eacnamaíocha agus shóisialta, ar chostais, ar chomhréireacht, agus ar chomparáidí idir roghanna neamhiomlán agus nach raibh fianaise leordhóthanach ann ina leith. Mar thoradh air sin, chuir an Bord um Ghrinnscrúdú Rialála de cheangal ar an gCoimisiún an anailís a athbhreithniú agus a neartú go substaintiúil agus an tuarascáil a chur isteach arís le haghaidh tuairim nua.

An 10 Samhain 2025, d’eisigh an Bord um Ghrinnscrúdú Rialála an dara tuairim maidir leis an measúnú tionchair athdhréachtaithe. D’eisigh siad tuairim dhearfach a raibh forchoimeádais áirithe ag dul léi. Ba é príomhfhócas na bhforchoimeádas go raibh roinnt sonraí fós in easnamh sa tuairisc ar an bhfadhb, go bhféadfaí tuairisc a thabhairt ar na cuspóirí ar bhealach níos sonraí, níos intomhaiste, níos indéanta, níos réalaíche agus níos mó faoi cheangal ama agus nach raibh na tionchair éagsúla ar fud na roghanna beartais soiléir go leor. Cuireadh tuilleadh feabhais ar an measúnú tionchair chun na barúlacha sin a léiriú.

Ar deireadh, míníodh sa mheasúnú tionchair nach raibh aon tionchar ag aon cheann de na roghanna beartais sa mheasúnú tionchair ar an gcomhshaol, agus dá bhrí sin tá an togra reachtach seo comhsheasmhach leis an gcuspóir aeráidneodrachta a leagtar amach sa Dlí Aeráide Eorpach.

•Oiriúnacht rialála agus simpliú

•Cearta bunúsacha

Trí aghaidh a thabhairt ar bhagairt na gáinneála ar airm thine, beidh tionchar dearfach ag an togra ar shlándáil shaoránaigh an Aontais a áirithiú.

Aithnítear in Airteagal 16 de Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh an tsaoirse chun gnó a sheoladh ‘i gcomhréir le dlí an Aontais agus le dlíthe agus cleachtais náisiúnta.’ Ní dhéanfaidh an tionscnamh difear don cheart chun gnó a dhéanamh toisc go mbunaítear na rialacha maidir le déileálaithe arm a údarú chun airm thine a thrádáil sa Treoir maidir le hAirm Thine. Ní thiocfaidh athrú ar na rialacha sin mar gheall ar an tionscnamh seo.

Aithnítear in Airteagal 17 den Chairt an ceart chun maoine. Is cásdlí socair é nach ceart absalóideach é an ceart chun maoine a chumhdaítear in Airteagal 17 den Chairt agus nach féidir é a theorannú, faoi réir phrionsabal na comhréireachta, ach amháin má tá gá leis na teorainneacha agus má fhreagraíonn siad iarbhír do chuspóirí leasa ghinearálta arna n‑aithint ag an Aontas Eorpach nó don riachtanas cearta agus saoirsí daoine eile a chosaint. Is í an Treoir maidir le hAirm Thine lena mbunaítear na rialacha maidir le húinéireacht dhlíthiúil arm tine, comhpháirteanna bunriachtanacha agus armlóin. Ní thiocfaidh athrú ar na rialacha sin mar gheall ar an tionscnamh seo.

4.IMPLEACHTAÍ BUISÉADACHA

Bheadh imscrúduithe níos éifeachtaí agus raon níos leithne cionta a bhaineann le hairm thine agus comhpháirteanna bunriachtanacha mar thoradh ar chur chun feidhme an togra reachtaigh. Mar thoradh air sin, bheadh foireann bhreise ag teastáil ó na Ballstáit chun an méadú a d’fhéadfadh teacht ar líon na gcásanna coireachta arm tine a imscrúdú agus a ionchúiseamh. Meastar gurb ionann an méadú foirne sin agus EUR 4,069,175 in aghaidh na bliana san iomlán do na Ballstáit uile le linn na chéad 5 bliana ar a laghad.

Meastar go dtiocfaidh méadú ar chostais riaracháin do ranna fóiréinseacha na mBallstát i ndáil le líon na n‑arm tine urghafa. Meastar gurb ionann na costais sin agus EUR 574,564 in aghaidh na bliana le haghaidh costais riaracháin maidir le tuarascálacha balaistíocha i ngach ceann de na 27 mBallstát agus EUR 332,107 breise in aghaidh na bliana le haghaidh tuarascálacha balaistíocha maidir le treoirphleananna digiteacha.

Ina theannta sin, meastar gurb é EUR 12 070 917 na costais riaracháin chun Pointí Fócasacha Náisiúnta Arm Tine a bhunú agus a fhorbairt go hiomlán i ngach ceann de na 27 mBallstát agus chun sonraí a bhaineann le hairm thine a chomhchuibhiú i mbunachair sonraí náisiúnta EUR 10 800 000 i ngach ceann de na 27 mBallstát.

Baineann na costais don Choimisiún le costais foirne maidir leis an tionscnamh a chur chun feidhme agus faireachán a dhéanamh air, agus ba cheart iad a chumhdach laistigh de bhuiséad reatha na seirbhíse atá freagrach. Ina theannta sin, beidh ar an gCoimisiún cruinnithe den Ghrúpa Fócasach a eagrú do ghníomhaithe breithiúnacha chun tacú le malartú faisnéise. Baineann costas eile leis an tuarascáil nach mór don Choimisiún a chur ar fáil. Is staidéar í an tuarascáil seo ina ndéanfar anailís ar éifeachtacht na Treorach le sraith áirithe táscairí. Cosnóidh an staidéar seo, a tharlóidh tar éis dheireadh an CAI reatha, thart ar EUR 420,000.

5.EILIMINTÍ EILE

•Pleananna cur chun feidhme, agus socruithe faireacháin, meastóireachta agus tuairiscithe

Beidh 2 bhliain ag na Ballstáit tar éis an teacht i bhfeidhm chun an Treoir a thrasuí sa reachtaíocht náisiúnta. Déanfaidh an Coimisiún faireachán ar an trasuí sin.

Ina theannta sin, chuir an Coimisiún creat faireacháin i láthair in Iarscríbhinn 10 a ghabhann leis an Measúnú Tionchair. Bunaítear leis an gcreat sin na táscairí chun faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme gach ceann de chuspóirí an tionscnaimh. Ina theannta sin, bunaítear léi an bhonnlíne agus na tagarmharcanna is gá chun go measfar go bhfuil rath ar an gcur chun feidhme. Ar an iomlán, déanfar faireachán ar an tionscnamh de réir 15 tháscaire, amhail líon na gcásanna a bhaineann leis na cionta, méadú ar na leibhéil pionós is ísle, coigistiú brabús, bunú agus feidhmiú pointí fócais náisiúnta arm tine, faisnéis a sheoltar chuig Mol Arm Tine na hEorpa, etc.

Ag tosú 8 mbliana tar éis theacht i bhfeidhm na Treorach chun go bhféadfar an chéad chleachtadh bailithe sonraí a thrasuí agus a thabhairt i gcrích, agus ansin gach 5 bliana ina dhiaidh sin, scríobhfaidh an Coimisiún tuarascáil mheastóireachta maidir le breisluach na Treorach don chomhrac i gcoinne cionta coiriúla a bhaineann le hairm thine ina mbeidh sonraí cur chun feidhme na 5 bliana roimhe sin. Beidh torthaí an chreata faireacháin thuasluaite sa tuarascáil sin. Beidh faisnéis ann freisin maidir le cur chun feidhme na bhforálacha éagsúla sna Ballstáit agus tabharfar forléargas ann ar na sonraí staidrimh a fhaightear. Chun an tuarascáil sin a dhréachtú, tá sé d’oibleagáid ar na Ballstáit an fhaisnéis ábhartha uile a chur isteach. Bunaithe ar an meastóireacht sin, cinnfidh an Coimisiún an gá gníomhaíochtaí iomchuí a leanúint.

Chun tacú leis na Ballstáit an togra a chur chun feidhme, éascóidh an Coimisiún comhroinnt na gceachtanna a foghlaimíodh a bhaineann le teicneolaíochtaí nua agus éascóidh sé tástáil chomhpháirteach treoirphleananna atá nasctha leis na teicneolaíochtaí nua sin. Ina theannta sin, éascóidh an Coimisiún an comhar idir údaráis bhreithiúnacha trí Ghrúpa Fócasach a bhunú chun faisnéis a mhalartú.

•Míniúchán mionsonraithe ar fhorálacha sonracha an togra

Airteagal 1: Ábhar

Leagtar amach san fhoráil seo cuspóir na Treorach. Mínítear ann go háirithe na trí aidhm éagsúla chun sainmhínithe agus pionóis maidir le cionta coiriúla a bhaineann le hairm thine a chomhchuibhiú, comhar trasteorann a fheabhsú, agus tacar sonraí íosta a bhunú maidir le hurghabhálacha arm tine.

Airteagal 2: Sainmhínithe

Tá sainmhínithe san fhoráil seo ar théarmaí a úsáidtear sa Treoir. Tagraíonn sainmhínithe iomadúla do Threoir (AE) 2021/555 maidir le fáil agus seilbh arm.

Airteagal 3: Cionta

Déantar cur síos san fhoráil seo ar na cionta coiriúla a chumhdaítear leis an Treoir seo. Is gá coiriúlú a dhéanamh ar mhonarú aindleathach, ar gháinneáil aindleathach, agus ar fhalsú agus modhnú marcálacha ar airm thine i gcomhréir le Prótacal Arm Tine na Náisiún Aontaithe. Eascraíonn coiriúlú na seilbhe aindleathaí as Treoir (AE) 2021/555 maidir le hAirm Thine. Meastar gur cionta nua iad na cionta a bhaineann le treoirphleananna. Is féidir iad a mheas mar ghníomhartha ullmhúcháin.

Airteagal 4: Gríosú, cabhrú agus neartú, agus iarracht a dhéanamh

In Airteagal 4 déantar coir as cionta coiriúla dá dtagraítear in Airteagal 3(1) a ghríosú agus a ghríosú agus a neartú. Is ceanglas é an coiriúlú sin freisin de réir Phrótacal Arm Tine na Náisiún Aontaithe.

Airteagal 5: Pionóis do dhaoine nádúrtha

Déantar foráil san Airteagal seo maidir le caighdeáin íosta chun a áirithiú go bhféadfar pionóis choiriúla atá éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach a ghearradh i leith na gcionta dá dtagraítear in Airteagal 3 agus in Airteagal 4. I gcás inar féidir, glacadh le meán na leibhéal pionóis reatha sna Ballstáit mar threoirphrionsabal chun na pionóis a bhunú.

Is é is aidhm do mhír 3 bearta a dhéanamh chun a áirithiú go bhféadfaidh na cionta dá dtagraítear in Airteagal 3 agus in Airteagal 4 a bheith faoi réir phionóis bhreise agus beart breise ionas go bhféadfar freagairt shaincheaptha a thabhairt ar chineálacha éagsúla iompraíochta coiriúla.

Airteagal 6: Dliteanas daoine dlítheanacha

Tá oibleagáidí san airteagal seo chun dliteanas daoine dlítheanacha as cionta dá dtagraítear in Airteagal 3 agus in Airteagal 4 a áirithiú i gcás ina ndearnadh na cionta sin chun tairbhe dóibh. Foráiltear leis an Airteagal seo freisin nach mór do na Ballstáit a áirithiú go bhféadfar daoine dlítheanacha a thabhairt chun cuntais as easpa maoirseachta agus rialaithe a d’fhág go bhféadfaí cion dá dtagraítear in Airteagal 3 agus in Airteagal 4 a dhéanamh. Thairis sin, níor cheart go n‑eisiafadh dliteanas an duine dhlítheanaigh imeachtaí coiriúla in aghaidh daoine nádúrtha.

Airteagal 7: Pionóis do dhaoine dlítheanacha

Leagtar amach san airteagal seo na pionóis is infheidhme maidir le daoine dlítheanacha a bhfuil baint acu leis na cionta coiriúla a chumhdaítear leis an togra seo.

Airteagal 8: Imthosca géaraitheacha

Leagtar amach san Airteagal seo na himthosca géaraitheacha atá le cur san áireamh nuair a chuirtear pionóis i bhfeidhm ar chion dá dtagraítear in Airteagal 3 agus in Airteagal 4.

Airteagal 9: Imthosca maolaitheacha

Leagtar amach san airteagal seo imthosca maolaitheacha atá le breithniú nuair a chuirtear pionóis i bhfeidhm ar chion dá dtagraítear in Airteagal 3 agus in Airteagal 4.

Airteagal 10: Uirlisí imscrúdaitheacha

Leagtar síos leis an bhforáil seo nach mór uirlisí imscrúdaitheacha speisialta a chur ar fáil chun na cionta dá dtagraítear in Airteagal 3 agus in Airteagal 4 a imscrúdú.

Airteagal 11: Bainistiú agus diúscairt

Leis an bhforáil sin, aistrítear Airteagal 6 de Phrótacal Arm Tine na Náisiún Aontaithe maidir le hairm thine a bhainistiú agus a dhiúscairt.

Airteagal 12: Tréimhsí teorann

Leagtar síos san Airteagal seo forálacha maidir le tréimhsí teorann chun go mbeidh na húdaráis inniúla in ann na cionta coiriúla a chumhdaítear leis an togra seo a imscrúdú, a ionchúiseamh agus a bhreithniú le linn tréimhse áirithe ama.

Airteagal 13: Dlínse

Leagtar síos san Airteagal seo forálacha maidir le dlínse chun a áirithiú go mbunóidh na Ballstáit dlínse le haghaidh cionta a chumhdaítear leis an togra agus go gcuirfidh siad an Coimisiún ar an eolas má chinneann siad an dlínse sin a leathnú i gcásanna sonracha ina ndéantar an cion lasmuigh dá gcríoch.

Airteagal 14: Oiliúint

Is é is aidhm don fhoráil seo gníomhaíochtaí oiliúna a fheabhsú feadh an tslabhra forfheidhmiúcháin chun a áirithiú go mbeidh na scileanna agus na cumais speisialaithe is gá ag na páirtithe uile lena mbaineann chun a róil a chur i gcrích go héifeachtach.

Airteagal 15: Comhordú agus comhar idir údaráis inniúla laistigh de Bhallstát

Leis an bhforáil seo, ceanglaítear ar na Ballstáit Pointe Fócasach Náisiúnta Arm Tine amháin a bhunú a mbeidh sé mar fheidhm aige comhordú agus comhar a áirithiú ar an leibhéal straitéiseach agus oibríochtúil i measc a n‑údarás inniúil uile a bhfuil baint acu le cionta coiriúla a bhaineann le hairm thine a chosc agus a chomhrac.

Airteagal 16: Comhar idir na Ballstáit agus an Coimisiún, agus comhlachtaí nó gníomhaireachtaí an Aontais

Déantar cur síos san fhoráil seo ar an ngá atá le comhar trasteorann le haghaidh na gcionta sin a bhfuil amhras ann gur de chineál trasteorann iad. Ceanglaítear leis an bhforáil freisin Pointí Fócasacha Náisiúnta Arm Tine a bhunú go ceangailteach sna Ballstáit. Thairis sin, bunaítear leis an bhforáil freisin gur féidir leis na Ballstáit comhoibriú le chéile maidir le tástáil chomhpháirteach treoirphleananna a bhfuil amhras ann go bhfuil siad ceaptha chun airm thine, comhpháirteanna bunriachtanacha nó armlón a mhonarú go príobháideach.

Airteagal 17: airm thine urghafa a chlárú agus gníomhartha tarmligthe

Bunaítear leis an bhforáil seo an oibleagáid tacar sonraí íosta a úsáid agus airm thine urghafa á gclárú. Sainmhínítear an tacar sonraí íosta san Iarscríbhinn. Dá bhrí sin, áirítear san fhoráil freisin an fhéidearthacht an Iarscríbhinn a leasú trí ghníomh tarmligthe.

Airteagal 18: Sonraí staidrimh

Tugtar aghaidh san fhoráil seo ar an ngá atá le sonraí staidrimh a bhailiú go córasach maidir le cionta coiriúla a bhaineann le hairm thine. Ceanglaítear leis ar na Ballstáit sonraí staidrimh ábhartha a bhailiú, a fhoilsiú agus a sheoladh chuig an gCoimisiún gach 5 bliana ar a laghad.Bunaítear leis freisin oibleagáid chun an fhaisnéis faoi airm thine urghafa chláraithe a tharchur chuig Europol. Bunaítear leis an bhforáil seo freisin an ceanglas ar na Ballstáit na sonraí a choinneáil ar feadh 20 bliain ar a laghad. Ar deireadh, cuireann an fhoráil d’oibleagáid ar an gCoimisiún tuarascáil a fhoilsiú, gach 5 bliana ar a laghad, bunaithe ar na sonraí staidrimh arna dtarchur ag na Ballstáit.

Airteagal 19: An tarmligean a fheidhmiú

Bunaítear leis an airteagal seo an coinníoll maidir le glacadh na ngníomhartha tarmligthe a chruthú agus a leasú.

Airteagal 20: Leasú ar ionstraim eile

Leasaítear leis an bhforáil seo Treoir (AE) 2024/1260 14(14) atá ann cheana, chun cionta arna mbunú le hAirteagail 3 agus 4 den tionscnamh seo a chur san áireamh.

Airteagal 21: Tuairisciú

Leagtar amach san airteagal seo an oibleagáid atá ar an gCoimisiún tuarascáil a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle maidir le breisluach na Treorach san ochtú bliain tar éis theacht i bhfeidhm na Treorach, agus gach cúig bliana ina dhiaidh sin. Beidh faisnéis arna tíolacadh ag na Ballstáit maidir le staidreamh agus cur chun feidhme sa tuarascáil sin.

Airteagail 22, 23 agus 24

Tá forálacha breise sna hairteagail sin maidir leis na Ballstáit an Treoir a thrasuí, maidir le teacht i bhfeidhm na Treorach agus maidir le seolaithe na Treorach.

Iarscríbhinn: Tacar sonraí íosta chun airm thine urghafa a chlárú

San Iarscríbhinn, tá an tacar sonraí íosta nach mór do na Ballstáit a úsáid chun airm thine urghafa a bhfuil baint acu le comhthéacs coiriúil a chlárú.

2026/0059 (COD)

Togra le haghaidh

TREOIR Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE

maidir le gáinneáil ar airm thine agus cionta eile a bhaineann le hairm thine a chomhrac agus lena leasaítear Treoir (AE) 2024/1260 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle

TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh 15(1), agus go háirithe Airteagail 83(1) agus (2) de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na Parlaimintí náisiúnta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa 16(2),

Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach,

De bharr an mhéid seo a leanas:

(1)De bhun Airteagal 3 den Chonradh ar an Aontas Eorpach (CAE), tá an tAontas le limistéar saoirse, slándála agus ceartais, gan teorainneacha inmheánacha, a chur ar fáil dá shaoránaigh, ina n‑áiritheofar saorghluaiseacht daoine i dteannta le bearta iomchuí maidir le rialuithe ar theorainneacha seachtracha, tearmann agus inimirce, maille leis an gcoireacht a chosc agus a chomhrac.

(2)Is réimse coireachta fíorthromchúisí í gáinneáil ar airm thine mar a aithnítear sa Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE), agus is minic a dhéantar í faoi chuimsiú na coireachta eagraithe nó i ndáil leis an sceimhlitheoireacht. Is tosaíocht don Aontas agus do na Ballstáit é gáinneáil ar airm thine a chosc agus a chomhrac.

(3)Is ábhar imní leanúnach san Aontas é an méadú ar gháinneáil ar airm thine agus ar chionta eile a bhaineann le hairm thine agus a n‑éifeachtaí, agus déanann sé dochar d’éifeachtacht dhlí arm tine an Aontais. Thairis sin, tá cionta den sórt sin ag leathnú thar theorainneacha na mBallstát ina ndéantar iad. Is baol do na saoránaigh den Aontas Eorpach iad cionta den sórt sin agus is gá, dá bhrí sin, freagairt iomchuí agus éifeachtach a thabhairt orthu, rud a éilíonn comhar éifeachtach trasteorann go minic.

(4)Cuimsítear le monarú aindleathach arm tine monarú príobháideach arm tine, comhpháirteanna bunriachtanacha agus armlóin trí úsáid a bhaint as printéir 3T, meaisín muilleála miotail le haghaidh Gearradh Uimhriúil Ríomhaire nó córas ríomhoibrithe comhchosúil, gan údarú mar dhéileálaí. Is réamhriachtanas fíor‑riachtanach iad treoirphleananna don chineál sin táirgthe. Tá monarú aindleathach bunaithe ar threoirphlean ag éirí níos tábhachtaí mar fhoinse arm tine lena n‑úsáid le haghaidh na coireachta eagraithe agus na sceimhlitheoireachta, rud a tháirgeann airm thine anaithnide nach féidir a rianú ón tús.

(5)I gcomhréir le Cinneadh 2001/748/CE 17 (3) ón gComhairle, shínigh an Coimisiún, thar ceann an Aontais Eorpaigh, Prótacal na Náisiún Aontaithe in aghaidh Monarú agus Gáinneáil Aindleathach Arm Tine, a bPáirteanna agus a gComhpháirteanna agus a nArmlóin, lena bhforlíontar Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe in aghaidh na Coireachta Eagraithe Trasnáisiúnta (‘Prótacal Arm Tine na Náisiún Aontaithe’). Dhaingnigh an tAontas Prótacal Arm Tine na Náisiún Aontaithe le Cinneadh 2014/164/AE ón gComhairle 18 (4).

(6)Le hAirteagal 5 de Phrótacal Arm Tine na Náisiún Aontaithe, ceanglaítear ar na Stáit is Páirtithe coiriúlú a dhéanamh ar mhonarú aindleathach arm tine, gáinneáil aindleathach ar airm thine, na marcálacha ar airm thine a fhalsú nó a scriosadh, a bhaint nó a athrú go haindleathach, iarracht a dhéanamh ceann de na cionta coiriúla sin a dhéanamh nó páirt a ghlacadh ann, agus déanamh na gcionta coiriúla sin a eagrú, a stiúradh, cabhrú leo, iad a neartú, a éascú nó comhairle a chur orthu.

(7)Ní cheadaítear le Treoir (AE) 2021/555 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 19 (5) airm thine nó comhpháirteanna bunriachtanacha a mhonarú, a thrádáil, a mhalartú, a fhruiliú, a dheisiú, a mhodhnú nó a thiontú, ná armlón a mhonarú, a thrádáil, a mhalartú, a mhodhnú nó a thiontú ach amháin má dheonaítear údarú déileálaí sonrach. Ní cheadaítear leis an Treoir sin ach oiread idirbhearta a chaibidliú nó a shocrú chun airm thine, comhpháirteanna bunriachtanacha nó armlón a cheannach, a dhíol nó a sholáthar, agus aistriú arm tine, comhpháirteanna bunriachtanacha nó armlóin a shocrú má dheonaítear údarú bróicéara sonrach.

(8)Ní cheadaítear le Treoir (AE) 2021/555 airm thine a fháil agus a shealbhú ach amháin in imthosca sonracha agus ceanglaítear ar na Ballstáit rialacha a leagan síos maidir leis na pionóis is infheidhme maidir le sáruithe ar na forálacha náisiúnta arna nglacadh de bhun Threoir (AE) 2021/555. Le Treoir (AE) 2021/555 ceadaítear do na Ballstáit reachtaíocht a ghlacadh atá níos déine ná an Treoir sin.

(9)Le Rialachán (AE) 2025/41 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 20 (6), ní cheadaítear allmhairiú, onnmhairiú agus idirthuras arm tine, comhpháirteanna bunriachtanacha agus armlóin ach amháin má dheonaítear údarú sonrach.

(10)Chun sláine an mhargaidh inmheánaigh a áirithiú laistigh den Aontas i gcomhréir le Treoir (AE) 2021/555 agus Rialachán (AE) 2025/41, agus ardleibhéal slándála á bhaint amach freisin laistigh den limistéar saoirse, slándála agus ceartais, agus ag féachaint do Phrótacal Arm Tine na Náisiún Aontaithe, is gá rialacha íosta a bhunú maidir le cionta coiriúla a bhaineann le hairm thine agus pionóis a shainiú chun na hionstraimí sin a fhorfheidhmiú go héifeachtach.

(11)I gcomhthéacs na n‑ionstraimí sin, ba cheart a mheas gur monarú aindleathach é airm thine dhíghníomhachtaithe a athghníomhachtú go haindleathach toisc go mbaineann ionramháil a mheastar a bheith ina monaraíocht leis an athghníomhachtú a dhéantar gan an t‑údarú is gá faoi Threoir (AE) 2021/555. Ba cheart bróicéireacht aindleathach arm tine a mheas mar gháinneáil aindleathach ar airm thine toisc gurb é réamhriachtanas don trádáil ceadúnas mar bhróicéir a bheith ag bróicéir, i gcomhréir le Treoir (AE) 2021/555. Ba cheart déileáil aindleathach a mheas mar gháinneáil aindleathach ar airm thine nó mar mhonarú aindleathach toisc gurb é réamhriachtanas don mhonaraíocht agus don trádáil araon ceadúnas a bheith ag an déileálaí i gcomhréir le Treoir (AE) 2021/555. Ba cheart sárú ar thrádbhac arm a mheas mar gháinneáil aindleathach ar airm thine toisc nár cheart údarú a dheonú d’onnmhairí chuig tíortha atá faoi thrádbhaic arm. Gné bhunriachtanach den sainmhíniú ar gháinneáil ar airm thine is ea an easpa údaraithe.

(12)Níor cheart difear a dhéanamh do chearta na saoránach a shealbhaíonn, a úsáideann, a mhonaraíonn agus a thrádálann airm thine, comhpháirteanna bunriachtanacha nó armlón go dleathach i gcomhréir le Treoir (AE) 2021/555 agus Rialachán (AE) 2025/41.

(13)Tá teicneolaíochtaí nua tagtha chun cinn le blianta beaga anuas lena gcumasaítear monarú príobháideach arm tine, comhpháirteanna bunriachtanacha agus armlóin, amhail priontáil 3T, ar a dtugtar monarú suimitheach freisin, agus tá siad ag éirí níos inrochtana agus níos inacmhainne. Braitheann an teicneolaíocht sin ar threoirphleananna digiteacha is féidir a íoslódáil, a dháileadh agus a úsáid chun airm thine a tháirgeadh go haindleathach. Agus éabhlóid na bagartha á cur san áireamh, agus i gcomhréir leis na moltaí a rinneadh i Rún 12/3 21 (7) ó na Náisiúin Aontaithe a glacadh ag an 12ú seisiún de Chomhdháil na bPáirtithe i gCoinbhinsiún na Náisiún Aontaithe in aghaidh na Coireachta Eagraithe Trasnáisiúnta a tionóladh i Vín ón 14 go dtí an 18 Deireadh Fómhair 2024, ba cheart seilbh, rochtain, dáileadh agus cruthú treoirphleananna a choiriúlú sna Ballstáit uile.

(14)Ba cheart béim ar leith a leagan ar threoirphleananna a scaipeadh mar gheall ar a gcineál fairsing go bunúsach. A luaithe a roinntear treoirphlean ar líne, ní féidir é a rialú go tapa, rud a chruthaíonn timthriall ina ndéantar é a chóipeáil agus a scaipeadh ar fud ardáin iomadúla, rud a sheachnaíonn maoirseacht thraidisiúnta. Dá bhrí sin, ba cheart scaipeadh treoirphleananna a bheith ina chion coiriúil beag beann ar an imthosca, murab ionann agus na cionta a bhaineann le treoirphleananna a chruthú, a fháil, a shealbhú agus a chomhroinnt. Ba cheart díriú ar chosc a chur ar scaipeadh trí chaighdeáin dhiana dliteanais a bhunú lena gceanglaítear faillí thar intinn choiriúil a bheith ina cion.

(15)Is féidir le modhanna monaraithe shuimithigh, amhail priontáil 3T, a bheith ina spreagadh luachmhar don táirgeadh tionsclaíoch agus don nuálaíocht. Aon shrian i dtéarmaí a úsáide, níor cheart dóibh difear a dhéanamh d’úsáid dhlisteanach na ndéileálaithe arm tine a údaraítear trí Threoir (AE) 2021/555 nó daoine dlítheanacha nó nádúrtha údaraithe eile. Níor cheart dó díriú ar thaighde agus ar fhorbairt nuálach na hearnála.

(16)Ba cheart foráil a dhéanamh maidir le pionóis agus bearta do dhaoine nádúrtha agus dlítheanacha atá faoi dhliteanas i leith na gcionta sin, ar pionóis agus bearta iad a léiríonn a thromchúisí atá na cionta sin, agus ba cheart dóibh a bheith éifeachtach, athchomhairleach agus comhréireach.

(17)Chuige sin, ba cheart íosleibhéil don uastéarma príosúnachta a shocrú do dhaoine nádúrtha. I bhfianaise na díobhála a d’fhéadfadh arm tine a dhéanamh, lena n‑áirítear mórdhíobháil agus bás, agus saolré fhada arm tine, is iomchuí íosleibhéil a shocrú lena léirítear an riosca don bheatha a bhaineann le cionta a bhaineann le hairm thine agus atá i gcomhréir le riosca sonrach, tromchúis agus leibhéal neamhdhleathachta an chiona. Maidir leis na huastéarmaí príosúnachta dá bhforáiltear sa Treoir seo le haghaidh na gcionta coiriúla arna ndéanamh ag daoine nádúrtha, ba cheart feidhm a bheith acu maidir leis na foirmeacha is tromchúisí de na cionta sin ar a laghad. Ní shocraítear leis an Treoir seo aon cheanglais maidir leis an íosleibhéal pionós ba cheart do na Ballstáit a chur i bhfeidhm thar an ngá atá lena áirithiú nach mór do phionóis a bheith éifeachtach, athchomhairleach agus comhréireach ar an iomlán.

(18)Ós rud é go bhfuil daoine dlítheanacha faoi réir reachtaíocht an Aontais maidir le hairm thine freisin, ba cheart na daoine dlítheanacha sin a chur faoi dhliteanas i leith cionta a bhaineann le sárú ar reachtaíocht an Aontais maidir le hairm thine mar a shainmhínítear agus dá bhforáiltear sa Treoir seo. Maidir le cionta coiriúla agus pionóis a shainmhínítear sa Treoir seo, ba cheart an téarma ‘daoine dlítheanacha’ a thuiscint mar aon eintiteas dlítheanach a bhfuil an stádas sin aige faoin dlí náisiúnta is infheidhme, cé is moite de na Stáit nó de na comhlachtaí poiblí a fheidhmíonn údarás an Stáit nó eagraíochtaí idirnáisiúnta poiblí. Ós rud é go mbunaítear rialacha íosta leis an Treoir seo, is féidir leis na Ballstáit rialacha níos déine a ghlacadh, lena n‑áirítear rialacha maidir le dliteanas coiriúil comhlachtaí poiblí.

(19)Sa mhéid go bhfuil iompraíocht atá ina gáinneáil ar airm thine agus ina cionta coiriúla eile a bhaineann le hairm thine inchurtha i leith daoine dlítheanacha, níor cheart na daoine dlítheanacha sin a chur faoi dhliteanas i leith cion den sórt sin ach amháin i gcás ina gcomhlíontar na heilimintí uile a chomhdhéanann na cionta coiriúla a leagtar amach in Airteagal 3. Leis an dliteanas, ba cheart cuntasacht a áirithiú agus tuilleadh cionta coiriúla a chosc agus a dhíspreagadh. Chun cuspóirí na Treorach seo a ghnóthú, na Ballstáit a ndéantar foráil ina ndlí maidir le dliteanas coiriúil daoine dlítheanacha, ba cheart dóibh a áirithiú go ndéantar foráil ina ndlí maidir le cineálacha agus leibhéil pionós cóiriúil atá éifeachtach, athchomhairleach agus comhréireach. Chun cuspóirí na Treorach seo a ghnóthú, na Ballstáit sin nach ndéantar foráil ina ndlí maidir le dliteanas coiriúil daoine dlítheanacha, ba cheart dóibh a áirithiú go ndéantar foráil ina ndlí maidir le cineálacha agus leibhéil pionós neamhchóiriúil atá éifeachtach, athchomhairleach agus comhréireach. Chuige sin, ba cheart íosmhéideanna a shocrú le haghaidh na n‑uasleibhéal fíneálacha. Ba cheart feidhm a bheith ag na huasleibhéil fíneálacha dá bhforáiltear sa Treoir seo i gcás na gcionta coiriúla maidir leis na foirmeacha is tromchúisí de na cionta sin ar a laghad, mar a shonraítear sa Treoir. Tromchúis na hiompraíochta, mar aon le himthosca aonair, imthosca airgeadais agus imthosca eile na ndaoine dlítheanacha lena mbaineann, ba cheart iad a chur san áireamh chun a áirithiú go bhfuil an pionós a fhorchuirfear éifeachtach, athchomhairleach agus comhréireach. Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann an t‑uasleibhéal fíneálacha a shocrú mar chéatadán de láimhdeachas domhanda iomlán an duine dhlítheanaigh lena mbaineann, nó i méideanna socraithe.

(20)Agus critéar an láimhdeachais dhomhanda iomláin á chur chun feidhme i ndáil leis na fíneálacha atá le forchur ar dhaoine dlítheanacha, ba cheart do na Ballstáit a chinneadh an ríomhfar an láimhdeachas sin bunaithe ar an mbliain ghnó roimh an mbliain ina ndearnadh an cion coiriúil, nó ar an mbliain ghnó roimh an mbliain ina ndearnadh an cinneadh an fhíneáil a fhorchur. Ba cheart é sin a fhágáil faoi dhiscréid na mbreithiúna. Ba cheart do na Ballstáit féachaint freisin ar fhoráil a dhéanamh maidir le rialacha i gcásanna nach féidir méid fíneála a chinneadh ar bhonn láimhdeachas domhanda iomlán an duine dhlítheanaigh sa bhliain ghnó roimh an mbliain ina ndearnadh an cion coiriúil, nó sa bhliain ghnó roimh an mbliain ina ndearnadh an cinneadh an fhíneáil a fhorchur. I gcásanna den sórt sin, ba cheart do Bhallstáit a bheith in ann critéir eile a chur san áireamh, amhail láimhdeachas domhanda iomlán i mbliain ghnó eile.

(21)Bíonn saolré fhada ag airm thine. A luaithe a atreoraítear chuig an margadh neamhdhleathach iad, is féidir leo damáiste a dhéanamh ar feadh na mblianta fada. Dá bhrí sin, níor cheart feidhm a bheith ag na rátaí céatadáin caighdeánacha d’fhíneálacha atá nasctha le láimhdeachas domhanda, a úsáidtear in ionstraimí an mhargaidh inmheánaigh, maidir leis na coireanna sin.

(22)Ba cheart do na Ballstáit uasleibhéal na bhfíneálacha a shocraítear ar mhéideanna socraithe a leagan síos sa dlí náisiúnta. Ba cheart feidhm a bheith ag leibhéil is airde na bhfíneálacha sin maidir leis na cineálacha cionta coiriúla is tromchúisí a dhéanann daoine dlítheanacha atá láidir ó thaobh airgeadais de. Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann modh ríofa na leibhéal is airde de na fíneálacha sin a chinneadh. Ba cheart do na Ballstáit bearta a dhéanamh chun athbhreithniú tráthrialta a áirithiú ar leibhéil na bhfíneálacha a shocraítear ar mhéideanna socraithe ag féachaint do rátaí boilscithe agus luaineachtaí eile sa luach airgeadaíochta, i gcomhréir leis na nósanna imeachta a leagtar síos ina ndlí náisiúnta. Ba cheart do na Ballstáit nach bhfuil an euro mar airgeadra acu foráil a dhéanamh maidir le huasleibhéal fíneálacha ina n‑airgeadra a chomhfhreagraíonn do na leibhéil a chinntear sa Treoir seo in euro ar a dáta theacht i bhfeidhm. Ba cheart do na Ballstáit sin athbhreithniú tráthrialta a dhéanamh ar leibhéil na bhfíneálacha maidir le forbairt an ráta malairte freisin.

(23)Níor cheart go ndéanfadh bunú an íosmhéid le haghaidh uasleibhéal na bhfíneálacha sa Treoir difear do dhiscréid na mbreithiúna nó na gcúirteanna in imeachtaí coiriúla chun pionóis iomchuí a fhorchur i gcásanna aonair. Ós rud é nach bhforchuirtear leis an Treoir seo aon cheanglas a bhaineann le híosleibhéal na bhfíneálacha a shocraítear sa dlí náisiúnta maidir le cionta a bhaineann le hairm thine arna ndéanamh ag daoine dlítheanacha, ba cheart do na breithiúna nó do na cúirteanna, in aon chás, pionóis iomchuí a fhorchur agus imthosca aonair, imthosca airgeadais agus imthosca eile an duine dhlítheanaigh lena mbaineann agus tromchúis an iompair á gcur san áireamh.

(24)Chun cuntasacht iomlán a áirithiú, ós rud é go gcuirtear daoine dlítheanacha faoi dhliteanas faoin Treoir seo, níor cheart cosc a chur ar imeachtaí coiriúla a thionscnamh in aghaidh daoine nádúrtha a dhéanann, a ghríosaíonn nó atá ina gcúlpháirtithe i ndáil leis na cionta coiriúla a shainmhínítear sa Treoir seo. I gcás ina gcomhlíontar na coinníollacha i gcomhair dliteanas coiriúil, ba cheart a thuiscint go n‑áirítear comhaltaí bord corparáideach leis na daoine nádúrtha sin.

(25)Ba cheart na leibhéil pionóis a fhorchuirtear a chomhfhogasú a thuilleadh agus ba cheart éifeachtacht na leibhéal sin a chothú trí imthosca géaraitheacha coiteanna a thabhairt isteach a léiríonn déine an chiona choiriúil arna dhéanamh. Ba cheart an coincheap maidir le ‘himthosca géaraitheacha’ a thuiscint mar fhíorais lena gcuirtear ar chumas don bhreitheamh pianbhreith níos déine a fhógairt i leith an chiona choiriúil chéanna ná an phianbhreith a fhorchuirtear de ghnáth gan na fíorais sin, nó mar an fhéidearthacht déileáil le roinnt cionta coiriúla go carnach chun leibhéal an phionóis a mhéadú. Dá bhrí sin, níl sé d’oibleagáid ar na Ballstáit foráil a dhéanamh maidir le himthosca géaraitheacha sonracha i gcás ina ndéantar foráil sa dlí náisiúnta cheana maidir le cionta coiriúla ar leithligh agus ar féidir pionóis níos déine a bheith mar thoradh orthu.

(26)Ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go ndéantar foráil maidir le ceann amháin ar a laghad de na himthosca géaraitheacha dá bhforáiltear sa Treoir seo mar imthoisc ghéaraitheach a d’fhéadfadh a bheith ann i gcomhréir leis na rialacha is infheidhme ina gcóras dlí. In aon chás, ba cheart go bhfanfadh sé faoi dhiscréid an bhreithimh nó na cúirte cinneadh a dhéanamh i dtaobh an phianbhreith a mhéadú nó a laghdú, agus na himthosca sonracha i ngach cás ar leith á gcur san áireamh.

(27)Nuair a aimsítear líon ard arm tine le linn imscrúdaithe, ba cheart é sin a mheas mar imthoisc ghéaraitheach. Chuige sin, ba cheart comhthuiscint a bheith ag na Ballstáit ar a bhfuil i gceist le líon ard arm tine.

(28)Is minic a bhíonn pionóis nó bearta gabhálacha seachas pionóis airgeadais níos éifeachtaí ná pionóis airgeadais, go háirithe i gcás daoine dlítheanacha. Dá bhrí sin, ba cheart pionóis nó bearta gabhálacha seachas pionóis airgeadais a bheith ar fáil sna himeachtaí ábhartha. D’fhéadfaí a áireamh ar na pionóis nó ar na bearta sin eisiamh ó shochair nó ó chistiú áirithe, ceadanna agus údaruithe chun gníomhaíochtaí a shaothrú a tharraingt siar, airm thine a choigistiú (beag beann ar iad a bheith i seilbh duine go dleathach nó go neamhdhleathach), údarú arm tine a tharraingt siar nó a dhiúltú, cearta a bhaineann le seilbh agus úsáid arm tine a bhaint, agus toirmeasc ar ghabháil do ghníomhaíochtaí gairmiúla áirithe. Tá an méid sin gan dochar do dhiscréid na mbreithiúna nó na gcúirteanna in imeachtaí coiriúla chun pionóis iomchuí eile a fhorchur i gcásanna aonair.

(29)Ba cheart feidhm a bheith ag an Treoir seo gan difear a dhéanamh do rialacha agus do phrionsabail ghinearálta an dlí náisiúnta choiriúil maidir le pianbhreith nó maidir le forghníomhú pianbhreitheanna i gcomhréir leis na himthosca nithiúla a bhaineann le gach cás aonair. Ba cheart go mbeadh Ballstáit in ann na cineálacha pionóis gabhálacha nó na bearta gabhálacha is iomchuí a chinneadh. Go háirithe, más féidir tarraingt siar ceadanna agus údaruithe chun gníomhaíochtaí a shaothrú a raibh an cion coiriúil mar thoradh orthu a fhorchur mar phionós faoin dlí náisiúnta, ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go bhfuil breithiúna nó cúirteanna in ann an pionós sin a fhorchur iad féin nó go gcuirtear údarás inniúil eile ar an eolas agus gur féidir leo gníomhú i gcomhréir le rialacha náisiúnta nós imeachta.

(30)Chun a áirithiú go ndéanfar imscrúduithe agus ionchúiseamh éifeachtach ar gháinneáil ar airm thine agus ar chionta coiriúla eile a bhaineann le hairm thine, ba cheart an deis a bheith acu siúd atá freagrach as na cionta sin a imscrúdú nó a ionchúiseamh leas a bhaint as uirlisí imscrúdaitheacha éifeachtacha amhail iad sin a úsáidtear chun an choireacht eagraithe nó coireanna tromchúiseacha eile a chomhrac. Ba cheart a áireamh ar uirlisí den sórt sin, i gcás inarb iomchuí, an cuardach a dhéantar ar aon mhaoin phearsanta, idircheapadh cumarsáidí, faireachas ceilte, lena n‑áirítear faireachas leictreonach, taifid fuaime a ghlacadh agus a choimeád, agus é sin a dhéanamh i bhfeithiclí príobháideacha nó poiblí nó in áiteanna príobháideacha nó poiblí, mar aon le hamharcíomhánna de dhaoine i bhfeithiclí poiblí agus in áiteanna poiblí, seachadtaí rialaithe agus imscrúduithe airgeadais.

(31)Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann na bearta uile is gá a dhéanamh i gcomhréir le Treoir (AE) 2024/1260 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 22 (8). Chun comhsheasmhacht téarmaíochta le hionstraimí reachtacha eile maidir le hairm thine a áirithiú, amhail Prótacal na Náisiún Aontaithe agus an Rialachán maidir le hAirm Thine, ba cheart an téarma ‘urghabháil’ a úsáid sa Treoir seo. I gcomhthéacs airm thine, comhpháirteanna bunriachtanacha agus armlón a urghabháil, ba cheart ‘urghabháil’ a thuiscint mar ‘reo’ mar a leagtar amach i dTreoir (AE) 2024/1260.

(32)Chun a áirithiú go mbeidh a ndóthain ama ag na húdaráis inniúla chun imscrúduithe agus ionchúisimh chasta a dhéanamh, ba cheart do na Ballstáit rialacha a leagan síos maidir leis na tréimhsí teorann is gá chun cionta arm tine a chomhrac go héifeachtach, gan difear a dhéanamh do rialacha náisiúnta nach leagann síos tréimhsí teorann d’imscrúdú, d’ionchúiseamh agus d’fhorfheidhmiú. Mar riail ghinearálta, tosaíonn tréimhse teorann ón pointe ama a rinneadh an cion coiriúil. Mar sin féin, toisc go mbunaítear rialacha íosta leis an Treoir seo, féadfaidh na Ballstáit foráil a dhéanamh go dtosóidh an tréimhse teorann níos déanaí, is é sin ón am a braitheadh an cion coiriúil nó a fuarthas amach faoi, ar choinníoll go ndéantar an t‑am braite sin a chinneadh go soiléir i gcomhréir leis an dlí náisiúnta. Faoin Treoir seo, tá cead ag na Ballstáit tréimhsí teorann a bhunú atá níos giorra ná na tréimhsí teorann a leagtar síos sa Treoir seo, ar choinníoll, ina gcórais dlí, gur féidir tréimhsí teorann níos giorra den sórt sin a bhriseadh nó a chur ar fionraí i gcás gníomhartha sonraithe, ar gníomhartha iad arbh fhéidir a shainiú de réir an dlí náisiúnta.

(33)I bhfianaise, go háirithe, soghluaisteacht ciontóirí, mar aon le cineál trasteorann na gcionta coiriúla a shainítear sa Treoir seo agus an fhéidearthacht imscrúduithe trasteorann a dhéanamh, ba cheart do na Ballstáit dlínse a bhunú chun na cionta sin a chomhrac go héifeachtach. I gcás ina dtagann cion coiriúil faoi dhlínse níos mó ná Ballstát amháin, ba cheart do na Ballstáit lena mbaineann dul i gcomhar le chéile chun a chinneadh cén Ballstát is fearr atá in ann ionchúiseamh a dhéanamh, lena n‑áirítear trí chúnamh Eurojust ar bhonn Rialachán (AE) 2018/1727 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 23 (9). Ba cheart do Bhallstát faoi leith dlínse a bhunú ar chionta coiriúla a dhéantar ar bord loinge nó aerárthaigh atá cláraithe sa Bhallstát sin, nó a bhfuil a bhratach ar foluain uirthi, agus caighdeáin ghaolmhara faoi choinbhinsiúin idirnáisiúnta lena mbaineann á gcur san áireamh.

(34)De dheasca easpa acmhainní agus cumhachtaí forfheidhmiúcháin d’údaráis náisiúnta a dhéanann cionta coiriúla a bhaineann le hairm tine a bhrath, a imscrúdú, a ionchúiseamh nó a bhreithniú, cruthaítear bacainní chun na cionta sin a chosc agus pianbhreith a ghearradh. Go háirithe, is féidir leis an nganntanas acmhainní bac a chur ar na húdaráis aon ghníomhaíocht a dhéanamh nó teorainn a chur lena ngníomhaíochtaí forfheidhmiúcháin, lena gceadaítear do chiontóirí dliteanas a sheachaint nó go ngearrfaí pianbhreith orthu nach bhfreagraíonn do thromchúis an chiona choiriúil. Ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go mbeidh líon leordhóthanach ball foirne cáilithe agus acmhainní leordhóthanacha airgeadais, teicniúla agus teicneolaíocha ag údaráis náisiúnta a dhéanann cionta coiriúla a bhaineann le hairm tine a bhrath, a imscrúdú, a ionchúiseamh nó breithniú a dhéanamh orthu chun a bhfeidhmeanna a bhaineann le cur chun feidhme na Treorach seo a fheidhmiú go héifeachtach. Ba cheart dóibh leibhéal leordhóthanach speisialtóireachta a áirithiú do na húdaráis sin freisin i réimse na gcionta coiriúla a bhaineann le hairm thine, i gcomhréir leis an dlí náisiúnta. Dá bhrí sin, ba cheart do na Ballstáit íoschritéir a bhunú maidir le hacmhainní agus cumhachtaí forfheidhmiúcháin. Sa chomhthéacs sin, ba cheart traidisiúin bhunreachtúla agus struchtúr chóras dlí na mBallstát a chur san áireamh, chomh maith le himthosca náisiúnta eile.

(35)Is uirlis riachtanach don chomhar trasteorann é Pointí Fócasacha Náisiúnta Arm Tine a bhunú nó a ainmniú mar a aithnítear in ionstraimí beartais. Dá bhrí sin, ba cheart do gach Ballstát Pointe Fócasach Náisiúnta Arm Tine den sórt sin a bhunú a mbeadh freagrachtaí comhchosúla de chúram air. Is é an phríomhaidhm cur chuige cuimsitheach a chur ar fáil maidir le rialú lárnach arm tine. Ba cheart é sin a dhéanamh ar leibhéal straitéiseach agus oibríochtúil trí fhaisnéis a bhailiú, a anailísiú agus a chomhroinnt ar bhealach comhordaithe chun feabhas a chur ar an eolas faoi na bagairtí, agus chun gníomhaireachtaí náisiúnta forfheidhmithe dlí a chur ar an eolas ar bhealach níos fearr. Is féidir gurb é an Pointe Fócasach Náisiúnta Arm Tine comhlacht náisiúnta an phointe teagmhála aonair dá dtagraítear in Airteagal 13 de Phrótacal Arm Tine na Náisiún Aontaithe.

(36)Mar gheall ar chineál trasteorann na gáinneála ar airm thine agus cionta coiriúla eile a bhaineann le hairm thine, tá gá le freagairt agus comhar láidir comhordaithe laistigh de na Ballstáit agus eatarthu, agus le gníomhaireachtaí agus comhlachtaí ábhartha an Aontais agus ina measc, chun gáinneáil ar airm thine a chomhrac, lena n‑áirítear Eurojust, Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh i ndáil le Comhar i bhForfheidhmiú an Dlí (Europol) arna bunú le Rialachán (AE) 2016/794 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 24 (10), agus Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh, laistigh dá n‑inniúlachtaí ábhartha agus i gcomhréir leis an gcreat dlíthiúil is infheidhme, agus le tíortha comharsanachta, go háirithe comhpháirtithe an mhéadaithe. Chun na críche sin, ba cheart úsáid éifeachtúil a bhaint as na huirlisí agus na hacmhainní comhair atá ar fáil, amhail na foirne comhpháirteacha um imscrúdú agus cruinnithe comhordúcháin arna gcur ar siúl ag Eurojust. Mar gheall ar chineál domhanda na gáinneála ar airm thine agus cionta coiriúla eile a bhaineann le hairm thine, tá gá le freagra idirnáisiúnta, lena gceanglaítear ar an Aontas agus ar a Bhallstáit an comhar le tríú tíortha ábhartha a neartú. Caithfear freagairt láidir chomhordaithe agus comhar a bheith ann freisin d'fhonn fianaise leictreonach a áirithiú agus a fháil.

(37)Níor cheart do na Ballstáit coiriúlú a dhéanamh ach amháin ar chruthú, fáil, sealbhú agus comhroinnt neamhúdaraithe treoirphleananna atá ceaptha chun airm thine bheo‑bhreoslaithe, comhpháirteanna bunriachtanacha nó armlón a mhonarú. Féadfaidh na Ballstáit a chinneadh údaruithe tiomnaithe a chruthú do dhuine nádúrtha agus/nó dlítheanach chun dul i ngleic leis na treoirphleananna sin ar bhealach dlíthiúil. Tá tábhacht ar leith ag baint leis sin chun go mbeidh institiúidí taighde agus tionscal na n‑arm tine in ann modhanna táirgthe monaraithe shuimithigh a fhorbairt a thuilleadh. Féadfaidh na Ballstáit oibriú i gcomhar le chéile chun tástáil chomhpháirteach a dhéanamh ar threoirphleananna agus aitheantas frithpháirteach thorthaí na dtástálacha sin a éascú.

(38)Ba cheart cur chun feidhme na mbeart dlí choiriúil arna nglacadh faoin Treoir seo a bheith comhréireach le cineál agus le himthosca an chiona choiriúil, i ndáil leis na haidhmeanna dlisteanacha a shaothraítear agus i ndáil lena riachtanaí atá siad i sochaí dhaonlathach, agus níor cheart aon treallachas, ciníochas nó idirdhealú d’aon chineál a bheith i gceist.

(39)Chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar na cionta coiriúla a shainmhínítear sa Treoir seo, is gá d’údaráis inniúla sna Ballstáit sonraí staidrimh cruinne comhsheasmhacha inchomparáide a bhailiú maidir leis na cionta sin. Dá bhrí sin, ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go bhfuil córas digiteach leordhóthanach i bhfeidhm chun sonraí staidrimh atá ann cheana maidir leis na cionta coiriúla dá dtagraítear sa Treoir seo a thaifeadadh, a tháirgeadh agus a tharchur. Tá sé tábhachtach go n‑úsáidfidh na Ballstáit na sonraí staidrimh sin chun freastal ar phleanáil straitéiseach agus oibríochtúil na ngníomhaíochtaí forfheidhmiúcháin, chun anailís a dhéanamh ar scála agus ar threochtaí na gcionta sin, agus chun faisnéis a chur ar fáil do shaoránaigh.

(40)Chun léargas cuimsitheach a fhorbairt ar an mbagairt a bhaineann le cionta coiriúla a bhaineann le hairm thine agus chun ceapadh beartais a threorú go tráthúil, ba cheart do na Ballstáit sonraí staidrimh maidir leis na cionta sin a tharchur chuig an gCoimisiún 6 bliana tar éis trasuí, agus gach 5 bliana ina dhiaidh sin.

(41)Ba cheart sonraí maidir le hurghabhálacha arm tine a bheith ar fáil i stór de chuid an Aontais chun comhar idir na Ballstáit a éascú, go háirithe imscrúduithe, ionchúisimh agus ciontuithe trasteorann cionta a bhaineann le hairm thine.

(42)Chun a áirithiú go ndéantar na sonraí staidrimh is ábhartha a bhailiú, a fhorbairt, a tháirgeadh agus a scaipeadh, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún chun an Iarscríbhinn a leasú. Tá sé tábhachtach, go háirithe, go rachadh an Coimisiún i mbun comhairliúcháin iomchuí le linn a chuid oibre ullmhúcháin, lena n‑áirítear ar leibhéal na saineolaithe, agus go ndéanfaí na comhairliúcháin sin i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr 25 (11). Go sonrach, chun rannpháirtíocht chomhionann in ullmhú na ngníomhartha tarmligthe a áirithiú, ba cheart do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle na doiciméid uile a fháil an tráth céanna leis na saineolaithe sna Ballstáit, agus ba cheart rochtain chórasach a bheith ag a gcuid saineolaithe ar chruinnithe ghrúpaí saineolaithe an Choimisiúin a bhíonn ag déileáil le hullmhú na ngníomhartha tarmligthe.

(43)Tá Treoir (AE) 2024/1260 infheidhme cheana féin maidir le Prótacal Arm Tine na Náisiún Aontaithe. Ós rud é go gcuirtear Prótacal Arm Tine na Náisiún Aontaithe chun feidhme leis an Treoir seo agus go bhforlíontar é léi, ba cheart raon feidhme na Treorach maidir le hAisghabháil Sócmhainní a leasú chun an Treoir seo a chur leis freisin.

(44)Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóirí na Treorach seo a ghnóthú go leordhóthanach ach gur fearr is féidir iad a ghnóthú ar leibhéal an Aontais, mar gheall ar an ngá le rialacha comhchuibithe ar fud an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 de CAE. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Treoir seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a ghnóthú.

(45)Urramaítear leis an Treoir seo na cearta bunúsacha, go háirithe Airteagail 16 agus 17 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, ina dtagraítear don tsaoirse chun gnó a sheoladh agus ina n‑aithnítear an ceart chun maoine faoi seach. Thairis sin, leis an Treoir seo, comhlíontar na prionsabail a aithnítear, go háirithe, sa Chairt, lena n‑áirítear sonraí pearsanta a chosaint, an tsaoirse chun tuairimí a nochtadh agus faisnéis a fháil, an tsaoirse chun gnó a dhéanamh, an ceart chun leigheas éifeachtach agus chun triail chóir a fháil, toimhde na neamhchiontachta agus an ceart chun cosanta, prionsabail na dlíthiúlachta agus na comhréireachta i dtaca le cionta coiriúla agus pionóis, agus an ceart gan duine a thriail ná a phionósú faoi dhó in imeachtaí coiriúla mar gheall ar an gcion céanna. Leis an Treoir seo, féachtar lena áirithiú go n‑urramófar na cearta agus na prionsabail sin go hiomlán agus ba cheart í a chur chun feidhme dá réir sin.

(46)I gcomhréir le hAirteagal 1 agus le hAirteagal 2 de Phrótacal Uimh. 22 maidir le seasamh na Danmhairge, atá i gceangal le CAE agus le CFAE, níl an Danmhairg rannpháirteach i nglacadh na Treorach seo agus níl sí faoi cheangal aici ná faoi réir a cur i bhfeidhm.

(47)[I gcomhréir le hAirteagail 1 agus 2 de Phrótacal Uimh. 21 maidir le seasamh na Ríochta Aontaithe agus na hÉireann i dtaca leis an limistéar saoirse, slándála agus ceartais, atá i gceangal le CAE agus CFAE, agus gan dochar d’Airteagal 4 den Phrótacal sin, níl Éire rannpháirteach i nglacadh na Treorach seo agus níl sí faoi cheangal aici ná faoi réir a cur i bhfeidhm..] NÓ [I gcomhréir le hAirteagal 3 de Phrótacal Uimh. 21 maidir le seasamh na Ríochta Aontaithe agus na hÉireann i dtaca leis an limistéar saoirse, slándála agus ceartais, atá i gceangal le CAE agus le CFAE, tá fógra tugtha ag Éirinn [, le litir an ...], gur mian léi a bheith rannpháirteach i nglacadh agus i gcur i bhfeidhm na Treorach seo.]

TAR ÉIS AN TREOIR SEO A GHLACADH:

Airteagal 1

Ábhar

Leis an Treoir seo, bunaítear rialacha íosta maidir le cionta coiriúla agus pionóis a shainiú i réimse na n‑arm tine, chomh maith le bearta chun feabhas a chur ar an gcomhar trasteorann agus rialacha maidir le tacar sonraí íosta a bhunú i ndáil le hurghabhálacha arm tine.

Airteagal 2

Sainmhínithe

Chun críoch na Treorach seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:

1. ciallaíonn ‘arm tine’ arm tine mar a shainmhínítear in Airteagal 1(1), pointe (1), de Threoir (AE) 2021/555

2. ciallaíonn ‘comhpháirt bhunriachtanach’ comhpháirt bhunriachtanach mar a shainmhínítear in Airteagal 1(1), pointe (2), de Threoir(AE) 2021/555;

3. ciallaíonn ‘armlón’ armlón mar a shainmhínítear in Airteagal 1(1), pointe (3), de Threoir (AE) 2021/555;

4. ciallaíonn ‘treoirphlean’ comhaid dearaidh theicniúil dhigitigh ar féidir le printéir 3T, meaisín muilleála miotail Ríomhaireachta Uimhriúil nó córas ríomhaire‑oibrithe comhchosúil iad a úsáid, nó ar féidir le printéir den sórt sin iad a aithint le bogearraí iomchuí, chun airm thine, comhpháirteanna bunriachtanacha nó armlón a mhonarú;

5. ciallaíonn ‘scaipeadh’ cur ar fáil don phobal;

6. ciallaíonn ‘duine dlítheanach’ aon eintiteas dlítheanach a bhfuil an stádas sin aige faoin dlí náisiúnta is infheidhme, cé is moite de Stáit nó de chomhlachtaí poiblí a fheidhmíonn údarás an Stáit agus d’eagraíochtaí idirnáisiúnta poiblí;

Airteagal 3

Cionta coiriúla a bhaineann le hairm thine

1.Áiritheoidh na Ballstáit, i gcás ina ndéantar d’aon ghnó é, gur cion coiriúil é aon cheann de na gníomhartha seo a leanas, gan beann ar cibé acu ar líne nó as líne a rinneadh é:

(a)monarú nó cóimeáil arm tine, a gcomhpháirteanna bunriachtanacha nó armlóin a dhéantar in aon cheann de na himthosca seo a leanas:

(i)ó aon chomhpháirt bhunriachtanach d’airm thine den sórt sin a ndéantar gáinneáil aindleathach orthu; nó

(ii)gan údarú arna eisiúint i gcomhréir le hAirteagal 4 de Threoir (AE) 2021/555 ag údarás inniúil de chuid an Bhallstáit ina ndéantar an monarú nó an chóimeáil; nó

(iii)gan airm thine agus comhpháirteanna bunriachtanacha a mharcáil tráth an mhonaraithe i gcomhréir le hAirteagal 4 de Threoir (AE) 2021/555;

(b)gáinneáil ar airm thine, is é sin allmhairiú, onnmhairiú, fáil, díolachán, seachadadh, gluaiseacht nó aistriú arm tine, comhpháirteanna bunriachtanacha nó armlóin ó chríoch Ballstáit amháin, nó tríú tír, nó trasna críche Ballstáit amháin, nó tríú tír, chuig críoch Ballstáit eile nó tríú tír, a dhéantar faoi aon cheann de na himthosca seo a leanas:

(i)níl sé údaraithe ag aon cheann de na Ballstáit nó na tríú tíortha lena mbaineann i gcomhréir le Treoir (AE) 2021/555, Rialachán (AE) 2025/41, Prótacal Arm Tine na Náisiún Aontaithe nó na dlíthe náisiúnta is infheidhme; nó

‑(ii)níl na hairm thine, na comhpháirteanna bunriachtanacha ná an tarmlón marcáilte i gcomhréir le hAirteagal 4 de Threoir (AE) 2021/555 nó le hAirteagal 6 de Rialachán (AE) 2025/41;

(c)an mharcáil nó na marcálacha ar airm thine agus ar chomhpháirteanna bunriachtanacha a fhalsú nó a scriosadh, a bhaint nó a athrú go haindleathach;

(d)seilbh arm tine, a gcomhpháirteanna bunriachtanacha agus armlóin gan údarú ná dearbhú i gcomhréir le Treoir (AE) 2021/555;

(e)treoirphlean a chruthú, a fháil, a shealbhú nó a chomhroinnt gan údarú;

(f)treoirphleananna a scaipeadh i gcás inarb eol go bhféadfar na treoirphleananna a úsáid chun aon cheann de na cionta dá dtagraítear i bpointí (a), (b), (d) agus (e) a dhéanamh.

2.Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh an t‑iompar dá dtagraítear i mír 1 pointe (f) ina chion coiriúil freisin i gcás ina ndéantar é le faillí thromchúiseach ar a laghad.

Airteagal 4

Gríosú, cabhrú agus neartú, agus iarracht a dhéanamh

1.Maidir le cion coiriúil dá dtagraítear in Airteagal 3, áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh sé inphionóis mar chion coiriúil gríosú, cabhrú agus neartú a dhéanamh, gan beann ar cibé acu ar líne nó as líne a rinneadh é.

2.Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh sé inphionóis mar chion coiriúil iarracht a dhéanamh cion coiriúil dá dtagraítear in Airteagal 3(1) a dhéanamh, gan beann ar cibé acu ar líne nó as líne a rinneadh é.

Airteagal 5

Pionóis do dhaoine nádúrtha

1.Déanfaidh na Ballstáit na bearta is gá chun a áirithiú go bhféadfar pionóis choiriúla atá éifeachtach comhréireach athchomhairleach a fhorchur i leith cionta coiriúla dá dtagraítear in Airteagail 3 agus 4.

2.Déanfaidh na Ballstáit na bearta is gá chun an méid seo a leanas a áirithiú:

(a)go bhféadfar uastéarma príosúnachta 8 mbliana ar a laghad a fhorchur i leith na gcionta coiriúla dá dtagraítear in Airteagal 3(1), pointí (a) agus (b);

(b)go mbeidh an cion coiriúil dá dtagraítear in Airteagal 3(1), pointe (c), inphionóis le huastéarma príosúnachta 4 bliana ar a laghad;

(c)go mbeidh an cion coiriúil dá dtagraítear in Airteagal 3(1), pointe (d) inphionóis le huastéarma príosúnachta 5 bliana ar a laghad;

(d)go bhféadfar uastéarma príosúnachta 2 bhliain ar a laghad a fhorchur i leith na gcionta coiriúla dá dtagraítear in Airteagal 3(1), pointí (e) agus (f).

3.Áiritheoidh na Ballstáit go bhféadfaidh daoine nádúrtha a bhfuil na cionta coiriúla dá dtagraítear in Airteagail 3 agus 4 déanta acu a bheith faoi réir pionóis choiriúla nó neamhchoiriúla nó bearta coiriúla nó neamhchoiriúla gabhálacha, lena n‑áirítear an méid seo a leanas:

(a)fíneálacha atá comhréireach le tromchúis an ghnímh agus le himthosca aonair, imthosca airgeadais agus imthosca eile an duine nádúrtha lena mbaineann agus, i gcás inarb ábhartha, a chinntear agus aird chuí á tabhairt ar thromchúis agus fad an damáiste a rinneadh;

(b)eisiamh ó rochtain ar mhaoiniú poiblí, lena n‑áirítear nósanna imeachta tairisceana, deontais, lamháltais agus ceadúnais;

(c)dícháiliú ó phost ceannaireachta den chineál a úsáidtear chun an cion a dhéanamh a bheith acu, laistigh de dhuine dlítheanach;

(d)ceadanna agus údaruithe chun aon arm tine, aon chomhpháirt bhunriachtanach nó aon armlón a shealbhú agus a úsáid a tharraingt siar;

(e)cosc sealadach ar sheasamh i dtoghchán d’oifig phoiblí;

(f)i gcás ina bhfuil leas an phobail ann, tar éis measúnú cás ar chás a dhéanamh, foilsiú an chinnidh bhreithiúnaigh ina iomláine, nó cuid de, ar cinneadh é a bhaineann leis an gcion coiriúil a rinneadh agus na pionóis nó na bearta a forchuireadh, a bhféadfadh sonraí pearsanta daoine ciontaithe a bheith ar áireamh ann i gcásanna eisceachtúla a bhfuil údar cuí leo amháin.

Airteagal 6

Dliteanas daoine dlítheanacha

1.Áiritheoidh na Ballstáit go bhféadfar daoine dlítheanacha a chur faoi dhliteanas i leith na gcionta coiriúla dá dtagraítear in Airteagail 3 agus 4 i gcás ina ndearna duine a bhfuil post ceannaireachta aige ann (‘an príomhdhuine’) na cionta coiriúla chun tairbhe na ndaoine dlítheanacha sin agus a ghníomhaíonn ina aonar nó mar chuid d’orgán de chuid an duine dhlítheanaigh sin ar bhonn aon cheann díobh seo a leanas:

(a)cumhacht chun ionadaíocht a dhéanamh don duine dlítheanach;

(b)údarás chun cinntí a dhéanamh thar ceann an duine dhlítheanaigh;

(c)údarás chun smacht a fheidhmiú laistigh den duine dlítheanach.

2.Áiritheoidh na Ballstáit go bhféadfar daoine dlítheanacha a chur faoi dhliteanas i leith cionta coiriúla dá dtagraítear in Airteagail 3 agus 4 i gcás inar féidir le duine atá faoina n‑údarás, mar thoradh ar easpa maoirseachta nó rialaithe ag príomhdhuine, cion coiriúil dá dtagraítear in Airteagail 3 agus 4 a dhéanamh chun tairbhe an duine sin, tríú duine, nó an duine dhlítheanaigh sin.

3.Ní choiscfear, le dliteanas daoine dlítheanacha faoi mhíreanna 1 nó 2, imeachtaí coiriúla in aghaidh daoine nádúrtha a dhéanann, nó a ghríosaíonn na cionta coiriúla dá dtagraítear in Airteagail 3 agus 4 nó atá ina gcúlpháirtithe sna cionta sin.

Airteagal 7

Pionóis do dhaoine dlítheanacha

1.Áiritheoidh na Ballstáit, i gcás ina gcuirtear duine dlítheanach faoi dhliteanas de bhun Airteagal 6(1) agus (2), go mbeidh an cion coiriúil inphionóis le pionóis choiriúla nó neamhchoiriúla nó bearta coiriúla nó neamhchoiriúla atá éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach.

2.Féadfar a áireamh ar phionóis choiriúla nó neamhchoiriúla nó ar bhearta coiriúla nó neamhchoiriúla atá éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach fíneálacha coiriúla nó neamhchoiriúla agus áireofar orthu pionóis choiriúla nó neamhchoiriúla nó bearta coiriúla nó neamhchoiriúla coimhdeacha, amhail an méid seo a leanas:

(a)eisiamh ó theidlíocht i leith sochair phoiblí nó cúnamh poiblí;

(b)eisiamh ó rochtain ar mhaoiniú poiblí, lena n‑áirítear nósanna imeachta tairisceana, deontais agus lamháltais;

(c)dícháiliú ó ghníomhaíochtaí gnó a chleachtadh;

(d)ceadanna agus údaruithe chun tabhairt faoi ghníomhaíochtaí a tharraingt siar, arb é an cion an toradh a bhí orthu;

(e)cur faoi mhaoirseacht bhreithiúnach;

(f)foirceannadh breithiúnach;

(g)bunaíochtaí a dhúnadh a úsáidtear chun an cion coiriúil a dhéanamh;

(h)i gcás ina bhfuil leas an phobail ann, foilsiú an chinnidh bhreithiúnaigh ina iomláine, nó cuid de, ar cinneadh é a bhaineann leis an gcion coiriúil a rinneadh agus na pionóis nó na bearta a forchuireadh, gan difear a dhéanamh do rialacha maidir le príobháideachas agus cosaint sonraí pearsanta.

3.Áiritheoidh na Ballstáit, i gcás ina gcuirtear duine dlítheanach faoi dhliteanas de bhun Airteagal 6 i leith na gcionta coiriúla dá dtagraítear in Airteagal 3, go bhféadfar fíneálacha coiriúla nó neamhchoiriúla a ghearradh ar an gcion coiriúil. Beidh méid na bhfíneálacha sin comhréireach le tromchúis an ghnímh agus le himthosca aonair agus airgeadais agus le himthosca eile an duine dhlítheanaigh.

4.Áiritheoidh na Ballstáit, i gcás cionta coiriúla dá dtagraítear in Airteagal 3(1), pointí (a) agus (b), nach lú an t‑uasleibhéal fíneálacha dá dtagraítear i mír 3 den Airteagal seo ná ceann amháin de na méideanna seo a leanas, cibé acu is airde:

(a)20 % de láimhdeachas domhanda iomlán an duine dhlítheanaigh, sa bhliain ghnó roimh an mbliain ina ndearnadh an cion coiriúil, nó sa bhliain ghnó roimh an mbliain ina ndearnadh an cinneadh chun an fhíneáil a ghearradh;

(b)méid a chomhfhreagraíonn do EUR 10 milliún;

5.Áiritheoidh na Ballstáit, i gcás cionta coiriúla dá dtagraítear in Airteagal 3(1), pointí (c) go (f), nach lú an t‑uasleibhéal fíneálacha dá dtagraítear i mír 3 den Airteagal seo ná ceann amháin de na méideanna seo a leanas, cibé acu is airde:

(a)10 % de láimhdeachas domhanda iomlán an duine dhlítheanaigh, sa bhliain ghnó roimh an mbliain ina ndearnadh an cion coiriúil, nó sa bhliain ghnó roimh an mbliain ina ndearnadh an cinneadh chun an fhíneáil a ghearradh;

(b)méid a chomhfhreagraíonn do EUR 5 milliún.

6.Féadfaidh na Ballstáit rialacha a bhunú le haghaidh cásanna nach féidir méid na fíneála a chinneadh ar bhonn láimhdeachas domhanda iomlán an duine dhlítheanaigh sa bhliain ghnó roimh an mbliain ina ndearnadh an cion coiriúil, nó sa bhliain ghnó roimh an mbliain ina ndearnadh an cinneadh chun an fhíneáil a fhorchur.

Airteagal 8

Imthosca géaraitheacha

A mhéid nach bhfuil na himthosca seo a leanas mar chuid de na gnéithe a chomhdhéanann na cionta coiriúla dá dtagraítear in Airteagail 3 agus 4, déanfaidh na Ballstáit na bearta is gá chun a áirithiú, i ndáil leis na cionta coiriúla dá dtagraítear in Airteagal 3, go bhféadfar ceann amháin nó níos mó de na himthosca seo a leanas, a mheas mar imthoisc ghéaraitheach:

(a)tá 10 n‑arm tine nó níos mó i gceist leis an gcion coiriúil;

(b)baineann an cion coiriúil le hairm thine de Chatagóir A, mar a leagtar amach in Iarscríbhinn I a ghabhann le Treoir (AE) 2021/555;

(c)baineann an cion coiriúil le cion sceimhlitheoireachta mar a shainmhínítear in Airteagal 3 de Threoir (AE) 2017/541 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 26 (12);

(d)rinneadh an cion coiriúil faoi chuimsiú eagraíocht choiriúil mar a shainmhínítear in Airteagal 1, pointe 1, de Chinneadh Réime 2008/841/CGB ón gComhairle;

(e)rinneadh díobháil thromchúiseach choirp do dhuine leis an gcion coiriúil;

(f)fuair duine bás mar gheall ar an gcion coiriúil;

(g)baineann an cion coiriúil le héilliú oifigeach poiblí;

(h)rinne oifigeach poiblí an cion coiriúil agus a chuid dualgas á ndéanamh aige;

(i)is duine nádúrtha nó dlítheanach a ciontaíodh roimhe sin le breithiúnas críochnaitheach ar chionta coiriúla dá dtagraítear in Airteagal 3 nó in Airteagal 4 a rinne an cion coiriúil;

(j)déantar gáinneáil ar na hairm thine chuig limistéar coinbhleachta nó iarchoinbhleachta nó uaidh.

Airteagal 9

Imthosca maolaitheacha

Déanfaidh na Ballstáit na bearta is gá chun a áirithiú, i ndáil leis na cionta coiriúla dá dtagraítear in Airteagail 3 agus 4, gur féidir a mheas gur imthoisc mhaolaitheach í faisnéis a sholáthar do na húdaráis riaracháin nó bhreithiúnacha nach mbeidís in ann a fháil ar shlí eile, ar choinníoll go bhfuil an fhaisnéis in ann rannchuidiú le haon cheann de na nithe seo a leanas:

(a)éifeachtaí an chiona choiriúil a chosc nó a mhaolú;

(b)ciontóirí eile a shainaithint nó a thabhairt faoi réim an cheartais;

(c)fianaise a fháil;

(d)tuilleadh cionta coiriúla dá dtagraítear in Airteagal 3 a chosc.

Airteagal 10

Uirlisí imscrúdaitheacha

Glacfaidh na Ballstáit na bearta is gá chun a áirithiú go mbeidh uirlisí imscrúdaitheacha éifeachtacha comhréireacha, lena n‑áirítear na cinn sin a úsáidtear le haghaidh coireacht eagraithe nó cásanna eile coireachta tromchúisí, ar fáil do dhaoine, d’aonaid nó do sheirbhísí a bheidh freagrach as na cionta coiriúla dá dtagraítear in Airteagail 3 agus 4 a imscrúdú nó a ionchúiseamh.

Airteagal 11

Bainistiú agus diúscairt

Glacfaidh na Ballstáit, laistigh dá gcórais dlí náisiúnta, na bearta is gá chun cosc a chur ar airm thine, comhpháirteanna bunriachtanacha agus armlón arna monarú agus arna ngáinneáil go haindleathach agus arna n‑urghabháil agus arna gcoigistiú ag a n‑údaráis a bheith i lámha daoine neamhúdaraithe, lena n‑áirítear bearta chun na hairm thine, na comhpháirteanna bunriachtanacha agus an t‑armlón sin a scriosadh. Féadfaidh na Ballstáit cinneadh a dhéanamh maidir le bealaí eile diúscartha, ar choinníoll gur marcáladh na hairm thine nó na comhpháirteanna bunriachtanacha agus gur taifeadadh modhanna diúscartha na n‑arm tine, na gcomhpháirteanna bunriachtanacha agus an armlóin sin.

Airteagal 12

Tréimhsí teorann

1.Déanfaidh na Ballstáit na bearta is gá chun foráil a dhéanamh maidir le tréimhse teorann leordhóthanach tar éis na cionta coiriúla dá dtagraítear in Airteagail 3 agus 4 a dhéanamh, atá i gcomhréir le tromchúis na gcionta coiriúla agus lenar féidir dul i ngleic go héifeachtach le himscrúdú, ionchúiseamh, triail agus breithniú na gcionta coiriúla sin. Déanfaidh na Ballstáit na bearta is gá chun foráil a dhéanamh maidir le tréimhse teorann leordhóthanach tar éis ciontú deiridh i gcionta coiriúla dá dtagraítear in Airteagail 3 & 4 lena bhféadfar na pionóis arna bhforchur a fhorfheidhmiú.

2.Is mar seo a leanas a bheidh an tréimhse teorann dá dtagraítear i mír 1, an chéad abairt, le haghaidh na gcionta coiriúla dá dtagraítear in Airteagal 3:

(a)8 bliana ar a laghad ón tráth a dhéantar cion coiriúil is inphionóis le huastéarma príosúnachta 8 bliana ar a laghad;

(b)5 bliana ar a laghad ón tráth a dhéantar cion coiriúil is inphionóis le huastéarma príosúnachta 5 bliana ar a laghad;

(d)2 bhliain ar a laghad ón tráth a dhéantar cion coiriúil is inphionóis le huastéarma príosúnachta 2 bhliain ar a laghad.

3.Is mar seo a leanas a bheidh an tréimhse teorann dá dtagraítear i mír 1, an dara habairt, le haghaidh na gcionta coiriúla dá dtagraítear in Airteagal 3:

(a)8 mbliana ar a laghad ó dháta an chiontaithe deiridh in aon cheann de na cásanna seo a leanas:

(i)pionós príosúnachta ar feadh tréimhse is faide ná 5 bliana,

(ii)pionós príosúnachta le haghaidh cion coiriúil is inphionóis le huastéarma príosúnachta 8 mbliana ar a laghad.

(b)5 bliana ar a laghad ó dháta an chiontaithe deiridh in aon cheann de na cásanna seo a leanas:

(i)pionós príosúnachta ar feadh tréimhse is faide ná 1 bhliain amháin,

(ii)pionós príosúnachta le haghaidh cion coiriúil is inphionóis le huastéarma príosúnachta 5 bliana ar a laghad.

(i)pionós príosúnachta ar feadh tréimhse suas le 1 bhliain amháin ó dháta an chiontaithe chríochnaithigh,

(ii)pionós príosúnachta le haghaidh cion coiriúil is inphionóis le huastéarma príosúnachta 4 bliana ar a laghad.

(d)2 bhliain ar a laghad ó dháta an chiontaithe deiridh in aon cheann de na cásanna seo a leanas:

(i)pionós príosúnachta ar feadh tréimhse suas le 1 bhliain amháin ó dháta an chiontaithe chríochnaithigh,

(ii)pionós príosúnachta le haghaidh cion coiriúil is inphionóis le huastéarma príosúnachta 2 bhliain ar a laghad.

4.Comhfhreagróidh na tréimhsí teorann le haghaidh na gcionta coiriúla dá dtagraítear in Airteagal 4 don tréimhse teorann a bhunaítear le haghaidh an chiona choiriúil ghaolmhair dá dtagraítear in Airteagal 3.

5.De mhaolú ar mhír 2, pointe (a) agus mír 3, pointe (a), féadfaidh na Ballstáit tréimhse teorann a bhunú atá níos giorra ná 8 mbliana, ach nach giorra ná 4 bliana, ar choinníoll go bhféadfar an tréimhse teorann sin a bhriseadh nó a chur ar fionraí i gcás gníomhartha sonraithe.

Airteagal 13

Dlínse

1.Bunóidh gach Ballstát a dhlínse ar na cionta coiriúla dá dtagraítear in Airteagail 3 agus 4 i gcás ina bhfuil feidhm ag aon cheann de na nithe seo a leanas:

(a)rinneadh an cion coiriúil ina iomláine nó go páirteach laistigh dá chríoch;

(b)rinneadh an cion coiriúil ar bord loinge nó ar bord aerárthaigh a cláraíodh sa Bhallstát sin nó ar a raibh a bhratach ar foluain;

(c)is náisiúnach dá chuid é nó í an ciontóir.

2.Cuirfidh Ballstát an Coimisiún ar an eolas i gcás ina gcinneann sé a dhlínse a leathnú chuig ceann amháin nó níos mó de na cionta coiriúla dá dtagraítear in Airteagail 3 agus 4 a rinneadh lasmuigh dá chríoch, i gcás ina bhfuil feidhm ag aon cheann díobh seo a leanas:

(a)tá gnáthchónaí ar an gciontóir ina chríoch;

(b)is chun tairbhe duine dhlítheanaigh atá bunaithe ina chríoch a dhéantar an cion cóiriúil;

(c)is chun tairbhe duine dhlítheanaigh i leith aon ghnó a dhéantar go hiomlán nó go páirteach ar a chríoch a dhéantar an cion cóiriúil;

(d)is in aghaidh duine amháin nó níos mó dá náisiúnaigh nó dá ghnáthchónaitheoirí a dhéantar an cion coiriúil.

3.I gcásanna dá dtagraítear i mír 1(c), déanfaidh gach Ballstát na bearta is gá chun a áirithiú nach mbeidh feidhmiú a ndlínse faoi réir ceachtar de na coinníollacha seo a leanas:

(a)tá na gníomhartha ina gcion coiriúil san áit a ndearnadh iad;

(b)ní féidir an t‑ionchúiseamh a thionscnamh ach amháin i ndiaidh faisnéis a bheith tarchurtha ón Stát ina ndearnadh an cion coiriúil.

4.I gcás ina dtagann cion coiriúil dá dtagraítear in Airteagail 3 agus 4 faoi dhlínse níos mó ná Ballstát amháin, rachaidh na Ballstáit sin i gcomhar le chéile lena chinneadh cén Ballstát a dhéanfaidh na himeachtaí coiriúla. Déanfar an t‑ábhar a chur faoi bhráid Eurojust, i gcás inarb iomchuí agus i gcomhréir le hAirteagal 12(2) de Chinneadh Réime 2009/948/CGB 27 (13) ón gComhairle.

Airteagal 14

Oiliúint

Gan dochar don neamhspleáchas breithiúnach agus d’éagsúlachtaí in eagrú na mbreithiúna ar fud an Aontais, déanfaidh na Ballstáit na bearta is gá chun a áirithiú go gcuirfear oiliúint rialta speisialaithe ar fáil do na breithiúna, na hionchúisitheoirí, na póilíní, an fhoireann bhreithiúnach agus foireann na n‑údarás inniúil a bhfuil baint aici le himeachtaí coiriúla agus le himscrúduithe maidir le raon feidhme na Treorach seo mar a thagraítear dó in Airteagal 1 agus is iomchuí d’fheidhmeanna na mbreithiúna, na n‑ionchúisitheoirí, na bpóilíní, na foirne breithiúnaí agus fhoireann na n‑údarás inniúil sin.

Airteagal 15

Comhordú agus comhar idir údaráis inniúla laistigh de Bhallstát

1.Ainmneoidh gach Ballstát Pointe Fócasach Náisiúnta Arm Tine aonair, le haghaidh comhordú agus comhar ar an leibhéal straitéiseach agus ar an leibhéal oibríochtúil i measc a údarás inniúil uile a bhfuil baint acu le cionta coiriúla a bhaineann le hairm thine a chosc agus a chomhrac. Déanfaidh an Pointe Fócasach Náisiúnta Arm Tine na cúraimí seo a leanas ar a laghad:

(a)faisnéis maidir le hairm thine, a gcomhpháirteanna bunriachtanacha, armlón agus treoirphleananna a bhailiú, a anailísiú agus a mhalartú chun críoch straitéiseach agus oibríochtúil, laistigh de na teorainneacha a leagtar amach i ndlí an Aontais agus sa dlí náisiúnta;

(b)a áirithiú go gcruthófar agus go dtabharfar cothrom le dáta go tráthrialta pictiúr faisnéise den bhagairt a bhaineann le cionta coiriúla a bhaineann le hairm thine;

(c)bailiú agus taifeadadh na faisnéise uile a bhaineann le hurghabhálacha arm tine a bhfuil baint acu le cionta coiriúla a áirithiú. Éilítear leis sin freisin an rochtain uile is gá ar bhunachair sonraí náisiúnta agus idirnáisiúnta chun faisnéis a mhalartú go comhfhreagrach, lena n‑áirítear na dualgais a bhunaítear in Airteagal 17;

(d)tacú le himscrúduithe coiriúla, laistigh de na teorainneacha a leagtar amach i ndlí an Aontais agus sa dlí náisiúnta is infheidhme, agus béim ar leith á leagan ar airm thine a rianú, mar a shainmhínítear in Airteagal 1(1), pointe 13, de Threoir (AE) 2021/555;

(e)a bheith ina phointe teagmhála náisiúnta ar an leibhéal teicniúil le haghaidh iarrataí ar chúnamh idirnáisiúnta, go háirithe na hiarrataí sin ó ghrúpaí Eorpacha cleachtóirí a oibríonn ar ábhair a bhaineann le cionta coiriúla a bhaineann le hairm thine agus sáruithe gaolmhara a chomhrac;

(f)comhar idirnáisiúnta a chur chun cinn.

2.Áiritheoidh na Ballstáit go mbunófar na Pointí Fócasacha Náisiúnta Arm Tine a mbeidh struchtúr iomchuí acu amhail aonad, roinn nó lárionad tiomnaithe, agus go leithdháilfear foireann agus acmhainní leordhóthanacha orthu chun a áirithiú go n‑oibreoidh siad go leanúnach agus go bhfeidhmeoidh siad go héifeachtach.

Airteagal 16

Comhar idir na Ballstáit agus an Coimisiún, agus comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais

1.I gcás ina meastar gur de chineál trasteorann iad na cionta coiriúla dá dtagraítear in Airteagail 3 agus 4, déanfaidh údaráis inniúla na mBallstát lena mbaineann an fhaisnéis a bhaineann leis na cionta sin a tharchur chuig eintitis inniúla iomchuí.

2.Gan difear a dhéanamh do na rialacha maidir leis an gcomhar trasteorann agus cúnamh frithpháirteach dlí in ábhair choiriúla, rachaidh na Ballstáit, Eurojust, Europol, Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh, agus an Coimisiún, laistigh de raon feidhme a gcuid inniúlachtaí ar leith, i gcomhar le chéile sa chomhrac in aghaidh na gcionta coiriúla dá dtagraítear in Airteagail 3 agus 4. Chuige sin, soláthróidh Eurojust, i gcás inarb iomchuí, an cúnamh teicniúil agus oibríochtúil a theastaíonn ó na húdaráis náisiúnta inniúla chun comhordú a n‑imscrúduithe a éascú. Féadfaidh an Coimisiún, i gcás inarb iomchuí, cúnamh a thabhairt.

3.Féadfaidh na Ballstáit a chinneadh tástáil chomhpháirteach treoirphleananna a éascú, ar treoirphleananna iad a bhfuil amhras ann go bhfuil siad ceaptha chun airm thine, comhpháirteanna bunriachtanacha nó armlón a mhonarú.

Airteagal 17

Airm thine urghafa a chlárú

1.Áiritheoidh na Ballstáit go gclárófar airm thine urghafa trí úsáid a bhaint as an tacar sonraí íosta a leagtar amach san Iarscríbhinn.

2.Tugtar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh, i gcomhréir le hAirteagal 19, chun an tacar sonraí íosta a leagtar amach san Iarscríbhinn a leasú, má léirítear san anailís a rinneadh ar na sonraí a bailíodh go bhfuil eilimint sonraí in easnamh chun léargas faisnéise a fháil ar na bagairtí.

Airteagal 18

Sonraí staidrimh

1.Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh córas digiteach i bhfeidhm chun sonraí staidrimh anaithnidithe maidir leis na cionta coiriúla dá dtagraítear in Airteagail 3 agus 4 a bhailiú, a fhorbairt, a léiriú agus a scaipeadh.

2.Faoin 31 Iúil den séú bliain tar éis trasuí, agus gach cúig bliana ina dhiaidh sin, cuirfidh na Ballstáit na sonraí staidrimh dá dtagraítear i mír 1 le haghaidh na cúig bliana roimhe sin faoi bhráid an Choimisiúin. Féadfaidh na Ballstáit na sonraí sin a chur faoi bhráid an Choimisiúin ar bhonn bliantúil.Áireofar sna sonraí sin, ar a laghad, sonraí atá ann cheana maidir leis an méid seo a leanas:

(a)líon na gcionta coiriúla arna gclárú agus arna mbreithniú ag na Ballstáit, dí‑chomhiomlánaithe de réir cion coiriúil;

(b)líon na gcásanna cúirte a díbheadh, lena n‑áirítear ar fhorais dhul in éag na tréimhse teorann don chion coiriúil lena mbaineann, imdhealaithe de réir cion coiriúil;

(c)líon na ndaoine nádúrtha a ionchúisíodh, dí‑chomhiomlánaithe de réir cion coiriúil

(d)líon na ndaoine nádúrtha arna gciontú, dí‑chomhiomlánaithe de réir cion coiriúil;

(e)an líon daoine dlítheanacha a ionchúisíodh, arna dhí‑chomhiomlánú de réir cion coiriúil;

(f)líon na ndaoine dlítheanacha ciontaithe, dí‑chomhiomlánaithe de réir cion coiriúil;

(g)cineálacha agus leibhéil na bpionós arna bhforchur;

(h)líon na n‑arm tine a urghabhadh.

3.Soláthróidh na Ballstáit, ar bhealach digiteach, na sonraí maidir le hairm thine urghafa arna gclárú i gcomhréir le hAirteagal 17(1) do Europol, uair sa mhí ar a laghad.

4.Coimeádfaidh na Ballstáit na sonraí dá dtagraítear i mír 2, ar feadh 20 bliain ar a laghad.

Airteagal 19

An tarmligean a fheidhmiú

1.Is faoi réir na gcoinníollacha a leagtar síos san Airteagal seo a thugtar an chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh.

2.Déanfar an chumhacht chun gníomhartha tarmligthe a ghlacadh dá dtagraítear in Airteagal 17(2) a thabhairt don Choimisiún go ceann tréimhse neamhchinntithe ama.

3.Féadfaidh Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle tarmligean na cumhachta dá dtagraítear in Airteagal 17(2) a chúlghairm aon tráth. Le cinneadh chun cúlghairm a dhéanamh, cuirfear deireadh le tarmligean na cumhachta atá sonraithe sa chinneadh sin. Gabhfaidh éifeacht leis an lá tar éis fhoilsiú an chinnidh in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh nó ar dháta is déanaí a shonrófar sa chinneadh. Ní dhéanfaidh sé difear do bhailíocht aon ghnímh tharmligthe atá i bhfeidhm cheana.

4.Sula nglacfaidh sé gníomh tarmligthe, rachaidh an Coimisiún i mbun comhairliúchán le saineolaithe arna n‑ainmniú ag gach Ballstát i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr.

5.A luaithe a ghlacfaidh sé gníomh tarmligthe, tabharfaidh an Coimisiún fógra, an tráth céanna, do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle faoi.

6.Ní thiocfaidh gníomh tarmligthe a ghlactar de bhun Airteagal 17(2) i bhfeidhm ach amháin mura mbeidh aon agóid curtha in iúl ag Parlaimint na hEorpa nó ag an gComhairle laistigh de thréimhse 2 mhí tar éis fógra faoin ngníomh sin a thabhairt do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle nó más rud é, roimh dhul in éag na tréimhse sin, go mbeidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle araon tar éis a chur in iúl don Choimisiún nach ndéanfaidh siad aon agóid. Cuirfear síneadh 2 mhí leis an tréimhse sin ar thionscnamh Pharlaimint na hEorpa nó na Comhairle.

Airteagal 20

Leasú ar Threoir (AE) 2024/1260

In Airteagal 2(1) de Threoir (AE) 2024/1260, cuirtear an pointe seo a leanas leis:

‘Treoir (AE) xxx/xxx ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le cionta a bhaineann le hairm thine a chomhrac’

Airteagal 21

Tuairisciú

Faoin 31 Deireadh Fómhair [8 mbliana tar éis theacht i bhfeidhm na Treorach seo] agus gach cúig bliana ina dhiaidh sin, cuirfidh an Coimisiún tuarascáil faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle, ina ndéanfar measúnú ar luach breise na Treorach seo maidir le cionta coiriúla a bhaineann le hairm thine a chomhrac.

Faoin 31 Iúil [8 mbliana tar éis dháta theacht i bhfeidhm na Treorach seo] agus gach cúig bliana ina dhiaidh sin, soláthróidh na Ballstáit an fhaisnéis is gá don Choimisiún chun an tuarascáil sin a ullmhú, lena n‑áirítear achoimre ar chur chun feidhme na Treorach seo agus ar ghníomhaíochtaí arna ndéanamh i gcomhréir le hAirteagail 14 go 16, agus aird ar leith á tabhairt ar chomhar trasteorann. Soláthróidh na Ballstáit faisnéis shonrach freisin maidir le cur chun feidhme Airteagal 8 agus an éifeacht a bhí ag na himthosca géaraitheacha a úsáideadh ar leibhéal na bpionós.Ar bhonn na meastóireachta, déanfaidh an Coimisiún, más gá, cinneadh faoi ghníomhaíochtaí iomchuí leantacha a dhéanamh.

Airteagal 22

Trasuí

1.Na forálacha reachtaíochta, rialúcháin nó riaracháin is gá chun an Treoir seo a chomhlíonadh, déanfaidh na Ballstáit iad a thabhairt i bhfeidhm faoin [24 mhí tar éis dháta theacht i bhfeidhm na Treorach] ar a dhéanaí. Cuirfidh siad téacs na bhforálacha sin in iúl don Choimisiún láithreach.

Nuair a ghlacfaidh na Ballstáit na forálacha sin, beidh tagairt iontu don Treoir seo nó beidh tagairt den sórt sin ag gabháil leo tráth a bhfoilsithe oifigiúil. Is iad na Ballstáit a chinnfidh an bealach le tagairt den sórt sin a dhéanamh.

2.Déanfaidh na Ballstáit téacs phríomhfhorálacha an dlí náisiúnta a ghlacfaidh siad sa réimse a chumhdaítear leis an Treoir seo a chur in iúl don Choimisiún.

Airteagal 23

Teacht i bhfeidhm

Tiocfaidh an Treoir seo i bhfeidhm an fichiú lá tar éis lá a foilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

Airteagal 24

Seolaithe

Is chuig na Ballstáit a dhírítear an Treoir seo, [i gcomhréir leis na Conarthaí].

Arna dhéanamh sa Bhruiséil,

Thar ceann Pharlaimint na hEorpa Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán An tUachtarán

[...] [...]

RÁITEAS REACHTACH AIRGEADAIS AGUS DIGITEACH

1.LEAGAN AMACH AN TOGRA/TIONSCNAIMH

1.1.Teideal an togra/tionscnaimh

Treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le gáinneáil arm tine agus cionta a bhaineann le hairm thine a chomhrac

1.2.Réimsí beartais lena mbaineann

Is iad airm thine agus an dlí coiriúil na príomhréimsí beartais lena mbaineann. Mar sin féin, tá cinn eile ábhartha freisin: Slándáil inmheánach, coireacht eagraithe, sceimhlitheoireacht, gáinneáil ar dhrugaí agus aisghabháil sócmhainní.

1.3.Cuspóirí

1.3.1.Cuspóirí ginearálta

Is é cuspóir foriomlán an togra rannchuidiú le daoine san Aontas a chosaint ar an mbagairt a bhaineann le hairm thine aindleathacha. Chun an cuspóir ginearálta sin a bhaint amach, tá sé tábhachtach líon na n‑arm tine aindleathach agus gníomhaíochtaí mhargadh na n‑arm tine neamhdhleathach san Aontas a laghdú, na neamhréireachtaí idir Ballstáit an Aontais a laghdú agus cionta agus pionóis a bhaineann le hairm thine a chomhchuibhiú ar fud na mBallstát, agus feabhas a chur ar an léargas foriomlán ar an mbagairt a bhaineann le hairm thine trí infhaighteacht agus cáilíocht sonraí a fheabhsú.

1.3.2.Cuspóirí sonracha

Cuspóir sonrach Uimh.

1. É a dhéanamh níos éasca cionta a bhaineann le hairm thine a imscrúdú agus a ionchúiseamh

2. Forfheidhmiú cionta a bhaineann le hairm thine a bheidh slán i bhfad na haimsire a áirithiú

3. Cineálacha agus leibhéil pionóis atá éifeachtach, athchomhairleach agus comhréireach a áirithiú do chionta a bhaineann le hairm thine

4. Feabhas a chur ar fhorfheidhmiú an dlí agus ar an gcomhar breithiúnach agus ar bhailiú comhchuibhithe sonraí maidir le cionta a bhaineann le hairm thine

1.3.3.An toradh agus an tionchar a mheastar a bheidh ann

Sonraigh an tionchar a bheadh ag an togra/tionscnamh ar na tairbhithe/grúpaí ar a bhfuil sé dírithe.

Is é an príomhthoradh a bhfuiltear ag súil leis ón tionscnamh feabhas a chur ar chreat dlíthiúil an Aontais maidir le dul i ngleic le cionta a bhaineann le hairm thine agus forfheidhmiú a neartú ar an leibhéal náisiúnta. Aithnítear gurb é an dlí coiriúil an rogha dheireanach nuair nár leor bearta eile chun comhlíonadh a áirithiú, rud atá fíor‑riachtanach sa chás seo chun dlíthe arm tine an Aontais a fhorfheidhmiú. Leis an Treoir, comhchuibheofar sainmhínithe na gcionta a bhaineann le hairm thine agus na pionóis ghaolmhara. Éascóidh sé sin comhar trasteorann. Ina theannta sin, beidh comhar agus comhordú níos fearr idir na Ballstáit mar thoradh ar an oibleagáid Pointí Fócasacha Náisiúnta Arm Tine a bhunú. Ar deireadh, trí thacar sonraí íosta a bhunú chun airm thine urghafa a chlárú, beifear in ann léargas faisnéise níos fearr a fháil ar an mbagairt. Éascóidh sé sin an anailís ar fheiniméan na n‑arm tine neamhdhleathach ar leibhéal an Aontais, sainaithneoidh sé treochtaí, modus operandi agus beidh sé ina ionstraim d’imscrúdaitheoirí agus do lucht ceaptha beartas. Thairis sin, leis an tacar sonraí comhchuibhithe sin agus leis na bunachair sonraí náisiúnta chomhfhreagracha, in éineacht leis an Mol Eorpach maidir le hAirm Thine, éascófar bailiú sonraí ag páirtithe leasmhara eile freisin, amhail an Coimisiún nó UNODC.

1.3.4.Táscairí feidhmíochta

Sonraigh na táscairí chun faireachán a dhéanamh ar dhul chun cinn agus ar ghnóthachain.

Ní fhéadfaí rath an togra seo a thomhas i gcomparáid le bonnlíne shoiléir, toisc nach leor faisnéis chórasach maidir le scála na coireachta a bhaineann le hairm thine agus na hiarrachtaí chun í a chomhrac i mBallstáit aonair. Mar sin féin, forbraíodh creat faireacháin (Iarscríbhinn 10 den Mheasúnú Tionchair), ina bhfuil na táscairí seo a leanas:

líon na n‑imscrúduithe, na n‑ionchúiseamh agus na gciontuithe sna cionta éagsúla.

Déanta: treocht chobhsaí agus aníos cásanna i ngach Ballstát

díriú go sonrach ar líon na n‑imscrúduithe, na n‑ionchúiseamh agus na gciontuithe i ndáil leis na hairm thine a mhonaraítear go príobháideach

Déanta: Díríonn na Ballstáit uile go sonrach ar airm thine a mhonaraítear go príobháideach laistigh dá straitéisí náisiúnta agus dá bhfreagra forfheidhmithe dlí. Gníomhaíocht thiomnaithe laistigh d’airm thine EMPACT maidir le treoirphlean a thástáil. Sonraí arm tine a mhonaraítear go príobháideach a áireamh i mbunachair sonraí náisiúnta arm tine urghafa agus freisin sa mhodúl arm tine sa mhol arm tine in Europol.

leibhéil na bhfíneálacha airgeadais a fhorchuirtear ar dhaoine nádúrtha agus ar dhaoine dlítheanacha, leibhéil na bpionós príosúnachta, úsáid iomlán na bpionós tionlacain, cineálacha agus líon na bpionós coimhdeach

Déanta: Méadú ar na leibhéil phionóis is ísle tar éis na n‑íosleibhéal pionós uasta a comhaontaíodh. Leis na pionóis a fhorchuirtear, baintear úsáid as raon iomlán na gcineálacha pionóis agus na leibhéal pionóis (lena n‑áirítear úsáid níos leithne a bhaint as pionóis tionlacain agus ghabhála). Cuirtear coigistiú brabús i bhfeidhm go córasach.

leanúint le hAirm Thine EMPACT, líon na gcásanna arm tine ag Eurojust agus líon na JITanna ag Eurojust, Líon na dteachtaireachtaí SIENA ag Europol, líon na bPointí Fócasacha Náisiúnta Arm Tine atá bunaithe agus lánfheidhmiúil.

Déanta: Is tosaíocht i gcónaí iad airm thine laistigh de thimthriall EMPACT. Méadú ar chomhar trasteorann léirithe trí mhéadú ar chásanna a roinntear le Eurojust agus Europol. Tá Pointe Fócasach Náisiúnta Arm Tine ag na Ballstáit uile agus comhlíonann siad níos mó ná 75 % de na cúraimí mar a comhaontaíodh sna Conclúidí ón gComhairle.

úsáid an tacair sonraí chomhchuibhithe maidir le hairm thine urghafa agus líon na n‑arm tine urghafa cláraithe a seoladh chuig Europol atá le cur le stór Mhol Arm Tine na hEorpa.

Déanta: úsáideann na Ballstáit uile an tacar sonraí íosta comhaontaithe maidir le hairm thine urghafa agus comhtháthaítear é sa Mhol Arm Tine ag Europol chun feidhmiú mar stór de chuid an Aontais d’airm thine urghafa.

staidreamh arna bhailiú ag na Ballstáit

Déanta: seolann na Ballstáit uile na sonraí staidrimh isteach tar éis 5 bliana agus seolann 30 % de na Ballstáit na sonraí isteach go bliantúil, ar bhonn deonach.

1.4.Baineann an togra/tionscnamh le:

☑beart nua

☐beart nua a leanann treoirthionscadal/réamhbheart 28 (1)

☐síneadh ar bheart atá ann cheana

☐beart nó bearta a chumasc nó a atreorú i dtreo beart eile/beart nua

1.5.Foras an togra/tionscnaimh

1.5.1.Na ceanglais is gá a chomhlíonadh sa ghearrthéarma nó san fhadtéarma, lena n‑áirítear amlíne mhionsonraithe maidir le cur chun feidhme céimneach an tionscnaimh

Tá trí chineál ceanglas ann a chomhfhreagraíonn do chuspóirí gearrthéarma, meántéarmacha agus fadtéarmacha.

Ceanglais ghearrthéarmacha: Déanfaidh na Ballstáit an Treoir a thrasuí laistigh de 24 mhí Áirítear leis sin:

Áiritheoidh na Ballstáit gur cion coiriúil iad na gníomhartha atá inscríofa in Airteagal 3 den togra, nuair a dhéantar d’aon ghnó iad.

Déanfaidh na Ballstáit na bearta is gá chun coiriúlú a dhéanamh ar chionta atá coimhdeach le coireanna a bhaineann le hairm thine

Saineoidh na Ballstáit pionóis a bhaineann le coireanna a bhaineann le hairm thine do dhaoine nádúrtha agus dlítheanacha‑ saineoidh na Ballstáit imthosca géaraitheacha agus maolaitheacha coireanna a bhaineann le hairm thine

Sainmhíneoidh na Ballstáit uirlisí imscrúdaitheacha

Déanfaidh gach Ballstát na bearta is gá chun a dhlínse ar na cionta dá dtagraítear sa togra a bhunú.

Bunóidh gach Ballstát Pointe Fócasach Náisiúnta Arm Tine feidhmiúil

Déanfaidh gach Ballstát an tacar sonraí íosta maidir le hairm thine urghafa a chomhtháthú ina mbunachair sonraí náisiúnta.

Ceanglais mheántéarmacha:

Gan dochar do na rialacha maidir leis an gcomhar trasteorann agus cúnamh frithpháirteach dlí in ábhair choiriúla, rachaidh na Ballstáit, Eurojust, Europol, Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh, agus an Coimisiún, laistigh dá n‑inniúlachtaí ar leith, i gcomhar le chéile sa chomhrac in aghaidh na gcionta coiriúla dá dtagraítear in Airteagail 3 agus 4.

Áiritheoidh na Ballstáit go bhfaighidh oifigigh a dhéanann cionta a bhaineann le hairm thine a bhrath, a imscrúdú, a ionchúiseamh nó a bhreithniú, amhail breithiúna, ionchúisitheoirí, póilíní, breithiúna agus foireann na n‑údarás inniúil sin, sainoiliúint rialta is iomchuí dá bhfeidhmeanna.

Gan dochar don neamhspleáchas breithiúnach agus do dhifríochtaí in eagrú na breithiúnachta ar fud an Aontais, iarrfaidh na Ballstáit orthu siúd atá freagrach as oiliúint a chur ar na breithiúna, ar na hionchúisitheoirí, ar na póilíní, ar an bhfoireann bhreithiúnach agus ar an bhfoireann sin de chuid na n‑údarás inniúil atá bainteach le himeachtaí coiriúla agus le himscrúduithe, oiliúint iomchuí i bhfianaise chuspóirí na Treorach seo a sholáthar.

Baileoidh na Ballstáit staidreamh córasach, iontaofa agus cothrom le dáta maidir le coireanna a bhaineann le hairm thine ag gach údarás inniúil d’fhonn comparáid agus anailís chomhsheasmhach agus chomhleanúnach a dhéanamh ar fhaisnéis ábhartha.

Tarchuirfidh na Ballstáit na sonraí maidir le hairm thine urghafa chláraithe chuig Europol, ar bhonn míosúil.

Ceanglais fhadtéarmacha:

Gach cúig bliana, cuirfidh na Ballstáit an fhaisnéis staidrimh uile chuig an gCoimisiún. ‑ Gach 5 bliana, cuirfidh na Ballstáit an Coimisiún ar an eolas faoi chur chun feidhme Airteagail 14 go 16.

Gach 5 bliana, foilseoidh an Coimisiún tuarascáil ina mbeidh na sonraí staidrimh a bailíodh ó na Ballstáit.

Gach 5 bliana, foilseoidh an Coimisiún tuarascáil ina ndéanfar measúnú ar thionchar na Treorach agus ina mbreithneofar an bhfuil gá le gníomhaíochtaí leantacha iomchuí.

1.5.2.Breisluach a bhaineann le rannpháirtíocht an Aontais (tá rudaí éagsúla a bhféadfadh an breisluach sin eascairt astu, e.g. gnóthachain de thoradh comhordú, deimhneacht dhlíthiúil, breis éifeachtachta nó comhlántachtaí). Chun críocha na roinne seo, ciallaíonn ‘breisluach a bhaineann le rannpháirtíocht an Aontais’ an luach a eascraíonn as idirghabháil an Aontais, ar luach breise é le cois an luacha a bheadh ann dá mbeadh na Ballstáit ag feidhmiú astu féin.

Cúiseanna le gníomhaíocht a dhéanamh ar leibhéal an Aontais (ex ante) D’ainneoin dhaingniú Phrótacal Arm Tine na Náisiún Aontaithe, léiríodh sa staidéar ullmhúcháin a d’ordaigh an Coimisiún bearnaí i dtrasuí na hoibleagáide cionta a bhaineann le hairm thine a choiriúlú. Ina theannta sin, léiríodh sa staidéar leibhéil ísle pionós agus pionós i roinnt Ballstát. Cuireann na leibhéil phionóis neamhleora sin i roinnt Ballstát cosc ar chothrom iomaíochta ar fud an Aontais.

Léiríodh sa mheasúnú tionchair freisin leibhéal íseal an chomhair trasteorann le cabhair ó Europol agus Eurojust i gcomparáid le coireanna eile. Thairis sin, tar éis na mblianta de mholadh do na Ballstáit Pointe Fócasach Náisiúnta Arm Tine a bhunú agus na cúraimí cearta a shannadh dó, níl Pointí Fócasacha Náisiúnta Arm Tine ach ag 8 mBallstát a chomhlíonann níos mó ná 75 % de na cúraimí a comhaontaíodh sna Conclúidí ón gComhairle.

Ina theannta sin, tar éis trí bliana de phlé, tháinig an grúpa saineolaithe maidir le gáinneáil ar airm thine agus cur chun feidhme na Treorach maidir le hAirm Thine ar réamh‑chomhaontú maidir leis an tacar sonraí íosta chun airm thine urghafa a chlárú. Mar sin féin, dúirt na saineolaithe a bhí i láthair freisin, gan oibleagáid dhlíthiúil a bheith orthu an tacar sonraí sin a úsáid, nach bhfuil siad ag súil le mórán athraithe.

Breisluach AE a mheastar a ghinfear (ex post) Leis an tionscnamh seo, comhchuibheofar na cionta coiriúla a bhaineann le hairm thine ar fud an Aontais agus bunófar pionóis uasta íosta. Trí shoiléireacht a sholáthar maidir le sainmhínithe dlíthiúla agus trí leibhéil na bpionós a chomhfhogasú, agus trí uirlisí agus oibleagáidí a sholáthar le haghaidh comhar trasteorann i measc na mBallstát, cruthóidh an Treoir cothrom iomaíochta níos cothroime le fócas coibhéiseach ar an dlí coiriúil ar fud an Aontais agus éascóidh sí comhar trasteorann maidir le himscrúduithe agus ionchúisimh.

Leis an oibleagáid Pointí Fócasacha Náisiúnta Arm Tine lánfheidhmiúla a bhunú, éascófar an comhar agus an comhordú laistigh de na Ballstáit agus ar bhonn trasteorann. Ina theannta sin, leis an oibleagáid an tacar sonraí íosta a úsáid chun airm thine urghafa a chlárú agus an fhaisnéis sin a tharchur chuig Europol, cuirfear feabhas ar an léargas faisnéise ar an mbagairt.

D’fhéadfadh beartas coiriúil éifeachtach ar fud an Aontais maidir le cionta a bhaineann le hairm thine dul chun tairbhe do chuspóirí beartais eile de chuid an Aontais freisin. Is minic a bhíonn baint ag coireanna arm tine le cineálacha eile coireachta amhail gáinneáil ar dhrugaí, sceimhlitheoireacht, coireacht eagraithe, sciúradh airgid, sracadh, gáinneáil ar dhaoine etc. Rannchuideodh reachtaíocht níos éifeachtaí de chuid an Aontais maidir le coireanna a bhaineann le hairm thine le straitéisí éifeachtacha forfheidhmithe dlí choiriúil, ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta lena dtugtar aghaidh ar gach gné ábhartha den idirghníomhaíocht choiriúil.

1.5.3.Ceachtanna a foghlaimíodh ó thaithí eile den sórt sin san am a chuaigh thart

Cé go mbunaítear le reachtaíocht an Aontais atá ann cheana maidir le hairm thine an fhoráil gur gá smachtbhannaí a fhorchur ar sháruithe ar na rialacha ar bhealach éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach, léiríodh sa staidéar ullmhúcháin neamhréireachtaí móra sa chur chun feidhme sin agus sna leibhéil phionóis sin. Is léir ón taithí a fuarthas i réimsí beartais eile go bhfuil gá le beartas coiriúil comhsheasmhach ar fud an Aontais, lena gcuirfear deireadh le lúba ar lár do choirpigh agus lena ndéanfar gáinneáil aindleathach arm tine a chomhrac gan na fadhbanna a bhaineann le dlínsí níos boige.

1.5.4.Comhoiriúnacht don chreat airgeadais ilbhliantúil agus sineirgí a d’fhéadfadh a bheith ann le hionstraimí iomchuí eile

Tá an togra seo comhsheasmhach leis an méid seo a leanas:

‑ Le ProtectEU, an straitéis Eorpach nua um an tslándáil inmheánach a nochtadh i mí Aibreáin 2025, athdhearbhaítear gur príomhchumasóir iad airm thine a mhéid a bhaineann leis an bhforéigean a dhéanann grúpaí coireachta eagraithe, foréigin atá ag dul i méid.

‑ Aontaithe in aghaidh na sceimhlitheoireachta: Clár Oibre an Aontais maidir leis an sceimhlitheoireacht agus an t‑antoisceachas foréigneach a chosc agus a chomhrac, a cuireadh i láthair i mí na Nollag 2025

‑ Plean Gníomhaíochta an Aontais Eorpaigh 2020‑2025 maidir le gáinneáil ar airm thine

‑ Straitéis an Aontais chun dul i ngleic leis an gCoireacht Eagraithe lena gcumhdaítear an tréimhse 2021‑2025, inar ainmníodh gáinneáil ar airm thine mar cheann de thosaíochtaí chomhrac an Aontais in aghaidh na coireachta eagraithe.

Tacaítear le cuspóirí ginearálta an togra seo leis an gCreat Airgeadais Ilbhliantúil, lena gcuirtear béim thábhachtach ar ghníomhaíochtaí cistiúcháin chun slándáil inmheánach an Aontais a fheabhsú. Beidh roinnt sineirgí ann i gcás na gclár atá ann cheana. Sampla de sin is ea na gníomhaíochtaí oiliúna a eascraíonn as an togra atá ann cheana agus a sholáthraíonn CEPOL agus oiliúint Frontex d’fhorfheidhmiú an dlí.

1.5.5.Measúnú ar na roghanna éagsúla maoinithe atá ar fáil, lena n‑áirítear na féidearthachtaí athshannadh a dhéanamh

Chun déileáil leis an togra, beidh ar an gCoimisiún iarracht bhreise a dhéanamh chun déileáil leis na hoibleagáidí nua amhail faireachán a dhéanamh ar an staid, oiliúint a mhéadú, treoraíocht a thabhairt agus feasacht a mhúscailt. Beidh na hiarrachtaí sin ag brath ar AS HOME toisc go mbeidh roinnt bainistíochta ama agus roinnt costas breise ag teastáil le haghaidh fhormhór na gcúraimí a liostaítear thíos.

1.6.Fad an togra/tionscnaimh agus an fad a mhairfidh an tionchar airgeadais a bheidh aige

☐tréimhse theoranta

☐i bhfeidhm ón [LL.MM]BBBB go dtí an [LL.MM]BBBB

☐tionchar airgeadais BBBB go BBBB maidir le leithreasuithe faoi chomhair gealltanas agus ó BBBB go BBBB maidir le leithreasuithe faoi chomhair íocaíochtaí.

☑tréimhse neamhtheoranta

Cuirfear chun feidhme é le linn na tréimhse tosaigh BBBB go BBBB,

agus cuirfear ag feidhmiú go hiomlán ina dhiaidh sin é.

1.7.Na modhanna atá beartaithe chun an buiséad a chur chun feidhme 29 (2)

☑Bainistíocht dhíreach a dhéanann an Coimisiún

☑ina ranna, lena n‑áirítear an chuid sin den fhoireann atá i dtoscaireachtaí an Aontais;

☐trí na gníomhaireachtaí feidhmiúcháin

☐Bainistíocht atá comhroinnte leis na Ballstáit

☐Bainistíocht indíreach trí chúraimí a bhaineann le cur chun feidhme an bhuiséid a shannadh dóibh seo a leanas:

☐tríú tíortha nó na comhlachtaí a d’ainmnigh siad;

☐eagraíochtaí idirnáisiúnta agus a ngníomhaireachtaí (tabhair sonraí);

☐an Banc Eorpach Infheistíochta agus an Ciste Eorpach Infheistíochta;

☐comhlachtaí dá dtagraítear in Airteagail 70 agus 71 den Rialachán Airgeadais;

☐comhlachtaí dlí poiblí;

☐comhlachtaí arna rialú ag an dlí príobháideach agus a bhfuil misean seirbhíse poiblí acu sa mhéid go soláthraítear ráthaíochtaí airgeadais leordhóthanacha dóibh;

☐comhlachtaí arna rialú ag dlí príobháideach Ballstáit, ar comhlachtaí iad a bhfuil sé de chúram orthu comhpháirtíocht phríobháideach phoiblí a chur chun feidhme agus dá soláthraítear ráthaíochtaí airgeadais leordhóthanacha;

☐comhlachtaí nó daoine a bhfuil sé de chúram orthu bearta sonracha de chuid an chomhbheartais eachtraigh agus slándála a chur chun feidhme de bhun Theideal V den Chonradh ar an Aontas Eorpach, ar comhlachtaí nó daoine iad a aithnítear sa bhunghníomh ábhartha

☐comhlachtaí arna mbunú i mBallstát, arna rialú ag dlí príobháideach Ballstáit nó ag dlí an Aontais agus atá incháilithe le go gcuirfear de chúram orthu, i gcomhréir le rialacha earnáilsonracha, cistí an Aontais nó ráthaíochtaí buiséadacha a chur chun feidhme, a mhéid a bhíonn na comhlachtaí sin á rialú ag comhlachtaí dlí poiblí nó ag comhlachtaí arna rialú ag an dlí príobháideach a bhfuil misean seirbhíse poiblí acu, agus a mhéid a sholáthraíonn na comhlachtaí rialúcháin ráthaíochtaí airgeadais leordhóthanacha dóibh i bhfoirm dliteanas comhpháirteach agus leithleach nó ráthaíochtaí airgeadais coibhéiseacha, agus ar ráthaíochtaí iad a d’fhéadfadh, le haghaidh gach birt, a bheith teoranta d’uasmhéid thacaíocht an Aontais.

Nótaí

2.BEARTA BAINISTÍOCHTA

2.1.Rialacha faireacháin agus tuairiscithe

Gach cúig bliana, foilseoidh an Coimisiún tuarascáil maidir le tionchar na Treorach. Áireofar sa tuarascáil sin forléargas ar an gcaoi a bhfuil na forálacha éagsúla á gcur chun feidhme ag na Ballstáit agus beidh forléargas staidrimh inti ar na sonraí a bhailítear tríd an Treoir seo.

2.2.Córais bainistíochta agus rialaithe

2.2.1.An réasúnaíocht atá leis na modhanna cur chun feidhme buiséid atá beartaithe, leis na sásraí cur chun feidhme cistithe atá beartaithe, leis na módúlachtaí íocaíochta atá beartaithe agus leis an straitéis rialaithe atá beartaithe

Ós rud é go ndéanann an togra difear d’obair an Choimisiúin, agus níos beaichte d’obair AS HOME, cuirfear buiséad an Aontais chun feidhme trí bhainistíocht dhíreach. De bhun phrionsabal na bainistíochta fónta airgeadais, cuirfear an buiséad chun feidhme i gcomhréir le rialú inmheánach éifeachtach éifeachtúil.

2.2.2.Faisnéis faoi na rioscaí a aithníodh agus na córais rialaithe inmheánacha a cuireadh ar bun chun na rioscaí a mhaolú

Níor aithníodh aon rioscaí sonracha ag an gcéim seo.

2.2.3.Meastachán ar chostéifeachtacht na rialuithe agus an réasúnaíocht atá leis an gcostéifeachtacht sin (an cóimheas idir na costais rialaithe agus luach na gcistí gaolmhara arna mbainistiú), agus measúnú ar an leibhéal riosca earráide a mheastar a bheidh ann (tráth na híocaíochta agus an tráth a dhúnfar an clár)

Is féidir na costais a bhaineann le bainistíocht dhíreach rialaithe ag an gCoimisiún a ríomh bunaithe ar an méid ama a thiomnóidh foireann AS HOME don rialú. Tá coinne leis go mbeidh sé sin cothrom le 50 % de FTE amháin le linn 2026 agus 2027, agus ina dhiaidh sin laghdóidh sé go 20 % de FTE.

2.3.Bearta chun calaois agus neamhrialtachtaí a chosc

Baineann an Ráiteas Reachtach Airgeadais agus Digiteach le caiteachas ar phearsanra agus soláthar, agus tá feidhm ag rialacha caighdeánacha maidir leis an gcineál caiteachais sin.

3.AN TIONCHAR AIRGEADAIS A MHEASTAR A BHEIDH AG AN TOGRA/TIONSCNAMH

3.1.Ceannteideal/ceannteidil an chreata airgeadais ilbhliantúil agus an líne/na línte buiséid caiteachais ar a n‑imreofar tionchar

Línte buiséid atá ann cheana

In ord cheannteidil agus línte buiséid an chreata airgeadais ilbhliantúil.

Ceannteideal de chuid an chreata airgeadaisilbhliantúil	Líne bhuiséid	Cineál caiteachais	Ranníocaíocht
	Uimhir	LD/LN 30(3)	ó thíortha de chuid CSTE 31(4)	ó thíortha is iarrthóirí agus tíortha is iarrthóirí ionchasacha 32(5)	Ó thríú tíortha eile	ioncam sannta eile
7	An Riarachán Poiblí Eorpach	LD/LN	NÍL	NÍL	NÍL	NÍL

Línte nua buiséid atá á n‑iarraidh

In ord cheannteidil agus línte buiséid an chreata airgeadais ilbhliantúil.

Ceannteideal de chuid an chreata airgeadaisilbhliantúil	Líne bhuiséid	Cineál caiteachais	Ranníocaíocht
	Uimhir	LD/LN	ó thíortha de chuid CSTE	ó thíortha is iarrthóirí agus tíortha is iarrthóirí ionchasacha	Ó thríú tíortha eile	ioncam sannta eile
	[XX.YY.YY.YY]	LD/LN	TÁ/NÍL	TÁ/NÍL	TÁ/NÍL	TÁ/NÍL
	[XX.YY.YY.YY]	LD/LN	TÁ/NÍL	TÁ/NÍL	TÁ/NÍL	TÁ/NÍL
	[XX.YY.YY.YY]	LD/LN	TÁ/NÍL	TÁ/NÍL	TÁ/NÍL	TÁ/NÍL

3.2.An tionchar airgeadais a mheastar a bheidh ag an togra ar leithreasuithe

3.2.1.Achoimre ar an tionchar a mheastar a imreofar ar leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí

☑Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n‑úsáidfear leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí

☐Éilíonn an togra/tionscnamh go n‑úsáidfear leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí, mar a mhínítear thíos:

3.2.1.1.Leithreasuithe ón mbuiséad ar vótáladh ina fhabhar

EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)

Ceannteideal de chuid an chreata airgeadaisilbhliantúil		Uimhir
AS: <.......>			Bliain 2024		Bliain 2025		Bliain 2026		Bliain 2027		CAI IOMLÁN 2021‑2027
Leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí
Líne bhuiséid	Gealltanais	(1a)									0.000
	Íocaíochtaí	(2a)									0.000
Líne bhuiséid	Gealltanais	(1b)									0.000
	Íocaíochtaí	(2b)									0.000
Leithreasuithe de chineál riaracháin arna maoiniú as imchlúdach na gclár sonrach 33(6)
Líne bhuiséid		(3)									0.000
IOMLÁN leithreasuithe i gcomhair AS <.......>	Gealltanais	=1a+1b+3	0.000		0.000		0.000		0.000		0.000
	Íocaíochtaí	=2a+2b+3	0.000		0.000		0.000		0.000		0.000
AS: <.......>			Bliain 2024		Bliain 2025		Bliain 2026		Bliain 2027		CAI IOMLÁN 2021‑2027
Leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí
Líne bhuiséid	Gealltanais	(1a)									0.000
	Íocaíochtaí	(2a)									0.000
Líne bhuiséid	Gealltanais	(1b)									0.000
	Íocaíochtaí	(2b)									0.000
Leithreasuithe de chineál riaracháin arna maoiniú as imchlúdach na gclár sonrach 34(7)
Líne bhuiséid		(3)									0.000
IOMLÁN leithreasuithe i gcomhair AS <.......>	Gealltanais	=1a+1b+3	0.000		0.000		0.000		0.000		0.000
	Íocaíochtaí	=2a+2b+3	0.000		0.000		0.000		0.000		0.000
			Bliain 2024		Bliain 2025		Bliain 2026		Bliain 2027		CAI IOMLÁN 2021‑2027
IOMLÁN na leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí	Gealltanais	(4)	0.000		0.000		0.000		0.000		0.000
	Íocaíochtaí	(5)	0.000		0.000		0.000		0.000		0.000
IOMLÁN na leithreasuithe de chineál riaracháin arna maoiniú as imchlúdach na gclár sonrach		(6)	0.000		0.000		0.000		0.000		0.000
IOMLÁN leithreasuithe faoi CHEANNTEIDIL <....> an chreata airgeadais ilbhliantúil	Gealltanais	=4+6	0.000		0.000		0.000		0.000		0.000
	Íocaíochtaí	=5+6	0.000		0.000		0.000		0.000		0.000
				Bliain 2024		Bliain 2025		Bliain 2026		Bliain 2027		CAI IOMLÁN 2021‑2027
IOMLÁN na leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí (gach ceannteideal oibríochta)	Gealltanais	(4)		0.000		0.000		0.000		0.000		0.000
	Íocaíochtaí	(5)		0.000		0.000		0.000		0.000		0.000
IOMLÁN na leithreasuithe de chineál riaracháin arna maoiniú as imchlúdach na gclár sonrach (gach ceannteideal oibríochta)		(6)		0.000		0.000		0.000		0.000		0.000
IOMLÁN leithreasuithe Faoi Cheannteideal 1 go 6 den chreat airgeadais ilbhliantúil (Méid tagartha)	Gealltanais	=4+6		0.000		0.000		0.000		0.000		0.000
	Íocaíochtaí	=5+6		0.000		0.000		0.000		0.000		0.000
Ceannteideal de chuid an chreata airgeadaisilbhliantúil		7						‘Caiteachas riaracháin’ 35(8)
AS: HOME				Bliain 2024		Bliain 2025		Bliain 2026		Bliain 2027		CAI IOMLÁN 2021‑2027
Acmhainní daonna				0.000		0.000		0.097		0.097		0.194
Caiteachas riaracháin eile				0.000		0.000		0.000		0.027		0.027
IOMLÁN AS HOME	Leithreasuithe			0.000		0.000		0.097		0.124		0.221
AS: <.......>				Bliain 2024		Bliain 2025		Bliain 2026		Bliain 2027		CAI IOMLÁN 2021‑2027
Acmhainní daonna				0.000		0.000		0.000		0.000		0.000
Caiteachas riaracháin eile				0.000		0.000		0.000		0.000		0.000
IOMLÁN AS <….>	Leithreasuithe			0.000		0.000		0.000		0.000		0.000
IOMLÁN na leithreasuithe faoi CHEANNTEIDEAL 7 den chreat airgeadais ilbhliantúil		(Iomlán na ngealltanas = Iomlán na n‑íocaíochtaí)		0.000		0.000		0.000		0.000		0.000

EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)

		Bliain 2024	Bliain 2025	Bliain 2026	Bliain 2027	CAI IOMLÁN 2021‑2027
IOMLÁN na leithreasuithe faoi CHEANNTEIDIL 1 go 7 den chreat airgeadais ilbhliantúil	Gealltanais	0.000	0.000	0.097	0.124	0.221
	Íocaíochtaí	0.000	0.000	0.097	0.124	0.221

3.2.2.An t‑aschur a mheastar a chisteofar ó leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí (gan chomhlánú le haghaidh gníomhaireachtaí díláraithe)

Leithreasuithe faoi chomhair gealltanas in EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)

Sonraigh
cuspóirí agus
aschuir
⇓

Bliain
2024

Bliain
2025

Bliain
2026

Bliain
2027

cruinniú bliantúil chun tacú le cur chun feidhme

IOMLÁN

ASCHUIR

Cineál 36(9)

Meán
costas

Uimh

Costas

Uimh

Costas

Uimh

Costas

Uimh

Costas

Uimh

Costas

Uimh

Costas

Uimh

Costas

Iomlán
Uimh

Iomlán
Costas

CUSPÓIR SONRACH Uimh. 4 37(10): Feabhas a chur ar fhorfheidhmiú an dlí agus ar an gcomhar breithiúnach agus ar bhailiú comhchuibhithe sonraí maidir le cionta a bhaineann le hairm thine

‑ Grúpa fócasach ar chruinniú comhair

bhreithiúnaigh

0.0135

0.027

0.0135

0.0675

‑ Aschur

Fo‑iomlán do chuspóir sonrach Uimh. 1

CUSPÓIR SONRACH Uimh. 2...

‑ Aschur

Fo‑iomlán do chuspóir sonrach Uimh. 2

IOMLÁIN

3.2.3.Achoimre ar an tionchar a mheastar a imreofar ar leithreasuithe riaracháin

☐Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n‑úsáidfear leithreasuithe de chineál riaracháin

☑Éilíonn an togra/tionscnamh go n‑úsáidfear leithreasuithe de chineál riaracháin, mar a mhínítear thíos

3.2.3.1.Leithreasuithe ón mbuiséad ar vótáladh ina fhabhar

LEITHREASUITHE AR VÓTÁLADH INA bhFABHAR	Bliain 2024	Bliain 2025	Bliain 2026	Bliain 2027	CAI IOMLÁN 2021‑2027
CEANNTEIDEAL 7
Acmhainní daonna	0.000	0.000	0.097	0.097	0.194
Caiteachas riaracháin eile	0.000	0.000	0.000	0.027	0.027
Fo‑iomlán CHEANNTEIDEAL 7	0.000	0.000	0.097	0.124	0.221
Lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 7
Acmhainní daonna	0.000	0.000	0.000	0.000	0.000
Caiteachas eile de chineál riaracháin	0.000	0.000	0.000	0.000	0.000
Fo‑iomlán lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 7	0.000	0.000	0.000	0.000	0.000

IOMLÁN	0.000	0.000	0.097	0.124	0.221

3.2.3.3.Iomlán na leithreasuithe

IOMLÁN LEITHREASUITHE AR VÓTÁLADH INA bhFABHAR + IONCAM SANNTA SEACHTRACH	Bliain 2024	Bliain 2025	Bliain 2026	Bliain 2027	CAI IOMLÁN 2021‑2027
CEANNTEIDEAL 7
Acmhainní daonna	0.000	0.000	0.097	0.097	0.194
Caiteachas riaracháin eile	0.000	0.000	0.000	0.027	0.027
Fo‑iomlán CHEANNTEIDEAL 7	0.000	0.000	0.097	0.124	0.221
Lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 7
Acmhainní daonna	0.000	0.000	0.000	0.000	0.000
Caiteachas eile de chineál riaracháin	0.000	0.000	0.000	0.000	0.000
Fo‑iomlán lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 7	0.000	0.000	0.000	0.000	0.000

IOMLÁN	0.000	0.000	0.097	0.124	0.221

Cumhdófar na leithreasuithe is gá le haghaidh acmhainní daonna agus caiteachas eile de chineál riaracháin le leithreasuithe ón Ard‑Stiúrthóireacht a bhfuil bainistíocht an bhirt faoina gcúram cheana agus/nó atá ath‑imlonnaithe laistigh den Ard‑Stiúrthóireacht, mar aon, más gá, le haon leithdháileadh breise a d’fhéadfaí a thabhairt don Ard‑Stiúrthóireacht atá i mbun bainistíochta faoi chuimsiú an nós imeachta maidir le leithdháileadh bliantúil i bhfianaise na srianta buiséadacha.

3.2.4.Na hacmhainní daonna a mheastar a bheidh riachtanach

☐Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n‑úsáidfear acmhainní daonna

☑Éilíonn an togra/tionscnamh go n‑úsáidfear acmhainní daonna, mar a mhínítear thíos

3.2.4.1.Nithe arna maoiniú ón mbuiséad ar vótáladh ina fhabhar

Sloinnfear an meastachán in aonaid de choibhéis lánaimseartha 38(11)

LEITHREASUITHE AR VÓTÁLADH INA bhFABHAR		Bliain 2024	Bliain 2025	Bliain 2026	Bliain 2027
Poist don phlean bunaíochta (oifigigh agus foireann shealadach)
20 01 02 01(Ceanncheathrú agus Oifigí Ionadaíocht an Choimisiúin)		0	0	0.5	0.5
20 01 02 03 (Toscaireachtaí an Aontais)		0	0	0	0
01 01 01 01 (Taighde indíreach)		0	0	0	0
01 01 01 11 (Taighde díreach)		0	0	0	0
Línte buiséid eile (sonraigh)		0	0	0	0
Foireann sheachtrach (in aonaid de choibhéis lánaimseartha)
20 02 01(AC, END ón ‘imchlúdach iomlánaíoch’)		0	0	0	0
20 02 03 (AC, AL, END, agus JPD i dToscaireachtaí an Aontais)		0	0	0	0
Líne tacaíochta riaracháin [XX.01.YY.YY]	sa cheanncheathrú	0	0	0	0
	i dToscaireachtaí an Aontais	0	0	0	0
01 01 01 02 (AC, END ‑ Taighde indíreach)		0	0	0	0
01 01 01 12 (AC, END – Taighde díreach)		0	0	0	0
Línte buiséid eile (sonraigh) ‑ Ceannteideal 7		0	0	0	0
Línte buiséid eile (sonraigh) ‑ Lasmuigh de Cheannteideal 7		0	0	0	0
IOMLÁN		0	0	0.5	0.5

3.2.4.3.Iomlán na n‑acmhainní daonna a bheidh riachtanach

IOMLÁN LEITHREASUITHE AR VÓTÁLADH INA bhFABHAR + IONCAM SANNTA SEACHTRACH		Bliain 2024	Bliain 2025	Bliain 2026	Bliain 2027
Poist don phlean bunaíochta (oifigigh agus foireann shealadach)
20 01 02 01(Ceanncheathrú agus Oifigí Ionadaíocht an Choimisiúin)		0	0	0.5	0.5
20 01 02 03 (Toscaireachtaí an Aontais)		0	0	0	0
01 01 01 01 (Taighde indíreach)		0	0	0	0
01 01 01 11 (Taighde díreach)		0	0	0	0
Línte buiséid eile (sonraigh)		0	0	0	0
Foireann sheachtrach (in aonaid de choibhéis lánaimseartha)
20 02 01(AC, END ón ‘imchlúdach iomlánaíoch’)		0	0	0	0
20 02 03 (AC, AL, END, agus JPD i dToscaireachtaí an Aontais)		0	0	0	0
Líne tacaíochta riaracháin [XX.01.YY.YY]	sa cheanncheathrú	0	0	0	0
	i dToscaireachtaí an Aontais	0	0	0	0
01 01 01 02 (AC, END ‑ Taighde indíreach)		0	0	0	0
01 01 01 12 (AC, END – Taighde díreach)		0	0	0	0
Línte buiséid eile (sonraigh) ‑ Ceannteideal 7		0	0	0	0
Línte buiséid eile (sonraigh) ‑ Lasmuigh de Cheannteideal 7		0	0	0	0
IOMLÁN		0	0	0.5	0.5

An fhoireann is gá chun an togra a chur chun feidhme (in aonaid de choibhéis lánaimseartha):

	Le cumhdach ag an bhfoireann atá ann faoi láthair atá le fáil i seirbhísí an Choimisiúin	Foireann bhreise eisceachtúil*
		Le maoiniú faoi Cheannteideal 7 nó Taighde	Le maoiniú ó líne BA	Le maoiniú ó tháillí
Poist sa phlean bunaíochta	0.5 FTE		Ní bhaineann le hábhar
Foireann sheachtrach (CA, SNEnna, INT)

Cur síos ar na cúraimí a bheidh le déanamh ag:

Oifigigh agus pearsanra sealadach	Tacú leis na Ballstáit maidir le cur chun feidhme na Treorach, cruinnithe grúpaí saineolaithe agus grúpaí fócasacha a eagrú do na húdaráis bhreithiúnacha. Tacú leis na gníomhaíochtaí oibríochtúla laistigh de EMPACT maidir le priontáil 3T. Aon tuarascálacha is gá a ullmhú.
Pearsanra seachtrach

3.2.5.Forléargas ar an tionchar a mheastar a imreofar ar infheistíochtaí a bhaineann le teicneolaíochtaí digiteacha

Éigeantach: na hinfheistíochtaí atá i gceist leis an togra/tionscnamh seo arb infheistíochtaí iad a bhaineann le teicneolaíochtaí digiteacha, ba cheart meastachán chomh maith agus is féidir ina dtaobh a chur sa tábla thíos.

Go heisceachtúil, ba cheart na leithreasuithe faoi Cheannteideal 7 a chur sa líne atá ainmnithe chuige sin, i gcásanna inar gá sin chun an togra/tionscnamh a chur chun feidhme.

Is mar ‘Chaiteachas beartais ar uirlisí TF i dtaca le cláir oibríochtúla’ is ceart na leithreasuithe faoi Cheannteidil 1‑6 a chur in iúl. Is é rud dá dtagraíonn an caiteachas sin an buiséad oibríochtúil atá le húsáid i gcomhair athúsáid/ ceannach/ forbairt ardán/uirlisí TF atá nasctha go díreach le cur chun feidhme an tionscnaimh, agus i gcomhair na n‑infheistíochtaí a bhaineann leis na hardáin/uirlisí sin (e.g. ceadúnais, staidéir, stóráil sonraí etc). An fhaisnéis a sholáthraítear sa tábla seo, ba cheart í a bheith comhsheasmhach leis na mionsonraí a chuirtear i láthair faoi Roinn 4 ‘Gnéithe digiteacha’.

IOMLÁN Na leithreasuithe digiteacha agus TF	Bliain 2024	Bliain 2025	Bliain 2026	Bliain 2027	CAI IOMLÁN 2021‑2027
CEANNTEIDEAL 7
Caiteachas TF (corparáideach)	0.000	0.000	0.000	0.000	0.000
Fo‑iomlán CHEANNTEIDEAL 7	0.000	0.000	0.000	0.000	0.000
Lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 7
Caiteachas beartais ar uirlisí TF i dtaca le cláir oibríochtúla	0.000	0.000	0.000	0.000	0.000
Fo‑iomlán lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 7	0.000	0.000	0.000	0.000	0.000

IOMLÁN	0.000	0.000	0.000	0.000	0.000

3.2.6.Comhoiriúnacht don chreat airgeadais ilbhliantúil reatha

I gcás an togra/tionscnaimh seo:

☑is féidir é a mhaoiniú ina iomláine trí athshannadh laistigh den cheannteideal ábhartha den chreat airgeadais ilbhliantúil (CAI).

☐is gá an corrlach gan leithdháileadh faoin gceannteideal ábhartha de CAI a úsáid agus/nó na hionstraimí speisialta a shainítear sa Rialachán maidir le CAI a úsáid.

☐is gá athbhreithniú a dhéanamh ar CAI.

3.2.7.Ranníocaíochtaí ó thríú páirtithe

I gcás an togra/tionscnaimh seo:

☑ní dhéantar foráil maidir le cómhaoiniú le tríú páirtithe

☐déantar foráil maidir leis an gcómhaoiniú le tríú páirtithe atá réamh‑mheasta thíos:

Leithreasuithe in EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)

	Bliain 2024	Bliain 2025	Bliain 2026	Bliain 2027	Iomlán
Sonraigh an comhlacht cómhaoinithe
IOMLÁN na leithreasuithe cómhaoinithe

3.3.An tionchar a mheastar a imreofar ar ioncam

☑Ní bheidh aon tionchar airgeadais ag an togra/tionscnamh ar ioncam.

☐Beidh an tionchar airgeadais seo a leanas ag an togra/tionscnamh:

☐ar acmhainní dílse

☐ar ioncam eile

☐má tá an t‑ioncam sannta do línte caiteachais, sonraigh sin

EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)

Líne buiséid ioncaim:	Leithreasuithe atá ar fáil don bhliain airgeadais reatha	Tionchar an togra/tionscnaimh 39(12)
		Bliain 2024	Bliain 2025	Bliain 2026	Bliain 2027
Airteagal ….

I gcás ioncam atá sannta, sonraigh na línte buiséid caiteachais a ndéantar difear dóibh.

[...]

Aon rud eile (e.g. an modh nó an fhoirmle a úsáideadh chun an tionchar ar ioncam a ríomh nó aon fhaisnéis eile).

[...]

4.GNÉITHE DIGITEACHA

4.1.Ceanglais a bhaineann le cúrsaí digiteacha

Má mheastar nach bhfuil aon cheanglas ábharthachta digití ag baint leis an tionscnamh beartais, tabhair míniú ar an bhfáth nach n‑úsáidtear modhanna digiteacha.

Seachas sin, liostaigh na ceanglais maidir le hábharthacht dhigiteach sa tábla thíos:

Tagairt don cheanglas	Tuairisc ar an gceanglas	Gníomhaí/gníomhaithe a ndéanann an ceanglas difear dóibh nó a bhfuil baint aige leo	Próisis Ardleibhéil	Catagóirí
Airteagal 15(1)	Déanfaidh an Pointe Fócasach Náisiúnta Arm Tine faisnéis ábhartha a bhailiú, a anailísiú agus a mhalartú agus áiritheoidh sé go mbaileofar agus go dtaifeadfar an fhaisnéis uile maidir le hurghabhálacha arm tine a bhaineann le cionta coiriúla.	Ballstáit	Clárlanna a bhainistiú agus faisnéis a bhailiú	sonraí
Airteagal 17(1)	Bunaítear le hAirteagal 17 go gcláróidh na Ballstáit airm thine urghafa de réir tacar sonraí íosta. Tugtar tuairisc ar an tacar sonraí íosta sin san iarscríbhinn a ghabhann leis an togra.	Ballstáit	clárlanna a bhainistiú	sonraí
Airteagal 18	Le hAirteagal 18 ceanglaítear ar na Ballstáit sonraí staidrimh a bhailiú, ar bhealach digiteach, maidir leis na cionta dá dtagraítear in Airteagail 3 agus 4. Bunaítear le hAirteagal 18(2) na sonraí nach mór do na Ballstáit a bhailiú. Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh córas digiteach i bhfeidhm chun sonraí staidrimh anaithnidithe maidir leis na cionta coiriúla a bhailiú, a fhorbairt, a tháirgeadh agus a scaipeadh.	Ballstáit	clárlanna a bhainistiú	sonraí ‑ réiteach digiteach
Airteagal 21	Oibleagáidí tuairiscithe ar an gCoimisiún i leith Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle bunaithe ar shonraí a fhaightear ó na Ballstáit	Na Ballstáit agus an Coimisiún Eorpach	sonraí a bhailiú maidir le cur chun feidhme + tuairisciú ar na sonraí	sonraí

4.2.Sonraí

Tuairisc ardleibhéil ar na sonraí sa raon feidhme agus aon chaighdeán/sonraíocht a bhaineann leo

Cineál sonraí	Tagairt do na ceanglais	Caighdeán agus/nó sonraíocht (más infheidhme)
Faisnéis maidir le hairm thine bailithe ag na Pointí Fócasacha Náisiúnta Arm Tine	Airteagal 15(1)	Ionas go mbeidh na heintitis sin ina bpointí fócasacha nach mór dóibh faisnéis a bhailiú, a anailísiú agus a mhalartú maidir le hairm thine, a gcomhpháirteanna bunriachtanacha, armlón agus treoirphleananna. Thairis sin, ba cheart dóibh a áirithiú go mbaileofar agus go dtaifeadfar an fhaisnéis uile a bhaineann le hurghabhálacha arm tine.
Airm thine urghafa a chlárú	Airteagal 17(1) agus Iarscríbhinn	Bunaítear an tuairisc ar shonraí maidir le hairm thine urghafa in Iarscríbhinn I. Leis an tacar sonraí íosta sin, comhchuibheofar bailiú sonraí urghabhála sna Ballstáit. Pléadh an tacar sonraí íosta sin go forleathan leis na Ballstáit sa ghrúpa saineolaithe maidir le gáinneáil ar airm thine agus cur chun feidhme na Treorach maidir le hairm thine. I gcás roinnt Ballstát, ní chiallóidh sé sin go mbeidh athrú ar a mbunachair sonraí náisiúnta, ach i gcás Ballstáit eile, áfach, beidh gá le bunachar sonraí náisiúnta a leasú nó a chruthú.
Sonraí staidrimh	Airteagal 18(2)	Bunaítear le hAirteagal 18(2) an liosta sonrach sonraí nach mór do na Ballstáit a bhailiú, ar a laghad
Tuarascáil ón gCoimisiún (lena ndéantar measúnú ar bhreisluach na Treorach maidir le gáinneáil ar airm thine agus cionta coiriúla eile a bhaineann le hairm thine a chomhrac)	Airteagal 21	Ní mór don Choimisiún tuarascáil a ghlacadh ina bhfuil sonraí maidir le cur chun feidhme na Treorach. Go sonrach, ní mór sonraí a bheith ann maidir le hacmhainní a úsáideann na Ballstáit, oiliúint arna heagrú ag na Ballstáit, comhordú agus comhar arna ndéanamh go hinmheánach ag na Ballstáit, comhar arna dhéanamh idir na Ballstáit agus an Coimisiún, comhlachtaí, oifigí nó gníomhaireachtaí an Aontais, agus maidir le sonraí staidrimh arna mbailiú i gcomhréir le hAirteagal 18.

Ailíniú leis an Straitéis Eorpach maidir le Sonraí

Mínigh an chaoi a bhfuil an ceanglas/na ceanglais ailínithe leis an Straitéis Eorpach maidir le Sonraí

Luaitear in Airteagal 18(1) nach mór na sonraí sin a chur ar fáil go poiblí. Tá an ceanglas sin ag teacht le cuspóir na Straitéise Eorpaí maidir le Sonraí i ndáil le tuilleadh sonraí atá ar fáil. Leis na sonraí sin, is féidir leis an earnáil phoiblí beartais níos fearr a fhorbairt, as a dtiocfaidh rialachas níos trédhearcaí agus seirbhísí poiblí níos éifeachtúla.

Ailíniú le prionsabal na haonuaire

Mínigh cén chaoi ar cuireadh prionsabal na haonuaire san áireamh agus cén chaoi ar fiosraíodh arbh fhéidir sonraí atá ann cheana a athúsáid

Bunaítear an tuairisc ar shonraí maidir le hairm thine urghafa in Iarscríbhinn I. Leis an tacar sonraí íosta sin, comhchuibheofar bailiú sonraí urghabhála sna Ballstáit. Pléadh an tacar sonraí íosta sin go forleathan leis na Ballstáit sa ghrúpa saineolaithe maidir le gáinneáil ar airm thine agus cur chun feidhme na Treorach maidir le hairm thine. I gcás roinnt Ballstát, ní chiallóidh sé sin go mbeidh athrú ar a mbunachair sonraí náisiúnta, ach i gcás Ballstáit eile, áfach, beidh gá le bunachar sonraí náisiúnta a leasú nó a chruthú.

Mínigh an chaoi a bhfuil sonraí nuachruthaithe inaimsithe, inrochtana, idir‑inoibritheach agus in‑athúsáidte, agus an chaoi a gcomhlíonann siad caighdeáin ardcháilíochta

Ina theannta sin, i gcomhréir le hAirteagal 18, gach cúig bliana, roinnfidh na Ballstáit na sonraí sin leis an gCoimisiún. Is é is cúis leis an gcomhroinnt sonraí sin an oibleagáid atá ar an gCoimisiún tuarascáil a fhoilsiú maidir le breisluach na Treorach. Ní mór sonraí staidrimh a bheith sa tuarascáil seo.

Sreabha sonraí

Maidir le gach sreabh sonraí, líon isteach an tábla thíos:

Cineál sonraí	Tagairtí do na ceanglais	Gníomhaí a sholáthraíonn na sonraí	Gníomhaithe a fhaigheann na sonraí	Truicear don mhalartú sonraí	Minicíocht (más infheidhme)
Faisnéis maidir le hairm thine bailithe ag an bPointe Fócasach Náisiúnta maidir le hAirm Thine	Airteagal 15(1)	Páirtithe leasmhara náisiúnta éagsúla amhail ceartas, póilíní, custaim etc.	Pointe Fócasach Náisiúnta Arm Tine	Ní mór do Phointí Fócasach Náisiúnta Arm Tine a áirithiú go mbeidh léargas iomlán acu ar an mbagairt ó na Ballstáit maidir le hairm thine	seasmhach
Sonraí staidrimh maidir le hairm thine urghafa	Airteagal 17	Ballstáit	Europol	go míosúil ar a laghad
Sonraí staidrimh (as na cúig bliana roimhe sin maidir leis na cionta coiriúla dá dtagraítear in Airteagail 3 agus 4	Airteagal 18	Ballstáit	An Coimisiún Eorpach	Faoin 31 Iúil den 6ú bliain tar éis trasuí
Tuarascáil an Choimisiúin	Airteagal 21	An Coimisiún Eorpach	Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle	Faoin 31 Deireadh Fómhair gach sé bliana tar éis trasuí

4.3.Réitigh dhigiteacha

I gcás gach réitigh dhigitigh, soláthair an tagairt don cheanglas/do na ceanglais maidir leis an ábharthacht dhigiteach a bhaineann leis, tuairisc ar fheidhmiúlacht shainordaithe an réitigh dhigitigh, an comhlacht a bheidh freagrach as, agus gnéithe ábhartha eile amhail in‑athúsáidteacht agus inrochtaineacht. Ar deireadh, mínigh an bhfuil sé i gceist leis an réiteach digiteach úsáid a bhaint as teicneolaíochtaí IS.

Réiteach digiteach	Tagairtí do na ceanglais	Na príomhfheidhmiúlachtaí sainordaithe	An comhlacht atá freagrach	Conas a dhéantar freastal ar an inrochtaineacht?	Conas a chuirtear an ath‑inúsáidteacht san áireamh?	Úsáid teicneolaíochtaí IS (más infheidhme)
Córas digiteach chun sonraí staidrimh anaithnidithe a bhailiú, a fhorbairt, a léiriú agus a scaipeadh	Airteagal 18	Is féidir leis na Ballstáit a chinneadh cén réiteach digiteach a úsáidtear chun na staitisticí sin a bhailiú agus conas a fhoilsítear iad.	Na Ballstáit, údaráis bhreithiúnacha den chuid is mó	Is féidir leis na Ballstáit a chinneadh cé na réitigh dhigiteacha is féidir a úsáid chun inrochtaineacht a éascú	Tá oibleagáidí bailithe sonraí den sórt sin i dtéacsanna reachtacha comhchosúla, amhail an Treoir maidir le Coireacht Chomhshaoil (AE) 2024/1203. Dá bhrí sin, ba cheart réitigh dhigiteacha den sórt sin a bheith i bhfeidhm ag na Ballstáit cheana féin.	níl
Réiteach digiteach chun airm thine urghafa a chlárú	Airteagal 17 agus Iarscríbhinn	Is féidir leis na Ballstáit a chinneadh cén réiteach digiteach a úsáidtear chun sonraí a chlárú maidir le hairm thine urghafa.	Na Ballstáit, forfheidhmiú an dlí den chuid is mó	gan aon infhaighteacht phoiblí	Tá clárlann náisiúnta nó roinnt clárlann náisiúnta ag formhór na mBallstát cheana féin chun airm thine urghafa a bhailiú agus is féidir leo leanúint de na bunachair sonraí sin a úsáid. D’fhéadfadh sé go mbeadh orthu cuid de na bunachair sonraí a choigeartú chun a áirithiú go gcuirfear an tacar sonraí íosta leis.	níl

Maidir le gach réiteach digiteach, mínigh an chaoi a gcomhlíonann an réiteach digiteach ceanglais agus oibleagáidí chreat cibearshlándála an Aontais, agus beartais dhigiteacha agus achtacháin reachtacha eile is infheidhme (amhail eIDAS, an Tairseach Aonair Dhigiteach, etc.).

Córas digiteach chun sonraí staidrimh anaithnidithe a bhailiú, a fhorbairt, a léiriú agus a scaipeadh

Beartas digiteach agus/nó earnálach (i gcás inarb infheidhme)	Míniú ar an gcaoi a bhfuil sé ailínithe
An Gníomh um an Intleacht Shaorga	gan ailíniú sonrach
Creat Cibearshlándála an Aontais	gan ailíniú sonrach
eIDAS	gan ailíniú sonrach
Tairseach Aonair Dhigiteach agus IMI	gan ailíniú sonrach
Eile

Réiteach digiteach chun airm thine urghafa a chlárú

Beartas digiteach agus/nó earnálach (i gcás inarb infheidhme)	Míniú ar an gcaoi a bhfuil sé ailínithe
An Gníomh um an Intleacht Shaorga	gan ailíniú sonrach
Creat Cibearshlándála an Aontais	gan ailíniú sonrach
eIDAS	gan ailíniú sonrach
Tairseach Aonair Dhigiteach agus IMI	gan ailíniú sonrach
Eile

4.4.Measúnú idir‑inoibritheachta

Tabhair tuairisc ar an tseirbhís phoiblí dhigiteach/na seirbhísí poiblí digiteacha dá ndéanann na ceanglais difear

Seirbhís phoiblí dhigiteach nó catagóir de sheirbhísí poiblí digiteacha	Tuairisc	Tagairtí do na ceanglais	Réitigh um Eoraip Idir‑inoibritheach (NEAMHBHAINTEACH)	Réitigh idir‑inoibritheachta eile
Ballstáit ‑ cúirteanna dlí	staitisticí a bhailiú maidir leis na cionta uile a áirítear sa tionscnamh	Airteagal 18	ní bhaineann le hábhar	Chun na sonraí is gá a bhailiú, níl aon ghá soiléir le hidirghníomhaíochtaí idir na Ballstáit ná ar fud eintitis an Aontais. Mar sin féin, beidh gá le hidirghníomhaíochtaí a bhunú laistigh de Bhallstát, chun na sonraí uile is gá a bhailiú.
Na Ballstáit ‑ seirbhísí póilíneachta	na hairm thine uile a urghabhadh a chlárú de réir an tacair sonraí íosta	Airteagal 17 agus Iarscríbhinn	ní bhaineann le hábhar	beidh gá le comhordú laistigh de Bhallstát ach ní ar bhonn trasteorann chun sonraí urghabhála a bhailiú. Ní mór do na Ballstáit a áirithiú gur féidir na sonraí a asbhaint óna gcóras agus a sheoladh chuig Europol, gach mí

Sonraí urghabhála a mhalartú

Measúnú	Bearta	Bacainní a d’fhéadfadh a bheith fós ann
Measúnú a dhéanamh ar an ailíniú le beartais dhigiteacha agus earnála atá ann cheana Liostaigh na beartais dhigiteacha agus na beartais earnálacha infheidhme a sainaithníodh	-RGCS -Rialachán Europol -Cibearshlándáil
Measúnú a dhéanamh ar na bearta eagraíochtúla chun seirbhísí poiblí digiteacha trasteorann a sholáthar go rianúil Liostaigh na bearta rialachais atá beartaithe	Tá bunachar sonraí ar a dtugtar TRAFIC faighte ag Europol cheana féin agus tá úsáid dhíreach an bhunachair sonraí sin tairgthe aige do na Ballstáit uile.	Mar sin féin, tá a mbunachair sonraí náisiúnta urghabhála féin ag roinnt Ballstát cheana féin. Beidh ar Europol idirnascadh nó bulc‑uaslódáil sonraí de chineál éigin a thagann ó na bunachair sonraí náisiúnta i dtreo TRAFIC a éascú
Measúnú a dhéanamh ar na bearta a rinneadh chun comhthuiscint ar na sonraí a áirithiú Liostaigh na bearta sin	Le hIarscríbhinn I, bunaítear tacar sonraí íosta mionsonraithe lena n‑áirítear sainmhínithe ar na téarmaí.
Measúnú a dhéanamh ar úsáid sonraíochtaí agus caighdeán teicniúil oscailte comhaontaithe. Liostaigh na bearta sin	Le hIarscríbhinn I, bunaítear tacar sonraí íosta mionsonraithe lena n‑áirítear sainmhínithe ar na téarmaí. Fógraíodh sa tionscnamh ‘Ceartas Digiteach 2030’ go gcruthófaí bosca uirlisí TF lena úsáid i gcórais cheartais.

4.5.Bearta chun tacú le cur chun feidhme digiteach

Maidir le gach beart chun tacú le cur chun feidhme digiteach, líon isteach an tábla thíos

Tuairisc ar an mbeart	Tagairtí do na ceanglais	Ról an Choimisiúin (más infheidhme)	Gníomhaithe a bheidh rannpháirteach (más infheidhme)	An amlíne a mheastar a bheidh i gceist (más infheidhme)
Tuairisciú	Airteagal 21	an t‑eolas a fháil + tuarascáil a fhoilsiú	Ballstáit	trí thrasuíomh
Sonraí urghabhála a tharchur chuig Europol	Airteagal 17 agus Airteagal 18 agus an iarscríbhinn	ní bhaineann le hábhar	Europol	trí thrasuíomh
Gníomh tarmligthe chun leasú a dhéanamh ar an iarscríbhinn lena leagtar amach tacar sonraí íosta chun airm thine urghafa a chlárú	Airteagal 17(2)	gníomhartha tarmligthe a ghlacadh	Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún Eorpach

(1) (1) Europol, Measúnú an Aontais Eorpaigh ar Bhagairt na Coireachta Tromchúisí agus Eagraithe (SOCTA), an Háig, 2025, lch. 61

(2) (2) De Schutter, A. & Duquet, N. (2023), The nexus between drug markets and gun violence in the European Union, an Institiúid Pléimeannach um Shíocháin agus EMCDDA, https://www.euda.europa.eu/drugs‑library/nexus‑between‑drug‑markets‑and‑gun‑violence‑european‑union_en

(3) (3) Treoir (AE) 2021/555 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Márta 2021 maidir le fáil agus seilbh arm a rialú, IO L 115, 6.4.2021.

(4) (4) Rialachán (AE) 2025/41 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 19 Nollaig 2024 maidir le bearta allmhairiúcháin, onnmhairiúcháin agus idirthurais le haghaidh airm thine, comhpháirteanna bunriachtanacha agus armlóin, lena gcuirtear chun feidhme Airteagal 10 de Phrótacal na Náisiún Aontaithe in aghaidh monarú agus gáinneáil aindleathach arm tine, a bpáirteanna, a gcomhpháirteanna agus a n‑armlóin, lena bhforlíontar Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe in aghaidh na coireachta eagraithe trasnáisiúnta (Prótacal Arm Tine na Náisiún Aontaithe) (athmhúnlú), IO L, 2025/41, 22.1.2025

(5) (5) Prótacal in aghaidh monarú agus gáinneáil aindleathach arm tine, a bpáirteanna, a gcomhpháirteanna agus a n‑armlón lena bhforlíontar Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe in aghaidh na coireachta eagraithe trasnáisiúnta. 31.05.2001. https://treaties.un.org/Pages/ViewDetails.aspx?src=TREATY&mtdsg_no=XVIII‑12‑c&chapter=18&clang=_en

(6) (6) Schutter,A, Criminal gun violence in the European Union, Institiúid Síochána Fhlóndras, tionscadal arna mhaoiniú ag an Aontas INSIGHT, an Bhruiséil, 2023, lch. 2. agus Varisco,A E, Types of Firearms Used in Violence in the European Union, SIPRI, tionscadal arna mhaoiniú ag an Aontas INSIGHT, an Bhruiséil, 2023, lch. 2.

(7) (7) Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle Eorpach, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún maidir le ProtectEU: straitéis Eorpach um an tSlándáil Inmheánach, COM(2025) 148 final, 1.4.2025

(8) (8) Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle Eorpach, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún maidir le Straitéis an Aontais chun dul i ngleic leis an gCoireacht Eagraithe 2021‑2025, COM(2021)170 final, 14.4.2021

(9) (9) Conclúidí ón gComhairle maidir le feabhas a chur ar an Ardán Eorpach Ildisciplíneach i gCoinne Bagairtí Coiriúla agus maidir le tosaíochtaí an Aontais i ndáil leis an gcoireacht don chéad timthriall de chuid an Ardáin Eorpaigh Ildisciplínigh i gCoinne Bagairtí Coiriúla eile 2026‑2029, 9397/25 ón gComhairle, an 13 Meitheamh 2025

(10) (10) Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle Eorpach, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún maidir le plean gníomhaíochta 2020‑2025 an Aontais Eorpaigh maidir le gáinneáil ar airm thine, COM(2020)608 final, 24.7.2020.

(11) (11) Rún 12/3 arna ghlacadh ag an 12ú seisiún de Chomhdháil na bPáirtithe i gCoinbhinsiún na Náisiún Aontaithe in aghaidh na Coireachta Eagraithe Trasnáisiúnta, 2024, le fáil ag https://www.unodc.org/documents/treaties/COP12/Resolutions/E/Resolution_12_3.pdf

(12) (12) Tionscadal INSIGHT arna mhaoiniú ag an Aontas, faoi ghlao ISFP‑2020‑AG‑FIRE. Le fáil ag https://vlaamsvredesinstituut.eu/en/project‑insight/#:~:text=This%20online%20knowledge%20platform%20offers%20policymakers%2C%20police%20officers%2C,information%20about%20firearms%20violence%20in%20the%20European%20Union

(13) (13) Erixon O., Living with the Aftermath: Iarmhairtí an Fhoréigin Gunnaí do Limistéir Chónaithe agus do Dhaoine Aonair dá ndéantar difear

(14) (14) Treoir (AE) 2024/1260 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Aibreán 2024 maidir le haisghabháil agus coigistiú sócmhainní, (IO L 2024/1260, 2.5.2024)

(15) (1) IO L 308, 29.11.2022, lch. 18.

(16) (2) IO C […], […], lch. […].

(17) (3) Cinneadh ón gComhairle 2001/748/CE an 16 Deireadh Fómhair 2001 maidir le síniú, thar ceann an Chomhphobail Eorpaigh, Phrótacal na Náisiún Aontaithe i gcoinne monarú aindleathach agus gáinneáil aindleathach arm tine, a bpáirteanna, a gcomhpháirteanna agus a n‑armlóin, atá i gceangal leis an gCoinbhinsiún in aghaidh na coireachta eagraithe trasnáisiúnta (IO L 280, 24.10.2001, lch. 5, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2001/748/oj).

(18) (4) Cinneadh ón gComhairle 2014/164/AE an 11 Feabhra 2014 maidir le tabhairt i gcrích an Phrótacail, ar son an Aontais Eorpaigh, in aghaidh Monarú Aindleathach agus Gáinneáil Arm Tine, a bPáirteanna agus a gComhpháirteanna agus a nArmlóin, lena bhforlíontar Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe in aghaidh Coireacht Eagraithe Trasnáisiúnta (IO L 89, 25.3.2014, lch. 7) http://data.europa.eu/eli/dec/2014/164/oj).

(19) (5) Treoir (AE) 2021/555 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Márta 2021 maidir le fáil agus seilbh arm a rialú (IO L 115, 6.4.2021, lch. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2021/555/oj).

(20) (6) Rialachán (AE) 2025/41 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 19 Nollaig 2024 maidir le bearta allmhairiúcháin, onnmhairiúcháin agus idirthurais le haghaidh airm thine, comhpháirteanna bunriachtanacha agus a n‑armlóin, lena gcuirtear chun feidhme Airteagal 10 de Phrótacal na Náisiún Aontaithe in aghaidh monarú agus gáinneáil aindleathach arm tine, a bpáirteanna, a gcomhpháirteanna agus a n‑armlóin, lena bhforlíontar Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe in aghaidh na coireachta eagraithe trasnáisiúnta (Prótacal Arm Tine na Náisiún Aontaithe) (IO L, 2025/41, 22.1.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2025/41/oj).

(21) (7) Rún 12/3 Bearta a fheabhsú, lena n‑áirítear faoin bPrótacal Arm Tine, chun monarú agus gáinneáil aindleathach arm tine, a bpáirteanna agus a gcomhpháirteanna agus armlóin a chosc, a chomhrac agus a dhíothú, i bhfianaise forbairtí teicneolaíocha, Comhdháil na bPáirtithe i gCoinbhinsiún na Náisiún Aontaithe in aghaidh na Coireachta Eagraithe Trasnáisiúnta.

(22) (8) Treoir (AE) 2024/1260 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Aibreán 2024 maidir le haisghabháil agus coigistiú sócmhainní (IO L 2024/1260, 2.5.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2024/1260/oj).

(23) (9) Rialachán (AE) 2018/1727 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 14 Samhain 2018 maidir le Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chomhar Ceartais Choiriúil (Eurojust), agus lena n‑ionadaítear Cinneadh 2002/187/CGB ón gComhairle agus lena n‑aisghairtear an Cinneadh sin (IO L 295, 21.11.2018, lch. 138, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2014/164/oj).

(24) (10) Rialachán (AE) 2016/794 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Bealtaine 2016 maidir le Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh i ndáil le Comhar i bhForfheidhmiú an Dlí (Europol), agus lena n‑aisghairtear Cinntí 2009/371/CGB, 2009/934/CGB, 2009/935/CGB, 2009/936/CGB agus 2009/968/CGB ón gComhairle agus a ghabhann ionad na gCinntí sin (IO L 135, 24.5.2016, lgh. 53‑114, http://data.europa.eu/eli/reg/2016/794/oj)

(25) (11) Comhaontú Idirinstitiúideach idir Parlaimint na hEorpa, Comhairle an Aontais Eorpaigh agus an Coimisiún Eorpach maidir le Reachtóireacht Níos Fearr (IO L 123, 12.5.2016, lch. 1).

(26) (12) Treoir (AE) 2017/541 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 15 Márta 2017 maidir leis an sceimhlitheoireacht a chomhrac, agus lena n‑ionadaítear Cinneadh Réime 2002/475/CGB ón gComhairle agus lena leasaítear Cinneadh 2005/671/CGB ón gComhairle (IO L 88, 31.3.2017, lch. 6).

(27) (13) Cinneadh Réime 2009/948/CGB ón gComhairle an 30 Samhain 2009 maidir le coinbhleachtaí i bhfeidhmiú dlínse in imeachtaí coiriúla a chosc agus a shocrú (IO L 328, 15.12.2009, lch. 42, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec_framw/2009/948/oj).

(28) (1) Mar a thagraítear dó in Airteagal 58(2), pointe (a) nó (b) den Rialachán Airgeadais.

(29) (2) Tá mionsonraí maidir le modhanna trína gcuirfear an buiséad chun feidhme, chomh maith le tagairtí don Rialachán Airgeadais, le fáil ar an suíomh gréasáin BUDGpedia: https://myintracomm.ec.europa.eu/corp/budget/financial‑rules/budget‑implementation/Pages/implementation‑methods.aspx.

(30) (3) LD = Leithreasuithe difreáilte / LN = Leithreasuithe neamhdhifreáilte.

(31) (4) CSTE: Comhlachas Saorthrádála na hEorpa.

(32) (5) Tíortha is iarrthóirí agus, i gcás inarb infheidhme, tíortha ó na Balcáin Thiar arb iarrthóirí ionchasacha iad.

(33) (6) Cúnamh agus caiteachas teicniúil agus/nó riaracháin chun tacú le cláir agus/nó bearta de chuid an Aontais (seanlínte ‘BA’) a chur chun feidhme, taighde indíreach, taighde díreach.

(34) (7) Cúnamh agus caiteachas teicniúil agus/nó riaracháin chun tacú le cláir agus/nó bearta de chuid an Aontais (seanlínte ‘BA’) a chur chun feidhme, taighde indíreach, taighde díreach.

(35) (8) Ba cheart na leithreasuithe is gá a chinneadh trí úsáid a bhaint as na figiúirí maidir le meánchostas bliantúil atá le fáil ar an leathanach gréasáin iomchuí de chuid BUDGpedia.

(36) (9) Is éard atá in aschuir táirgí agus seirbhísí atá le soláthar (e.g.: an líon malartuithe mac léinn a fhaigheann maoiniú, iomlán km de bhóithre a tógadh, etc.).

(37) (10) Mar a thuairiscítear i bpointe 1.4.2. ‘Cuspóir sonarch/cuspóirí sonracha’

(38) (11) Sonraigh thíos cá mhéad de na haonaid de choibhéis lánaimseartha arna gcur in iúl a bhfuil bainistíocht an bhirt faoina gcúram cheana agus/nó ar féidir iad a ath‑imlonnú laistigh de d’Ard‑Stiúrthóireacht, maille leis na glanriachtanais atá agat.

(39) (12) A mhéid a bhaineann le hacmhainní dílse traidisiúnta (dleachtanna custaim, tobhaigh siúcra), ní mór na méideanna a luaitear a bheith ina nglanmhéideanna, i.e. méideanna comhlána agus 20 % de na costais bhailiúcháin a bheith bainte astu.

Choose the experimental features you want to try