AN COIMISIÚN EORPACH

An Bhruiséil,26.6.2023

COM(2023) 372 final

Togra le haghaidh

CINNEADH CUR CHUN FEIDHME ÓN gCOMHAIRLE

lena leasaítear Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) (ST 11941/2021; ST 11941/2021 ADD 1) ón gComhairle an 5 Deireadh Fómhair 2021 maidir le formheas an mheasúnaithe ar phlean téarnaimh agus athléimneachta Mhálta

{SWD(2023) 235 final}

Togra le haghaidh

CINNEADH CUR CHUN FEIDHME ÓN gCOMHAIRLE

lena leasaítear Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) (ST 11941/2021; ST 11941/2021 ADD 1) ón gComhairle an 5 Deireadh Fómhair 2021 maidir le formheas an mheasúnaithe ar phlean téarnaimh agus athléimneachta Mhálta

TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

Ag féachaint do Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta 1 , agus go háirithe Airteagal 20(1) de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

De bharr an mhéid seo a leanas:

(1)I ndiaidh do Mhálta an plean téarnaimh agus athléimneachta náisiúnta (‘RRP’) a chur isteach an 13 Iúil 2021, mhol an Coimisiún a mheasúnú dearfach don Chomhairle. D’fhormheas an Chomhairle an measúnú dearfach trí bhíthin Chinneadh Cur Chun Feidhme an 5 Deireadh Fómhair 2021 ón gComhairle 2 .

(2)De bhun Airteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241, ba cheart an ranníocaíocht uasta airgeadais i gcomhair thacaíocht airgeadais neamh-inaisíoctha gach Ballstáit a nuashonrú faoin 30 Meitheamh 2022 i gcomhréir leis an modheolaíocht dá bhforáiltear ann. An 30 Meitheamh 2022, chuir an Coimisiún torthaí an nuashonraithe sin faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle.

(3)An 26 Aibreán 2023, chuir Málta plean téarnaimh agus athléimneachta náisiúnta modhnaithe, lena n‑áirítear caibidil REPowerEU i gcomhréir le hAirteagal 21c de Rialachán (AE) 2021/241, faoi bhráid an Choimisiúin.

(4)Cuireann an plean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe an ranníocaíocht uasta airgeadais nuashonraithe san áireamh freisin i gcomhréir le hAirteagal 18(2) de Rialachán (AE) 2021/241 agus áirítear leis iarraidh réasúnaithe ar an gCoimisiún a mholadh don Chomhairle an Cinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a leasú i gcomhréir le hAirteagal 21(1) de Rialachán (AE) 2021/241 nuair nach féidir an plean téarnaimh agus athléimneachta a bhaint amach a thuilleadh, i bpáirt, i ngeall ar imthosca oibiachtúla. Na modhnuithe ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta a chuir Málta isteach, baineann siad le sé bheart.

(5)An 12 Iúil 2022, chuir an Chomhairle moltaí faoi bhráid Mhálta i gcomhthéacs an tSeimeastair Eorpaigh. Go háirithe, mhol an Chomhairle do Mhálta a áirithiú go mbeidh fás an chaiteachais reatha atá maoinithe go náisiúnta i gcomhréir le seasamh foriomlán neodrach beartais, agus tacaíocht leanúnach shealadach spriocdhírithe á cur san áireamh do na teaghlaigh agus na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de agus do dhaoine atá ag teitheadh ón Úcráin. I ndáil leis an méid sin, ní mór don tír a bheith réidh chun an caiteachas reatha a chur in oiriúint don staid atá ag teacht chun cinn agus chun infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair an aistrithe ghlais agus an aistrithe dhigitigh agus le haghaidh na slándála fuinnimh (CSR 1, 2022). Mhol an Chomhairle freisin go leanfaidh Málta ar aghaidh le cur chun feidhme a phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na clocha míle agus na cuspóirí atá i gCinneadh Cur Chun Feidhme an 5 Deireadh Fómhair 2021 ón gComhairle (CSR 2, 2022). Ina theannta sin, mhol an Chomhairle do Mhálta gníomhaíocht a dhéanamh chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar ghnéithe den chóras cánach a d’fhéadfadh pleanáil ionsaitheach cánach ag daoine aonair agus ag cuideachtaí ilnáisiúnta a éascú agus na rialacha maidir le cuideachtaí nach bhfuil sainchónaí orthu a leasú (CSR 3, 2022). Mhol an Chomhairle do Mhálta freisin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú trí dhlús a chur le húsáid foinsí in‑athnuaite, trí infheistíochtaí i bhfuinneamh gaoithe agus grianfhuinneamh a chur chun cinn agus a chumasú, lena n‑áirítear i bhfuinneamh ar snámh amach ón gcósta, trí uasghrádú breise a dhéanamh ar eangacha tarchurtha agus dáileacháin leictreachais Mhálta, agus trí dhreasachtaí a chruthú do stóráil leictreachais chun fuinneamh daingean, solúbtha agus mearfhreagartha a sholáthar. D’iarr an Chomhairle ar Mhálta an t‑éileamh ar fhuinneamh a laghdú tríd an éifeachtúlacht fuinnimh a fheabhsú, go háirithe i bhfoirgnimh chónaithe, agus astaíochtaí ón iompar de bhóthar a laghdú trí aghaidh a thabhairt ar an bplódú tráchta trí cháilíocht fheabhsaithe seirbhíse san iompar poiblí, trí chórais chliste iompair agus trí infheistíocht a dhéanamh i mbonneagar soghluaisteachta boige (CSR 4, 2022). Tar éis don Choimisiún measúnú a dhéanamh ar an dul chun cinn a rinneadh maidir leis na moltaí tír-shonracha a chur chun feidhme tráth a cuireadh an plean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe isteach, measann an Coimisiún go bhfuil dul chun cinn teoranta déanta maidir leis an moladh i leith pleanáil ionsaitheach cánach agus leis an moladh go laghdófaí an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise, go gcuirfí dlús faoi chur chun úsáide foinsí in‑athnuaite, go gcuirfí feabhas ar an éifeachtúlacht fuinnimh, agus go laghdófaí na hastaíochtaí ón iompar de bhóthar.

(6)Cuireadh isteach an plean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe tar éis próiseas comhairliúcháin a rinneadh i gcomhréir leis an gcreat dlíthiúil náisiúnta, a raibh údaráis áitiúla agus réigiúnacha, comhpháirtithe sóisialta, eagraíochtaí na sochaí sibhialta, eagraíochtaí don óige, agus páirtithe leasmhara ábhartha eile páirteach ann. Cuireadh isteach an t‑achoimre ar na comhairliúcháin in éineacht leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta náisiúnta modhnaithe. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta mhodhnaithe, i gcomhréir leis na treoirlínte um measúnú a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin.

Nuashonruithe bunaithe ar Airteagal 18(2) de Rialachán 2021/241

(7)Leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe a chuir Málta isteach nuashonraítear ceithre bheart chun an ranníocaíocht uasta airgeadais nuashonraithe a chur san áireamh. Mhínigh Málta nach féidir na bearta uile atá i bplean téarnaimh agus athléimneachta bunaidh Mhálta a mhaoiniú a thuilleadh, toisc gur laghdaíodh an ranníocaíocht uasta airgeadais don Mhálta ó EUR 316 403 497 3 go dtí EUR 258 275 901 4 . Mhínigh Málta gur cheart bearta áirithe a bhaint de bharr laghdú an leithdháilte.

(8)Níl bearta áirithe sa phlean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe a thuilleadh faoi chomhchuid 2 (An t‑iompar a dhícharbónú) agus faoi chomhchuid 5 (Oideachas ar ardchaighdeán a fheabhsú agus an inbhuanaitheacht shocheacnamaíoch a chothú). Baineann sé sin le beart C2-I1 (infheistíocht: caladh nua farantóireachta chun modhanna iompair malartacha a chur chun cinn ag Buġibba, St Paul’s Bay) chun caladh nua farantóireachta a thógáil ag Buġibba, St Paul’s Bay, agus le beart C5-I1 (Lárionad Feabhais Gairmoideachais a Bhunú (Campas Institiúide Staidéar Turasóireachta)) chun Lárionad Feabhais Gairmoideachais a bhunú trí campas nua le haghaidh na hInstitiúide Staidéar Turasóireachta a thógáil lena n‑áirítear dámh, áiseanna cleachtaidh, agus an bonneagar tacaíochta uile. Dá bhrí sin ba cheart an tuairisc ar na bearta sin agus na clocha míle agus na spriocanna a bhaineann leo a bhaint de Chinneadh Cur Chun Feidhme an 5 Deireadh Fómhair 2021 ón gComhairle.

(9)Ina theannta sin, sa phlean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe a chuir Málta isteach athraítear bearta faoi chomhchuid 1 (Aghaidh a thabhairt ar an aeráidneodracht trí éifeachtúlacht fuinnimh fheabhsaithe, fuinneamh glan agus geilleagar ciorclach) agus faoi chomhchuid 4 (Sláinte) chun an ranníocaíocht uasta nuashonraithe a chur san áireamh. Go háirithe, athraítear cloch mhíle 1.20 agus sprioc 1.21 de bheart C1-I2 (infheistíocht: Infheistíocht in athchóiriú agus iarfheistiú ospidéal poiblí) faoi chomhchuid 1 (Aghaidh a thabhairt ar an aeráidneodracht trí éifeachtúlacht fuinnimh fheabhsaithe, fuinneamh glan agus geilleagar ciorclach) chun leibhéal an chur chun feidhme is gá a laghdú agus chun síneadh a chur leis an amlíne i gcomparáid leis an bplean bunaidh, agus baintear clocha míle 4.15 agus 4.16 de bheart C4-I2 (infheistíocht: Feabhas a chur ar athléimneacht an chórais sláinte trí dhigitiú agus teicneolaíochtaí nua) faoi chomhchuid 4 (Sláinte) chun an laghdú ar an leithdháileadh a chur san áireamh.

Leasuithe bunaithe ar Airteagal 21 de Rialachán 2021/241

(10)Na leasuithe ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta a chuir Málta isteach i ngeall ar imthosca oibiachtúla, baineann siad le dhá bheart.

(11)Mhínigh Málta nach féidir an dá bheart a bhaint amach ina n‑iomláine a thuilleadh laistigh den amlíne a luaitear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta bunaidh. Maidir leis an gcloch mhíle dar uimhir sheicheamhach 1.18 de bheart C1 I1 (infheistíocht: Infheistíocht a dhéanamh in athchóiriú agus i nglasú foirgneamh san earnáil phoiblí agus san earnáil phríobháideach, lena n‑áirítear trí iarfheistiú trí bhearta éifeachtúlachta fuinnimh agus acmhainní) faoi chomhchuid 1 (Aghaidh a thabhairt ar an aeráidneodracht trí éifeachtúlacht fuinnimh fheabhsaithe, fuinneamh glan agus geilleagar ciorclach), is mar gheall ar theip ar an gcéad nós imeachta soláthair é sin, rud a d’fhág gur gá coinníollacha an ghlao a mhodhnú agus nós imeachta nua a sheoladh. Sprioc ag a bhfuil uimhir sheicheamhach 2.17 de bheart C2-I2 (infheistíocht: Feabhas a chur ar ghlacadh feithiclí leictreacha san earnáil phríobháideach) faoi chomhchuid 2 (An iompar a dhícharbónú), ní féidir é a bhaint amach ina iomláine a thuilleadh laistigh den amlíne a bhí sa phlean téarnaimh agus athléimneachta bunaidh toisc go raibh moill ar ghlacadh feithiclí leictreacha san earnáil phríobháideach, den chuid is mó mar gheall ar shaincheisteanna maidir le slabhraí soláthair, lena n‑áirítear infhaighteacht feithiclí leictreacha agus moilleanna ar na hamlínte seachadta. Ar an mbonn sin, d’iarr Málta síneadh a chur le hamlíne chur chun feidhme na cloiche míle agus na sprice thuasluaite, sprioc idirmheánach a thabhairt isteach darb uimhir sheicheamhach 2.16a maidir le beart C2-I2 faoi chomhchuid 2 (An t‑iompar a dhícharbónú) agus bonnlíne na sprice darb huimhir sheicheamhach 2.17 a mhodhnú dá réir sin. Ba cheart an Cinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a leasú dá réir.

(12)Measann an Coimisiún gur údar maith iad na cúiseanna arna gcur chun cinn ag Málta leis an nuashonrú de bhun Airteagal 18(2) de Rialachán (AE) 2021/241 agus leis an leasú de bhun Airteagal 21(2) den Rialachán céanna.

Ceartúcháin ar earráidí cléireachais

(13)Sainaithníodh 31 earráid chléireachais i dtéacs an Chinnidh Cur Chun Feidhme ón gComhairle lena ndéantar difear do 9 gcloch mhíle/sprioc agus do 22 bheart. Ba cheart an Cinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a leasú chun na hearráidí cléireachais sin a cheartú nach bhfuil ar aon dul le hinneachar an phlean téarnaimh agus athléimneachta a cuireadh faoi bhráid an Choimisiúin an 13 Iúil 2021, mar a comhaontaíodh idir an Coimisiún agus Málta. Baineann na hearráidí cléireachais sin le beart C1.R1 (Straitéis athchóirithe fhadtéarmach a fhorbairt), beart C1.R2 (Bainistiú éifeachtach dramhaíola a chothú trí chreat láidir rialachais dramhaíola lena n‑áirítear an córas bailithe dramhaíola a athchóiriú) lena n‑áirítear cloch mhíle 1.12, beart C1-I1 (Infheistíocht in athchóiriú agus i nglasú foirgneamh san earnáil phoiblí agus san earnáil phríobháideach, lena n‑áirítear cloch mhíle 1.14, beart C1-I2 (Infheistíocht in athchóiriú agus iarfheistiú ospidéal poiblí) lena n‑áirítear cloch mhíle 1.20, beart C1-I3 (Infheistíocht san athchóiriú, san iarfheistiú agus san fhuinneamh in‑athnuaite i scoileanna poiblí), agus beart C1-I5 (Infheistíochtaí fuinnimh in‑athnuaite i mbóithre agus i spásanna poiblí) faoi Chomhchuid 1 (Aghaidh a thabhairt ar an aeráidneodracht trí éifeachtúlacht fuinnimh fheabhsaithe, fuinneamh glan agus geilleagar ciorclach); beart C2-R2 (Tuilleadh úsáide a bhaint as an iompar poiblí comhchoiteann de bhóthar), beart C2-R5 (Cianobair sa tseirbhís phoiblí a chur chun cinn), beart C2-R6 (Bainistiú soghluaisteachta feabhsaithe sa tseirbhís phoiblí), agus beart C2-I3 (Flít na seirbhíse poiblí a dhícharbónú) lena n‑áirítear sprioc 2.19, faoi Chomhchuid 2 (An t‑iompar a dhícharbónú); beart C3-R1 (An claochlú digiteach a neartú trí athchóiriú beartais, le béim ar an deighilt dhigiteach a laghdú agus scileanna digiteacha a chur chun cinn), beart C3-I1 (Athléimneacht, slándáil agus éifeachtúlacht chnámh droma digiteach an rialtais a neartú agus infheistíocht a dhéanamh i réitigh, gléasanna agus uirlisí digiteacha iomchuí), beart C3-I2 (Digitiú Stiúrthóireacht an Loingis Trádála laistigh de Transport Malta), beart C3-I3 (Digitiú breise agus nuachóiriú an riaracháin phoiblí) agus beart C3-I4 (Bearta a rolladh amach chun digitiú na hearnála príobháidí a threisiú) faoi Chomhchuid 3 (Digitiú); beart C4-R1 (Creat beartais sláinte a fhorbairt agus a chur chun feidhme chun an córas sláinte a dhéanamh níos inbhuanaithe agus níos athléimní, agus béim ar leith á leagan ar an tsláinte choisctheach agus ar lucht saothair láidir) faoi Chomhchuid 4 (Sláinte); beart C5-R1 (Bearta coiscthe luathfhágála na scoile a neartú, le béim ar shealbhú scileanna), beart C5-R2 (Forbairt agus aitheantas scileanna a neartú, le béim ar leith ar dhaoine fásta ar bheagán scileanna), agus beart C5-R4 (córas éifeachtach faireacháin ar bheartas oideachais a chur chun feidhme) faoi Chomhchuid 5 (Oideachas ardcháilíochta a fheabhsú agus an inbhuanaitheacht shocheacnamaíoch a chothú); sprioc 6.7 agus cloch mhíle 6.9 de bheart C6-R2 (Teacht i bhfeidhm athruithe reachtacha a measadh a bheith riachtanach san athbhreithniú neamhspleách ar aistriú cásanna achoimre ó na póilíní chuig Oifig an Ard-Aighne), sprioc 6.12 de bheart C6-R3 (Atreisiú a dhéanamh ar chumas an chreata institiúidigh an t‑éilliú a chomhrac; Cur chun feidhme na Straitéise Náisiúnta Frithchalaoise agus Frith-Éillithe (NAFCS), beart C6-R8 (Neartú creat Mhálta i réimsí chomhrac an sciúrtha airgid/chomhrac maoinithe na sceimhlitheoireachta/smachtbhannaí spriocdhírithe airgeadais), beart C6-R10 (Reachtaíocht shonrach maidir le Praghsáil Aistrithe), agus beart C6-I1 (Digitiú sa chóras ceartais) lena n‑áirítear cloch mhíle 6.38 faoi Chomhchuid 6 (An creat institiúideach a neartú). Ní dhéanann na ceartúcháin sin difear do chur chun feidhme na mbeart lena mbaineann.

An chaibidil REPowerEU bunaithe ar Airteagal 21c de Rialachán 2021/241

(14)Tá athchóiriú nua amháin agus infheistíocht nua amháin sa chaibidil REPowerEU. Is é is aidhm don athchóiriú dlús a chur leis na nósanna imeachta um dheonú ceadanna do thionscadail fuinnimh in‑athnuaite agus an oibleagáid a thabhairt isteach painéil ghréine dín a shuiteáil ar fhoirgnimh nua áirithe, agus ar an gcaoi sin coinníollacha a chruthú chun sciar na bhfoinsí in‑athnuaite fuinnimh i meascán fuinnimh Mhálta a mhéadú. Is é is aidhm don infheistíocht an gréasán dáileacháin leictreachais a neartú agus a leathnú trí infheistíochtaí san eangach, sna seirbhísí dáileacháin agus i stóráil ceallraí. Tá sé i gceist go dtabharfar aghaidh leis an infheistíocht ar scrogaill inmheánacha i ndáileadh an tarchuir leictreachais agus go n‑éascófar comhtháthú foinsí in‑athnuaite fuinnimh. I gcomhar le bearta beartais fuinnimh eile i Málta, amhail fóirdheontais fuinnimh, rannchuidíonn an chaibidil REPowerEU le haghaidh a thabhairt ar an mbochtaineacht fuinnimh tríd an spleáchas ar bhreoslaí iontaise allmhairithe a laghdú trí thacú le foinsí dúchasacha fuinnimh agus tríd an mbonneagar fuinnimh a neartú.

(15)Rinne an Coimisiún measúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe lena n‑áirítear an chaibidil REPowerEU i gcomparáid leis na critéir mheasúnaithe a leagtar síos in Airteagal 19(3) de Rialachán 2021/241.

Freagairt chothrom lena gcuirtear leis na sé cholún

(16)I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (a) de Rialachán (AE) 2021/241, agus le critéar 2.1 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis, is é atá sa phlean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe lena n‑áirítear an chaibidil REPowerEU, den chuid is mó (Rátáil A), freagairt chuimsitheach agus chothromaithe leormhaith ar an staid eacnamaíoch agus shóisialta, rud a rannchuidíonn go hiomchuí le gach ceann de na sé cholún dá dtagraítear in Airteagal 3 den Rialachán sin, agus na dúshláin shonracha atá os comhair an Bhallstáit lena mbaineann agus an leithdháileadh airgeadais don Bhallstát lena mbaineann á gcur san áireamh.

(17)Chuir an plean téarnaimh agus athléimneachta tosaigh freagairt chuimsitheach agus chuí-chothromaithe i láthair ar an staid eacnamaíoch agus shóisialta, lenar rannchuidíodh go hiomchuí le gach ceann de na sé cholún dá dtagraítear in Airteagal 3 den Rialachán RRF, agus dúshláin shonracha agus leithdháileadh airgeadais Mhálta á gcur san áireamh.

(18)Measann an Coimisiún nach mbeidh tionchar ag modhnú an phlean mar aon leis an gcaibidil REPowerEU ach ar an measúnú ar rannchuidiú an phlean téarnaimh agus athléimneachta leis an gcéad cholún maidir leis an aistriú glas. Maidir leis na colúin eile, ní bhíonn tionchar ag cineál agus méid na modhnuithe atá beartaithe ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta ar an measúnú a rinneadh roimhe seo ar an bplean arb ionann é cuid mhór agus freagairt chuimsitheach agus chothromaithe ar an staid eacnamaíoch agus shóisialta, agus ar a rannchuidiú iomchuí le gach ceann de na sé cholún dá dtagraítear in Airteagal 3de Rialachán (AE) 2021/241. Maidir le colún an aistrithe ghlais, tugtar aghaidh i bplean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe Mhálta, agus sa chaibidil REPowerEU, ar dhúshláin ghlasa, go háirithe faoi Chomhchuid 1 (Aghaidh a thabhairt ar an aeráidneodracht trí éifeachtúlacht fuinnimh fheabhsaithe, fuinneamh glan agus geilleagar ciorclach), Comhchuid 2 (Iompar a dhícharbónú) agus Comhchuid 7 a cuireadh isteach le déanaí (an chaibidil REPowerEU).

(19)Rannchuidíonn na bearta sa chaibidil REPowerEU le sprioc aeráide 2030 a bhaint amach agus leis an gcuspóir go mbeidh an tAontas aeráidneodrach faoi 2050 mar is é is aidhm dóibh glacadh an fhuinnimh in‑athnuaite a dhreasú. Le bheith níos cruinne, faoi Chomhchuid 7 tá bearta beartaithe ag Málta lena n‑éascófar cuíchóiriú phróiseas ceadaithe na dtionscadal in‑athnuaite, lena dtabharfar isteach oibleagáidí grianfhuinnimh dín d’fhoirgnimh nua áirithe, lena ndéanfar an gréasán tarchurtha agus dáileacháin leictreachais a uasghrádú agus a leathnú agus lena ndéanfar acmhainn stórála fuinnimh láraithe a shuiteáil.

Aghaidh a thabhairt ar na dúshláin uile nó ar fho-thacar suntasach de na dúshláin a shainaithnítear sna moltaí tírshonracha

(20)I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b) de Rialachán (AE) 2021/241 agus le critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis, meastar go rannchuideoidh an plean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe lena n‑áirítear an chaibidil REPowerEU chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar gach dúshlán nó ar fho-thacar suntasach dúshlán (Rátáil A) arna sainaithint sna moltaí tírshonracha a díríodh ar Mhálta, lena n‑áirítear gnéithe fioscacha díobh nó dúshláin arna sainaithint i ndoiciméid ábhartha eile arna nglacadh go hoifigiúil ag an gCoimisiún i gcomhthéacs an tSeimeastair Eorpaigh in 2022-2023. Go háirithe, cuirtear san áireamh sa phlean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe na moltaí tírshonracha a bhaineann le fuinneamh ó 2022 agus 2023.

(21)Áiríodh leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta tosaigh sraith fhairsing d’athchóirithe agus d’infheistíochtaí a threisigh a chéile agus a rannchuidigh le haghaidh a thabhairt go héifeachtach ar na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó ar fhothacar suntasach de na dúshláin sin a leagtar amach sna moltaí tír-shonracha a dhírigh an Chomhairle ar Mhálta i gcomhthéacs an tSeimeastair Eorpaigh in 2019 agus in 2020.

(22)Áirítear leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe sraith fhairsing d’athchóirithe agus d’infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a rannchuidíonn le haghaidh a thabhairt go héifeachtach ar na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta uile, nó ar fhothacar suntasach díobh, a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a dhírigh an Chomhairle ar Mhálta i gcomhthéacs an tSeimeastair Eorpaigh in 2022, go háirithe, an gá atá ann an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú trí dhlús a chur le húsáid foinsí in‑athnuaite fuinnimh, trí infheistíochtaí i bhfuinneamh gaoithe agus gréine a chur chun cinn agus a chumasú, fuinneamh ar snámh amach ón gcósta san áireamh, trí uasghrádú breise a dhéanamh ar eangacha tarchurtha agus dáileacháin leictreachais Mhálta, agus trí dhreasachtaí a chruthú le haghaidh stóráil leictreachais chun fuinneamh atá daingean, solúbtha agus mearfhreagartha a sholáthar; an gá atá ann an t‑éileamh ar fhuinneamh a laghdú tríd an éifeachtúlacht fuinnimh a fheabhsú, go háirithe i bhfoirgnimh chónaithe, agus astaíochtaí ón iompar de bhóthar a laghdú trí aghaidh a thabhairt ar bhrú tráchta le feabhsú ar cháilíocht na seirbhíse iompair phoiblí, le córais chliste iompair agus le hinfheistíocht i mbonneagar soghluaisteachta boige (CSR 4, 2022). Ní áirítear bearta nua sa phlean téarnaimh agus athléimneachta athbhreithnithe chun aghaidh a thabhairt ar mholadh tírshonrach 2022 maidir le pleanáil ionsaitheach cánach.

(23)In ainneoin gur iarr Málta an infheistíocht san athchóiriú fuinneamhéifeachtúil ar ospidéal Mount Carmel (C1-I1) a laghdú chun an leithdháileadh airgeadais laghdaithe a chur san áireamh, áirítear sa phlean modhnaithe roinnt infheistíochtaí lena dtugtar aghaidh ar athchóiriú agus iarfheistiú foirgneamh san earnáil phoiblí agus san earnáil phríobháideach a chuireann leis an laghdú ar an éileamh ar fhuinneamh trí fheabhsú ar an éifeachtúlacht fuinnimh (CSR 4, 2022). Áirítear sa phlean freisin bearta athchóirithe tábhachtacha lena bhfeabhsaítear bainistiú na hearnála tógála agus lena gcuirtear uas-sciliú codanna éagsúla den éiceachóras tógála chun cinn.

(24)Cé gur iarr Málta go mbainfí an infheistíocht ar an gcaladh farantóireachta (C2-I1) i bhfianaise laghdú na ranníocaíochta uasta airgeadais do Mhálta, áirítear fós sa phlean modhnaithe roinnt infheistíochtaí agus athchóirithe in iompar inbhuanaithe a rannchuidíonn le hastaíochtaí tráchta ar bhóithre a laghdú tríd an mbrú tráchta a laghdú (CSR 4, 2022). Leis na hathchóirithe atá fágtha, táthar ag súil go gcuirfear feabhas ar phleanáil an iompair agus go spreagfar úsáid an iompair phoiblí, go spreagfar an chianobair san earnáil phoiblí agus go gcuirfear le héifeachtúlacht bhainistiú na bhflíteanna san earnáil phoiblí. Thairis sin, leis na hinfheistíochtaí atá fágtha, dreasófar ceannach feithiclí leictreacha astaíochtaí nialasacha san earnáil phríobháideach agus maoineofar fáil feithiclí leictreacha in ionad feithiclí innill dócháin inmheánaigh sa fhlít seirbhíse poiblí agus fáil busanna astaíochtaí nialasacha don iompar poiblí.

(25)Tá sé d’aidhm ag na bearta nua faoin gcaibidil REPowerEU an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú trí dhlús a chur le húsáid foinsí in‑athnuaite, trí infheistíochtaí i bhfuinneamh gaoithe agus grianfhuinneamh a chur chun cinn agus a chumasú, trí uasghrádú breise a dhéanamh ar eangacha tarchurtha agus dáileacháin leictreachais Mhálta, agus trí dhreasachtaí a chruthú do stóráil leictreachais chun fuinneamh daingean, solúbtha agus mearfhreagartha a sholáthar (CSR 4, 2022). Tá sé d’aidhm ag an athchóiriú ar an gcóras ceadaithe atá ann faoi láthair na nósanna imeachta ceadaithe le haghaidh tionscadail fuinnimh in‑athnuaite a chuíchóiriú. Go háirithe, is é atá i gceist leis an athchóiriú athbhreithniú a dhéanamh ar an gcreat ceadaithe agus athruithe reachtacha a thabhairt i bhfeidhm maidir le hoibleagáid painéil ghréine dín a shuiteáil ar fhoirgnimh chónaithe agus neamhchónaithe nua atá ar a n‑airde uasta, na próisis cheadaithe atá ann cheana a mhodhnú, lena n‑áirítear nósanna imeachta um iarratais agus deonú ceadanna, trí amlínte brostaithe a ghlacadh agus a fhoilsiú le haghaidh nósanna imeachta ceadaithe na dtionscadal in‑athnuaite, lena n‑áirítear nósanna imeachta maidir le tithe gloine. Meastar go méadóidh an t‑athchóiriú cion an fhuinnimh in‑athnuaite i meascán fuinnimh Mhálta. Is é is aidhm don infheistíocht sa ghréasán leictreachais an eangach leictreachais, na seirbhísí dáileacháin agus stóráil na gceallraí a neartú agus a leathnú. Meastar go dtabharfaidh an infheistíocht aghaidh ar scrogaill inmheánacha maidir le dáileadh tarchurtha an leictreachais, go gcuirfear dlús le comhtháthú an fhuinnimh in‑athnuaite agus go gcuideofar le foirgnimh agus an t‑iompar a dhícharbónú trí bhonneagar fuinnimh a chur ar fáil a oireann do ghlacadh an fhuinnimh in‑athnuaite.

Gan dochar suntasach a dhéanamh

(26)I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (d) de Rialachán (AE) 2021/241, agus le critéar 2.4 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis, meastar go n‑áiritheofar leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe lena n‑áirítear an chaibidil REPowerEU nach ndéanfaidh aon bheart (Rátáil A) maidir le cur chun feidhme na n‑athchóirithe agus na dtionscadal infheistíochta a áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sin dochar suntasach do chuspóirí comhshaoil de réir bhrí Airteagal 17 de Rialachán (AE) 2020/852 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 5 (an prionsabal ‘gan dochar suntasach a dhéanamh’).

(27)Maidir leis na bearta nua REPowerEU sa phlean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe, áiritheofar leis an athchóiriú ar an bpróiseas ceadaithe le haghaidh tionscadal in‑athnuaite, in ainneoin nósanna imeachta cuíchóirithe agus brostaithe, go ndéanfaí na húdaruithe ábhartha lena n‑éilítear measúnuithe tionchair ar an gcomhshaol, measúnuithe iomchuí agus measúnuithe straitéiseacha comhshaoil, i gcomhréir leis an reachtaíocht náisiúnta ábhartha. Ina theannta sin, gheall Málta go mbreathnófar comhairliúcháin le páirtithe leasmhara i gcás ina mbeadh gá leis de bharr na bpróiseas comhshaoil agus pleanála ábhartha. Ní mheastar go mbeidh astaíochtaí suntasacha gás ceaptha teasa mar thoradh ar an infheistíocht chun an gréasán dáilte agus tarchurtha leictreachais, seirbhísí dáileacháin agus stóráil ceallraí a neartú agus a leathnú.

Rannchuidiú le cuspóirí REPowerEU

(28)I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (da), de Rialachán (AE) 2021/241 agus le critéar 2.12 in Iarscríbhinn V a ghabhann leis, meastar go rannchuideoidh an chaibidil REPowerEU go héifeachtach agus go mór (Rátáil A) leis an tslándáil fuinnimh, le héagsúlú sholáthar fuinnimh an Aontais, le méadú ar ghlacadh na bhfoinsí in‑athnuaite agus le héifeachtúlacht an fhuinnimh, le méadú ar acmhainneachtaí stórála fuinnimh nó leis an laghdú is gá ar an spleáchas ar bhreoslaí iontaise roimh 2030.

(29)Is é is aidhm don athchóiriú ar na córais cheadaithe atá ann cheana dlús a chur le nósanna imeachta um dheonú ceadanna le haghaidh tionscadail fuinnimh in‑athnuaite agus an oibleagáid a thabhairt isteach painéil ghréine dín a shuiteáil ar fhoirgnimh nua áirithe. Meastar go méadóidh an t‑athchóiriú sin sciar na bhfoinsí in‑athnuaite i meascán fuinnimh Mhálta, rud a chuirfidh le cuspóir REPowerEU dlús a chur le húsáid fuinnimh in‑athnuaite, i gcomhréir le hAirteagal 21c(3), pointe (b) de Rialachán (AE) 2021/241. Go háirithe, baineann an t‑athchóiriú leis an athbhreithniú ar an gcreat ceadaithe agus: (i) athruithe reachtacha faoina mbeidh oibleagáid ann painéil ghréine dín a shuiteáil ar fhoirgnimh chónaithe agus neamhchónaithe nua a shroicheann a n‑uasairde, (ii) amlínte giorraithe a thabhairt i bhfeidhm agus a fhoilsiú ar líne maidir le nósanna imeachta iarratais agus deonaithe ceadanna le haghaidh suiteálacha fuinnimh in‑athnuaite ar thithe gloine, (iii) amlínte giorraithe a thabhairt i bhfeidhm agus a fhoilsiú ar líne maidir le nósanna imeachta iarratais agus deonaithe ceadanna le haghaidh tionscadail fuinnimh in‑athnuaite.

(30)Is é is aidhm don infheistíocht san eangach leictreachais an gréasán dáileacháin leictreachais a neartú agus a leathnú, seirbhísí dáileacháin a uasghrádú agus stóráil láraithe ceallraí a shuiteáil. Cuireann an infheistíocht sin le cuspóir REPowerEU aghaidh a thabhairt ar scrogaill inmheánacha dáileacháin leictreachais agus dlús a chur le comhtháthú an fhuinnimh in‑athnuaite, i gcomhréir le hAirteagal 21c(3), pointe (e). Rachaidh an infheistíocht i mbonneagar fuinnimh chun tairbhe táirgeoirí fuinnimh in‑athnuaite, lena n‑áirítear táirgeoirí-thomhaltóirí aonair ar gá dóibh a saoráidí a nascadh leis an eangach, chomh maith le tionscnóirí tionscadal inathnuaite ar mhórscála amach anseo, agus úsáideoirí feithiclí leictreacha.

(31)Tá na hinfheistíochtaí faoin gcaibidil REPowerEU comhleanúnach le hiarrachtaí eile Mhálta, go háirithe lena infheistíochtaí náisiúnta san eangach leictreachais agus leis na hinfheistíochtaí a chistítear faoi ionstraimí Bheartas Comhtháthaithe an Aontais sa dara hidirnascaire ardvoltais leis an tSicil agus i stóráil fuinnimh. Tá infheistíochtaí san eangach i sineirgíocht le bearta i gComhchuid 1 agus i gComhchuid 2 de phlean téarnaimh agus athléimneachta Mhálta, toisc go n‑éilíonn dícharbónú na bhfoirgneamh agus an iompair eangach leictreachais a bheidh níos oiriúnaí d’úsáid fhorleathan an fhuinnimh in‑athnuaite.

(32)Tá ról tábhachtach fós ag breoslaí iontaise i ngeilleagar Mhálta, rud a fhágann go bhfuil sé ag brath go mór ar allmhairí fuinnimh agus go bhfuil sé neamhchosanta ar fhorbairtí domhanda maidir le praghsanna. In 2021, úsáideadh breoslaí iontaise don chuid is mó de ghiniúint leictreachais Mhálta, agus níor d’fhoinsí in‑athnuaite ach 11,9 % den ghiniúint. Tá acmhainneacht shuntasach fuinnimh in‑athnuaite ag Málta, agus tearcúsáid á baint di. Dá bhrí sin, meastar go scaoilfear cuid mhaith den acmhainneacht sin leis na hathchóirithe ar an gcóras ceadaithe don fhuinneamh in‑athnuaite atá i gcaibidil REPowerEU Mhálta, trí dheireadh a chur le bacainní riaracháin agus trí dhreasachtaí dearfacha a chur ar fáil.

(33)Is bac é acmhainneacht agus solúbthacht na heangaí leictreachais maidir le foinsí in‑athnuaite fuinnimh a chomhtháthú agus éifeachtúlacht, iontaofacht agus slándáil an tsoláthair cumhachta a mhéadú. Dá bhrí sin, meastar go mbeidh sé d’éifeacht ag an infheistíocht i nuachóiriú na heangaí agus i stóráil an leictreachais i gcaibidil REPowerEU Mhálta, cuid mhór, gur fearr a bheidh an eangach in oiriúint do chomhtháthú na bhfoinsí in‑athnuaite agus d’fhuinneamh daingean, solúbtha agus mearfhreagartha a sholáthar.

Bearta a bhfuil gné nó éifeacht trasteorann nó ilnáisiúnta ag baint leo

(34)I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (db) de Rialachán (AE) 2021/241 agus le critéar 2.13 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis, meastar go mbeidh gné nó tionchar trasteorann nó ilnáisiúnta mór (Rátáil A) ag baint leis na bearta a áirítear sa chaibidil REPowerEU.

(35)Maidir le suíomh geografach Mhálta mar Bhallstát oileánach, an buiséad teoranta faoin gcaibidil REPowerEU agus na dúshláin cur chun feidhme agus rialachais a eascraíonn as na tréimhsí ama gearra faoin bplean téarnaimh agus athléimneachta, níl siad fabhrach d’infheistíochtaí trasteorann, a bheadh ar mhórscála de ghnáth agus a d’éascódh naisc teorann talún iad de ghnáth. Dá ainneoin sin, leis an infheistíocht faoin gcaibidil REPowerEU beidh an eangach leictreachais níos láidre agus níos oiriúnaí chun úsáid na bhfoinsí in‑athnuaite, lena n‑áirítear líne fhriothálach go dtí an dara hidirnascaire leictreachais leis an Iodáil. Tá éifeacht trasteorann ag an méid sin nó cuirtear feabhas ar éifeachtúlacht an tarchuir leictreachais agus neartaítear úsáid na bhfoinsí in‑athnuaite a ghintear go háitiúil. Dá bhrí sin, cuidíonn an infheistíocht le laghdú an éilimh chomhiomláin ar fhuinneamh san Aontas, rud a rannchuidíonn le slándáil sholáthar fuinnimh an Aontais.

(36)Is ionann costais iomlána na hinfheistíochta san eangach agus EUR 69.9 milliún nó 100 % de chostais mheasta na caibidle REPowerEU.

(37)Ina theannta sin, tá tionscnaimh mhórscála trasteorann a bhaineann le cuspóirí REPowerEU san áireamh cheana féin i gClár CFRE/CC/JTF 2021-2027 Mhálta, lena n‑áirítear an dara hidirnascaire leictreachais agus saoráidí stórála ceallraí a bhunú. Beidh comhar trasnáisiúnta leis an Iodáil mar thoradh ar fhorbairt an dara hidirnascaire.

Rannchuidiú leis an aistriú glas lena n‑áirítear an bhithéagsúlacht

(38)I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (e) de Rialachán (AE) 2021/241 agus le critéar 2.5 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis, tá bearta sa phlean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe lena n‑áirítear an chaibidil REPowerEU a rannchuidíonn cuid mhór (Rátáil A) leis an aistriú glas, lena n‑áirítear an bhithéagsúlacht, nó lena dtugtar aghaidh ar na dúshláin a eascraíonn as sin. Na bearta a thacaíonn le cuspóirí aeráide, tá suim airgid ag gabháil leo is ionann agus 68.8 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta agus 100 % de chostais mheasta iomlána na mbeart sa chaibidil REPowerEU arna ríomh i gcomhréir leis an modheolaíocht a leagtar amach in Iarscríbhinn VI a ghabhann leis an Rialachán sin. I gcomhréir le hAirteagal 17 de Rialachán (AE) 2021/241, tá an plean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe lena n‑áirítear an chaibidil REPowerEU comhsheasmhach leis an bhfaisnéis atá sa Phlean Náisiúnta Fuinnimh agus Aeráide 2021–2030.

(39)Sa bhreis ar na bearta i gcomhchodanna an aistrithe ghlais, na haeráidneodrachta agus dhícharbónú an iompair a bhí san áireamh i bplean téarnaimh agus athléimneachta bunaidh Mhálta, áirítear sa phlean modhnaithe bearta lena dtugtar aghaidh ar an ngá atá le dlús a chur le giniúint fuinnimh in‑athnuaite i Málta agus spleáchas Mhálta ar bhreoslaí iontaise allmhairithe a laghdú.  

(40)Beidh tionchar fadtéarmach ag na bearta sin toisc go ndéanfaidh siad: (1) ullmhacht bonneagair Mhálta a neartú chun freastal ar mhéadú ar tháirgeadh agus dáileadh an fhuinnimh, fuinneamh in‑athnuaite san áireamh, agus feabhsú ar stóráil an fhuinnimh á chumasú an tráth céanna, agus (ii) athruithe struchtúracha ar an mbeartas fuinnimh a thabhairt isteach chun na scrogaill a bhaineann le nósanna imeachta ceadaithe le haghaidh tionscadail fuinnimh in‑athnuaite a laghdú, an tráth a bhforfheidhmeofar suiteáil painéil gréine dín ar fhoirgnimh nua áirithe a bhaineann a n‑uasairde amach, mar iarracht sciar tháirgeadh fuinnimh Mhálta ó fhoinsí in‑athnuaite a mhéadú. Níl clásail éagtha sna bearta agus níl siad teoranta ó thaobh ama de.

(41)Cé gur baineadh roinnt beart chun an ranníocaíocht uasta airgeadais nuashonraithe a foilsíodh an 30 Meitheamh 2022 a chur san áireamh, i gcomhréir le hAirteagal 18(2) de Rialachán (AE) 2021/241, ní bheidh tionchar suntasach aige sin ar an aistriú glas. Tá líon na modhnuithe i gcomhréir le hAirteagal 21 de Rialachán (AE) 2021/241 teoranta agus baineann an chuid is mó díobh le moilleanna ar chur i gcrích roinnt clocha míle agus spriocanna. Dá bhrí sin, ní mheastar go mbeidh aon tionchar ag na modhnuithe sin ar thionchair dhearfacha mharthanacha phlean téarnaimh agus athléimneachta Mhálta.

(42)I bhfianaise an laghdaithe ar ranníocaíocht airgeadais uasta phlean téarnaimh agus athléimneachta Mhálta agus bearta nua lena spreagtar an t‑aistriú glas a bheith sa phlean, tá ranníocaíocht aeráide an phlean méadaithe ó 53.8 % go 68.8 %.

Rannchuidiú leis an aistriú digiteach

(43)I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (f) de Rialachán (AE) 2021/241 agus le critéar 2.6 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis, tá bearta sa phlean téarnaimh agus athléimneachta a rannchuidíonn cuid mhór (Rátáil A) leis an aistriú digiteach nó a thugann aghaidh ar na dúshláin a eascraíonn as. Baineann na bearta a thacaíonn le cuspóirí digiteacha le méid arb ionann é agus 26,2 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta arna ríomh i gcomhréir leis an modheolaíocht a leagtar amach in Iarscríbhinn VII a ghabhann leis an Rialachán sin.

(44)Tá an measúnú dearfach ar an rannchuidiú leis an aistriú digiteach a thugtar i gCinneadh Cur Chun Feidhme an 5 Deireadh Fómhair 2021 ón gComhairle fós bailí. Sa phlean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe, baintear amach fobheart amháin maidir le digitiú phróisis na saoráide d’othair sheachtracha agus rannpháirtíocht na dtomhaltóirí in ospidéal Mater Dei, i bhfianaise an laghdú ar an leithdháileadh uasta airgeadais do Mhálta faoi Airteagal 18(2) de Rialachán (AE) 2021/241. Tá bonn cirt le deireadh a chur leis an bhfobheart sin i ngeall ar an laghdú ar an leithdháileadh airgeadais agus ní bheidh tionchar aige ar rannchuidiú substaintiúil an phlean téarnaimh agus athléimneachta leis an aistriú digiteach agus leis na dúshláin a eascraíonn as. Tá na bearta uile eile maidir leis an aistriú glas gan athrú sa phlean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe.

Faireachán agus cur chun feidhme

(45)I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (h) de Rialachán (AE) 2021/241 agus le critéar 2.8 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis, is leormhaith (Rátáil A) na socruithe atá beartaithe sa phlean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe lena n‑áirítear an chaibidil REPowerEU chun faireachán agus cur chun feidhme éifeachtach an phlean a áirithiú, lena n‑áirítear an tráthchlár atá beartaithe, na clocha míle agus na spriocanna, agus na táscairí gaolmhara.

(46)Sa phlean téarnaimh agus athléimneachta tosaigh bhí socruithe leormhaith beartaithe chun faireachán agus cur chun feidhme éifeachtach an phlean a áirithiú, lena n‑áirítear an tráthchlár atá beartaithe, na clocha míle agus na spriocanna, agus na táscairí gaolmhara.

(47)Níl tionchar ag cineál agus méid na modhnuithe atá beartaithe ar phlean téarnaimh agus athléimneachta Mhálta ar an measúnú a rinneadh roimhe seo ar fhaireachán éifeachtach agus ar chur chun feidhme éifeachtach an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Go háirithe, cuirtear de chúram ar an struchtúr céanna (i.e. an Rannán um Chomhordú Pleanála agus Tosaíochtaí (PPCD) laistigh den Aireacht Geilleagair, Cistí Eorpacha agus Tailte) (i) an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme; (ii) faireachán a dhéanamh ar an dul chun cinn maidir leis na clocha míle agus na spriocanna; agus (iii) an tuairisciú. Thairis sin, na socruithe foriomlána atá molta ag Málta ó thaobh eagrúcháin de (lena n‑áirítear foráil chun leithdháileadh foirne leordhóthanach a áirithiú) maidir le cur chun feidhme na n‑athchóirithe agus na n‑infheistíochtaí, tá siad inchreidte. Tá na clocha míle agus na spriocanna a ghabhann leis na bearta modhnaithe, lena n‑áirítear iad siúd atá sa chaibidil REPowerEU, soiléir agus réalaíoch agus tá na táscairí atá beartaithe le haghaidh na gcloch míle agus na spriocanna sin ábhartha, inghlactha agus láidir.

Costáil

(48)I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (i) de Rialachán (AE) 2021/241 agus le critéar 2.9 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis, an réasúnú a thugtar sa phlean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe lena n‑áirítear an chaibidil REPowerEU maidir le méid na gcostas measta iomlán a bhaineann leis an bplean, tá an réasúnú sin measartha maidir lena réasúnta agus a shochreidte atá sé (Rátáil B), tá sé i gcomhréir le prionsabal na cost‑éifeachtúlachta agus tá sé i gcomhréir leis an tionchar ionchasach náisiúnta eacnamaíoch agus sóisialta.

(49)Cinneadh sa mheasúnú bunaidh go raibh costais mheasta curtha ar fáil ag Málta i leith gach infheistíochta a áiríodh sa phlean téarnaimh agus athléimneachta. An réasúnú arna sholáthar ag Málta maidir le méid chostais mheasta iomlána an phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá sé, go measartha, réasúnta, inchreidte, i gcomhréir le prionsabal na cost‑éifeachtúlachta, agus i gcomhréir leis an tionchar ionchasach náisiúnta eacnamaíoch agus sóisialta.

(50)Sholáthair Málta costais mheasta aonair i leith na mbeart nua uile a bhfuil costas ag baint leo sa chaibidil REPowerEU. Tá an fhaisnéis maidir le costais a sholáthair Málta mionsonraithe agus tá bunús maith léi, go ginearálta. I gcás na mbeart sin, chuir Málta doiciméid tacaíochta ar fáil chun bunús a thabhairt leis na meastacháin ar na costais, cé nach bhféadfaí inchomparáideacht na dtionscadal roimhe seo leis na tionscadail a moladh sa phlean a bhunú go hiomlán i líon teoranta cásanna, mar gheall ar úrnuacht an bhirt i bpáirt. Tá méid costas measta na mbeart atá sa chaibidil REPowerEU i gcomhréir le nádúr agus cineál na n‑athchóirithe agus na n‑infheistíochta atá beartaithe. Léirítear sa mheasúnú ar na meastacháin chostais agus ar na doiciméid tacaíochta bhunúsacha go bhfuil údar maith le formhór chostais na mbeart nua, , go bhfuil siad réasúnta agus inchreidte, agus nach gcuimsíonn siad costais a chumhdaítear le maoiniú reatha de chuid an Aontais nó le maoiniú atá beartaithe aige. Maidir leis na bearta modhnaithe, tá an laghdú ar chostais C1-I2 (Infheistíocht in athchóiriú agus iarfheistiú ospidéal poiblí) comhréireach leis an laghdú ar an achar urláir athchóirithe, agus i gcás C4-I2 (Athléimneacht an chórais sláinte a fheabhsú trí dhigitiú agus teicneolaíochtaí nua), comhfhreagraíonn an laghdú ar chostais do chostais bhuiséadaithe na hinfheistíochta scriosta le haghaidh dhigitiú na bpróiseas bainistithe othar seachtrach agus oibríochtaí. Ar deireadh, tá costas iomlán measta an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir le prionsabal na cost‑éifeachtúlachta agus leis an tionchar ionchasach náisiúnta eacnamaíoch agus sóisialta.

Comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta

(51)I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (k) de Rialachán (AE) 2021/241 agus le critéar 2.11 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis, áirítear go mór (Rátáil A) sa phlean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe, lena n‑áirítear an chaibidil REPowerEU, bearta chun athchóirithe struchtúracha agus tionscadail infheistíochta poiblí a chur chun feidhme ar gníomhaíochtaí comhleanúnacha iad.

(52)Measadh gur sholáthair an chéad phlean téarnaimh agus athléimneachta meascán cothrom d’infheistíochtaí agus d’athchóirithe, scaipthe thar sé chomhchuid, agus bhí gach comhchuid comhdhéanta d’athchóirithe agus d’infheistíochtaí a bhí comhsheasmhach agus a threisigh a chéile. Fuarthas go raibh sineirgí tábhachtacha ann idir na comhchodanna éagsúla freisin, gan aon bheart a bheith contrártha d’éifeachtacht ceann eile ná an bonn a bhaint d’éifeachtacht ceann eile. Níl tionchar ag cineál agus méid na modhnuithe atá beartaithe ar phlean téarnaimh agus athléimneachta Mhálta ar an measúnú a rinneadh roimhe seo ar chomhleanúnachas an phlean.

(53)Cé go bhforáiltear athruithe ar shé bheart den phlean bunaidh sa phlean athbhreithnithe, tá an measúnú bunaidh ar chomhleanúnachas an phlean fós ábhartha. Ina theannta sin, trí chaibidil REPowerEU a thabhairt isteach, tá Málta ag tabhairt infheistíocht agus athchóiriú isteach a chomhlánaíonn na bearta fuinnimh a bhí i bplean bunaidh Mhálta. Cuirtear báim mhór sa chaibidil REPowerEU ar an bhfuinneamh in‑athnuaite, rud atá thar a bheith tábhachtach i bhfianaise an sciar measartha íseal d’fhoinsí in‑athnuaite atá i meascán fuinnimh Mhálta. Treisíonn na bearta atá sa chaibidil REPowerEU éifeachtaí a chéile, ionas go mbainfear amach na cuspóirí go mbeidh soláthar an leictreachais i Málta níos glaine agus níos cobhsaí. Níl aidhmeanna contrártha ag na modhnuithe ná éifeachtaí diúltacha féideartha ar a chéile.

Aon chritéir mheasúnaithe eile

(54)Measann an Coimisiún nach ndéanann na modhnuithe a chuir Málta chun cinn difear don mheasúnú dearfach ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta a leagtar amach i gCinneadh Cur Chun Feidhme an 5 Deireadh Fómhair 2021 ón gComhairle maidir le formheas mheasúnú an phlean téarnaimh agus athléimneachta do Málta i ndáil le hábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta le hais na gcritéar measúnaithe a leagtar síos in Airteagal 19(3), pointí (c), (g) agus (j).

An próiseas comhairliúcháin

(55)Mar ullmhúchán don phlean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe, lena n‑áirítear an chaibidil REPowerEU, thionóil údaráis Mhálta cruinnithe le páirtithe leasmhara idir 2022 agus 2023, d’eagraigh siad comhairliúchán poiblí foirmiúil ar líne in Aibreán 2023 agus roinn siad dréachtghnéithe den chaibidil REPowerEU le Comhairle Mhálta um Fhorbairt Shóisialta agus Eacnamaíoch (MCSED). Ina dhiaidh sin, chomhtháthaigh na húdaráis an t‑aiseolas ón bpróiseas comhairliúcháin sa dréacht‑chaibidil REPowerEU, go háirithe maidir leis an ngá le hinfheistíocht a dhéanamh i mbonneagar cumasúcháin fuinnimh chun forbairt agus glasú fadtéarmach a áirithiú, chun inbhuanaitheacht agus fás an fhuinnimh in‑athnuaite a ghintear go háitiúil a chur chun cinn agus chun gnéithe comhshaoil agus sóisialta a chosaint i bpróiseas mearaithe ceadaithe don fhuinneamh in‑athnuaite. Chun an úinéireacht a áirithiú le haghaidh na ngníomhaithe ábhartha, tá sé ríthábhachtach go mbeidh na húdaráis áitiúla agus na páirtithe leasmhara uile lena mbaineann, lena n‑áirítear na comhpháirtithe sóisialta, rannpháirteach i rith chur chun feidhme na n‑infheistíochtaí agus na n‑athchóirithe atá sa phlean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe lena n‑áirítear an chaibidil REPowerEU.

Measúnú dearfach

(56)Tar éis an mheasúnaithe dhearfaigh ón gCoimisiún ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe lena n‑áirítear an chaibidil REPowerEU, agus an toraidh a bhí air, mar atá, go comhlíonann an plean na critéir mheasúnaithe a leagtar amach i Rialachán (AE) 2021/241, i gcomhréir le hAirteagal 20(2) den Rialachán sin agus le hIarscríbhinn V a ghabhann leis, ba cheart na hathchóirithe agus na tionscadail infheistíochta is gá chun an plean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe lena n‑áirítear an chaibidil REPowerEU a chur chun feidhme, na clocha míle, spriocanna agus táscairí ábhartha, agus an méid a chuirtear ar fáil ón Aontas i bhfoirm tacaíochta airgeadais neamh-in‑aisíoctha le haghaidh chur chun feidhme an phlean téarnaimh agus athléimneachta mhodhnaithe lena n‑áirítear an chaibidil REPowerEU a leagan amach.

Ranníocaíocht

(57)Is é EUR 336 319 658 costas measta iomlán phlean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe Mhálta lena n‑áirítear an chaibidil REPowerEU. Ós rud é go bhfuil méid chostais iomlána mheasta an phlean téarnaimh agus athléimneachta mhodhnaithe níos airde ná an ranníocaíocht uasta airgeadais nuashonraithe atá ar fáil do Mhálta, ba cheart an ranníocaíocht arna ríomh i gcomhréir le hAirteagal 11 agus arna leithdháileadh do phlean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe Mhálta lena n‑áirítear an chaibidil REPowerEU a bheith comhionann le méid iomlán na ranníocaíochta atá ar fáil do phlean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe Mhálta lena n‑áirítear an chaibidil REPowerEU. Is ionann an méid sin agus EUR 258 275 901.

(58)De bhun Airteagal 21a(5) de Rialachán (AE) 2021/241, an 26 Aibreán 2023 chuir Málta iarraidh isteach ar leithdháileadh an ioncaim dá dtagraítear in Airteagal 21a(1) den Rialachán sin, arna roinnt idir na Ballstáit ar bhonn na dtáscairí a leagtar amach sa mhodheolaíocht in Iarscríbhinn IVa a ghabhann le Rialachán (AE) 2021/241. Is é EUR 69 955 027 costas measta iomlán na mbeart dá dtagraítear in Airteagal 21c(3), pointí (b) go (f) atá san áireamh sa chaibidil REPowerEU. Ós rud é go bhfuil an méid sin níos airde ná an sciar leithdháilte atá ar fáil do Mhálta, ba cheart an tacaíocht airgeadais neamh-inaisíoctha bhreise atá ar fáil do Mhálta a bheith cothrom leis an sciar leithdháilte. Is ionann an méid sin agus
EUR 29 955 027.

(59)Ina theannta sin, i gcomhréir le hAirteagal 4a de Rialachán (AE) 2021/1755 6 , an 1 Márta 2023 chuir Málta iarraidh réasúnaithe isteach chun cuid dá raibh fágtha dá leithdháileadh sealadach a aistriú ó acmhainní Chúlchiste Coigeartaithe Brexit chuig an tSaoráid, mar atá, EUR 40 000 000. Ba cheart an méid sin a chur ar fáil chun tacú leis na hathchóirithe agus na hinfheistíochtaí sa chaibidil REPowerEU mar thacaíocht airgeadais neamh-inaisíoctha bhreise.

(60)Ba cheart ranníocaíocht iomlán de EUR 328 230 928 a bheith ar fáil do Mhálta.

Réamh-mhaoiniú REPowerEU

(61)D’iarr Málta an cistiú seo a leanas chun a caibidil REPowerEU a chur chun feidhme: aistriú EUR 40 000 000 ón leithdháileadh sealadach ó acmhainní Chúlchiste Coigeartaithe Brexit, agus EUR 29 955 027 ón ioncam ón gCóras Trádála Astaíochtaí faoi Threoir 2003/87/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle.

(62)I gcás na méideanna sin, de bhun Airteagal 21d de Rialachán (AE) 2021/241, an 26 Aibreán 2023 d’iarr Málta réamh-mhaoiniú 20 % den chistiú a iarradh. Faoi réir na n‑acmhainní atá ar fáil, ba cheart an réamh-mhaoiniú sin a chur ar fáil do Mhálta faoi réir theacht i bhfeidhm an chomhaontaithe atá le tabhairt i gcrích idir an Coimisiún agus Málta de bhun Airteagal 23(1) de Rialachán (AE) 2021/241 (‘an comhaontú maoinithe’) agus i gcomhréir leis an gcomhaontú sin.

(63)Dá bhrí sin, Cinneadh Cur Chun Feidhme an 5 Deireadh Fómhair 2021 ón gComhairle maidir le formheas an mheasúnaithe ar phlean téarnaimh agus athléimneachta Mhálta, ba cheart é a leasú dá réir sin. Ar mhaithe le soiléireacht, ba cheart an Iarscríbhinn a ghabhann leis an gCinneadh Cur Chun Feidhme sin a ionadú go hiomlán,

TAR ÉIS AN CINNEADH SEO A GHLACADH:

Airteagal 1

Leasaítear Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) an 5 Deireadh Fómhair 2021 mar a leanas:

(1) Cuirtear an méid seo a leanas in ionad Airteagal 1:

‘Airteagal 1

Formheastar an measúnú ar phlean téarnaimh agus athléimneachta modhnaithe Mhálta a rinneadh ar bhonn na gcritéar dá bhforáiltear in Airteagal 19(3) de Rialachán (AE) 2021/241. Leagtar amach san Iarscríbhinn a ghabhann leis an gCinneadh seo na hathchóirithe agus na tionscadail infheistíochta faoin bplean, na socruithe agus an t‑amchlár i ndáil le faireachán a dhéanamh ar an bplean agus é a chur chun feidhme, lena n‑áirítear na clocha míle agus na spriocanna ábhartha, na táscairí ábhartha a bhaineann le comhlíonadh na gcloch míle agus na spriocanna beartaithe, agus na socruithe chun rochtain iomlán ar na bunsonraí ábhartha a sholáthar don Choimisiún.';

(2) In Airteagal 2, cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhíreanna 1 agus 2:

‘

1.Cuirfidh an tAontas ranníocaíocht ar fáil do Mhálta i bhfoirm tacaíochta neamh-inaisíoctha arb ionann í agus EUR 328 230 928 7 . Áirítear ar an ranníocaíocht sin:

(1)suim EUR 171 064 988, is é sin, an 70 % a bheidh le fáil lena ghealladh go dlíthiúil faoin 31 Nollaig 2022;

(2)suim EUR 87 210 913, is é sin, an 30 % a bheidh le fáil lena ghealladh go dlíthiúil ón 1 Eanáir 2023 go dtí an 31 Nollaig 2023;

(3)suim EUR 29 955 027 8 , i gcomhréir le hAirteagal 21a(6) de Rialachán (AE) 2021/241, go heisiach le haghaidh bearta dá dtagraítear in Airteagal 21c den Rialachán sin, cé is moite de na bearta dá dtagraítear in Airteagal 21c(3), pointe (a);

(4)suim EUR 40 000 000, arna aistriú ó Chúlchiste Coigeartaithe Brexit chuig an tSaoráid.

2.Cuirfidh an Coimisiún ranníocaíocht an Aontais ar fáil don Mhálta i dtráthchodanna i gcomhréir leis an Iarscríbhinn a ghabhann leis an gCinneadh seo. Cuirfear suim EUR 41 132 454 ar fáil mar réamh-mhaoiniú i gcomhréir le hAirteagal 13 de Rialachán (AE) 2021/241.

Cuirfear suim EUR 13 991 005 ar fáil mar réamh-mhaoiniú i gcomhréir le hAirteagal 21d de Rialachán (AE) 2021/241. Féadfaidh an Coimisiún an réamh-mhaoiniú sin a eisíoc in íocaíocht amháin nó in dhá íocaíocht.

Féadfaidh an Coimisiún an réamh-mhaoiniú agus na tráthchodanna a íoc i dtráinse amháin nó i roinnt tráinsí. Beidh méid na dtráinsí faoi réir infhaighteacht an mhaoinithe.’

(3) Cuirtear an téacs san Iarscríbhinn a ghabhann leis an gCinneadh seo in ionad na hIarscríbhinne.

Airteagal 2
Seolaí

Dírítear an Cinneadh seo chuig Poblacht Mhálta.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil,

(1)    IO L 57, 18.2.2021, lch. 17.

(2)    ST 11941/2021; ST 11941/2021 ADD 1, nár foilsíodh go fóill.

(3)    Comhfhreagraíonn an méid sin don leithdháileadh airgeadais tar éis sciar comhréireach Mhálta de speansais Airteagal 6(2) de Rialachán (AE) 2021/241, arna ríomh i gcomhréir le modheolaíocht Airteagal 11 den Rialachán sin, a asbhaint.

(4)    Comhfhreagraíonn an méid sin don leithdháileadh airgeadais tar éis sciar comhréireach Mhálta de speansais Airteagal 6(2) de Rialachán (AE) 2021/241, arna ríomh i gcomhréir le modheolaíocht Airteagal 11 den Rialachán sin, a asbhaint.

(5)    Rialachán (AE) 2020/852 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Meitheamh 2020 maidir le creat a bhunú chun infheistíocht inbhuanaithe a éascú, agus lena leasaítear Rialachán (AE) 2019/2088 (IO L 198, 22.6.2020, lch. 13).

(6)    Rialachán (AE) 2021/1755 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 6 Deireadh Fómhair 2021 lena mbunaítear an Cúlchiste Coigeartaithe Brexit (IO L 357, 8.10.2021, lch. 1).

(7)    Comhfhreagraíonn an méid sin don leithdháileadh airgeadais tar éis sciar comhréireach Mhálta de speansais Airteagal 6(2) de Rialachán (AE) 2021/241, arna ríomh i gcomhréir le modheolaíocht Airteagal 11 den Rialachán sin, a asbhaint.

(8)    Comhfhreagraíonn an méid sin don leithdháileadh airgeadais tar éis sciar comhréireach Mhálta de speansais Airteagal 6(2) de Rialachán (AE) 2021/241, arna ríomh i gcomhréir le modheolaíocht Airteagal 11 den Rialachán sin, a asbhaint.

AN COIMISIÚN EORPACH

An Bhruiséil,26.6.2023

COM(2023) 372 final

IARSCRÍBHINN

a ghabhann leis an

Togra le haghaidh CINNEADH CUR CHUN FEIDHME ÓN gCOMHAIRLE

lena leasaítear Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) (ST 10162 2021 INIT; ST 10162 2021 ADD 1) an 5 Deireadh Fomhair 2021 maidir le formheas an mheasúnaithe ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta do Mhálta

{SWD(2023) 235 final}

IARSCRÍBHINN

ROINN 1: ATHCHÓIRITHE AGUS INFHEISTÍOCHTAÍ FAOIN BPLEAN TÉARNAIMH AGUS ATHLÉIMNEACHTA

1.Cur síos ar Athchóirithe agus Infheistíochtaí

A.Comhpháirt 1: Aghaidh a thabhairt ar Neodracht Aeráide trí Éifeachtúlacht Fuinnimh, Fuinneamh Glan agus Geilleagar Ciorclach a fheabhsú

Leis an ngné sin de phlean téarnaimh agus athléimneachta Mhálta, rannchuidítear le haghaidh a thabhairt ar dhúshláin a bhaineann leis an méadú géar ar thomhaltas fuinnimh agus ar ghiniúint dramhaíola a eascraíonn as fás mear daonra, fostaíochta agus OTI le blianta beaga anuas. Cuireann saintréithe sonracha Mhálta, lena n‑áirítear a mhéid beag, dlús ard daonra, spás teoranta talún, easpa barainneachtaí scála, a spleáchas ar dháileoirí aonair agus ar sholáthróirí aonair, chomh maith le ganntanas acmhainní nádúrtha, leis na dúshláin sin níos measa.

Is iad cuspóirí na comhpháirte infheistíocht a dhéanamh i ndícharbónú roinnt foirgneamh, réitigh fuinnimh in‑athnuaite a chur ar fáil i spásanna poiblí, agus ag an am céanna athchóirithe a thabhairt isteach chun straitéis fhadtéarmach athchóirithe foirgneamh a fhorbairt agus bainistiú dramhaíola a fheabhsú.

Is éard atá i gceist leis na hinfheistíochtaí athchóiriú a dhéanamh ar roinnt foirgneamh san earnáil phríobháideach agus foirgnimh phoiblí, scoileanna poiblí agus ospidéil a bhfuil sé mar aidhm acu feidhmíocht fuinnimh na bhfoirgneamh sin a fheabhsú, ídiú fuinnimh agus astaíochtaí carbóin a laghdú. Tá sé d’aidhm ag an gcomhpháirt freisin scoil atá gar do charbón a thógáil, scoil ina n‑áireofar freisin úsáid córas fuinnimh in‑athnuaite, chomh maith le hinfheistíochtaí fuinnimh in‑athnuaite i mbóithre agus i spásanna poiblí. Comhlánaíonn an t‑athchóiriú chun straitéis athchóirithe fhadtéarmach foirgneamh a fhorbairt na hinfheistíochtaí sin, trí chreat a chruthú lena gcuirfear athchóiriú stoc foirgneamh Mhálta chun cinn faoi 2050. Foráiltear sa chomhpháirt freisin go ndéanfar beartas dramhaíola feabhsaithe a cheapadh, lena n‑áirítear bailiú dramhaíola a atheagrú, chun teorainn a chur le dramhaíl agus chun ciorclaíocht a fheabhsú.

Rannchuidíonn an chomhpháirt le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha maidir le hinfheistíocht san aistriú glas agus san aistriú digiteach, go háirithe maidir le táirgeadh agus úsáid fuinnimh agus bainistiú dramhaíola atá glan agus éifeachtúil (moltaí tírshonracha 3 2019, 3 2020 agus 1 agus 4 de 2022). Táthar ag súil nach ndéanfaidh aon bheart sa chomhpháirt sin dochar suntasach do chuspóirí comhshaoil de réir bhrí Airteagal 17 de Rialachán (AE) 2020/852, agus an tuairisc ar na bearta agus na céimeanna maolaitheacha a leagtar amach sa RRP i gcomhréir le Treoir Theicniúil DNSH (2021/C58/01) á gcur san áireamh.

A.1.    Tuairisc ar na hathchóirithe agus ar na hinfheistíochtaí le haghaidh tacaíocht airgeadais neamh-inaisíoctha

Athchóiriú C1-R1: Straitéis athchóirithe fhadtéarmach a fhorbairt

Is é cuspóir an athchóirithe an creat institiúideach a neartú agus a áirithiú go mbeidh lucht saothair oilte ar fáil i dtionscal na tógála agus na tógála.

Bunófar leis an athchóiriú Rialálaí d’Fhoirgnimh a bheidh freagrach as rialáil chomhtháite agus as bainistiú inbhuanaithe thionscal na tógála agus na tógála ar a mbeidh freagrachtaí éagsúla, lena n‑áirítear treoirlínte agus modheolaíochtaí, beartais agus rialacháin dea-chleachtais a eisiúint agus a fhorfheidhmiú, lena soláthrófar oifig láraithe chun gearáin a fháil agus a phróiseáil agus chun faireachán a dhéanamh ar fheidhmíocht, ar shábháilteacht agus ar cháilíocht foirgneamh agus oibreacha foirgníochta i Málta. Áiritheoidh sé go mbeidh an fhoireann is gá ag an Rialtóir agus go mbeidh sé ag feidhmiú go hiomlán. Méadóidh sé infhaighteacht foirne cáilithe trí bhearta uas-scilithe agus uas-scilithe a leathnú chuig catagóirí gairmiúla nua d’fhonn cárta scileanna a fháil a mbeidh tosaíocht shonrach aige a bhaineann le gnóthú na scileanna is gá chun tacú leis na tionscadail athchóirithe foirgneamh. Tá na bearta athchóirithe san áireamh sa straitéis athchóirithe fhadtéarmach arb é is aidhm di stoc foirgneamh Mhálta a athchóiriú d’fhonn feidhmíocht fuinnimh a fheabhsú, úsáid fuinnimh in‑athnuaite a mhéadú, astaíochtaí a laghdú agus dícharbónú a bhaint amach maidir leis an stoc foirgneamh faoi 2050.

Cuirfear an t‑athchóiriú chun feidhme faoin 30 Meitheamh 2023.

Athchóiriú C1-R2: Bainistiú éifeachtach dramhaíola a chothú trí chreat láidir rialachais dramhaíola lena n‑áirítear an córas bailithe dramhaíola a athchóiriú

Is é cuspóir an athchóirithe feabhas a chur ar bhainistiú dramhaíola agus an t‑aistriú chuig geilleagar ciorclach a chur chun cinn.

Is éard a bheidh san athchóiriú an t‑aistriú chuig córas náisiúnta bailithe dramhaíola réigiúnaithe agus comhchuibhithe, an Fhreagracht Leathnaithe Táirgeora a leathnú chuig earnálacha nua agus bearta lena dtabharfar aghaidh ar dhramhaíl tógála agus scartála.

Le hatheagrú an bhailithe dramhaíola, déanfar seirbhísí bailithe dramhaíola a chomhdhlúthú i sé réigiún ar fud Mhálta agus Gozo (ó chreat ilroinnte atá ann cheana atá scaipthe idir 68 gcomhairle áitiúla). Is é is aidhm don athchóiriú barainneachtaí scála a mhéadú, bailiú ar leithligh a mhéadú, úsáid níos fearr a bhaint as an bhflít ábhartha meán agus barrfheabhsú a dhéanamh ar na costais infheistíochta.

Tiocfaidh reachtaíocht i bhfeidhm chun oibleagáidí Freagrachta Leathnaithe Táirgeora a leathnú chuig sruthanna breise dramhaíola, amhail boinn agus teicstílí. Cinnfear indéantacht agus raon feidhme an tsínidh sin ar bhonn staidéar neamhspleách. Tacóidh teacht i bhfeidhm reachtaíochta lena ndírítear ar Phlaistigh Aonúsáide (SUP) leis an bpróiseas sin freisin.

Glacfar Straitéis Dramhaíola Foirgníochta agus Scartála, lena sainaithneofar roghanna maidir le bainistiú dramhaíola a eascraíonn as gníomhaíochtaí tógála agus scartála, d’fhonn cóireáil dramhaíola den sórt sin a aistriú ó dhiúscairt go dtí an t‑ullmhúchán d’athúsáid agus athchúrsáil. Straitéis den sórt sin a chur i bhfeidhm: (i) tiocfaidh creat rialála nua i bhfeidhm chun dramhaíl tógála agus scartála a bhainistiú, (ii) glacfar caighdeáin don tionscal foirgníochta chun an dramhaíl tógála agus scartála a ghintear a laghdú agus chun a áirithiú go mbeidh an dramhaíl a ghintear oiriúnach lena cóireáil i gcomhréir le hord na réiteach dramhaíola; agus (iii) cuirfear coinníollacha i bhfeidhm chun dramhaíl oiriúnach tógála agus scartála a aisghabháil sna méideanna fíor-riachtanach le haghaidh aislíonadh cairéal, ar dearbhaíodh iad a bheith ídithe nó neamhghníomhach go páirteach, chun iad a chur ar ais ina riocht bunaidh.

Táthar ag súil nach ndéanfaidh an beart sin dochar suntasach do chuspóirí comhshaoil de réir bhrí Airteagal 17 de Rialachán (AE) 2020/852, agus an tuairisc ar an mbeart agus na céimeanna maolaitheacha a leagtar amach sa RRP i gcomhréir le Treoir Theicniúil DNSH (2021/C58/01) á gcur san áireamh.

Cuirfear an t‑athchóiriú chun feidhme faoin 31 Nollaig 2025.

Infheistíocht C1-I1: Infheistíocht in athchóiriú agus i nglasú foirgneamh san earnáil phoiblí agus san earnáil phríobháideach, lena n‑áirítear iarfheistiú trí bhearta éifeachtúlachta fuinnimh agus acmhainní

Is é cuspóir na hinfheistíochta éifeachtúlacht fuinnimh a fheabhsú, an t‑éileamh ar fhuinneamh a laghdú, astaíochtaí carbóin a laghdú agus dramhaíl fuinnimh a theorannú trí iarfheistiú foirgneamh san earnáil phoiblí agus san earnáil phríobháideach.

Is éard a bheidh san infheistíocht athchóiriú 9.232 m2 ar a laghad, lena n‑áirítear iarfheistiú, ar fhoirgnimh phoiblí agus 40.605 m2 ar a laghad ar fhoirgnimh san earnáil phríobháideach, lena n‑áirítear foirgnimh tráchtála agus neamhchónaithe. Beidh achar dromchla athchóirithe deiridh na bhfoirgneamh príobháideach ag brath ar chostais incháilithe faoin scéim deontais. Roghnófar na foirgnimh phoiblí a bheidh le hathchóiriú ar bhonn na hacmhainneachta is airde coigiltis fuinnimh agus ag an am céanna cuirfear san áireamh comhbhabhtálacha breise a bhaineann le saincheisteanna lóistíochta a bhféadfadh tionchar a bheith acu ar chur chun feidhme réalaíoch na n‑idirghabhálacha. Bainfear amach leis an athchóiriú laghdú 30 % ar a laghad ar an éileamh príomhúil ar fhuinneamh (PED).

Táthar ag súil nach ndéanfaidh an beart seo dochar suntasach do chuspóirí comhshaoil de réir bhrí Airteagal 17 de Rialachán (AE) 2020/852, ag cur san áireamh an tuairisc ar an mbeart agus na céimeanna maolaitheacha a leagtar amach sa RRP i gcomhréir leis an Treoir Theicniúil maidir le Dochar Suntasach (2021/C58/01). Go háirithe, leis an mbeart, ceanglaítear ar na hoibreoirí eacnamaíocha a dhéanann na hoibreacha foirgníochta a áirithiú go n‑ullmhófar ar a laghad 70 % (de réir meáchain) den dramhaíl foirgníochta agus scartála neamhghuaiseach (cé is moite d’ábhar a fhaightear go nádúrtha dá dtagraítear i gcatagóir 17 05 04 sa Liosta Eorpach Dramhaíola a bunaíodh le Cinneadh 2000/532/CE an 3 Bealtaine 2000 in ionad Chinneadh 94/3/CE lena mbunaítear liosta dramhaíolacha de bhun Airteagal 1(a) de Threoir 75/442/CEE ón gComhairle maidir le dramhaíl a ghintear ar an láithreán agus go n‑ullmhófar liosta dramhaíola guaisí de bhun Airteagal 1(4) de Threoir 91/689/CEE ón gComhairle maidir le dramhaíl ghuaiseach (dá dtugtar fógra faoi uimhir C(2000) 1147)) a ghintear ar an láithreán tógála, athchúrsáil agus aisghabháil ábhar eile, lena n‑áirítear oibríochtaí aislíonta ina n‑úsáidtear dramhaíl in ionad ábhair eile, i gcomhréir le hord na réiteach dramhaíola, Airteagal 11.2 (b) de Threoir 2008/98/CE maidir le dramhaíl agus Prótacal Bainistíochta Dramhaíola Foirgníochta agus Scartála an Aontais Eorpaigh.

Cuirfear an infheistíocht chun feidhme faoin 30 Meitheamh 2026.

Infheistíocht C1-I2: Infheistíocht in athchóiriú agus iarfheistiú ospidéal poiblí

Is é cuspóir na hinfheistíochta éifeachtúlacht fuinnimh a fheabhsú, an t‑éileamh ar fhuinneamh a laghdú, astaíochtaí carbóin a laghdú, dramhaíl fuinnimh a theorannú agus samhail a chur ar fáil d’fhoirgnimh chomhchosúla eile, trí ospidéal poiblí amháin a iarfheistiú. Ina theannta sin, tá an infheistíocht dírithe ar fholláine na n‑othar a fheabhsú agus ar leibhéal cáilíochta na seirbhíse a mhéadú.

Is é a bheidh san infheistíocht athchóiriú agus iarfheistiú 5.600 m2 ar a laghad d’ospidéal poiblí Shliabh Carmel. Bainfear amach leis an athchóiriú laghdú 30 % ar a laghad ar an éileamh príomhúil ar fhuinneamh (PED).

Táthar ag súil nach ndéanfaidh an beart seo dochar suntasach do chuspóirí comhshaoil de réir bhrí Airteagal 17 de Rialachán (AE) 2020/852, ag cur san áireamh an tuairisc ar an mbeart agus na céimeanna maolaitheacha a leagtar amach sa RRP i gcomhréir leis an Treoir Theicniúil maidir le Dochar Suntasach (2021/C58/01). Go háirithe, leis an mbeart, ceanglaítear ar na hoibreoirí eacnamaíocha a dhéanann na hoibreacha foirgníochta a áirithiú go n‑ullmhófar ar a laghad 70 % (de réir meáchain) den dramhaíl foirgníochta agus scartála neamhghuaiseach (cé is moite d’ábhar a fhaightear go nádúrtha dá dtagraítear i gcatagóir 17 05 04 sa Liosta Eorpach Dramhaíola a bunaíodh le Cinneadh 2000/532/CE an 3 Bealtaine 2000 in ionad Chinneadh 94/3/CE lena mbunaítear liosta dramhaíolacha de bhun Airteagal 1(a) de Threoir 75/442/CEE ón gComhairle maidir le dramhaíl a ghintear ar an láithreán agus go n‑ullmhófar liosta dramhaíola guaisí de bhun Airteagal 1(4) de Threoir 91/689/CEE ón gComhairle maidir le dramhaíl ghuaiseach (dá dtugtar fógra faoi uimhir C(2000) 1147)) a ghintear ar an láithreán tógála, athchúrsáil agus aisghabháil ábhar eile, lena n‑áirítear oibríochtaí aislíonta ina n‑úsáidtear dramhaíl in ionad ábhair eile, i gcomhréir le hord na réiteach dramhaíola, Airteagal 11.2 (b) de Threoir 2008/98/CE maidir le dramhaíl agus Prótacal Bainistíochta Dramhaíola Foirgníochta agus Scartála an Aontais Eorpaigh.

Cuirfear an infheistíocht chun feidhme faoin 30 Meitheamh 2026.

Infheistíocht C1-I3: Infheistíocht san athchóiriú, san iarfheistiú agus san fhuinneamh in‑athnuaite i scoileanna poiblí

Is é cuspóir na hinfheistíochta éifeachtúlacht fuinnimh a fheabhsú, an t‑éileamh ar fhuinneamh a laghdú, astaíochtaí carbóin a laghdú agus dramhaíl fuinnimh a theorannú in dhá scoil phoiblí. Déanfaidh an infheistíocht na scoileanna roghnaithe gar do charbón‑neodrach, méadófar úsáid an fhuinnimh in‑athnuaite agus feabhsófar an timpeallacht foghlama laistigh de na scoileanna sin trí leas iomlán a bhaint as sláinte laistigh, cáilíocht an aeir agus compord.

Is éard a bheidh san infheistíocht athchóiriú, lena n‑áirítear iarfheistiú, ar dhá scoil phoiblí (Bunscoil Naomh Benedict, Bunscoil Naomh Benedict agus Coláiste Gozo Nadur Primary School), a chlúdaíonn achar iomlán 9.710 m2 ar a laghad. Bainfear amach leis an athchóiriú laghdú 30 % ar a laghad ar an éileamh príomhúil ar fhuinneamh (PED).

Táthar ag súil nach ndéanfaidh an beart seo dochar suntasach do chuspóirí comhshaoil de réir bhrí Airteagal 17 de Rialachán (AE) 2020/852, ag cur san áireamh an tuairisc ar an mbeart agus na céimeanna maolaitheacha a leagtar amach sa RRP i gcomhréir leis an Treoir Theicniúil maidir le Dochar Suntasach (2021/C58/01). Go háirithe, leis an mbeart, ceanglaítear ar na hoibreoirí eacnamaíocha a dhéanann na hoibreacha foirgníochta a áirithiú go n‑ullmhófar ar a laghad 70 % (de réir meáchain) den dramhaíl foirgníochta agus scartála neamhghuaiseach (cé is moite d’ábhar a fhaightear go nádúrtha dá dtagraítear i gcatagóir 17 05 04 sa Liosta Eorpach Dramhaíola a bunaíodh le Cinneadh 2000/532/CE an 3 Bealtaine 2000 in ionad Chinneadh 94/3/CE lena mbunaítear liosta dramhaíolacha de bhun Airteagal 1(a) de Threoir 75/442/CEE ón gComhairle maidir le dramhaíl a ghintear ar an láithreán agus go n‑ullmhófar liosta dramhaíola guaisí de bhun Airteagal 1(4) de Threoir 91/689/CEE ón gComhairle maidir le dramhaíl ghuaiseach (dá dtugtar fógra faoi uimhir C(2000) 1147)) a ghintear ar an láithreán tógála, athchúrsáil agus aisghabháil ábhar eile, lena n‑áirítear oibríochtaí aislíonta ina n‑úsáidtear dramhaíl in ionad ábhair eile, i gcomhréir le hord na réiteach dramhaíola, Airteagal 11.2 (b) de Threoir 2008/98/CE maidir le dramhaíl agus Prótacal Bainistíochta Dramhaíola Foirgníochta agus Scartála an Aontais Eorpaigh.

Cuirfear an infheistíocht chun feidhme faoin 31 Nollaig 2023.

Infheistíocht C1-I4: Infheistíocht i dtógáil scoile píolótach atá neodrach ó thaobh carbóin de chun feidhmiú mar shamhail don todhchaí agus chun eispéireas foghlama a sheasfaidh an aimsir a chur ar fáil do dhaltaí

Is é cuspóir na hinfheistíochta scoil nua nua atá neodrach ó thaobh carbóin de a thógáil, Scoil Naomh Theresa, Bunscoil Msida, a chomhlíonann na riachtanais chaighdeánacha maidir le héifeachtúlacht ardfhuinnimh, agus éifeachtúlacht acmhainní, bearta oiriúnaithe aeráide, glacadh le teicneolaíochtaí digiteacha agus inacmhainneacht á gcur san áireamh. Tá sé i gceist leis sin feidhmiú mar threoirthionscadal le haghaidh infheistíochtaí amach anseo agus chun barrfheabhsú na sláinte laistigh, cháilíocht an aeir, ardéifeachtúlachta fuinnimh, astaíochtaí ísealcharbóin agus úsáid fhorleathan na gcóras fuinnimh in‑athnuaite a thaispeáint. Áiritheofar rochtain chomhionann do dhaoine faoi mhíchumas freisin.

Is éard a bheidh san infheistíocht scoil phíolótach atá beagnach neodrach ó thaobh carbóin de a thógáil arb ionann é agus achar iomlán de thart ar 14.499 m2, ina mbeidh cumas 500 mac léinn, 40 rang, ionad cúraim leanaí a bheidh in ann thart ar 120 leanbh a thógáil, leabharlann (acmhainn 300 duine), agus halla a bheidh ar fáil don phobal freisin. Áiritheofar leis an bhfoirgníocht go gcomhlíonfar Éileamh Príomhfhuinnimh a bheidh 20 % níos ísle ar a laghad ná an ceanglas maidir le Foirgneamh Nialasach Fuinnimh.

Táthar ag súil nach ndéanfaidh an beart seo dochar suntasach do chuspóirí comhshaoil de réir bhrí Airteagal 17 de Rialachán (AE) 2020/852, ag cur san áireamh an tuairisc ar an mbeart agus na céimeanna maolaitheacha a leagtar amach sa RRP i gcomhréir leis an Treoir Theicniúil maidir le Dochar Suntasach (2021/C58/01). Go háirithe, leis an mbeart, ceanglaítear ar na hoibreoirí eacnamaíocha a dhéanann na hoibreacha foirgníochta a áirithiú go n‑ullmhófar ar a laghad 70 % (de réir meáchain) den dramhaíl foirgníochta agus scartála neamhghuaiseach (cé is moite d’ábhar a fhaightear go nádúrtha dá dtagraítear i gcatagóir 17 05 04 sa Liosta Eorpach Dramhaíola a bunaíodh le Cinneadh 2000/532/CE an 3 Bealtaine 2000 in ionad Chinneadh 94/3/CE lena mbunaítear liosta dramhaíolacha de bhun Airteagal 1(a) de Threoir 75/442/CEE ón gComhairle maidir le dramhaíl a ghintear ar an láithreán agus go n‑ullmhófar liosta dramhaíola guaisí de bhun Airteagal 1(4) de Threoir 91/689/CEE ón gComhairle maidir le dramhaíl ghuaiseach (dá dtugtar fógra faoi uimhir C(2000) 1147)) a ghintear ar an láithreán tógála, athchúrsáil agus aisghabháil ábhar eile, lena n‑áirítear oibríochtaí aislíonta ina n‑úsáidtear dramhaíl in ionad ábhair eile, i gcomhréir le hord na réiteach dramhaíola, Airteagal 11.2 (b) de Threoir 2008/98/CE maidir le dramhaíl agus Prótacal Bainistíochta Dramhaíola Foirgníochta agus Scartála an Aontais Eorpaigh.

Cuirfear an infheistíocht chun feidhme faoin 31 Nollaig 2023.

Infheistíocht C1-I5: Infheistíochtaí fuinnimh in‑athnuaite i mbóithre agus i spásanna poiblí

Is é cuspóir na hinfheistíochta sin fuinneamh glas a ghiniúint trí fhoinsí in‑athnuaite. Cuireann méid beag Mhálta teorainn leis an bhféidearthacht fuinneamh ar tír a ghiniúint. Mar sin féin, mar gheall ar an tábhacht a bhaineann le cumhacht na gréine ar na hoileáin, rinneadh iniúchadh ar roghanna éagsúla a théann thar an infheistíocht traidisiúnta dín‑barr.

Is éard a bheidh san infheistíocht bonneagar fótavoltach a shuiteáil i mbóithre, i gcosáin agus i spásanna oscailte poiblí eile a bhfuil toilleadh suiteáilte 143 kW acu.

Táthar ag súil nach ndéanfaidh an beart seo dochar suntasach do chuspóirí comhshaoil de réir bhrí Airteagal 17 de Rialachán (AE) 2020/852, ag cur san áireamh an tuairisc ar an mbeart agus na céimeanna maolaitheacha a leagtar amach sa RRP i gcomhréir leis an Treoir Theicniúil maidir le Dochar Suntasach (2021/C58/01). Go háirithe, leis an mbeart, ceanglaítear ar na hoibreoirí eacnamaíocha a dhéanann na hoibreacha foirgníochta a áirithiú go n‑ullmhófar ar a laghad 70 % (de réir meáchain) den dramhaíl foirgníochta agus scartála neamhghuaiseach (cé is moite d’ábhar a fhaightear go nádúrtha dá dtagraítear i gcatagóir 17 05 04 sa Liosta Eorpach Dramhaíola a bunaíodh le Cinneadh 2000/532/CE an 3 Bealtaine 2000 in ionad Chinneadh 94/3/CE lena mbunaítear liosta dramhaíolacha de bhun Airteagal 1(a) de Threoir 75/442/CEE ón gComhairle maidir le dramhaíl a ghintear ar an láithreán agus go n‑ullmhófar liosta dramhaíola guaisí de bhun Airteagal 1(4) de Threoir 91/689/CEE ón gComhairle maidir le dramhaíl ghuaiseach (dá dtugtar fógra faoi uimhir C(2000) 1147)) a ghintear ar an láithreán tógála, athchúrsáil agus aisghabháil ábhar eile, lena n‑áirítear oibríochtaí aislíonta ina n‑úsáidtear dramhaíl in ionad ábhair eile, i gcomhréir le hord na réiteach dramhaíola, Airteagal 11.2 (b) de Threoir 2008/98/CE maidir le dramhaíl agus Prótacal Bainistíochta Dramhaíola Foirgníochta agus Scartála an Aontais Eorpaigh.

Cuirfear an infheistíocht chun feidhme faoin 30 Meitheamh 2024.

2 JUR: RÉAMHAITHRISÍM (FÍORAIS).    Garspriocanna, spriocanna, táscairí agus amchlár le haghaidh faireachán agus cur chun feidhme maidir le tacaíocht airgeadais neamh-inaisíoctha

B. COMHPHÁIRT 2: Iompar a dhícharbónú

Cuidíonn an chomhpháirt sin de RRP Mhálta le haghaidh a thabhairt ar an dúshlán a bhaineann le brú tráchta ar bhóithre, gás ceaptha teasa agus astaíochtaí truailleán, agus leis an ngá atá le hearnáil an iompair a dhéanamh níos inbhuanaithe.

Is é cuspóir na comhpháirte trácht a aistriú ó bhóithre go modhanna níos inbhuanaithe agus iompar de bhóthar a dhícharbónú trí leictriú, i gcomhréir le Plean Náisiúnta Fuinnimh agus Aeráide Mhálta do 2030, Straitéis Forbartha Ísealcharbóin 2050, Clár Athchóirithe Náisiúnta Mhálta (2020) agus Straitéis Náisiúnta Iompair Mhálta.

Le hathchóirithe sa chomhpháirt sin, cuirtear feabhas ar phleanáil iompair, leathnaítear úsáid an iompair phoiblí agus cuirtear chun feidhme gníomhaíochtaí Phlean Soghluaisteachta Uirbí Inbhuanaithe do réigiún Vaileite. Ainmníonn siad freisin limistéir athghiniúna, cuireann siad cianobair chun cinn san earnáil phoiblí, agus cuireann siad le héifeachtúlacht fhlít feithiclí na hearnála poiblí. Is éard atá i gceist le hinfheistíochtaí scéim scríobtha lena dtacaítear le ceannach feithiclí leictreacha astaíochtaí nialasacha san earnáil phríobháideach, le hathnuachan fhlít feithiclí san earnáil phoiblí le feithiclí leictreacha astaíochtaí nialasacha, agus le ceannach busanna leictreacha astaíochtaí nialasacha le haghaidh iompar poiblí.

Rannchuidíonn an chomhpháirt le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tír-shonracha chun infheistíocht a dhíriú ar an aistriú glas (moladh tírshonrach 3 2020), iompar inbhuanaithe (moltaí tírshonracha 3 2019 agus 3 2020) agus plódú tráchta a laghdú (moladh tír-shonrach 3 2019)), chomh maith le moltaí tír-shonracha 1 agus 4 de 2022 ina ndírítear ar an aistriú glas, ar iompar inbhuanaithe agus ar bhrú tráchta a laghdú.

Táthar ag súil nach ndéanfaidh aon bheart sa chomhpháirt sin dochar suntasach do chuspóirí comhshaoil de réir bhrí Airteagal 17 de Rialachán (AE) 2020/852, agus an tuairisc ar na bearta agus na céimeanna maolaitheacha a leagtar amach sa RRP i gcomhréir le Treoir Theicniúil DNSH (2021/C58/01) á gcur san áireamh.

B.1.    Tuairisc ar na hathchóirithe agus ar na hinfheistíochtaí le haghaidh tacaíocht airgeadais neamh-inaisíoctha

Athchóiriú C2-R1: Glacadh agus cur chun feidhme beartas lena gcuirtear inbhuanaitheacht earnáil an iompair chun cinn a spreagadh, lena n‑áirítear trí úsáid iompair chomhchoitinn agus ilmhódúil a spreagadh

Is é cuspóir an athchóirithe tacú le dícharbónú na hearnála iompair trí phleanáil iompair níos fearr a chur chun cinn. Cuideoidh sé le dlús a chur le haistriú na hearnála iompair i dtreo saor ó charbón, le plódú a laghdú agus le haeráidneodracht a bhaint amach faoi 2050.

Is éard a bheidh san athchóiriú: (i) staidéar a chríochnú, Suirbhé Náisiúnta Taistil Teaghlaigh i Málta, agus (ii) feachtas múscailte feasachta chun iompar inbhuanaithe a chur chun cinn.

Déanfar patrúin taistil reatha agus iompar reatha a chainníochtú sa staidéar agus déanfar tuairim an phobail a thomhas maidir le gníomhaíochtaí nua a d’fhéadfaí a chur san áireamh sa Mháistirphlean Iompair nuashonraithe. Tagraíonn comhlánú an tsuirbhé don uair a rinneadh an bailiú agus an anailís sonraí don suirbhé agus sainaithníodh na torthaí i bhfoirm scríofa.

Feachtas ar fud na tíre a bheidh san fheachtas múscailte feasachta a bheidh dírithe ar gach earnáil den tsochaí. Cuirfidh sé modhanna iompair níos glaise chun cinn, lena n‑áirítear ilmhódúlacht le haghaidh taisteal riachtanach, agus córas soghluaisteachta níos inbhuanaithe ar fud Gozo agus Málta. Bainfidh sé úsáid as meáin dhifriúla, lena n‑áirítear meáin chlóite, theilifíse agus shóisialta.

Cuirfear an t‑athchóiriú chun feidhme faoin 31 Nollaig 2025.

Athchóiriú C2-R2: Tuilleadh úsáide a bhaint as iompar poiblí comhchoiteann de bhóthar a chur chun cinn

Is é cuspóir an athchóirithe sin úsáid an iompair phoiblí a chur chun cinn mar mhodh chun astaíochtaí a laghdú agus chun aghaidh a thabhairt ar phlódú.

Leis an athchóiriú sin, tabharfar saor-rochtain ar sheirbhísí sceidealta iompair phoiblí de bhóthar do ghrúpaí cohórt nua ina mbeidh 103,000 duine ar a laghad.

Cuirfear an t‑athchóiriú chun feidhme faoin 31 Nollaig 2023.

Athchóiriú C2-R3: Dlús a chur le bailchríoch agus cur chun feidhme Plean Soghluaisteachta Uirbí Inbhuanaithe (SUMP) do Réigiún Vaileite

Is é cuspóir an athchóirithe sin soghluaisteacht inbhuanaithe a chothú i Málta trí phleanáil iompair níos fearr agus trí réitigh soghluaisteachta inbhuanaithe a chur chun feidhme.

Is éard a bheidh san athchóiriú foilsiú ar líne an Phlean Soghluaisteachta Uirbí Inbhuanaithe (SUMP) do Réigiún Vaileite agus a chur chun feidhme. Díreoidh an plean ar réigiúin an chuain thuaidh agus theas ina ngabhtar os cionn 40 % de dhaonra iomlán Oileáin Mháltacha. Féachfaidh SUMP le cáilíocht na beatha agus na soghluaisteachta i Málta a fheabhsú trí shoghluaisteacht atá costéifeachtach, tíosach ar fhuinneamh agus gan uaim a éascú. Is éard a bheidh san fhoilseachán SUMP a fhoilsiú ar shuíomh gréasáin na hAireachta Iompair.

Chun SUMP a chur chun feidhme, cuirfear bearta ó SUMP chun feidhme leis an athchóiriú i naoi n‑aonad riaracháin áitiúla ar a laghad laistigh de réigiún Vaileite, le beart amháin ar a laghad in aghaidh an aonaid riaracháin áitiúil. Is iad seo a leanas na cineálacha idirghabhála is incháilithe: scéimeanna páirceála forimeallacha a spreagann modhanna iompair níos inbhuanaithe, lena n‑áirítear rothaíocht agus siúl i gcroílár na cathrach, logánú agus cur chun feidhme mol iompair áitiúil, bonneagar rothaíochta, roinnt gluaisteán i measc roinnt daoine agus seirbhísí iompair ar éileamh, úsáid agus úsáid feithiclí leictreacha agus bonneagar luchtaithe i limistéir uirbeacha dlúthdhaonra, agus lóistíocht uirbeach, amhail trí réitigh an mhíle seo caite a chur chun feidhme, lena n‑áirítear chun críocha tráchtála agus tacú le réitigh soghluaisteachta malartacha.

Cuirfear an t‑athchóiriú chun feidhme faoin 30 Meitheamh 2025.

Athchóiriú C2-R4: Tionchar socheacnamaíoch agus comhshaoil feithiclí i limistéir uirbeacha a laghdú

Is é cuspóir an athchóirithe sin spásanna saor ó charranna a bhunú ar fud Mhálta agus Gozo atá oscailte don phobal. Is é is aidhm don athchóiriú sin athnuachan cearnóga poiblí agus spásanna pobail i gcroíthe sráidbhailte agus bailte a chur chun cinn agus an spleáchas ar fheithiclí príobháideacha a laghdú. Trí limistéir athghiniúna a thabhairt chun críche, cothóidh an t‑athchóiriú sin spás sábháilte ciúin do chónaitheoirí, do dhaoine scothaosta, do leanaí agus do theaghlaigh, i measc nithe eile, chun a gcuid ama saor a chaitheamh amach ar oscailt. Cruthóidh sé níos mó deiseanna do ghnólachtaí áitiúla agus do cheannaithe agus spásanna d’ealaíontóirí agus d’eagraíochtaí áitiúla chun gníomhaíochtaí a eagrú.

Beidh na gníomhaíochtaí buan, ach féadfar a n‑infhaighteacht a theorannú do thréimhsí roghnaithe. D’fhéadfadh tréimhsí áirithe den bhliain, laethanta áirithe den tseachtain, nó uaireanta áirithe den lá a bheith roghnaithe.

Is éard a bheidh san athchóiriú ná trí limistéar athghiniúna ar a laghad a thabhairt chun críche i limistéir uirbeacha thar thréimhse trí bliana, le limistéar amháin ar a laghad in aghaidh na bliana. Is limistéar saor ó charr é limistéar athghiniúna ina gcuirfidh Comhairlí Áitiúla siúl, rothaíocht agus iompar poiblí chun cinn, i gcomhthráth le feachtais oideachais eile chun taisteal nach bhfuil gá leis a sheachaint, rud a fhágfaidh go mbeidh spás poiblí oscailte saor in aisce agus neamhualaithe breise ann. Sna réimsí sin, tabharfar tús áite do choisithe agus do rothair i gcás taisteal riachtanach a spreagann aistriú chuig bealaí iompair níos glaine agus inbhuanaithe. Beidh roghnú na limistéar athghiniúna comhsheasmhach leis na bearta a leagtar amach i Máistirphlean Iompair Mhálta.

Cuirfear an t‑athchóiriú chun feidhme faoin 30 Meitheamh 2025.

Athchóiriú C2-R5: Cianobair a chur chun cinn sa tseirbhís phoiblí

Is é is cuspóir don athchóiriú sin feabhas a chur ar an gcianobair san earnáil phoiblí. Táthar ag súil go laghdóidh an fhéidearthacht oibriú ón mbaile nó trí mhoil réigiúnacha turais go dtí an obair agus ón obair agus, dá bhrí sin, brú tráchta.

Ar an gcéad dul síos, is éard a bheidh san athchóiriú sin bunú 15 shaoráid oifige lena gcumasófar cianobair d’oifigigh seirbhíse poiblí ar fud Oileáin Mhálta. Táthar ag súil go mbeidh na spásanna oifige sin oibríochtúil le haghaidh cianoibre agus cuirfear 140 stáisiún oibre ar a laghad san iomlán iontu ar fud na 15 shaoráid oifige.

Ar an dara dul síos, is éard a bheidh san athchóiriú sin foilsiú an Chianbheartais Oibre d’Fhostaithe Rialtais. Leagfar amach sa bheartas na critéir incháilitheachta, na coinníollacha incháilitheachta, na ceanglais maidir le formheas agus treoirlínte cur i bhfeidhm lena rialaítear an tionscnamh seo lena gcuirtear cothromaíocht oibre is saoil chun cinn agus lena rannchuidítear leis an inbhuanaitheacht.

Cuirfear an t‑athchóiriú chun feidhme faoin 31 Márta 2022.

Athchóiriú C2-R6: Bainistíocht soghluaisteachta níos fearr sa tseirbhís phoiblí

Is é is cuspóir don athchóiriú sin feabhas a chur ar bhainistiú soghluaisteachta i seirbhís phoiblí Mhálta, as a n‑eascróidh seirbhís soghluaisteachta poiblí níos éifeachtúla agus níos glaise.

Faoi láthair, tá an flít seirbhíse poiblí a úsáideann ranna Rialtais i Málta comhdhéanta de thart ar 466 feithicil. Oibrítear iad ar bhealach díláraithe mar go bhfuil a linn carranna féin ag gach Aireacht nó Roinn. Is bacainn é an comhordú teoranta ar sheirbhísí iompair éifeachtúla agus éifeachtacha.

Is éard a bheidh i gceist leis an gcéad ghníomhaíocht den athchóiriú sin staidéar chun measúnú a dhéanamh ar bhonneagar iompair na seirbhíse poiblí atá i bhfeidhm faoi láthair ar fud Oileáin Mhálta i gcoitinne agus go sonrach sna haireachtaí agus sna ranna faoi seach. Déanfar scrúdú sa staidéar ar an staid mar atá faoi láthair agus bunófar bonnlíne maidir leis an tsoghluaisteacht chomhroinnte atá ann cheana sa tseirbhís phoiblí. Déanfaidh sé moltaí chun an próiseas roinnte gluaisteán a ath-innealtóireacht as a dtiocfaidh éifeachtúlacht níos fearr agus, i dtéarmaí líon agus cineáil, flít feithiclí úsáid ghinearálta rialtais níos glaine a shainaithint. Déanfaidh conraitheoir neamhspleách an staidéar tar éis nós imeachta soláthair phoiblí.

Is éard a bheidh sa dara gníomhaíocht den athchóiriú sin bearta chun soghluaisteacht chomhroinnte sa tseirbhís phoiblí a mhéadú, amhail sásraí roinnte turas a fhorbairt agus a chur chun cinn. Is é an cuspóir méadú 10 % ar an tsoghluaisteacht chomhroinnte sa tseirbhís phoiblí ón mbonnlíne arna chinneadh sa staidéar neamhspleách ar bhainistiú soghluaisteachta feabhsaithe i seirbhís phoiblí Mhálta. Déantar soghluaisteacht chomhroinnte a thomhas i dtéarmaí turais chomhordaithe idir dhá Roinn Rialtais ar a laghad.

Cuirfear an t‑athchóiriú chun feidhme faoin 30 Meitheamh 2025.

Infheistíocht C2-I2: Glacadh feithiclí leictreacha san earnáil phríobháideach a fheabhsú

Is é is cuspóir don infheistíocht sin aistriú níos leithne i dtreo na soghluaisteachta leictrí a spreagadh agus astaíochtaí a thagann ón earnáil iompair de bhóthar i Málta a laghdú trí ghlacadh feithiclí leictreacha san earnáil phríobháideach a chur chun cinn, lena n‑áirítear an earnáil tráchtála.

Is éard a bheidh sna hinfheistíochtaí scéim deontais chun feithiclí leictreacha a cheannach trí 5,600 deontas a sholáthar. Tacóidh an scéim le ceannach feithiclí nua paisinéirí, cúraim paisinéirí agus earraí, mionbhusanna/cóistí, cuadrothair/gluaisrothair agus pedelecanna.

Déanfar struchtúr na scéime deontais a dhearadh chun sciar na bhfeithiclí leictreacha a mhéadú i measc an fhlít feithiclí iomláin. Cuirfear na tosca seo a leanas san áireamh sa scéim:

-Praghsanna reatha margaidh feithiclí éadroma leictreacha, nua agus úsáidte;

-Difreálach praghais idir feithiclí éadroma leictreacha úsáidte agus feithiclí éadroma leictreacha nua;

-Difreálach praghais idir feithiclí éadroma leictreacha samhlacha inchomparáide feithiclí agus feithiclí innill dócháin inmheánaigh;

-Soláthar margaidh/samhail feithiclí éadroma leictreacha nua atá ar fáil mar Tiomántán Right‑Hand;

-Éileamh an mhargaidh mar a léirítear le glacadh bliantúil na ndeontas a cuireadh ar fáil ó 2016 i leith.

Agus an scéim á dearadh agus á cur chun feidhme, tabharfar aird ar leith ar ghlacadh feithiclí leictreacha in Gozo a mhéadú, i gcomhréir leis an gcuspóir dlús a chur le haistriú Gozo i dtreo na haeráidneodrachta.

Táthar ag súil nach ndéanfaidh an beart sin dochar suntasach do chuspóirí comhshaoil de réir bhrí Airteagal 17 de Rialachán (AE) 2020/852, agus an tuairisc ar an mbeart agus na céimeanna maolaitheacha a leagtar amach sa RRP i gcomhréir le Treoir Theicniúil DNSH (2021/C58/01) á gcur san áireamh. Go háirithe, ní bhfaighidh ach feithiclí astaíochtaí nialasacha tacaíocht airgeadais.

Cuirfear an infheistíocht chun feidhme faoin 31 Nollaig 2025.

Infheistíocht C2-I3: An cabhlach seirbhíse poiblí a dhícharbónú

Is é cuspóir na hinfheistíochta seo earnáil an iompair i Málta a dhícharbónú trí ghlacadh feithiclí leictreacha sa tseirbhís phoiblí a chur chun cinn.

Is éard atá i gceist leis an infheistíocht feithiclí leictreacha a cheannach chun feithiclí innill dócháin inmheánaigh a athsholáthar agus chun líon na bhfeithiclí leictreacha sa fhlít seirbhíse poiblí a úsáideann ranna Rialtais a mhéadú ó 12 go 262. Beidh flít feithiclí seirbhíse poiblí níos glaine ar an ngréasán bóithre mar thoradh ar an infheistíocht, rud a laghdóidh astaíochtaí.

Táthar ag súil nach ndéanfaidh an beart sin dochar suntasach do chuspóirí comhshaoil de réir bhrí Airteagal 17 de Rialachán (AE) 2020/852, agus an tuairisc ar an mbeart agus na céimeanna maolaitheacha a leagtar amach sa RRP i gcomhréir le Treoir Theicniúil DNSH (2021/C58/01) á gcur san áireamh. Go háirithe, ní bhfaighidh ach feithiclí astaíochtaí nialasacha tacaíocht airgeadais.

Cuirfear an infheistíocht chun feidhme faoin 30 Meán Fómhair 2025.

Infheistíocht C2-I4: Cuid den fhlít iompair phoiblí a ionadú

Is é is cuspóir don infheistíocht seo cuid d’earnáil an iompair phoiblí de bhóthar i Málta a dhícharbónú.

Is éard atá i gceist leis an infheistíocht 102 bhus leictreach (12 m) a cheannach don fhlít iompair phoiblí de bhóthar. Cumhdófar leis an maoiniú an difríocht sa phraghas ceannaigh idir busanna innill dócháin inmheánaigh (12 m) agus busanna leictreacha (12 m). Tiocfaidh na busanna astaíochtaí nialasacha sin in ionad busanna díosail sa stoc iompair phoiblí reatha (busanna Euro 5). Comhlánaítear an infheistíocht sin trí iompar poiblí saor in aisce a sholáthar do dhaoine i gcohóirt aoise éagsúla chun úsáid an iompair chomhchoitinn a fheabhsú tuilleadh (athchóiriú C2.R2).

Táthar ag súil nach ndéanfaidh an beart sin dochar suntasach do chuspóirí comhshaoil de réir bhrí Airteagal 17 de Rialachán (AE) 2020/852, agus an tuairisc ar an mbeart agus na céimeanna maolaitheacha a leagtar amach sa RRP i gcomhréir le Treoir Theicniúil DNSH (2021/C58/01) á gcur san áireamh. Go háirithe, ní bhfaighidh ach busanna astaíochtaí nialasacha tacaíocht airgeadais.

Cuirfear an infheistíocht chun feidhme faoin 30 Meitheamh 2025.

B.2.    Garspriocanna, spriocanna, táscairí agus amchlár le haghaidh faireachán agus cur chun feidhme maidir le tacaíocht airgeadais neamh-inaisíoctha

C. COMHPHÁIRT 3: Digitiú

Leis an ngné sin de RRP Mhálta, tugtar aghaidh ar na dúshláin a bhaineann leis an digitiú a mhéadú tuilleadh ar fud na n‑earnálacha poiblí agus príobháideacha, go háirithe maidir le feabhas a chur ar athléimneacht, acmhainneacht agus slándáil chnámh droma digiteach an rialtais, rochtain ar theicneolaíocht dhigiteach, raon agus cáilíocht na ríomhsheirbhísí rialtais, glacadh na seirbhísí sin ag saoránaigh agus gnólachtaí, agus digitiú na hearnála príobháidí. Cuidíonn an chomhpháirt freisin le haghaidh a thabhairt ar an dúshlán a bhaineann le feabhas a chur ar fheidhmíocht Mhálta sa taighde agus sa nuálaíocht (T&I), áit a bhfuil Málta rangaithe mar ‘nuálaíoch measartha’, de réir Scórchlár Eorpach Nuálaíochta 2021. 1  

Is é cuspóir na comhpháirte an t‑aistriú digiteach a rianú go tapa, go háirithe tríd an gcreat beartais náisiúnta a neartú, trí infheistíocht a dhéanamh i ndigitiú breise an riaracháin phoiblí agus na seirbhísí poiblí (chun a raon, a gcáilíocht agus a nglacadh a mhéadú), chomh maith le tacú le digitiú FBManna. Tá sé mar aidhm ag an gcomhpháirt feidhmíocht T&I Mhálta a fheabhsú freisin.

Baineann an chéad athchóiriú sa chomhpháirt sin leis na tionscnaimh a fhorbairt agus a chur chun feidhme maidir leis na trí phríomhghné seo a leanas de Straitéis Dhigiteach Mhálta 2022-2027: an deighilt dhigiteach a laghdú, scileanna digiteacha a chur chun cinn, agus seirbhísí poiblí digiteacha a fheabhsú. Tacófar le cur chun feidhme na straitéisí chun scileanna digiteacha a fhorbairt trí úsáid a bhaint as cláir chistiúcháin eile de chuid an Aontais, amhail Ciste Sóisialta na hEorpa Plus. Baineannan dara hathchóiriú le cur chun feidhme straitéis Mhálta um speisialtóireacht chliste, agus béim ar leith á leagan ar T & N gnó a chothú agus ar chomhar poiblí-príobháideach a neartú. Tá na hinfheistíochtaí dírithe ar chnámh droma digiteach agus réitigh dhigiteacha an rialtais a neartú, an Stiúrthóireacht Loingis Cheannaíochta a dhigitiú, an riarachán poiblí a dhigitiú tuilleadh agus bearta tacaíochta a chur i bhfeidhm chun an earnáil phríobháideach a dhigitiú (eadhon, FBManna).

Rannchuidíonn an chomhpháirt le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha a bhaineann leis an aistriú digiteach (moladh tírshonrach 3 2020 agus 1 2022) agus le taighde agus nuálaíocht (moltaí tírshonracha 3 2019 agus 3 2020).

Táthar ag súil nach ndéanfaidh aon bheart sa chomhpháirt sin dochar suntasach do chuspóirí comhshaoil de réir bhrí Airteagal 17 de Rialachán (AE) 2020/852, agus an tuairisc ar na bearta agus na céimeanna maolaitheacha a leagtar amach sa RRP i gcomhréir le Treoir Theicniúil DNSH (2021/C58/01) á gcur san áireamh.

C.1. Tuairisc ar na hathchóirithe agus ar na hinfheistíochtaí le haghaidh tacaíocht airgeadais neamh-inaisíoctha

Athchóiriú C3-R1: An claochlú digiteach a dhoimhniú trí athchóiriú beartais, agus béim á leagan ar an deighilt dhigiteach a laghdú agus scileanna digiteacha a chur chun cinn

Is é cuspóir an athchóirithe straitéisí agus tionscnaimh a fhorbairt agus a chur chun feidhme lena ndírítear ar an deighilt dhigiteach a laghdú, scileanna digiteacha a chur chun cinn agus seirbhísí poiblí digiteacha a fheabhsú.

Áireofar san athchóiriú cur chun feidhme na mbeart a leagtar amach i Straitéis Dhigiteach Mhálta 2022-2027. Go háirithe, is é a bheidh i gceist leis an athchóiriú clár a sheoladh arb é is aidhm dó tacú le teaghlaigh a bhfuil ioncam íseal acu a bheith nasctha le chéile agus rochtain a bheith acu ar ríomhairí chomh maith le heolas gaolmhar, rud a fheabhsóidh litearthacht dhigiteach, a laghdóidh an deighilt dhigiteach agus a fheabhsóidh an comhtháthú socheacnamaíoch. Chomh maith leis sin, déanfaidh an t‑athchóiriú cumas acmhainní daonna a neartú agus a chur chun cinn trí scéim scoláireachta a sheoladh chun mic léinn a spreagadh le bheith ina ngairmithe sa réimse digiteach, lena n‑áirítear i dteicneolaíochtaí nuálacha amhail an intleacht shaorga.

Cuirfear an t‑athchóiriú chun feidhme faoin 31 Nollaig 2023.

Athchóiriú C3-R2: Straitéis Mhálta um speisialtóireacht chliste a thabhairt chun críche agus a chur chun feidhme, agus béim ar leith á leagan ar T & N gnó a chothú agus ar chomhar poiblí-príobháideach a neartú

Is é cuspóir an athchóirithe creat beartais nua don speisialtóireacht chliste a bhunú agus a chur chun feidhme, lena ndíreofar ar T & N gnó a chothú agus ar chomhar poiblí-príobháideach a neartú.

Áireofar san athchóiriú glacadh straitéis speisialaithe chliste Mhálta 2021-2027, a n‑áireofar ar a príomhthionscnaimh comhar idirghníomhaireachta a chur chun cinn chun tacú le fiontair agus comhordú idirghníomhaireachta chun feasacht a mhúscailt maidir le scéimeanna cistiúcháin T & N, chomh maith le simpliú na nósanna imeachta a bhaineann le hiarratas ar chistiú agus treoir a sholáthar do thairbhithe féideartha ar bhealach níos spriocdhírithe agus níos éifeachtaí. Spreagfaidh an t‑athchóiriú freisin comhar poiblí-príobháideach chun réitigh atá réidh don mhargadh a dhéanamh de thorthaí taighde. Comhlánóidh an t‑athchóiriú sin na hiarrachtaí i T&N a dhéantar trí chistí bheartas comhtháthaithe an Aontais.

Cuirfear an t‑athchóiriú chun feidhme faoin 31 Nollaig 2024.

Infheistíocht C3-I1: Athléimneacht, slándáil agus éifeachtúlacht chnámh droma digiteach an rialtais a neartú agus infheistíocht a dhéanamh i réitigh, gléasanna agus uirlisí digiteacha iomchuí

Is é cuspóir na hinfheistíochta athléimneacht agus slándáil chnámh droma digiteach an rialtais a fheabhsú agus aonchineálacht, caighdeánú agus comhroinnt seirbhísí ar fud an rialtais a mhéadú. Tá slándáil fheabhsaithe agus timpeallacht sholúbtha ríthábhachtach do dhigitiú leanúnach agus leanúnachas gnó an rialtais. Tá sé beartaithe go bhfeidhmeoidh an cnámh droma digiteach mar bhonn cothrománach idir-inoibritheach chun gur féidir, mar shampla, prionsabal na haonuaire agus comhroinnt sonraí a chur chun feidhme. Sa bhreis ar an tionchar dearfach ar sheirbhísí poiblí digiteacha, cuirfidh an infheistíocht feabhas ar an gcomhéadan le gnólachtaí, mar shampla, trí cheadúnais a éascú.

Is éard a bheidh san infheistíocht réitigh agus comhpháirteanna digiteacha éagsúla a dhearadh, a sholáthar agus a chur chun feidhme laistigh den chnámh droma dhigiteach chun slándáil, athléimneacht agus acmhainneacht fhoriomlán an chnámh droma a fheabhsú (mar shampla, trí fheabhas a chur ar acmhainneacht agus ar athléimneacht na lárionad sonraí, trí uirlisí a chur chun feidhme le haghaidh faireachán néalshlándála, aicmiú sonraí, bainistiú cuntais faoi phribhléid, teicneolaíochtaí atá ag teacht chun cinn amhail an intleacht shaorga a ghlacadh, Lárionad Oibríochtaí Slándála úrscothacha a chur chun feidhme agus infheistíocht a dhéanamh in uirlisí agus i mbonneagar eile le haghaidh na cibearshlándála). Déanfar an infheistíocht sna huirlisí a chomhlánú le hoiliúint dhigiteach a chuirfear ar fáil d’oifigigh phoiblí agus le feachtais feasachta, go háirithe maidir leis an gcibearshlándáil. Cumasófar leis an infheistíocht freisin cruthúnas coincheapa arb é is aidhm dóibh seirbhísí nua agus feabhsaithe a bheith mar thoradh orthu chun eispéireas digiteach slán na n‑úsáideoirí a fheabhsú.

Cuirfear an infheistíocht chun feidhme faoin 31 Nollaig 2025.

Infheistíocht C3-I2: Digitiú na Stiúrthóireachta Loingis Cheannaíochta laistigh d’Iompar Mhálta

Is é is aidhm don infheistíocht earnáil na loingseoireachta trádála a dhigitiú tuilleadh, rud atá fíorthábhachtach do Mhálta. Cuideoidh an infheistíocht i seirbhísí digiteacha agus i mbonneagar néalbhunaithe le cleachtais rialála níos éifeachtúla a áirithiú agus le feabhas a chur ar na hoibríochtaí inmheánacha, ar an gcaidreamh custaiméara agus ar an riarachán laistigh de Stiúrthóireacht Loingseoireachta Cheannaíochta Mhálta.

Is éard a bheidh san infheistíocht forbairt na n‑uirlisí agus na gcóras TF seo a leanas: an córas bainistithe doiciméad, lena n‑áirítear comhaid fhisiceacha a dhigitiú, córas bainistithe soithí, comhéadan digiteach muirí (comhéadan poiblí úsáideora agus comhéadan príobháideach úsáideora araon), córas bainistithe maraithe, uirlis anailísíochta muirí agus modúl billeála. Ina theannta sin, déanfar pearsanra a uas-sciliú agus athsciliú chun na córais agus na huirlisí forbartha TF a úsáid. Leis an infheistíocht, cumasófar do chliaint deiridh freisin iarratas a dhéanamh go díreach ar sheirbhísí tríd an gcóras. Ina theannta sin, áireofar san infheistíocht digitiú comhad loinge. Cuirfidh an infheistíocht sin leis an obair theicniúil a rinneadh roimhe sin faoi Chlár Tacaíochta an Aontais um Athchóiriú Struchtúrach agus faoin Ionstraim um Thacaíocht Theicniúil.

Cuirfear an infheistíocht chun feidhme faoin 31 Nollaig 2025.

Infheistíocht C3-I3: Tuilleadh digitithe agus nuachóirithe ar an riarachán poiblí

Is é cuspóir na hinfheistíochta don riarachán poiblí eispéireas custaiméara níos fearr a chur ar fáil do shaoránaigh agus d’eagraíochtaí gnó, glacadh na seirbhísí ar líne a mhéadú agus, ar deireadh, iomaíochas gheilleagar Mhálta a fheabhsú. Tá sé d’aidhm ag an infheistíocht seo freisin modhanna oibre nua-aimseartha agus cianda a fhorbairt d’oifigigh phoiblí, a bhfuiltear ag súil go gcuirfidh sé ar chumas an riaracháin phoiblí a bheith ina fhostóir eiseamláireach, agus ag an am céanna foráil a dhéanamh do leanúnachas gnó, comhionannas inscne a chur chun cinn (mar shampla trí sholúbthacht a mhéadú) agus aire a thabhairt don chomhshaol.

Is éard a bheidh san infheistíocht roinnt beart arb é is aidhm dóibh feabhas a chur ar an taithí atá ag custaiméirí ar sheirbhísí ar líne:

-seirbhísí poiblí agus seirbhísí laistigh den láthair a athstruchtúrú chun feabhas a chur ar a bpróiseas seachadta, go háirithe trí shreafaí oibre a dhéanamh díobh, trí dheiseanna uathoibrithe a uasmhéadú agus trí chomhtháthú le córais cúil. Beidh cliaint rannpháirteach sa phróiseas athinnealtóireachta freisin chun aghaidh a thabhairt ar a bpríomhriachtanais agus ar a bpríomhdhúshláin.

-feabhas a chur ar eispéireas an chustaiméara tosaigh sna moil fhisiciúla (mar shampla, trí na huirlisí digiteacha is gá a chur ar fáil do na hoifigigh cúraim do chustaiméirí agus tríd an gcóras scuaine a bhainistítear go lárnach a chur chun feidhme) agus ar líne (mar shampla, trí réitigh intleachta saorga a úsáid chun próisis a éascú trí uirlisí anailíse teachtaireachtaí téacs-go-téacs agus trí innill phróiseála teanga nádúrtha).

-ardán a chruthú, a nascann na páirtithe leasmhara go léir a bhfuil baint acu leis an bpróiseas aistrithe maoine (amhail bainc, nótairí, clárlann talún, clárlann phoiblí, agus fóntais) agus atá bunaithe ar theicneolaíocht mórleabhar dáilte, chun an próiseas chun úinéireacht maoine a aistriú a éascú.

-bunú bonn agus cláir riaracháin chun críocha comhroinnte sonraí agus athúsáide i gcomhréir le Treoir (AE) 2019/1024 maidir le Sonraí Oscailte, chun rannchuidiú le simpliú na bpróiseas riaracháin agus le baint amach an phrionsabail aonuaire; agus

-an tIonad Ilfhreastail Náisiúnta le haghaidh custaim a thabhairt isteach chun rannchuidiú leis an bpróiseas imréitigh earraí a dhigitiú agus a uathoibriú go hiomlán.

Fónfaidh an infheistíocht freisin chun réitigh chianoibre a fhorbairt tuilleadh d’oifigigh phoiblí, lena n‑áirítear tríd an Ionad Oibre Nua-Aimseartha Digiteach a neartú, ardán cianoibre arna chur chun feidhme i Málta ó 2019 i leith. Is éard a bheidh sa chuid sin den infheistíocht soláthar na gcrua-earraí agus na mbogearraí is gá chun cianobair a chumasú d’oifigigh phoiblí.

Cuirfear an infheistíocht chun feidhme faoin 31 Nollaig 2025.

Infheistíocht C3-I4: Bearta a chur i bhfeidhm chun digitiú na hearnála príobháidí a threisiú

Is é is aidhm don infheistíocht tacú le cuideachtaí ina n‑iarrachtaí digitithe trí aghaidh a thabhairt ar bhearnaí i ndeiseanna cistiúcháin. Tacóidh an infheistíocht le fiontair cumais dhigiteacha nua a fháil agus próisis oibríochtúla a dhigitiú amhail dearadh táirgí agus próisis, soláthar ó cheann go ceann, slabhra soláthair/dáileadh agus iardhíol.

Is éard a bheidh san infheistíocht scéimeanna deontais le haghaidh gnólachtaí chun infheistíocht a dhéanamh sa digitiú (lena n‑áirítear crua-earraí, bogearraí agus réitigh dhigiteacha) chun a n‑oibríochtaí a fheabhsú agus deiseanna nua gnó a fhiosrú. Tacóidh na scéimeanna deontais go príomha le FBManna (lena n‑áirítear micrifhiontair agus daoine féinfhostaithe), agus ar an gcaoi sin áiritheofar comhlántachtaí leis an tacaíocht a chuirtear ar fáil faoi chláir chistiúcháin eile de chuid an Aontais.

Cuirfear tacaíocht ar fáil do chuideachtaí atá ag feidhmiú in earnálacha éagsúla eacnamaíocha, lena n‑áirítear earnálacha mórdhíola agus miondíola, turasóireacht (lena n‑áirítear cultúr) agus monaraíocht. Le raon feidhme na n‑oibríochtaí dá dtugtar tacaíocht in earnálacha éagsúla, cumhdófar freisin bainistiú saolré táirgí, anailís saolré, Idirlíon na Rudaí Nithiúla, an chibearshlándáil agus cosaint sonraí, córais chibearfhisiciúla, réaltacht bhreisithe, intleacht shaorga, monaraíocht chiorclach, réitigh uathrialacha, bainistiú mórshonraí agus sonraí, agus córais tacaíochta cinnteoireachta.

Chun a áirithiú go gcomhlíonann an beart an Treoir Theicniúil ‘Ná déan dochar suntasach’ (2021/C58/01), déanfar an liosta gníomhaíochtaí seo a leanas a eisiamh ó na critéir incháilitheachta atá i dtéarmaí tagartha le haghaidh glaonna ar thionscadail atá ar na bacáin: (i) gníomhaíochtaí a bhaineann le breoslaí iontaise, lena n‑áirítear úsáid iartheachtach 2 ; (II) gníomhaíochtaí faoi Chóras Trádála Astaíochtaí an Aontais (ETS) lena mbaintear amach astaíochtaí réamh-mheasta gás ceaptha teasa nach bhfuil níos ísle ná na tagarmharcanna ábhartha 3 ; (III) gníomhaíochtaí a bhaineann le líonadh talún dramhaíola, loisceoirí 4 agus gléasraí cóireála bitheolaíche meicniúla 5 ; agus (iv) gníomhaíochtaí ina bhféadfadh diúscairt fhadtéarmach dramhaíola dochar a dhéanamh don chomhshaol. Ina theannta sin, ceanglófar leis na téarmaí tagartha nach bhféadfar ach gníomhaíochtaí a chomhlíonann reachtaíocht chomhshaoil ábhartha AE agus náisiúnta a roghnú.

Cuirfear an infheistíocht chun feidhme faoin 30 Meitheamh 2026.

C.2.    Garspriocanna, spriocanna, táscairí agus amchlár le haghaidh faireachán agus cur chun feidhme maidir le tacaíocht airgeadais neamh-inaisíoctha

D. COMHPHÁIRT 4: Sláinte

Leis an gcuid sin de RRP Mhálta, tugtar aghaidh ar na dúshláin atá os comhair earnáil cúraim sláinte Mhálta go háirithe maidir le freastal ar na héilimh a bhaineann le daonra atá ag dul in aois. Is é cuspóir na comhpháirte athléimneacht agus inbhuanaitheacht na hearnála sláinte a mhéadú agus rochtain uilíoch, cúram ardcháilíochta agus seirbhísí inbhuanaithe a áirithiú ag an am céanna.

Is é is aidhm don chéad athchóiriú feabhas a chur ar bhainistiú an lucht saothair. Tugann sé aghaidh ar bhacainní ar fhostú agus ar choinneáil oibrithe cúraim sláinte ón gcoigríoch, trí fheabhas a chur ar a bhfolláine freisin. Cuireann sé freisin le galair a chosc a bhaineann le sláinte leanaí. Leis an dara hathchóiriú, tugtar aghaidh ar bhacainní rialála a d’fhéadfadh bac a chur ar shaothrú iomlán an Ionaid Fola, Fíocháin agus Cealla.

Is éard atá sa chéad infheistíocht ná bunú Ionad Fola, Fíocháin agus Cealla laistigh de dhlúthghaireacht don phríomhospidéal i Málta. Is éard atá sa dara hinfheistíocht dhá thionscadal lena bhfeabhsaítear athléimneacht an chórais sláinte trí dhigitiú agus teicneolaíochtaí nua.

Cuireann an ghné seo leis na gníomhaíochtaí a rinneadh roimhe seo arb é is aidhm dóibh éagsúlacht na seirbhísí a chuirtear ar fáil don phobal i Málta a mhéadú agus idirghníomhaíochtaí idir seirbhísí éagsúla a chuíchóiriú chun leanúnachas an chúraim a áirithiú.

Rannchuidíonn an chomhpháirt le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha maidir le feabhas a chur ar athléimneacht agus ar inbhuanaitheacht fhioscach an chórais cúraim sláinte (moladh tírshonrach 1 2019) agus (moladh tírshonrach 1 2020), go háirithe i bhfianaise na paindéime domhanda. Déantar na bearta sa chomhchuid sin a chomhlánú le tionscnaimh arna maoiniú faoi chláir eile de chuid an Aontais chun tacú le fothú acmhainneachta do ghairmithe sláinte agus infheistíocht bhreise a dhéanamh sna hionaid cúraim phríomhúil.

Táthar ag súil nach ndéanfaidh aon bheart sa chomhpháirt sin dochar suntasach do chuspóirí comhshaoil de réir bhrí Airteagal 17 de Rialachán (AE) 2020/852, agus an tuairisc ar na bearta agus na céimeanna maolaitheacha a leagtar amach sa RRP i gcomhréir le Treoir Theicniúil DNSH (2021/C58/01) á gcur san áireamh.

D.1.    Tuairisc ar na hathchóirithe agus ar na hinfheistíochtaí le haghaidh tacaíocht airgeadais neamh-inaisíoctha

Athchóiriú C4-R1: Creat beartais sláinte a fhorbairt agus a chur chun feidhme, arb é is aidhm dó an córas sláinte a dhéanamh níos inbhuanaithe agus níos athléimní, agus béim ar leith á leagan ar chosc na sláinte agus ar fhórsa saothair láidir

Is é cuspóir an athchóirithe sin athléimneacht a chothú in earnáil na sláinte trí lucht saothair láidir agus inbhuanaithe a áirithiú, agus feabhas a chur ar chosc galar a bhaineann le sláinte leanaí.

Is éard a bheidh san athchóiriú uirlis shaincheaptha a fhorbairt chun an lucht saothair a phleanáil. Áireofar leis an uirlis gnéithe a bhaineann le buiséadú acmhainní daonna, bainistiú folúntas agus éascú fruilithe.

Leis an athchóiriú, cuirfear bearta chun feidhme freisin chun feabhas a chur ar fholláine agus ar lánpháirtiú oibrithe sláinte ón gcoigríoch. Sainaithneofar na bearta ar bhonn staidéir a bheidh le déanamh ag conraitheoir neamhspleách. Bunófar leis an staidéar luach bonnlíne na dtáscairí folláine MH1 agus MH2 de mhodheolaíocht Shuirbhé Sláinte SF36 6 . Mar thoradh ar na bearta, tiocfaidh feabhas 10 % ar na táscairí dea-bhaile ar an luach bonnlíne arna bhunú leis an staidéar.

Déanfaidh an t‑athchóiriú an méid seo a leanas freisin: (i) measúnú a dhéanamh ar an staid ina bhfuil leitheadúlacht an mhurtaill i measc leanaí 4-5 bliana d’aois, ar cuid é de chlár faireachais murtaill i measc leanaí scoile (ii) clár scagthástála éisteachta nuabheirthe a chur i bhfeidhm chun leanaí a bhfuil fadhbanna éisteachta acu a shainaithint go luath sa saol.

Cuirfear an t‑athchóiriú chun feidhme faoin 31 Nollaig 2025.

Athchóiriú C4-R2: Athbhreithniú a dhéanamh ar an gcreat reachtaíochta náisiúnta a bhaineann le Bunú Ionad Fola, Fíocháin agus Cealla do Mhálta.

Is é cuspóir an athchóirithe seo feabhas a chur ar an gcreat reachtaíochta náisiúnta a bhaineann le hIonad Fola, Fíocháin agus Cealla a Bhunú do Mhálta.

Is éard a bheidh san athchóiriú teacht i bhfeidhm reachtaíochta sonraí lena dtugtar aghaidh ar aon bhearnaí, bacainní nó scrogaill a d’fhéadfadh bac a chur ar shaothrú iomlán an Ionaid Fuile, Fíocháin agus Cealla nua (féach infheistíocht C4-I1) agus ar gá reachtaíocht náisiúnta a athrú ina leith. Sainaithneofar i staidéar neamhspleách roimh ré na bearnaí, na bacainní agus na scrogaill sin agus an reachtaíocht agus an treoirlíne ábhartha Eorpach á gcur san áireamh.

Cuirfear an t‑athchóiriú chun feidhme faoin 30 Meitheamh 2024.

Infheistíocht C4-I1: Bunú Ionad Fola, Fíocháin agus Cealla do Mhálta

Is é is cuspóir don infheistíocht sin spleáchas Mhálta ar thíortha eile a mhaolú maidir le teiripí fola, fíochán agus ceall a sholáthar a bhfuil gá leo in idirghabhálacha agus cóireálacha leighis, d’fhonn an gá atá le teiripí fadtéarmacha a laghdú, costais sláinte a laghdú agus folláine shóisialta a fheabhsú trí sheirbhísí a thairiscint go háitiúil.

Is éard a bheidh san infheistíocht Lárionad Fola, Fíocháin agus Cealla a bhunú. Áireofar leis sin dearadh agus tógáil an fhoirgnimh agus soláthar trealaimh leighis agus troscáin leighis. Soláthróidh an Lárionad na seirbhísí seo a leanas ar a laghad: baincéireacht fola, baincéireacht fíocháin (cnámha, cornea, amnion), trasphlandú gaschealla uathlógacha.

Táthar ag súil nach ndéanfaidh an beart seo dochar suntasach do chuspóirí comhshaoil de réir bhrí Airteagal 17 de Rialachán (AE) 2020/852, ag cur san áireamh an tuairisc ar an mbeart agus na céimeanna maolaitheacha a leagtar amach sa RRP i gcomhréir leis an Treoir Theicniúil maidir le Dochar Suntasach (2021/C58/01). Go háirithe, leis an mbeart, ceanglaítear ar na hoibreoirí eacnamaíocha a dhéanann na hoibreacha foirgníochta a áirithiú go n‑ullmhófar ar a laghad 70 % (de réir meáchain) den dramhaíl foirgníochta agus scartála neamhghuaiseach (cé is moite d’ábhar a fhaightear go nádúrtha dá dtagraítear i gcatagóir 17 05 04 sa Liosta Eorpach Dramhaíola a bunaíodh le Cinneadh 2000/532/CE an 3 Bealtaine 2000 in ionad Chinneadh 94/3/CE lena mbunaítear liosta dramhaíolacha de bhun Airteagal 1(a) de Threoir 75/442/CEE ón gComhairle maidir le dramhaíl a ghintear ar an láithreán agus go n‑ullmhófar liosta dramhaíola guaisí de bhun Airteagal 1(4) de Threoir 91/689/CEE ón gComhairle maidir le dramhaíl ghuaiseach (dá dtugtar fógra faoi uimhir C(2000) 1147)) a ghintear ar an láithreán tógála, athchúrsáil agus aisghabháil ábhar eile, lena n‑áirítear oibríochtaí aislíonta ina n‑úsáidtear dramhaíl in ionad ábhair eile, i gcomhréir le hord na réiteach dramhaíola, Airteagal 11.2 (b) de Threoir 2008/98/CE maidir le dramhaíl agus Prótacal Bainistíochta Dramhaíola Foirgníochta agus Scartála an Aontais Eorpaigh.

Cuirfear an infheistíocht chun feidhme faoin 31 Nollaig 2025.

Infheistíocht C4-I2: Athléimneacht an chórais sláinte a fheabhsú trí dhigitiú agus teicneolaíochtaí nua

Is é cuspóir na hinfheistíochta sin dlús a chur le haistriú digiteach chóras cúraim sláinte Mhálta. Le digitiú agus spleáchas ar theicneolaíochtaí nua, cuirfear feabhas ar cháilíocht an chúraim othar, feabhsófar eispéireas an othair trí fhaisnéis thráthúil thrédhearcach a sholáthar, agus laghdófar an t‑am feithimh.

Is éard a bheidh san infheistíocht: (i) sreabhadh oibre histeapaiteolaíochta na hanailíse fíocháin a chlaochlú agus tuairisciú a dhéanamh ina ardardán digiteach atá inrochtana go héasca; (II) seachadadh radaiteiripe a fheabhsú trí mheaisín Luasaire Líneach Athshondais Maighnéadach nua-aimseartha a fháil a sholáthróidh cáilíocht íomháithe níos fearr in éineacht le seachadadh teiripe feabhsaithe, rud a laghdóidh líon agus amanna cóireála agus fo-iarsmaí d’othair. Comhcheanglaíonn an meaisín Luasaire Athshondais Líneach Maighnéadach teicneolaíocht le haghaidh logánú beacht siadaí agus orgáin atá i mbaol agus luasairí líneacha radaiteiripe a sheachadadh, le feabhsú marcáilte ar chóireáil othar.

Táthar ag súil nach ndéanfaidh an beart seo dochar suntasach do chuspóirí comhshaoil de réir bhrí Airteagal 17 de Rialachán (AE) 2020/852, ag cur san áireamh an tuairisc ar an mbeart agus na céimeanna maolaitheacha a leagtar amach sa RRP i gcomhréir leis an Treoir Theicniúil maidir le Dochar Suntasach (2021/C58/01). Go háirithe, leis an mbeart, ceanglaítear ar na hoibreoirí eacnamaíocha a dhéanann na hoibreacha foirgníochta a áirithiú go n‑ullmhófar ar a laghad 70 % (de réir meáchain) den dramhaíl foirgníochta agus scartála neamhghuaiseach (cé is moite d’ábhar a fhaightear go nádúrtha dá dtagraítear i gcatagóir 17 05 04 sa Liosta Eorpach Dramhaíola a bunaíodh le Cinneadh 2000/532/CE an 3 Bealtaine 2000 in ionad Chinneadh 94/3/CE lena mbunaítear liosta dramhaíolacha de bhun Airteagal 1(a) de Threoir 75/442/CEE ón gComhairle maidir le dramhaíl a ghintear ar an láithreán agus go n‑ullmhófar liosta dramhaíola guaisí de bhun Airteagal 1(4) de Threoir 91/689/CEE ón gComhairle maidir le dramhaíl ghuaiseach (dá dtugtar fógra faoi uimhir C(2000) 1147)) a ghintear ar an láithreán tógála, athchúrsáil agus aisghabháil ábhar eile, lena n‑áirítear oibríochtaí aislíonta ina n‑úsáidtear dramhaíl in ionad ábhair eile, i gcomhréir le hord na réiteach dramhaíola, Airteagal 11.2 (b) de Threoir 2008/98/CE maidir le dramhaíl agus Prótacal Bainistíochta Dramhaíola Foirgníochta agus Scartála an Aontais Eorpaigh.

Cuirfear an infheistíocht chun feidhme faoin 30 Meitheamh 2025.

D.2.    Garspriocanna, spriocanna, táscairí agus amchlár le haghaidh faireachán agus cur chun feidhme maidir le tacaíocht airgeadais neamh-inaisíoctha

E. COMHPHÁIRT 5: Feabhas a chur ar Oideachas Cáilíochta agus Inbhuanaitheacht Shocheacnamaíoch a Chothú

Leis an ngné sin de RRP Mhálta, rannchuidítear le haghaidh a thabhairt ar na dúshláin a bhaineann le sciartha arda na luathfhágálaithe scoile agus daoine fásta ar bheagán oiliúna, le ganntanas scileanna forleathana, agus leis an ngá atá le cáilíocht agus cuimsitheacht an chórais oideachais agus oiliúna a fheabhsú. Déanann sé measúnú breise ar an gcóras sochar pinsin agus dífhostaíochta atá ann faoi láthair d’fhonn leanúint d’athchóirithe beartais a shaothrú chun a leordhóthanacht agus a n‑inbhuanaitheacht a áirithiú. Is é is cuspóir dó athléimneacht lucht saothair agus shochaí Mhálta a chothú, i bhfianaise an aistrithe ghlais agus an aistrithe dhigitigh freisin.

Leis na hathchóirithe sa chomhchuid sin, neartaítear idirghabháil luathfhágála na scoile agus bearta coisctheacha, leathnaítear treoir agus deiseanna le haghaidh uas-sciliú agus athsciliú do gach duine fásta agus go háirithe do dhaoine ar bheagán oiliúna, feabhas a chur ar oideachas cuimsitheach ardcháilíochta do dhaltaí a bhfuil riachtanais speisialta acu, feabhas a chur ar an gcóras faireacháin ar bheartas oideachais agus tuilleadh forbartha a dhéanamh ar an anailís agus faireachán rialta ar chóras na sochar pinsin agus dífhostaíochta chun tacú lena leordhóthanacht agus lena inbhuanaitheacht.

Rannchuidíonn an chomhpháirt le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha a bhaineann le hoideachas ardcháilíochta agus cuimsitheach (moltaí tírshonracha 2 2020 agus 3 2019), le margadh an tsaothair (moladh tírshonrach 2 2020), agus leis an gcóras pinsin (moladh tírshonrach 1 2019).

Táthar ag súil nach ndéanfaidh aon bheart sa chomhpháirt sin dochar suntasach do chuspóirí comhshaoil de réir bhrí Airteagal 17 de Rialachán (AE) 2020/852, agus an tuairisc ar na bearta agus na céimeanna maolaitheacha a leagtar amach sa RRP i gcomhréir le Treoir Theicniúil DNSH (2021/C58/01) á gcur san áireamh.

E.1.    Tuairisc ar na hathchóirithe agus ar na hinfheistíochtaí le haghaidh tacaíocht airgeadais neamh-inaisíoctha

Athchóiriú C5-R1: Bearta coiscthe luathfhágála scoile a neartú, ag díriú ar shealbhú scileanna

Isé is cuspóir don athchóiriú sin an idirghabháil luathfhágála scoile agus bearta coisctheacha a neartú a chuidíonn leis an ráta ard luathfhágála scoile atá ann faoi láthair a laghdú (MT 16.7 % vs. AE 9.9 %; 2020) don sprioc náisiúnta 12.7 % faoi 2025.

Áireofar san athchóiriú cláir chreidiúnaithe tacaíochta litearthachta scoilbhunaithe (clár Aisghabhála Léitheoireachta (RR))a chur ar fáil i bhfoirm seisiúin laethúla 30 nóiméad do na daltaí is ísle a bhainfidh 6-7 mbliana d’aois amach. Cuirfidh an clár ar chumas leanaí atá i ngátar na leibhéil a bhfuiltear ag súil leo ó thaobh aoise de a bhaint amach sa bhunléamh laistigh de 12 go 20 seachtain. Cuirfear oiliúint faoi seach ar oideoirí.

Tar éis ghlacadh na Straitéise Bunscileanna, beidh cur chun feidhme trí (3) beart ar a laghad as na ceithre cinn is fiche (24) beart i gceist leis an athchóiriú freisin, ar bearta iad a leagtar amach sa Straitéis Bhunscileanna d’fhoghlaimeoirí de gach aois.

Ina theannta sin, is éard a bheidh san athchóiriú córas rianaithe luathfhágálaithe scoile, tionscadal an Trádstórais Sonraí, a thabhairt isteach, le rochtain ar shonraí d’institiúidí a oibríonn ar fhaireachán beartais agus ar threoir.

Cuirfear an t‑athchóiriú chun feidhme faoin 31 Nollaig 2024.

Athchóiriú C5-R2: Forbairt agus aitheantas scileanna a neartú, agus béim ar leith á leagan ar dhaoine fásta ar bheagán oiliúna

Is é cuspóir an athchóirithe sin deiseanna uas-scilithe agus athscilithe a mhéadú do gach duine fásta beag beann ar a stádas fostaíochta, lena n‑áirítear na daoine ar bheagán oiliúna a bhfuil a rannpháirtíocht san fhoghlaim ar feadh an tsaoil an‑íseal.

Is éard a bheidh san athchóiriú ríomh-Coláiste a chur ar bun a chuirfidh cúrsaí cuimsitheacha ar líne ar fáil chomh maithle cóitseálaithe agus deasc chabhrach chun cabhrú le foghlaimeoirí. Déanfar an ríomhcholáiste achomhlánú le saoráid mhol a sholáthraíonn spás fisiciúil le trealamh teicniúil agus cóitseáil duine le duine le haghaidh daoine fásta nach bhfuil scileanna digiteacha nó trealamh digiteach acu chun rochtain a fháil ar chúrsaí ar líne. Bunófar aonad meantóireachta agus treorach freisin chun seirbhísí treorach a sholáthar do dhaoine fásta atá ag lorg na conaire oideachais is fearr chun a riachtanais uas-scilithe agus athscilithe a mheaitseáil chomh maith le comhairleoireacht i bhfolláine ghinearálta.

Áireofar leis an athchóiriú cur chun feidhme trí (3) bheart a áirítear sa Treochlár maidir le córas treorach don fhoghlaim aosach a fhorbairt, lena n‑áirítear fothú acmhainneachta do ghairmithe foghlama aosaí agus líonraí treorach a bhunú. 

Cuirfear an t‑athchóiriú chun feidhme faoin 31 Nollaig 2024.

Athchóiriú C5-R3: Bealaí nua oideachais a fhorbairt i dtreo oideachas cuimsitheach ardcháilíochta

Is é is cuspóir don athchóiriú sin feabhas a chur ar oideachas cuimsitheach ardcháilíochta.

Is éard a bheidh san athchóiriú seomraí foghlama ilchéadfacha (MSLR) a rolladh amach do mhic léinn a bhfuil dianriachtanais acu i gcoláistí (Aicmiú Idirnáisiúnta Caighdeánach ar an Oideachas (ISCED) leibhéal 1, bunoideachas) agus dhá aonad uathachais a bhunú i meánscoileanna (ISCED leibhéal 2, meánoideachas íochtarach), rud a fhágfaidh go mbeifear in ann daltaí a bhfuil riachtanais speisialta acu a chomhtháthú tuilleadh i dtimpeallacht na scoile príomhshrutha. Beidh oiliúint leanúnach in oideolaíocht chuimsitheach do mhúinteoirí agus oideoirí tacaíochta foghlama ag gabháil leis an mbeart.

Is éard a bheidh i gceist leis an athchóiriú freisin go gcuirfear chun feidhme ar a laghad fiche (20) beart (arb ionann iad agus 50 % de na bearta ar fad ar a laghad) den Straitéis Beartais Náisiúnta um Chuimsiú nuashonraithe as a dtiocfaidh gnóthú spriocanna cliste arna sainaithint sa Straitéis.

Cuirfear an t‑athchóiriú chun feidhme faoin 31 Nollaig 2025.

Athchóiriú C5-R4: Córas éifeachtach faireacháin ar bheartas oideachais a chur chun feidhme

Is é cuspóir an athchóirithe sin córas éifeachtach faireacháin ar bheartas oideachais a bhunú agus a chur chun feidhme.

Is éard a bheidh i gceist leis an athchóiriú sin plean oibre a chur ar bun ina mbeidh príomhtháscairí feidhmíochta agus socruithe faireacháin gaolmhara chomh maith le liosta de bhearta beartais a mbeidh meastóireacht le déanamh orthu gach bliain, lena n‑éascófar faireachán ar an dul chun cinn atá déanta i gcur chun feidhme an chreata beartais oideachais. Leagfar amach sa phlean oibre freisin córas cuimsitheach meastóireachta atá nasctha le próisis mheastóireachta inmheánaí scoile agus ina mbeidh na geallsealbhóirí ábhartha uile rannpháirteach, lena n‑áirítear foireann na scoile. Áirítear leis freisin earcú pearsanra nua don Stiúrthóireacht um Fhaireachán agus Meastóireacht Beartais a bunaíodh laistigh den Aireacht atá freagrach as an Oideachas. Tuairisceoidh na húinéirí beartais ar bhonn míosúil a ndul chun cinn maidir leis na bearta sonracha a chur chun feidhme i gcomhréir leis an bplean oibre bunaithe. Cuirfear an fhaisnéis sin san áireamh i gcruinniú ráithiúil Bhord Bainistíochta Straitéisí na hAireachta le haghaidh plé lena n‑éascófar an próiseas cur chun feidhme beartais. Déanfar tuarascáil inmheánach maidir le stádas an phróisis cur chun feidhme beartais a ullmhú gach bliain.

Cuirfear an t‑athchóiriú chun feidhme faoin 31 Nollaig 2025.

Athchóiriú C5-R5: Athléimneacht mhargadh an tsaothair a threisiú

Is é is cuspóir don athchóiriú sin measúnú agus faireachán tréimhsiúil a dhéanamh ar leordhóthanacht agus ar chumhdach na sochar dífhostaíochta i Málta, athléimneacht mhargadh an tsaothair a threisiú agus comhionannas inscne a fheabhsú i gcoitinne.

Áireofar san athchóiriú sin staidéar ina ndéanfar measúnú ar leordhóthanacht agus ar chumhdach sochar dífhostaíochta agus ina molfar roghanna beartais chun leordhóthanacht agus cumhdach níos fearr ar shochair a bhaint amach, ó thaobh fad tréimhse agus rochtain éifeachtach de araon, agus an dreasacht chun oibre a fheabhsú ag an am céanna. Agus moltaí an staidéir á gcur san áireamh, cuirfear próiseas faireacháin i bhfeidhm chun breithniú tréimhsiúil a dhéanamh ar éifeachtacht na mbeart beartais atá i bhfeidhm. Críochnófar an chéad tuarascáil faoi dheireadh 2024, ina leagfar síos dáta le haghaidh fhoilsiú na chéad tuarascála eile laistigh de chúig (5) bliana.

Tar éis ghlacadh na Straitéise Fostaíochta, beidh cur chun feidhme na Straitéise Fostaíochta i gceist leis an athchóiriú freisin maidir leis an méid seo a leanas ar a laghad: (i) oibrithe níos sine (55-64 bliana d’aois), go háirithe gníomhachtú ban scothaosta; (II) daoine fásta ar bheagán oiliúna; agus (iii) an bhearna fostaíochta idir na hinscní.

Tar éis ghlacadh Phlean Gníomhaíochta na Straitéise maidir le Comhionannas Inscne agus Príomhshruthú, is éard a bheidh san athchóiriú cur chun feidhme phríomhbhearta an Phlean Gníomhaíochta don Straitéis um Chomhionannas Inscne agus don Phríomhshruthú. 

Cuirfear an t‑athchóiriú chun feidhme faoin 31 Nollaig 2025. 

Athchóiriú C5-R6: Athbhreithniú a dhéanamh ar inbhuanaitheacht agus ar thairiscint chóras pinsin Mhálta

Is é is cuspóir don athchóiriú sin inbhuanaitheacht agus leordhóthanacht fhadtéarmach chóras na bpinsean a fheabhsú.

Is éard a bheidh san athchóiriú sin Plean Gníomhaíochta a fhoilsiú ina leagfar amach tograí beartais, lena n‑áirítear athruithe reachtacha i gcás inarb ábhartha, chun inbhuanaitheacht agus leordhóthanacht chóras na bpinsean a fheabhsú, mar obair leantach ar an Tuarascáil ar Athbhreithniú na bPinsean ina ndéantar measúnú ar an gcóras pinsean reatha agus ina moltar gníomhaíochtaí beartais, agus an t‑aiseolas iarchomhairliúcháin.

Cuirfear an t‑athchóiriú chun feidhme faoin 31 Nollaig 2022. 

E.2.    Garspriocanna, spriocanna, táscairí agus amchlár le haghaidh faireachán agus cur chun feidhme maidir le tacaíocht airgeadais neamh-inaisíoctha

F. COMHPHÁIRT 6: An Creat Institiúideach a Neartú

Leis an ngné sin de RRP Mhálta, tugtar aghaidh ar roinnt dúshlán institiúideach agus rialachais i réimse an cheartais, an chomhraic i gcoinne na héillitheachta agus an sciúrtha airgid, agus an chánachais. Maidir leis an gcóras ceartais, sainaithníodh laigí maidir le neamhspleáchas na mbreithiúna, easpa seirbhíse ionchúisimh ar leithligh ón mbrainse imscrúdaitheach, chomh maith le neamhéifeachtúlachtaí. Meastar freisin go rannchuideoidh digitiú breise an chórais cheartais le haghaidh a thabhairt ar na neamhéifeachtúlachtaí sin. Sainaithníodh dúshláin freisin sa chreat rialachais chun éilliú a bhrath agus a ionchúiseamh go héifeachtach, lena n‑áirítear, inter alia, lochtanna struchtúracha a chuir cosc ar fheidhmiú neamhspleách agus éifeachtach Choimisiún Buan Mhálta i gcoinne an Éillithe. Maidir le sciúradh airgid, baineann dúshláin le himscrúdú lag agus le hionchúiseamh cásanna sciúrtha airgid agus le córas neamhleor rianaithe sócmhainní agus coigistithe le haghaidh fáltais choiriúla. Tá an staid níos measa mar gheall ar scéimeanna saoránachta agus cónaithe Mhálta agus fás tapa le blianta beaga anuas ar ghníomhaíochtaí idirnáisiúnta amhail seirbhísí airgeadais, sócmhainní fíorúla agus cianchearrbhachas. Maidir le cánachas, in éagmais forálacha náisiúnta chun foráil a dhéanamh maidir le cánachas éifeachtach ar dhíbhinn isteach agus amach, ar íocaíochtaí úis agus ríchíosa, ar scéimeanna saoránachta agus cónaithe Mhálta, agus in easnamh rialacha maidir le praghsáil aistrithe, tugtar deis do chuideachtaí agus do dhaoine aonair araon cleachtais pleanála ionsaithí cánach a chur i bhfeidhm.

Is é an cuspóir atá ann feabhas a chur ar acmhainneacht agus ar rialachas an chórais cheartais, an creat institiúideach a threisiú chun an t‑éilliú a chomhrac, an córas frithsciúrtha airgid a neartú agus pleanáil ionsaitheach chánach a spriocdhíriú. Tá roinnt eilimintí den chomhpháirt sin cúlghabhálach tar éis a bheith curtha chun feidhme cheana féin, i bpáirt, in 2020 agus go luath in 2021.

Áirítear ar na hathchóirithe chun feabhas a chur ar an gcóras ceartais athruithe ar an modh ceapacháin agus díbhe na mbreithiúna agus measúnú agus cur chun feidhme á dhéanamh ag an am céanna ar an ngníomhaíocht feabhais is gá chun neamhspleáchas binsí speisialaithe a áirithiú. Táthar ag súil go dtreiseofar an cumas creata institiúideach chun an t‑éilliú a chomhrac trí chur chun feidhme eilimintí fothaithe acmhainneachta na straitéise náisiúnta frithchalaoise agus éillithe, athchóiriú an bhiúró téarnaimh sócmhainní agus trí athchóirithe lena ndírítear ar chomhlacht tábhachtach frith-éillithe, eadhon an Buan‑Choimisiún i gcoinne an Éillithe (PCAC). Chun an t‑imscrúdú ar choireanna a neartú, lena n‑áirítear éilliú agus sciúradh airgid, áirítear ar na hathchóirithe nós imeachta nua ceapacháin don Choimisinéir Póilíneachta. Ó thaobh an ionchúisimh de, molann an chomhpháirt go gcruthófaí seirbhís ionchúisimh ar leith, agus athbhreithniú breithiúnach ar chinntí gan ionchúiseamh ag an Ard-Aighne a chur chun feidhme ag an am céanna. Cuirtear bearta chun cinn sa chomhpháirt sin freisin chun an córas a neartú chun sciúradh airgid agus maoiniú sceimhlitheoireachta a chomhrac. Ina theannta sin, tá ceithre athchóiriú dírithe ar phleanáil ionsaitheach cánach (ATP), eadhon trí theorainn a chur leis an díolúine ó cháin do dhíbhinní ó thíortha atá curtha ar an liosta ‘An Mheitheal um an gCód Iompair’ de dhlínsí neamh-chomhoibríocha, trí reachtaíocht maidir le praghsáil aistrithe a thabhairt isteach, trí staidéar a dhéanamh ina dhiaidh sin le leasuithe reachtacha ar bhearta a bhaineann le díbhinní isteach agus amach, íocaíochtaí úis agus ríchíosa, agus ar deireadh faisnéis a mhalartú go spontáineach maidir le hiarratasóirí a gheobhaidh saoránacht Mhálta amach anseo faoin scéim saoránachta lena mbundlínsí cánach.

Áirítear leis an ngné sin freisin infheistíocht amháin a bhfuil sé mar aidhm léi cáilíocht agus éifeachtúlacht chóras na mbreithiúna a fheabhsú trína dhigitiú.

Rannchuidíonn an chomhpháirt le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha a bhaineann le neamhspleáchas breithiúnach, frithsciúradh airgid agus pleanáil ionsaitheach cánach (moltaí tírshonracha 4 2020,2 2019 agus 3 2022).

Táthar ag súil nach ndéanfaidh aon bheart sa chomhpháirt sin dochar suntasach do chuspóirí comhshaoil de réir bhrí Airteagal 17 de Rialachán (AE) 2020/852, agus an tuairisc ar na bearta agus na céimeanna maolaitheacha a leagtar amach sa RRP i gcomhréir le Treoir Theicniúil DNSH (2021/C58/01) á gcur san áireamh.

F.1.    Tuairisc ar na hathchóirithe agus ar na hinfheistíochtaí le haghaidh tacaíocht airgeadais neamh-inaisíoctha

Athchóiriú C6-R1: Athchóiriú a dhéanamh ar an modh chun na breithiúna a cheapadh agus a bhriseadh as a bpost

Is é is cuspóir don bheart seo neamhspleáchas na mbreithiúna a neartú.

Is éard a bheidh san athchóiriú teacht i bhfeidhm Achtanna XLV agus XLIII de 2020 chun foráil a dhéanamh maidir leis an bPríomh-Bhreitheamh a cheapadh le formheas dhá thrian de Chomhaltaí uile Theach na nIonadaithe agus, ag an am céanna, comhdhéanamh an Choiste um Cheapacháin Bhreithiúnacha (JAC) a athrú ionas gur comhaltaí den bhreithiúnacht níos mó ná leath dá chomhaltaí. Tríd an athchóiriú sin, beifear in ann glaonna poiblí ar fholúntais sa bhreithiúnacht a dhéanamh freisin i gcás ina bhféadfadh daoine incháilithe a spéis a léiriú os comhair JAC. Cuireadh an nós imeachta sin i bhfeidhm chun ceathrar Breithiúna agus ceathrar Giúistísí a cheapadh in 2021. Ina theannta sin, beidh cinntí maidir le breithiúna agus giúistísí a chur as oifig faoi shaincheart an Choimisiúin um Riarachán Ceartais, den chuid is mó comhdhéanta de chomhaltaí na mbreithiúna. Ós rud é nach ionann modh ceapacháin agus rialachais binsí speisialaithe agus modh na ngnáthbhreithiúna, déanfar athbhreithniú freisin ar neamhspleáchas binsí speisialaithe i gcumarsáid le Coimisiún na Veinéise de chuid Chomhairle na hEorpa. Áireofar sa tuarascáil (i) measúnú ar na ráthaíochtaí neamhspleáchais maidir le comhaltaí a cheapadh chun na sainbhinsí sin, (ii) measúnú ar na ráthaíochtaí lena bhforáiltear go ndéanfaidh na gnáthchúirteanna achomhairc athbhreithniú iomlán ar chinntí na mbinsí, agus (iii) moltaí nithiúla beachta beartais. Tabharfar isteach leasuithe reachtacha i gcomhréir leis na moltaí ón staidéar agus aird chuí á tabhairt ar thuairim Choimisiún na Veinéise de chuid Chomhairle na hEorpa.

Cuirfear an t‑athchóiriú sin chun feidhme faoin 31 Márta 2026.

Athchóiriú C6-R2: Seirbhís ionchúisimh ar leith a chruthú

Is é is cuspóir don bheart seo feidhmiú na seirbhísí ionchúisimh i Málta a neartú.

Cuirfidh an t‑athchóiriú sin leis an gcéad chéim a glacadh in 2019, nuair a cruthaíodh Oifig an Abhcóide Stáit chun feidhmeanna neamh-ionchúisitheora an Ard-Aighne (AG) a ghabháil chuici féin, trí na leasuithe dlíthiúla is gá a chur chun feidhme agus trí aistriú ionchúiseamh gach cáis thromchúisigh a oibríochtú, i.e. pianbhreith is mó ná dhá bhliain príosúnachta (lena n‑áirítear sciúradh airgid agus éilliú) a chur i bhfeidhm ó na póilíní go dtí an tSeirbhís Ionchúisimh (faoi stiúir an AG). Léiríonn Acht Uimh. XXVIII de 2021 go bhféadfaidh an tArd-Aighne, in éineacht leis na Póilíní Feidhmiúcháin, ionchúiseamh a dhéanamh os comhair Chúirt na nGiúistísí, seachas a bheith inniúil ar ionchúiseamh a dhéanamh os comhair na Cúirte Coiriúla. Sonraíonn sé freisin imeachtaí an AG agus na Póilíní Feidhmiúcháin ex officio, os comhair Chúirt na Giúistísí mar Chúirt Bhreithiúnais choiriúil. Déanfar cásanna tromchúiseacha a aistriú tar éis aistriú céimnithe ar cuireadh tús leis i mí Dheireadh Fómhair 2020 agus a chríochnófar go hiomlán in 2024 trí dhlúthchomhar idir na póilíní agus oifig an AG agus trí Nósanna Imeachta Oibríochta Caighdeánacha a bhunú idir an dá eintiteas. Áiritheofar leis an athchóiriú freisin go n‑earcófar na baill foirne bhreise is gá chun freagracht mhéadaithe a ghlacadh in oifig an AG. Déanfar measúnú neamhspleách freisin chun a mheas conas a aistreofar gach coir eile nach bhfuil chomh tromchúiseach céanna, a bhfuil fíneáil nó pianbhreith phríosúin níos lú ná dhá bhliain ag gabháil leo, ón bhfórsa póilíneachta go dtí oifig an AG. Déanfar leasuithe reachtacha a eascraíonn as an athbhreithniú sin a chur chun feidhme freisin.

Cuirfear an t‑athchóiriú chun feidhme faoin 31 Márta 2026.

Athchóiriú C6-R3: Acmhainneacht an chreata institiúidigh a threisiú chun an t‑éilliú a chomhrac; Cur chun feidhme na Straitéise Náisiúnta Frithchalaoise agus Éillithe (NAFCS)

Is é is cuspóir don athchóiriú sin an Straitéis Náisiúnta Frithchalaoise agus Éillithe (NAFCS) 2008 a thabhairt cothrom le dáta, d’fhonn cur le cumas, údarás agus cuntasacht phoiblí na n‑institiúidí Stáit a bhfuil feidhmeanna rialála agus rialaithe de chúram orthu i ndáil le bainistiú acmhainní poiblí, agus chun cuid de na gníomhaíochtaí a shainaithnítear sa straitéis a chur chun feidhme.

Cuirtear i láthair sa straitéis fhoilsithe trí ghníomhaíocht is fiche atá roinnte i gceithre chuspóir straitéiseacha, eadhon (i) fothú acmhainneachta, (ii) straitéis cumarsáide, (iii) an comhar náisiúnta a uasmhéadú, agus (iv) comhar AE agus idirnáisiúnta a uasmhéadú. Leis an athchóiriú, cuirfear trí phointe gníomhaíochta chun feidhme, lena dtabharfar aghaidh ar bhearta sonracha a bhaineann le fothú acmhainneachta faoi chuspóir. Ar an gcéad dul síos, i gcomhréir le pointe gníomhaíochta a trí, déanfar measúnú riosca náisiúnta agus straitéis leantach maidir le calaois agus éilliú a ullmhú agus a fhoilsiú agus é mar aidhm leis córas éifeachtach rioscabhunaithe a choimeád chun calaois agus éilliú a chomhrac, acmhainní na hearnála poiblí a chur in ord tosaíochta agus a leithdháileadh go héifeachtúil, cabhrú leis na húdaráis náisiúnta measúnú a dhéanamh ar leordhóthanacht a rialuithe agus iad a neartú i gcás inar gá, agus an plean gníomhaíochta reatha a thabhairt cothrom le dáta. Ar an dara dul síos, i gcomhréir le pointe gníomhaíochta a sé, déanfar dhá chúrsa oiliúna spriocdhírithe d’oifigigh sna húdaráis náisiúnta, a dhéanann calaois agus éilliú a chomhrac, a cheapadh agus a sheachadadh. Sa chéad cheann, cuirfear bunchúrsaí ar fáil d’oifigigh cheaptha ó na húdaráis náisiúnta agus tabharfar aghaidh sa dara ceann ar riachtanais oiliúna na n‑eintiteas lena mbaineann. Áirítear orthu sin (a) Roinn Iniúchóireachta Inmheánaí agus Imscrúduithe, (b) Oifig an Ard-Aighne, (c) Oifig an Abhcóide Stáit, (d) an Oifig Iniúchóireachta Náisiúnta, (e) Fórsa Póilíneachta Mhálta, (f) An Roinn Custaim, (g) Údaráis Bhainistíochta an AE, (h) an tAonad um Anailís Faisnéise Airgeadais, (i) Coimisinéir na gCoimisinéirí Ioncaim, (j) Aireacht an Teaghlaigh, Cearta Leanaí agus Dlúthpháirtíocht Shóisialta, (k). An Roinn Conarthaí, (l) an Biúró um Aisghabháil Sócmhainní, agus (m) Coimisiún Buan in aghaidh Éillithe. Ar an tríú dul síos, i gcomhréir le pointe gníomhaíochta 13 agus le pointe 14, déanfar córas stór doiciméadach a cheapadh agus a chruthú chun comhar a neartú idir na trí institiúid déag atá mar chuid den choiste comhordaithe um fhrith-éilliú agus um chalaois. Déanfaidh an córas seo (i) doiciméid leictreonacha a stóráil, (ii) rochtain láraithe a thairiscint ar dhoiciméid ar féidir leis na hinstitiúidí atá ina gcuid den Choiste Comhordaithe iad a aisghabháil go héasca, agus (iii) soláthróidh sé an tslándáil is gá le haghaidh faisnéis íogair. Leis an oiliúint a shamhlaítear faoi phointe a sé, áiritheofar freisin na scileanna is gá chun úsáid leordhóthanach a bhaint as an gcóras stór doiciméadach. Áiritheofar leis an athchóiriú freisin go gcruthófar bunachar sonraí maidir le sonraí sceithirí a bheidh oibríochtúil agus inrochtana ag gach eintiteas frith-éillithe. Áireofar ann sonraí a thabharfar cothrom le dáta go rialta maidir le (i) líon na ngearán a fuarthas; (II) nuair a fhaightear iad sin; cé gurbh iad Avondale rogha na coitianta tháinig buachaillí GCM le plean agus chuireadar I bhfeidhm é. (IV) nuair a chuirtear an sceithire ar an eolas faoin toradh; (V) earnálacha a tuairiscíodh. Cé nach ceann de phointí gníomhaíochta NAFCS é sin, is réimse ríthábhachtach í an chosaint do sceithirí sa chomhrac i gcoinne na calaoise agus an éillithe.

Cuirfear an t‑athchóiriú chun feidhme faoin 31 Nollaig 2024.

Athchóiriú C6-R4: Athchóiriú a dhéanamh ar an mBuan‑Choimisiún i gcoinne an Éillithe (PCAC)

Is é cuspóir an bhirt foráil a dhéanamh d’fheidhmiú níos neamhspleáiche agus níos éifeachtaí ag an mBuan‑Choimisiún i gCoinne na hÉillitheachta (PCAC), trí leasuithe dlíthiúla, trí fhorbairt acmhainní agus trí nósanna imeachta oibríochtúla neartaithe.

Athróidh na leasuithe dlíthiúla conas a cheapfar Cathaoirleach agus comhaltaí an Choimisiúin. Leasóidh sé freisin rian tuairiscithe an PCAC a ndéantar a thuarascálacha a tharchur go díreach chuig an bPríomh-Ionchúisitheoir seachas chuig an Aire Dlí agus Cirt, faoi mar a bhí roimhe seo, rud a neartóidh feidhmiú neamhspleách PCAC ar an gcaoi sin. Áireofar san athchóiriú freisin glacadh plean buiséid agus acmhainní daonna trí bliana chun cumas eagraíochtúil PCAC a neartú, Nósanna Imeachta Oibríochta Caighdeánacha a achtú chun cabhrú le hoibrithe gnáthoibríochtaí a dhéanamh, agus clárlann dhigiteach cásanna faisnéise arna sealbhú ag PCAC a chruthú, ar cásanna iad a mbeidh rochtain ag gach institiúid náisiúnta frith-éillithe eile orthu.

Cuirfear an t‑athchóiriú chun feidhme faoin 31 Nollaig 2024.

Athchóiriú C6-R5: An Biúró um Aisghabháil Sócmhainní a athchóiriú

Is é cuspóir an bhirt seo cumhachtaí agus acmhainneacht an Bhiúró um Aisghabháil Sócmhainní a mhéadú chun ról na n‑údarás forfheidhmithe dlí sa chomhrac i gcoinne sciúradh airgid agus na coireachta airgeadais a neartú.

Is éard a bheidh san athchóiriú teacht i bhfeidhm an Achtaum Fháltais ó Choireacht (Acht Uimh. V de 2021), lena n -áirítear leasuithe reachtacha chun neamhspleáchas an Bhiúró um Aisghabháil Sócmhainní ón rialtas a threisiú agus chun a cheangal ar an mBiúró caidreamh a bhunú le hinstitiúidí coibhéiseacha lasmuigh de Mhálta. Neartóidh an t‑athchóiriú cumas an Bhiúró freisin trí fhoireann bhreise a fhostú.

Tabharfar an t‑athchóiriú chun críche faoin 31 Nollaig 2023.

Athchóiriú C6-R6: Nós imeachta nua ceapacháin an Choimisinéara Póilíneachta

Is é cuspóir an bhirt seo an córas ceartais a neartú, go háirithe an brainse imscrúdaithe, trí athchóiriú a dhéanamh ar an mbealach ina gceaptar Coimisinéir na bPóilíní.

Is éard atá san athchóiriú teacht i bhfeidhm Acht XIX 2020 lena dtugtar isteach leasuithe dlíthiúla ar an Acht Póilíneachta (Caibidil 164 de Dhlíthe Mhálta) agus Airteagal 92 den Bhunreacht chun próiseas ceapacháin trédhearcach iomaíoch a bhunú d’oifig an Choimisinéara Póilíneachta. Faoin bpróiseas nua, eiseoidh Coimisiún na Seirbhíse Poiblí glao poiblí ar iarratais, déanfaidh sé meastóireacht ar na hiarratais a cuireadh isteach agus ansin tarraingeoidh sé suas gearrliosta ina léireofar an bheirt iarrthóirí is oiriúnaí. Ansin cuirfidh Coimisiún na Seirbhíse Poiblí an gearrliosta sin faoi bhráid Cabinet na nAirí. Breithneoidh an Chomh-aireacht an dá iarrthóir agus ansin ainmneoidh sí an t‑iarrthóir is oiriúnaí le haghaidh éisteachta os comhair an Choiste Pharlaimintigh um Cheapacháin Phoiblí. Má thugann an Coiste seo comhairle i bhfabhar cheapadh an iarrthóra roghnaithe, ceapfaidh an Príomh-Aire an t‑iarrthóir a roghnófar tar éis dul i gcomhairle le Coimisiún na Seirbhíse Poiblí.

Is beart cúlghabhálach é seo a d’fhormheas an Pharlaimint i mí Aibreáin 2020.

Athchóiriú C6-R7: Cur chun feidhme an athchóirithe maidir leis an athbhreithniú breithiúnach ar chinntí gan ionchúiseamh a dhéanamh agus ar chinntí eile de chuid an Ard-Aighne. Áirítear leis sin sannadh stádais duine díobhálaithe de réir dlí d’institiúidí sonracha agus cleachtas éillitheach á thuairisciú acu

Is é is cuspóir don athchóiriú sin ionchúiseamh cásanna a neartú trína áirithiú go mbeidh cinntí an Ionchúisitheora Phoiblí, go háirithe an cinneadh gan ionchúiseamh a dhéanamh, faoi réir athbhreithniú breithiúnach.

Is é a bheidh sa chéad chuid den athchóiriú sin teacht i bhfeidhm Acht XLI 2020 chun foráil a dhéanamh maidir le hathbhreithniú breithiúnach ar chinntí ón Ard-Aighne gan ionchúiseamh a dhéanamh ar fhoras neamhdhleathachta nó míréasúnachta. Tabharfar stádas duine díobhálaithe de réir dlí do chomhlachtaí atá freagrach as cleachtais éillitheacha a thuairisciú, lena n‑áirítear an Buan‑Choimisiún i gcoinne an Éillithe (PCAC), an tOmbudsman, an Coimisinéir um Chaighdeáin na Beatha Poiblí agus an tArd-Iniúchóir. Le hAcht XLI de 2020, ceadófar do na hinstitiúidí sin athbhreithniú breithiúnach a lorg sna cásanna sin a tharchuireann siad chuig an Ard-Aighne, agus sna cásanna sin amháin, ar an mbealach céanna leis an bpáirtí díobhálaithe.

Déanfar measúnú sa dara cuid den athchóiriú, trí athbhreithniú neamhspleách, ar éifeachtacht na forála dlíthiúla a tugadh isteach leis an gcéad chuid d’fhonn a raon feidhme a leathnú. D’fhágfadh sé sin go mbeadh na “páirtithe díobhálaithe” thuas in ann athbhreithniú breithiúnach a lorg ar gach cás, ní hamháin na cásanna sin a thuairiscigh na páirtithe lena mbaineann, chomh maith leis na cásanna sin nár tógadh aon ionchúiseamh iontu laistigh de thréimhse réasúnach ama. Tabharfar isteach leasuithe reachtacha i gcomhréir leis na moltaí a eascraíonn as an athbhreithniú.

Cuirfear an t‑athchóiriú chun feidhme faoin 31 Márta 2026.

Athchóiriú C6-R8: Maoiniú sceimhlitheoirí a neartú/maoiniú sceimhlitheoirí a chomhrac/smachtbhannaí airgeadais spriocdhírithe a neartú (AML/CFT/TFS)

Is é is cuspóir don bheart seo creat frithsciúrtha airgid atá inbhuanaithe, réamhghníomhach, freagrúil agus éifeachtach a áirithiú a d’fhéadfadh freagairt do na rioscaí atá ag síorathrú maidir le sciúradh airgid agus maoiniú sceimhlitheoireachta.

Is éard a bheidh san athchóiriú cur chun feidhme na straitéise agus an phlean gníomhaíochta náisiúnta maidir le frithsciúradh airgid/maoiniú sceimhlitheoireachta a chomhrac/spriocsmachtbhannaí airgeadais (AML/CFT/TFS) do 2021-2023, a chuirtear in ionad na Straitéise do 2017-2020 a cuireadh chun feidhme. Leis an athchóiriú, cuirfear chun feidhme na gníomhaíochtaí uile, lena ndíreofar ar sheacht sprioc beartais a shainítear sa straitéis agus sa phlean gníomhaíochta náisiúnta AML/CMT/TFS do 2021-2023. .

Leis an athchóiriú, cuirfear oiliúint agus for-rochtain leordhóthanach ar fáil do chomhaltaí ábhartha NCC. Ar deireadh, leis an athchóiriú, cuirfear chun feidhme freisin na gníomhaíochtaí is gá chun aghaidh a thabhairt ar thoradh mheastóireachtaí an Tascfhórsa um Ghníomhaíocht Airgeadais a tugadh chun críche i mí an Mheithimh 2021.

Tabharfar cur chun feidhme an athchóirithe chun críche faoin 31 Nollaig 2023.

Athchóiriú C6-R9: Pleanáil Ionsaitheach Cánach (ATP) — An Mheitheal um an gCód Iompair

Is é is cuspóir do na bearta seo deireadh a chur leis an bhféidearthacht go ngearrfaí cáin i Málta ar dhíbhinní arna ndíorthú ó chomhlachtaí de dhaoine a bhfuil cónaí orthu i ndlínsí a liostaítear i liosta na Meithle um an gCód Iompair de dhlínsí neamh-chomhoibríocha.

Díothóidh an t‑athchóiriú an díolúine rannpháirtíochta mar a thugtar uirthi a cheadaíonn ioncam díbhinne nó gnóthachain chaipitiúla a fhaightear ó shealúchas rannpháirteach (de ghnáth scairsheilbh chothromais 5 % ar a laghad) a dhíolmhú ó cháin i Málta. Go sonrach, maidir le díbhinní a fhaightear ón gcomhlacht daoine a bhfuil cónaí orthu i ndlínsí agus atá liostaithe ar liosta na “Meithle um an gCód Iompair” de dhlínsí neamh-chomhoibríocha ar feadh trí mhí ar a laghad, ní cháileoidh siad do dhíolúine den sórt sin. Chun an fhoráil nua sin a chur i bhfeidhm, méadóidh an t‑athchóiriú freisin líon na n‑imscrúdaitheoirí atá tiomanta do ghrinnscrúdú ar dhearbhuithe cáiníocóirí.

Cuirfear an t‑athchóiriú chun feidhme faoin 30 Meán Fómhair 2022.

Athchóiriú C6-R10: Reachtaíocht maidir le Praghsáil Aistrithe Shonrach

Is é cuspóir an bhirt caillteanas ioncaim phoiblí a chosc trí arbatráiste cánach idirnáisiúnta.

Leis an athchóiriú, tabharfar isteach forálacha cumasúcháin maidir le reachtaíocht maidir le praghsáil aistrithe i gcreat reachtach Mhálta. Déanfar próiseas comhairliúcháin sula molfar rialacha sonracha maidir le praghsáil aistrithe a bhaineann le prionsabal fhad na n‑arm agus le comhaontuithe ardphraghsála. Ar deireadh, tiocfaidh rialacha sonracha aistrithe den sórt sin maidir le praghsáil aistrithe i bhfeidhm. Cuirfear oiliúint ar pháirtithe lena mbaineann (amhail cleachtóirí cánach príobháideacha agus ionadaithe cuideachtaí) freisin sula dtiocfaidh na rialacha chun bheith infheidhme.

Tabharfar an t‑athchóiriú chun críche faoin 31 Nollaig 2023.

Athchóiriú C6-R11: Staidéar ar ábharthacht na mbeart a bhaineann le híocaíochtaí díbhinne, úis agus ríchíosa isteach agus amach

Is é cuspóir an bhirt treoir a thabhairt don rialtas maidir le ceapadh beartais chun rioscaí pleanála ionsaithí cánach a mhaolú i réimse na ndíbhinní isteach agus amach, íocaíochtaí úis agus ríchíosa.

Áireofar san athchóiriú staidéar neamhspleách chun anailís a dhéanamh ar an staid mar atá agus chun moltaí a sholáthar maidir leis na bearta dlíthiúla is gá chun aghaidh a thabhairt ar íocaíochtaí díbhinne amach agus isteach, íocaíochtaí úis agus ríchíosa, idir cuideachtaí atá bunaithe i Málta agus cuideachtaí gaolmhara atá bunaithe i ndlínsí atá mar chuid de liosta an Aontais de dhlínsí neamh-chomhoibríocha nó a mheastar a bheith ina ndlínsí cánach nialasacha nó ina ndlínsí cánach ísle. Beidh tograí nithiúla sa staidéar chun bearta frithchreimthe agus aistrithe brabúis a neartú chun calaois chánach agus imghabháil cánach a chosc agus chun cánachas cothrom a chur chun cinn. Déanfaidh an rialtas obair leantach maidir le reachtaíocht chun na rioscaí a aithníodh sa staidéar a mhaolú.

Cuirfear an beart chun feidhme faoin 30 Meán Fómhair 2024.

Athchóiriú C6-R12: Rioscaí daoine aonair a mhaolú in aghaidh cleachtais éagóracha trádála

Is é cuspóir an bhirt maolú a dhéanamh ar rioscaí pleanála ionsaithí cánach a eascraíonn as an scéim saoránachta ar infheistíocht.

Leis an athchóiriú, cuirfear nós imeachta um dhícheall cuí chun feidhme chun na dlínsí bunaidh maidir le cónaí cánach de chuid iarratasóirí ar Shaoránacht trí Infheistíocht Dhíreach a chinneadh trí Infheistíocht Dhíreach agus cuirfidh sé údaráis chánach na ndlínsí bunaidh cónaithe cánach ar an eolas faoi shaoránacht Mhálta a thabhairt do na hiarratasóirí. Cinnfear teacht i bhfeidhm an nós imeachta trí na treoirlínte athbhreithnithe agus na foirmeacha iarratais faoi seach a fhoilsiú.

Cuirfear an beart chun feidhme faoin 31 Márta 2022.

Infheistíocht C6-I1: Digitiú sa chóras ceartais

Is é cuspóir an bhirt seo riarachán ceartais níos éifeachtúla a bhaint amach. Is é is aidhm don infheistíocht roinnt réiteach agus uirlisí digiteacha slána a chur chun feidhme chun tacú le húsáideoirí earnáil an cheartais i gcomhréir leis an Straitéis um Cheartas Digiteach. Is iad na príomhpháirtithe leasmhara na Cúirteanna Dlí, Fórsa Póilíneachta Mhálta, an tAbhcóide Stáit, an tArd-Aighne, an Biúró um Chúnamh Dlíthiúil agus um Aisghabháil Sócmhainní.

Mar ullmhúchán don eisíocaíocht infheistíochta, tiocfaidh gníomhartha dlí maidir le digitiú na gcúirteanna dlí i bhfeidhm chun gur féidir imeachtaí sibhialta a reáchtáil trí shaoráidí físchomhdhála beo agus chun go bhféadfar gníomhartha breithiúnacha coiriúla a chomhdú go leictreonach. Ina dhiaidh sin, is éard a bheidh san infheistíocht dhá chuid (a) mapáil agus athdhearadh na bpróiseas i dtreo próisis dhigiteacha ó cheann go ceann, bainistiú tionscadal, comhairleoireacht dhlíthiúil agus fhoriomlán agus tacaíocht anailíse costais is tairbhe — cumhdaítear leis sin na ceanglais chothrománacha chun tacú leis an infheistíocht, lena n‑áirítear bogearraí tacaíochta chomh maith le seirbhísí seachfhoinsithe chun a ráthú go n‑áiritheofar acmhainní, scileanna agus saineolas leordhóthanach; agus (b) roinnt réiteach digiteach don chóras ceartais. Áireofar sa dara ceann sin (i) comhtháthú digiteach turais cáis agus réiteach idir-inoibritheachta, (ii) tairseach bhreithiúnach le deais, (iii) Cúirt Bhreithiúnais na Gníomhaireachta: ríomhairí glúine le haghaidh soghluaisteacht mhéadaithe úsáideoirí, (iv) Gníomhaireacht na gCúirteanna Breithiúnais: réiteach ar shuíonna fíorúla, (v) Gníomhaireacht na gCúirteanna Breithiúnais: Wi-Fi, (vi) deimhnithe iompraíochta trí Chóras Faisnéise Náisiúnta um Thaifid Choiriúla, (vii) comhtháthú ardán tacaíochta íospartach na Roinne Dlí agus Cirt le geallsealbhóirí náisiúnta, (viii) ionad ríomhfhoghlama ‘I Belong’ (an Stiúrthóireacht um Chearta an Duine), (ix) an tArd-Aighne agus córais bainistithe cásanna Abhcóide Stáit, (x) córas bainistithe cásanna um chúnamh dlíthiúil, (xi) córas um shaoráil faisnéise, (xii) córas aisghabhála sócmhainní, (xiii) Nótaire don Rialtas maidir le réiteach sainorduithe a fhoirceannadh, (xiv) córas comhtháite teilifíse ciorcaid iata agus slándála le gnéithe casta, (xv) trealamh agus bogearraí seomraí comhdhála agus oiliúna, (xvi) tionscnaimh turgnamhaíochta agus speisialtóireachta a chomhlánaíonn trealamh breise físchomhdhála agus ábhair ghaolmhara a d’fhéadfadh a bheith ann.

Cuirfear an infheistíocht chun feidhme faoin 30 Meitheamh 2026.

F.2.    Garspriocanna, spriocanna, táscairí agus amchlár le haghaidh faireachán agus cur chun feidhme maidir le tacaíocht airgeadais neamh-inaisíoctha

G. Comhchuid 7: REPowerEU

I gcaibidil REPowerEU tugtar aghaidh ar an dúshlán a bhaineann le spleáchas ar bhreoslaí iontaise a laghdú. Is iad cuspóirí na comhpháirte cur in úsáid foinsí inathnuaite fuinnimh a éascú agus acmhainneacht an ghréasáin dáileacháin leictreachais a mhéadú agus foinsí inathnuaite fuinnimh a chomhtháthú ag an am céanna.

Tá gné thrasteorann ag baint leis an infheistíocht i neartú agus i leathnú an ghréasáin leictreachais, go háirithe i réigiún na Meánmhara. Leis an infheistíocht, táthar ag súil go mbeifear in ann nasc friothálacha a chruthú leis an dara hidirnascaire leictreachais idir Málta agus an Iodáil, rud a chuirfidh le cómhargadh fuinnimh níos comhtháite, a chinnteoidh an soláthar fuinnimh san Aontas ina iomláine agus a chruthóidh breisluach Eorpach.

Le caibidil REPowerEU, rannchuidítear le haghaidh a thabhairt ar an Moladh Tírshonrach (Moladh Tír-Shonrach 4 in 2022) agus go háirithe, an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú trí dhlús a chur le húsáid foinsí in‑athnuaite fuinnimh, trí infheistíochtaí i bhfuinneamh gaoithe agus gréine a chur chun cinn agus a chumasú, trí eangacha tarchurtha agus dáileacháin Mhálta a uasghrádú tuilleadh, agus trí dhreasachtaí a chruthú le haghaidh stóráil leictreachais chun fuinneamh daingean, solúbtha agus mearfhreagartha a sholáthar.

Táthar ag súil nach ndéanfaidh aon bheart sa chomhpháirt sin dochar suntasach do chuspóirí comhshaoil de réir bhrí Airteagal 17 de Rialachán (AE) 2020/852, agus an tuairisc ar na bearta agus na céimeanna maolaitheacha a leagtar amach sa phlean téarnaimh agus athléimneachta á cur san áireamh i gcomhréir leis an Treoir Theicniúil ‘gan dochar suntasach a dhéanamh’ (2021/C58/01).

G.1.    Tuairisc ar na hathchóirithe agus ar na hinfheistíochtaí le haghaidh tacaíocht airgeadais neamh-inaisíoctha

Athchóiriú C7-R1: Athbhreithniú ar na córais cheadaithe atá ann cheana chun próisis a chuíchóiriú agus dlús a chur le nósanna imeachta um dheonú ceadanna le haghaidh tionscadail fuinnimh in‑athnuaite

Is é cuspóir an athchóirithe sin cabhrú le dlús a chur le nósanna imeachta um dheonú ceadanna le haghaidh tionscadail fuinnimh in‑athnuaite agus an oibleagáid painéil ghréine dín a shuiteáil ar fhoirgnimh nua áirithe a thabhairt isteach. Is é is aidhm don athchóiriú sin sciar na bhfoinsí in‑athnuaite fuinnimh i meascán fuinnimh Mhálta a mhéadú, rud a chuirfidh leis an aistriú glas.

Is éard a bheidh san athchóiriú an t‑athbhreithniú ar an gcreat um cheadú agus: (1) athruithe reachtacha a bhfuil sé d’oibleagáid orthu grianphainéil a shuiteáil ar fhoirgnimh nua chónaithe agus neamhchónaithe a shroicheann a n‑uasairde mar atá leagtha amach i bPleananna Áitiúla agus sa Bheartas um Dhearadh um Rialú Forbartha, Treoir agus Caighdeáin (Iarscríbhinn 2) arna bhformheas ag an Údarás Pleanála (cé is moite d’fhoirgnimh i Limistéir Chaomhantais Uirbigh agus i bhfoirgnimh sceidealaithe); (2) amlínte ceangailteacha giorraithe maidir le cur i bhfeidhm agus nósanna imeachta deonaithe ceadanna suiteálacha fuinnimh in‑athnuaite ar thithe gloine a fhoilsiú ar líne; (3) amlínte ceangailteacha a fhoilsiú ar líne maidir le cur i bhfeidhm agus nósanna imeachta deonaithe ceadanna do thionscadail fuinnimh in‑athnuaite.

Cuirfear an t‑athchóiriú chun feidhme faoin 31 Nollaig 2024.

Infheistíocht C7-I1: An gréasán dáileacháin leictreachais a neartú agus a leathnú, trí infheistíochtaí san eangach, sna seirbhísí dáileacháin agus i stóráil ceallraí

Is é cuspóir na hinfheistíochta sin an gréasán dáileacháin leictreachais a neartú agus a leathnú trí infheistíochtaí san eangach, sna seirbhísí dáileacháin agus i stóráil ceallraí. Is é is aidhm don infheistíocht rannchuidiú le dul i ngleic le scrogaill inmheánacha maidir le dáileadh tarchurtha leictreachais, rud a éascóidh comhtháthú an fhuinnimh in‑athnuaite trí eangach níos oiriúnaí.

Is éard a bheidh san infheistíocht teacht i ngníomh na saoráidí seo a leanas: 1) líne friothálacha nua 132 kV a dháileadh idir an Mhagraib agus Mosta, mar ullmhúchán don dara hidirnascaire leis an tSicil (an Iodáil); 2) príomhstáisiún nua 33 kV/11kV i Naxxar; 3) príomhstáisiún nua 33 kV/11kV in Siggiewi; 4) uasghrádú ar an ionad dáileacháin ospidéil 33 kV/11kV atá ann cheana in Msida; 5) uasghrádú ar an ionad dáileacháin láithreach i bPembróc; 6) 15 fhostáisiún nua 11 kV/415V agus atreisiú 15 km; 7) trealamh stórála ceallraí.

Cuirfear an infheistíocht chun feidhme faoin 30 Meitheamh 2026.

G.2. Garspriocanna, spriocanna, táscairí agus amchlár le haghaidh faireachán agus cur chun feidhme maidir le tacaíocht airgeadais neamh-inaisíoctha

2. Costas iomlán measta an phlean téarnaimh agus athléimneachta

Is é EUR 336 319 658 costais mheasta iomlána an RRP mhodhnaithe lena n‑áirítear caibidil REPowerEU Mhálta.

Is é EUR 69 955 027 costais mheasta iomlána chaibidil REPowerEU. Go háirithe, is é EUR 0 costais mheasta iomlána na mbeart dá dtagraítear in Airteagal 21c(3), pointe (a) de Rialachán (AE) 2023/435 agus is ionann costais na mbeart eile i gcaibidil REPowerEU agus EUR 69 955 027.

ROINN 2: TACAÍOCHT AIRGEADAIS

1.Ranníocaíocht airgeadais

Eagrófar na tráthchodanna dá dtagraítear in Airteagal 2(2) mar seo a leanas:

1.1.An Chéad Suiteáil (tacaíocht neamh-inaisíoctha):

1.2.An Dara Suiteáil (tacaíocht neamh-inaisíoctha):