(1)

Le Rialachán (CE) Uimh. 1831/2003 foráiltear maidir le húdarú breiseán a bhfuiltear lena n-úsáid i gcothú ainmhithe agus maidir leis na forais agus na nósanna imeachta chun údarú den sórt sin a dheonú.

(2)

Eoigeanól a tháirgtear trí shintéis cheimiceach nó trí eastóscadh ó chlóibh nó ó ola clóbh agus 1-meatocsa-4-(próp-1(tras)-einil)beinséin, ar comhchiallach é le haghaidh tras-anatóil, a tháirgtear trí shintéis cheimiceach nó trí eastóscadh ó ola péine, údaraíodh le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2022/1452 ón gCoimisiún (2) iad ar feadh tréimhse 10 mbliana mar bhreiseáin bheathaithe le haghaidh gach speicis ainmhíoch seachas éanlaith chlóis agus éisc.

(3)

I gcomhréir le hAirteagal 7 de Rialachán (CE) Uimh. 1831/2003, cuireadh iarratas isteach ar údarú eoigeanóil a tháirgtear trí eastóscadh ó dhuilleoga triomaithe clóibh nó ola duilleog clóibh agus ar údarú tras-anatóil a tháirgtear trí shintéis cheimiceach agus trí eastóscadh ó dhuilleoga nó ó thorthaí réalt-ainíse. Bhí na sonraí agus na doiciméid a cheanglaítear faoi Airteagal 7(3) de Rialachán (CE) Uimh. 1831/2003 ag gabháil leis an iarratas sin.

(4)

Baineann an t-iarratas le húdarú eoigeanóil a tháirgtear trí eastóscadh ó dhuilleoga triomaithe clóibh nó ola duilleog clóibh agus le húdarú tras-anatóil a tháirgtear trí shintéis cheimiceach agus trí eastóscadh ó dhuilleoga nó ó thorthaí réalt-ainíse mar bhreiseáin bheathaithe le haghaidh éanlaith chlóis agus éin ornáideacha, agus iarrtar ann go ndéanfaí na breiseáin sin a rangú sa chatagóir ‘breiseáin chéadfacha’ agus san fheidhmghrúpa ‘comhdhúile blaistithe.’

(5)

Mar sin féin, measann an Coimisiún gur cheart déileáil leis an iarratas ar údarú tras-anatóil a tháirgtear trí shintéis cheimiceach le haghaidh éin ornáideacha mar iarratas ar athnuachan an údaraithe a tugadh le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2022/1452 toisc gur bhain an t-údarú sin leis an mbreiseán céanna agus chumhdaigh sé an úsáid le haghaidh éin ornáideacha. Ina theannta sin, measann an Coimisiún gur cheart tras-anatól a tháirgtear ó ola péine a údaraítear le haghaidh éin ornáideacha le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2022/1452 a údarú le huaschion toisc go bhfuil na sonraíochtaí céanna aige i dtéarmaí a chomhdhéanaimh agus atá ag an tras-anatól a tháirgtear trí shintéis cheimiceach a dhéanfar a athnuachan le huaschion mar gheall ar éifeachtaí zóiteicniúla an bhreiseáin sin ar na speicis sin. Leis an uaschion sin, cuirfear cosc ar mhéadú ar na héifeachtaí zóiteicniúla thar an éifeacht bhlaistithe inmhianaithe a shaothraítear san údarú seo.

(6)

Sa chonclúid uaidh an 19 Márta 2025 (3), tháinig an tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bia (‘an tÚdarás’) ar an gconclúid go bhfuil eoigeanól a tháirgtear trí eastóscadh ó dhuilleoga triomaithe clóibh nó ó ola duilleog clóibh agus tras-anatól a tháirgtear trí shintéis cheimiceach agus trí eastóscadh ó dhuilleoga nó ó thorthaí réalt-ainíse slán sábháilte, faoi na coinníollacha beartaithe, do speicis éanlaithe clóis lena ramhrú (sicíní agus turcaithe) ag 25 mg/kg in ábhar beatha iomlán agus gur beag an baol go dtiocfaidh éifeachtaí díobhálacha chun cinn d’éin fhadsaolacha agus éin atáirgthe (éanlaith clóis a thógtar le bheith ina mbéaróga/le haghaidh pórúcháin, béaróga/cearca goir agus éin ornáideacha) mar gheall ar a n-úsáid ag suas le 25 mg/kg d’ábhar beatha iomlán. Is féidir na conclúidí sin a eachtarshuí chuig mionspeicis a bhfuil gaol fiseolaíoch acu lena chéile. Tháinig an tÚdarás ar an gconclúid freisin go bhfuil eoigeanól agus tras-anatól slán do thomhaltóirí agus don chomhshaol. Maidir le láimhseáil eoigeanóil a tháirgtear trí eastóscadh ó dhuilleoga triomaithe clóibh nó ó ola duilleog clóibh agus le tras-anatól a tháirgtear trí shintéis cheimiceach agus trí eastóscadh ó dhuilleoga nó ó thorthaí réalt-ainíse, tháinig sé ar an gconclúid freisin go bhféadaí úsáideoirí neamhchosanta a nochtadh do mheitileoigeanól agus eistriogól, faoi seach, agus mar sin, chun an riosca a laghdú, ba cheart nochtadh na n-úsáideoirí a íoslaghdú. Ina theannta sin, maidir le heoigeanól a tháirgtear trí eastóscadh ó dhuilleoga triomaithe clóibh nó ó ola duilleog clóibh agus le tras-anatól a tháirgtear trí shintéis cheimiceach agus trí eastóscadh ó dhuilleoga nó ó thorthaí réalt-ainíse, tháinig an tÚdarás ar an gconclúid nach greannaitheoirí craicinn iad ach gur íogróirí deirmeacha agus riospráide iad, gur greannaitheoir súl é eoigeanól a tháirgtear trí eastóscadh ó dhuilleoga triomaithe clóibh nó ó ola duilleog clóibh ach nach greannaitheoir súl é tras-anatól a tháirgtear trí shintéis cheimiceach agus trí eastóscadh ó dhuilleoga nó ó thorthaí réalt-ainíse, agus meastar gur riosca é aon nochtadh do na breiseáin sin. Sa bhreis air sin, toisc go n-úsáidtear mar bhlastáin i mbia eoigeanól a tháirgtear trí eastóscadh ó dhuilleoga triomaithe clóibh nó ó ola duilleog clóibh agus tras-anatól a tháirgtear trí shintéis cheimiceach agus trí eastóscadh ó dhuilleoga nó ó thorthaí réalt-ainíse, agus toisc gurb é an fheidhm chéanna atá acu go bunúsach i mbeatha agus atá i mbia, tháinig an tÚdarás ar an gconclúid nach gá tuilleadh éifeachtúlachta a léiriú. Ní mheasann an tÚdarás go bhfuil gá le ceanglais shonracha maidir le faireachán iarmhargaidh.

(7)

Maidir leis na conclúidí agus na moltaí ar ar thángthas i measúnú roimhe seo i ndáil le hiarratas eile ar údarú na mbreiseán céanna, conclúidí agus moltaí a d’fhíoraigh an tÚdarás i dtuairim uaidh an 15 Samhain 2011 (4), mheas an tSaotharlann Tagartha, a bunaíodh le Rialachán (CE) Uimh. 1831/2003, go bhfuil na conclúidí agus na moltaí sin bailí agus infheidhme maidir leis an iarratas atá ann faoi láthair. I gcomhréir le hAirteagal 5(4), pointe (a), de Rialachán (CE) Uimh. 378/2005 ón gCoimisiún (5), ní raibh gá le tuarascáil mheastóireachta ón tSaotharlann Tagartha dá bhrí sin.

(8)

I bhfianaise an mhéid thuas, measann an Coimisiún go gcomhlíontar na coinníollacha dá bhforáiltear in Airteagal 5 de Rialachán (CE) Uimh. 1831/2003 a mhéid a bhaineann le heoigeanól a tháirgtear trí eastóscadh ó dhuilleoga triomaithe clóibh nó ó ola duilleog clóibh agus le tras-anatól a tháirgtear trí shintéis cheimiceach agus trí eastóscadh ó dhuilleoga nó ó thorthaí réalt-ainíse. Dá réir sin, i ndáil leis an úsáid d’eoigeanól a tháirgtear trí eastóscadh ó dhuilleoga triomaithe clóibh nó ó ola duilleog clóibh, ba cheart an úsáid sin a údarú le haghaidh éanlaith chlóis agus le haghaidh éin ornáideacha, agus i ndáil leis an úsáid de thras-anatól a tháirgtear trí shintéis cheimiceach, ba cheart an úsáid sin a údarú le haghaidh éanlaith chlóis agus a athnuachan le haghaidh éin ornáideacha, agus an úsáid de thras-anatól a tháirgtear trí eastóscadh ó dhuilleoga nó ó thorthaí réalt-ainíse, ba cheart an úsáid sin a údarú le haghaidh éanlaith chlóis agus le haghaidh éin ornáideacha.

(9)

Tá eoigeanól agus tras-anatól údaraithe cheana féin mar bhreiseáin zóiteicniúla le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2019/898 ón gCoimisiún (6) agus le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2017/420 ón gCoimisiún (7), faoi seach, chun go mbeidh éifeachtaí zóiteicniúla ar éanlaith chlóis ag leibhéil úsáide 5 mg/kg le haghaidh eoigeanóil agus 7,5 mg/kg le haghaidh tras-anatóil. Toisc go bhfuil gaol fiseolaíoch ag éin ornáideacha le héanlaith chlóis, meastar go mbeidh na héifeachtaí céanna acu orthu. Chun úsáid na mbreiseán i leith éanlaith chlóis agus éin ornáideacha ar leibhéil níos airde a sheachaint, ar leibhéil iad a d’fhéadfadh na héifeachtaí zóiteicniúla a mhéadú thar an éifeacht bhlaistithe inmhianaithe a shaothraítear leis an údarú seo, ní mór uaschion do na breiseáin in ábhar beatha iomlán a shuí. Ina theannta sin, maidir le láithreacht meitileoigeanóil in eoigeanól a tháirgtear trí eastóscadh ó dhuilleoga triomaithe clóibh nó ó ola duilleog clóbh agus le láithreacht eistriogóil i dtras-anatól a tháirgtear trí eastóscadh ó dhuilleoga nó ó thorthaí réalt-ainíse, measann an Coimisiún nach mór uaschion a shuí ina leith sin in ábhar beatha iomlán agus go gceadaítear úsáid chomhuaineach eoigeanóil nó tras-anatóil le breiseáin eile ar choinníoll go bhfanann an cion meitileoigeanóil nó eistriogóil in ábhair bheatha nó i mbeatha chumaisc faoi bhun an chion a bheadh ann dá n-úsáidfí an breiseán ina bhfuil an cion is airde meitileoigeanóil nó eistriogóil, as measc gach breiseán beathaithe údaraithe, ag an uaschion nó ag an gcion molta le haghaidh an speicis nó na catagóire ainmhíche ábhartha. Ina theannta sin, measann an Coimisiún gur cheart bearta cosanta iomchuí a dhéanamh chun éifeachtaí díobhálacha ar shláinte úsáideoirí an bhreiseáin a chosc.

(10)

A mhéid a bhaineann le tras-anatól, tá tréithriú na substainte gníomhaí éagsúil idir an breiseán a tháirgtear trí shintéis cheimiceach agus an breiseán a tháirgtear trí eastóscadh ó dhuilleoga nó ó thorthaí réalt-ainíse, agus d’fhéadfadh eistriogól a bheith sa dara modh táirgthe sin. Mar sin, is iomchuí difreáil a dhéanamh idir téarmaí a n-údaraithe dá réir sin. Ina theannta sin, ar mhaithe le soiléireacht agus comhsheasmhacht, is iomchuí an difreáil chomhchosúil a léiriú san údarú le haghaidh tras-anatóil atá ann cheana idir an breiseán a tháirgtear tríd an eastóscadh ó ola péine agus an breiseán a tháirgtear trí shintéis cheimiceach. Leis an difreáil sin, ba cheart a bheith ann an úsáid de thras-anatól a tháirgtear rí shintéis cheimiceach le haghaidh éin ornáideacha a bhaint de thoradh athnuachan údarú an bhreiseáin le haghaidh éin ornáideacha agus ba cheart a bheith in ann uaschion a shuí i ndáil le tras-anatól a tháirgtear ó ola péine le haghaidh éin ornáideacha. Dá bhrí sin, ba cheart Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2022/1452 a leasú dá réir sin.

(11)

Ina theannta sin, chun lipéadú tras-anatóil agus lipéadú na beatha ina bhfuil tras-anatól a shimpliú, measann an Coimisiún gurb iomchuí ainm an bhreiseáin ‘tras-anatól’ a úsáid in ionad an chomhchiallaigh ‘1-meatocsa-4-(próp-1(tras)-einil)beinséin’ dar tagraíodh i Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2022/1452. Dá bhrí sin, ba cheart an Rialachán Cur Chun Feidhme sin a leasú dá réir.

(12)

Ós rud é nach gá na modhnuithe ar choinníollacha údarúcháin tras-anatóil a chur i bhfeidhm láithreach ar chúiseanna sábháilteachta, is iomchuí idirthréimhse a fhoráil do pháirtithe leasmhara ionas gur féidir leo iad féin a ullmhú chun na ceanglais nua a eascraíonn as na modhnuithe sin a chomhlíonadh.

(13)

Tá na bearta dá bhforáiltear sa Rialachán seo i gcomhréir leis an tuairim ón mBuanchoiste um Plandaí, Ainmhithe, Bia agus Beatha,