(1)

Tá an tAontas tiomanta aeráidneodracht a bhaint amach faoi 2050 agus glanastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú 55 % ar a laghad faoi 2030, i gcomhréir leis an gComhaontú Glas don Eoraip agus mar a leagtar amach i Rialachán (AE) 2021/1119 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (4). Leis an gComhaontú maidir le Tionsclaíocht Ghlan, mar a leagtar amach sa Teachtaireacht ón gCoimisiún an 26 Feabhra 2025 (5), leagtar béim ar an ngá atá leis an iomaíochas tionsclaíoch a ailíniú leis an uaillmhian aeráide, lena n-áiritheofar go mbeidh an t-aistriú chuig geilleagar aeráidneodrach cóir agus athléimneach ó thaobh an gheilleagair de araon. Chuige sin, tá gá le hearnáil ceallraí Eorpach atá láidir agus iomaíoch.

(2)

Tá dúshláin struchtúracha ann faoi láthair roimh an earnáil ceallraí Eorpach chun an scála iomaíoch is gá a bhaint amach i gcomhthéacs ró-acmhainneacht dhomhanda ar fud an tslabhra luacha ceallraí, go háirithe le linn na céime borrtha. Thairis sin, tá monaróirí ceallraí de chuid na hEorpa in iomaíocht i gcomhthéacs domhanda ina ndéantar cothrom na Féinne a shaobhadh le fóirdheontais neamh-AE.

(3)

I bhfianaise chuspóir Rialachán an Ghnímh um an Tionscal Glan-nialasachta (AE) 2024/1735 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (6), lena mbunaítear creat beart chun earnáil mhonaraíochta teicneolaíochta glan-nialasachta na hEorpa a neartú agus chun tacú le teicneolaíochtaí glana a imscaradh, is gá bearta airgeadais spriocdhírithe a sholáthar chun tacú le forbairt reatha tionscadal san Aontas, chun tuilleadh infheistíochta ón earnáil phríobháideach a spreagadh agus chun borradh a chur faoi shlándáil sholáthar na dtionscal gluaisteán agus stórála fuinnimh.

(4)

Ghlac an Coimisiún Teachtaireacht (7) an 16 Nollaig 2025 lena leagtar amach straitéis um threisiú leis an tionscal ceallraí. Leis an straitéis sin, tacaítear le hearnáil ceallraí athléimneach agus inbhuanaithe san Aontas agus feabhsaítear iomaíochas costais i dtáirgeadh ceallraí an Aontais, lena gcuirtear le tionscnaimh amhail Rialachán (AE) 2024/1735, an Plean Gníomhaíochta Tionsclaíoch um an tionscal gluaisteán Eorpach a leagtar amach sa Teachtaireacht ón gCoimisiún an 5 Márta 2025 (8) agus an Plean um Ghníomhaíocht Straitéiseach maidir le Ceallraí a leagtar amach i dTeachtaireacht ón gCoimisiún an 17 Bealtaine 2018 (9). Tugtar tuairisc sa Straitéis um Threisiú leis an Tionscal Ceallraí ar staid infheistíochta fho-optamach na hearnála monaraíochta ceallraí, go háirithe le linn chéim bhorrtha na dtionscadal, rud a léiríonn an géarghá atá le tacú le táirgeadh ceallraí san Aontas mar fhreagairt ar na dúshláin phráinneacha idirnáisiúnta agus ar na deacrachtaí atá roimh an tionscal maidir le táirgeadh a uas-scálú. Áirítear freisin sa Straitéis um Threisiú leis an Tionscal Ceallraí bearta beartais spriocdhírithe lena neartófar tionscal ceallraí an Aontais, lena n-áirítear Saoráid maidir le Treisiú leis an Tionscal Ceallraí a bhunú chun tacú le hinfheistíochtaí.

(5)

Tá gá ar leith leis an tacaíocht sin le linn chéim bhorrtha na dtionscadal monaraíochta ceallraí, lena mbaineann aistriú go monaraíocht ardchruinnis ardtoirte agus cothromaíocht á haimsiú idir táirgeacht íseal, costais arda ábhair, agus diancheanglais cháilíochta. Tagann an chéim bhorrtha tar éis na saoráidí táirgeachta a thógáil agus a shuiteáil. Cuirtear gach córas, trealamh, agus próiseas i mbun tástála, bailíochtú, agus mionchoigeartú forleathan le linn na céime sin chun oibríochtaí éifeachtúla agus éifeachtacha a áirithiú. Bíonn ardrátaí fuíll ina saintréith di, rud a fhágann go mbíonn sé deacair brabúsacht a bhaint amach agus dianchaighdeáin cháilíochta a chomhlíonadh atá ina cheanglas ag an earnáil mótarfheithiclí. Dá bhrí sin, ba cheart don tSaoráid maidir le Treisiú leis an Tionscal Ceallraí tacaíocht a chur ar fáil le haghaidh na céime deacra casta sin sa phróiseas. Ba cheart an tSaoráid maidir le Treisiú leis an Tionscal Ceallraí a bheith ina tacaíocht ón gCiste don Nuálaíocht arna bhunú de bhun Airteagal 10a(8) de Threoir 2003/87/CE i bhfoirm ionstraimí airgeadais faoi bhainistíocht dhíreach.

(6)

Agus aitheantas á thabhairt don ríthábhacht a bhaineann le tacaíocht airgeadais éifeachtach le linn chéim bhorrtha an táirgthe ceallraí, tá buntáistí ar leith ag baint le hiasachtaí seachas deontais sa chomhthéacs sin. Le hiasachtaí spreagtar bainistiú éifeachtúil caipitil agus bítear ag teacht le sprioc an fháis inbhuanaithe chuntasaigh faoi tháirgeadh ceallraí. Spreagtar cuideachtaí chun inmharthanacht tráchtála a bhaint amach níos tapúla leo agus, dá bhrí sin, tá siad níos oiriúnaí do scálú agus do thráchtálú an táirgthe. Thairis sin, comhlántar agus mealltar tuilleadh infheistíochta ón earnáil phríobháideach leo, rud a chuireann creat láidir airgeadais ar fáil chun an tionscal san Aontas a chobhsú. Dá réir sin, ba cheart don tacaíocht ón tSaoráid maidir le Treisiú leis an Tionscal Ceallraí a bheith i bhfoirm iasachtaí mar an ionstraim is fearr a thacaíonn le cuideachtaí le linn na céime borrtha.

(7)

Chun tacú le céim bhorrtha an táirgthe ceallraí ó thaobh airgeadais de, is gá na hiasachtaí ón tSaoráid maidir le Treisiú leis an Tionscal Ceallraí a chur in oiriúint do cheanglais shonracha na céime borrtha. Ba cheart go n-áireofar leis sin eilimintí lamháltais amhail iasachtaí a dheonú saor ón ús.

(8)

De bhun Airteagal 15(1) de Rialachán Tarmligthe (AE) 2019/856, is gá uasmhéid na tacaíochta ón gCiste don Nuálaíocht atá ar fáil don tSaoráid maidir le Treisiú leis an Tionscal Ceallraí a leagan síos, agus rialacha maidir le tionscadail a roghnú agus maidir leis an tacaíocht a íocadh amach.

(9)

Maidir le monaróirí ceall ceallra a bhfuil taithí dhíreach nó indíreach acu cheana féin ar thionscadail lántráchtála a fhorbairt, is féidir a mheas go bhfuil fios a ngnó faighte acu cheana féin maidir leis an gcéim bhorrtha a thabhairt chun críche agus dá bhrí sin, ba cheart a mheas nach bhfuil siad incháilithe don tacaíocht faoin tSaoráid maidir le Treisiú leis an Tionscal Ceallraí.

(10)

Sa chomhaontú iasachta a eascraíonn as tacaíocht a dhámhachtain faoin tSaoráid maidir le Treisiú leis an Tionscal Ceallraí, ba cheart sceideal aisíocaíochta a leagan amach a bheidh iomchuí le haghaidh tionscadail aibí agus struchtúir airgeadais na dtionscadal atá ann cheana féin á gcur san áireamh freisin. Chun bheith in ann oiriúnú do réaltacht tráchtála tháirgeadh na gceallraí agus leanúnachas na tacaíochta á áirithiú, ba cheart tionscadail a bheith in ann sceideal aisíocaíochta a chur siar faoi réir ráta úis, ar ráta é ba cheart a shonrú sa chomhaontú iasachta. Ba cheart leigheasanna conarthacha iomchuí a bheith ina bpionós ar ghníomhaíochtaí monaraíochta ceallraí a athlonnú lasmuigh den Limistéar Eorpach Eacnamaíoch (LEE) tar éis an tacaíocht a fháil ón tSaoráid maidir le Treisiú leis an Tionscal Ceallraí, chun tionchar marthanach ar iomaíochas tionsclaíoch na hEorpa a áirithiú.

(11)

Chun cur chun feidhme na Saoráide maidir le Treisiú leis an Tionscal Ceallraí a áirithiú, is gá cinneadh maoiniúcháin bliantúil a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 110(2) de Rialachán (AE, Euratom) 2024/2509 (‘an Rialachán Airgeadais’).

(12)

Éascófar forbairt monaraíochta ceall ceallra san Eoraip leis an tSaoráid maidir le Treisiú leis an Tionscal Ceallraí. Oibríonn monaraíocht ceall ceallra san Eoraip faoi dhálaí dúshlánacha margaidh, faoi mar a leagtar amach sa Teachtaireacht maidir leis an Straitéis um Threisiú leis an Tionscal Ceallraí, agus dá bhrí sin d’aithin an Coimisiún Eorpach go bhfuil gá aige le réiteach cistiúcháin sealadach. Díríonn an tSaoráid maidir le Treisiú leis an Tionscal Ceallraí ar thionscadail a bhfuil acmhainneacht ard le haghaidh ratha ag baint leo in áit ar bith i LEE, rud a fhágann gur dóchúla go n-éascófar forbairt na gníomhaíochta eacnamaíche leis an tacaíocht. Leis an tacaíocht a dheonófar faoin tSaoráid maidir le Treisiú leis an Tionscal Ceallraí, éascófar do mhonaróirí ceall ceallra borradh a chur faoin táirgeadh trí rannchuidiú le riachtanais mhaoiniúcháin na céime sin. Leis na critéir incháilitheachta agus dhámhachtana atá leagtha síos agus le téarmaí eile na Saoráide maidir le Treisiú leis an Tionscal Ceallraí, cruthaítear bonn don Choimisiún chun a áirithiú go bhfuil an tacaíocht, i bhfoirm iasachtaí inaisíoctha saor ón ús, go bhfuil sí sin riachtanach, iomchuí, comhréireach agus trédhearcach. Agus gach ceann de na gnéithe thuasluaite á gcur san áireamh, measann an Coimisiún go bhfuil an tacaíocht atá le deonú faoin tSaoráid maidir le Treisiú leis an Tionscal Ceallraí comhsheasmhach leis na rialacha maidir leis an státchabhair, de réir bhrí Airteagal 212(2), pointe (c), den Rialachán Airgeadais.

(13)

De bhun Airteagal 10f de Threoir 2003/87/CE, ba cheart don tSaoráid maidir le Treisiú leis an Tionscal Ceallraí tacú le tionscadail lena gcomhlíontar an prionsabal ‘gan dochar suntasach a dhéanamh’. Dá bhrí sin, ba cheart a áirithiú leis an bpróiseas roghnúcháin go gcomhlíonfaidh tionscadail na híoscheanglais chomhshaoil agus nach ndéanann siad dochar suntasach d’aon cheann de na cuspóirí comhshaoil de réir bhrí Airteagal 17 de Rialachán (AE) 2020/852 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (10)

(14)

Úsáidfear aisíocaíochtaí agus athshreabha a bhaineann leis na hionstraimí airgeadais arna soláthar ón tSaoráid maidir le Treisiú leis an Tionscal Ceallraí chun tacú leis an nuálaíocht i dteicnící, próisis agus teicneolaíochtaí ísealcharbóin agus saor ó charbón i gcomhréir le hAirteagal 10a(8) de Threoir 2003/87/CE.

(15)

Chuathas i gcomhairle leis na Ballstáit maidir leis an gcinneadh seo, i gcomhréir le hAirteagal 15 de Rialachán Tarmligthe (AE) 2019/856.

(16)

Mar gheall ar an ngéarghá atá ann an tSaoráid maidir le Treisiú leis an Tionscal Ceallraí a imscaradh agus eagrú an ghlao ar thograí a chumasú, tá sé beartaithe go dtiocfaidh an Cinneadh seo i bhfeidhm an lá tar éis lá a fhoilsithe,

(a)

ciallaíonn ‘ceallra’ ceallra mar a shainmhínítear in Airteagal 3(1), pointe (1), de Rialachán (AE) 2023/1542 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (11);

(b)

ciallaíonn ‘cill ceallra’ cill ceallra mar a shainmhínítear in Airteagal 3(1), pointe (4), de Rialachán (AE) 2023/1542;

(c)

ciallaíonn ‘ceallra feithicle leictrí’ mar a shainmhínítear in Airteagal 3(1), pointe (14), de Rialachán (AE) 2023/1542;

(d)

ciallaíonn ‘an chéim bhorrtha’ idirthréimhse láithreáin táirgeachta le haghaidh ceall ceallraí feithicle leictrí, nó codanna díobh, a thosaíonn le tosach phas táirgthe an C-sampla réamhshraithe agus a chríochnaíonn nuair a bhaintear amach oibríocht tráchtála iomlán. Beidh oibríocht tráchtála iomlán ann ag an bpointe a mbainfidh an tsaoráid mhonaraíochta ceallraí aschur táirgthe marthanach amach atá cothrom le 95 % den acmhainneacht táirgeachta ainmniúil ar a laghad;

(e)

ciallaíonn ‘céim an C-sampla’ an tráth a dhéantar dearadh na cille ceallra a thabhairt chun críche ar bhealach substaintiúil agus a bhailíochtú trí bhíthin fréamhshamhlacha arna monarú trí phróisis agus trealamh amhail ar leibhéal tionsclaíoch a úsáid, rud a fhágann go bhfuil siad ullamh chun críoch chéim cháilitheacht an tomhaltóra.