(1)

Tá ról lárnach ag staidreamh Eorpach maidir leis an daonra agus le tithíocht i bpróisis ceaptha beartais agus chinnteoireachta agus, dá bhrí sin, tá gá leis chun beartais an Aontais a dhearadh, a chur chun feidhme agus chun meastóireacht a dhéanamh orthu, go háirithe beartais lena dtugtar aghaidh ar an athrú déimeagrafach agus ar an aistriú glas agus an aistriú digiteach, beartais a bhaineann leis an gcreat chun éifeachtúlacht fuinnimh, comhtháthú eacnamaíoch, sóisialta agus críochach a chur chun cinn, agus na beartais a bhaineann le prionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta, chomh maith leis na beartais is gá chun Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe Chlár Oibre 2030 na Náisiún Aontaithe a bhaint amach sa mhéid go dtagann siad faoi raon feidhme an Rialacháin seo.

(2)

Tá staidreamh sóisialta Eorpach, lena n-áirítear staidreamh maidir leis an daonra agus le tithíocht, á tháirgeadh faoi láthair ar bhonn roinnt gníomhartha reachtacha. Leis an Rialachán seo, ba cheart leanúint den staidreamh sóisialta Eorpach a chomhtháthú agus a chuíchóiriú gan uaim, ar cuireadh tús leis an méid sin le Rialachán (AE) 2019/1700 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3).

(3)

Is ainmneoir tábhachtach é staidreamh daonra do réimse leathan táscairí beartais agus úsáidtear é mar thagairt ar fud an Staidrimh Eorpaigh, go háirithe chun frámaí samplála a sholáthar chun suirbhéanna ionadaíocha a dhéanamh ar dhaoine agus ar theaghlaigh faoi Rialachán (AE) 2019/1700.

(4)

Tugann Comhairle na nGnóthaí Eacnamaíocha agus Airgeadais sainordú go rialta don Choiste um Beartas Eacnamaíoch chun measúnú a dhéanamh ar inbhuanaitheacht fhadtéarmach agus ar cháilíocht an airgeadais phoiblí ar bhonn réamh-mheastacháin daonra arna dtáirgeadh ag Eurostat. Úsáidtear na réamh-mheastacháin daonra sin freisin chun anailís a dhéanamh ar bheartais i gcomhthéacs an tSeimeastair Eorpaigh. Ba cheart an staidreamh uile is gá a bheith ar fáil don Choimisiún (Eurostat) chun réamh-mheastacháin daonra a tháirgeadh agus a fhoilsiú i gcomhréir le riachtanais faisnéise an Aontais.

(5)

De bhun Airteagal 175, an dara mír, den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE), tá an Coimisiún le tuairisciú do Pharlaimint na hEorpa, don Chomhairle, do Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta agus do Choiste na Réigiún gach 3 bliana ar an dul chun cinn atá déanta i leith comhtháthú eacnamaíoch, sóisialta agus críochach a bhaint amach. Éilítear sonraí réigiúnacha agus áitiúla, lena n-áirítear sonraí le haghaidh cineálacha éagsúla críche, mar shampla, réigiúin teorann, cathracha agus a limistéir uirbeacha fheidhmiúla, réigiúin chathracha, réigiúin tuaithe agus réigiúin sléibhe agus oileáin, chun na tuarascálacha sin a ullmhú agus chun faireachán rialta a dhéanamh ar fhorbairtí déimeagrafacha agus ar dhúshláin dhéimeagrafacha a d’fhéadfadh a bheith ann amach anseo i gcríocha an Aontais.

(6)

De bhun Airteagal 16(4) den Chonradh ar an Aontas Eorpach (CAE), sainíodh tromlach cáilithe de chomhaltaí na Comhairle, inter alia, ar bhonn dhaonra na mBallstát. Chun na críche sin, de bhun Airteagal 4(1) de Rialachán (AE) Uimh. 1260/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (4), tá oibleagáid ar na Ballstáit faoi láthair sonraí maidir lena ndaonra iomlán ar an leibhéal náisiúnta a sholáthar don Choimisiún (Eurostat). Ba cheart do na Ballstáit leanúint den fhaisnéis sin a sholáthar don Choimisiún (Eurostat) de bhun an Rialacháin seo.

(7)

In 2017, ghlac an Coiste um an gCóras Staidrimh Eorpach (CCSE) ‘Meabhrán Bhúdaipeist maidir le Gluaiseachtaí Daonra agus Saincheisteanna Imeasctha - Staidreamh Imirce’ (‘Meabhrán Bhúdaipeist’). inar sonraíodh an gá le staidreamh bliantúil maidir le méid an daonra agus le saintréithe áirithe sóisialta, eacnamaíocha agus déimeagrafacha an daonra. Chun go n-urramófar prionsabail an chomhionannais agus an neamh-idirdhealaithe agus chun cearta na saoránach arna gcumhdach in Airteagal 21 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh agus in Airteagail 10 agus 19 CFAE a urramú, tá staidreamh iontaofa inchomparáide de dhíth ar an Aontas. Le Rialachán (AE) 2019/1700 soláthraítear creat um bailiú sonraí ó shamplaí, lena gcumasaítear sonraí maidir le comhionannas agus neamh-idirdhealú a bhailiú a mhéid is féidir ar bhonn samplaí, agus anailís a dhéanamh ar roinnt gnéithe den chomhionannas agus den idirdhealú trí tháscairí socheacnamaíocha agus faisnéis ar eispéireas idirdhealaithe a tháirgeadh. Ina theannta sin, déanann an Ghníomhaireacht um Chearta Bunúsacha (FRA) agus an Institiúid Eorpach um Chomhionannas Inscne (EIGE) staidéir shonracha agus suirbhéanna tiomnaithe lenar féidir infhaighteacht an staidrimh comhionannais a leathnú tuilleadh ar leibhéal an Aontais. Thairis sin, cuireann an Foras Eorpach chun Dálaí Maireachtála agus Oibre a Fheabhsú (Eurofound) sonraí agus faisnéis faoi dhálaí maireachtála agus oibre a bhailítear trí bhíthin suirbhéanna ar fáil. Ba cheart comhar agus comhordú idir na Ballstáit, Eurostat, FRA, EIGE agus Eurofound faoi na creata dlíthiúla ábhartha amach anseo a fheabhsú chun freastal ar éilimh úsáideoirí atá ag méadú maidir le sonraí iontaofa cuimsitheacha maidir le comhionannas agus éagsúlacht san Aontas.

(8)

Iarradh freisin i Meabhrán Bhúdaipeist go gcuirfí feabhas ar staidreamh maidir leis an imirce agus go bhforbrófaí agus go gcuirfí chun feidhme sainmhínithe coiteanna a bhaineann leis an daonra agus leis an imirce, agus an gá atá le coincheapa agus sainmhínithe atá fónta ó thaobh staidrimh de, atá ábhartha agus infheidhme a bhunú i bhfianaise na gcineálacha imirce atá ag teacht chun cinn á gcur san áireamh. Le teagmhais a tharla le déanaí agus atá ar siúl faoi láthair, mar shampla, tarraingt siar na Ríochta Aontaithe as an Aontas agus géarchéimeanna daonnúla, amhail iarmhairtí chogadh foghach na Rúise ar an Úcráin, leagtar béim ar a thábhachtaí atá staidreamh tráthúil mionsonraithe maidir leis an imirce agus cosaint idirnáisiúnta, atá ríthábhachtach chun forléargas a thabhairt ar shreafaí imirce chuig an Aontas, laistigh den Aontas agus ón Aontas.

(9)

Chun na spriocanna a leagtar amach sa teachtaireacht ón gCoimisiún an 11 Nollaig 2019 maidir leis an gComhaontú Glas don Eoraip a bhaint amach, éilítear staidreamh feabhsaithe a bhaineann le húsáid fuinnimh agus éifeachtúlacht tithíochta, sonraí geografacha mionsonraithe maidir le dáileadh an daonra agus staidéir níos cuimsithí ar an ngaol idir an daonra agus tithíocht chun beartais éifeachtacha a fhorbairt agus a mheas. Le paindéim COVID-19 léiríodh an gá atá le staidreamh iontaofa, minic agus tráthúil ar bhásanna san Aontas. Tá sásra leordhóthanach de dhíth ar an Aontas chun na sonraí sin a bhailiú go héigeantach laistigh den Chóras Staidrimh Eorpach (CSE) a dhéantar leis an minicíocht, an tráthúlacht agus leibhéal an mhionsonraithe is gá.

(10)

Tá bailiú éigeantach sonraí laistigh de CSE ar bhonn an Rialacháin seo beartaithe chun faireachán rialta agus tráthúil ar an dul chun cinn i gcur chun feidhme phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta a éascú, chun príomhspriocanna an Phlean Gníomhaíochta ghaolmhair a bhaint amach agus chun spriocanna na Ráthaíochta Eorpaí do Leanaí a bunaíodh le Moladh ón gComhairle (AE) 2021/1004 (5) ar an leibhéal náisiúnta agus, an tráth céanna, tá sonraí á sholáthar aige chun an measúnú ar thionchar dáileacháin an athraithe aeráide agus na mbeartas ábhartha a éascú.

(11)

Ar mholadh ó Choimisiún Staidrimh na Náisiún Aontaithe, glacann Comhairle Eacnamaíoch agus Shóisialta na Náisiún Aontaithe rúin gach 10 mbliana maidir leis an Daonra Domhanda agus Áireamh Tithíochta agus iarrann sí ar bhallstáit na Náisiún Aontaithe daonáireamh agus áireamh tithíochta a thionól i gcomhréir le moltaí idirnáisiúnta agus réigiúnacha agus chun cloí le sláine, iontaofacht, cruinneas agus luach thorthaí an daonáirimh agus an áirimh tithíochta. Ba cheart na moltaí idirnáisiúnta agus réigiúnacha sin a chur san áireamh i staidreamh Eorpach maidir leis an daonra agus le tithíocht.

(12)

Is cuspóir lárnach de chuid an Aontais é oibleagáidí tuairiscithe a chuíchóiriú agus an t-ualach riaracháin a laghdú. An teachtaireacht ón gCoimisiún an 16 Márta 2023, dar teideal Long-term competitiveness of the EU: looking beyond 2030 [Iomaíochas fadtéarmach an Aontais: ag féachaint níos faide chun cinn ná 2030], arb é is aidhm di ceanglais tuairiscithe a chuíchóiriú agus a shimpliú 25 % le haghaidh cuideachtaí agus riarachán, ach gan an bonn a bhaint ó na cuspóirí beartais gaolmhara. Le Rialachán (CE) Uimh. 223/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (6) bunaíodh creat dlíthiúil i gcomhair fhorbairt, tháirgeadh agus scaipeadh an staidrimh Eorpaigh, ar bhonn prionsabail chomhchoiteanna staidrimh. Leagtar amach sa Rialachán sin na critéir cháilíochta agus tagraítear don ghá go ndéanfaí an t-ualach freagartha ar fhreagróirí suirbhéanna a íoslaghdú agus don ghá cur leis an gcuspóir níos ginearálta maidir le hualaí riaracháin a laghdú. Le creat dlíthiúil nua le haghaidh staidreamh Eorpach maidir leis an daonra agus le tithíocht, ba cheart na critéir cháilíochta a leagtar amach sa Rialachán sin a chur chun feidhme agus forbairt a dhéanamh orthu, agus an t-ualach riaracháin a laghdú trí úsáid éifeachtach agus éifeachtúil na bhfoinsí sonraí atá ar fáil, lena n-áirítear sonraí riaracháin, a chuimsiú.

(13)

Ós rud é gurb iad taifid riaracháin na foinsí sonraí is costéifeachtúla agus is éifeachtúla ó thaobh riaracháin de a chuimsíonn prionsabal na haonuaire, ba cheart é a bheith indéanta iad a úsáid le haghaidh na dtacar sonraí uile a sholáthraítear don Choimisiún fad a dheimhníonn na Ballstáit, i gcás inarb infheidhme, trí úsáid a bhaint as modhanna meastacháin gur leor cumhdach agus cáilíocht na bhfoinsí sonraí sin agus go dtugtar tuairisc chríochnúil orthu sna tuarascálacha cáilíochta agus sna meiteashonraí a ghabhann le tarchur na sonraí.

(14)

Sa mheastóireacht ar an staidreamh a foilsíodh maidir le daonáirimh agus áirimh tithíochta san Aontas, maidir le sreafaí imirce idirnáisiúnta, líon imirceach agus fáil saoránachta agus maidir le déimeagrafaíocht, léiríodh ann go bhfuil feabhas suntasach ar an iomlán tagtha ar an staidreamh i gcomparáid le staid 2005 de bharr an chreata dhlíthíuil reatha lena gcuimsítear Rialacháin (CE) Uimh. 862/2007 (7) agus (CE) Uimh. 763/2008 (8) ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Rialachán (AE) Uimh. 1260/2013, sula raibh an creat dlíthiúil reatha i bhfeidhm. D’fhéadfadh easpa comhleanúnachais agus inchomparáideachta a bheith i gceist leis an gcreat sin, áfach, rud ba cheart aghaidh a thabhairt air.

(15)

Leis an athrú aeráide, an claochlú digiteach, an staid dhéimeagrafach atá ag teacht chun cinn agus treochtaí imirce le déanaí cruthaíodh éilimh ar staidreamh Eorpach atá níos tráthúla, níos minice agus níos mionsonraithe maidir leis an daonra, forbairtí socheacnamaíocha, teagmhais bheatha agus tithíocht, lena n-áirítear sonraí faoi thopaicí nó faoi ghrúpaí atá éirithe níos ábhartha ar bhonn polaitiúil agus sochaíoch le 10 mbliana anuas. Ina theannta sin, níl an creat dlíthíuil reatha solúbtha go leor chun oiriúnú do riachtanais bheartais atá ag teacht chun cinn agus chun úsáid foinsí nua ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta a éascú. Ina theannta sin, mar thoradh ar struchtúr an chreata dhlíthiúil reatha i bhfoirm 3 Rialachán ar leith, arna nglacadh ag amanna éagsúla, tá neamhréireachtaí bunúsacha sa staidreamh. Ar deireadh, ós rud é go scoirfidh Rialachán (AE) Uimh. 1260/2013 d’fheidhm a bheith aige an 31 Lúnasa 2028, tá gá le creat dlíthiúil nua maidir leis an staidreamh déimeagrafach a bhailítear de bhun an Rialacháin sin. Ba cheart, dá bhrí sin, an creat nua a bheith níos comhleanúnaí agus níos solúbtha agus ba cheart na forálacha ábhartha de Rialachán (CE) Uimh. 862/2007 a leasú leis agus ba cheart Rialacháin (CE) Uimh. 763/2008 agus (AE) Uimh. 1260/2013 a aisghairm leis.

(16)

Cumhdaítear le hAirteagal 3 de Rialachán (CE) Uimh. 862/2007 staidreamh maidir le tír saoránachta agus áit bhreithe an daonra cónaitheach (líon imirceach), maidir le hathrú cónaithe idir tíortha (sreafaí imirce idirnáisiúnta) agus maidir le fáil saoránachta ag an daonra cónaitheach. Baineann an staidreamh eile faoin Rialachán sin le nósanna imeachta riaracháin agus breithiúnacha a bhaineann le reachtaíocht um inimirce agus le cosaint idirnáisiúnta. Tá dlúthnasc idir an staidreamh dá dtagraítear in Airteagal 3 den Rialachán sin agus an staidreamh maidir leis an daonra cónaitheach agus na hathruithe déimeagrafacha dá bhforáiltear le Rialacháin (CE) Uimh. 763/2008 agus (AE) Uimh. 1260/2013, agus ba cheart é a bheith comhsheasmhach leis an méid sin. Chun comhsheasmhacht a áirithiú, ba cheart an staidreamh sin a chomhtháthú, dá bhrí sin, in aon bhunús dlí amháin agus ba cheart Airteagal 3 de Rialachán (CE) Uimh. 862/2007 a scriosadh.

(17)

Mar gheall ar chineál roinnt saintréithe daonra agus tithíochta atá ag athrú go tapa, go háirithe maidir le feiniméin dhéimeagrafacha, shocheacnamaíocha agus imirce, agus mar gheall ar an ngá comhfhreagrach díriú go pras ar bheartais agus iad a chur in oiriúint, is gá staidreamh a bheith ar fáil ar bhonn tráthúil go luath i ndiaidh na tréimhse tagartha ábhartha le haghaidh na staidreamh sin. Ba cheart, dá bhrí sin, tréimhsiúlacht agus tráthúlacht an staidrimh a chur chun cinn go suntasach, i gcás inar féidir trí úsáid a bhaint as sonraí riaracháin agus taifid riaracháin. Chuige sin, is gá go gcuireann na Ballstáit acmhainní leordhóthanacha ar fáil dá n-institiúidí staidrimh náisiúnta.

(18)

Le Rialachán (CE) Uimh. 1059/2003 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (9), bunaítear modheolaíocht ghreillebhunaithe chun tíopeolaíochtaí críche a shainiú, bunaithe ar dháileadh an daonra de réir cealla greille 1 km2. Le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2018/1799 ón gCoimisiún (10), lenar bunaíodh gníomhaíocht staidrimh díreach sealadach chun topaicí roghnaithe a ghabhann le daonáirimh agus áirimh tithíochta 2021 a scaipeadh, déantar foráil i leith aschuir thábhachtacha dhaonáirimh ar ghreille 1 km2 uile-Eorpach. Le creat dlíthiúil nua, ba cheart scaipeadh leantach staidrimh geothagartha daonra bunaithe ar ghreillí, agus a leathnú chuig staidreamh tithíochta, a áirithiú.

(19)

Beartaítear gurb ionann na haonaid chríochacha agus greillí staidrimh dá dtagraítear sa Rialachán seo agus na haonaid chríochacha agus greillí staidrimh dá bhforáiltear i Rialachán (CE) Uimh. 1059/2003.

(20)

Chun críche geochódú suíomh, tá téama na nAonad Staidrimh a leagtar amach in Iarscríbhinn III a ghabhann le Treoir 2007/2/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (11) le húsáid.

(21)

Ba cheart an creat dlíthiúil reatha le haghaidh staidreamh Eorpach maidir leis an daonra agus le tithíocht a thabhairt cothrom le dáta lena áirithiú go ndéantar na próisis staidrimh atá scartha faoi láthair a chomhtháthú go leordhóthanach i gcreat comhchoiteann lenar féidir le CSE freagairt go héifeachtach ar riachtanais faisnéise nua an Aontais agus nuálaíocht staidrimh a spreagadh. Is gá an t-aschur staidrimh ábhartha a fheabhsú chun a bheith ábhartha fós i bhfianaise athruithe agus dúshláin dhéimeagrafacha, imirce, shóisialta agus eacnamaíocha, lena dtacaítear le ceapadh beartas agus cinnteoireacht.

(22)

Ba cheart an staidreamh feabhsaithe rialta (bliantúil agus fobhliantúil) maidir leis an daonra agus le tithíocht a chomhlánú le faisnéis ó dhaonáirimh chomhordaithe agus ó áirimh chomhordaithe tithíochta san Aontas a dhéantar gach 10 mbliana i gcomhréir le Prionsabail agus Moltaí na Náisiún Aontaithe maidir le Daonáirimh agus Áirimh Tithíochta. Tugtar deis uathúil le daonáirimh agus áirimh tithíochta staidreamh oifigiúil a chur os comhair an tsaoil, ó thaobh oibríochtaí agus torthaí de.

(23)

Ba cheart daonáirimh agus áirimh tithíochta an Aontais a éirí níos costéifeachtúla trí leas iomlán a bhaint as an tsraith fhlúirseach sonraí riaracháin atá ar fáil ar fud na mBallstát nó trí theaglaim de mhodheolaíochtaí nuálacha agus d’fhoinsí nuálacha, lena n-áirítear foinsí nua a eascraíonn as soláthar seirbhísí digiteacha. Ba cheart na háirimh sin a úsáid freisin chun an bhonnlíne dhéimeagrafach a athbhunú. Ba cheart úsáid na bhfoinsí nua sin a bheith faoi réir na gcoimircí dlíthiúla, teicniúla agus nós imeachta a bunaíodh le Rialachán (CE) Uimh. 223/2009.

(24)

Ba cheart rochtain a bheith ag na Ballstáit agus ag an gCoimisiún (Eurostat) ar an réimse is leithne is féidir d’fhoinsí sonraí chun staidreamh Eorpach ardchaighdeáin maidir leis an daonra agus le tithíocht a tháirgeadh ar bhonn costéifeachtúil. I ndáil leis sin, tá sé ríthábhachtach go bhfuil na hinstitiúidí staidrimh náisiúnta agus údaráis náisiúnta eile a áirítear ar an liosta dá dtagraítear in Airteagal 5(2) de Rialachán (CE) Uimh. 223/2009 (údaráis staidrimh náisiúnta) in ann rochtain a bheith acu ar na sonraí riaracháin atá faoi úinéireacht na riarachán poiblí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar an leibhéal áitiúil ar bhealach tráthúil, agus go gceadófar dóibh na sonraí sin a úsáid, i gcomhréir le hAirteagal 17a den Rialachán sin. Mar shampla, féadfar staidreamh maidir le héifeachtúlacht fuinnimh foirgneamh a bhunú ar shonraí riaracháin a bhaineann le heisiúint deimhnithe fuinnimh foirgneamh faoi Threoir 2010/31/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (12). Ba cheart rochtain thráthúil agus rialta a bheith ag na húdaráis staidrimh náisiúnta ar na bunachair sonraí náisiúnta maidir le feidhmíocht fuinnimh foirgneamh de bhun Threoir (AE) 2024/1275 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (13). Ní mór do na húdaráis staidrimh náisiúnta a bheith páirteach freisin i gcinntí i ndáil le dearadh agus athfhorbairt foinsí sonraí riaracháin ábhartha chun a áirithiú gur féidir iad a úsáid tuilleadh chun staidreamh oifigiúil a thiomsú.

(25)

Le blianta beaga anuas, forbraíodh bunachair sonraí chuimsitheacha agus córais idir-inoibritheachta ar leibhéal an Aontais a bhaineann le cónaí, teagmhais bheatha, saoránacht agus gluaiseachtaí imirceacha agus trasteorann an daonra, amhail na cinn a bunaíodh le Rialacháin (AE) Uimh. 910/2014 (14), (AE) 2018/1724 (15), (AE) 2019/817 (16) agus (AE) 2019/818 (17) ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle. Soláthraítear faisnéis luachmhar iontu is féidir a úsáid le haghaidh tiomsú agus dearbhú cáilíochta an staidrimh Eorpaigh maidir leis an daonra agus le tithíocht a thiomsú agus a dhearbhú.

(26)

Tá sé bunriachtanach an Coimisiún (Eurostat) a chumasú chun sonraí a úsáid chun críoch staidrimh, agus chun na gcríoch sin amháin, faoi réir rialacha maidir le cosaint sonraí agus príobháideacht sonraí a chur i bhfeidhm go docht, de bhun Rialachán (AE) 2018/1725 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (18). Ba cheart é sin a bheith i bhfeidhm, go háirithe, maidir leis na sonraí staidrimh a stóráiltear sa lárstóras um thuairisciú agus staidreamh (LSTS) a bunaíodh le hAirteagal 39(1) de Rialachán (AE) 2019/817,le hAirteagal 39(1) de Rialachán (AE) 2019/818 agus leis na Rialacháin lena mbunaítear na córais a bhfuil a sonraí staidrimh stóráilte in LSTS. Go sonrach, ós rud é go bhfuil LSTS chun sonraí staidrimh traschórais agus tuairisciú anailíseach a sholáthar chun críoch beartais, oibriúcháin agus cáilíochta sonraí, ba cheart don Choimisiún (Eurostat) comhoibriú le Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh chun Bainistiú Oibríochtúil a dhéanamh ar Chórais Mhórscála TF sa Limistéar Saoirse, Slándála agus Ceartais (eu-LISA), a mhéid is féidir, d’fhonn an staidreamh Eorpach is gá a sholáthar.

(27)

Tagraíonn sonraí a choinnítear go príobháideach don mhéid ollmhór sonraí atá á gcoinneáil ag eintiteas príobháideach a fuarthas mar thoradh ar a ngníomhaíocht, sonraí a d’fhéadfadh údaráis staidrimh náisiúnta agus an Coimisiún (Eurostat) a úsáid chun staidreamh oifigiúil a tháirgeadh. Leis na sonraí sin, is féidir feabhas a chur ar chumhdach, ar thráthúlacht agus ar acmhainneachtaí freagartha ar ghéarchéimeanna an staidrimh Eorpaigh maidir leis an daonra agus le tithíocht agus is féidir nuálaíocht staidrimh a chumasú leo. Tá an ionchasacht ag na sonraí sin staidreamh déimeagrafaíochta agus imirce atá ann cheana a chomhlánú, nuálaíocht staidrimh a sholáthar agus fiú fónamh chun luath-mheastacháin a tháirgeadh ar choinníoll go ndéantar cearta agus saoirsí na sealbhóirí sonraí a chosaint. Tá rochtain ag na húdaráis staidrimh náisiúnta agus ag an gCoimisiún (Eurostat) ar na sonraí sin agus tá siad in ann úsáid a bhaint as sonraí den sórt sin agus tá siad in ann dul i gcomhar leis na sealbhóirí sonraí príobháideacha de bhun Rialachán (CE) Uimh. 223/2009.

(28)

Chun inchomparáideacht an Staidrimh Eorpaigh maidir leis an daonra agus le tithíocht ar leibhéal an Aontais a áirithiú, tá sé bunriachtanach go n-úsáidfear sainmhínithe comhchoiteanna daonra agus go gcuirfear chun feidhme ar bhealach comhchuibhithe iad. Chun an bonn daonra comhchuibhithe aonair a chur chun feidhme go comhsheasmhach, go láidir agus go costéifeachtach agus torthaí tráthúla á n-áirithiú ag an am céanna, ba cheart a bheith in ann teicnící samhaltaithe agus modhanna staidrimh atá eolaíocht-bhunaithe a chur i bhfeidhm, amhail comharthaí beatha, i gcás inarb iomchuí.

(29)

D’fhonn an cháilíocht chumhdaigh is airde a áirithiú, ba cheart do na Ballstáit modhanna meastacháin a úsáid chun meastachán cruinn a bhaint amach ar an daonra iomlán ar an leibhéal náisiúnta. Ba cheart na Ballstáit a bheith in ann modhanna meastacháin a úsáid le haghaidh miondealuithe níos mionsonraithe, lena n-áirítear miondealuithe geografacha. Is gné dhílis de roinnt modhanna meastacháin é easpa substaintiúil eolais ar shaintréithe aonair, mar atá aois agus gnéas, mar shampla agus meastachán á dhéanamh ar staidreamh bunaithe ar shonraí nach bhfuil ar fáil ó fhoinsí riaracháin nó ó fhoinsí eile. I gcás ina mbíonn leibhéal neamhleor mionsonraí miondealaithe mar thoradh ar mhodhanna an mheastacháin sin, ba cheart na Ballstáit a bheith in ann catagóir coigeartaithe thiomnaithe a úsáid chun meastachán a dhéanamh ar an daonra i ngach tacar sonraí ábhartha. Le húsáid na gcatagóirí coigeartaithe sin, lena léirítear sonraí ‘anaithnide’, soláthraítear an tsolúbthacht is gá le haghaidh cásanna inar úsáideadh gach foinse sonraí atá ar fáil agus nach féidir tuilleadh mionsonraí a fháil ina leith. I gcás ina bhfuil catagóir coigeartaithe thiomnaithe á húsáid acu, ba cheart do na Ballstáit a modheolaíocht a mhíniú agus cúiseanna a thabhairt le catagóir coigeartaithe a úsáid sna tuarascálacha cáilíochta ábhartha.

(30)

Ba cheart do na Ballstáit a gcuid sonraí agus meiteashonraí a sholáthar i bhfoirm leictreonach i bhformáid theicniúil iomchuí a sholáthróidh an Coimisiún (Eurostat). Ba cheart caighdeáin idirnáisiúnta, mar shampla an tionscnamh le haghaidh Sonraí Staidrimh agus Malartú Meiteashonraí (SDMX), agus caighdeáin staidrimh nó theicniúla arna bhforbairt laistigh den Aontas, amhail caighdeáin maidir le meiteashonraí agus bailíochtú nó prionsabail an Chreata Eorpaigh Idir-inoibrithe, a úsáid a mhéid is ábhartha le haghaidh staidreamh Eorpach maidir leis an daonra agus le tithíocht. D’fhormhuinigh CCSE caighdeáin CSE le haghaidh meiteashonraí agus tuarascálacha cáilíochta a leagtar amach in Airteagal 12 de Rialachán (CE) Uimh. 223/2009. Tá na caighdeáin sin chun rannchuidiú le comhchuibhiú an dearbhaithe cáilíochta agus an tuairiscithe cáilíochta faoin Rialachán seo agus ba cheart iad a thabhairt isteach dá bhrí sin.

(31)

Ba cheart don staidreamh Eorpach maidir leis an daonra agus le tithíocht na critéir cháilíochta a chomhlíonadh maidir le hábharthacht, cruinneas, tráthúlacht agus poncúlacht, inrochtaineacht agus soiléire, inchomparáideacht agus comhleanúnachas a leagtar amach i Rialachán (CE) Uimh. 223/2009. Ba cheart cáilíocht na staidreamh sin a fheabhsú a mhéid a thagann éabhlóid ar riachtanais an Aontais, agus ba cheart sásraí a bhunú chun aghaidh a thabhairt ar chásanna ionchasacha i gcás nach ráthaítear cáilíocht na sonraí. Ba cheart torthaí iomchuí ón measúnú cáilíochta a dhéanann an Coimisiún (Eurostat) a bheith ar fáil go poiblí d’úsáideoirí staidrimh trí rochtain saor in aisce agus éasca ar an staidreamh sin a áirithiú trí bhunachair sonraí an Choimisiúin (Eurostat) ar a shuíomh gréasáin agus ina chuid foilseachán.

(32)

Leis an staidreamh Eorpach maidir leis an daonra agus le tithíocht, ba cheart aghaidh a thabhairt ar an easpa leanúnach sonraí maidir le grúpaí daonra a bhfuil sé deacair teacht orthu cuir i gcás daoine a bhfuil cónaí orthu in institiúidí, daoine faoi mhíchumas, daoine gan dídean, daoine de bhunadh imirceach agus daoine gan stát. Chun an léargas is fearr is féidir a fháil ar an tsochaí agus chun neamhionannais shóisialta agus eacnamaíocha a chosc, ba cheart do na Ballstáit iarrachtaí cuí a dhéanamh chun a áirithiú go gcumhdófar go cruinn grúpaí daonra a bhfuil sé deacair teacht orthu. Ba cheart na staidéir phíolótacha agus na staidéir indéantachta a sheoltar de bhun an Rialacháin seo a úsáid chun aghaidh a thabhairt ar an ábhar sin.

(33)

Chun beartais leormhaithe, tráthúla agus éifeachtacha a bheith ann, is gá sonraí iontaofa agus inchomparáide a fháil, atá dí-chomhiomlánaithe de réir inscne, aoise agus, i gcás inarb ábhartha, náisiúntachta, stádais shocheacnamaíoch, limistéar geografach, agus saintréithe eile i gcomhréir leis na prionsabail staidrimh a leagtar síos in Airteagal 338 CFAE agus Cód Cleachtais an Staidrimh Eorpaigh agus an Creat um Dhearbhú Cáilíochta de chuid CSE. Tá na sonraí sin tábhachtach chun tuiscint níos fearr a fháil ar threochtaí daonra agus tithíochta, chun idirdhealú trasnach a chomhrac agus chun beartais, cuspóirí agus gníomhaíochtaí polaitiúla an Aontais a chur chun feidhme agus a mheasúnú, mar shampla Straitéis Cúraim na hEorpa a leagtar síos sa teachtaireacht ón gCoimisiún an 7 Meán Fómhair 2022 maidir le straitéis cúram na hEorpa, an Straitéis Eorpach maidir le Cearta Daoine faoi Mhíchumas a leagtar síos sa teachtaireacht ón gCoimisiún an 3 Márta 2021 maidir le Straitéis maidir le Cearta Daoine faoi Mhíchumas 2021-2030 agus an tArdán Eorpach chun an Easpa Dídine a Chomhrac a seoladh le Dearbhú Liospóin an 21 Meitheamh 2021 maidir leis an Ardán Eorpach chun an Easpa Dídine a Chomhrac, a bhfuil gach ceann acu ag brath go mór ar shonraí faoi líonta tí agus teaghlaigh. Ba cheart dí-chomhiomlánú de réir míchumais a spreagadh trí fhoinsí sonraí riaracháin atá ann cheana agus foinsí nua sonraí riaracháin a úsáid mar luamháin. Tá bailiú agus úsáid na sonraí sin le déanamh agus lánurraim á tabhairt do chaighdeáin an Aontais agus do chaighdeáin náisiúnta maidir le príobháideachas agus cearta bunúsacha eile, go háirithe nuair is sonraí a bhaineann le mionaoisigh atá i gceist. Ba cheart dí-chomhiomlánú de réir inscne léiriú a thabhairt ar na sonraí atá ar fáil sna Ballstáit. Is féidir le daoine an tríú inscne a chlárú go dlíthiúil i roinnt Ballstát faoi láthair, agus is minic gur inscne neodrach a bhíonn i gceist. Ní dhéantar difear leis an Rialachán seo do na rialacha náisiúnta ábhartha lena dtugtar éifeacht don aitheantas sin.

(34)

Cuimsítear i Rialachán (CE) Uimh. 223/2009 rialacha maidir le soláthar sonraí ó na Ballstáit chuig an gCoimisiún (Eurostat) agus maidir le húsáid na sonraí sin, lena n-áirítear maidir le tarchur agus cosaint sonraí rúnda. Leis na bearta arna nglacadh i gcomhréir leis an Rialachán sin, ba cheart a áirithiú go ndéanfar sonraí rúnda a sholáthar agus a úsáid chun críoch staidrimh agus chun na gcríoch sin amháin de bhun Airteagail 21 agus 22 den Rialachán sin.

(35)

Tá an Coimisiún (Eurostat) le rúndacht staidrimh na sonraí arna soláthar ag na Ballstáit de bhun Rialachán (CE) Uimh. 223/2009 a urramú. Maidir le staidreamh daonra a bhailítear faoin Rialachán seo, ba cheart cur chuige comhchuibhithe a fhorbairt maidir le hardchaighdeán na gcomhiomlán ar an leibhéal Eorpach a áirithiú agus nochtadh sonraí rúnda in aschuir staidrimh a sheachaint, agus, a mhéid is féidir, sochtadh sonraí a sheachaint.

(36)

Maidir le feiniméin a bhaineann le saorghluaiseacht daoine san Aontas, rochtain daoine ar sheirbhísí trasteorann a bhaineann le teagmhais bheatha agus feidhmiú ceart daoine chun maoin tithíochta a cheannach agus a bheith acu, ar maoin í a úsáidtear mar phríomhchóiríocht, mar chóiríocht saoire agus mar chóiríocht thánaisteach ar fud an Aontais, ní bhítear ábalta iad a ghabháil go beacht i gcónaí le foinsí sonraí atá ar fáil ar an leibhéal náisiúnta. Tá neamhshiméadrachtaí ann freisin sna sreafaí imirce déthaobhacha agus deacrachtaí grúpaí daonra a thomhas, mar shampla, i measc daonraí imirceacha, daoine gan dídean nó daoine gan stát. Dá bhrí sin, chun críoch staidreamh daonra agus imirce a thiomsú agus cáilíocht na sonraí sin a áirithiú, ba cheart comhroinnt sonraí a threisiú agus a mheas mar fhoinse sonraí eile fós. Le comhroinnt threisithe sonraí den sórt sin, ba cheart raon sonraí ábhartha a chumhdach, lena n-áirítear sonraí ar léir nach féidir aonaid staidrimh, go díreach nó go hindíreach, a shainaithint leo,. Leis an gcomhroinnt sin, ba cheart a bheith in ann sonraí a d’fhéadfadh a bheith faoi réir ceanglais rúndachta staidrimh a chumhdach. Ba cheart do na Ballstáit, ar mhaithe leo féin agus le leas na mBallstát eile, páirt a ghlacadh i ngníomhaíochtaí comhroinnte sonraí, lena n-áirítear i dtreoirthionscadail ina ndéantar measúnú ar réitigh shlána nuálacha. Ba cheart don Choimisiún (Eurostat) bonneagar slán a bhunú chun an chomhroinnt sonraí sin a éascú agus na coimircí riachtanacha uile á n-áirithiú le haghaidh cosaint sonraí.

(37)

Níor cheart sonraí rúnda a chomhroinnt ach amháin ar bhonn iarratais lena dtugtar údar maith leis an ngá na sonraí sin a chomhroinnt de bhun Chaibidil V de Rialachán (CE) Uimh. 223/2009.

(38)

San fhadtéarma, leis na hiarrachtaí comhoibríocha sa Chóras Staidrimh Eorpach chun ábhair imní faoi cháilíocht staidrimh trasteorann a mhaolú, amhail comhaireamh dúbailte chónaitheoirí an Aontais atá ag baint leas as an tsaoirse gluaiseachta, ba cheart go mbainfí tairbhe as aitheantóirí aonair digiteacha, mar shampla, a bunaíodh ar leibhéal an Aontais le Rialachán (AE) Uimh. 910/2014.

(39)

Ní dochar an Rialachán seo do Rialacháin (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (19), Rialachán (AE) 2018/1725 ná do Threoir 2002/58/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (20). Faoi chuimsiú a raoin feidhme faoi seach, beidh feidhm ag na gníomhartha reachtacha deiridh sin i leith próiseáil sonraí pearsanta faoin Rialachán seo, agus é á chur san áireamh an fíoras gur sonraí rúnda staidrimh iad sonraí pearsanta a phróiseáiltear chun críoch staidrimh ar mhaithe le leas an phobail, faoi réir phrionsabal na rúndachta staidrimh. Dá bhrí sin, níl na sonraí sin le húsáid ach amháin chun críoch staidrimh agus níl siad le húsáid riamh le haghaidh bearta nó cinntí a bhaineann le haon duine nádúrtha ar leith. Ba cheart sonraí anaithnide nó sonraí bréagainmnithe a úsáid más féidir chun sonraí pearsanta a phróiseáil, a chomhroinnt agus a chartlannú chun críoch staidrimh faoin Rialachán seo chun na coimircí a ghlactar faoi Airteagal 89 de Rialachán (AE) 2016/679 agus Airteagal 13 de Rialachán (AE) 2018/1725 a ráthú. I gcás ina bpróiseáiltear sonraí pearsanta de bhun Rialachán (AE) 2016/679 nó (AE) 2018/1725, ba cheart prionsabail na dlíthiúlachta, na cothroime, na trédhearcachta agus an chruinnis, an teorannaithe de réir cuspóra, an íoslaghdaithe sonraí, an teorannaithe stórála agus na sláine agus na rúndachta a chur i bhfeidhm go hiomlán. Ar an gcaoi chéanna, ba cheart feidhm a bheith ag na prionsabail staidrimh a leagtar amach in Airteagal 2 de Rialachán (CE) Uimh. 223/2009 agus a fhorbraítear tuilleadh i gCód Cleachtais an Staidrimh Eorpaigh.

(40)

Ba cheart staidreamh Eorpach maidir leis an daonra agus le tithíocht a fhorbairt chun aird a thabhairt ar riachtanais sonraí atá ag teacht chun cinn de bharr tosaíochtaí beartais atá ag athrú, chomh maith le hathruithe ar an staid dhéimeagrafach, imirce, shóisialta nó eacnamaíoch san Aontas. Ba cheart don Choimisiún (Eurostat) tabhairt faoi staidéir phíolótacha agus staidéir indéantachta ina ndéantar measúnú ar indéantacht na n-oiriúnuithe lena mbaineann, de réir mar is iomchuí, agus ba cheart dó gnéithe mar shampla costais agus ualaí riaracháin ar na Ballstáit agus infhaighteacht foinsí iomchuí sonraí a chur san áireamh. Agus na staidéir sin á n-ullmhú aige, ba cheart don Choimisiún ionadaíochas na staidéar ar leibhéal an Aontais a áirithiú, agus éagsúlachtaí thar na Ballstáit á léiriú an tráth céanna. Ba cheart don Choimisiún meastóireacht a dhéanamh ar thorthaí na staidéar sin i gcomhar leis na Ballstáit.

(41)

Chun treochtaí déimeagrafacha, eacnamaíocha agus sóisialta, forbairtí teicneolaíocha agus an gá atá le beartais dhea-spriocdhírithe a cheapadh ar bhealach tráthúil a chur san áireamh, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún chun liosta na dtopaicí mionsonraithe a chumhdaítear le staidreamh Eorpach maidir leis an daonra agus le tithíocht a leasú agus chun an fhaisnéis atá le soláthar ag na Ballstáit chun críche bailiú breise sonraí staidrimh a shonrú. Tá sé tábhachtach, go háirithe, go rachadh an Coimisiún i mbun comhairliúcháin iomchuí le linn a chuid oibre ullmhúcháin, lena n-áirítear ar leibhéal na saineolaithe, agus go ndéanfaí na comhairliúcháin sin i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr (21). Go sonrach, chun rannpháirtíocht chomhionann in ullmhú na ngníomhartha tarmligthe a áirithiú, faigheann Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle na doiciméid uile ag an am céanna leis na saineolaithe sna Ballstáit, agus bíonn rochtain chórasach ag a gcuid saineolaithe ar chruinnithe ghrúpaí saineolaithe an Choimisiúin a bhíonn ag déileáil le hullmhú na ngníomhartha tarmligthe.

(42)

Léirítear tábhacht an staidrimh Eorpaigh mar chuid ríthábhachtach den chinnteoireacht atá bunaithe ar fhianaise sa chreat clársceidealaithe agus maoiniúcháin a bunaíodh le Rialachán (AE) 2021/690 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (22) chun staidreamh Eorpach a fhorbairt, a tháirgeadh agus a scaipeadh (Clár an Mhargaidh Aonair). Ba cheart do na Ballstáit a bheith ábalta iarratas ar thacaíocht airgeadais ó Chlár an Mhargaidh Aonair agus ón Ionstraim um Thacaíocht Theicniúil a bhunaítear le Rialachán (AE) 2021/240 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (23) a dhéanamh i gcomhréir le cuspóirí na n-ionstraimí sin agus leis na rialacha a bhaineann leis na hionstraimí sin, chun a gcórais staidrimh náisiúnta a oiriúnú, feabhas a chur ar an modheolaíocht agus ar cháilíocht sonraí maidir le staidreamh, agus pleanáil agus gach bailiú breise sonraí faoin Rialachán seo a chur chun feidhme.

(43)

De bhun Rialacháin (AE, Euratom) 2024/2509 (24) agus (AE, Euratom) Uimh. 883/2013 (25) ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Rialacháin (CE, Euratom) Uimh. 2988/95 (26), (Euratom, CE) Uimh. 2185/96 (27) agus (AE) 2017/1939 (28) ón gComhairle, táthar chun leasanna airgeadais an Aontais a chosaint trí bhíthin bearta comhréireacha, lena n-áirítear bearta a bhaineann le neamhrialtachtaí a chosc, a bhrath, a cheartú agus a imscrúdú, lena n-áirítear calaois, le cistí a cailleadh, a íocadh go mícheart nó a úsáideadh go mícheart a ghnóthú agus, i gcás inarb iomchuí, le pionóis riaracháin a fhorchur. Thairis sin, tá sé de chumhacht ag an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF) imscrúduithe riaracháin a dhéanamh, lena n-áirítear seiceálacha agus cigireachtaí ar an láthair, d’fhonn a shuí ar tharla calaois, éilliú nó aon ghníomhaíocht neamhdhleathach eile a dhéanann difear do leasanna airgeadais an Aontais. Le Rialachán (AE) 2017/1939, tugtar de chumhacht d’Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh (‘OIPE’), cionta coiriúla a dhéanann difear do leasanna airgeadais an Aontais a imscrúdú agus a ionchúiseamh, mar a fhoráiltear i dTreoir (AE) 2017/1371 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (29). De bhun Rialachán (AE, Euratom) 2024/2509, aon duine nó aon eintiteas a fhaigheann cistiú ón Aontas ní mór dó comhoibriú go hiomlán maidir le cosaint leasanna airgeadais an Aontais, na cearta agus an rochtain is gá a thabhairt don Choimisiún, do OLAF, don Chúirt Iniúchóirí agus, i leith na mBallstát sin atá rannpháirteach sa chomhar feabhsaithe de bhun Rialachán (AE) 2017/1939, do OIPE, agus a áirithiú go dtabharfaidh aon tríú páirtithe a bheidh páirteach i gcur chun feidhme cistí ón Aontas cearta coibhéiseacha.

(44)

Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú maidir leis an Rialachán seo a chur chun feidhme i ndáil le sonraíocht na gceanglas sonraí agus meiteashonraí, formáidí teicniúla agus nósanna imeachta maidir le soláthar sonraí agus meiteashonraí, ábhar agus struchtúr tuarascálacha cáilíochta, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (30).

(45)

I gcás ina mbeadh gá, de bharr chur chun feidhme an Rialacháin seo, nó na ngníomhartha tarmligthe agus na ngníomhartha cur chun feidhme arna nglacadh dá bhun, le mórathruithe ar chóras staidrimh náisiúnta Ballstáit, ba cheart an Coimisiún a bheith ábalta, i gcásanna cuí-réasúnaithe agus ar feadh tréimhse theoranta, maoluithe a dheonú do na Ballstáit lena mbaineann.

(46)

Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóir an Rialacháin seo, eadhon an staidreamh Eorpach maidir leis an daonra agus le tithíocht a tháirgeadh go córasach, a ghnóthú go leordhóthanach agus, de bharr cúiseanna comhsheasmhachta agus inchomparáideachta, gur fearr is féidir é a ghnóthú ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 CAE. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir sin a ghnóthú.

(47)

Chuathas i gcomhairle leis an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí i gcomhréir le hAirteagal 42(1) de Rialachán (AE) 2018/1725 agus thug an Maoirseoir tuairim an 16 Márta 2023 (31).

(48)

Chuathas i gcomhairle leis an gCoiste um an gCóras Staidrimh Eorpach,

(1)

ciallaíonn ‘saoránacht’ an nasc dlí faoi leith idir duine agus Stát, a rinneadh de bharr gur ann a rugadh é nó í, nó a rinneadh de bharr eadóirseachta, cé acu an eadóirseacht trí dhearbhú, de rogha, trí phósadh nó trí uchtú a bhí ann nó eadóirseacht trí mhodh ar bith eile i gcomhréir leis an dlí náisiúnta;

(2)

ciallaíonn ‘gnátháit chónaithe’ an áit ina gcaitheann duine an tréimhse laethúil scíthe go hiondúil, gan beann ar asláithreachtaí sealadacha chun críoch áineasa, saoire, cuairteanna ar chairde agus gaolta, gnó, cóireáil leighis nó oilithreacht reiligiúnach, ar choinníoll go gcomhlíonann an duine sin an méid seo a leanas:

(3)

ciallaíonn ‘comharthaí beatha’ faisnéis lena léirítear láithreacht iarbhír agus gnátháit chónaithe duine ar an gcríoch ábhartha, ar faisnéis í is féidir a fháil ó aon fhoinse iomchuí nó teaglaim díobh, lena n-áirítear rianta digiteacha a bhaineann leis an duine lena mbaineann;

(4)

ciallaíonn ‘imirce idirnáisiúnta’ an teagmhas lena mbunaíonn duine a ghnátháit chónaithe nó a gnátháit chónaithe i gcríoch Ballstáit nó i dtríú tír, i gcás ina raibh gnáthchónaí air nó uirthi roimhe seo i mBallstát eile nó i dtríú tír;

(5)

ciallaíonn ‘inimirceach’ duine a chuaigh ar imirce idirnáisiúnta le linn na tréimhse tagartha chun gnátháit chónaithe nua an duine sin a bhunú i gcríoch an Bhallstáit tuairiscithe;

(6)

ciallaíonn ‘eisimirceach’ duine a chuaigh ar imirce idirnáisiúnta le linn na tréimhse tagartha chun gnátháit chónaithe nua an duine sin a bhunú lasmuigh de chríoch an Bhallstáit thuairiscithe, i gcás ina raibh gnáthchónaí air nó uirthi roimhe seo i gcríoch an Bhallstáit thuairiscithe;

(7)

ciallaíonn ‘imirce inmheánach’ an teagmhas lena n-athraíonn duine a ghnátháit chónaithe nó a gnátháit chónaithe laistigh de chríoch an Bhallstáit thuairiscithe;

(8)

ciallaíonn ‘grúpaí daonra a bhfuil sé deacair teacht orthu’ grúpaí daoine a bhfuil bac iarbhír nó braite ann i leith a gcuimsithe iomláin ionadaíoch nó sainaitheanta maidir le bailiú sonraí staidrimh, de bharr easpa cumhdaigh grúpaí den sórt sin nó de bharr easpa saintréithe sonracha chun iad a shainaithint;

(9)

ciallaíonn ‘áit chónaithe’ déanmhas sealadach nó buan, foscadh nó áit lóistín ina gcónaíonn duine amháin nó níos mó, beag beann ar a bhfuil sé deartha nó ceaptha mar áit chónaithe don duine;

(10)

ciallaíonn ‘áitreabh ar leithligh’ áitribh atá timpeallaithe le ballaí agus clúdaithe le díon nó síleáil ar bhealach inar féidir le duine amháin nó níos mó cónaí ann go neamhspleách ar dhaoine eile;

(11)

ciallaíonn ‘áitreabh neamhspleách’ áitreabh a bhfuil rochtain dhíreach air ó shráid, staighre, pasáiste, dorchla nó talamh;

(12)

‘ciallaíonn‘teaghais thraidisiúnta’ áitreabh ar leithligh ó thaobh struchtúir de agus áitreabh neamhspleách i suíomhanna seasta, atá deartha mar áit chónaithe bhuan don duine agus, ar an dáta tagartha, a úsáidtear mar ghnátháit chónaithe, mar áit chónaithe thánaisteach nó shéasúrach, nó nach gcónaítear ann;

(13)

ciallaíonn ‘foirgneamh a bheartaítear chun cónaí ann’ déanmhas buan ina gcuimsítear teaghais thraidisiúnta amháin nó níos mó nó a bheartaítear a úsáid mar thithíocht institiúideach nó chomhchoiteann;

(14)

ciallaíonn ‘líon tí’ grúpa de bheirt nó níos mó a roinneann áit chónaithe, nó duine amháin nach cuid d’aon líon tí eile é nó í;

(15)

ciallaíonn ‘institiúid’ áit chónaithe chomhchoiteann chun cónaí fadtéarmach agus seirbhísí is gá le haghaidh a tsaoil laethúil a sholáthar do ghrúpa daoine;

(16)

ciallaíonn ‘teaghlach’ grúpa de bheirt nó níos mó a chónaíonn an chuid is mó den am sa líon tí céanna agus atá gaolta trí thuismitheoireacht nó trí phósadh, páirtnéireacht chláraithe nó pósadh chomhthoiliúil;

(17)

ciallaíonn ‘taifid riaracháin’ sonraí arna nginiúint ag foinse nach foinse staidrimh í, ar clár í de ghnáth atá i seilbh comhlachta phoiblí, agus arb é is príomhaidhm dó staidreamh a sholáthar;

(18)

ciallaíonn ‘réimse’ tacar sonraí amháin nó níos mó lena gcumhdaítear topaicí áirithe;

(19)

ciallaíonn ‘topaic’ inneachar na faisnéise atá le bailiú faoi na haonaid staidrimh, agus cumhdaítear le gach topaic topaic mhionsonraithe amháin nó níos mó;

(20)

ciallaíonn ‘topaic mhionsonraithe’ inneachar mionsonraithe na faisnéise atá le bailiú faoi na haonaid staidrimh a bhaineann le topaic, agus cumhdaítear le gach topaic mhionsonraithe athróg amháin nó níos mó;

(21)

ciallaíonn ‘tacar sonraí’ athróg amháin nó níos mó, eagraithe i bhfoirm struchtúrtha;

(22)

ciallaíonn ‘daonáireamh agus áireamh tithíochta’ na tacair sonraí agus meiteashonraí mionsonraithe deichbhliantúla a bheidh le soláthar faoin Rialachán seo;

(23)

ciallaíonn ‘aonad staidrimh’ ball amháin d’uilephobal eintiteas, eadhon daoine, réada nó teagmhais, a mbailítear sonraí agus a dtiomsaítear staidreamh ina leith;

(24)

ciallaíonn ‘athróg’ saintréith aonaid staidrimh ar féidir le níos mó ná tacar luachanna amháin a bheith ag gabháil leis;

(25)

ciallaíonn ‘miondealú’ tacar luachanna réamhshainithe, scoite, uileghabhálach agus comheisiatach ar féidir iad a shannadh d’athróg arb iad aonaid staidrimh a sainghné;

(26)

ciallaíonn ‘leibhéal náisiúnta’ leibhéal a bhaineann le críoch Ballstáit;

(27)

ciallaíonn ‘leibhéal réigiúnach’ nó ‘NUTS 3’ leibhéal 3 NUTS mar a leagtar amach i Rialachán (CE) Uimh. 1059/2003;

(28)

ciallaíonn ‘leibhéal áitiúil’nó ‘ARÁ’ leibhéal aonaid riaracháin áitiúil mar a leagtar amach i Rialachán (CE) Uimh. 1059/2003;

(29)

ciallaíonn ‘leibhéal greille’ greille staidrimh a choinnítear ar bun agus a fhoilsítear de bhun Airteagal 4a de Rialachán (CE) Uimh. 1059/2003;

(30)

ciallaíonn ‘fráma’ aon liosta, ábhar nó feiste a theorannaíonn agus a shainaithníonn gnéithe den spriocphobal agus a d’fhéadfadh, ag brath ar a úsáid, rochtain ar na gnéithe a cheadú, nó saintréithe breise na ngnéithe a sholáthar;

(31)

ciallaíonn ‘dáta tagartha’ an tráth dá dtagraíonn an staidreamh;

(32)

ciallaíonn ‘tréimhse thagartha’ an t-eatramh ama dá dtagraíonn an staidreamh maidir le teagmhais;

(33)

ciallaíonn ‘am tagartha’ dáta tagartha nó tréimhse thagartha, ag brath ar cé acu an mbaineann an staidreamh le teagmhais nó le haonaid staidrimh eile;

(34)

ciallaíonn ‘meiteashonraí’ faisnéis a bhfuil gá léi chun staidreamh a úsáid agus a léiriú agus a chuireann síos ar thacair sonraí ar bhealach struchtúrtha;

(35)

ciallaíonn ‘tacair sonraí réamhsheiceáilte’ tacair sonraí arna bhfíorú ag na Ballstáit, ar bhonn rialacha coiteanna maidir le bailíochtú.

(a)

daoine;

(b)

teagmhais bheatha;

(c)

teaghlaigh;

(d)

líonta tí;

(e)

foirgnimh a bheartaítear chun cónaí iontu;

(f)

áiteanna cónaithe, lena n-áirítear institiúidí;

(g)

teaghaisí traidisiúnta.

(1)

cuirtear an méid seo a leanas in ionad an teidil:

‘Rialachán (CE) Uimh. 862/2007 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Iúil 2007 maidir le nósanna imeachta tearmainn agus riaracháin agus breithiúnacha a bhaineann le reachtaíocht inimirce agus lena n-aisghairtear Rialachán (CEE) Uimh. 311/76 ón gComhairle maidir le staidreamh i ndáil le hoibrithe ón gcoigríoch a thiomsú’

(2)

in Airteagal 1, scriostar pointí (a) agus (b);

(3)

leasaítear Airteagal 2(1) mar a leanas:

(4)

scriostar Airteagal 3;

(5)

cuirtear an t-airteagal seo a leanas isteach:

(*2)  Rialachán (AE) Uimh. 910/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Iúil 2014 maidir le ríomh-shainaitheantas agus seirbhísí iontaoibhe le haghaidh ríomh-idirbheart sa mhargadh inmheánach agus lena n-aisghairtear Treoir 1999/93/CE (IO L 257, 28.8.2014, lch. 73, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2014/910/oj)."

(*3)  Rialachán (AE) 2018/1724 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 2 Deireadh Fómhair 2018 maidir le tairseach aonair dhigiteach a bhunú chun rochtain ar fhaisnéis, nósanna imeachta agus seirbhísí cúnaimh agus réitigh fadhbanna a sholáthar agus lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 1024/2012 (IO L 295, 21.11.2018, lch. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2018/1724/oj)."

(*4)  Rialachán (AE) 2019/817 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Bealtaine 2019 maidir le creat a bhunú le haghaidh idir-inoibritheacht idir córais faisnéise AE i réimse na dteorainneacha agus na víosaí agus lena leasaítear Rialacháin (CE) Uimh. 767/2008, (AE) 2016/399, (AE) 2017/2226, (AE) 2018/1240, (AE) 2018/1726 agus (AE) 2018/1861 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Cinntí 2004/512/CE agus 2008/633/CGB ón gComhairle, (IO L 135, 22.5.2019, lch. 27, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2019/817/oj)."

(*5)  Rialachán (AE) 2019/818 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Bealtaine 2019 maidir le creat a bhunú le haghaidh idir-inoibritheacht idir córais faisnéise AE i réimse an chomhair phóilíneachta agus an chomhair bhreithiúnaigh, an tearmainn agus na himirce agus lena leasaítear Rialachán (AE) 2018/1726, Rialachán (AE) 2018/1862 agus Rialachán (AE) 2019/816 (IO L 135, 22.5.2019, lch. 85, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2019/818/oj).’;"

(6)

cuirtear an t-airteagal seo a leanas isteach: