(1)

Le hAirteagal 5(2) de Rialachán (AE) Uimh. 909/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (4) rialaítear an tréimhse shocraíochta d’fhormhór na n-idirbheart in urrúis inaistrithe a chuirtear i gcrích ar ionaid trádála. I gcás eisceachtaí áirithe, tá an dáta socraíochta atá beartaithe d’idirbhearta den sórt sin le bheith tráth nach déanaí ná an dara lá gnó tar éis na trádála. Tagraítear do thréimhse den sórt sin mar an ‘timthriall socraíochta’. Maidir leis an gceanglas go dtarlódh socraíocht ar a dhéanaí ar an dara lá gnó tar éis na trádála, tagraítear dó mar ‘timthriall socraíochta T+2’, nó, go simplí, mar ‘T+2’.

(2)

Le tréimhsí socraíochta níos faide d’idirbhearta in urrúis inaistrithe, méadaítear na rioscaí atá ann do pháirtithe idirbhirt agus laghdaítear na deiseanna atá ag na ceannaitheoirí agus díoltóirí idirbhearta eile a dhéanamh. Ar na cúiseanna sin, tá go leor dlínsí tríú tír tar éis aistriú, i mbun aistriú, nó ag beartú aistriú go tréimhse shocraíochta dar fad aon lá gnó amháin tar éis na trádála (‘T+1’). Mar sin féin, tá an t-aistriú domhanda chuig tréimhsí socraíochta níos giorra ag cruthú mí-ailínithe idir margaí airgeadais an Aontais agus margaí airgeadais domhanda. Tiocfaidh méadú breise ar na mí-ailínithe sin nuair a aistreoidh níos mó tíortha go socraíocht T+1, rud a chuirfidh leis na costais do rannpháirtithe i margadh an Aontais a eascróidh as mí-ailínithe den sórt sin. Ina theannta sin, tá an timthriall socraíochta giorraithe cheana féin ag roinnt margaí caipitil i gcás cineálacha áirithe idirbheart go T+0. San Aontas, socraíonn taisclanna lárnacha urrús líon neamhdhiomaibhseach idirbheart cheana féin ar bhonn T+0.

(3)

Sa tuarascáil uaidh an 18 Samhain 2024 ar an measúnú maidir lena iomchuí atá sé an timthriall socraíochta san Aontas Eorpach a ghiorrú, tháinig an tÚdarás Maoirseachta Eorpach (an tÚdarás Eorpach um Urrúis agus Margaí) (ÚEUM), a bunaíodh ag Rialachán (AE) Uimh. 1095/2010 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (5), ar an gconclúid go laghdófaí rioscaí sa mhargadh go mór dá ngiorrófaí an timthriall socraíochta san Aontas go T+1, go háirithe i ndáil le rioscaí contrapháirtí agus luaineachta, agus bheadh fáil ar chaipiteal nach mbeadh gá leis a thuilleadh chun glaonna ar éarlais a chumhdach. Chuirfeadh an timthriall socraíochta T+1 ar chumas mhargaí caipitil an Aontais coinneáil suas leis na hathruithe sna margaí domhanda eile, agus chuirfeadh sé deireadh leis na costais a bhaineann le mí-ailíniú reatha na dtréimhsí socraíochta. Rannchuideodh sé freisin le comhchuibhiú breise a dhéanamh ar chaighdeáin imeachta chorparáidigh agus cleachtais mhargaidh san Aontas agus, ar bhonn níos ginearálta, le hiomaíochas mhargaí caipitil an Aontais. Aontaíonn an Coimisiún leis na conclúidí sin.

(4)

Is iomchuí, dá bhrí sin, leasú spriocdhírithe a dhéanamh ar Rialachán (AE) Uimh. 909/2014 chun an timthriall socraíochta éigeantach atá ann faoi láthair a ghiorrú go tréimhse nach faide ná lá gnó amháin tar éis na trádála. Leis an ngiorrú sin ar an timthriall socraíochta, ní choiscfí ar thaisclanna lárnacha urrús idirbhearta a shocrú go deonach ar an dáta céanna leis an dáta trádála, i gcás ina mbeadh sin indéanta ó thaobh na teicneolaíochta de.

(5)

Le hidirbhearta maoinithe urrús, ní chuirtear ar chumas rannpháirtithe sa mhargadh a riachtanais leachtachta agus chistiúcháin a bhainistiú ar bhealach solúbtha. Léirítear le treochtaí margaidh go bhfuil méadú ag teacht ar úsáid na n-idirbheart sin in ionaid trádála. Thiocfadh idirbhearta maoinithe urrús áirithe a chuirtear i gcrích in ionaid trádála faoi raon feidhme an cheanglais maidir leis an timthriall socraíochta T+1. Mar sin féin, i bhfianaise chineál neamhchaighdeánaithe na n-idirbheart sin agus, go háirithe, na tréimhsí socraíochta neamhchaighdeánaithe a bhféadfadh sé gur ghá do na páirtithe sna hidirbhearta sin comhaontú leo chun a gcuspóirí a bhaint amach, agus chun a gcur i gcrích in ionaid trádála a dhíspreagadh, ba cheart na hidirbhearta sin a dhíolmhú ón gceanglas maidir leis an timthriall socraíochta T+1. An tráth céanna, chun aon riosca a sheachaint go dtiocfaí timpeall ar an gceanglas maidir leis an timthriall socraíochta T+1, níor cheart feidhm a bheith ag an díolúine ach amháin má dhéantar na hidirbhearta maoinithe urrús atá i gceist a dhoiciméadú mar idirbhearta aonair atá comhdhéanta de dhá oibríocht nasctha. Mar thoradh air sin, agus chun críocha an cheanglais maidir leis an timthriall socraíochta T+1, ba cheart idirbhearta maoinithe urrús nach ndearnadh iad a dhoiciméadú a bheith faoi réir an cheanglais sin. Níl gá le díolúine shainráite le haghaidh idirbhearta iasachta corrlaigh toisc nach idirbhearta in urrúis inaistrithe iad agus, dá bhrí sin, tagann siad lasmuigh de raon feidhme an cheanglais maidir leis an timthriall socraíochta T+1.

(6)

Le Rialachán (AE) Uimh. 909/2014 déantar foráil maidir le bearta éagsúla chun aghaidh a thabhairt ar theipeanna socraíochta, lena n-áirítear pionóis airgid arna bhforchur ar rannpháirtithe a dteipeann orthu. Cinntear ríomh na bpionós airgid sin leis na paraiméadair a shonraítear i Rialachán Tarmligthe (AE) 2017/389 ón gCoimisiún (6). Táthar ag súil go gcoinneoidh an Coimisiún súil ar fhorbairtí sa mhargadh, ar líon na dteipeanna socraíochta agus ar ullmhacht an tionscail chun ceanglas maidir le timthriall socraíochta T+1 a chomhlíonadh, agus go mbreithneoidh sé dá réir sin an bhfuil riosca suntasach ann go dtiocfadh méadú ábhartha ar líon na dteipeanna socraíochta mar thoradh ar an aistriú ó cheanglas maidir le timthriall socraíochta T+2 go dtí ceanglas maidir le timthriall socraíochta T+1. I gcás ina sainaithnítear gur ann do riosca den sórt sin, tá an Coimisiún in ann, i gcás inar gá, breithniú a dhéanamh ar cheart Rialachán Tarmligthe (AE) 2017/389 a choigeartú dá réir, nó ar cheart aon bheart iomchuí eile a dhéanamh laistigh de raon feidhme na gcumhachtuithe a leagtar síos i Rialachán (AE) Uimh. 909/2014, chun iarmhairtí díobhálacha airgeadais agus neamhairgeadais araon a mhaolú. Ba cheart aon choigeartuithe a bheith sealadach, comhréireach leis an gcuspóir agus deartha ionas nach bhforchuirfí costais iomarcacha ar an tionscal.

(7)

Ba cheart do ÚEUM faireachán a dhéanamh ar éifeachtúlacht na socraíochta le linn an aistrithe chuig an timthriall socraíochta T+1, agus ba cheart dó tuairisciú níos minice ar an éifeachtúlacht sin le linn na míonna díreach roimh an aistriú sin agus díreach tar éis an aistrithe sin. I bhfianaise na díolúine ón gceanglas maidir leis an timthriall socraíochta T+1 do chineálacha áirithe idirbheart maoinithe urrús de bhun an Rialacháin seo, ba cheart do ÚEUM aird ar leith a thabhairt ar éifeachtúlacht na socraíochta i gcás idirbhearta maoinithe urrús a thrádáiltear in ionaid trádála nó lasmuigh díobh.

(8)

Dá bhrí sin, ba cheart Rialachán (AE) Uimh. 909/2014 a leasú dá réir sin.

(9)

Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóir an Rialacháin seo, is é sin timthriall socraíochta níos giorra a thabhairt isteach san Aontas, a ghnóthú go leordhóthanach agus, de bharr a scála agus a éifeachtaí, gur fearr is féidir é a ghnóthú ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir sin a ghnóthú.

(10)

Chun a áirithiú go mbeidh na geallsealbhóirí ábhartha uile lena mbaineann ullmhaithe a ndóthain agus in ann aistriú go dtí an timthriall socraíochta T+1 ar bhealach comhordaithe tráthúil, ba cheart dáta chur i bhfeidhm an Rialacháin leasaithigh seo a chur siar,

(1)

in Airteagal 5, cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 2:

(*1)  Rialachán (AE) 2015/2365 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 25 Samhain 2015 maidir le trédhearcacht idirbheart maoinithe urrús agus athúsáide agus lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 648/2012 (IO L 337, 23.12.2015, lch. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2015/2365/oj).’;"

(2)

leasaítear Airteagal 74 mar a leanas:

(3)

in Airteagal 75, an chéad mhír, cuirtear an pointe seo a leanas isteach: