(1)

Is dúshlán eiseach don Aontas Eorpach é cogadh foghach na Rúise in aghaidh na hÚcráine agus a iarmhairtí maidir le slándáil na hEorpa agus an tslándáil dhomhanda.

(2)

Chun freagairt don dúshlán sin, sna conclúidí uaithi an 6 Márta 2025, chuir an Chomhairle Eorpach i bhfios go láidir, ag meabhrú di Dearbhú Versailles an 11 Márta 2022 agus an Compás Straitéiseach um Shlándáil agus Cosaint a formheasadh an 21 Márta 2022, nach mór don Eoraip a bheith níos ceannasaí, níos freagraí as a cosaint féin agus níos ullmhaithe chun gníomhú agus chun feidhmiú go neamhspleách d’fhonn aghaidh a thabhairt ar dhúshláin agus bagairtí, i láthair na huaire agus amach anseo. Ag an gComhairle Eorpach sin, gheall na Ballstáit uile a n-ullmhacht cosanta fhoriomlán a threisiú, spleáchais straitéiseacha a laghdú, aghaidh a thabhairt ar easnaimh chumais chriticiúla agus bonn tionsclaíoch agus teicneolaíoch na cosanta Eorpaí (EDTIB) a neartú dá réir sin ar fud an Aontais ionas go mbeidh an tAontas in ann trealamh a sholáthar ar bhealach níos fearr sna cainníochtaí a bhfuil gá leo agus ar an luas brostaithe a bhfuil gá leis.

(3)

An 18 Bealtaine 2022 chuir an Coimisiún agus Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála i láthair Teachtaireacht Chomhpháirteach maidir leis an Anailís ar Bhearnaí Infheistíochta i Réimse na Cosanta agus an Bealach Chun Tosaigh, inar cuireadh i dtábhacht gurb ann do bhearnaí airgeadais, tionsclaíocha agus cumais i réimse na cosanta laistigh den Aontas.

(4)

An 20 Iúil 2023, ghlac Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle Rialachán (AE) 2023/1525 (1) maidir le tacú le táirgeadh armlóin (ASAP), arb é is aidhm dó borradh a chur faoi thacaíocht phráinneach d’acmhainneachtaí monaraíochta thionscal cosanta na hEorpa, slabhraí soláthair a dhaingniú, nósanna imeachta éifeachtúla soláthair a éascú, aghaidh a thabhairt ar easnaimh in acmhainneachtaí táirgeachta, agus infheistíochtaí a chur chun cinn.

(5)

An 18 Deireadh Fómhair 2023 ghlac Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle Rialachán (AE) 2023/2418 (2) maidir le hionstraim a bhunú chun tionscal cosanta na hEorpa a atreisiú trí sholáthar comhoibríoch (EDIRPA), arb é is aidhm dó an comhar a mhéadú i measc na mBallstát le linn chéim an tsoláthair cosanta chun na bearnaí is práinní agus is criticiúla i stoic na mBallstát a dhruidim ar bhealach comhoibríoch, go háirithe na bearnaí sin a cruthaíodh leis an bhfreagairt ar chogadh foghach na Rúise ar an Úcráin.

(6)

Sna conclúidí uaithi an 14 agus 15 Nollaig 2023, chuir an Chomhairle Eorpach i dtábhacht, tar éis di an obair a bhreithniú a rinneadh chun dearbhú Versailles agus an Compás Straitéiseach um Shlándáil agus Cosaint a chur chun feidhme, gur gá níos mó a dhéanamh chun cuspóirí an Aontais maidir le hullmhacht cosanta a mhéadú. Measadh gur réamhriachtanas é tionscal cosanta láidir chun an ullmhacht sin a bhaint amach agus chun an tAontas a chosaint, agus chuige sin, gur ghá an tionscal cosanta Eorpach a bheith níos athléimní, níos nuálaí agus níos iomaíche.

(7)

An 5 Márta 2024 ghlac an Coimisiún togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear an Clár um an Tionscal Cosanta Eorpach agus creat beart chun infhaighteacht agus soláthar tráthúil táirgí cosanta a áirithiú (‘EDIP’)chun cur leis an taithí atá faighte i gcomhthéacs Rialacháin (AE) 2023/2418 agus (AE) 2023/1525 agus chun a loighic a leathnú d’fhonn peirspictíocht níos fadtéarmaí agus níos struchtúrtha a bhaint amach.

(8)

Ó bhí tús 2025 ann, áfach, tá meath mór tagtha ar chomhthéacs slándála an Aontais, rud a bhaineann, ní hamháin le bagairt leanúnach na Rúise agus lena haistriú treisithe chuig geilleagar cogaidh agus le héabhlóid an chogaidh san Úcráin, ach le héiginnteachtaí freisin a eascraíonn as staid gheopholaitiúil a theacht chun cinn inar gá don Aontas dlús mór a chur lena iarrachtaí maidir lena chosaint a áirithiú go neamhspleách. Leis an meath sin a tharla le déanaí méadaíodh leibhéal na bagartha ar an Aontas agus éilítear ar na Ballstáit, mar ábhar éigeandála, caiteachas poiblí ollmhór a sheoladh chun Bonn Tionsclaíoch agus Teicneolaíoch na Cosanta Eorpaí a uas-scálú. Mar thoradh air sin, tá méadú ag teacht ar an ngá dlús a chur, de mheon dlúthpháirtíochta, le tacaíocht ón Aontas a thabhairt do na Ballstáit sin ar dócha go mbeidh deacrachtaí tromchúiseacha ag bagairt orthu i ngeall ar na hinfheistíochtaí poiblí ollmhóra a bhfuil gá leo, rud a bhféadfadh tionchar a bheith aige ar a staid eacnamaíoch. I bhfianaise na mbagairtí ar theorainneacha talún, aeir agus muirí an Aontais agus, dá ndeasca sin, an ghá dul i mbun infheistíochtaí poiblí ollmhóra, is ríthábhachtach í an dlúthpháirtíocht sin go háirithe do na Ballstáit sin is mó atá neamhchosanta ar bhagairtí míleata. I ndáil leis an méid sin, is iad na bagairtí ón Rúis agus ón mBealarúis lena bhfuil práinn agus ábharthach ar leith ag baint. Mar gheall ar an tréimhse a bhfuil gá léi chun táirgí a fhorbairt agus chun a áirithiú go gcuirfear borradh faoin acmhainneacht táirgeachta thionsclaíoch chomhfhreagrach ar fud an Aontais, tá sé ríthábhachtach anois don Aontas tús a chur le tacaíocht a thabhairt do na Ballstáit sin a luaithe is féidir ionas gur féidir leo orduithe a dhéanamh go han-tapa, rud a mhéadaíonn intuarthacht le haghaidh earnáil thionsclaíoch na cosanta, agus a dhéanann í a dhreasú chun infheistíocht a dhéanamh, sa ghearrthéarma, i neartú na n-acmhainneachtaí táirgeachta.

(9)

Maidir leis an méid a cheanglaítear ar na Ballstáit a n-infheistíochtaí in acmhainneachtaí táirgeachta tionsclaíche cosanta a mhéadú agus a thapa a cheanglaítear orthu an méadú sin a dhéanamh, is dócha go mbeidh tionchar mór acu sin ar airgeadas poiblí na mBallstát, tráth a bhfuil brú fós ar bhuiséid roinnt Ballstát.

(10)

De bharr na staide eisceachtúla sin, nárbh iad na Ballstáit ba chúis léi agus nach bhfuil neart acu uirthi, tá údar maith ag an Aontas le bearta práinneacha a dhéanamh chun ionstraim sealadach a bhunú a mbeidh sé d’aidhm aici cúnamh airgeadais a chur ar fáil, i bhfoirm na hIonstraime um Ghníomhaíocht Slándála don Eoraip (‘ionstraim SAFE’), do na Ballstáit sin ar mian leo infheistíocht a dhéanamh i dtáirgeadh tionsclaíoch cosanta.

(11)

Le hionstraim SAFE, ba cheart infheistíochtaí poiblí práinneacha móra sa tionscal cosanta Eorpach a chumasú, arb é is aidhm don infheistíocht sin a acmhainneacht táirgeachta a mhéadú go tapa, feabhas a chur ar infhaighteacht thráthúil táirgí cosanta, agus dlús a chur lena athruithe struchtúracha agus oiriúnú do na hathruithe sin. Ós rud é gur freagairt eisceachtúil sealadach é an Rialachán seo ar dhúshlán práinneach eiseach, níor cheart an cúnamh airgeadais a sholáthraítear faoi a chur ar fáil ach amháin chun aghaidh a thabhairt ar iarmhairtí eacnamaíocha díobhálacha na staide slándála atá ag dul in olcas agus ar riachtanais láithreacha soláthair na mBallstát chun rannchuidiú le hullmhacht thionsclaíoch cosanta mhéadaithe Bhonn Tionsclaíoch agus Teicneolaíoch na Cosanta Eorpaí. Ba cheart an Ionstraim seo a bheith mar chuid d’iarracht fhoriomlán, ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta, chun níos mó acmhainní a chur ar fáil d’infheistíochtaí tionsclaíocha cosanta chun freagairt ar an staid ghéarchéime a eascraíonn as na bagairtí slándála atá ann faoi láthair. Ba cheart dul sa tóir ar bhearta breise ag an am céanna, ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta, chun tacú leis an iarracht sin, lena n-áirítear an tsolúbthacht atá ann cheana faoi chuimsiú an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a ghníomhachtú.

(12)

Ba cheart do na Ballstáit an cúnamh airgeadais faoi ionstraim SAFE a chur chun feidhme ar bhealach a bheidh comhsheasmhach leis na tosaíochtaí maidir le cumas cosanta arna gcomhaontú go comhchoiteann ag na Ballstáit faoi chuimsiú an Chomhbheartais Eachtraigh agus Slándála (CBES), le comhar na mBallstát faoi chuimsiú an Bhuanchomhair Struchtúrtha arna bhunú le Cinneadh (CBES) 2017/2315 ón gComhairle (3), le tionscnaimh agus tionscadail na Gníomhaireachta Eorpaí um Chosaint, agus le cúnamh sibhialta agus míleata an Aontais don Úcráin. Agus an Rialachán seo á chur chun feidhme, ba cheart do na Ballstáit aird chuí a thabhairt ar na gníomhaíochtaí ábhartha a dhéanann Eagraíocht Chonradh an Atlantaigh Thuaidh (ECAT), go háirithe cuspóirí cumais ECAT, agus comhpháirtithe eile i gcás ina bhfónann na gníomhaíochtaí sin do leasanna slándála agus cosanta an Aontais.

(13)

Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann an cúnamh airgeadais faoi ionstraim SAFE a úsáid i sineirgíocht le cláir eile de chuid an Aontais atá ann cheana agus a bheidh ann amach anseo, go háirithe chun gníomhaíochtaí sonracha a chómhaoiniú. San am céanna, le cláir an Aontais a thacaíonn le comhar i réimse an tsoláthair cosanta nó a dhíríonn ar thacaíocht níos ginearálta a thabhairt d’iomaíochas Bhonn Tionsclaíoch agus Teicneolaíoch na Cosanta Eorpaí, d’fhéadfaí foráil shonrach a dhéanamh maidir le tacaíocht bhreise ón Aontas. D’fhéadfadh feidhm a bheith ag an tacaíocht bhreise sin maidir le soláthar comhoibríoch a thairbheodh den chúnamh airgeadais faoi ionstraim SAFE, nó maidir le hoibreoirí eacnamaíocha a bhfuil baint acu leis an soláthar sin chun borradh tionsclaíoch comhfhreagrach a spreagadh agus chun tionchar ionstraim SAFE ar Bhonn Tionsclaíoch agus Teicneolaíoch na Cosanta Eorpaí a threisiú a thuilleadh.

(14)

Chun an t-ualach riaracháin ar na Ballstáit a laghdú, ba cheart don Choimisiún a bheith in ann an fhaisnéis a sholáthraítear faoin Rialachán seo a chur san áireamh, go háirithe chun cur chun feidhme an chúnaimh airgeadais a thuairisciú, faoi chuimsiú na gclár ábhartha agus go háirithe na cláir sin a thacaíonn leis an gcomhar i réimse an tsoláthair chomhoibríoch. Chuideodh sé sin leis na coinníollacha a shimpliú chun iarratas a dhéanamh ar thacaíocht airgeadais.

(15)

Mar thoradh ar easpa comhair idir na Ballstáit, tá neamhéifeachtúlachtaí agus an iomarca córas cosanta den chineál céanna laistigh den Aontas, rud a bhaineann an bonn den chuspóir críoch an Aontais a chosaint, a shaothraítear leis na hinfheistíochtaí náisiúnta comhfhreagracha, agus a bhfuil ilroinnt agus oibríochtaí fo-scála codanna nach beag de Bhonn Tionsclaíoch agus Teicneolaíoch na Cosanta Eorpaí mar thoradh air freisin. Chun aghaidh a thabhairt ar an staid sin, ba cheart do na Ballstáit is tairbhithe an cúnamh airgeadais a sholáthraítear faoin Rialachán seo a úsáid chun soláthairtí comhoibríocha a dhéanamh. Ba cheart na gníomhaíochtaí, an caiteachas agus na bearta incháilithe a mhaoinítear trí sholáthar comhoibríoch cosanta baint a bheith acu leis an gcéad liosta de réimsí tosaíochta arna sainaithint ag an gComhairle Eorpach, agus na ceachtanna a foghlaimíodh ón gcogadh san Úcráin á gcur san áireamh, i gcomhréir leis an obair atá déanta cheana faoi chuimsiú na Gníomhaireachta Eorpaí um Chosaint agus ar bhealach atá go hiomlán comhleanúnach le ECAT: armlón agus diúracáin; córais airtléire, lena n-áirítear cumais domhain-ionsaithe ardbheachtais; cumais talamhchomhraic agus a gcórais tacaíochta, lena n-áirítear trealamh saighdiúra agus airm coisithe; cosaint an bhonneagair chriticiúil; an cibearspás; soghluaisteacht mhíleata lena n-áirítear frith-shoghluaisteacht; córais aerchosanta agus frithdiúracán; cumais dromchla mhuirí agus faoi uisce; ladrainn agus córais frith-ladrann; cumasóirí straitéiseacha, ar nós aertharlú straitéiseach, athbhreoslú san aer agus córais C4ISTAR chomh maith le sócmhainní agus seirbhísí spáis, ach gan a bheith teoranta dóibh sin; cosaint sócmhainní spáis; an intleacht shaorga agus an chogaíocht leictreonach. Ba cheart é a bheith d’aidhm ag na soláthairtí comhoibríocha sin dlús a chur leis an gcoigeartú ar athruithe struchtúracha ar acmhainneacht táirgeachta táirgí cosanta, rud a áiritheoidh idir-inoibritheacht agus idirmhalartacht ar fud an Aontais, comhar a dhreasú le linn chéim an tsoláthair, tacú leis an méadú ar an acmhainneacht táirgeachta, agus an bonneagar, an trealamh agus na seirbhísí lóistíochta gaolmhara a fhorbairt agus a fháil.

(16)

Chun bonn tionsclaíoch an Aontais a threisiú go práinneach ar bhealach éifeachtúil uathrialach, i bhfianaise éabhlóid na staide geopholaitiúla le déanaí agus na bagartha eisceachtúla ar shlándáil an Aontais agus a Bhallstát, agus ar an gcaoi sin, chun éifeachtúlacht agus breisluach an chúnaimh airgeadais a dheonófar faoi ionstraim SAFE a mhéadú, ba cheart coinníollacha incháilitheachta a bhunú leis an Rialachán seo maidir leis an úsáid a bhaineann na Ballstáit as an gcúnamh airgeadais. Dá bhrí sin, conraitheoirí agus fochonraitheoirí a bhfuil baint acu leis an soláthar comhoibríoch faoi ionstraim SAFE, ba cheart iad a bheith bunaithe san Aontas agus ba cheart a struchtúir bhainistíochta feidhmiúcháin a bheith acu san Aontas, i gcomhaltaí de Chomhlachas Saorthrádála na hEorpa ar comhaltaí iad den Limistéar Eorpach Eacnamaíoch (‘Stáit CSTE LEE’) nó san Úcráin, agus, chun críocha an tsoláthair chomhoibríoch, ba cheart dóibh bonneagar, saoráidí, sócmhainní nó acmhainní a úsáid atá lonnaithe ar chríoch Ballstáit, Stát CSTE LEE nó na hÚcráine. Chun a áirithiú nach sáróidh conraitheoirí agus fochonraitheoirí a bhfuil baint acu leis an soláthar comhoibríoch leasanna slándála agus cosanta an Aontais agus a Bhallstát, níor cheart iad a bheith á rialú ag tríú tíortha ná ag eintitis tríú tír. Sa chomhthéacs sin, ba cheart rialú a thuiscint mar an cumas tionchar cinntitheach a imirt ar eintiteas dlítheanach, go díreach nó go hindíreach, trí eintiteas dlítheanach idirmheánach amháin nó níos mó. Is iad na Ballstáit atá rannpháirteach sa soláthar a fhaigheann tacaíocht ó ionstraim SAFE atá freagrach as a áirithiú go gcomhlíontar na coinníollacha incháilitheachta.

(17)

In imthosca áirithe, ba cheart a bheith in ann maolú ar an bprionsabal go n-úsáideann na conraitheoirí agus na fochonraitheoirí a bhfuil baint acu le soláthar comhoibríoch bonneagar, saoráidí, sócmhainní nó acmhainní atá lonnaithe ar chríoch Ballstáit, Stát CSTE LEE nó na hÚcráine, agus nach bhfuil siad faoi réir rialú ag tríú tíortha ná ag eintitis tríú tír. Sna himthosca sin, eintiteas dlítheanach atá bunaithe san Aontas, i Stát LEE CSTE nó san Úcráin agus a úsáideann bonneagar, saoráidí, sócmhainní nó acmhainní atá lonnaithe lasmuigh de chríoch Ballstáit, Stát LEE CSTE nó na hÚcráine, agus/nó atá á rialú ag tríú tír nó ag eintiteas tríú tír, ba cheart dó a bheith in ann a bheith rannpháirteach ar choinníoll go gcomhlíontar coinníollacha dochta maidir le leasanna slándála agus cosanta an Aontais agus a Bhallstát, mar a bhunaítear faoi chuimsiú CBES de bhun Theideal V den Chonradh ar an Aontas Eorpach (CAE).

(18)

Eintitis dhlítheanacha atá bunaithe san Aontas, i Stáit CSTE LEE nó san Úcráin, agus atá á rialú ag tríú tír nach í an Úcráin ná Stát CSTE LEE (‘tríú tír eile’) í nó ag eintiteas tríú tír eile, i gcás ina gceadaítear sin, ba cheart iad a bheith incháilithe chun bheith rannpháirteach sa soláthar comhoibríoch má rinneadh scagadh orthu de réir bhrí Rialachán (AE) 2019/452 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (4), agus, i gcás inar gá, faoi réir bearta maolaithe iomchuí, nó má chuirtear ráthaíochtaí, mar a leagtar amach sa Rialachán seo iad agus arna bhformheas i gcomhréir le nósanna imeachta náisiúnta an Bhallstáit, Stát CSTE LEE nó na hÚcráine, ina bhfuil siad bunaithe, ar fáil don Choimisiún. Ba cheart don Choimisiún teimpléad caighdeánaithe simplí a mholadh le haghaidh na ráthaíochtaí chun an t-ualach riaracháin a laghdú. Níor cheart na ráthaíochtaí sin a eisiúint ach amháin ar choinníoll go gcomhlíontar coinníollacha dochta maidir le leasanna slándála agus cosanta an Aontais agus a Bhallstát, mar a bhunaítear faoi chuimsiú CBES de bhun Theideal V CAE.

(19)

Chun infhaighteacht agus soláthar tráthúil táirgí cosanta ó Bhonn Tionsclaíoch agus Teicneolaíoch na Cosanta Eorpaí a áirithiú agus chun dlús a chur lena chur in oiriúint d’athruithe struchtúracha, agus ar an gcaoi sin, feabhas a chur ar éifeachtúlacht an chúnaimh airgeadais a dheonaítear a threisiú, tá sé tábhachtach íoscheanglais a bhunú maidir leis an luach a ghintear laistigh den Aontas. Dá bhrí sin, ba cheart ceanglas a bheith i gconarthaí soláthair chomhoibríoch nach airde costas na gcomhpháirteanna nach de thionscnamh an Aontais, Stát CSTE LEE agus na hÚcráine iad ná 35 % de chostas measta chomhpháirteanna an táirge deiridh. D’fhéadfadh an Coimisiún treoir a bhunú chun an céatadán sin a ríomh.

(20)

Leis na critéir incháilitheachta, ba cheart na slabhraí soláthair atá ann cheana agus an comhar tionsclaíoch le comhpháirtithe nach de chuid an Aontais iad a chur san áireamh agus ba cheart a bheith in ann na ceanglais chumais a chomhlíonadh. Dá bhrí sin, ba cheart soláthar comhoibríoch, lena mbaineann fochonraitheoirí dá leithdháiltear idir 15 % agus 35 % de luach an chonartha, agus nach bhfuil bunaithe nó nach bhfuil a struchtúir bhainistíochta feidhmiúcháin san Aontas, i Stát CSTE LEE nó san Úcráin, a bheith incháilithe.

(21)

I gcás táirgí áirithe a bhaineann le cosaint nach bhfuil a mbunteicneolaíochtaí ar fáil go forleathan san Aontas, agus a bhféadfadh sé a bheith deacair táirgí eile a chur ina n-ionad ar mórscála, ba cheart coinníollacha breise a bheith ina gceanglas chun saoirse fhórsaí armtha na mBallstát a áirithiú maidir leis na táirgí sin gan teorainneacha arna bhforchur ag tríú tíortha. Dá bhrí sin, i gcás na dtáirgí consanta sin, ba cheart an cumas a bheith ag an gconraitheoir nó ag cuibhreannas conraitheoirí cinneadh a dhéanamh, gan aon srian a bheith á fhorchur ar tríú tíortha nó ag eintitis tríú tíortha, maidir le sainmhíniú, oiriúnú nó éabhlóid dhearadh na dtáirgí cosanta arna soláthar, lena n-áirítear an t-údarás dlíthiúil na comhpháirteanna sin atá faoi réir srianta a ionadú nó a bhaint, ar srianta iad arna bhforchur ag tríú tíortha nó ag einitis tríú tíortha.

(22)

Le coinníollacha incháilitheachta ionstraim SAFE, saothraítear an cuspóir dlús a chur láithreach le hacmhainneachtaí monaraíochta thionscal cosanta an Aontais, agus san am céanna, an tsolúbthacht a bhfuil gá léi a cheadú agus idirnáisiúnú na slabhraí soláthair le haghaidh táirgí agus teicneolaíochtaí ábhartha á chur san áireamh. Chomh maith le Stáit CSTE LEE agus an Úcráin, ba cheart foráil a dhéanamh le hionstraim SAFE freisin maidir leis an bhféidearthacht do thíortha aontacha, tíortha is iarrthóirí agus tíortha is iarrthóirí ionchasacha, mar aon le tríú tíortha a bhfuil Comhpháirtíocht Slándála agus Chosanta (Ionstraim Neamhcheangailteach) tugtha i gcrích ag an Aontas leo, páirt a ghlacadh i soláthairtí comhoibríocha faoina chreat.

(23)

Le comhaontuithe déthaobhacha nó iltaobhacha a dhéanann bearta comhair eacnamaíoch, airgeadais nó theicniúil, lena n-áirítear bearta cúnaimh, idir an tAontas agus ceann amháin nó níos mó de na tríú tíortha sin atá ar aon intinn, seachas an Úcráin agus Stáit CSTE LEE, ba cheart do chonraitheoirí agus d’fhochonraitheoirí atá bunaithe sna tíortha sin a bheith in ann a bheith rannpháirteach i soláthairtí comhoibríocha faoi ionstraim SAFE, i gcomhréir leis na téarmaí agus coinníollacha atá le sainiú sna comhaontuithe sin. Leis na comhaontuithe sin, níor cheart amhras a tharraingt ar incháilitheacht na dtáirgí a chomhlíonann an ceanglas nach airde ná 35 % de chostas measta chomhpháirteanna an táirge deiridh é costas na gcomhpháirteanna nach de thionscnamh an Aontais, Stát CSTE LEE agus na hÚcráine iad.

(24)

Ach Aontas níos láidre agus níos cumasaí a bheith ann i réimse na slándála agus na cosanta, cuirfear leis an tslándáil dhomhanda agus thrasatlantach, agus comhlánófar ECAT, arb é i gcónaí é, ag na Stáit sin atá ina gcomhaltaí de, bunchloch a gcosanta comhchoitinne. Tá an tAontas tiomanta don chomhar trasatlantach agus don rannpháirtíocht thrasatlantach maidir leis an tslándáil agus an chosaint a neartú agus a dhoimhniú a thuilleadh, d’fhonn an idir-inoibritheacht a fheabhsú, leanúint den chomhar tionsclaíoch, agus rochtain chómhalartach ar theicneolaíochtaí úrscothacha idir comhpháirtithe iontaofa a áirithiú, agus, bonn teicneolaíoch agus tionsclaíoch na cosanta Eorpaí a threisiú freisin. Ba cheart don Rialachán rannchuidiú leis na haidhmeanna sin.

(25)

Ba cheart do na Ballstáit ar mian leo cúnamh airgeadais a fháil faoi ionstraim SAFE iarraidh a chur faoi bhráid an Choimisiúin, a mbeidh plean infheistíochta um an tionscal cosanta Eorpach ag gabháil léi (an ‘plean’). Chun ullmhú pleananna a éascú, ba cheart don Choimisiún agus do na Ballstáit dul i mbun malartuithe d’fhonn leithdháiltí sealadacha na méideanna iasachta a shainaithint. Ba cheart don Choimisiún measúnú a dhéanamh ar na hiarrataí uile arna dtíolacadh ag na Ballstáit. Agus na critéir a leagtar amach sa Rialachán seo a bheith á gcomhlíonadh leis na pleananna á fhíorú aige, ba cheart don Choimisiún saineolas GEC nó Fhoireann Mhíleata an Aontais a iarraidh, i gcás inarb iomchuí. Le linn ullmhú na bpleananna, ba cheart an deis a bheith ag na Ballstáit dul i dteagmháil leis an gCoimisiún chun a ndréachtphleananna a choigeartú sula dtíolacfar iad. Le linn chur chun feidhme na bpleananna, i gcás ina measann an Coimisiún nach gcomhlíonann na pleananna na coinníollacha a leagtar síos sa Rialachán seo, ba cheart an deis a bheith ag na Ballstáit na pleananna sin a leasú. Ba cheart don Choimisiún na méideanna iasachta a leithdháileadh ar na Ballstáit lena mbaineann trí phrionsabail na córa comhionainne, na dlúthpháirtíochta, na comhréireachta agus na trédhearcachta a chur i bhfeidhm, go háirithe más airde suim na hiasachta a iarradh ná uasmhéid iomlán an chúnaimh airgeadais atá ar fáil faoi ionstraim SAFE. Ba cheart na hiasachtaí a leithdháileadh i measc na mBallstát a dhéanann iarratas orthu i gcomhréir le prionsabail na córa comhionainne, na dlúthpháirtíochta, na comhréireachta agus na trédhearcachta. Ba cheart tuairisc a thabhairt sna pleananna ar bhearta chun athléimneacht earnáil thionsclaíoch cosanta na hEorpa a neartú, go háirithe trí rochtain ar an margadh cosanta a éascú do FBManna, do chuideachtaí meánchaipitlithe agus do ghníomhaithe nua i réimse na cosanta.

(26)

I bhfianaise a thábhachtaí atá na héifeachtaí airgeadais a bhaineann le tacaíocht a thabhairt do na Ballstáit faoin Rialachán seo agus i bhfianaise an ghá atá ann a áirithiú go mbeidh comhsheasmhacht ann idir réimsí éagsúla ghníomhaíocht sheachtrach an Aontais agus an beartas eacnamaíoch, agus an ról sonrach a iarrtar ar an gComhairle a fheidhmiú sna réimsí sin á chur san áireamh, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Chomhairle sna cásanna a shainaithnítear leis an Rialachán seo.

(27)

Chun cur chun feidhme an phlean a éascú, ba cheart don Choimisiún agus do gach Ballstát lena mbaineann socrú oibríochtúil a dhéanamh lena ngabhfaidh mionsonraí maidir le heisíoc an chúnaimh airgeadais, lena n-áirítear sceideal sealadach eisíocaíochta, agus ba cheart dóibh comhaontú iasachta a shíniú ina mbeidh téarmaí mionsonraithe na tacaíochta iasachta faoi ionstraim SAFE. Ba cheart foráil a dhéanamh maidir le réamh-mhaoiniú 15 % chun go bhféadfar cur chun feidhme na ngníomhaíochtaí, an chaiteachais agus na mbeart faoi ionstraim SAFE a thosú go mear.

(28)

Is iomchuí an cúnamh airgeadais a eagrú faoin straitéis cistiúcháin éagsúlaithe dá bhforáiltear in Airteagal 224 de Rialachán (AE, Euratom) 2024/2509 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (5) (‘an Rialachán Airgeadais’) agus faoin modh cistiúcháin aonair seanbhunaithe, a meastar go bhfeabhsóidh sé leachtacht bhannaí an Aontais agus tarraingteacht agus costéifeachtacht eisiúintí an Aontais. Ba cheart fad uasta, suas le 45 bliana ar a mhéad, a bheith ag gabháil leis na hiasachtaí lena n-aisíoc. D’fhéadfadh tréimhse chairde, 10 mbliana i bprionsabal, a bheith i gceist maidir leis na haisíocaíochtaí príomhshuime. Ar chúiseanna stuamachta a bhaineann le bainistiú na punainne iasachtaí, maidir le sciar na n-iasachtaí a dheonaítear do na trí Bhallstát lena mbaineann an sciar is mó de na hiasachtaí a dheonaítear, níor cheart an sciar sin a bheith níos mó ná 60 % den chúnamh airgeadais uasta ó ionstraim SAFE.

(29)

Chun an úsáid is fearr is féidir a bhaint as an gcúnamh airgeadais atá ar fáil, i gcásanna ina mbeidh méideanna airgeadais fós ar fáil tar éis cinneadh cur chun feidhme ón gComhairle a ghlacadh de bhun an Rialacháin seo, is iomchuí go bhfoilseodh an Coimisiún glao nua ar léiriú spéise. Sa chás sin, ba cheart feidhm a bheith ag na nósanna imeachta a leagtar amach le haghaidh na hiarrata ar chúnamh airgeadais, faoi réir na n-oiriúnuithe is gá, go háirithe i ndáil leis na spriocdhátaí gaolmhara agus i bhfianaise gur cheart leasú ar an bplean a thíolacadh.

(30)

Ba cheart baint a bheith ag dhá thír rannpháirteacha ar a laghad, ar Ballstáit, Stáit CSTE LEE nó an Úcráin iad, le soláthairtí comhoibríocha, agus ba cheart tír amháin díobh sin ar a laghad a bheith ina Ballstát a thairbhíonn de thacaíocht iasachta faoi ionstraim SAFE. Ina theannta sin, ba cheart cead a bheith ag tíortha aontacha, tíortha is iarrthóirí agus tíortha is iarrthóirí ionchasacha, agus tríú tíortha eile a bhfuil Comhpháirtíocht Slándála agus Chosanta (Ionstraim neamhcheangailteach) tugtha i gcrích ag an Aontas leo, páirt a ghlacadh i soláthairtí comhoibríocha a dhéantar le Ballstát a bhfuil tacaíocht á fáil aige ón gcúnamh airgeadais faoi ionstraim SAFE. Féadfar a áireamh le soláthar comhoibríoch conarthaí soláthair atá ann cheana lena gcomhlíontar na coinníollacha céanna. Ba cheart soláthairtí arna ndéanamh ag Ballstát amháin a bheith incháilithe le haghaidh tacaíochta freisin nuair a shínítear conradh tráth nach déanaí ná an 30 Bealtaine 2026, ar choinníoll go ndéanfaidh an Ballstát sin gach beart is gá, a bheidh le comhaontú sa socrú oibríochtúil, chun tairbhe an chonartha sin a leathnú trí theagmháil ghníomhach a dhéanamh le Ballstáit eile, le stáit CSTE LEE agus leis an Úcráin chomh maith le tíortha is iarrthóirí, tíortha aontacha, tíortha is iarrthóirí ionchasacha, nó tríú tíortha eile a bhfuil Comhpháirtíocht Slándála agus Cosanta déanta ag an Aontas leo. Maidir le Stáit CSTE LEE agus an Úcráin a áireamh i measc na dtíortha a fhéadfaidh a bheith san íoslíon a bhfuil gá leis le haghaidh soláthar comhoibríoch, tá bonn cirt leis an méid sin mar gheall ar dhlúth-chomhpháirtíocht gach ceann de na tíortha sin leis an Aontas i dtáirgeadh cosanta tionsclaíche agus toisc go bhfuil ar an Úcráin aghaidh a thabhairt go díreach ar chogadh foghach leanúnach na Rúise. Moltar do na Ballstáit freisin tuilleadh tacaíochta a thabhairt don Úcráin leis an trealamh a sholáthraítear le cúnamh airgeadais ó ionstraim SAFE. Le rannpháirtíocht na dtríú tíortha sin i soláthairtí comhoibríocha arna ndámhachtain do Bhonn Tionsclaíoch agus Teicneolaíoch na Cosanta Eorpaí nó do Bhonn Tionsclaíoch Cosanta agus Teicneolaíochta na hÚcráine nó Stáit CSTE LEE, ba cheart cuidiú le leibhéal comhiomlánaithe an éilimh a mhéadú a bhfuil gá leis chun an acmhainneacht thionsclaíoch a uas-scálú. Thacódh sé freisin le hidir-inoibritheacht na gcóras agus na dtáirgí arna gcur in úsáid ag na comhpháirtithe is dlúithe de chuid an Aontais sa réimse seo agus, san am céanna, d’fhéadfadh sé cur ar chumas na mBallstát rannpháirteach praghsanna níos fearr a chinntiú.

(31)

Le Treoir 2009/81/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (6), leagtar creat reachtach amach maidir le nósanna imeachta soláthair a chomhordú i dtaca le conarthaí a dhámhachtain i réimsí na cosanta agus na slándála, agus riachtanais slándála na mBallstát agus na hoibleagáidí a eascraíonn as an gConradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) á gcur san áireamh. Leagtar amach sa Treoir sin rialacha sonracha is infheidhme i gcásanna práinne de dheasca géarchéime, amhail na tréimhsí chun tairiscintí a fháil a ghiorrú agus an fhéidearthacht úsáid a bhaint as an nós imeachta idirbheartaíochta gan iarratas ar thairiscintí a fhoilsiú roimh ré. Chun feabhas a chur ar a éifeachtaí atá ionstraim SAFE maidir le haghaidh a thabhairt, de mheon na dlúthpháirtíochta, ar an staid éigeandála a eascraíonn as éabhlóid na staide geopholaitiúla, is gá infheistíochtaí ollmhóra a sheoladh i mBonn Tionsclaíoch agus Teicneolaíoch na Cosanta Eorpaí a luaithe is féidir.

(32)

Chun na críche sin, ba cheart éascaíocht a dhéanamh ar dhámhachtain conarthaí bunaithe ar sholáthairtí comhoibríocha a bhaineann le haon Bhallstát amháin ar a laghad a bhfuil tacaíocht á fáil aige ón gcúnamh airgeadais faoi ionstraim SAFE. Leis na tréimhsí a leagtar síos i dTreoir 2009/81/CE, lena n-áirítear na tréimhsí giorraithe a leagtar amach in Airteagal 33(7) den Treoir sin, ní sholáthraítear solúbthacht leordhóthanach chun aghaidh a thabhairt ar phráinn na géarchéime atá ann faoi láthair. Dá bhrí sin, na Ballstáit a dhéanann soláthairtí comhoibríocha agus úsáid á baint acu as an gcúnamh a sholáthraítear faoi ionstraim SAFE, ba cheart a mheas go bhfuil siad i staid phráinne de dheasca géarchéime, rud a thugann údar le nós imeachta idirbheartaíochta a úsáid gan iarratas ar thairiscintí a fhoilsiú roimh ré mar a fhoráiltear i dTreoir 2009/81/CE. Thairis sin, i bhfianaise na práinne atá ann de bharr na staide géarchéime reatha lena n-éilítear infheistíochtaí láithreacha ollmhóra i EDTIB chun leasanna slándála na mBallstát atá rannpháirteach i soláthairtí agus a bhfuil tacaíocht á fáil acu ó ionstraim SAFE a chosaint, is gá freisin go mbeifear in ann creat-chomhaontú nó conradh atá ann cheana a oscailt d’údaráis chonarthacha na mBallstát nach raibh ina bpáirtithe sa creat-chomhaontú nó sa chonradh sin ar dtús, fiú mura ndearna foráil sa chreat-chomhaontú nó sa chonradh do rogha mar sin, ar choinníoll go bhfaighfear toiliú roimh ré ón ngnóthas a thug an creat-chomhaontú nó an conradh i gcrích.

(33)

Féachann ionstraim SAFE le tacú le leas sáraitheach na slándála poiblí trí bheith ag gabháil le hiarrachtaí airgeadais na mBallstát chun a áirithiú, trí Bhonn Tionsclaíoch agus Teicneolaíoch na Cosanta Eorpaí a uas-scálú, go mbeidh infhaighteacht agus soláthar tráthúil táirgí cosanta ann, chun go mbeidh na Ballstáit ullamh le haghaidh aon chineál ionsaithe. Trí choinníollacha incháilitheachta a úsáid, is é is aidhm di tacú le hiomaíochas agus ullmhacht thionsclaíoch Bhonn Tionsclaíoch agus Teicneolaíoch na Cosanta Eorpaí, nithe a bhfuil gá leo chun feabhas a chur ar chumas na mBallstát críoch an Aontais agus a Bhallstát a chosaint ar bhealach éifeachtúil uathrialach. Saothraítear cuspóir coimhdeach léi freisin, mar atá, leibhéal idir-inoibritheachta táirgí cosanta a mhéadú trí sholáthar comhoibríoch a úsáid. Chun tacú leis na hiarrachtaí sin, is iomchuí, de mheon na dlúthpháirtíochta agus chun a áirithiú go mbeidh inbhuanaitheacht airgeadais ag baint leis an iarracht a bhfuil gá léi chun aghaidh a thabhairt ar na deacrachtaí tromchúiseacha i ndáil le hinfhaighteacht táirgí cosanta, bearta a dhéanamh ionas nach mbeidh gá le cánacha ar an gcaiteachas sin a mhaoiniú roimh ré. Ba cheart, dá bhrí sin, táirgí cosanta a fhaightear faoi sholáthairtí a fhaigheann tacaíocht ó ionstraim SAFE a dhíolmhú ón gcáin bhreisluacha (CBL), trí dhíolúine ó CBL is infheidhme faoi Threoir 2006/112/CE (7) a thabhairt isteach. Ba cheart an díolúine sin a bheith spriocdhírithe agus níor cheart feidhm a bheith aici ach amháin maidir leis na soláthairtí arna ndéanamh chun críocha conarthaí a eascraíonn as soláthairtí faoi ionstraim SAFE.

(34)

Tá an tAontas lántiomanta fós don dlúthpháirtíocht idirnáisiúnta. Bearta a meastar a bhfuil gá leo a ghlactar faoin Rialachán seo, lena n-áirítear na bearta sin is gá chun ganntanais chriticiúla a chosc nó a mhaolú, ba cheart iad a chur chun feidhme ar bhealach spriocdhírithe, trédhearcach, comhréireach agus sealadach, a bheidh comhsheasmhach le hoibleagáidí EDT.

(35)

Ba cheart an Rialachán seo a chur chun feidhme i gcomhréir leis na rialacha ábhartha arna nglacadh de bhun Airteagal 322 den CFAE, go háirithe an Rialachán Airgeadais agus Rialachán (AE, Euratom) 2020/2092 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (8) maidir le córas ginearálta coinníollachta chun buiséad an Aontais a chosaint

(36)

Tá an Rialachán seo gan dochar don dlí idirnáisiúnta is infheidhme lena dtoirmisctear táirgí agus teicneolaíochtaí cosanta áirithe a úsáid, a fhorbairt nó a tháirgeadh.

(37)

Ba cheart don Choimisiún agus do na Ballstáit a bheith in ann dul i mbun gníomhaíochtaí cumarsáide chun infheictheacht mhaoiniú an Aontais a áirithiú agus, i gcás inarb iomchuí, chun a áirithiú go ndéanfar an tacaíocht a sholáthraítear faoi ionstraim SAFE a chur in iúl agus a aithint go cuí trí ráiteas cistiúcháin.

(38)

Tá an Rialachán seo gan dochar don fhreagracht iomlán atá ar gach Ballstát as a shlándáil náisiúnta féin, mar a fhoráiltear in Airteagal 4(2) CAE, agus don cheart atá ag gach Ballstát a leasanna bunúsacha slándála a chosaint i gcomhréir le hAirteagal 346 den CFAE.

(39)

Ba cheart feidhm a bheith ag an Rialachán seo gan dochar do cháilíocht shonrach beartais slándála agus cosanta Ballstát áirithe.

(40)

Chun go bhféadfar tús a chur le cur chun feidhme an Rialacháin seo a luaithe is féidir d’fhonn a chuspóirí a bhaint amach, ba cheart é a theacht i bhfeidhm mar ábhar práinne,

(a)

catagóir a haon: armlón agus diúracáin; córais airtléire, lena n-áirítear cumais domhain-ionsaithe ardbheachtais; cumais talamhchomhraic agus a gcórais tacaíochta, lena n-áirítear trealamh saighdiúra agus airm coisithe; ladrainn bheaga (aicme 1 ECAT) agus córais ghaolmhara frith-ladrann; cosaint an bhonneagair chriticiúil; an cibearspás; agus soghluaisteacht mhíleata lena n-áirítear frith-shoghluaisteacht;

(b)

catagóir a dó: córais aerchosanta agus frithdiúracán; cumais dromchla mhuirí agus faoi uisce; ladrainn cé is moite de ladrainn bheaga (aicmí 2 agus 3 ECAT) agus córais ghaolmhara frith-ladrann; cumasóirí straitéiseacha ar nós aertharlú straitéiseach, athbhreoslú san aer, córais C4ISTAR chomh maith le sócmhainní agus seirbhísí spáis, ach gan a bheith teoranta dóibh sin; cosaint sócmhainní spáis; an intleacht shaorga agus an chogaíocht leictreonach.

(1)

ciallaíonn ‘táirge a bhaineann le cosaint’ earraí, seirbhísí agus oibreacha a thagann faoi raon feidhme Threoir 2009/81/CE, mar a leagtar amach in Airteagal 2 di;

(2)

ciallaíonn ‘táirgí eile chun críoch cosanta’ aon earra, seirbhís agus obair seachas na hearraí, seirbhísí agus oibreacha a thagann faoi raon feidhme Threoir 2009/81/CE, mar a leagtar amach in Airteagal 2 di, a bhfuil gá leo chun críoch cosanta nó arb é an chosaint is aidhm dóibh;

(3)

ciallaíonn ‘soláthar comhoibríoch’ an nós imeachta soláthair maidir le táirgí cosanta nó táirgí eile chun críche cosanta agus na conarthaí a eascraíonn as sin, a dhéanann aon Bhallstát amháin ar a laghad a fhaigheann cúnamh airgeadais faoi ionstraim SAFE agus aon Bhallstát breise amháin nó aon Chomhalta amháin de Chomhlachas Saorthrádála na hEorpa ar comhaltaí iad den Limistéar Eorpach Eacnamaíoch (‘Stáit CSTE LEE’) nó an Úcráin. Ina theannta sin, féadfar a chur san áireamh sa soláthar comhoibríoch tíortha aontacha, tíortha is iarrthóirí agus tíortha is iarrthóirí ionchasacha, agus tríú tíortha eile a bhfuil Comhpháirtíocht Slándála agus Chosanta (Ionstraim neamhcheangailteach) tugtha i gcrích ag an Aontas leo. Féadfar a áireamh le soláthar comhoibríoch conarthaí soláthair atá ann cheana lena gcomhlíontar na coinníollacha céanna.