(1)

Le hAirteagal 7 i gcomhar le pointe 18 d’Iarscríbhinn VI a ghabhann le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2019/2072 (2) ón gCoimisiún toirmeasctar plandaí le haghaidh plandú ón bhfine Solanaceae a thabhairt isteach san Aontas ó thríú tíortha áirithe.

(2)

Tá spéis léirithe ag roinnt Ballstát in allmhairiú gearrthóg neamhfhréamhaithe le haghaidh plandú Calibrachoa spp. agus Petunia spp. agus a hibridí (‘na plandaí sonraithe’) ó Ghuatamala, áit óna bhfuil toirmeasc ar thrádáil faoi láthair. Chuir na Ballstáit sin agus Guatamala sainchomhad teicniúil isteach lena n-áirítear na nósanna imeachta um na plandaí sonraithe a tháirgeadh i nGuatamala.

(3)

I mí na Nollag 2023, ghlac an tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bia (‘an tÚdarás’) tuairim eolaíoch maidir leis an measúnú riosca ar phlandaí neamhfhréamhaithe Petunia agus Calibrachoa ó Ghuatamala (3).

(4)

Shainaithin an tÚdarás Bactericera cockerelli (Šulc.), Bemisia tabaci Genn. (pobal neamh-Eorpach), Chloridea virescens Fabricius, Eotetranychus lewisi (McGregor), Epitrix cucumeris (Harris), Epitrix subcrinita (Lec.), Helicoverpa zea (Boddie), Liriomyza huidobrensis (Blanchard), Liriomyza sativae Blanchard, Liriomyza trifolii (Burgess), víreas mósáice órga an phlanda piobair, víreas féitheacha buí Uáisteiceach an phlanda piobair, Phenacoccus solenopsis Tinsley, Ralstonia pseudosolanacearum Safni et al., Ralstonia solanacearum (Smith) Yabuuchi et al. Emend. Safni et al., Spodoptera ornithogalli Guenée, víreas cuachta duilleog an phlanda scuaise, víreas cuachta duilleog trom an phlanda trátaí, víreas sleabhctha ballach an phlanda trátaí, víreas cuachta duilleog buí an phlanda trátaí agus Xanthomonas vescicatoria (ex Doidge) Vauterin et al. mar lotnaidí atá ábhartha do na plandaí sonraithe.

(5)

Rinne an tÚdarás meastóireacht ar na bearta maolaithe riosca a bhfuil tuairisc orthu sa sainchomhad le haghaidh na lotnaidí a sainaithníodh agus rinne sé meastachán ar an dóchúlacht go mbeadh na plandaí sonraithe saor ó na lotnaidí sin.

(6)

Ar bhonn na tuairime sin, ba cheart na bearta atá riachtanach chun aghaidh a thabhairt ar an riosca a bhaineann leis na lotnaidí sin a ghlacadh mar cheanglais allmhairiúcháin fíteashláintíochta, chun a áirithiú go ndéanfar an riosca fíteashláintíochta a eascraíonn as na plandaí sonraithe a thabhairt isteach san Aontas a laghdú go leibhéal inghlactha.

(7)

Bactericera cockerelli (Šulc.), Bemisia tabaci Genn. (pobal neamh-Eorpach), Eotetranychus lewisi (McGregor), Helicoverpa zea (Boddie), Liriomyza sativae Blanchard, víreas mósáice órga an phlanda piobair, víreas féitheacha buí Uáisteiceach an phlanda piobair, Ralstonia pseudosolanacearum Safni et al., Ralstonia solanacearum (Smith) Yabuuchi et al. Emend. Safni et al., víreas cuachta duilleog an phlanda scuaise agus víreas cuachta duilleog trom an phlanda trátaí, liostaítear mar lotnaidí coraintín de chuid an Aontais iad in Iarscríbhinn II a ghabhann le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2019/2072. Liostaítear Liriomyza huidobrensis (Blanchard) agus Liriomyza trifolii (Burgess) mar lotnaidí coraintín de chuid criosanna cosanta in Iarscríbhinn III a ghabhann le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2019/2072. Epitrix cucumeris (Harris), Epitrix subcrinita (Lec.), tá siad faoi réir bhearta Chinneadh Cur Chun Feidhme 2012/270/AE (4) ón gCoimisiún agus Chloridea virescens Fabricius agus Spodoptera ornithogalli Guenée, tá siad faoi réir bhearta Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2022/1941 (5) ón gCoimisiún. Ós rud é go bhfuil toirmeasc ann faoi láthair ar na plandaí sonraithe teacht isteach i gcríoch an Aontais, níl siad faoi réir cheanglais speisialta Iarscríbhinn VII a ghabhann le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2019/2072.

(8)

In Iarscríbhinn IV a ghabhann le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2019/2072 liostaítear víreas sleabhctha ballach an phlanda trátaí, víreas cuachta duilleog buí an phlanda trátaí agus Xanthomonas vesicatoria (ex Doidge) Vauterin et al mar lotnaidí neamhchoraintín rialáilte de chuid an Aontais le haghaidh tráchtearraí seachas plandaí Petunia spp. agus Calibrachoa spp. Ós rud é nár sainaithníodh na lotnaidí sin mar lotnaidí a bhfuil tionchar eacnamaíoch acu ar tháirgeadh Petunia spp. agus Calibrachoa spp. i gcríoch an Aontais, níor cheart iad a mheas mar lotnaidí sonraithe chun críocha an Rialacháin seo.

(9)

Ní liostaítear Phenacoccus solenopsis Tinsley mar lotnaid choraintín de chuid an Aontais in Iarscríbhinn II a ghabhann le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2019/2072, agus níor aimsíodh aon tionchar mór ar phlandaí óstacha atá ionfhabhtaithe leis an lotnaid sin i gcríoch an Aontais. Dá bhrí sin, níl gá le haon cheanglas allmhairiúcháin maidir leis an lotnaid sin.

(10)

Chun a áirithiú nach mbeidh riosca ann go dtabharfar isteach na lotnaidí sonraithe i gcríoch an Aontais, ba cheart na plandaí a fhás ó phlandaí de thionscnamh chríoch an Aontais chun láithreacht na lotnaidí san ábhar tosaigh a chosc.

(11)

Ba cheart plandaí sonraithe a tháirgeadh i láithreáin táirgthe atá formheasta ag Eagraíocht Cosanta Plandaí Náisiúnta Ghuatamala maidir le táirgeadh na bplandaí sonraithe le haghaidh onnmhairiú chuig an Aontas agus sainaithnítear iad le cód inrianaitheachta uathúil chun gur féidir leis na húdaráis inniúla, i gcás ina n-aimsítear lotnaid shonraithe i bplanda sonraithe i gcríoch an Aontais, an láithreán táirgthe as an dtionscnaíonn an planda sonraithe sin a shainaithint.

(12)

Thairis sin, chun a áirithiú go mbeidh na plandaí sonraithe saor ó na lotnaidí sonraithe, ba cheart iad a fhás faoi chosaint fhisiciúil agus cigireacht a dhéanamh orthu sula n-onnmhaireofar iad.

(13)

Ós rud é go bhféadfadh sé nach mbeadh siomptóim láithreacht na lotnaidí sonraithe le feiceáil go fóill ar na gearrthóga neamhfhréamhaithe a allmhairítear isteach san Aontas, tar éis iad a allmhairiú i gcríoch an Aontais ba cheart na plandaí sonraithe a phlandú agus a fhréamhú ag áitreabh oibreoirí gairmiúla atá údaraithe go sonrach chun pasanna plandaí a eisiúint le haghaidh na bplandaí sin atá de thionscnamh Ghuatamala nó oibreoirí gairmiúla ar ina leith a eisíonn na húdaráis inniúla na pasanna plandaí, ós rud é go ndéantar cigireachtaí oifigiúla rialta ar na hoibreoirí gairmiúla sin. Oibreoirí gairmiúla atá leis na plandaí sonraithe a fhás nó a fhréamhú, ba cheart dóibh na húdaráis inniúla a chur ar an eolas sula bhfaigheann siad na plandaí sonraithe ionas go mbeidh na húdaráis inniúla in ann na cigireachtaí oifigiúla a phleanáil go tráthúil.

(14)

Chun a chosc go n-aistreofar na plandaí sonraithe den chéad uair chuig áitreabh oibreoirí gairmiúla nach bhfuil údaraithe chun pasanna plandaí a eisiúint le haghaidh na bplandaí sonraithe, ba cheart don allmhaireoir doiciméad a chur ar fáil, doiciméad arna eisiúint ag an údarás inniúil lena ndeimhnítear go bhfuil na plandaí le haistriú chuig áitreabh oibreoirí gairmiúla atá údaraithe go sonrach chun pasanna plandaí a eisiúint le haghaidh plandaí a fhréamhaítear nó a fhástar ó na plandaí sonraithe, nó chuig áitreabh oibreoirí gairmiúla ar ina leith a eisíonn na húdaráis inniúla na pasanna plandaí le haghaidh na bplandaí sonraithe, de bhun Airteagal 89(1) de Rialachán (AE) 2016/2031.

(15)

Ós rud é nár tugadh isteach na plandaí sonraithe i gcríoch an Aontais go dtí seo agus nach bhfuil aon taithí ann ar an trádáil sin go fóill, tá riosca fíteashláintíochta ag gabháil leis na plandaí sonraithe nach bhfuil measúnú iomlán déanta go fóill air. Dá bhrí sin, ba cheart na ceanglais a fhoráiltear leis an Rialachán sin a bheith de chineál sealadach de bhun Airteagal 42a(1) de Rialachán (AE) 2016/2031.

(16)

Tá na bearta dá bhforáiltear sa Rialachán seo i gcomhréir leis an tuairim ón mBuanchoiste um Plandaí, Ainmhithe, Bia agus Beatha,

(1)

ciallaíonn ‘lotnaidí sonraithe’Bactericera cockerelli (Šulc.), Bemisia tabaci Genn., Chloridea virescens Fabricius, Eotetranychus lewisi (McGregor), Epitrix cucumeris (Harris), Epitrix subcrinita (Lec.), Helicoverpa zea (Boddie), Liriomyza huidobrensis (Blanchard), Liriomyza sativae Blanchard, Liriomyza trifolii (Burgess), víreas mósáice órga an phlanda piobair, víreas féitheacha buí Uáisteiceach an phlanda piobair, Ralstonia pseudosolanacearum Safni et al., Ralstonia solanacearum (Smith) Yabuuchi et al. Emend. Safni et al., Spodoptera ornithogalli Guenée, víreas cuachta duilleog an phlanda scuaise agus víreas cuachta duilleog trom an phlanda trátaí;

(2)

ciallaíonn ‘plandaí sonraithe’ gearrthóga neamhfhréamhaithe a bhfuiltear le Calibrachoa spp. agus Petunia spp. agus a hibridí a phlandú, ar plandaí iad a fásadh i nGuatamala agus a díorthaíodh i líne dhíreach ó mháthairphlandaí a allmhairítear ón Aontas.