(1)

Is cuid ríthábhachtach é an Creat Eorpach um Chéannacht Dhigiteach (‘creat’) a leagtar amach i Rialachán (AE) Uimh. 910/2014 chun éiceachóras céannachta digití atá slán agus idir-inoibritheach a bhunú ar fud an Aontais. Ós rud é gurb iad na Tiachóga Eorpacha Céannachta Digití (‘tiachóga’) bunchloch an chreata, is é is aidhm dó rochtain ar sheirbhísí ar líne ó Bhallstát go chéile a éascú do shaoránaigh, do chónaitheoirí agus do ghnólachtaí, agus cosaint sonraí pearsanta agus príobháideachais á háirithiú an tráth céanna.

(2)

Tá feidhm ag Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (2) agus, i gcás inarb ábhartha, ag Treoir 2002/58/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3) maidir leis na gníomhaíochtaí próiseála sonraí pearsanta faoin Rialachán seo.

(3)

Ionas go bhféadfaidh an Coimisiún liosta, ina mbeidh faisnéis arna cur isteach ag na Ballstáit maidir le tiachóga deimhnithe a bhunú, a fhoilsiú in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh agus a choinneáil i bhformáid atá inléite ag meaisín, ba cheart don Choimisiún formáidí agus nósanna imeachta a bhunú le haghaidh na mBallstát chun an fhaisnéis is gá a chur faoi bhráid an Choimisiúin agus Ghrúpa Comhair na Céannachta Digití Eorpaí arna bhunú de bhun Airteagal 46e(1) de Rialachán (AE) Uimh. 910/2014 (‘an Grúpa Comhair’) agus chun í a thabhairt cothrom le dáta. Ós rud é go bhfuil sé beartaithe go n-úsáidfidh an Coimisiún, an Grúpa Comhair agus an pobal i gcoitinne an fhaisnéis a cuireadh isteach, ba cheart do na Ballstáit an fhaisnéis a chur isteach i mBéarla ar a laghad toisc go n-éascaíonn sé sin inrochtaineacht, measúnú agus tuiscint leathan uirthi agus, an tráth céanna, toisc go bhfeabhsaítear comhar léi.

(4)

An fhaisnéis maidir le tiachóga deimhnithe ar cheart do na Ballstáit í a chur isteach, tá sí fíor-riachtanach chun iontaoibh, trédhearcacht agus comhchuibhiú a áirithiú ar fud éiceachóras na dtiachóg, rud a chothóidh muinín i measc úsáideoirí tiachóige, soláthraithe tiachóige agus údaráis rialála. Dá bhrí sin, ba cheart a áireamh san fhaisnéis sin tuairisc ar réiteach tiachóige agus ar an scéim ríomh-shainaitheantais faoina soláthraítear an réiteach tiachóige. Ba cheart a chuimsiú sa tuairisc sin mionsonraí maidir leis an údarás nó na húdaráis atá freagrach as an réiteach tiachóige agus an scéim ríomh-shainaitheantais, an córas maoirseachta is infheidhme, an córas dliteanais i ndáil leis an bpáirtí a sholáthraíonn an réiteach tiachóige, socruithe maidir leis an scéim ríomh-shainaitheantais a chur ar fionraí nó a chúlghairm, an réiteach tiachóige a sholáthraítear fúithi nó aon chuid di a cuireadh i mbaol, agus an deimhniú agus an tuarascáil maidir leis an measúnú deimhnithe i dtaca le soláthar agus oibriú réiteach tiachóige agus na scéimeanna ríomh-shainaitheantais faoina soláthraítear iad. Ba cheart an fhaisnéis a bheith leordhóthanach chun gur féidir leis an gCoimisiún liosta de thiachóga deimhnithe a bhunú, a fhoilsiú in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh agus a choinneáil i bhformáid atá inléite ag meaisín. Leis an gcainéal leictreonach slán a úsáidtear chun faisnéis a bhaineann le tiachóga deimhnithe a chur isteach, níor cheart do na Ballstáit a bheith in ann an fhaisnéis chéanna a chur isteach faoi dhó.

(5)

Chuathas i gcomhairle leis an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí i gcomhréir le hAirteagal 42(1) de Rialachán (AE) 2018/1725 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (4) agus thug sé a thuairim uaidh an 31 Eanáir 2025.

(6)

Tá na bearta dá bhforáiltear sa Rialachán seo i gcomhréir le tuairim an Choiste a bunaíodh in Airteagal 48 de Rialachán (AE) Uimh. 910/2014,

(1)

ciallaíonn ‘réiteach tiachóige’ teaglaim de bhogearraí, crua-earraí, seirbhísí, socruithe, agus cumraíochtaí, lena n-áirítear áisc tiachóige, feidhmchlár cripteagrafach slán tiachóige amháin nó níos mó agus gaireas cripteagrafach slán tiachóige amháin nó níos mó;

(2)

ciallaíonn ‘ásc tiachóige’ an feidhmchlár a shuiteáiltear agus a chumraítear ar ghaireas nó ar thimpeallacht úsáideora tiachóige, ar cuid d’aonad tiachóige é, agus a úsáideann úsáideoir na tiachóige chun idirghníomhú leis an aonad tiachóige;

(3)

ciallaíonn ‘aonad tiachóige’ cumraíocht uathúil de réiteach tiachóige lena n-áirítear áisc tiachóige, feidhmchláir chripteagrafacha shlána tiachóige agus gairis chripteagrafacha shlána tiachóige arna soláthar ag soláthraí tiachóige d’úsáideoir aonair tiachóige;

(4)

ciallaíonn ‘soláthraí tiachóige’ duine nádúrtha nó dlítheanach a sholáthraíonn réitigh tiachóige;

(5)

ciallaíonn ‘úsáideoir tiachóige’ úsáideoir a bhfuil an t-aonad tiachóige faoina rialú;

(6)

ciallaíonn ‘feidhmchlár cripteagrafach slán tiachóige’ feidhmchlár lena mbainistítear sócmhainní criticiúla trína bheith nasctha leis na feidhmeanna cripteagrafacha agus neamh-chripteagrafacha a sholáthraíonn an gaireas cripteagrafach slán tiachóige agus trína n-úsáid;

(7)

ciallaíonn ‘gaireas cripteagrafach slán tiachóige’ gaireas crioscaíldíonach lena soláthraítear timpeallacht atá nasctha leis an bhfeidhmchlár cripteagrafach slán tiachóige agus a úsáideann sé chun sócmhainní criticiúla a chosaint agus chun feidhmeanna cripteagrafacha a sholáthar chun oibríochtaí criticiúla a fhorghníomhú ar bhealach slán;

(8)

ciallaíonn ‘sócmhainní criticiúla’ sócmhainní laistigh d’aonad tiachóige, nó i ndáil leis, a bhfuil tábhacht chomh neamhghnách sin ag baint leo go n-imreofaí tionchar an-tromchúiseach díblitheach ar an gcumas brath ar an aonad tiachóige i gcás ina gcuirfí infhaighteacht, rúndacht nó sláine na sócmhainní sin i mbaol;

(9)

ciallaíonn ‘soláthraí sonraí sainaitheantais duine’ duine nádúrtha nó dlítheanach atá freagrach as sonraí sainaitheantais duine a eisiúint agus a chúlghairm agus as a áirithiú go mbeidh na sonraí sainaitheantais duine atá ag úsáideoir ceangailte go cripteagrafach d’aonad tiachóige.