(1)

Foráiltear le Rialachán (AE) 2015/2283 nach bhféadfar ach bianna núíosacha atá údaraithe agus atá ar liosta an Aontais de bianna núíosacha a chur ar an margadh laistigh den Aontas.

(2)

De bhun Airteagal 8 de Rialachán (AE) 2015/2283, bunaíodh liosta an Aontais de bhianna núíosacha le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2017/2470 ón gCoimisiún (2).

(3)

An 20 Bealtaine 2020 chuir an chuideachta Wageningen Plant Research (‘an t-iarratasóir’) iarratas ar údarú faoi bhráid an Choimisiúin i gcomhréir le hAirteagal 10(1) de Rialachán (AE) 2015/2283 chun plandaí Lemna minor agus Lemna gibba a chur ar mhargadh an Aontais mar bhia núíosach. D’iarr an t-iarratasóir go n-úsáidfí an bia núíosach mar ghlasra, ar an gcaoi chéanna le glasraí duilleacha eile, é cócaráilte nó curtha le táirgí réidh le hithe le haghaidh an phobail.

(4)

An 27 Deireadh Fómhair 2020 d’iarr an Coimisiún ar an Údarás Eorpach um Shábháilteacht Bia (‘an tÚdarás’) measúnú a dhéanamh ar ábhar plandaí iomlán Lemna minor agus Lemna gibba mar bhia núíosach.

(5)

An 28 Meán Fómhair 2022 ghlac an tÚdarás tuairim eolaíoch dar teideal ‘Sábháilteacht ábhair plandaí iomláin Lemna minor agus Lemna gibba mar bhia núíosach de bhun Rialachán (AE) 2015/2283’ (3) i gcomhréir le hAirteagal 11 de Rialachán (AE) 2015/2283.

(6)

Sa tuairim eolaíoch uaidh, tháinig an tÚdarás ar an gconclúid go bhfuil méideanna níos airde mangainéise sa bhia núíosach i gcomparáid leis an tiúchan mangainéise a bhíonn ann de ghnáth i nglasraí duilleacha eile, rud a d’fhéadfadh a bheith ina ábhar imní sábháilteachta. Dá bhrí sin, níorbh fhéidir sábháilteacht an bhia núíosaigh a shuí.

(7)

Tar éis ghlacadh na tuairime eolaíche, d’iarr an t-iarratasóir ar an gCoimisiún an bhféadfadh sé aghaidh a thabhairt ar na hábhair imní sábháilteachta a chuir an tÚdarás i dtábhacht ina chonclúid trí fhaisnéis bhreise a sholáthar lena léirítear nach sáraíonn an cion mangainéise in Lemna gibba an cion mangainéise i nglasraí duilleacha nuair a laghdaítear na tiúchaintí mangainéise sa mheán saothraithe.

(8)

An 30 Aibreán 2024 d’iarr an Coimisiún cúnamh eolaíoch agus teicniúil ar an Údarás i ndáil leis an tuairim eolaíoch ó EFSA maidir le ‘Sábháilteacht ábhair plandaí iomláin Lemna minor agus Lemna gibba mar bhia núíosach de bhun Rialachán (AE) 2015/2283’ chun a mheas a thuilleadh an dtugann an fhaisnéis bhreise a chuir an t-iarratasóir ar fáil aghaidh ar na hábhair imní a bhaineann leis an iontógáil mangainéise.

(9)

An 10 Iúil 2024 ghlac an tÚdarás an ‘Tuarascáil ar chúnamh eolaíoch agus teicniúil maidir leis an meastóireacht ar shábháilteacht ábhair plandaí iomláin Lemna gibba agus Lemna minor mar bhia núíosach’ (4). Sa tuarascáil uaidh, thug an tÚdarás dá aire gur laghdaíodh an cion mangainéise in Lemna gibba go leibhéal 6 mg/kg de mheáchan úr (FW), leibhéal atá inchomparáide le spionáiste arb é an glasra duilleach é a bhfuil an cion mangainéise is airde ann, is é sin leibhéil suas le 9 mg/kg de mheáchan úr. Dá bhrí sin, tháinig an tÚdarás ar an gconclúid gur laghdaíodh an cion mangainéise sa bhia núíosach go leibhéil nach sáraíonn na leibhéil atá i nglasraí duilleacha eile. Léirítear sa tuarascáil freisin, ós rud é go léiríonn an dá speiceas Lemna cion mangainéise comhchosúil, go meastar go bhfuil sé réasúnta glacadh leis gur féidir laghdú coibhéiseach ar an gcion mangainéise mar a fhaightear in Lemna gibba a bhaint amach in Lemna minor faoi na dálaí saothraithe nua a cuireadh i bhfeidhm. I bhfianaise an mhéid thuas, mheas EFSA gur cheart an t-uasleibhéal sonraíochta le haghaidh mangainéise sa bhia núíosach a shocrú ag 6 mg/kg de mheáchan úr.

(10)

Ar an mbonn sin, measann an Coimisiún go bhfuil forais leordhóthanacha sa tuairim eolaíoch agus sa tuarascáil theicniúil chun a shuí go gcomhlíonann plandaí Lemna gibba agus Lemna minor na coinníollacha maidir lena gcur ar an margadh i gcomhréir le hAirteagal 12(1) de Rialachán (AE) 2015/2283.

(11)

Is iomchuí go mbeadh an fhaisnéis dá dtagraítear in Airteagal 9(3) de Rialachán (AE) 2015/2283 san iontráil a bhaineann le plandaí Lemna minor agus Lemna gibba ar liosta an Aontais de bhianna núíosacha.

(12)

Ba cheart plandaí Lemna gibba agus Lemna minor a chur ar liosta an Aontais de bhianna núíosacha a leagtar amach i Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2017/2470. Dá bhrí sin, ba cheart an Iarscríbhinn a ghabhann le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2017/2470 a leasú dá réir.

(13)

Tá na bearta dá bhforáiltear sa Rialachán seo i gcomhréir leis an tuairim ón mBuanchoiste um Plandaí, Ainmhithe, Bia agus Beatha,