(1)

I measc na bpríomhthosaíochtaí polaitiúla don Aontas tá cánachas cothrom a áirithiú sa mhargadh inmheánach agus dea-fheidhmiú aontas na margaí caipitil. Sa chomhthéacs sin, tá sé ríthábhachtach constaicí ar infheistíocht trasteorann a bhaint, agus calaois chánach agus mí-úsáid chánach a chomhrac an tráth céanna. Is ann do na bacainní sin, mar shampla, i gcás nósanna imeachta atá mí-éifeachtach agus díréireach ó thaobh ualaigh de a úsáidtear chun faoiseamh a thabhairt ó fharasbarr cánacha arna siarchoinneáil ag an bhfoinse ar ioncam díbhinne nó úis a íoctar ar scaireanna nó bannaí arna dtrádáil go poiblí le hinfheisteoirí neamhchónaitheacha. Ina theannta sin, i gcásanna áirithe, is léir nach leor an méid a dhéantar faoi láthair chun rioscaí athfhillteacha calaoise cánach, imghabhála cánach agus seachanta cánach a chosc, mar a léirítear leis an iliomad cásanna aiséilimh cánach agus calaoise a bhaineann le húsáid arbatráiste díbhinne nó scafa díbhinne (Cum/Cum agus Cum/Ex). Dá bhrí sin, leis an Treoir seo féachtar le nósanna imeachta um cháin shiarchoinneálach a dhéanamh níos éifeachtúla, agus iad a neartú an tráth céanna in aghaidh an riosca a bhaineann le calaois chánach agus mí-úsáid chánach.

(2)

Chun cur le cumas na mBallstát calaois chánach agus mí-úsáid chánach a chosc agus a chomhrac, rud a bhfuil bac á chur air faoi láthair ag easpa ghinearálta faisnéis iontaofa thráthúil maidir le hinfheisteoirí, caithfidh deis a bheith ann creat coiteann um fhaoiseamh ó fharasbarr cánacha siarchoinneálacha ar infheistíochtaí trasteorann in urrúis a leagan síos atá athléimneach in aghaidh riosca calaoise cánach agus mí-úsáide cánach. De thoradh an chreata sin, bheadh cóineasú ann idir na nósanna imeachta éagsúla faoisimh a chuirtear i bhfeidhm sna Ballstáit agus ag an am céanna trédhearcacht agus cinnteacht a áirithiú maidir le céannacht na n-infheisteoirí le haghaidh eisitheoirí urrús, gníomhairí cánach siarchoinneálaí, idirghabhálaithe airgeadais agus na mBallstát, de réir mar a bheidh. Chuige sin, ba cheart don chreat a bheith ag brath ar nósanna imeachta uathoibrithe, mar shampla digiteáil an deimhnithe um chónaí cánach (ó thaobh nós imeachta agus foirme de araon). Ba cheart an creat a bheith solúbtha go leor freisin chun na córais éagsúla is infheidhme i mBallstáit éagsúla a chur san áireamh go cuí agus uirlisí frith-mhí-úsáide iomchuí a sholáthar chun rioscaí calaoise cánach, imghabhála cánach agus seachanta cánach a mhaolú. I ndáil leis sin, is gá cuir chuige éagsúla na n-údarás cánach a chur san áireamh, ag brath ar an gcóras faoisimh atá i bhfeidhm. Faoin gcóras um fhaoiseamh ag an bhfoinse, ní féidir leis na húdaráis chánach faisnéis ábhartha a fháil faoi na hinfheisteoirí agus faoin slabhra íocaíochta ach a gcuirfear an faoiseamh i bhfeidhm. Os a choinne sin, i gcás ina gcuirtear córas aisíocaíochta i bhfeidhm, tá sé ríthábhachtach go bhfaighidh na húdaráis chánach faisnéis leordhóthanach, sula gcuirtear an faoiseamh i bhfeidhm, chun a mheas ar cheart an faoiseamh a dheonú nó nár cheart. Sa dá chóras faoisimh, bunaítear rialacha maidir le dliteanas an idirghabhálaí airgeadais i gcás faoiseamh míchuí. Ní chuireann an Treoir seo srian ar chumas Ballstáit na modhanna a rialáil trína ndéanann idirghabhálaithe airgeadais deimhnithe aon eisíocaíocht a chaitear chun oiriúnú do na hoibleagáidí a leagtar síos sa Treoir seo nó chun na hoibleagáidí sin a chomhlíonadh a fhorchúiteamh.

(3)

I bhfianaise na ndifríochtaí sin agus phrionsabal na comhréireachta freisin, níor cheart forálacha na Treorach seo maidir le cláir náisiúnta d’idirghabhálaithe airgeadais deimhnithe, ná oibleagáidí chun faisnéis a thuairisciú a bheith ceangailteach ar na Ballstáit sin a bhfuil córas cuimsitheach um fhaoiseamh ag an bhfoinse i bhfeidhm acu agus cóimheas caipitlithe margaidh atá faoi bhun tairseach áirithe, mar a shainítear sa Treoir seo. Ba cheart a mheas gur baineadh amach an cuspóir maidir le córais éifeachtúla láidre a chur chun cinn i gcomhair faoiseamh ó fharasbarr cánach siarchoinneálaí ar fud an mhargaidh inmheánaigh nuair a chomhlíonann na Ballstáit a leanann dá gcóras náisiúnta um fhaoiseamh ag an bhfoinse a chur i bhfeidhm an dá chritéar sin mar a leagtar amach sa Treoir seo iad. Ar an gcéad dul síos, tá critéar an chaipitlithe margaidh ag teacht le méid an gheilleagair agus le scála na n-íocaíochtaí díbhinne a d’fhéadfadh a bheith ann. Tugann caipitliú margaidh íseal le tuiscint go bhfuil méideanna ísle íocaíochtaí díbhinní ann agus, dá bhrí sin, go bhfuil riosca níos ísle ann maidir le mí-úsáid cánach. Nuair a shroichfidh Ballstát an tairseach cóimheas caipitlithe margaidh nó nuair a sháróidh sé é ar feadh tréimhse áirithe ama, ba cheart feidhm a bheith ag comhrialacha na Treorach seo agus ba cheart dóibh leanúint de bheith infheidhme, gan beann ar cibé acu a thiteann nó nach dtiteann a chóimheas caipitlithe margaidh faoi bhun na tairsí sin tráth ar bith ina dhiaidh sin. Ar an dara dul síos, maidir leis na córais chuimsitheacha um fhaoiseamh ag an bhfoinse lena gceadaítear an ráta cánach iomchuí a chur i bhfeidhm tráth na híocaíochta ar bhealach simplí éifeachtúil, ba cheart a mheas go bhfuil siad coibhéiseach leis an gcóras um fhaoiseamh ag an bhfoinse a leagtar amach sa Treoir seo. Má áirítear an dá chritéar sin i dteannta a chéile, is féidir a áirithiú go mbeidh rochtain éifeachtach ag infheisteoirí ar fud an mhargaidh inmheánaigh ar nósanna imeachta éifeachtúla um fhaoiseamh cánach siarchoinneálaí i ngach Ballstát. I gcás na mBallstát sin a bhfuil stocmhargadh measartha beag acu agus a bhfuil a gcóras náisiúnta um fhaoiseamh ag an bhfoinse éifeachtúil go leor, ní mheasfaí go mbeadh ceanglas chun na córais sin a athrú comhréireach. Ina theannta sin, ós rud é go gcumhdófaí le comhrialacha na Treorach seo an margadh inmheánach ina iomláine, nach mór, bhainfí amach leibhéal iomchuí cóineasaithe.

(4)

Leis an Treoir seo comhchuibhítear an rochtain ar chórais um fhaoiseamh d’infheisteoirí i ngach Ballstát trí chóras comhchoiteann um fhaoiseamh ag an bhfoinse agus córas comhchoiteann mear-aisíocaíochta a chur ar fáil, agus an deis a bheith ann fós ag na Ballstáit a gcórais náisiúnta um fhaoiseamh ag an bhfoinse a choinneáil, faoi choinníollacha áirithe agus na difríochtaí i bhforbairt gheilleagair na mBallstát á gcur san áireamh, agus an rochtain ar chórais faoisimh sna Ballstáit á háirithiú ag an am céanna. In aon chás, ag brath ar chritéir measúnaithe riosca, d’fhéadfadh na Ballstáit lena mbaineann, a mheasann gurb iomchuí, mar shampla, a n-ionstraimí a neartú chun calaois chánach agus mí-úsáid chánach a chomhrac, na huirlisí dá bhforáiltear sa Treoir seo a chur i bhfeidhm.

(5)

Chun go measfar gur córas cuimsitheach córas náisiúnta um fhaoiseamh ag an bhfoinse, ba cheart roinnt príomhghnéithe sonracha a bheith ann mar a leagtar amach sa Treoir seo. Ba cheart dó rochtain leathan a sholáthar do dhuine nádúrtha nó d’eintiteas atá i dteideal an fhaoisimh sin agus ba cheart dó faoiseamh a sholáthar má tá an cáiníocóir ina theideal, ach amháin i gcás nach dtuairiscítear an fhaisnéis a éilíonn an Ballstát. I bprionsabal, níor cheart faisnéis a éileamh sa bhreis ar na sonraí dá dtagraítear in Airteagal 12, Airteagal 13 nó Airteagal 15. Ba cheart don chóras náisiúnta um fhaoiseamh ag an bhfoinse rochtain a thabhairt i gcás infheistíochtaí díreacha agus indíreacha araon agus níor cheart bacainní iontrála breise a bheith ann seachas na bacainní sin dá bhforáiltear in Airteagal 11(2). Dá bhrí sin, ní hamháin gur cheart don chóras náisiúnta um fhaoiseamh ag an bhfoinse deis dhlíthiúil a thabhairt i dtaobh faoisimh, ach ba cheart faoiseamh a dheonú de facto freisin, i gcásanna ina bhfuil an cáiníocóir ina theideal. Níor cheart don chóras náisiúnta um fhaoiseamh ag an bhfoinse oibleagáid bhreise mar shampla córas comhthreomhar tuairiscithe a fhorchur. Ba cheart don Bhallstát rialacha a leagan síos maidir le dliteanas i leith caillteanas ioncaim ó cháin shiarchoinneálach agus pionóis is infheidhme maidir le sáruithe ar fhorálacha náisiúnta maidir leis an gcóras sin um fhaoiseamh ag an bhfoinse. Maidir le coinníoll an chóimheasa caipitlithe margaidh, ba cheart don Údarás Eorpach um Urrúis agus Margaí na sonraí a éilítear faoi chaighdeáin theicniúla rialála a sholáthar. I gcás nach gcomhlíonann Ballstát ceann amháin ar a laghad den dá choinníoll maidir leis an gcóras cuimsitheach um fhaoiseamh ag an bhfoinse agus tairseach an chóimheasa caipitlithe margaidh nó nach gcomhlíonann sé a thuilleadh é, ba cheart dó forálacha uile na Treorach seo a thrasuí sa reachtaíocht náisiúnta.

(6)

Chun cur chuige comhréireach a áirithiú, is iad na nósanna imeachta um fhaoiseamh a thabhairt ó fharasbarr cánacha siarchoinneálacha sna Ballstáit sin a dhéanann cáin shiarchoinneálach a thobhach ar dhíbhinní airgid nó stoic ag rátaí éagsúla ag brath ar chónaí cánach an infheisteora faoi leith, agus sna Ballstáit sin amháin, is ceart a chumhdach faoin Treoir seo. Sna cásanna sin, ní mór do na Ballstáit faoiseamh a sholáthar i gcás inar cuireadh ráta cánach níos airde i bhfeidhm i gcás ina bhfuil ráta níos ísle infheidhme. Ba cheart an deis a bheith ag na Ballstáit freisin nósanna imeachta comhchosúla a chur chun feidhme maidir le híocaíochtaí úis le neamhchónaitheoirí ar bhannaí arna dtrádáil go poiblí, chun feabhas a chur ar éifeachtúlacht an nós imeachta faoisimh ábhartha agus chun leibhéal níos airde comhlíontachta a áirithiú i gcás na gcáiníocóirí. Na Ballstáit nach bhfuil gá acu le nósanna imeachta faoisimh i ndáil le farasbarr cánacha siarchoinneálacha ar dhíbhinní, agus ús, de réir mar a bheidh, níl na nósanna imeachta dá dtagraítear sa Treoir seo bainteach leo. I gcás ina bhfuil gá le faoiseamh ó fharasbarr cánacha siarchoinneálacha, agus chun rochtain choiteann ar fhaoiseamh ó fharasbarr cánacha siarchoinneálacha a áirithiú, ba cheart don Treoir seo foráil a dhéanamh maidir le córas coiteann um fhaoiseamh ag an bhfoinse agus córas mear-aisíocaíochta a bheidh le cur chun feidhme ag na Ballstáit.

(7)

Ós rud é go bhféadfadh infheisteoirí a bheith lonnaithe in aon Bhallstát, ba cheart rialacha maidir le deimhniú coiteann digiteach um chónaí cánach (DDCC) a bheith infheidhme i ngach Ballstát. Chun a áirithiú go mbeidh rochtain ag cáiníocóirí uile an Aontais ar chruthúnas coiteann, iomchuí agus éifeachtach ar a gcónaí cánach, ba cheart do na Ballstáit úsáid a bhaint as nósanna imeachta uathoibrithe chun deimhnithe um chónaí cánach a eisiúint chun córas um fhaoiseamh ag an bhfoinse, córas cuimsitheach um fhaoiseamh ag an bhfoinse, córas mear-aisíocaíochta nó gnáthchóras aisíocaíochta a chur i bhfeidhm chun faoiseamh a fháil ó fharasbarr cánach siarchoinneálaí ar dhíbhinní a íoctar as scaireanna arna dtrádáil go poiblí, nó ús a íoctar ar bhannaí arna dtrádáil go poiblí, más infheidhme. Thairis sin, ba cheart DDCCanna a eisiúint san fhoirm inaitheanta inghlactha chéanna agus ba cheart an t-ábhar céanna a bheith iontu.

(8)

Chun éifeachtúlacht níos fearr a áirithiú, ba cheart uastréimhse na bliana féilire nó na bliana fioscaí (mar shampla bliain fhioscach shrathrach nó bliain fhioscach is faide ná aon bhliain amháin féilire) dá n-eisítear é a chumhdach leis an DDCC agus ba cheart dó leanúint de bheith bailí chun cónaí a dheimhniú don tréimhse sin a chumhdaítear. Ba cheart do na Ballstáit eisiúna a bheith in ann DDCC a neamhbhailíochtú go hiomlán nó go páirteach má tá fianaise ag na húdaráis chánach nach cónaitheoir sa Bhallstát eisiúna an cáiníocóir ar feadh na tréimhse uile a chumhdaítear nó ar feadh cuid di. Chun gur féidir eintitis de chuid an Aontais a shainaithint go héifeachtúil, ba cheart a áireamh ar an DDCC an uimhir aitheantais chánach nó, ina héagmais sin, i.e. i gcás nach n-eisíonn an Ballstát lena mbaineann uimhreacha den sórt sin dá cháiníocóirí, coibhéis fheidhmiúil chun críoch cánach. Ina theannta sin, i gcás ina bhfuil na sonraí sin ag údarás eisiúna an DDCC, ba cheart don DDCC an t-aitheantóir uathúil Eorpach (EUID) nó an t-aitheantóir eintitis dhlítheanaigh (LEI) nó aon uimhir chlárúcháin eintitis dhlítheanaigh atá bailí don tréimhse iomlán a chumhdaítear, a áireamh. Thairis sin, i gcás nach ann d’uimhir aitheantais chánach do dhuine nádúrtha toisc nach n-eisíonn an Ballstát cónaithe uimhreacha den sórt sin dá cháiníocóirí, is féidir freisin coibhéis fheidhmiúil a úsáid chun críoch cánach. Ba cheart na haitheantóirí a úsáidtear a bheith bailí don tréimhse iomlán a chumhdaítear.

(9)

Ba cheart tagairt a bheith sa DDCC don choinbhinsiún um chánachas dúbailte, a n-iarrann cáiníocóir ina leith go measfaí gur cónaitheoir é chun críoch cánach, i gcás inarb infheidhme. Chun go n-aithneoidh an Ballstát foinseach gur cruthúnas bailí ar chónaí cánach é an DDCC, i gcás ina n-éilítear faoiseamh ó fharasbarr cánach siarchoinneálaí faoi fhorálacha coinbhinsiún um chánachas dúbailte, tá sé ríthábhachtach go bhfuil tagairt don choinbhinsiún um chánachas dúbailte is infheidhme sa DDCC. ba cheart don údarás eisiúna a bheith in ann tagairt a dhéanamh do níos mó ná coinbhinsiún amháin um chánachas dúbailte is infheidhme a lua ar DDCC ar leith. Cé gur chun na nósanna imeachta um cháin shiarchoinneálach a chur chun feidhme atá an DDCC go príomha, d’fhéadfadh raon feidhme níos leithne a bheith aige freisin agus d’fhéadfaí é a úsáid chun cónaí a chruthú chun críoch cánach lasmuigh de nósanna imeachta um cháin shiarchoinneálach. Chun críoch faoisimh ó nósanna imeachta um cháin shiarchoinneálach, níor cheart aon fhaisnéis bhreise a áireamh sa DDCC. Tá sé beartaithe gur aon uair amháin le linn na bliana féilire nó aon uair amháin le linn na bliana fioscaí a d’eiseofaí an DDCC, fiú nuair a infheistíonn an cáiníocóir céanna sna Ballstáit fhoinseacha chéanna arís agus arís eile, a fhad agus a fhanann cónaí an cháiníocóra chun críoch cánach mar an gcéanna.

(10)

Chun an cuspóir maidir le faoiseamh níos éifeachtúla ó fharasbarr cánach siarchoinneálaí a chomhlíonadh, ba cheart nósanna imeachta coiteanna a chur chun feidhme ar fud an Aontais, lena gceadófar faisnéis shoiléir shlán a fháil go tapa maidir le céannacht an infheisteora, go háirithe i gcás boinn mhóra infheisteoirí, eadhon, maidir le hinfheistíocht in urrúis arna dtrádáil go poiblí, i gcás ina bhfuil dúshláin ag baint le hinfheisteoirí aonair a shainaithint. Ba cheart a cheadú leis na nósanna imeachta sin freisin, an ráta cánach iomchuí a chur i bhfeidhm tráth na híocaíochta (faoiseamh ag an bhfoinse) nó chun aon fharasbarr cánach a íocadh a aisíoc go mear. Ós rud é go mbíonn slabhra íocaíochta idirghabhálaithe airgeadais i gceist le hinfheistíochtaí trasteorann de ghnáth, ba cheart a cheadú freisin le nósanna imeachta ábhartha slabhra na n-idirghabhálaithe a rianú agus a shainaithint agus, mar thoradh air sin, an sreabhadh ioncaim ó eisitheoir an urrúis chuig an úinéir cláraithe agus faisnéis faoin infheisteoir foluiteach. I gcás na gcineálacha socruithe infheistíochta is coitianta, is gnách go mbíonn páirt ag banc taisclainne nó eintiteas infheistíochta eile sa scéal, amhail bróicéir, a shealbhaíonn na hurrúis faoina ainm féin thar ceann an infheisteora fholuitigh. I socruithe den sórt sin, is é an t-infheisteoir foluiteach a mheasfaí a bheith mar úinéir cláraithe na n-urrús. Maidir le Ballstáit a chuireann cáin shiarchoinneálach i bhfeidhm ar ioncam ó urrúis agus a sholáthraíonn faoiseamh le haghaidh farasbarr cánach siarchoinneálaí agus nach bhfuil córas cuimsitheach um fhaoiseamh ag an bhfoinse i bhfeidhm acu, nó a bhfuil cóimheas caipitlithe margaidh acu atá cothrom leis an tairseach a leagtar amach sa Treoir seo nó os a chionn, ba cheart dóibh, dá bhrí sin, clár náisiúnta de na hidirghabhálaithe airgeadais sin a bhfuil ról suntasach acu sa slabhra íocaíochta a bhunú agus a choinneáil ar bun. A luaithe a chláraítear iad, ba cheart a cheangal ar na hidirghabhálaithe airgeadais sin an fhaisnéis atá ar fáil dóibh a thuairisciú maidir leis na híocaíochtaí díbhinne nó na híocaíochtaí úis, más infheidhme, a láimhseálann siad. Ba cheart an fhaisnéis a cheanglaítear a theorannú d’fhaisnéis atá ríthábhachtach chun an slabhra íocaíochta a athchruthú agus a bheadh úsáideach, dá bhrí sin, chun rioscaí calaoise cánach nó mí-úsáide cánach a chosc, a mhéid atá an fhaisnéis sin ar fáil don idirghabhálaí tuairiscithe. Maidir le Ballstáit a chuireann cáin shiarchoinneálach i bhfeidhm ar ús ag rátaí éagsúla agus ar gá dóibh dul i mbun nósanna imeachta faoisimh comhchosúla, nó a bhfuil córas cuimsitheach um fhaoiseamh ag an bhfoinse i bhfeidhm acu le haghaidh íocaíochtaí díbhinne agus a bhfuil cóimheas caipitlithe margaidh acu atá faoi bhun na tairsí a leagtar amach sa Treoir seo, d’fhéadfaidís féachaint freisin ar an gclár náisiúnta bunaithe a úsáid, de réir mar a bheidh.

(11)

Ós rud é gur institiúidí móra mar a shainmhínítear sin i Rialachán (AE) Uimh. 575/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3) agus taisclanna lárnacha urrús a sholáthraíonn seirbhísí gníomhairí cánach siarchoinneálaí iad na hidirghabhálaithe airgeadais is minice a bhíonn páirteach i slabhraí íocaíochta na n-urrús, ba cheart oibleagáid a bheith ar na heintitis sin a iarraidh go gclárófaí iad ar chláir náisiúnta na mBallstát. I gcás ina n-oibríonn na heintitis sin trí bhrainse nó brainsí nó trí fhochuideachta amháin nó níos mó in aon Bhallstát, ba cheart cead a bheith acu an oibleagáid chlárúcháin a chomhlíonadh i ngach Ballstát foinseach mar idirghabhálaí airgeadais deimhnithe amháin ar leibhéal an ghrúpa nó ar leibhéal an bhrainse aonair nó na fochuideachta aonair nó mar theaglaim díobh sin. Ina theannta sin ba cheart cead a bheith ag idirghabhálaithe airgeadais eile a iarraidh ar go gclárófaí iad ar chláir náisiúnta na mBallstát dá rogha féin. Sa dá chás, faoi chlárú éigeantach nó deonach, ba cheart an tsolúbthacht a bheith ag idirghabhálaithe airgeadais an iarraidh a dhéanamh iad féin nó go ndéanfadh idirghabhálaí airgeadais eile, ar cuid den ghrúpa céanna é agus a ghníomhaíonn thar a gceann, ionadaíocht orthu chun an t-ualach riaracháin agus an tionchar ar an gcaoi ar mian leo a bheith eagraithe a íoslaghdú. Ba cheart d’idirghabhálaithe airgeadais an clárú a iarraidh trí iarraidh a chur isteach trí Thairseach Eorpach na nIdirghabhálaithe Airgeadais Deimhnithe (‘an Tairseach’) ar cheart di feidhmiú mar phointe iontrála aonair. Ba cheart na hiarrataí sin a chur ar aghaidh tríd an Tairseach chuig na Ballstáit ábhartha. Ina dhiaidh sin, ba cheart do na Ballstáit cinneadh a dhéanamh maidir leis an iarraidh ar chlárú. Dá bhrí sin, ba cheart don Tairseach feidhmiú mar uirlis lena léirítear cinntí na mBallstát maidir le clárú na n-idirghabhálaithe airgeadais.

(12)

Ba cheart foráil a dhéanamh sa Treoir seo freisin maidir le rialacha i ndáil leis na ceanglais a bhaineann leis an gclárú ar chláir náisiúnta chomh maith le rialacha maidir leis an gclárú sin a dhiúltú. I gcás ina ndiúltaítear iarraidh ar chlárú, ba cheart a cheadú fós d’idirghabhálaithe airgeadais iarratas eile ar chlárú a dhéanamh ag céim níos déanaí, má réitítear na forais don diúltú. A luaithe a chláraítear iad, ba cheart idirghabhálaithe airgeadais a mheas mar ‘idirghabhálaithe airgeadais deimhnithe’ sa Bhallstát faoi seach agus ba cheart iad a bheith faoi réir na n-oibleagáidí ar idirghabhálaithe airgeadais deimhnithe faoin Treoir seo. Ba cheart do na Ballstáit an Tairseach a thabhairt cothrom le dáta maidir le clárú idirghabhálaí airgeadais dheimhnithe. Ba cheart foráil a dhéanamh sa Treoir seo freisin maidir le rialacha i ndáil le hidirghabhálaithe airgeadais deimhnithe a bhaint den chlár náisiúnta nó maidir le diúltú dóibh an fhéidearthacht a bheith ann dóibh faoiseamh a iarraidh. I gcás ina gcinnfidh Ballstát idirghabhálaí airgeadais deimhnithe a bhaint den chlár, ina ndiúltaíonn sé an fhéidearthacht a thabhairt d’idirghabhálaí airgeadais deimhnithe faoiseamh a iarraidh nó ina ndiúltaíonn sé d’iarraidh ar chlárú, ba cheart don Bhallstát sin an Tairseach a thabhairt cothrom le dáta dá réir sin. Is é is cuspóir do na nuashonruithe sin deis a thabhairt do na Ballstáit meastóireacht a dhéanamh ar na bearta a rinneadh, amhail an bhaint nó an diúltú, agus na bearta sin a chur san áireamh i gcomhthéacs aon iarrata ar chlárú a dhéanfaidh an t-idirghabhálaí airgeadais céanna ina gclár náisiúnta féin amach anseo. Tá feidhm ag rialacha náisiúnta na mBallstát lena mbaineann maidir le cearta agus oibleagáidí na bpáirtithe lena mbaineann, lena n-áirítear an ceart maidir le hachomharc, i ndáil le haon chinneadh arna dhéanamh ag Ballstát maidir le clárú agus baint óna chlár náisiúnta.

(13)

Chun níos mó trédhearcachta a áirithiú maidir le céannacht agus imthosca an infheisteora a fhaigheann íocaíocht díbhinne nó úis agus maidir le sreabhadh na n-íocaíochtaí ón eisitheoir, ba cheart d’idirghabhálaithe airgeadais deimhnithe an fhaisnéis ábhartha a thuairisciú laistigh d’amlínte sonracha. Ba cheart foráil a dhéanamh maidir le dhá rogha tuairiscithe sa Treoir seo: tuairisciú díreach agus tuairisciú indíreach. I gcás inar tuairisciú díreach a bheadh i gceist, ba cheart d’idirghabhálaí airgeadais deimhnithe tuairisciú go díreach d’údarás inniúil an Bhallstáit fhoinsigh. I gcás inar tuairisciú indíreach a bheadh i gceist, ba cheart do na hidirghabhálaithe airgeadais deimhnithe an fhaisnéis a sholáthar feadh shlabhra íocaíochta na n-urrús in ord seicheamhach, agus i leith shuíomh na n-idirghabhálaithe airgeadais deimhnithe sin sa slabhra íocaíochta urrús ar cuid de iad. Is é an toradh ba cheart a bheith air sin go sroichfeadh an fhaisnéis sin an gníomhaire cánach siarchoinneálaí nó idirghabhálaí airgeadais deimhnithe ainmnithe arb é a thuairiscíonn an fhaisnéis d’údarás inniúil an Bhallstáit fhoinsigh. Ba cheart a áireamh sna sonraí arna dtuairisciú faisnéis maidir le hincháilitheacht an infheisteora lena mbaineann, ach ba cheart na sonraí a bheith teoranta don fhaisnéis atá ar fáil don idirghabhálaí airgeadais deimhnithe tuairiscithe. Maidir le hidirghabhálaithe airgeadais nach bhfuil faoi oibleagáid clárú mar idirghabhálaithe airgeadais deimhnithe agus a roghnaigh gan clárú amhlaidh, níor cheart aon oibleagáid tuairiscithe a bheith orthu faoin Treoir seo. Mar sin féin, tá faisnéis faoi na híocaíochtaí a láimhseálann na hidirghabhálaithe sin nach idirghabhálaithe airgeadais deimhnithe iad ábhartha i gcónaí maidir le hatógáil chuí an tslabhra íocaíochta sula gcuirfear na córais faoisimh a leagtar amach sa Treoir seo i bhfeidhm.

(14)

Chun a áirithiú nach bhfuil aon bhearnaí faisnéise sa slabhra íocaíochta agus chun a chur ar chumas infheisteoirí rochtain a fháil ar na nósanna imeachta faoisimh, ba cheart, leis an Treoir seo, cead a thabhairt d’idirghabhálaí airgeadais deimhnithe, gan beann ar cibé acu atá nó nach bhfuil baint dhíreach aige le slabhra íocaíochta sonrach, ról idirghabhálaí airgeadais laistigh den slabhra sin a ghlacadh. Tugann sé sin le tuiscint go bhfuil na freagrachtaí agus na dliteanais a bhaineann le tuairisciú faisnéise agus leis an gcóras faoisimh a bheadh ar idirghabhálaí airgeadais, dá mb’idirghabhálaí airgeadais deimhnithe é, ar an idirghabhálaí airgeadais deimhnithe. Tríd an socrú sin idir idirghabhálaithe airgeadais, bheadh na húdaráis chánach in ann an fhaisnéis ábhartha uile a fháil agus faisnéis a réiteach feadh an tslabhra íocaíochta ar fad ar bhealach éifeachtach, agus bheadh infheisteoirí in ann rochtain a fháil ar an gcóras faoisimh, fiú i gcásanna a bhfuil idirghabhálaí airgeadais nach bhfuil cláraithe i mBallstát ná faoi cheangal ag na hoibleagáidí faoin Treoir seo bainteach leo.

(15)

Níor cheart, leis an Treoir seo, cosc a chur ar idirghabhálaithe airgeadais deimhnithe na cúraimí a bhaineann le comhlíonadh a n-oibleagáidí faoin Treoir seo a sheachfhoinsiú. Dá bhrí sin, ba cheart cead a bheith ag idirghabhálaí airgeadais deimhnithe brath ar thríú páirtí chun na hoibleagáidí ábhartha maidir le nósanna imeachta um cháin shiarchoinneálach a chomhlíonadh. Ar aon chuma, ba cheart do na hoibleagáidí sin leanúint de bheith faoi fhreagracht an idirghabhálaí airgeadais dheimhnithe a rinne a fhreagrachtaí a sheachfhoinsiú.

(16)

Chun aontas na margaí caipitil a dhéanamh níos éifeachtaí agus níos iomaíche, ba cheart na nósanna imeachta um fhaoiseamh ó fharasbarr cánacha siarchoinneálacha ar ioncam ó urrúis a éascú agus a luathú, i gcás ina mbeidh faisnéis leordhóthanach curtha ar fáil ag idirghabhálaithe airgeadais deimhnithe ábhartha, lena n-áirítear faisnéis faoi chéannacht an infheisteora. Is éard atá sna hidirghabhálaithe airgeadais deimhnithe ábhartha na hidirghabhálaithe airgeadais deimhnithe sin uile sa slabhra íocaíochta urrús atá idir an t-infheisteoir agus eisitheoir na n-urrús agus a bhféadfadh sé a bheith de cheangal orthu faisnéis a sholáthar maidir le híocaíochtaí arna ndéanamh ag idirghabhálaithe airgeadais neamhdheimhnithe sa slabhra. Agus na cineálacha éagsúla cur chuige ar fud na mBallstát á gcur san áireamh, ba cheart foráil a dhéanamh maidir le dhá chineál nós imeachta: ar an gcéad dul síos, córas um fhaoiseamh ag an bhfoinse ina gcuirtear an ráta cánach iomchuí i bhfeidhm go díreach tráth a shiarchoinneála, agus, ar an dara dul síos, córas mear-aisíocaíochta ina gcuireann an t-idirghabhálaí airgeadais deimhnithe iarraidh ar aisíocaíocht isteach agus ina ndéanann údarás cánach an Bhallstáit fhoinsigh é a phróiseáil faoi spriocdháta socraithe dá bhforáiltear sa Treoir seo. Muna bpróiseáiltear aisíocaíochtaí den sórt sin faoin spriocdháta sin, ba cheart ús ar íocaíocht dhéanach a chur i bhfeidhm i gcás ina bhforáiltear amhlaidh sna rialacha náisiúnta. Ba cheart do na Ballstáit a chuireann caibidil III den Threoir seo i bhfeidhm a bheith in ann córas um fhaoiseamh ag an bhfoinse nó córas mear-aisíocaíochta nó meascán díobh a thabhairt isteach, lena n-áiritheofar go mbeidh córas amháin ar a laghad ar fáil do gach infheisteoir, i gcomhréir le ceanglais na Treorach seo. Ba cheart do Bhallstát a roghnaigh meascán den sórt sin a bheith in ann úsáid córais a theorannú go haon chóras amháin le haghaidh cásanna sonracha, mar shampla cásanna lena mbaineann riosca íseal, ar choinníoll go mbeidh an córas eile fós ar fáil le haghaidh gach cáis eile a chumhdaítear faoin Treoir seo. Iad siúd a fhaigheann íocaíochtaí lasmuigh de raon feidhme na Treorach seo, mar shampla díbhinní ó chuideachtaí liostaithe a íoctar le húinéirí cláraithe atá ina gcónaí chun críoch cánach sa Bhallstát foinseach, díbhinní ó chuideachtaí neamhliostaithe nó ús i gcásanna nár roghnaigh Ballstát an Treoir seo a chur i bhfeidhm maidir le híocaíochtaí úis, d’fhéadfadh siad a bheith i dteideal faoiseamh ó fharasbarr cánach siarchoinneálaí a iarradh fós faoi chóras náisiúnta um fhaoiseamh ag an bhfoinse nó aisíocaíochta is infheidhme maidir leis na nósanna imeachta a chomhfhreagraíonn do na híocaíochtaí sin.

(17)

I gcás nach gcomhlíontar ceanglais ábhartha na Treorach seo le haghaidh íocaíochtaí faoi raon feidhme na Treorach seo, nó i gcás inar mian leis an infheisteoir lena mbaineann, ba cheart do na Ballstáit nósanna imeachta um fhaoiseamh cánach siarchoinneálaí bunaithe ar ghnáthchóras aisíocaíochta náisiúnta a chur i bhfeidhm mar cúltaca maidir leis na nósanna imeachta meara a leagtar síos sa Treoir seo. Níor cheart d’infheisteoirí atá i dteideal faoisimh ná dá n-ionadaithe údaraithe, a bheith in ann an farasbarr cánach siarchoinneálaí a íocadh i mBallstát a aiséileamh ach amháin i gcás nár bhain an t-idirghabhálaí airgeadais deimhnithe úsáid as an gcóras um fhaoiseamh ag an bhfoinse ná as an gcóras mear-aisíocaíochta.

(18)

I gcás ina bhfuil riosca calaoise nó mí-úsáide cánach ann, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann bearta frithchalaoise a fhorfheidhmiú agus imscrúduithe críochnúla a dhéanamh sula ndéantar iarraidh ar mhear-aisíocaíocht a phróiseáil. Chun é sin a dhéanamh, ba cheart é a bheith de cheart ag na Ballstáit iarraidh ar aisíocaíocht a dhiúltú faoi choinníollacha áirithe. Ba cheart a áireamh ar na coinníollacha sin cásanna nach gcomhlíontar na ceanglais maidir le hiarraidh den sórt sin nó cásanna nach féidir an slabhra íocaíochta a athchruthú. Ba cheart é a bheith indéanta chomh maith diúltú d’iarraidh ar aisíocaíocht freisin i gcás ina gcinnfidh Ballstát tús a chur le nós imeachta fíorúcháin nó iniúchadh cánach bunaithe ar chritéir measúnaithe riosca. Ba cheart é a bheith indéanta na nósanna imeachta fíorúcháin nó na hiniúchtaí cánach sin a dhéanamh in aon chás a shainaithnítear mar chás lena mbaineann riosca calaoise nó mí-úsáide cánach.

(19)

Chun na córais le haghaidh faoiseamh ó fharasbarr cánacha siarchoinneálacha a choimirciú, ba cheart do na Ballstáit a choinníonn clár náisiúnta ar bun é a chur de cheangal ar idirghabhálaithe airgeadais deimhnithe incháilitheacht infheisteoirí ar mian leo faoiseamh a éileamh a fhíorú freisin. Go háirithe, ba cheart d’idirghabhálaithe airgeadais deimhnithe deimhniú um chónaí cánach an infheisteora ábhartha a bhailiú, agus dearbhú a bhailiú go bhfuil an t-infheisteoir sin i dteideal faoiseamh cánach siarchoinneálaí a fháil faoi rialacha náisiúnta an Bhallstáit fhoinsigh nó de réir coinbhinsiún um chánachas dúbailte agus, má éilíonn an Ballstát foinseach sin, dearbhú a bhailiú gurb é an t-úinéir tairbhiúil an infheisteoir i ndáil leis an díbhinn nó an íocaíocht úis i gcomhréir le rialacha náisiúnta an Bhallstáit fhoinsigh nó le coinbhinsiún um chánachas dúbailte, mar a thuairiscítear sa Tráchtaireacht ar Airteagal 10 nó 11 de Shamhailchoinbhinsiún Cánach ECFE ar Ioncam agus ar Chaipiteal. Dá bhrí sin, ba cheart é a bheith de rogha ag na Ballstáit fhoinseacha an dearbhú maidir le húinéireacht thairbhiúil a éileamh.

(20)

Ba cheart a cheangal ar na hidirghabhálaithe airgeadais deimhnithe an ráta cánach siarchoinneálaí is infheidhme a fhíorú bunaithe ar imthosca sonracha an infheisteora agus a léiriú an bhfuil siad ar an eolas faoi aon socrú airgeadais a bhaineann leis na hurrúis fholuiteacha nár socraíodh, nach ndeachaigh in éag nó nár foirceannadh roimh an dáta ex-dhíbhinne. Sa chomhthéacs sin, ba cheart an oibleagáid a thuiscint sa chiall gur cheart don idirghabhálaí airgeadais deimhnithe is gaire don infheisteoir, a chliant, bearta réasúnacha a dhéanamh chun na seiceálacha sin a dhéanamh de mheon macánta. Mar shampla, ba cheart d’idirghabhálaithe airgeadais deimhnithe a sheiceáil an bhfuil an fhaisnéis sa DDCC nó a choibhéis, nó an fhaisnéis i ndearbhú an infheisteora, ag teacht salach ar an bhfaisnéis a bhailigh na hidirghabhálaithe airgeadais deimhnithe sin faoina gcliant ina ngnáthchúrsa gnó. Áirítear san fhaisnéis sin faisnéis faoi chuntas an infheisteora agus faisnéis eile a d’fhéadfadh a bheith bailithe acu mar thoradh ar na Rialacha is infheidhme maidir le ‘bíodh aithne agat ar do chustaiméirí’ a chomhlíonadh. Dá bhrí sin, níor cheart a cheangal ar idirghabhálaithe airgeadais deimhnithe tuilleadh seiceálacha a dhéanamh ná tuilleadh faisnéise a iarraidh agus a bhailiú óna gcustaiméir. Ina theannta sin, ba cheart a cheangal ar an infheisteoir an t-idirghabhálaí airgeadais a chur ar an eolas faoi aon athruithe ina imthosca ábhartha. Ba cheart cead a bheith ag na Ballstáit ceanglais díchill chuí a dhéanamh ar bhonn bliantúil mura rud é gurb eol don idirghabhálaí airgeadais deimhnithe nó go bhfuil cúiseanna ann gur cheart gurb eol dó go bhfuil athrú imthosca ann nó go bhfuil an fhaisnéis mícheart nó neamhiontaofa.

(21)

Bíonn cur i bhfeidhm nósanna imeachta um fhaoiseamh cánach siarchoinneálaí faoin Treoir seo faoi réir an choinníll gurb é an t-úinéir cláraithe, ar duine nádúrtha nó eintiteas é agus atá incháilithe an díbhinn nó an t-ús a fháil mar shealbhóir na n-urrús, freisin an duine atá i dteideal an fhaoisimh ó cháin shiarchoinneálach i gcomhréir le rialacha náisiúnta an Bhallstáit fhoinsigh nó le coinbhinsiún um chánachas dúbailte, de réir mar is infheidhme. I gcás inarb é an t-úinéir cláraithe an té freisin atá i dteideal an fhaoisimh, níor cheart feidhm a bheith ach ag na forálacha le haghaidh infheistíochtaí díreacha, agus acusan amháin. I gcásanna, nach é an t-úinéir cláraithe an duine atá i dteideal an fhaoisimh, ba cheart feidhm a bheith ag na forálacha le haghaidh infheistíochtaí indíreacha. Tugann na forálacha le haghaidh infheistíochtaí indíreacha faoiseamh i gcásanna ina bhféadfadh gnóthais chomhinfheistíochta áirithe, nó na hinfheisteoirí iontu, a bheith i dteideal faoisimh ach nach iadsan an t-úinéir cláraithe toisc go bhfuil na hurrúis i seilbh duine dhlítheanaigh eile nó ag gnóthas comhinfheistíochta atá trédhearcach ó thaobh cúrsaí fioscacha de. Áirithítear leis na forálacha le haghaidh infheistíochtaí indíreacha go mbeidh rochtain ag infheisteoirí dlisteanacha ar na nósanna imeachta faoin Treoir seo. Dá bhrí sin, ba cheart a áireamh faoi choincheap an ghnóthais comhinfheistíochta gnóthais chomhinfheistíochta atá i dteideal faoiseamh ó fharasbarr cánach siarchoinneálaí thar a gceann féin agus gnóthais chomhinfheistíochta ina bhfuil na hinfheisteoirí a bhfuil cothromas ina seilbh acu i dteideal faoisimh, bunaithe ar rialacha náisiúnta an Bhallstáit fhoinsigh nó ar choinbhinsiún um chánachas dúbailte. Nuair is le hinfheistíochtaí indíreacha a bheidh sé bainteach, ba cheart don idirghabhálaí airgeadais deimhnithe a bheith faoi oibleagáid ceanglais an díchill chuí a chomhlíonadh i gcónaí. Ina theannta sin, ba cheart é a bheith indéanta don idirghabhálaí airgeadais deimhnithe a chur faoi dhliteanas i gcás go mbeidh aon chaillteanas ioncam cánach ann.

(22)

Aithnítear gur féidir socruithe airgeadais a úsáid chun úinéireacht urrúis nó rioscaí infheistíochta ábhartha a athrú, go hiomlán nó go páirteach. Tá sé amhlaidh freisin gur úsáideadh na socruithe sin i scéimeanna arbatráiste díbhinní agus scéimeanna le haghaidh scamhadh díbhinní mar shampla na scéimeanna Cum/Ex agus Cum/Cum, chun críche acu aisíocaíochtaí a fháil i gcásanna nach raibh aon teidlíocht ann ina leith nó méid na haisíocaíochta a raibh infheisteoir ina teideal a mhéadú, agus chun na críche sin amháin. Ba cheart é a bheith indéanta socruithe a chur san áireamh cur i gcás conarthaí amach anseo, idirbhearta athcheannaigh, iasacht urrús agus iasachtaíocht urrús, idirbhearta díola aischeannaigh nó idirbhearta aischeannaigh díola, díorthaigh, idirbhearta iasachta corrlaigh agus conarthaí difríochta mar shocruithe airgeadais i gcásanna ina dtugtar le tuiscint leo go bhfuil deighilt shealadach nó bhuan idir an duine nádúrtha nó an t-eintiteas a sheasann rioscaí eacnamaíocha na hinfheistíochta agus úinéir dlíthiúil na scaire nó na gceart foluiteach. Ní samplaí uileghabhálacha iad sin.

(23)

Thairis sin, i gcás socruithe airgeadais, tuigtear nach n-aistrítear úinéireacht na n-urrús chuig an gceannaitheoir ná chuig an iasachtaí más ar dhíoltóir nó iasachtóir na n-urrús i gcónaí atá an riosca eacnamaíoch trí bhíthin aon idirbhearta dlíthiúla mar shampla iasachtú urrús, roghanna nó conarthaí amach anseo. Ba cheart é a bheith indéanta aon socrú faoina ndéantar díbhinní a chúiteamh idir na páirtithe lena mbaineann a mheas mar shocrú airgeadais. Ní gá gur in airgead tirim i gcónaí a dhéanfaí na páirtithe sin lena mbaineann a chúiteamh, ach is féidir iad a chúiteamh ar bhealaí níos indírí freisin, amhail trí dhifríochtaí i bpraghas urrús nó díorthach. Tá faisnéis faoi na socruithe airgeadais riachtanach d’údaráis chánach chun calaois chánach agus mí-úsáid chánach a chomhrac. Nuair a thuairiscítear an fhaisnéis sin go díreach, níor cheart í a éileamh ach ar na hidirghabhálaithe airgeadais deimhnithe a bhféadfadh sé, mar gheall ar a suíomh laistigh den slabhra, go raibh siad ag gabháil go díreach leis an socrú airgeadais ábhartha, rud a bheidh amhlaidh i gcás na n-idirghabhálaithe airgeadais deimhnithe a iarrann faoiseamh. Nuair a thuairiscítear an fhaisnéis sin go hindíreach, ba cheart d’idirghabhálaí airgeadais deimhnithe an úinéara chláraithe an fhaisnéis faoi shocruithe airgeadais a thuairisciú. Sna cásanna sin, ba cheart an fhaisnéis a thuairisciú feadh an tslabhra íocaíochta slándála in ord seicheamhach, agus ní mór, mar thoradh air sin, go sroichfidh sí an gníomhaire cánach siarchoinneálaí nó idirghabhálaí airgeadais deimhnithe ainmnithe ar deireadh. Ciallaíonn sé sin nach mór d’idirghabhálaithe airgeadais deimhnithe tuairiscithe eile an fhaisnéis faoi na socruithe airgeadais sin a tharchur chuig an ngníomhaire cánach siarchoinneálaí nó chuig idirghabhálaí airgeadais deimhnithe ainmnithe, fiú mura bhfuil na hidirghabhálaithe airgeadais deimhnithe tuairiscithe sin ag gabháil go díreach leis an socrú airgeadais ábhartha. Níor cheart tuairisciú ar shocruithe airgeadais a éileamh i gcás bannaí agus íocaíochtaí úis.

(24)

Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann srian a chur leis an gcóras um fhaoiseamh ag an bhfoinse nó leis an gcóras mear-aisíocaíochta i gcásanna a mbaineann riosca ardaithe calaoise cánach agus mí-úsáide cánach leo. Dá bhrí sin, is iomchuí liosta de na cásanna sin a bhunú, i gcás ina bhféadfadh na Ballstáit iarrataí ar fhaoiseamh a eisiamh agus seiceálacha breise a dhéanamh. Chun na difríochtaí i gcórais dlí náisiúnta agus, go háirithe, measúnuithe riosca cánach, a chur san áireamh, níor cheart bunú an liosta sin a bheith éigeantach, agus ba cheart lánrogha a bheith ag na Ballstáit a chinneadh cé acu de na cásanna sin ba cheart a chumhdach leis an ngnáthchóras aisíocaíochta. Ba cheart do na Ballstáit a áirithiú nach gceadaítear leis na rialacha náisiúnta lena dtrasuitear an Treoir seo go bhféadfadh cásanna, a measann na Ballstáit go mbaineann riosca ardaithe leo, leas a bhaint as faoiseamh ag an bhfoinse nó as mear-aisíocaíocht. D’áiritheofaí le bearta den sórt sin gur fearr a bheadh údaráis chánach in ann scéimeanna mí-úsáideacha a chomhrac, toisc go bhféadfaidís tuilleadh seiceálacha a dhéanamh chun a chinneadh an bhfuil údar cuí le hiarrataí ar fhaoiseamh agus an bhfuil siad le deonú. Is éard atá i gceann de na bearta sin tairseach maidir le hollmhéid díbhinne. Ba cheart an tairseach sin a ríomh in aghaidh an úinéara chláraithe, nó in aghaidh an infheisteora atá i dteideal faoiseamh ó fharasbarr cánach siarchoinneálaí más gnóthas comhinfheistíochta nó duine dlítheanach ainmnithe de ghnóthas den sórt sin an t-úinéir cláraithe. Níor cheart feidhm a bheith ag an tairseach sin i gcásanna ina bhfuil gnóthas comhinfheistíochta atá bunaithe agus rialáilte, nó a bhfuil bainisteoir atá bunaithe agus rialáilte aige, san Aontas, scéim pinsin reachtúil de chuid Ballstáit nó institiúid um sholáthar pinsean ceirde atá cláraithe nó údaraithe i mBallstát i gcomhréir le hAirteagal 9(1) de Threoir (AE) 2016/2341 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (4) i dteideal faoisimh. Déantar rialáil dhocht ar na gnóthais, na scéimeanna agus na hinstitiúidí sin agus tá siad faoi réir maoirseachta ag na húdaráis náisiúnta inniúla agus rialuithe inmheánacha láidre. Forfheidhmíonn rialáil agus maoirseacht den sórt sin comhlíonadh na rialachán ábhartha agus íoslaghdaíonn sé an riosca a bhaineann le calaois chánach agus mí-úsáid chánach.

(25)

Mar sin féin, tá cásanna ann ina bhféadfadh cáiníocóirí an ráta cánach siarchoinneálaí laghdaithe a éileamh bunaithe ar ghníomhartha dlíthiúla de chuid an Aontais arna gcur chun feidhme ag rialacha náisiúnta. B’amhlaidh a bheadh, go tipiciúil, i gcás ina n-áiritheofaí le rialacha náisiúnta go ndeonaítear saoirse bhunaíochta nó saorghluaiseacht chaipitil go cothrom i gcásanna intíre agus do chásanna inchomparáide nach cásanna intíre iad, nó i gcás ina ndéantar treoir a thrasuí. Is féidir go n-éileoidh na cásanna sin fíoruithe, go háirithe chun measúnú a dhéanamh ar inchomparáideacht cásanna agus ar infheidhmeacht an dlí náisiúnta maidir le cásanna trasteorann. I gcás ina bhfuil fíoruithe den sórt sin ag teastáil, ba cheart é a bheith indéanta do na Ballstáit déileáil leis na cásanna sin faoina gcóras náisiúnta um fhaoiseamh ag an bhfoinse atá ann cheana, agus dá bhrí sin go mbeadh faoiseamh ó fharasbarr cánach siarchoinneálaí ar an mbealach is tapúla agus is sábháilte mar thoradh air.

(26)

I bhfianaise an róil thábhachtaigh atá ag idirghabhálaithe airgeadais deimhnithe i bhfaisnéis iomlán agus cheart a thuairisciú, atá mar bhonn le faoiseamh cánach nó aisíocaíocht cánach a shiarchoinneáil, is iomchuí go mbeadh, ar a laghad, na rialacha faoinar féidir idirghabhálaithe airgeadais deimhnithe a chur faoi dhliteanas i leith caillteanas iomlán nó cuid de chaillteanas ioncaim ó cháin shiarchoinneálach arna thabhú mar gheall ar neamhchomhlíonadh iomlán nó páirteach phríomhoibleagáidí na Treorach seo i rialacha náisiúnta na mBallstát. Ba cheart é a bheith indéanta do na Ballstáit diandliteanas agus dliteanas comhpháirteach agus leithleach a bhunú ina rialacha náisiúnta d’idirghabhálaithe airgeadais deimhnithe a iarrann faoiseamh. Ina theannta sin, ba cheart leanúint de ghnéithe eile den dliteanas a rialáil go hiomlán le rialacha náisiúnta na mBallstát. Áirítear leis na gnéithe eile sin gníomhairí cánach siarchoinneálaí a ghníomhaíonn go comhpháirteach nó go leithleach agus nach bhfuil ag gníomhú mar idirghabhálaithe airgeadais deimhnithe, agus cásanna a bhaineann le dliteanas díreach nó indíreach úinéirí cláraithe agus infheisteoirí a chuireann faisnéis neamhiomlán nó mhícheart faoi bhráid idirghabhálaithe airgeadais deimhnithe. Ní chinntear leis an Treoir seo na rialacha maidir le dliteanas i ndáil leis an ngnáthchóras aisíocaíochta.

(27)

Chun éifeachtacht na rialacha is infheidhme a áirithiú, ba cheart do na Ballstáit rialacha a leagan síos i ndáil le pionóis is infheidhme maidir le sáruithe ar fhorálacha náisiúnta arna nglacadh de bhun na Treorach seo. Ba cheart na pionóis sin a bheith éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach.

(28)

Tá trasuí ceart na Treorach seo i ngach Ballstát lena mbaineann ríthábhachtach chun aontas na margaí caipitil ina iomláine a chur chun cinn agus chun ioncaim cánach na mBallstát a chosaint. Ba cheart do na Ballstáit, dá bhrí sin, faisnéis staitistiúil a chur in iúl don Choimisiún, go tráthrialta, maidir le cur chun feidhme agus forfheidhmiú ina gcríoch féin bearta náisiúnta arna nglacadh de bhun na Treorach seo. Ba cheart don Choimisiún meastóireacht a ullmhú ar bhonn na faisnéise arna soláthar ag na Ballstáit agus sonraí eile atá ar fáil chun éifeachtacht na rialacha is infheidhme a mheas. Sa chomhthéacs sin, ba cheart don Choimisiún a mheas an gá na rialacha arna dtabhairt isteach leis an Treoir seo a thabhairt cothrom le dáta, nó nach gá.

(29)

Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú maidir leis an Treoir seo a chur chun feidhme, go háirithe maidir leis an deimhniú digiteach um chónaí cánach, an Tairseach, tuairisciú ag na hidirghabhálaithe airgeadais, dearbhú an úinéara chláraithe agus an iarraidh ar fhaoiseamh faoin Treoir seo, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún chun foirmeacha caighdeánacha a ghlacadh a bhfuil líon teoranta comhpháirteanna acu, lena n-áirítear na socruithe teanga. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (5).

(30)

Ba cheart aon phróiseáil sonraí pearsanta a dhéantar faoi chuimsiú na Treorach seo a bheith i gcomhréir le Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (6). Tá sé de chuspóir ag na hoibríochtaí próiseála sonraí dá bhforáiltear faoin Treoir seo freastal ar leas poiblí ginearálta, eadhon cúrsaí cánachais agus tá sé de chuspóir breise acu calaois chánach, imghabháil cánach agus seachaint cánach a chomhrac, ioncaim chánach a choimirciú agus cánachas cothrom a chur chun cinn, lena neartaítear deiseanna maidir le cuimsiú sóisialta, polaitiúil agus eacnamaíoch sna Ballstáit. Dá bhrí sin, chun críocha chur i bhfeidhm ceart na Treorach seo, agus chun na cuspóirí sin maidir le leas ginearálta an phobail a choimirciú, ba cheart an fhéidearthacht a bheith ag na Ballstáit srian a chur le raon feidhme cearta ábhair sonraí áirithe a leagtar amach i Rialachán (AE) 2016/679. Mar sin féin, níor cheart, leis na srianta sin, dul thar a bhfuil fíor-riachtanach chun na cuspóirí sin a ghnóthú. Maidir leis an bhfaisnéis bhreise a d’fhéadfadh a bheith ag teastáil de bhun na Treorach seo chun áit chónaithe an cháiníocóra a chruthú chun críoch cánach, ba cheart a thuiscint go bhfuil bailiú na faisnéise sin a bhaineann le duine nádúrtha srianta do shainaithint an duine nádúrtha, agus dó sin amháin.

(31)

Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóir na Treorach seo a ghnóthú go leordhóthanach agus, de bharr chineál trasteorann na n-idirbheart lena mbaineann agus go bhfuil gá le costais chomhlíontachta a laghdú sa mhargadh inmheánach ina iomláine, gur fearr is féidir iad a ghnóthú ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Treoir seo thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir sin a ghnóthú.

(32)

Chuathas i gcomhairle leis an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí i gcomhréir le hAirteagal 42(1) de Rialachán (AE) 2018/1725 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (7) agus thug sé tuairim uaidh an 8 Lúnasa 2023,