D’fhéadfadh ábhair agus earraí plaisteacha a théann i dteagmháil le bia substaintí tocsaineacha a aistriú chucu agus d’fhéadfaidís sláinte an duine a chur i mbaol.
Tugann Rialachán (AE) 10/2011 teorainneacha imirce¹ isteach do shubstaintí a úsáidtear i bpacáistiú den sórt sin agus leagann sé síos coinníollacha maidir lena n-úsáid chunsábháilteacht bia a áirithiú.
Leagtar amach sa rialachán na ceanglais maidir le monarú agus margaíocht ábhar agus earraí plaisteacha atá beartaithe a bheith i dteagmháil le bia. Forlíonann na ceanglais seo na rialacha ginearálta a leagtar síos i Rialachán (CE) Uimh. 1935/2004féach an achoimre) maidir le hábhair agus earraí a úsáidtear le haghaidh pacáistiú bia.
D’fhéadfadh na hábhair agus na hearraí plaisteacha nó codanna díobh a bheith déanta de:
- plaistigh amháin,
- cúpla sraith plaisteach, nó
- plaistigh agus ábhair eile le chéile.
Níl feidhm ag an rialachán maidir le roisíní ianmhalartaithe, rubar nó sileacóin.

PRÍOMHPHOINTÍ

Substaintí údaraithe

Tá liosta substaintí sa rialachán a d’fhéadfaí a úsáid d’aon turas i ndéantúsaíocht na n-ábhar agus na n-earraí plaisteacha. Áirítear iad seo a leanas ar an liosta:
- monaiméirí;
- breiseáin (gan dathúcháin san áireamh);
- meáin táirgthe polaiméirí (gan tuaslagóirí san áireamh); agus
- macramóilíní a fhaightear ó choipeadh miocróbach.
Cuirtear substaintí úra leis an liosta má eisíonn an tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bhia tuairim fhabhrach i ndiaidh nós imeachta iarratais agus ceada.

Tar éis na leasuithe a tugadh isteach le Rialachán (AE) 2025/351, cuireann an rialachán tuilleadh soiléirithe ar na rialacha lena rialaítear substaintí.

Ní fhéadfar ach substaintí atá san áireamh i liosta substaintí údaraithe an An tAontas Eorpach (AE) a úsáid i ndéantúsaíocht ábhar agus earraí plaisteacha. I gcás ina bhfuil amhras ann faoi aitheantas ainmnithe substainte, féadfar dul i gcomhairle leis an Údarás Eorpach um Shábháilteacht Bia.
Soiléirítear leis an Rialachán freisin úsáid substaintí a bhfuil comhdhéanamh anaithnid nó athraitheach acu, táirgí imoibriúcháin chasta nó ábhair de thionscnamh bitheolaíoch nó nádúrtha (substaintí UVCB), ar féidir iad a úsáid sa chás go gcomhfhreagraíonn siad dá gcéannacht ainmnithe.
Ní mór substaintí a úsáidtear i monarú ábhar agus earraí plaisteacha, lena n-áirítear iad siúd a mhonaraítear as dramhaíl, a bheith d’ardchaighdeán íonachta. Ní fhéadfaidh ach méideanna teoranta de shubstaintí nach gcuirtear isteach d’aon ghnó a bheith i láthair, ar choinníoll nach gcuireann siad sláinte an duine i mbaol ná nach dtugann siad faoi neamhchomhlíonadh na dteorainneacha imirce.

Cur ar an margadh

Lena gcur ar an margadh, nó mór go gcloíonn na hábhair agus na hearraí plaisteacha lena mbaineann leis an méid seo a leanas:
- na ceanglais maidir le húsáid, lipéadú agus inrianaitheacht arna leagan amach i Rialachán (CE) Uimh. Uimh 1935/2004;
- an dea-chleachtas déantúsaíochta a shainmhínítear i Rialachán (CE) Uimh. 2023/2006 (féach achoimre);
- ceanglais maidir le comhdhéanamh agus dearbhú maidir leis an gcomhlíonadh (féach thíos).
In iarscríbhinní an rialacháin leagtar amach na coinníollacha úsáide maidir le substaintí údaraithe agus teorainneacha ascnaimh. Ní mór do gach ábhar agus earraí plaisteach cloí le teorainneacha ascnaimh faoi leith agus le teorainneacha ascnaimh foriomlána.
Ní mór do chomhdhéanamh gach sraithe plaistigh nó earra cloí leis an Rialachán. Mar sin féin, d’fhéadfadh sraith nach ndéanann teagmháil dhíreach le bia:
- gan cloí le srianta agus sonraíochtaí an rialacháin seo (ach amháin le haghaidh monaiméir clóiríd vinile, mar a sholáthraítear in Iarscríbhinn I);
- a bheith déanta le substaintí nach bhfuil ar liosta na substaintí údaraithe (ach ní mór nach bhfuil na substaintí só-ghineach², carcanaigineach³ nó tocsaineach d’atáirgeadh, nó a bheith i nanafhoirm⁴).
Ní mór don mhonaróir dearbhú i scríbhinn a dhréachtú (Iarscríbhinn IV). Ní mór na hábhair, na hearraí agus na táirgí ó chéimeanna idirmheánacha a ndéantúsaíochta, agus na substaintí iad féin a shainaithint sa dearbhú sin. Ní mór é a athnuachan nuair a dhéantar athruithe substaintiúla ar an gcomhdhéanamh nó ar an táirgeadh.

Leis an Rialachán (AE) 2025/351, soiléirítear tuilleadh de na coinníollacha faoina bhféadfar ábhair agus earraí plaisteacha a chur ar mhargadh an Aontais.

Ní mór do gach ábhar agus earraí plaisteach cloí le teorainneacha ascnaimh faoi leith agus le teorainneacha ascnaimh foriomlána. In earraí ilábhair nó ilchisealacha, baineann na ceanglais seo i gcás inar sraith phlaisteach an ciseal dromchla atá i dteagmháil le bia.
Féadfaidh plaisteach athphróiseáilte ó fhotháirgí déantúsaíochta (gearrthóga agus blúirí ó ábhair agus earraí plaisteacha) a bheith in ábhair agus earraí plaisteacha, ar choinníoll go gcomhlíontar ceanglais sábháilteachta, íonachta agus imirce agus nach n-eascraíonn aon riosca do shláinte an duine.
Ní mór don dearbhú comhlíontachta an fhaisnéis bhreise is gá chun sábháilteacht bia a léiriú a áireamh, lena n-áirítear, i gcás inarb ábhartha, faisnéis faoi shubstaintí nach gcuirtear iontu d’aon ghnó, faoi ábhar atá beartaithe lena athphróiseáil, agus faoi úsáid substaintí a mhonaraítear as dramhaíl. Ní mór na doiciméid thacaíochta a chur ar fáil do na húdaráis inniúla, arna iarraidh sin.
Earraí plaisteacha atá beartaithe le haghaidh teagmhála arís agus arís eile le bia, ní mór iad a dhearadh sa chaoi nach mbeidh ascnamh méadaithe ann le húsáidí i ndiaidh a chéile, agus ní mór faisnéis chuí maidir le húsáid shábháilte a bheith ag gabháil leo.

CÉN UAIR ATÁ TOSACH FEIDHME AN RIALACHÁIN?

Tá feidhm leis ó 4 Feabhra 2011.

Tá Rialachán (AE) 2025/351 i bhfeidhm ó 16 Márta 2025. Leis na forálacha idirthréimhseacha, ceadaítear do na hábhair agus na hearraí atá ann cheana, a chomhlíonann na rialacha roimhe seo agus a cuireadh ar an margadh den chéad uair roimh 16 Meán Fómhair 2026, leanúint den chur ar an margadh go dtí go mbeidh na stoic ídithe.

CÚLRA

Le haghaidh tuilleadh faisnéise, féach:

PRÍOMHTHÉARMAÍ

Teorainneacha imirce. An uasmhéid substaintí a fhéadfaidh ábhair agus earraí a aistriú chuig bia. Cuirtear in iúl i milleagraim substaintí in aghaidh an chileagraim bia iad (mg/kg).
Só-ghineach. Oibreán fisiceach nó ceimiceach a athraíonn ábhar géiniteach orgánaigh agus dá bhrí sin a mhéadaíonn minicíocht na sóchán os cionn leibhéal an chúlra nádúrtha.
Carcanaigineach. Oibreán is cúis go díreach le hailse.
Nan-fhoirm. Substaint nádúrtha, theagmhasach nó monaraithe ina bhfuil cáithníní, i riocht neamhcheangailte nó mar chomhiomlán nó mar ghlanmheáchan agus ina bhfuil, i gcás 50 % nó níos mó de na cáithníní sa dáileadh méide uimhreach, toise seachtrach amháin nó níos mó sa raon méide 1 nanaiméadar–100 nanaiméadar (i.e. an billiúnú cuid de mhéadar).

PRÍOMHDHOICIMÉAD

Rialachán (AE) Uimh 10/2011 ón gCoimisiún an 14 Eanáir 2011 maidir le hábhair agus earraí plaisteacha atá beartaithe a bheith i dteagmháil le bia (IO L 12, 15.1.2011, lgh. 1–89).

Rinneadh na leasuithe agus an ceartúcháin leantacha ar Rialachán (AE) Uimh 10/2011 a chorprú isteach sa bhuntéacs. Is chun críche tagartha atá an leagan comhdhlúite seo amháin.

nuashonrú is deireanaí 9.1.2026

Top