Cosc ar mhí–úsáid an chórais airgeadais chun críocha sciúrtha airgid agus sceimhlitheoireachta (ó 2027)

PRÍOMHPHOINTÍ

Tá siad seo a leanas i measc na ngnólachtaí agus na ngníomhaíochtaí a mheastar a bheith ina n–eintitis faoi oibleagáid:

• institiúidí creidmheasa agus airgeadais;
• iniúchóirí, cuntasóirí seachtracha, comhairleoirí cánach agus dlíodóirí arb é comhairle chánach a chur ar fáil a ngairm;
• nótairí, dlíodóirí agus gairmithe dlíthiúla a bhfuil baint acu le hidirbhearta airgeadais nó le hidirbhearta eastáit réadaigh nó le hidirbhearta áirithe a phleanáil dá gcliaint;
• eintitis eile lena n–áirítear clubanna peile gairmiúla agus gníomhairí peile agus trádálaithe in earraí ardluacha áirithe.

Tá an fhéidearthacht leis an rialachán le haghaidh díolúintí iomlána nó páirteacha má mheastar i measúnuithe náisiúnta go bhfuil riosca íseal ag baint leis an méid seo a leanas:

• gníomhaíochtaí cearrbhachais áirithe;
• clubanna gairmiúla peile a ghlacann páirt sa rannán is airde ag a bhfuil láimhdeachas bliantúil de níos lú ná €5 mhilliún don dá bhliain féilire roimhe sin agus iad siúd a ghlacann páirt sna rannáin níos ísle ar bhonn riosca íseal cruthaithe; agus
• gníomhaíochtaí airgeadais éagsúla ar mhionscála, ar choinníoll go gcloítear le láimhdeachas docht agus uasteorainneacha tairsí.

Ní mór d'eintitis faoi oibleagáid:

• fógra a thabhairt dá maoirseoirí náisiúnta féin sula bhfeidhmeoidh siad i mBallstát eile de chuid an Aontais Eorpaigh den chéad uair;
• beartais, nósanna imeachta agus rialuithe inmheánacha a chur i bhfeidhm chun aon riosca um sciúradh airgid, maoiniú sceimhlitheoireachta agus imghabháil smachtbhannaí airgeadais a mhaolú agus a bhainistiú;
• measúnuithe riosca uile–ghnó a dhéanamh agus a thabhairt cothrom le dáta, go háirithe agus táirgí, seirbhísí nó cleachtais nua á seoladh;
• bainisteoir um chomhlíonadh a cheapadh chun maoirseacht a dhéanamh ar chomhlíonadh an rialacháin agus Rialachán (AE) 2023/1113 agus a áirithiú go bhfuil fostóirí ar an eolas faoina n–oibleagáidí;
• a áirithiú, más iad an mháthairchuideachta, go gcomhlíonann a gcuid brainsí agus fochuideachtaí uile san Aontas agus i dtíortha nach tíortha den Aontas Eorpach iad an reachtaíocht go hiomlán, fiú má tá na ceanglais dhlíthiúla sna tíortha nach tíortha den Aontas Eorpach iad níos ísle;
• bheith freagrach i gcónaí as comhlíonadh fiú nuair a dhéantar cúraimí a sheachfhoinsiú.

Dícheall cuí don chustaiméir

Maidir le heintitis faoi oibleagáid:

• cuireann siad bearta díchill chuí don chustaiméirí i bhfeidhm, lena n–áirítear an méid seo a leanas:
  • nuair atá caidreamh gnó á bhunú,
  • nuair atá idirbheart ócáideach de €10,000 ar a laghad á dhéanamh,
  • nuair atá drochamhras ann go bhfuil sciúradh airgid nó maoiniú sceimhlitheoireachta ag tarlú;
• fíoraíonn siad:
  • aitheantas an chustaiméara agus an úinéara thairbhiúil (úinéirí tairbhiúla) mar chuid den phróiseas díchill chuí,
  • cuspóir agus cineál beartaithe an chaidrimh ghnó;
• déanann siad monatóireacht ar chaidreamh gnó ar bhonn leanúnach;
• diúltaíonn siad idirbheart a dhéanamh, nó seachas sin déanann siad caidreamh gnó ar bith eile a fhoirceannadh mura féidir leo na ceanglais díchill chuí a chomhlíonadh, agus déanann siad aon amhras a thuairisciú;
• tuairiscíonn siad aon neamhréireachtaí a aimsíonn siad idir an fhaisnéis faoi úinéireacht thairbhiúil a bhailíonn siad agus an fhaisnéis atá i gclár lárnach na húinéireachta tairbhí;
• cuireann siad bearta díchill chuí níos déine i bhfeidhm chun aon riosca a bhaineann le tíortha nach tíortha den Aontas Eorpach iad a shainaithníonn an Coimisiún Eorpach go bhfuil bearta laga maidir le frithsciúradh airgid agus maoiniú sceimhlitheoireachta acu a bhainistiú agus a mhaolú agus a liostaíonn sé mar “thríú tíortha ardriosca”;
• ní mór dóibh rialuithe níos déine a chur i bhfeidhm i gcásanna ardriosca a bhaineann le hidirbheart atá casta, atá thar a bheith mór, a bhfuil an chuma air nach bhfuil cuspóir eacnamaíoch nó dleathach ag baint leis nó a bhfuil sócmhainní de €5 mhilliún ar a laghad i gceist leis;
• féadfaidh siad rialuithe díchill chuí níos simplí a chur i bhfeidhm ar chaidreamh agus ar idirbhearta gnó a mbaineann riosca íseal leo bunaithe ar thosca custaiméara, táirge agus geografacha a leagtar amach in Iarscríbhinn II agus in Iarscríbhinn III;
• cuireann siad bearta sonracha i bhfeidhm le haghaidh daoine atá faoi riteacht pholaitiúil².

Trédhearcacht maidir le húinéireacht thairbhiúil

Úinéireacht thairbhiúil

I gcás eintiteas dlítheanach, is éard atá i gceist le húinéirí tairbhiúla na daoine sin ag a bhfuil, go díreach nó go hindíreach, leas úinéireachta acu (25 % nó níos mó de na scaireanna nó na cearta vótála) san eintiteas corparáideach, nó a rialaíonn, go díreach nó go hindíreach, an t–eintiteas corparáideach nó eintiteas dlítheanach eile trí leasanna úinéireachta nó trí bhealaí eile. Sonraítear sa rialachán chomh maith cé ag a bhfuil úinéir tairbhiúil i gcás iontaobhas sainráite, socrú dlíthiúil comhchosúil agus eintiteas dlítheanach cosúil le hiontaobhas sainráite.

Maidir le heintitis dhlítheanacha:

• má chruthaítear iad san Aontas, ní mór dóibh faisnéis chruinn agus cothrom le dáta maidir le húinéireacht thairbhiúil a bheith acu;
• má chruthaítear lasmuigh den Aontas iad, ní mór dóibh faisnéis maidir le húinéireacht thairbhiúil a chur isteach chuig clár lárnach Ballstáit sna cásanna seo a leanas:
  • nuair a dhéanann siad caidreamh gnó a bhfuil eintiteas faoi oibleagáid ann;
  • nuair a fhaigheann siad eastát réadach san Aontas;
  • nuair a cheannaíonn siad mótarfheithicil chun críocha neamhthráchtála ar os cionn €250,000, nó bád nó aerárthach ar os cionn €7.5 milliún,
  • nuair a fhaigheann siad conradh poiblí ó údarás náisiúnta.

Maidir leis na Ballstáit:

• tugann siad fógra don Choimisiún faoin 10 Deireadh Fómhair 2027 maidir leis na cineálacha eintiteas dlítheanach agus socruithe dlíthiúla ina ndlínse;
• bunaíonn siad pionóis as sáruithe ar rialacha maidir le trédhearcacht maidir le húinéireacht thairbhiúil.

Oibleagáidí tuairiscithe

Déanann eintitis faoi oibleagáid an méid seo a leanas:

• tuairiscíonn siad don aonad um fhaisnéis airgeadais (AFA) – comhlacht náisiúnta a bhailíonn faisnéis faoi ghníomhaíocht amhrasach nó neamhghnách airgeadais – aon amhras go bhfuil cistí nó gníomhaíochtaí bainteach le coireacht nó maoiniú sceimhlitheoireachta;
• soláthraíonn siad don AFA, arna iarraidh sin dó, an fhaisnéis uile, lena n–áirítear taifid idirbheart, laistigh den spriocdháta atá leagtha amach;
• coinníonn siad gach doiciméad ábhartha ar feadh cúig bliana.

Ní mór do thrádálaithe só–earraí ardluacha agus institiúidí airgeadais, i gcás inarb ábhartha, gach díolachán mótarfheithiclí, bád nó aerárthaí chun críocha neamhthráchtála a thuairisciú don AFA de réir na dtairseach thuas.

Bearta chun rioscaí a eascraíonn as ionstraimí anaithnide a mhaolú

Cuntais anaithnide

• Ní cheadaítear d’institiúidí creidmheasa, d’institiúidí airgeadais ná do sholáthraithe seirbhísí cripteashócmhainní cuntais bhainc agus íocaíochta, pasleabhair, taisceadáin nó cuntais chripteashócmhainní anaithnide a choinneáil.
• Tá úinéirí agus tairbhithe na gcuntas anaithnide thuas faoi réir seiceálacha díchill chuí sula mbaintear úsáid astu sin ar bhealach ar bith.
• Ní ghlacfaidh institiúidí creidmheasa agus airgeadais le híocaíochtaí a dhéantar trí chártaí réamhíoctha anaithnide a eisítear i dtíortha nach tíortha den Aontas Eorpach iad.

Íocaíochtaí móra in airgead tirim

• Tá íocaíochtaí airgid thirim ar earraí agus ar sheirbhísí, in idirbheart amháin nó roinnt idirbheart, teoranta do €10,000.

Bearta eile

Maidir leis an rialachán:

• déantar foráil i leith comhair idir AFAnna, Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh agus an Oifig Eorpach Frith–Chalaoise;
• tugtar an chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh chun gnéithe teicniúla den rialachán a nuashonrú;
• ceanglaítear leis ar an gCoimisiún:
  • measúnú a dhéanamh, faoin 10 Iúil 2030, ar an ngá agus ar an gcomhréireacht a bhaineann leis na tairseacha maidir le húinéireacht thairbhiúil a ísliú agus le catagóirí áirithe earraí ardluacha a chuimsiú i raon feidhme na reachtaíochta,
  • athbhreithniú a dhéanamh ar an rialachán faoin 10 Iúil 2032 agus gach trí bliana ina dhiaidh sin;
• tugtar treoir don Údarás um Fhrithsciúradh Airgid agus um Chomhrac Mhaoiniú na Sceimhlitheoireachta roinnt gníomhartha cur chun feidhme agus treoirlínte a dhréachtú.