EUR-Lex Access to European Union law

Back to EUR-Lex homepage

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Schengen (Comhaontú agus Coinbhinsiún)

Gluais na n–achoimrí

SCHENGEN (COMHAONTÚ AGUS COINBHINSIÚN)

Le Comhaontú Schengen a síníodh an 14 Meitheamh 1985, chomhaontaigh an Bheilg, an Ghearmáin, an Fhrainc, Lucsamburg agus an Ísiltír rialuithe ag a dteorainneacha inmheánacha a bhaint de réir a chéile agus saoirse gluaiseachta a thabhairt isteach do náisiúnaigh uile na dtíortha sínithe, Bhallstáit eile an Aontais Eorpaigh agus roinnt tíortha nach tíortha den Aontas Eorpach iad.

Le Coinbhinsiún Schengen déantar an comhaontú a fhorlíonadh agus leagtar síos leis na socruithe agus cosaintí chun limistéar gan rialuithe inmheánacha teorann a bhunú. Shínigh na cúig thír chéanna é an 19 Meitheamh 1990, agus tháinig siad i bhfeidhm in 1995. Is ionann an comhaontú agus an coinbhinsiún, chomh maith leis na comhaontuithe agus na rialacha gaolmhara, i dteannta a chéile agus “acquis Schengen”, a comhtháthaíodh i gcreat an Aontais Eorpaigh in 1999 agus tá sé anois ina reachtaíocht AE. Mar thoradh ar Chonradh Liospóin tá “limistéar (...) atá gan teorainneacha inmheánacha, ina n–áirithítear saorghluaiseacht daoine” ina sprioc AE.

Sa lá atá inniu ann tá 26 thír Eorpacha, lena n–áirítear 22 de 27 mBallstát AE, ina gcuid de limistéar Schengen.

Tá an Bhulgáir, an Chróit, an Chipir agus an Rómáin freisin, de réir a nIonstraimí Aontachais faoi seach, ina gcuid de limistéar Schengen, ach níl na rialuithe ag a dteorainneacha inmheánacha bainte fós.

Is í Éire an t–aon Bhallstát nach cuid de limistéar Schengen í. Cé go nglacann sí páirt i gcomhar póilíneachta Schengen agus i gcomhar breithiúnach Schengen in ábhair choiriúla, ní cuid den limistéar gan rialuithe inmheánacha teorann í agus coinníonn sí rialuithe teorann le tíortha Schengen.

Tá baint ag ceithre thír eile, an Eilvéis, an Iorua, an Íoslainn agus Lichtinstéin freisin le acquis Schengen de réir a gComhaontuithe Comhlachais Schengen faoi seach leis an Aontas Eorpach, agus mar sin tá siad ina gcuid de limistéar Schengen freisin.

Ní mór do thíortha is iarrthóirí aontachais AE glacadh le acquis Schengen ina iomláine acquis tráth a n–aontachais. Mar sin féin, ní dhéantar rialuithe teorann ag teorainneacha inmheánacha a bhaint ach (trí chinneadh d’aon toil na Comhairle) tar éis meastóireachta lena mbaineann an méid seo a leanas:

  • déantar amhlaidh de réir mheicníocht meastóireachta Schengen is infheidhme;
  • tagtar ar an tátal go bhfuil na coinníollacha uile chun bearta acquis Schengen a chur i bhfeidhm lena gceadaítear rialuithe inmheánacha teorann a bhaint.

FÉACH FREISIN

Top