An euro a ghlacadh

PRÍOMHPHOINTÍ

Maidir le Rialachán (CE) Uimh. 974/98:

• áirítear, san iarscríbhinn a ghabhann leis, na dátaí glactha euro agus an t-athrú airgid thirim agus an tréimhse céimnithe amach¹, más infheidhme, do gach Ballstát rannpháirteach;
• deimhníonn sé an t-airgeadra aonair:
  • an euro,
  • roinnte ina 100 cent,
  • in ionad airgeadraí náisiúnta na mBallstát rannpháirteach ag an ráta comhshó comhaontaithe,
  • is é aonad cuntais an Bhainc Cheannais Eorpaigh agus na mbanc ceannais náisiúnta rannpháirteach é;
• Sonraítear ann go ndéantar tagairt d’airgeadra náisiúnta in ionstraim dlí² chomh bailí agus dá mbeadh sé ainmnithe in euro;
• ag tabhairt dá haire go bhfuil nótaí bainc agus boinn náisiúnta fós ina ndlíthairiscint ón lá roimh dháta glactha an euro sa Bhallstát lena mbaineann;
• tugann:
  • an Banc Ceannais Eorpach agus bainc cheannais náisiúnta na mBallstát atá rannpháirteach in euro cumhacht eisiach nótaí bainc euro a chur i gcúrsaíocht,
  • Na Ballstáit atá freagrach as monaí euro a eisiúint a chomhlíonann na hainmníochtaí agus na sonraíochtaí teicniúla arna gcomhaontú ag Comhairle an Aontais Eorpaigh;
• leagtar síos téarmaí aon tréimhse céimnithe amach d’airgeadraí náisiúnta — rogha nár úsáid aon Bhallstát sa limistéar euro go fóill;
• cuirtear síos ar “idirthréimhse” mar 3 bliana ar a mhéad, ag tosú ar dháta glactha an euro agus ag críochnú ar an dáta athraithe airgid;
• á chur in iúl go bhfuil nótaí bainc agus boinn náisiúnta fós ina ndlíthairiscint go dtí, ar a dhéanaí, 6 mhí tar éis na ndátaí athraithe faoi seach — le linn na tréimhse sin, nach mór do bhainc agus d’institiúidí creidmheasa airgeadra náisiúnta na gcustaiméirí a mhalartú le haghaidh euro gan mhuirear, ina dhiaidh sin, nach bhfuil ach nótaí agus boinn euro ina ndlíthairiscint i mBallstáit an limistéir euro;
• ceanglaítear ar na Ballstáit smachtbhannaí a chur i bhfeidhm i gcoinne nótaí bainc agus monaí góchumtha euro.

Rialachán (CE) Uimh. 1103/97:

• ag teacht in ionad an aonaid airgeadra Eorpaigh, ciseán airgeadraí náisiúnta a úsáideadh roimhe sin chun críocha cuntasaíochta AE, agus an euro ag ráta comhshó 1:1 i ngach doiciméad dlíthiúil ón 1 Eanáir 1999;
• á ráthú nach ndéanfaidh tabhairt isteach an euro difear do leanúnachas conarthaí agus do gach comhaontú dlíthiúil agus oibleagáid ina bhfuil tagairt d’airgeadra náisiúnta;
• á chur in iúl go síneann na rátaí comhshó d’airgeadraí náisiúnta go euro go sé fhigiúr — ní fhéadfar iad a shlánú suas ná síos;
• aon chomhshó ó airgeadra náisiúnta amháin go hairgeadra náisiúnta eile a dhéanamh tríd an euro.

Leagtar amach in Airteagal 140 CFAE agus i bPrótacal Uimh. 13 atá i gceangal le CFAE na dálaí eacnamaíocha agus airgeadais, ar a dtugtar “critéir um chóineasú”, nach mór do na Ballstáit a chomhlíonadh chun an euro a ghlacadh. Is iad seo a leanas iad.

• Cobhsaíocht praghsanna. Ní fhéadfaidh an ráta boilscithe a bheith níos airde ná 1.5 pointe céatadáin os cionn mheán na dtrí Bhallstát is fearr feidhmiú ar feadh bliain amháin.
• Airgeadas an Rialtais. Ní mór dóibh sin a bheith fónta agus inbhuanaithe mar a léirítear in éagmais cinneadh ón gComhairle maidir le heasnamh iomarcach a bheith ann.
• Cobhsaíocht ráta malairte. Ní mór luaineachtaí iomarcacha airgeadra a sheachaint mar is léir trí pháirt a ghlacadh sa sásra ráta malairte gan teannas mór agus gan díluacháil ar feadh 2 bhliain ar a laghad.
• Cóineasú ráta úis. Níor cheart rátaí úis fadtéarmacha a bheith níos mó ná (níos mó ná 2 phointe céatadáin) ráta mheán na dtrí Bhallstát is feidhmiúla ó thaobh cobhsaíocht praghsanna de